انسان شناسی فرهنگی با رویکرد تبلیغ بین الملل

مشخصات کتاب

سرشناسه : قربعلی، یداللّه، ۱۳۴۲ -، گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور : لطف دوست : مجموعه اشعار سیدمحمدکاظم مجاب و درباره‌ها/ به اهتمام یداللّه قربعلی،محمد نوری.

مشخصات نشر : قم: توانمندان: دفتر فرهنگ معلولین، ۱۳۹۶.

مشخصات ظاهری : ۲۰۷ ص.

شابک : ۲۰۰۰۰۰ ریال: 978-600-98606-9-2

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

یادداشت : کتابنامه.

عنوان دیگر : مجموعه اشعار سیدمحمدکاظم مجاب و درباره‌ها.

موضوع : شعر فارسی قرن ۱۴

موضوع : Persian poetry 20th century

موضوع : مجاب، سیدمحمدکاظم، ۱۳۰۸ - ۱۳۹۰.

موضوع : شاعران نابینا

موضوع : Blind poets

شناسه افزوده : نوری، محمد‌۱۳۴۰ شهریور -، گردآورنده

رده بندی کنگره : 1396 87ی2ج/8361PIR

رده بندی دیویی : 62/1فا8

شماره کتابشناسی ملی : ۵۰۱۹۲۷۵

اشاره

لطف دوست: مجموعه اشعار سید محمدکاظم مجاب و درباره‌ها

به‌اهتمام: یدالله قربعلی نجف آبادی ؛ محمد نوری

نوبت چاپ: اول، زمستان 1396

شابک: 2-9-98606-600-978

شمارگان: 1000 نسخه قیمت: 000/200 ریال

ناشر: توانمندان طرح جلد: استودیو نیم

قم، بلوار محمدامین، خیابان گلستان، کوچه11، پلاک4، دفتر فرهنگ معلولین

تلفن: 32913452-025 فکس: 32913552-025

همراه: 09125520765

www.HandicapCenter.com , www.DataDisability.com , info@handicapcenter.com

بسم الله الرحمن الرحیم

که باشم من که مانم بر در دوست

جهان و اهل آن شد مظهر دوست

اگر سیّاره‌ای باشم در افلاک

روم گردون شوم دور سر دوست

شوم چون عالم لاهوت بی رنگ

که تا شرحی دهم از دفتر دوست

نظر گر بر منش نبود عجب نیست

که غیر از گل نباشد منظر دوست

خدا داند که این هم لطف او بود

که بوسیدم من مسکین درِ دوست

نه آنم تا شبی آید برم یار

نه آن تا شب روم اندر بر دوست

اگر «قدسی» شوم خوانند شاید

رفیقان شعر من در محضر دوست

غزلی از مرحوم مجاب

الهام بخش نام این کتاب

مجاب نامه

«مجاب نامه» نام مجموعه‌ای از کتاب و نرم افزار است که به مناسبت پنجمین سالگرد رحلت حجت الاسلام والمسلمین سید محمدکاظم مجاب (متخلص به قدسی) در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌گیرد و شامل شش عنوان زیر است:

این مجموعه شامل هشت جلد کتاب؛ نیز هشت عدد نرم افزار (DVD) و در بردارنده آثار باقی‌مانده از ایشان یعنی یک مقاله با عنوان زندگی‌نامه خودنوشت و سخنرانی‌ها، اشعار سروده و مکتوب شده و تصاویر شخصی یا عکس‌های مجالس ایشان؛ همچنین مقالات، اشعار و کتب درباره مرحوم مجاب است.

میراث حدود هفت دهه تلاش و فعالیت در این مجموعه گردآوری شد؛ آنگاه عالمان، شاعران، پژوهشگران و نویسندگان علاقه‌مند به افکار و منش آقای مجاب به بیان احساسات خود درباره ایشان پرداختند؛ یا حوادث مرتبط را تجزیه و تحلیل، جمع‌بندی و مجموعه سازی کردند. در نهایت مجموعه حاضر فراهم آمد. با اینکه برای آماده سازی آن، فرصت ضیق بود، ولی با تلاش و سخت‌کوشی، نیز همراهی خانواده محترم، راهنمایی و مساعدت‌های حجت الاسلام والمسلمین سید جواد شهرستانی و بالاخره تلاش شبانه‌روزی کارمندان دفتر فرهنگ معلولین به اهداف پیش‌بینی شده، رسیدیم. به امید رضایت خداوند و خوشنودی روح آن مرحوم.

مدیریت بزرگداشت

فعالان نکوداشت حجت الاسلام والمسلمین سید محمدکاظم مجاب

به مناسبت پنجمین سالگرد رحلت

شورای علمی:

سید احمد اشکوری

علی اکبر مهدی‌پور

علاء‌الدین نجف

مهدی مهریزی

محمد مهدی ارگانی بهبهانی

ابوالفضل عرب‌زاده

سید رضا حسینی امین

سید علی صدرالسادات

سید ناصر مجاب

سید احمد رشیدی‌فر

عبدالحسین طالعی

موسی عصمتی

یداللّه قربعلی

منصور رضوانی

قدرت اللّه شفیعی

علی‌اکبر صفری

دبیر: محمد نوری

شورای اجرایی و ارتباطات:

عبداللّه امینی‌پور

اباذر نصراصفهانی

حسین روحانی صدر

مریم قاسمی

مسعود باقری

منصوره ضیائی‌فر

محمدباقر یوسف‌وند

پریسا عالم‌زاده

دبیر: علی نوری

فهرست

طلیعه. 15

پیشگفتار. 21

رهنمود و توصیه. 23

زندگی‌نامه خودنوشت... 27

فصل نخست: سروده‌های فارسی و عربی.. 31

اشعار فارسی.. 33

غزلیات.. 33

أَجیرینا أَجیرینا 33

نشان ما 34

بیان بلبل.. 34

سر غم - گل دلسوخته. 34

حدیث عشق.. 35

عیش دل داده. 35

شهره صحرای جنون. 35

شب وصل.. 36

نسیم بهشت.. 36

حاصل عمر. 37

یاد دوست.. 37

رهروان فتح. 37

پروانه وجود. 38

نقش خیال. 38

غوغای شب.. 39

مجلس اُنس... 39

صف حشر. 40

عید غدیر. 40

شب هجر. 41

وصف عنقا 41

خطّه عشق.. 41

عاشق خسته دل. 42

خیال رخ. 42

لطف دوست.. 42

حریف درد. 43

فتنه پنهان. 43

میهمانی گل.. 43

کویر عاشقی.. 44

نقش یار. 44

تشنگان عشق.. 45

ناله بلبل.. 45

اشک عاشقان. 46

اسیر زلف.. 46

ماجرای آب.. 46

مدح حضرت امام حسین علیه السلام. 47

خروس سحری.. 47

قلب سوخته. 47

اشک چشم شب روان. 48

حدیث خال لب.. 48

تمنای دل. 48

طمع خام. 49

روز میعاد. 49

عشق یگانه. 50

تمنای وصال. 50

شعر جان سوز. 51

پیام جاودان. 51

باد صبا 51

محرم اسرار. 51

شمع خلوت.. 52

جلوه ساقی.. 53

حدیث عشق.. 53

انفاس قدسیان. 53

شب انتظار. 54

بر آستان دوست.. 54

امید وصال. 54

سفر رهروان عشق.. 55

عشق گل.. 55

نفس اطهر. 56

صف همسفران. 57

راز مقدس... 57

صدای آشنا 57

دوستان با وفا 58

حیات نفس... 58

داغ دل. 59

یار من گل.. 59

وصف یار. 60

بوی گل.. 60

دام عشق.. 60

راز دل. 61

سیر آسمان. 62

تضمین با غزل سعدی.. 62

دل بیمار. 62

خواست شاعر. 63

شب قدر. 63

هستی عاشق.. 64

اشک آه. 64

صحبت دوست.. 65

وصف دوست.. 65

مدینه. 66

تنهایی.. 66

روزن دل. 67

توشه عمر. 67

راه وصل.. 68

لذت دیدار. 69

در شهادت حضرت امیر علیه السلام. 69

توبه زاهد. 69

راز شب.. 70

نقش یار. 70

بدرقه راه. 71

رفتن یار. 72

جفای دوست.. 72

هجرت گل.. 72

مهدی (عج). 73

حُسن یوسف.. 74

مویه. 74

حدیث آب.. 75

قصاید. 77

میلاد مولای متقیان علیه السلام. 77

بیاد مرحوم علامه امینی(ره) صاحب الغدیر. 77

درّ دریای صفا 78

شب رحلت.. 78

هجران دوست.. 79

یار دیرین.. 79

ماه رمضان یادت بخیر 80

مدح و منقبت مولای متقیان علیه السلام. 81

حفظ اسرار 81

در رثای عالمی ربانی.. 82

در رثای مجاهد نستوه. 83

آیت عظما 84

متفرقات.. 85

تولد حضرت رسول(ص). 85

شوق دیدن. 85

جواد نوجوان. 86

وفایی و ضیایی.. 86

منظرگاه یار. 86

تخمیس با غزل سعدی.. 86

تخمیس با غزل استاد شهریار. 87

تخمیس با غزل علامه طباطبائی.. 88

قتل حضرت امام حسین(ع). 88

امام جواد(ع). 89

یاد تو. 89

کوری در گلشن.. 89

همسر خرم. 90

امام تاسع. 90

تخمیس با غزل حافظ.. 90

بیاد شهادت حضرت علی(ع). 91

یادگار خط.. 92

تخمیس با غزل حافظ.. 92

نصیب قدسی.. 93

رباعیات - دو بیتی‌ها 95

اشعار عربی.. 101

در رثای فقیهی مجاهد. 101

مدح مولای متقیان(ع). 101

بحق علی(ع). 102

ابتلا.. 102

لا نراه و لا یرانا 102

البکاء. 102

اشکو الی اللّه. 103

مصطفانا 103

اخِ صدیقٍ.. 104

فصل دوم: اشعار درباره. 105

راه حق، سید مهدی صدر الحفاظی.. 107

همنشین آفتاب، سعید مقدس ........................................ 111

الخطیب الزّاهد العالم السیّد کاظم المجاب، عبدالستار الحسنی.. 113

تخمیس با غزل سعدی، یا حسن.. 115

شیفته کرده مرا، سید احمد عالم‌زاده 117

شاعر اندیشمند معاصر، محمد ابراهیم فراهانی.. 119

صاحب معانی و بحر مثانی، ابوالفضل عرب‌زاده.. 121

سروده‌های مجابی، موسی عصمتی.. 123

بهار سبز، محمد حسینی.. 125

فروغی فراتر از خورشید، یداللّه قربعلی.. 127

خطیب وارسته، پریسا بقال‌زاده. 131

عرفان ناب، علی اکبر صفری.. 133

فاضل فرهیخته، غلامعلی محول.. 135

فصل سوم: اشعار اهدائی.. 137

چشم انتظار، پریسا بقال‌زاده. 139

مظلومیت اهل بیت علیهم السلام، دعبل خزاعی.. 141

مدح امام المنتظر، محمود وجدانی‌نژاد. 147

رباعی، محمد حسن وجدانی‌نژاد.. 151

فصل چهارم: بررسی و تحلیل.. 155

رسایی و حکمت در اشعار مرحوم مجاب، محمدرضا سنگری.. 157

مجابیات یا شعر شیعی، محمد نوری.. 163

حضرت معصومه(س) از نگاه مرحوم مجاب، اعظم قاسمی.. 179

مجابیات: تأثیر و تأثرها، علی نوری 183

فرهنگ روضه‌خوانی از منظر مرحوم مجاب، عبدالحمید کاشانی.. 191

سالشمار زندگانی

تولد 1308

نابینایی 1309

شروع منبر 1315

فوت پدر 1321

شروع درس حوزوی 1323

غرق شدن برادرش سید مصطفی 1335ش/1375ق

انتشار نامه روشن بینان 1343

مهاجرت به اهواز 1350

مهاجرت به قم 1359

انتشار دیوان قدسی 1376

ضبط مجالس حسینی 1380

انتخاب به عنوان مبلغ برتر 1384

اعطای تقدیرنامه جهت نکوداشت مبلغین اردیبهشت ماه 1384

ضبط مجالس فاطمیه در تهران 1388

تولید نرم‌افزار سخنرانی فاطمیه 1389

وفات اسفند ماه 1390

انتشار CD سخنرانی‌های فاطمی 1391

انتشار CD مجالس حسینی 1391

انتشار خاطره در سایت رحیق مختوم 1392

لوح فشرده سخنرانی‌ها 1392

لوح فشرده منبرها در کتابخانه محقق طباطبایی 1394

بزرگداشت دفتر فرهنگ معلولین 1395

ملاقات خانواده با آقای شهرستانی آذرماه 1395

تشکیل شورای نکوداشت دی ماه 1395

انتشار مجموعه 8 جلدی مجاب نامه اسفند ماه 1395

تولید مجموعه نرم افزاری DVD8 اسفند ماه 1395

طلیعه

سید محمدکاظم مجاب متخلص به قدسی در 1308ش در دزفول چشم به جهان گشود. در یک سالگی به دلیل بیماری «چشم سرخی» از بینایی هر دو چشم محروم شد. ابتدا نزد پدرش حجت الاسلام سید محمدعلی مجاب قرآن و حدیث را فرا گرفت، سپس نزد استادانی چون آیت اللّه محمدعلی بیگدلی و آیت اللّه سید مهدی حکیم زاده مشهور به حکمی، ادبیات عرب و صرف و نحو و منطق را فراگرفت. سپس فقه و اصول را نزد آیت اللّه سید اسداللّه نبوی و آیت اللّه شیخ منصور سبط الشیخ انصاری تا آخر سطح عالی تلمذ نمود.

در سال 1350 به اهواز مهاجرت کرد و تا 1359 در این شهر به تدریس و تبلیغ مشغول بود؛ در 1359 به قم مهاجرت کرد و فصل جدیدی در زندگی او گشوده شد. نزد استادانی چون آیت اللّه شیخ احمد سبط الشیخ انصاری به دانش اندوزی مشغول شد. ایشان حافظ کل قرآن کریم، حافظ کل نهج‌البلاغه و بسیاری از احادیث و ادعیه بود.

در منبر و بیان معارف اهل بیت علیهم السلام سبک خاص به خود داشت؛ و به دلیل منبرهای پر مطلب و جذابش بسیاری از مراجع محترم تقلید و مشاهیر قم و دیگر شهرها او را برای مجالس، دعوت می‌کردند.

روش او در تبلیغ، مناسب است به عنوان الگویی مناسب توسط طلاب جوان و مداحان و مبلغان پیروی گردد. ایشان به‌رغم نابینایی همواره در تلاش و پیشرفت بود و از افتخارات تشیع و از مفاخر معاصر ایران قلمداد می‌شود. به همین دلیل دفتر فرهنگ معلولین به توصیه حضرت حجت الاسلام والمسلمین سید جواد شهرستانی درصدد برآمد زندگی‌نامه جامعی درباره ایشان تألیف و منتشر کند؛ همچنین میراث بر جای مانده از آن مرحوم را آماده انتشار نماید؛ و مجلس بزرگداشتی برای ایشان برپا نماید.

جهت تحقق این اهداف از پژوهشگران مبرز و نویسندگان شناخته شده دعوت به همکاری شد؛ لازم است از همه بزرگانی که در این فرصت محدود برای تحقق نکوداشت، بسیار کوشیدند و مساعدت فرمودند، تشکر شود. همچنین خانواده آن مرحوم به ویژه آقای سید ناصر مجاب زحمات فراوان در انجام این مهم داشته‌اند. برادر بزرگوار مرحوم یعنی دکتر سیدمحمدی مجاب و دامادهای محترم به ویژه دکتر سید علی صدر السادات از هیچ کوشش و مساعدتی دریغ نفرمودند؛ ما به نوبه خود از همه این عزیزان سپاسگزاریم. حاصل زحمات همگان، مجموعه‌ای است که تقدیم می‌گردد. لازم است از فرد

فرد عزیزانی که در این کار سترک، بزرگ و ماندگار، قدم‌های شایسته برداشتند، تشکر کنیم. در واقع با زحمات اینان، مرحوم مجاب در تاریخ ایران و اسلام و شیعه بیشتر احیا و شناخته خواهد شد و جوانان امروز و فردا می‌توانند از ایشان الگو گرفته و در راه پیشرفت و تعالی خود به او اقتدا کنند. به ویژه افراد دارای معلولیت اعم از نابینایان، ناشنوایان و دیگران با درس آموزی از وقایع زندگی ایشان می‌توانند آینده سعادتمندی را برای خود رقم زنند و بسازند.

اما مجموعه اقداماتی که قرار شد در دفتر فرهنگ معلولین درباره این شخصیت گرامی به مناسبت پنجمین سالگرد رحلت ایشان اجرا گردد به شرح زیر است:

مجاب نامه

مجموعه هشت جلد کتاب با عنوان مجاب نامه (1 تا 5) به شرح زیر در دستور کار است و :

این کتاب شامل زندگی خودنوشت و شرح حوادث به روایت دیگران، مقالات و مصاحبه‌ها درباره شخصیت، خاندان، آثار و نیز درباره اجازات ایشان است.

اشعار مرحوم مجاب، اشعار درباره، اهدایی‌ها و نیز بررسی و تحلیل شعر ایشان در این کتاب عرضه شده است.

سخنرانی‌های مرحوم در مجالس مختلف از سال 1370 تا 1390 است. گروه بیست نفری از متخصصان چند رشته در حال مکتوب و آماده سازی این مجموعه است و به صورت دانشنامه عرضه می‌گردد.

این کتاب به معرفی میراث ایشان مانند اشعار، کتب و سخنرانی‌ها به روش علمی می‌پردازد.

مجموعه نرم افزاری

هشت لوح فشرده (DVD) با عنوان مجموعه نرم افزاری سید محمدکاظم مجاب: دیداری شنیداری در چهار گروه زیر عرضه می‌گردد:

1- مجالس فاطمیه، یک عدد

سخنرانی‌های سال‌های 1385 تا 1389 در قم و تهران به مناسبت شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها است.

2- مجالس حسینی، یک عدد

سخنرانی‌های سال‌های 1385 تا 1389 به مناسبت مجالس در ایام عاشورا و محرم در قم و تهران است

3- مجالس طباطبایی، پنج عدد

سخنرانی‌ها در سال‌های 1375 تا 1390 در قم، کتابخانه مرحوم علامه سید عبدالعزیز طباطبایی برای نخبگان به مناسبت‌های مختلف

4- مجالس مذهبی، یک عدد

سخنرانی‌ها در سال‌های 1370 تا 1390 در قم، مراکز علمی و تبلیغی به مناسبت‌های مختلف برای عموم مردم

سخنرانی‌هایی که به صورت نوارکاست از ایشان باقی مانده، تبدیل به فایل‌های الکترونیکی جدید شده و در هشت DVD عرضه می‌گردد. این سخنرانی‌ها به روش علمی مجموعه سازی عرضه خواهد شد. هدف این است که علاقه‌مندان و مبلغین از سبک، روش و محتوای منبر آن مرحوم مستقیماً استفاده کنند.

گزارش نشست

مجموعه فعالیت‌هایی که در روز نشست یعنی 20 اسفندماه 95 عرضه می‌شود، در دو سامانه ضبط و ثبت می‌گردد:

1- گزارمان، یک جلد کتاب کاغذی

اقدامات ارتباطی، تبلیغاتی، چاپ و نشر و خدماتی که از چند روز قبل از 20 اسفندماه 95 شروع و در این روز به پایان می‌رسد، در این کتاب، گزارش می‌گردد.

2- گزارش صوتی - تصویری، یک DVD

رخدادها، سخنرانی‌ها، حواشی، اجرای سرودها، مصاحبه‌ها و اظهارنظرها در روز بزرگداشت در قالب یک عدد DVD عرضه می‌شود.

اطلاع‌رسانی

علاوه بر فعالیت‌های سایت دفتر فرهنگ معلولین و گروه تلگرامی معلولان فرهیخته وابسته به همین دفتر، چند اقدام ویژه دیگر برای پوشش دادن خبری - تبلیغاتی بزرگداشت مرحوم مجاب انجام می‌پذیرد:

1- هفته نامه بزرگداشت

هشت شماره نشریه با عنوان «بزرگداشت» از اول بهمن ماه منتشر می‌گردد. این نشریه هفته نامه است و درصدد ایجاد رونق در امور بزرگداشت است. این پروژه شروع شده است. این هفته نامه الکترونیک و در سایت دفتر فرهنگ معلولین موجود و قابل دسترسی است.

2- کتابچه زندگی‌نامه و خدمات، سه زبانه

به منظور آگاهی عمومی مردم جزوه تاشو به سه زبان فارسی و عربی و انگلیسی با عنوان زندگی‌نامه و خدمات حجت الاسلام و المسلمین سید محمدکاظم مجاب (قدسی) عرضه می‌شود.

3- کتابچه پنجمین سالگشت عروج ملکوتی

به منظور آگاهی رسانی به عموم مردم نسبت به اقدامات دفتر فرهنگ معلولین، جزوه‌ای تاشو به سه زبان با عنوان «فعالیت‌ها و اقدامات به مناسبت پنجمین

سال عروج ملکوتی» منتشر شده است. این اثر درباره فعالیت‌ها و اقدامات دفتر فرهنگ معلولین به مناسبت سالگرد درگذشت مرحوم حجت الاسلام و المسلمین سید محمدکاظم مجاب است.

4- سرود

آماده کردن چند سرود از اشعار مرحوم مجاب و عرضه در روز نشست. سپس انتشار به صورت نرم افزار.

5- اطلاعیه‌های تبلیغاتی

از آبان ماه 95 تبلیغ برای همایش بزرگداشت روی سایت‌ها و گروه‌های تلگرامی آغاز شد. و اطلاعیه‌هایی طراحی و منتشر گردید. استفاده از این شیوه مدرن خوب جواب داد و ظرف سه ماه مقالات و مصاحبه‌های بسیار واصل گردید. غیر از اطلاعیه‌های رسانه‌ای، چند نوع بَنِر و تیزر جهت نصب در محوطه همایش طراحی و نصب شده است.

لازم است از همه بزرگانی که در این فرصت محدود برای تحقق این نکوداشت، کوشیدند و مساعدت فرمودند، تشکر شود. خانواده آن مرحوم به ویژه آقای سید ناصر مجاب زحمات فراوان در انجام این مهم داشته‌اند. برادر بزرگوار، دکتر سیدمحمدی مجاب و دامادهای محترم به ویژه دکتر سید علی صدر السادات از هیچ کوشش و مساعدتی دریغ نفرمودند؛ ما به نوبه خود از همه این عزیزان سپاسگزاریم.

در پایان لازم است این مساعی و تلاش‌ها را ادامه توصیه‌ها و راهنمایی‌های جناب حجت الاسلام والمسلمین سید جواد شهرستانی دامت افاضاته و حمایت‌های خالصانه استاد حاج علاء‌الدین نجف دانست.

امید دارد با این اقدامات، یاد و خاطره، اخلاق و منش، نیز آثار ایشان ترویج شود و برای همیشه از خطر فراموشی و نسیان حفظ گردد و یاد این خادم فرهنگ شیعه همیشه زنده بماند.

دفتر فرهنگ معلولین

پیشگفتار

یکی از ابعاد مهمّ شخصیت مرحوم سید محمدکاظم مجاب، روح لطیف او در سرودن اشعار است. اولین بار دیوانی از او در سال 1385ق/ 1343ش یعنی در 36 سالگی ایشان منتشر شد.

دومین دیوانش هم در سال 1376 منتشر شد. اما کمتر در محافل فرهنگ و ادب از شعر او سخن به میان آمد و در پایان نامه‌ها نیز به بررسی و نقد شعر او نپرداخته‌اند؛ با اینکه اشعارش در مقایسه با بعضی از دیگر شاعران از آرایه‌ها و زیبایی‌های ظاهری و معنوی بسیاری برخوردار است.

یکی از دلایل مطرح نشدن و ناشناخته ماندن او این است که دیوان اول او در سال 1343 در دزفول منتشر شد. اگر این دیوان در تهران منتشر می‌شد، وضعیتی بهتر از نظر معرفی به محافل و مراکز علمی و ادبی می‌داشت.

دوم اینکه هر دو دیوان او در نشریات به ویژه مجلات کتابگزار معرفی و مطرح نشده است. سومین دلیل آن را باید در دوری جامعه مذهبی از اینگونه امور در گذشته دانست. حوزه‌های علمیه با اینکه علاقه‌مند شعر مذهبی بودند ولی در گسترش آن کمتر قدم بر می‌داشتند؛ اما در سال‌های اخیر حوزه علمیه به این جنبه از فرهنگ دینی هم توجه نشان داده است.

این دفتر شامل اشعاری است که مرحوم مجاب طی چند سال سروده و در مجالس مختلف خوانده و گاه به حکّ و اصلاح آنها مبادرت ورزیده است. اشعارش قالب‌های غزل، قصیده و رباعی دارد. نیز چند قطعه به زبان عربی دارد که در بخش مستقل تجمیع شده است.

فصل دوم شامل اشعاری است که دیگر شاعران درباره شخصیت، منابر، اخلاقیات نیکو و آثارش سروده و برای ما فرستاده‌اند.

فصل سوم شامل شعرهای اهدایی است که شاعران درباره موضوعات مهم سروده و به آقای مجاب اهدا نموده‌اند. بالاخره فصل چهارم شامل مقالاتی است که به تجزیه و تحلیل و سبک شعری مرحوم مجاب پرداخته‌اند.

به هرحال این دفتر تلاشی در جهت معرفی جنبه‌های مختلف شعر و شاعری مرحوم مجاب است، شعر او و اشعار درباره او را «مجابیات» نامیده‌اند. امید اینکه این نامگذاری مقبول باشد. جا دارد مدیریت حوزه علمیه از چنین شاعران روحانی که عمر خود را در مسیر اعتلای فرهنگ مذهبی گذاشتند تجلیل و تکریمی داشته باشد؛ مگر چند شاعر روحانی در سطح مرحوم مجاب در حوزه علمیه بوده است؟

مهم‌ترین ویژگی شعرها و مباحث دفتر حاضر، نگاهی جدید به شعر شیعی در چارچوب اشعار آقای مجاب است و امید است موجب اعتلای شعر مذهبی گردد.

این دفتر پیش از انتشار، به آقایان سید ناصر مجاب، سید علی صدرالسادات، محمدرضا سنگری و علی اکبر صفری تقدیم گردید؛ با تشکر از همه این عزیزان که به رغم مشغله‌های فراوان، قبول زحمت فرموده و با مطالعه این مجموعه، نکاتی را متذکر شدند. این نکات تماماً اعمال شد.

رهنمود و توصیه

اشاره

پنج شنبه 11 آذرماه 1395 (اول ربیع الاول 1438) با هماهنگی پیشین خانواده مرحوم حجت الاسلام سید محمدکاظم مجاب با حضرت حجت الاسلام و المسلمین آقای سید جواد شهرستانی ملاقات داشتند. در این جلسه سید ناصر مجاب (پسر)؛ سید علی صدر السادات (داماد)؛ سید احمد رشیدی‌فر (داماد)؛ آقا سید محمدتقی معصومی (داماد)؛ سید محمد و سید مهدی (نوادگان)؛ علی‌اکبر صفری، علی نوری و محمد نوری (از مدیریت دفتر فرهنگ معلولین) حضور داشتند.

مرحوم مجاب هر چند از کودکی بر اثر بیماری نابینا شده بود ولی تحت تربیت پدرش مرحوم محمدعلی مجاب از هفت سالگی تبلیغ دینی و منبر را شروع کرد. سبک خاصی در منبر و تبلیغ داشت که اغلب می‌پسندیدند و سال‌ها منبری بیوت مراجع و مراکز علمی و حوزه علمیه بود. از این‌رو جناب آقای شهرستانی با ایشان رابطه دوستی داشته و کاملاً او را می‌شناخت. زیرا در مجالس، سبک منبر ایشان را دیده و ارادت خاصی به ایشان داشته است.

به منظور بزرگداشت مرحوم مجاب توسط دفتر فرهنگ معلولین، و بررسی

جوانب و ابعاد این بزرگداشت، خانواده مرحوم خدمت جناب آقای شهرستانی رسیدند تا از نظرات و رهنمودهای ایشان استفاده کنند و بزرگداشتی در شأن آن مرحوم و متناسب با خدماتی که هفت دهه در جهت ترویج تعالیم شریعت و معارف اهل بیت علیهم السلام داشت برگزار گردد. در این جلسه آقای سید ناصر مجاب، و سید علی صدر السادات از طرف خانواده و آقای محمد نوری از طرف دفتر فرهنگ معلولین گزارشی در باب پیشرفت‌های اجلاس بزرگداشت مرحوم مجاب عرض کردند. سپس جناب آقای شهرستانی سخنان زیر را بیان فرمودند.

بسم اللّه الرحمن الرحیم؛ شما خانواده محترم، پسر، دامادها و نوادگان مرد بزرگی هستید و از اینکه تشریف آوردید متشکرم. منبر مرحوم مجاب خود قاعده‌ای قابل توجه بود. یعنی وقتی گفته می‌شد:مجاب؛ نه حاشیه داشت؛ نه مشکل ساز بود و نه مخالف آنچنان داشت. همه او را دوست می‌داشتند؛ زیرا فقط درباره صاحب منبر یعنی امام حسین علیه السلام و اصحابش می‌گفت.

هر منبرش، نکته و مطلب جدید داشت، حرف برای گفتن بسیار داشت؛ چون بسیار مطالعه می‌کرد. بسیاری از افراد که چشم دارند و توان مطالعه دارند، به اندازه ایشان اهتمام ندارند ولی ایشان به رغم نابینایی، همت بلند در مطالعه و یادگیری مطالب و سپس عرضه آنها داشت. از همه مهم‌تر زبان شیرین او و لحن گیرا و جذابش بود. صحبت‌هایش لطیف و بسیار دلنشین بود. بسیاری معتقدند بین منبری‌های معاصر، مرحوم مجاب گوی سبقت را ربوده است.

اگر سخنرانی‌هایی که از ایشان به یادگار مانده، خوب پیاده شود و تبدیل به متن مکتوب گردد. البته به شرط اینکه ظرافت‌ها لحاظ شود، استفاده آن عمومی‌تر می‌گردد؛ ولی صوت او هم قابل استفاده است. لذا هر دو کار انجام شود، خوب است؛ یعنی هم به صورت کتاب و هم به صورت صوتی؛ تا همه بتوانند از این آثار استفاده کنند. ما هم حمایت می‌کنیم تا این کارها در دفتر فرهنگ معلولین به خوبی اجرا گردد. این دفتر خدوم همه کسانی است که دارای نوعی آسیب جسمی بوده و به فرهنگ اهل بیت علیهم السلام هم خدمت کرده‌اند.

به همت خانواده محترم و این دفتر ان‌شاءاللّه درباره همه فضلا و روحانیونی که به رغم مشکلات جسمی، خدماتی داشته‌اند، آثاری منتشر شود و جلساتی برای تکریم آنان برپا شود. اینجانب علاقه دارم و قبول دارم چون کسانی مثل آقای مجاب در حوزه‌های ایران و عراق و حتی حوزه‌های شیعه دیگر کشورها بوده‌اند و هستند ولی کمتر به معرفی آنان اهتمام شده است. با اینکه اینان خدمات بزرگی داشته‌اند. آقای امام جزایری که چند ماه قبل اقدام شد و مجلسی برپا گردید و کتابی درباره ایشان منتشر شد، بسیار زحمت کشیده و در تدریس و تبلیغ موفقیت داشته است؛ همچنین آقای مجاب. البته من معتقدم برای زنده‌ها و اَحیا باید بیشتر تلاش کرد چون تأثیر آن بیشتر است. من هم شروع کرده‌ام و تا الآن برای چند شخصیت، تکریم و تقدیر انجام شده است.

اما می‌دانید این‌گونه کارها نیاز به زمان و برنامه‌ریزی دارد. شخصیت‌هایی هستند که فراوان خدمت کرده‌اند اما حتی یک صفحه مطلب درباره آنها منتشر نشده است؛ تدوین یک کتاب درباره چنین شخصیت‌ها و جمع‌آوری اطلاعات و اسناد، زمان‌بر و پر مشکل و پرفراز و نشیب است. اما الحمدلله نیروهایی هستند که جذب این گونه کارها شده‌اند و با علاقه و تعهد کار می‌کنند، من هم آنان را یاری می‌رسانم.

احیای آثار این افراد علاوه بر اینکه خدمت به مکتب شیعه است، خود این افراد از عمق قلبشان دعا می‌کنند و دعایشان حتماً مؤثر است. از یک طرف فرزند یا داماد یا خویشاوند آن مرحوم هستید و دِین و تعهدی نسبت به آن مرحوم بر ذمه دارید. انجام چنین تعهدی خوب و مطلوب است؛ اما مطلوب‌تر و بهتر اینست که با قصد قربت شروع کنید و ثواب مضاعف کسب خواهید کرد. در موارد بسیار دیده‌ایم کسانی علاوه بر قصد و انگیزه خانوادگی و خویشاوندی، قصد تقرب هم کرده‌اند و با خدای خود پیمان بسته‌اند کاری را برای رضای او و مبتنی بر ضوابط الهی انجام دهند، آثار وضعی کارشان را در همین دنیا مشاهده کرده‌اند.

ما مرده پرست هستیم. خادمان و مشاهیر و بزرگان را در زمانی که زنده هستند، تقدیر و تکریم نمی‌کنیم. تجلیل در زمان حیات بسیار مؤثرتر و مفیدتر است. کسی که تجلیل شده، شارژ می‌شود و نیروی تازه می‌گیرد و انگیزه و توانایی چند برابر پیدا می‌کند؛ مهم‌تر اینکه در جامعه الگوسازی و فرهنگ سازی می‌گردد. کسانی سعی می‌کنند از این الگوها پیروی کنند و به نوعی ترویج محاسن اخلاقی خواهد

شد. بهرحال با تکریم بعضی از شخصیت‌های مؤسسه آل البیت علیه السلام شروع کردیم، امیدواریم با برنامه‌ریزی و فرهنگ سازی گسترش و تعمیم پیدا کند.

دزفول در جنگ تحمیلی، بسیار مقاومت کرد و بسیار شهید داد. چون فرهنگ مذهبی در مردم قوی بود و مردم از اعماق قلوبشان، تعالیم اهل بیت علیهم السلام را قبول داشتند. همه اینها به خاطر خدمات فرهنگی کسانی مثل مرحوم مجاب و آقای قاضی⁽¹⁾است. بنابراین این‌گونه افراد هم به مذهب و تشیع و اسلام خدمت کردند و هم به کشور و مردم.

لذا احیای آثار و تجلیل از اسم و خدمات این بزرگوار، ضروری و واجب است. ایشان سال‌ها با خلوصی ویژه خدمت کرد. با وضع جسمانی که داشت اساساً وظیفه‌ای بر دوش او نبود؛ اما بیشتر از بسیاری از ماها کار و مجاهدت داشت؛ چون انگیزه الهی و قوی داشت؛ چون شور و عشق به اهل بیت علیهم السلام داشت؛ چون برای فرهنگ سازی مردم سری پر شور داشت؛ حالا حیف نیست ما از چنین کسی تجلیل نکنیم؟! او نیازی به تکریم و تجلیل ما ندارد؛ ولی این اقدام ما در واقع نشان دادن برجستگی‌ها و زیبایی‌های فرهنگ خودمان و معرفی شخصیت‌های خودمان به جهان است.

یکی از علما می‌گفت رفتم خدمت آیت اللّه بروجردی و گفتم اجازه می‌فرمایید از سهم امام برای جشن نیمه شعبان خرج کنیم، آقای بروجردی گفت: یک مقدار از پول امام برای خود امام خرج شود عیبی ندارد. در مورد آقای مجاب باید گفت: ایشان بسیار خدمت کرد و مجالس بسیار برپا کرد و برای تکریم و اعتلای تعالیم و معارف دینی بسیار کوشید؛ اگر ما هم مجلسی برای او به پا کنیم عیبی ندارد؛ لذا مناسب است و جا دارد ما هم از او تکریم کنیم و مجلسی به او اختصاص دهیم.

روایتی هست که می‌فرماید کسی که برای خدا حرکت و فعالیت کند، نمو و رشد می‌کند. مرحوم مجاب کارهایش از خلوص و صدیق و صفا بود، و پیامش و تبلیغ رو به گسترش بود.

امیدوارم در همه کارها و نیز در این کار یعنی اقدام برای مرحوم سید مجاب موفق باشید.

زندگی‌نامه خودنوشت

اشاره

این نوشتار با عنوان «شرح حال شاعر به قلم خودش» و با امضای «حاج سید محمدکاظم مجاب» در ابتدای کتاب نامه روشن بینان: برگزیده از اشعار قدسی، گردآوری عالمشاه⁽¹⁾آمده است. با توجه به اینکه تاریخ نشر این کتاب 1343ش/ 1385ق است، یعنی حدود 52 سال قبل چاپ شده و در آن زمان مرحوم مجاب 36 سال داشته است.

در یکی از روزهای آخر اسفندماه 1308 چشم به زندگی دنیا گشودم. هنوز یک سال از عمرم نرفته بود. به طوری که شایع است و خودم یادم نیست بعد از یک چشم سرخی ممتد هر دو چشم خود را از دست دادم. مرحوم پدرم که آدم زاهد و وارسته‌ای بود به آینده من زیاد فکر می‌کرد به خصوص که آن روزها مصادف با سال‌های اتحاد شکل و کشف حجاب بود و وضع روحانیت آینده نامعلومی داشت. او سعی می‌کرد چیزهایی را که یک روحانی و بالاخص یک منبری باید حفظ داشته باشد به من یاد دهد. ابتدا قرآن و ادعیه ماه رمضان و مطالب متفرقه از شعر و غیره آن را با کوشش فراوان به من یاد می‌داد و حتی گاهی با تهدید مرا وادار می‌کرد که آنها را تکرار کنم تا کاملاً حفظ شوم. او منبری نبود و مطالب را نامرتب به من یاد می‌داد و معتقد بود که کار مرتب کردن آنها بعداً با خود من خواهد بود. باری همان سال‌ها پسر عمویی داشتم به نام حاج آقا سید حسین شفیعی که مدرسه می‌رفت. شب‌ها به درس‌هایی که او حاضر می‌کرد گوش می‌دادم و مطالبی از قبیل تاریخ و جغرافیای پنجم و ششم و آیات منتخبه را حفظ کردم به طوری که در سیزده سالگی که پدرم را از دست دادم قریب دو ثلث قرآن و مطالب متنوعه دیگر را از قبیل احادیث و تواریخ و اشعار از بر داشتم.

مرحوم پدرم سفارش مرا به دو نفر از وعاظ شهر یعنی مرحوم ملاعبدالرضا ترابی ناصح و آقای حاج ملامرتضی ترابی شریفی کرده و سفارش نموده بود تا تحصیلات خود را بعد از او پیش آنها ادامه دهم. بعد از مرحوم پدرم، عائله‌ای شامل دو خواهر و دو برادر و مادرم به گردن من افتاد. لازم بود با به دست آوردن پولی از راه منبر، زندگی آنها را تأمین کنم.

در یکی از روزهایی که پیش مرحوم ناصح می‌رفتم، رفیق من آقای آقا سید محمدحسین قدوسی از دزفولی‌های مقیم بروجرد که او نیز از دو چشم نابینا بود خبر تازه‌ای به من گفت؛ او گفت: خدمت شخص بزرگی رفته و رساله فارسی آیت اللّه اصفهانی را می‌خواند. این شخص بزرگ که بعداً یکی از استادان من شد، از مشاهیر و جامع معقول و منقول حجت الاسلام آقای حاج آقا محمدعلی بیگدلی بود. روزهای بعد من نیز هم به همراه ایشان خدمت آقای بیگدلی رفتم و به درس‌هایی که او می‌خواند گوش می‌دادم. او طلاب زیادی داشت. خدمت او صرف و نحو می‌خواندند و من هم یک طرف نشسته و گوش می‌دادم. مدتی گذشت. به قسمتی از اصطلاحات علمی آشنا شدم اما اظهار این مطلب ممکن نبود یعنی من آن رو را نداشته که بگویم فاعل و مفعول و مضاف الیه را می‌فهمم که چیست و مبتدا و خبر رامی‌دانم که کدام است تا اینکه با نهایت کم‌رویی خدمت یکی از طلاب ایشان امثله را خواندم، بعد کتاب‌های بصرویه و تصریف و اجرومیه تا اوایل الفیه را در خدمت حضرت آیت اللّه حاج سید مهدی حکمی خواندم. دیگر تقریباً کار از کار گذشته بود و آقای بیگدلی و طلاب ایشان فهمیده بودند که من هم درک این گونه مطالب را دارم. لذا بقیه الفیه و سیوطی و منطق را در خدمت او خواندم و تا حدود رسائل و مکاسب را در خدمت مراجع تقلید و آیات عظام مانند حضرت آیت اللّه العظمی جناب حاج آقا سید اسداللّه نبوی و آیت اللّه آقا شیخ منصور سبط الشیخ خواندم.

ایام ملی شدن صنعت نفت پیش آمد و مرحوم علامه کبیر آیت اللّه المجاهد حضرت آقای حاج آقا سید ابوالقاسم کاشانی برای وحدت ممالک اسلامی قیام فرمودند. تبلیغات ایشان نیز در من مؤثر افتاد؛ از آن پس منابر خود را به این هدف مقدس که آرزوی هر مسلمان واقعی است اختصاص دادم و در این راه از تحمل توهین‌ها و مسخره‌ها و اتهامات که از طرف مخالفین این هدف مقدس می‌شد سرباز نزدم. باری آن دوره هم گذشت.

شرح

این هجران و این خون جگر

این

زمان بگذار تا وقت دگر

یکی از خاطرات تلخ زندگی من مرگ برادر کوچکم مصطفی بود. رابطه شدید حقیقی بین من و او و قطع شدن دفعی آن، چنان تکانم داد که اگر تفضلات الهی نمی‌بود نزدیک بود که تار و پود وجودم به کلی از هم پاشیده و به زندگی من هم نیز خاتمه داده شود، اینجا بود که قطعات شعری همچون لخته‌های خون چرکی که از داخل زخم‌ها بیرون می‌آوردند به دادم رسید. با گفتن غزل‌هایی که در این کتاب از نظر خوانندگان عزیز می‌گذرد، دل خود را خالی می‌کردم و می‌گفتم:

ما درد

هجر او را با دوستان نگفتیم

بهتر

که کس نداند راز نهان ما را

از

دفتر فراقش خوانید شعر قدسی

روزی

اگر بجویند یاران نشان ما را

البته مقصودم این نیست که پیش از آن موقع شعر نگفته‌ام بلکه از زمان بچگی این طبع را داشته، گاهی انگشتری و گاهی مجاب و در این اواخر قدسی تخلص کردم. در خاتمه تذکر دو نکته لازم است.

1- مطالعه زندگی اشخاص مانند من که همه‌اش با ناکامی و محرومیّت مانند تمام شاعران بوده است، انسان را متوجه این نکته می‌کند که این جور آدم‌ها وقتی از کسی نوازشی یا مهربانی دیدند، چون از دیگران کمتر آن را می‌بینند، آن را فراموش نکرده و بعداً به صورت عشق و محبت احساسات آنها را تهییج و انگیزه شاعری در آنها به وجود می‌آید.

2- چون آدم‌های نابینا تراکم اخبار در ذهنشان کمتر است، مطلبی را که شنیدند با فرصت بیشتری در ذهن ایشان آمد و رفت می‌کند و طبع ایشان برای جواب و تأثر که تنها انگیزه شعر و موسیقی است آماده می‌شود.

غرض از تذکر این دو نکته این بود که این مبحث را رها کرده و دنباله آن را به متخصصین روان پزشکی که قطعاً اطلاعاتشان در این باره از بنده بیشتر است بدهم. اکنون این اشعار را از نظر خود بگذرانید.

قدسیا درد غم هجر بسی باشد سخت خاصه این درد که بر بار تو سر بار تو بود⁽¹⁾

حاج سید محمدکاظم مجاب

فصل نخست: سروده‌های فارسی و عربی

اشاره

مجموعه اشعار مرحوم مجاب اولین بار به همت یکی از نخبگان دزفول به نام سید موسی عالمشاه در سال 1343ش/1385ق به زیور طبع آراسته شد. آقای عالمشاه مدیر کتاب‌فروشی عالمشاه در دزفول بود. و با اینکه در آن زمان، یک ناشر شهرستانی بود، و لی از نظر زیبایی و رعایت نکات فنی کتاب قابل توجه به نام نامه روشن بینان: برگزیده از اشعار قدسی منتشر کرده است.

مرحوم صدر صاحب انتشارات صدر در تهران مجدداً مجموعه اشعار آقای مجاب را همراه با اضافاتی در سال 1376 منتشر کرد. مدیریت بزرگداشت مرحوم مجاب با راهنمایی و همکاری خانواده ایشان و حذف و اضافاتی، مجموعه اشعار آن مرحوم را در این فصل می‌آورد. آمار این اشعار این گونه است:

غزلیات، 96 قطعه

قصیده‌ها، 10 قطعه

متفرقه‌ها، 20 قطعه

رباعیات و دوبیتی‌ها، 42 قطعه

اشعار عربی، 9 قطعه

در مجموع 177 قطعه شعر از ایشان بر جای مانده است. ایشان از خردسالی شعر سرایی را تمرین می‌کرد و این اشعار طی هفت دهه از عمرش جمع‌آوری شده است.

در فصل آخر این کتاب چند مقاله به تجزیه، تحلیل و بررسی محتوای اشعار ایشان می‌پردازند.

اشعار فارسی

غزلیات

أَجیرینا أَجیرینا

تو که فرزند موسای کبیری

تو که معصومه فرد بی نظیری

تو که در شهر چون بدر منیری

اجیرنا، اجیرنا، اجیری

تو که درد یتیمی ناله داری

به دل داغ پدر چون لاله داری

غم زهرای هجده ساله داری

به حق مادرت گرمی پذیری

اجیرینا، اجیرینا،

اجیری

سر کوی محبت خانه ماست

کنار مرقدت کاشانه ماست

همین شهر تو عُش و لانه ماست

اگر نیست این تمنای کبیری

اجیرینا، اجیرینا، اجیری

در هر خانه‌ای دیدم که بسته

به پشت هر دری قومی نشسته

دلم

چون کاسه‌ای شد لب شکسته

در آوردم به دکان جبیری

اجیرینا، اجیرینا،

اجیری

تو که از خاندان عزّ و جاهی

رُخت شد مظهر لطف الهی

ضریری گر شبی افتد به چاهی

چه باشد گر که دستش را بگیری

اجیرینا، اجیرینا،

اجیری

ز بس دل در فراقش صابری کرد

به حال ما مسلمان کافری کرد

در این خانه «قدسی» شاعری کرد

تمنا داشت تمری یا شعیری⁽¹⁾

اجیرینا، اجیرینا،

اجیری

نشان ما

دانی چه کرد گردون آخر جهان ما

را

در عهد او نمی‌خواست دور زمان

ما را

آن مه که برد از ما غول اجل به تاراج

یکسان ز داغ او کرد روز و شبان

ما را

از بس که ناله می‌کرد بلبل به‌یاد

آن گل

از آه نیمه شب سوخت این آشیان

ما را

داغ غمش به پیران چندان نکرد

تأثیر

آخر بهانه کردند قلب جوان ما را

هرگز گمان نکردیم روزی چنین

بدوران

یاران خلاف کردند آخر گمان ما

را

گفتم غم فراقش در شعر هم نگوئیم

اما فضول کردند طبع و زبان ما

را

باشید تا بنالیم بر یاد او چه

بلبل

شاید صبا رساند آه و فغان ما را

گر مژده وصالش بار دگر بیارند

حق باشد ارستانند این نقد جان

ما را

از دفتر غم او خوانید شعر

«قدسی»

روزی اگر بجویند یاران نشان ما

را

آخر ز راه بردند او را گروه شب

رو

با اینکه دیده بودند اشک روان

ما را

بیان بلبل

چنان من دوست دارم طرف باغ و سیر نسرین را

که ترسم

در ره عشقش خطر افتد دل و دین را

گلم با دوستان تازه چندان می‌شود سرخوش

که می‌ترسم

ز خاطر وارهاند عهد دیرین را

بیان می‌کرد

بلبل راز دل با شاخه نسرین

اگر باد

خزان می‌سوخت جای لاله گلچین را

امید وصل

ما را زنده تا امروز می‌دارد

وگرنه پیش از این

می‌دادم از کف جان شیرین

را

سر غم - گل دلسوخته

گر چه از

یاد ندادم من بی‌دل غم او را

خرمم

زانکه نگفتم بکسی ماتم او را

عالمی

داشت دلم با شب و روزان وصالش

که ندانست

کسی غیر خدا عالم او را

دل عاشق ز

چه رو مانده گرفتار و پریشان

او که

پیموده ره زلف خم اندر خم او را

دوستان

درد فراقش به جهان کم شمرید

آتش است

آنکه کسی کم نشمارد کم او را

ابر تار

آمد و باران غمش بر همه بارید

گل دل

سوخته داند اثر شبنم او را

دل عاشق

بکسی سر غم یار نگوید

خاصه آن

دل که گرفتند از او محرم او را

هرگز از

دست فراقش بسلامت نرود دل

آنکه کرده

است تمنای دل خرم او را

تا خروس سحری خواند نخفتم همه شب‌ها

بلکه جویم

ز دم صبح نشان دم او را

بلبلی شاخ گلی دید بیادش غزلی گفت

ما ز

«قدسی» نشنیدیم حدیث غم او را

حدیث عشق

اگر خواهی بینی وصل او را

برون کن از دلت هر آرزو را

بشو همرنگ و هم بو با گل باغ

بنه با ژاله طرح گفتگو را

شبی همراه شبنم رو به گلزار

ببین آن لاله‌های طرف جو را

بپرس از آن نسیم عنبر آگین

حدیث عشق ما و وصل او را

بپرس از رنگ مهتاب و رُخ گل

حدیث خنده آن ماهرو را

مپرس از مِی که مِی هرگز ندارد

به مستی آن لب و آن گفتگو را

کسی گر نغمه‌ای آرد ز «قدسی»

بپرس آن بلبلان شعر گو را

عیش دل داده

دلی دارم

که بی رویش نخواهد زندگانی را

غمی دارم

که با آن غم نخواهم عیش فانی را

نه بی رویش هوای چشم روشن می‌کنم روزی

نه بی

وصلش تمنا می‌کنم عیش جوانی را

تأمل کن

زمانی ای اجل شاید شب دیگر

بگویم با

لب لعلش غم درد نهائی را

نه من بس

در صف دلدادگان دلداده‌تر بودم

که او از

دل ستانان برده گوی دل ستانی را

دم صبح و

کنار جوی و طرف لاله نسرین

سلام از

من رسانید آن بهار زندگانی را

بگوئیدش که قدسی با غمت تا هست میسازد

اگر عشق تو

نبود، او نخواهد عیش فانی را

شهره صحرای جنون

ما که

باشیم که عنقا گذرد بر سر ما

یا بپرسید

ز دل خسته ما دلبر ما

قطره

شبنمی از برگ درختی دم صبح

یادش آرد

ز رخ زرد و دو چشم تر ما

بلبلی

اندر لب جویی کافیست

که بیاد

آوردش مطلعی از دفتر ما

عاقبت

شهره صحرای جنوان خواهد کرد

درد هجران

وی و طبع سخن گستر ما

ناله نی

دل ما بود در او آتش هجر

باده رنگ

رخ اوست آمده در ساغر ما

کوی او

باغ بهشت است و وصالش فردوس

قامتش

سایه طوبی و لبش کوثر ما

تا پس از

سوختن ما گذرد باد صبا

آورد بویی

از او بر سر خاکستر ما

قدسی این بس که خودش گفت شبی یاران را

در مبندید

که یک خسته بُود بر در ما

شب وصل

چندی است نیافتاده به رویت نظر

ما

می‌پرسدت از ناله دل چشم تر ما

گفتم که جوان مانم و پیری نرسد

زود

شاید به سر کوی تو افتد گذر ما

ما سر به در میکده دوست بسودیم

گو اینکه در این ره برود جان و

سر ما

آنانکه ز مستوری ما راز ندانند

آیند و بپرسند زِ مستّان خبر ما

یا عمر بسر می‌شد و یا شام غم

دوست

یا بر سر آن کوچه نمی‌شد گذر ما

هرکس که تو را دیده یقین کرده و

دانست

کز عشق تو شد شهر اقامت سفر ما

آن‌می‌که شب‌وصل‌ز‌دستش‌به‌سبو‌ریخت

عیش دگران گشته و خون جگر ما

او گفت که امشب در این باغِ

مبندید

شاید برسد «قدسی» بی بال و پر

ما

نسیم بهشت

قصه خنده

او بود شبی با دل ما

تا سحر جز

هوس گریه نشد حاصل ما

هر سحر

منزل ما داشت نسیمی ز بهشت

بسر

رهگذرش بودی اگر منزل ما

گر از آن

مُشک سیه، نافه گشایی می‌کرد

بین دل‌های

جوان بود مکان دل ما

چون صبا

بر سر خاکم شب نوروز گذشت

به نثار

قدمش لاله دمید از گل ما

مشکلات

همه گیتی به خرد حل کردیم

عشق او

مسئله‌ای ماند و غمش مشکل ما

عاقبت اشک

شب و آه سحر کرد اثر

که دل

سنگدلی سوخت به حال دل ما

غیر از

این جان بلا دیده نبد «قدسی» را

رحمتی کرد

بر این تحفه ناقابل ما

حاصل عمر

هر آه که بود در دل ما

برفی شد و سوخت حاصل ما

راز دل خود به کس نگفتیم

تا لاله بروید از گِل ما

ما شِکوه ز تیغ او نکردیم

چون بود هم او مقابل ما

آنجا که سحر گذشت و گل چید

آنجاست همیشه منزل ما

جز وصف لب و رخش نبوده

اندر همه عمر حاصل ما

این است که وصف او ندانست

«قدسی» به خدا مگر دل ما

یاد دوست

گر چه از

وصل لب و لعل تو ناکامیم ما

خوش دلیم

از آنکه با یاد تو آرامیم ما

در خیال

آن شب وصلی که ما بودیم و یار

روز را با

روشنان بخشید در شامیم ما

نام ما را

گر بپرسی، عاشقی آواره‌ایم

گر نباشد

نام ما عاشق که بد نامیم ما

لایق بزم

تو پیری نیست؟! ای زیبا جوان

همچو پیر

خسته دل قانع به پیغامیم ما

روزها

بگذشت که اندر راه وصل آن پری

همنوای

بلبل و با ژاله همگامیم ما

آرزوی

دیدن گل بهر پیران عیب نیست

خاصه

کاندر راه وصل آن گل اندامیم ما

تا ببینمت

سحرگاهان چو گل در طرف جو

زنده و

شوخ و جوان در صرف ایامیم ما

گفت تر

سازاده «قدسی» عاشق ما را بگو

گر به بزم

ما در آیی اهل اسلامیم ما

رهروان فتح

مستند

ساغر و جام از جوش باده ما

عیسی شده

است مفتون بر طفل ساده ما

ما آن

پیادگانیم کامروز با همه روز

از فوق

جوّ بیایند سوی پیاده ما

آن شب

روان که رفتند تا پای تخت خورشید

آیند و

باز بینند مهر نهاده ما

این

لولیان بخفتند زین های و هوی مستی

شاید به

خواب بینند آن ایستاده ما

ما رهروان

فتهیم همراه سوره فتح

یاران

شکست خوردند از بنده زاده ما

پروانه وجود

چرا ویرانه شد کاشانه ما

چرا شد کنج مسجد خانه ما

ترحم عاقبت دیدی نکردند

رفیقان بر دل دیوانه ما

چنان کردند با ما آشنایان

که گرید دیده بیگانه ما

درختان خون بریزند از پَر خویش

چو خواند بلبلی افسانه ما

مگر ویرانه‌ای جای دگر نیست

که زد این عُشر بر ویرانه ما

غمی که شمع می‌سوزد سحرگاه

چه خواهد کرد با پروانه ما

جوانی طی شد و پیری به سر رفت

نیامد قاصد جانانه ما

اگر شد بخت من یک لحظه بیدار

سراغی بر گرفت از خانه ما

بپرسید از کسی فرزانه فرزند

که چون شد والد فرزانه ما

حدیث میخ و در با وی مگویید

که لرزد اُستن حنانه ما

مگوییدش صدای دست سیلی

شبی پیچید در کاشانه ما

بخوانید از برایش شعر «قدسی»

که یادی کرده از دُر دانه ما

نقش خیال

شد این

جوانی ما در غم تو پیر بیا

نه‌ایم

منتظر کس در این کویر، بیا

کسی

نمانده که با یاد او غزل گوئیم

بغیر نقش

خیال تو در ضمیر، بیا

برای بلبل

مست جوان چو بوی بهار

رفیق خسته

دل و آرزوی پیر، بیا

شکایت دلِ

ما را نمی‌دهد کس گوش

خودت

شکایت ما را به کف بگیر، بیا

خدا گواه است که من درد دل نخواهم گفت

بغیر

پهلوی آن تخت و آن سریر، بیا

بینی که

خنده و احساس عاشقانه صبح

چگونه له

شده دست شب شریر، بیا

چقدر طعنه

زند کور بر طراوت باغ

بس است

زخم نظر بر من بصیر، بیا

اگر چه

دیده یعقوب شد ز هجران کور

بیار

پیرهن یوسف ای بشیر، بیا

اسیری من و صد همچو من که چیزی نیست

شده است

گل به کف باغبان اسیر، بیا

هزار دل

شده سیر از حیات و این دل من

هنوز

منتظر است ونگشته سیر، بیا

غوغای شب

در منظر این بُستان مأوای من است امشب

در عالم خلق وامر غوغای من است

امشب

امشب که شب وصل است با خویش نپردازم

پروانه آنم کو پروای من است

امشب

امشب من و یار خود بر اوج هوا

پرّیم

من جای ویم امروز او جای من است

امشب

من مست شراب او - او مست جمال

خود

پس نرگس مست او صهبای من است امشب

از بس که به سرعت رفت آن تیره شب هجران

دیروز من است امروز فردای من است امشب

او شاه و منش بنده شاهی که کند

خنده

بر صورت هر میت مولای من است

امشب

با منطقیان رفتیم تا خانه وصل

او

دیدیم که آن کُلّی کبرای من است

امشب

دیروز که از کوری می‌کرد ز من

دوری

در دامن این مهتاب پیدای من است امشب

من زاهد و او مطرب در صومعه سر

گردان

در میکده چون آئیم همتای من است امشب

در دوره رنگ و بو او آنسو و من

این سو

در عالم بیرنگی جویای من است

امشب

من حافظ این درسم از مرگ نمی‌ترسم

چون مژده وصل او بشر ای من است امشب

نه شمسم و نه طاهر - نه سعدی و نه حافظ

هر شاعر و هر عارف گویای من است امشب

من قدسی مجنونم سرگشته در این صحرا

آنکس‌که‌نخواهم‌گفت‌لیلای‌من‌است‌امشب

مجلس اُنس

عزیزان یاد دیشب یاد دیشب

بیاد خاطر ناشاد دیشب

بیاد باغ پر برگ و پر از بوی

بیاد قامت شمشاد دیشب

بیاد ساغر می بر لب جوی

بیاد منزل آباد دیشب

بیاد صورت خندان مهتاب

بیاد دوره آزاد دیشب

بیاد جوشش عشق و مناجات

بیاد ناله و فریاد دیشب

بیاد مجلس انس من و او

بیاد فردی از افراد دیشب

بیاد آنچه دیشب بوده و نیست

بیاد وصل بی بنیاد دیشب

بیاد نغمه شیرین «قدسی»

بیاد همرهش فرهاد دیشب

صف حشر

رمضان رفت مرا در غم آن یار

انداخت

روز ما را همه یکسر بشب تار

انداخت

روزه بودیم ز وصل رخ آن یار

عزیز

تا صف حشر بما موقع افطار

انداخت

آمد آن مه که چو او رفت ز ما

برد گلی

کز غمش شعله در این خرمن گلزار انداخت

هر دلی بود گرفتار غمی یافت

نجات

دل ما را به غمی کرد گرفتار

انداخت

دست ما بود بدست تو بدرگاه بلند

او تو را برد مرا از ره آن بار انداخت

آب شب قدر که تقدیر غم هجر تو داشت

دانی ای دل که مرا بی تو چه در کار انداخت

روز ماه رمضان روزه و تذکار تو

بود

آخر این روزه مرا از غم تذکار

انداخت

عید غدیر

شب شنبه شب عید غدیر است

از این شب ساقی کوثر امیر است

شبی ماند که از فردای آن شب

بدستور عمر زینب اسیر است

امیری تا اسیری کی کند فرق

بپیش آنکه او مرد دلیر است

اگر شیری رود در دام صیاد

هنوزش خلق می‌ترسد که شیر است

جفا با پاکبازان حقیقی

بدوران شیوه گُردان پیر است

نکو کاران شوند آن روز پیروز

که بد کار از هزیمت ناگزیر است

درون سینه سینای دل‌ها

که صوت شعر «قدسی» دلپذیر است

شنیدم بلبلی با گل همی گفت

شب شنبه شب عید غدیر است

شب هجر

جهان بی تو زندانی رهیب است

دلم در کنج زندان ناشکیب است

به کنج خلوتی در یاد آن روز

که دست من در آغوش حبیب است

خدا را بر مریض خود ببخشای

که بیمار تو دردش بی طبیب است

نه تنها گریه‌ام از فرقت اوست

گهی هم شکوه از دست رقیب است

خوشم از ناله طول شب هجر

که یک هم ناله من عندلیب است

در این تنهایی و شب‌های تاریک

غمش نازم که او یار غریب است

من و بی دوست آنگه زندگانی

عجب دارم که خود امری عجیب است

نصیب «قدسی» آمد آتش هجر

وگرنه از وصالش بی نصیب است

وصف عنقا

عجب زان‌دل که بی روی تو برجاست

عجب زان خانه کو، بی دوست

برپاست

از آن گُلبن که بی او می‌دهد گل

از آن سروی که بی او می‌شود

راست

از آن بلبل که خواند بر لب جوی

از آن عاشق که فکر سیر و صحراست

از آن صبحی که خندد بی چنان روی

زجام می که بی آن لعل دل خواست

عجب از «قدسی» و از نظم «قدسی»

که هست و شعر او در وصف عنقاست

خطّه عشق

خطّه عشق عجب ملک و عجب تملیک است

هر چه آن

یار نکو کرد به عاشق، نیک است

وصل او

فصل بهار است و لقایش فردوس

صبر با

درد و غمش چون ره پل باریک است

شب که او

هست بود منزلشان صبح امید

صبح بی او

بنظر منزلشان تاریک است

هر که از

دور رسید از درش امیدی داشت

نا امید

آنکه خودش دور و دلش نزدیک است

آن سفر

کرده که دل همره خود برد ز ما

شعر اگر

همره دل رفت پی تبریک است

در گلستان

تو هر کس دَروید آنچه که کشت

کشته ماست

که آخر ثمرش تملیک است

غزل

«قدسی» اگر بدرقه راه تو نیست

شعر او

شعر نباشد بخدا جیک جیک است

عاشق خسته دل

هوای عشق او تا در دل ماست

همه عیش جهانی حاصل ماست

خودش گفته به یاران در ره باغ

که «قدسی» عاشق خسته دل ماست

بیاریدش ببوسد این در وصل

که با بشکسته بالی واصل ماست

ندانم گفته این را یا نگفته است

که خاک «قدسی» از آب و گل ماست

اگر چه منزلش باشد بسی دور

دلش پرپر زنان تا منزل ماست

خیال رخ

من که باشم که شوم خواجه، مقیم در دوست

اختران در

دورانند بگرد سر دوست

ناف شب مشک فروشی است از آن زلف دراز

ماه شب

گرد، خیالی زرخ انور دوست

دانی از

چیست؟ که نامش شده نوروز بهار

می‌رسد

دوست بهمراه صبا بر سر دوست

می سزد

گریه کند تا صف حشر ابر بهار

یاد آن شب

که شود دوست جدا از بر دوست

آنچه در

دور قدح رفت نه مِی بود و نه جام

خنده‌ای

بود از آن لعل پر از شکّر دوست

قصّه خسته

دلان کرد سحر بهر نسیم

بلیل از

طبع من و وصف رخ انور دوست

لطف دوست

که باشم من که مانم بر در دوست

جهان و اهل آن شد مظهر دوست

اگر سیّاره‌ای باشم در افلاک

روم گردون شوم دور سر دوست

شوم چون عالم لاهوت بی رنگ

که تا شرحی دهم از دفتر دوست

نظر گر بر منش نبود عجب نیست

که غیر از گل نباشد منظر دوست

خدا داند که این هم لطف او بود

که بوسیدم من مسکین درِ دوست

نه آنم تا شبی آید برم یار

نه آن تا شب روم اندر بر دوست

اگر «قدسی» شوم خوانند شاید

رفیقان شعر من در محضر دوست

حریف درد

که باشم من که پیشت مانم ای

دوست

جدایی گر چه من نتوانم ای دوست

از آن شادم کز این پس تا مرا

هست

همه شب‌ها ترا می‌خوانم ای دوست

نشانی دارم از کوی تو در خویش

که حسن عشق را می‌دانم ای دوست

سر کوی تو جای من اگر نیست

بدل سر بر خط فرمانم ای دوست

همی خواهم که در یاد من آیی

بهر جا در جهان درمانم ای دوست

من آن بیچاره بی اختیارم

که خود را از درت می‌رانم ای

دوست

منم «قدسی» که می‌نالم از این

درد

حریف درد بی درمانم ای دوست

فتنه پنهان

کسی‌نیست‌کسی‌نیست‌که‌فریادرسی‌نیست

در این

دره تاریک صدای جرسی نیست

در اینجا

همه غولند، بر غول قبولند

میان همه

غولان پر و پا عسسی نیست

درختی‌است،درختی‌است‌در‌او

شعله‌ای‌از‌دور

در آن مشعله

نور شهاب قبسی نیست

بگویید

بگویید از این گفته نترسید

که این

گفته خلق است طنین مگسی نیست

بیائید

بیائید مرا راه نمائید

که غیر از

من تنها بر دوست کسی نیست

بترسید

بترسید از این فتنه پنهان

که در این

ده ویران گلی، خار و خسی نیست

اگر داد

ندیدید چرا داد نکردید

ندیدید که

در شهر شما دادرسی نیست

میهمانی گل

صبا دیشب نسیمی مشک بو داشت

نسیمی مشک بو از وصل او داشت

چمن چون من بیادش خنده می‌کرد

دل بلبل هوای گفتگو داشت

صبا شب تا سحر مهمان گل بود

شه گلها هوای طرف جو داشت

ز دست صعوه و شاهین ندانم

یکی جام می و دیگر سبو داشت

صدای جویبار و بوی نوروز

دل من هم جوانی آرزو داشت

نگار پرنیان پومش سبک خیز

که روی لاله از وی رنگ و بو

داشت

میان دوستان با خنده می‌گفت

که «قدسی» طبع شوخ بذله گو داشت

کویر عاشقی

ما علی را در میان لاله‌ها

خواهیم یافت

با‌نسیم‌صبح و

طرف ژاله‌ها خواهیم یافت

بر سر قبر اسیر ظلم و قهر

انقلاب

در میان گریه‌ها و ناله‌ها

خواهیم یافت

تا کویر عاشقی در جستجو خواهیم رفت

در میان سایه‌ها و هاله‌ها

خواهیم یافت

اختری در پیش جسم رهروان خواهیم دید

رهروی را از پی دنباله‌ها

خواهیم یافت

هم‌سرودی‌از‌پی‌نسل‌جوان‌خواهیم‌خواند

هم‌امیدی‌در‌دل‌صد‌ساله‌ها خواهیم یافت

عکس‌بوذر‌را‌میان دفتری خواهیم

جست

حُجر را در قصه سیاله‌ها خواهیم

یافت

در ولایت در شهادت بعد از آن در

انتظار

برقی اندر شعله جواله‌ها خواهیم

یافت

شعر‌قدسی‌را‌به‌لحن‌بلبلان‌خواهیم‌خواند

پس‌علی را در میان لاله‌ها

خواهیم‌یافت

نقش یار

گلم در طرف گلزار آمد و رفت

دلم باوی گرفتار آمد و رفت

مثال مه که تابد تا دم صبح

مه من در شب تار آمد و رفت

گلی دیدم که رسته بر لب جوی

خیالش در دل زار آمد و رفت

بشوق کردن ترسیم آن نقش

بسی سرگشته پرگار آمد و رفت

نشستم بر سر راهش همه روز

که در روزی چنین یار آمد و رفت

عجب تر آنکه مانند دم صبح

بعهد من دو صد بار آمد و رفت

ز ترس آنکه گویم شکوه از هجر

میان خلق بسیار آمد و رفت

ازینم دل بسوزد تا صف حشر

که رو در روی اغیار آمد و رفت

شده «قدسی» از آن چشم تو بی نور

که غافل بودی و یار آمد و رفت

کسی کو از غزلهای تو دانست

نگوید شیخ عطار آمد و رفت

تشنگان عشق

چه شود اگر ببینم دم مردن است

رویت

تو رضا مده که ماند بدل من

آرزویت

سحری ببوستانی گذرم فتاد و دیدم

همه بلبلان که با گل شده گرم

گفتگویت

نشود سفید ریشم نرود جوانی از

کف

بامید آنکه روزی گذرم فتد بکویت

نه تو رفتی از کنارم که فتاده‌ام

بجایی

که کس دیگر نبینم که بدیده است

رویت

بشب دراز هجران بزبانم از دل

آمد

همه دردها که دیدم زد و زلف مشک

بویت

بلبان همچو لعلت به تلطفات

شیرین

که به تشنگان عاشق برسان نمی ز

جویت

نه‌دل‌من‌است‌تنها شده پای بند

عشقت

که‌هزار‌دل‌پریشان‌شده همچو من

ز مویت

بخدا نمی‌توانم که نبینمت

بدوران

چه‌کنم‌باین‌دل‌خود‌که گرفته

است خویت

نه‌تو‌عهد‌کرده‌بودی نکنی ز من

فراموش

عجب از وفا و مهرت ز طبیعت

نکویت

چه بهار خرمی بود و چه روزگار

خوبی

که‌تو‌پیش‌من‌بگفتی‌همه شکوه از

عدویت

بشکارچی که گوید ز طریق مهربانی

که رها کند ز بندم که برم رهی

بسویت

همه دوستان بگلشن پی سیر لاله و

من

بروم‌گلی‌بچینم که در اوست رنگ

و بویت

بگذار تا بمیرم من بیدل از

فراقت

که شود بخلق ظاهر سخنان عیب

جویت

تو‌که‌مدح‌کرده‌بودی‌همه‌جا‌ز‌شعر‌قدسی

ز چه کرده‌ای فراموش ز رفیق شعر

گویت

ناله بلبل

که‌دارد‌زندگی‌هرکس‌که‌یاد‌از‌یار

من دارد

دلی

افسرده مانند دل افکار من دارد

نسیم صبح

بوی کوی جانان می‌دهد زانرو

صفای باغ

رضوان کلبه پر خار من دارد

نخفت‌این‌شمع‌امشب‌تا‌سحرنه‌ازگریه‌شدساکن

عجب‌نبودکه

امشب شمع مجلس‌کارمن‌دارد

چرا می‌نالد

این بلبل بطرف بوستان گویا

میان

دوستان یاد از دل بیمار من دارد

مه ما سر

نزد در آسمان‌ها یک شبی اما

نمی‌داند

که در ره دیده بیدار من دارد

به کوه

بیستون فرهاد اگر بشکافت خارا را

عجب نبود

که از کف تیشه گفتار من دارد

اشک عاشقان

شب هجران

دلم با یاد زلفش گفتگو دارد

هنوز این

عاشق دیوانه وصلش آرزو دارد

خداراساربان‌آهسته‌روامشب‌که‌این‌مسکین

بآن یاری

که تا دیروز همره بوده خو دارد

کسی باید

کشد در زندگی بار امانت را

که در دل

آرزوی دیدن آن ماهرو دارد

صفای خلوت

گل دوستان، دارد تماشایی

که‌هرگل‌چیدم

از رنگ رخش یک رنگ بو دارد

گلستان

مرا گردون بسیل بی امان انداخت

بهشت

زاهدان ز آنرو میان باغ جو دارد

زاشک‌من‌دل

سنگ‌آب‌شد اندرشب‌هجران

عجب نبود

که اشک عاشقان این آبرو دارد

اسیر زلف

اگر زلفت

به هر تاری اسیر تازه‌ای دارد

مبارک

باشد اما دلبری انداره‌ای دارد

هنوزازمن‌برون‌نارفته‌ای‌جان‌وصل‌اوخواهی

ندانستی

که شهر وصل او دروازه‌ای دارد

شدم آخر

هم آواز نی و همنام شب خیزان

که دانی

عاشقت هم اسم و هم آوازه‌ای دارد

ندارد

دلبری اندازه‌ای با این چنین صورت

دلی بی

دوست ماندن بهر ما اندازه‌ای دارد

کجا افتد

به فکردوستان کهنه چون قدسی

اگر زلفش

به هر تاری اسیر تازه‌ای دارد

ماجرای آب

دیدی که

آب دز چه جفا بر مجاب کرد

بر او نه

بس که خانه جمعی خراب کرد

آن دسته

گل که دامن او هر سحر شکفت

در خویش

برد چشم جهان پر گلاب کرد

بی‌خوابی

شب رمضان کارهای روز

لالای آب

تا ابد او را بخواب کرد

تقصیر کس

نبود گمان می‌کنم که چرخ

او را

بجای نو گل زهرا حساب کرد

او از

جهان گذشت و ندادش دو جرعه آب

این را

بیاد تشنه لبان غرق آب کرد

این آب

مصطفی برد آنهم شط فرات

کان ظلم‌ها

بعترت ختمی مآب کرد

هفتاد و

پنج سیزده ماه عید فطر

این ماه

منخسف شد و دلها کباب کرد

یاران

بروی تربتش آهسته پا نهید

کو خواب

خستگان به لب جوی آب کرد

مدح حضرت امام حسین علیه السلام

طوطی طبعم سخن آغاز کرد

مدح حسین بن علی(ع) ساز کرد

شعر به وصف شه خوبان سرود

بر همه خوبان جهان ناز کرد

طایر طبعم به هوای حسین

مرز وطن هشته و پرواز کرد

صحبت آن رهبر و آن انقلاب

قصه آن حادثه پرداز کرد

صحبت آن قوم سرافکنده را

بهر رفیقان سرافراز کرد

«قدسی» از این مطلع خوب گشتی

طوطی طبعش سخن آغاز کرد

خروس سحری

دیدی که

دوست رفت و دمی یاد ما نکرد

عهدی که

کرد با من مسکین وفا نکرد

کس‌نیست‌تا‌بگویمش‌این

غم که آن طبیب

یک پرسش

از مریض محبت چرا نکرد

گلچین

نخواست بلبلی آید بطرف باغ

ورنه گلی

به بلبل خود این جفا نکرد

از من

مپرس وصف گلستان و طرف جوی

صیاد را

بگو که ز دامم رها نکرد

من مرغ پر

شکسته و او شاهباز حسن

جان در

هواش پر زد و جسمم وفا نکرد

تاریخ

عاشقان همه درد است و غم ولیک

دوران دلی

چو من به غمش مبتلا نکرد

شب‌ها در

انتظار مهی چشم و دل به راه

بودم ولی

خروس سحر این دعا نکرد

قدسی نگار

مابخدا بی وفا نبود

کاری بُد

این قضیه که دست قضا نکرد

قلب سوخته

سر رفت و

دل هوای تو بیرون ز سر نکرد

ترک طلب

نگفت و خیال دگر نکرد

عاشق‌نه‌بلبل‌است‌که‌گل

دید و شد ز هوش

عاشق دل

من است که بر گل نظر نکرد

عمرم شبی

بُد از همه شب‌های انتظار

آن شب

گذشت و یارم از این ره گذر نکرد

گفتم با

شک در دل او بایدت رهی

گفتا دریغ

ناله در آن دل اثر نکرد

«قدسی» غزل

تسلی ما بود از فراق

این طبع

ما بما کمک بیشتر نکرد

شعر تو

سوخت قلب جوان را ولی چه سود

قلبی که

سوخت قلب دگر را خبر نکرد

اشک چشم شب روان

فلک دیدی مرا بی وصل او کرد

مرا با دل دلِ با من عدو کرد

مجال گفتن در دم نفرمود

طبیب من که با دل گفتگو کرد

سحر با بلبلان دل رفت در باغ

گل نو را به یادش جست و بو کرد

دلم دیگر نجوید داروی وصل

ز بس با درد هجران تو خو کرد

عجب تر آنکه با این بی وفائی

هنوز این دل وصالش آرزو کرد

بنازم اشک چشم شب روان را

که راز دل به دلبر بازگو کرد

شود «قدسی» دل وی خالی از درد

کسی کو با غزلهای تو خو کرد

حدیث خال لب

دیشب صبا

به نرگس مستش اشاره کرد

اول مباح

بود و نگاهی دوباره کرد

گفتم شوم

به درگه کویت شبی مقیم

اوّل قبول

کرد و سپس استخاره کرد

دل هر سحر

سراغ تو می‌جست از نسیم

دیشب حدیث

خال لبت با ستاره کرد

چندان

بیاد آن شب و آن وصل و آن بهار

نالید دل

که ناله او سنگ پاره کرد

گر آب شد

دل من از آن نطق دلفریب

عیبش مکن

که این همه با سنگ خاره کرد

آخر برای

صید دل خسته‌ام شبی

جان را

خرید و خانه تن را اجاره کرد

تمنای دل

دلم دل بود و دلبر دلبری کرد

مرا از هر چه می‌جستم بری کرد

عجب نبود به عهد دوست آن عشق

که انسان زاده‌ای کار پری کرد

بسی پیغمبر اینجا آمد و رفت

که احمد آمد و پیغمبری کرد

عدالت گستران بودند لیکن

شه ما هم عدالت گستری کرد

فلک ما را بکام او نمی‌خواست

و گرنه رهبر ما رهبری کرد

طمع خام

بی خود

این دل هوس منزل عنقا می‌کرد

خار ره

آرزوی صحبت گلها می‌کرد

کور و

آهنگ گلستان و نظر بر رخ گل

دیده عشق

بنازم چه تماشا می‌کرد

چشم‌خُفاش‌که

درظلمت شب نور نداشت

ای عجب

قصّه خورشید دل آرا می‌کرد

حرف

زیبایی او بود که در مجلس انس

فکر صاحب

نظران را همه زیبا می‌کرد

در هوا

نکهت گل بود سحرگه که نسیم

همره ما

گذر از منزل سلما می‌کرد

باده مست

لب او بود که از صافی جام

خویش را

مظهر آن آیت کبری می‌کرد

این عجب‌تر

که دل من ز پریشانی خویش

قصّه زلف

تو با خلوت شب‌ها می‌کرد

با دو صد

خار جفا کز گل این بستان داشت

دل هوای

چمن و گردش صحرا می‌کرد

من کجا

آرزوی فصل بهار و لب جو

این دل

خام طمع بین چه تمنا می‌کرد

این هم از

جذبه او بود که این ذره پست

با حریفان

سفر عالم بالا می‌کرد

قدسی‌ازمنزل‌جانان

چو نمی‌داشت نصیب

غزلی گفت

و دل خویش تسلی می‌کرد

روز میعاد

دلی

خواهم که در یاد تو باشد

اگر

شادی کند شاد تو باشد

نروید

لاله در گلزار آن دل

که

جای سرو آزاد تو باشد

دل من

خلوتی می‌خواهد از غیر

که تا

پیوسته در یاد تو باشد

ز سیل

عشق شد یکباره ویران

دل من

تا که آباد تو باشد

نمی‌گردد

دلم از زندگی سیر

که

فکر روز میعاد تو باشد

توای‌شیرین‌سخن‌شیرین

سخن گوی

که هر

دلداده فرهاد تو باشد

از آن

شعر تو «قدسی» صید دلها است

که آن

آزاده صیاد تو باشد

عشق یگانه

من کیستم که گویم یارم فلانه

باشد

سروی چو قامت او ما را به خانه

باشد

خوئی‌چوخوی‌خوبش‌باشد‌رفیق‌هر‌صبح

ماهی چو ماه رویش شمع شبانه

باشد

حقّا که تا قیامت هرگز نمی‌شوم

سیر

گر این سری که دارم بر آستانه

باشد

زان‌شب‌که‌چشمم‌افتادبرآن جمال

زیبا

آهم چو دود قلیان شعرم ترانه

باشد

گر آشیانه ما گردد مقام سیمرغ

بهتر ز باغ فردوس این آشیانه

باشد

چیزی که کرده ما را دور از وصال

آن یار

پیش از من و دل و او کار زمانه

باشد

آخر به منزل او باید رهی کنم

باز

گو مثل مرد بصری آتش بهانه باشد

گر قامتم دو تا شد از هجر سرو

بالاش

شادم از آنکه عشقم عشقی یگانه

باشد

غیر از دمی که بینم او را به یک

گذرگاه

دیگر همه وجودم هزل و فسانه

باشد

جانم که رفت آخر در عشق او به

پیری

عمر و جوانی او گو جاودانه باشد

گویدنشان‌چه داری از شام وصل آن

یار

اشک روان و شعرم بهتر نشانه

باشد

قدسی‌که‌شهر‌گردید‌در‌عشق‌آن‌دل‌افروز

باشد خبر مراو را زین قصّه یا

نباشد

تمنای وصال

گفتم از

دهر بجویم چو تو ثانی و نشد

یا گلی

چون تو درین گلشن فانی و نشد

آخر این

صورت زیبا که تو داری دل گفت

من بجویم

به خیالات و معانی و نشد

ای صبا

شکوه‌ام از تست که ماندم در راه

تا مگر

مژده وصلش برسانی و نشد

گفته بودم

به سر رهگذرت بینم باز

در دل من

گذرد عهد جوانی و نشد

مَثَل قد

تو با سرو زدم شرمم باد

یا بگفتم

به گل تازه بمانی و نشد

گر چه

عمرم همگی رفت و بدل داغ فراق

خواستم تا

تو همین قصّه بدانی و نشد

قدسی‌آن‌خواست‌که‌عشق‌تونهان‌ماند

لیک

جوش زد

آتش عشقت به نهانی و نشد

شعر جان سوز

بیاددلبرم‌دل‌سوخت‌میترسم

که جان سوزد

بلی باید

بیادش هر چه دارم در جهان سوزد

به سیر

لاله و بستان مرا دعوت نفرمایید

که گر آهی

کشم ترسم بهار و بوستان سوزد

چه‌میشدگرنمیشدراضی‌آن‌دلبرکه‌درعالم

چو من

طایر بشکسته پر را آشیان سوزد

نه تنها

یاد آن گل سوخت گلزار دل ما را

خیالش

آتشی دارد که بس دلها از آن سوزد

نسوزد شعر

«قدسیم گر دل پیر مجرب را

یکی شعر

جوانی گفت تا قلب جوان سوزد

پیام جاودان

مکن‌زین‌دل‌عجب‌گربی‌وصالت‌درجهان‌ماند

چو او را

وعده‌های وصل دادی بهر آن ماند

ز کوی

خویشتن هر صبح با بادش پیامی ده

اگرخواهی‌که‌این

مسکین بعالم جاودان ماند

من از

سنگین دلی هرگز ننالیدم که می‌آزرد

اگر این

سرکه دارم تا ابد بر آستان ماند

باد صبا

قصه ما که

در آن صحبت جان خواهد بود

صحبت‌ازعشق

و گل و می به میان خواهد بود

گر گذر

کرد و نظر بر من مهجور انداخت

من به دل

با صبا

صحبت آن مشک ختن خواهم کرد

با شکر

قصه آن تنگ دهان خواهد بود

من نگفتم

که جوان همره پیری باید

دانم این

را که جوان یار جوان خواهد بود

گر سحر

همره یاران بخرامد در باغ

نفس باد

صبا مشک فشان خواهد بود

«قدسی» از دور

فلک وصلت جانان مَطلَب

آنچه بوده

است‌در این خانه همان خواهد بود

محرم اسرار

دوش در

مجلس ما صحبت دیدار تو بود

با حریفان

سخن از لعل شکر بار تو بود

هرکه‌شوری‌بسری‌داشت‌زسودای

تو داشت

هر که پا

بست غمی بود گرفتار تو بود

بلبل باغ

که وصف رخ گل می‌گوید

همه‌اش

حرف ز وصف گل رخسار تو بود

طرف‌دشت‌چمن‌ازسبزخطت‌داشت

نشان

گل اگر

رنگ رخی داشت ز دیدار تو بود

آخر ای

یوسف گم گشته از این دل خبری

که بکف تا

سر و جان داشت خریدار تو بود

ای دل

غمزده سر تو نمی‌آرم گفت

آنکه

بردند ز ما محرم اسرار تو بود

یاد از آن

شب که تو مه بودی و من همره ماه

ماه گردان

چو منش دل بسر کار تو بود

حاش لله

گه نگفتیم بکس درد فراق

هر چه

گفتیم ز شیرینی گفتار تو بود

دل ما

طاقت درد و غم بسیار نداشت

هر چه

نالید ز درد و غم بسیار تو بود

تا مرا

هست نجویم ره باغ و لب جوی

زانکه

روزی گذرم بر در گلزار تو بود

«قدسیا» درد

غم هجر بسی باشد سخت

خاصه این

درد که بر بار تو سر بار تو بود

شمع خلوت

هر چه کردیم که یادش ز دل ما برود

یاد گل کی ز دل بلبل شیدا برود

لاله رعنایی او داشت چو او نیست بباغ

مرغ بیچاره چسان بر گل رعنا برود

بلبل‌ازشاخه‌گل‌وصف‌جمالش می‌خواست

سرو ترسید که بحث از قد و بالا برود

عمر کوتاه تو بر عهد چمن می‌ماند

که بهار آید و وانگه شب یلدا برود

صبحگه بوی تو آورد صبا بر در و دشت

تا که آهوی ختن بهر تماشا برود

جای درد تو نه تنها دل ما بود و لیک

دل نمی‌خواست که درد تو از اینجا برود

زلف مشکین تو از شام غمت داشت نشان

یا برای دل ما بود که یغما برود

شمعی از مجلس او رفت چه می‌آرد بار

خاصه شمعی که ز خلوتگه دلها برود

کی شود بار دگر وصلت آن یار نصیب

که ز خاک آید و وانگه ره دریا برود

شادی از رفتن دشمن مکن ای یار عزیز

هر که امروز نرفته است بفردا برود

خط نام تو بگفتم و جهانی شد مست

خسته آن دل که از این لفظ بمعنی برود

قدسی آن‌آتش سوزنده که جان تو بسوخت

ما سمندر نشنیدیم که تنها برود

جلوه ساقی

همه

بار سفر بستند و رفتند

ز

دنیا دست و دل شستند و رفتند

بشوق

دیدن خال لب دوست

از

این دام بلا جستند و رفتند

نسیمی

می‌وزید از منزل یار

چو

بوی گل بپیوستند و رفتند

فروغ

روی ساقی جلوه‌ای کرد

هنوز

از جلوه‌اش مستند و رفتند

اگر

چه نیستند در دیده ما

میان

هر دلی هستند و رفتند

حدیث عشق

چو

روی یار مرا عاقلان نمی‌دیدند

حدیث

عشق مرا اهل دهر نشنیدند

من از

تأثر دل شرح داستان فراق

بگریه

گفتم و یاران ز جهل خندیدند

دلم

بسینه گل و لاله آرزوی تو داشت

که‌همرهان‌گلِ

تر، دسته دسته‌می‌چیدند

منم

که در ره او از فلک نبودم باک

و

گرنه جمله رفیقان ز راه ترسیدند

اگر

چه دل نپسندید زندگی بی دوست

ولی

چه سود رقیبان چنین پسندیدند

نه «قدسی»

آمده تنها بر آستانه دوست

هزار

خسته دل این آستانه بوسیدند

انفاس قدسیان

شعر من و فراق تو این هر دو با همند

تا بود و هست آه و فغان تو توأمند

گر میل قصر و حور کنند ای دو صد شگفت

آنان که با خیال تو در حشر همدمند

خرم نمی‌شوند ز دیدار روی دوست

آنان که در فراق تو با غیر خرم‌اند

آن لاله‌ها که خیمه به بستان نمی‌زنند

دانم که برگزیده گل‌های عالم‌اند

«قدسی» برو ببال که انفاس «قدسیان»

با درد هجر یار تو عیسی بن مریم‌اند

شب انتظار

گر بسر وقت من دلخسته یارم یک شب آید

تا ببیند در غمش من بی قرارم یک شب آید

آن که وصل او مرا در زندگانی فصل گل بود

هم در ایّام خزان فصل بهارم یک شب آید

آن که روی او بود زینت ده هر باغ و بستان

تا سر راهش گل نسرین بکارم یک شب آید

آن که با یک مژده وصلش بسازم تا قیامت

وانکه‌با‌هجرش‌دمی‌طاقت‌نداریم‌یک‌شب آید

آن شنیدستم‌که‌گاهی می‌رود با خسته دلها

تا ببیند آنکه من دلخسته دارم یک شب آید

دوستان دارند از وصلش امید چیدن گل

من‌که‌با‌عشق‌رخش‌قانع به‌خارم یک شب آید

دیدمش‌یک‌شب‌هزاران‌سال‌پیش‌اندر‌جوانی

تا دمی عهد جوانی یادش آرم یک شب آید

او‌خودش‌میگفت قدسی‌داردازمن انتظاری

تا ببیند هر شبش در انتظارم یک شب آید

بر آستان دوست

از آن

ترسم که عمرم بر سر آید

نبینم

بار دیگر دلبر آید

خداوندا

نمی‌دانم مرا هست

که

بینم آن مه نو از در آید

اگر

روزی ببوسم آستانش

شباب

رفته بار دیگر آید

شدم

پیر و ندیدم منزل دوست

خدایا

تا به کی این ره سر آید

شنیدستم

شبی می‌خواهد آن یار

به

تسکین دل غم پرور آید

امید وصال

شهرعشق‌است‌رفیقان‌همه‌دیوانه‌شوید

شمع

پیدا شده اکنون همه پروانه شوید

شاهدان

حاضر بزمند همه مست شوید

بعد

از آن بادیه پیمای فلان خانه شوید

این

مقام من و ما نیست گه جلوه ذات

خویش‌او‌گشته‌و‌از

خود همه بیگانه شوید

شب

وصل است در میکده را حلقه زنید

مست

ساقی و حریف لب پیمانه شوید

عقل

را پیش‌کش باده گلگون سازید

گر

کمی ماند کمی بر در آن خانه شوید

یا

شوید آینه روی بتی حور سرشت

یا

اگر دست دهد زلفِ و را شانه شوید

حرف

افسانه نخوانید زاوراق کتاب

هستی

خویش فنا کرده و افسانه شوید

هم به

صحرا به هوای گل نسرین آیید

هم به

دریا پی آن گوهر یکدانه شوید

گر به

زلفش دل دیوانه ما راه نیافت

از

کمال رخ او عاقل و فرزانه شوید

یا چو

«قدسی» بگذارید بیادش با شمع

یا چو

شعرش همه وصف رخ جانانه شوید

سفر رهروان عشق

معاشران، سفر کوی او شبانه کنید

گذر به منزل او با می و ترانه کنید

به قول پیر طریقت که دوش از اینجا رفت

بس است مستی می رو به سوی خانه کنید

صفای منزل جانان مقام خاص شماست

اگر به منظر سیمرغ آشیانه کنید

چو آب و دانه مهیا بود برای شما

عجب نباشد اگر فکر آب و دانه کنید

چو در سراچه وصلش ره شما ندهند

روید و درد فراق مرا بهانه کنید

عشق گل

که

باشم من که گل با من شود یار

به من

گویند می باید شوی خار

نه از

گل می‌توان برداشتن دل

نه می‌گردد

گل تو همدم خار

اگر

خارم پس این عشق گلم چیست؟

وگرنه

از چه گل با من نشد یار

حکیم

منطقی هرگز نداند

که

شاعر چون همی سوزد به اشعار

تو را

گفتم دو صد بار ای دل ریش

مشو

عاشق ترا گفتم دو صد بار

تو که

نایده بودی صورت دوست

چه

خواهی ای دل نادیده دلدار

شبی

رفتی شدی هم صحبت ماه

بمان

سرگشته در هجرش چو سیّار

خوشا

یاد وصالش بر لب جوی

خوشا

اشک فراقش در شب تار

بمزد

آنکه گشتی پخته در هجر

شوی

لایق به بزم آن وفادار

تو از

اویی - تو از اویی - تو از او

نخواهد

بی تو رفتن او به گلزار

تو

«قدسی» بودی آنهم «قدسی» عصر

نه

بابا طاهری نه شیخ عطار

نفس اطهر

امام

ما امام موسی بن جعفر(ع)

پسر

دارد ولی اللّه اکبر

کسی

غیر از رضا بالین او نیست

شب

مرگش ز فرزندان دیگر

شبی

آید صدای کُند و زنجیر

ز

خوابش می‌پرد معصومه دختر

بپرسد

از خروسان سحر خیز

که

دارند اطلاع از دیک اکبر

بگویندش

که بر بال کلاغان

نوشته

بود این خط مسطّر

که

دیشب نصف شب با چار حمّال

ز جا

برداشتند اون نفس اطهر

خلیفه

با زنش در بستر ناز

امام

ما به روی تخته در

منادی

می‌زند با بوق سگ بانگ

به

پیش نعش اون پاک مطهّر

که

دیشب گوشه مطموره⁽¹⁾جون داد

امام

شیعیان موسی بن جعفر

صبا

می‌پرسد از گل اوّل صبح

که از

بهر چه شد رنگ تو اصفر

جوابش

می‌دهد گل با دو صد داغ

که

دیشب لاله‌ای گردیده پرپر

ملائک

تسلیت گفتند امروز

به

زهرا و علی پس با پیمبر

مصیبت

را مپرس از شعر «قدسی»

که می‌سوزد

از او اوراق دفتر

صف همسفران

دل در

امید شبی ماند که جان گردد باز

عشق

آمد به صف همسفران گردد باز

شب

نخوابیدم، ماندم به تمنای سحور

دل

هوس کرد که ماه رمضان گردد باز

آن‌شقایق‌که

به‌امید‌نسیمی‌خفته است

آرزو

کرد با وی به جهان گردد باز

هر چه

دیدیم از این فتنه برخاسته بود

پس بکوشیم

که این فتنه نهان گردد باز

ای خوش

آنروز که از ما نگران بود فلان

کاش

یار دگر از ما نگران گردد باز

قدسی

این قصه پر غصه که نادر فرمود

سعی

کن تا به صف همسفران گردد باز

سر دل

باد سلامت که اگر پیر شوم

آنقدر

عشق بورزم که جوان گردد باز

راز مقدس

هر

آنکس داره کس کس دارد امروز

دل من

دوست را بس دارد امروز

زلیخا

سوی زندان رفته از قصر

که

یاری توی محبس دارد امروز

بمانده

با رفیقان بلبل باغ

عجب

کاری مقدس دارد امروز

نهد

پیری چرا پا در دبستان

جوانی

توی مَدرس دارد امروز

همه‌کس

دین ومذهب داشت قدسی

وفا

داری نه هر کس دارد امروز

صدای آشنا

چه

بودم من چه گردیدم من امروز

کجا

رفتم که را دیدم من امروز

صدای

آشنا ز آفاق و انفس

به

گوش خویش بشنیدم من امروز

بسی

شب گریه کردم تا دم صبح

به

روی یار خندیدم من امروز

ز دست

ساقی طناز سر مست

شراب

وصل نوشیدم من امروز

خجل

گشتم که از بهر چه تا حال

ز طول

راه رنجیدم من امروز

نترسیدم

از این غولان شبگرد

ز نفس

خویش ترسیدم من امروز

امیدی

داشتم با حسن ظنی

که هر

گل کاشتم چیدم من امروز

نبودم

گل ولی چون شاخه سبز

ز داغ

لاله خشکیدم من امروز

ندانم

چیستم امّا چو «قدسی»

از

آنِ یار گردیدم من امروز

دوستان با وفا

بیاد

باوفایان با وفا باش

میان

آشنایان آشنا باش

از

این غم خانه تا خلوتگه دوست

سوار

سرتک باد صبا باش

شبی

گربسته شد راه دل تنگ

تو

چون باد سحر مشکل گشاباش

صفای

منزل ما وصل او بود

بیادش

ای دل من با صفا باش

کشیدیم

از وفا بار غم هجر

تو که

بیگانه‌ای از ما جدا باش

اگر

گشتم فدای هستی او

مگو

با حکم تقدیرش بدا⁽¹⁾باش

اگر

دلدار من با خسته دلهاست

بیا

ای خسته دل همراه ما باش

ز نظم

دلکش شیرین «قدسی»

بیاد

دوستان با وفا باش

حیات نفس

از آن

روزی که کرد از من فراموش

فقط

بر ناله نی می‌دهم گوش

نه بی

او می‌توان رفتن به گلزار

نه بی

وصل رخش می می‌کنم نوش

نه

این در می‌شود بار دگر باز

نه

دیگر باز می‌گردد شب دوش

نصحیت

گر بمن افسانه می‌گفت

دلم

می‌گفت ای افسانه می نوش

دل من

خلوتی خواهد ز اغیار

که تا

گیرد خیالش را در آغوش

ز تاب

پرتو انوار ساقی است

که

سالک تا قیامت مانده مدهوش

ز تاب

پرتو انوار ساقی است

که

سالک تا قیامت مانده مدهوش

وگرنه

می ندارد آن لب لعل

وگرنه

گل ندارد آن بر و دوش

دو

چیز آمد حیات نفس «قدسی»

امید

امشب و یاد شب دوش

داغ دل

نشد

یک لحظه از یادش جدا دل

زهی

دل آفرین دل مرحبا دل

قسم

خورده که بی وصل رخ دوست

نگردد

با کسی هیچ آشنا دل

خطی

از دل ستان دارد که تا هست

نبیند

هیچ از او مهر و وفا دل

خدا

داند که جز یاد من و دوست

نبیند

دیگر از چیزی صفا دل

همین

جرمش که جز درد و غم عشق

ندارد

در جهان هیچ ادعا دل

بجز

غم همدم دیگر ندارد

که

پوید این ره بی منتها دل

چو

لاله دارد از سوز درون داغ

بماند

در ره باد صبا دل

گهی

سوزان هجرش چون رخ شمع

گهی

باشد بامیدش بقا دل

نمی‌سوزد

جلود⁽¹⁾

معصیت کار

نگردد

فانی ار گردد فنا دل

یار من گل

که

باشم من که باشد یار من گل

که

باشد محرم اسرار من گل

مگر

نام من آمد بلبل باغ

که

باشد طالب گفتار من گل

اگر

بختم شود یک لحظه بیدار

شبی

آید پی دیدار من گل

بپرسد

از صبا یا از لب جوی

ز

احوال دل افکار من گل

شبی

پرسد ز ماه آسمانی

حدیث

دیده بیدار من گل

اگر

نامم شود یکسر فراموش

به

پرسد از نسیم اخبار من گل

بکارم

در رهش ریحان و نسرین

گر

آید بر در گلزار من گل

اگر

«قدسی» شوم هر صبح خواند

به

شبنم در چمن اشعار من گل

وصف یار

خودش

گل یاد او گل جای او گل

محل و

منزل و مأوای او گل

سحرگاهان

به صحرا شد پی سیر

بمانده

تا کنون صحرای او گل

خیال

فیلسوفان ره عشق

بیاد

صورت زیبای او گل

نسیم

منزلش باد سحر خیز

شمیم

نطق روح افزای او گل

بجای

ناله اندر یاد او اشک

بجای

نعره اندر پای او گل

بجای

شکوه از درد غمش شعر

بجای

«قدسی» اندر جای او گل

بوی گل

روشنان‌از‌روی‌گل‌گفتند

و ما از بوی گل

بوی‌گل‌دانی‌چه

باشد؟ پرتوی از روی گل

بوی گل

را ما به بزم شاعران آورده‌ایم

شاعران

گفتند وصف روی گل از بوی گل

گل‌به‌زیبایی‌نشانی‌ازجمال

مطلق است

زین

سبب رفتند عشاق جوان تا کوی گل

هرکسی‌گل‌را‌بیارخود

کند تشبیه و من

با

امیرالمؤمنین رفتم کنار جوی گل

بردرمحراب‌پرخونش‌سحرروچون

نسیم

تا بینی

این چنین بایست رفتن سوی گل

دام عشق

چه

بودم من چرا دیوانه گشتم

چرا

از شهر خود بیگانه گشتم

چرا

رفتم شبی در کوچه دوست

چو

مخموران در میخانه گشتم

چرا

بر حلقه آن در زدم دست

چرا

وارد در آن کاشانه گشتم

چرا

رفتم شبی در سیر مهتاب

ندیم

طّره جانانه گشتم

چو

شمعی بُد که من با اینهمه علم

بکلّی

محو چون پروانه گشتم

چه

دانستم که رویی هست و مویی

چرا

آینه گشتم شانه گشتم

چه

دانستم که دامی هست و صیدی

چرا

در فکر آب و دانه گشتم

در آن

فصلی که بلبل بود و گل بود

چرا

پنهان میان لانه گشتم

اگر

دیوانگی هم عالمی داشت

چرا

من عاقل و فرزانه گشتم

چه

دانستم که عنقا یار من نیست

چرا

در عاشقی افسانه گشتم

راز دل

شبی همراه این دل از جهان تن سفر کردم

میان باغ و بستان بر گل رویش نظر کردم

ز بلبل می‌شنیدم وصف گل اما نمی‌گفتم

ولی چون روی او دیدم جهانی را خبر کردم

بگفتم این دل آشفته‌ام روزی بیاساید

ولی دیدم که آن آشفته را آشفته‌تر کردم

هنوزازاشک بی پایان نخوابم تا سحر شب‌ها

که با آن یار مهوش یک شب کوته سحر کردم

نگفتم راز دل با هیچکس در زندگی لیکن

اگر دل جوش زد شعری بیاد او ز سر کردم

ز طبع فیلسوف خود عجب دارم که در عالم

بفکر ساده روئی ترک تحصیل هنر کردم

بدل گفتم مرو زین ره که باشد هر خطر گفتا

که‌من‌خود رفتم و از جان قبول این خطر کردم

به‌اشک‌خویش‌گفتم‌ازچه‌دروی‌بی‌اثر‌ماندی

بگفتا من بقلب سنگ رفتم هم اثر کردم

اگر او هم بیاد ما نباشد گو مباش ای دل

که من با یاد او از هر چه در عالم حذر کردم

وجود خویش را دیدم ز وصل گلرخان مانع

بفکر نیستی از منزل هستی گذر کردم

شکایت‌بس‌کنیدای‌بوستان‌ازچشم زیبا بین

که من از راه بی چشمی بآن صورت نظر کردم

بیا ای درد هجران با دل افسرده همدم شو

که من بهر قدومت جان شیرین را بدر کردم

نسیم صبح را گفتم چه بوی جان فزا داری

بگفتا با دل «قدسی» بآن گلشن سفر کردم

سیر آسمان

شبی بیدار ماندم سیر ماه آسمان کردم

بیاد روی او صد نکته بامه در نهان کردم

دلم آشفته بود از دست غم اما نمی‌دانم

چرا با یاد او در کلبه غم آشیان کردم

ز بس دیدم از آن الفاظ شیرین مهربانی‌ها

بکلی جان و دل تسلیم هر نامهربان کردم

چه‌تأثیر است دراشک شب و آه سحرگاهان

که من با این دو، ره را، تار و گِل بر کاروان کردم

تضمین با غزل سعدی

من

بدل آرزوی دیدن عنقا دارم

کافرم

گر دل باغ و سر صحرا دارم

با

حدیثش سخن از منظره گل مکنید

که نه

سودای رخ لاله حمرا دارم

گل

وصل وی از گلشن عشقم شِکُفت

بر

شکاف گل نسرین چه تمنّا دارم

چشم‌من‌باز

نگردد به جهان گردم صبح

در

گلستان گذرم بی تو و یارا دارم

ترسم

اسلام مرا عشق دهد جمله بباد

چون

به آتشکده‌ای زلف چلیپا دارم

طایر

(قدسی) کوی توام از روز الست

گربه

صورت نسب از آدم و حوا دارم

دل بیمار

ز تنهایی چنان شادم که پا از سر نمی‌دانم

بیاد گل چنان مستم که خشک و تر نمی‌دانم

چنان‌با‌خارخوکردم‌خلاف‌چشم‌خوش‌بینان

که سیر باغ و بستان را از آن بهتر نمی‌دانم

دل غمگین نمی‌گردد بمرگ دوستان ز آنرو

که مرگ دوست را زین زندگی بدتر نمی‌دانم

من اینجا همدمی جز ناله شب‌ها نمی‌بینم

من اینجا محرمی جز صفحه دفتر نمی‌دانم

دل بیمار ما را بر سر راهش نگه دارید

دوای درد را جز دیدن دلبر نمی‌دانم

حدیث هجر را جز با صبا با کس نمی‌گویم

براه گلستان جز بوی گل رهبر نمی‌دانم

شبی با همرهان میگفت عذر ترک قدسی را

که من صحبت ز فعل ماضی ومصدرنمی‌دانم

خواست شاعر

دلم

خواهد که سلما را ببینم

وصال

یار زیبا را ببینم

شوم

آب روان در جوی این باغ

روم

تا رنگ گلها را ببینم

اگر

مجنون شوم خواهم توانست

میان

گله لیلا را ببینم

نهاده

نام من مادر بلا دوست

که

یار سرو بالا را ببینم

شبی

گردم حریف منزل انس

که آن

تنهای تنها را ببینم

نمی‌آیم

چو ماهی بر سر خاک

شبی

گر موج دریا را ببینم

شوم

با لجه دریا هم آغوش

که آن

لولوی لالا را ببینم

چو

استاره روم شب‌ها در افلاک

که

یار ماه سیما را ببینم

بر

آرم سر برون از صورت لفظ

به

صورت عین معنا را ببینم

شبی

سوزم میان آتش هجر

که آن

صبح دل آرا را ببینم

دهم

یک باره جان بر قابض روح

شبی

گر روی مولا را ببینم

مرا

از درد بی چشمی غمی نیست

نمی‌خواهم

که دنیا را ببینم

میسّر

نیست (قدسی) دیدن ذات

نخواهم

ذات یکتا را ببینم

برندم

گر شبی در باغ فردوس

نخواهم

قد طوبی را ببینم

همی

خواهم اگر یک شب دهد دست

کنار

چشمه عنقا را ببینم

شب قدر

ما بیاد لب لعلش کلماتی داریم

دلبر سرو قد نیک صفاتی داریم

ما در اینجا نشنیدیم ز کس حرف ثبات

بس من و عشق در این خانه ثباتی داریم

ما اگر حاصلی از عمر نبردیم چه باک

یار شکّر لب و شیرین حرکاتی داریم

دل اگر خاطره‌ای گفت از آن فصل بهار

من و او شب همه شب شاهد ذاتی داریم

هجر او گر شکری در سخن حافظ ریخت

ما همه عمر غم شاخ نباتی داریم

لوط اگر وقت سحر یافت از این غصه نجات

ما همه شب هوس صبح نجاتی داریم

بحث زیبایی او رفت تمام شب قدر

ما از آن محفل فرخنده براتی داریم

برد و ماتی که ندیدیم در این گردش چرخ

با خیال رخ او بردی و ماتی داریم

حُسن‌اوچونکه نصابی است بسر حد کمال

مستحق ما که تمنای زکاتی⁽¹⁾داریم

روزها رفت و شب خلوت او دست نداد

ما و دل با غم هجرش خلواتی داریم

گر چه ما تشنه وصلیم ولی «قدسی» گفت

خضرسان ره به سر آب حیاتی داریم

هستی عاشق

ما که

باشیم که گوییم لقایی داریم

یا به

این بی سر و پایی سر و پایی داریم

دل‌که‌هم‌صحبت‌ما‌بود

سپردیم بدوست

هم از

آن است که گاهی من و مائی داریم

همره

یار سفر کرده دعای شب ماست

علت

آن است که دستی به دعائی داریم

گر بدانیم

سر کوی تو منزلگه ماست

می‌توان

گفت که ما راه بجائی داریم

اشک آه

خدا گواه است که ما میل مال و جاه نکردیم

خیال سروری و کشور و کلاه نکردیم

بغیر آنکه نبودیم پای بوس بزرگان

دگر بقول همان دشمنان گناه نکردیم

بفکر آنکه شود رو براه کار جهانی

اساس زندگی خویش رو براه نکردیم

بیاد اختر صبحی که شد ز دیده ما دور

رصد ندیده و بر کوکبی نگاه نکردیم

خیال صورت او شمع بزم محفل ما بود

به دل تملقی از آفتاب و ماه نکردیم

ز بیست و هفتم ماه رجب که اول ماه بود

چه بیست و هفت که دیدیم و اشتباه نکردیم

امید وصل تو تا بودمان ز دل نبریدیم

اگر چه چاره این نامه سیاه نکردیم

عجب‌تر آنکه چو قدسی بیاد او غزلی گفت

نظر بدفتر او جز به اشک و آه نکردیم

صحبت دوست

دل

مرا گفت که من طالب دیدار ویم

وصل

او می‌طلبم عاشق رخسار ویم

هر

دلی با غم او یاد غم دیگر داشت

نتوان

گفت که من محرم اسرار ویم

دوستان

فصل گل از بهر تماشای بهار

من

بکنج قفس افتاده گرفتار ویم

طوطی

مجلس دل سوختگانم زان رو

که به

دل سوخته‌ای لعل شکر بارویم

بخریداری

او هر که متاعی آورد

من

باین جان بلا دیده خریدار ویم

یا رب

از ابر کرامت برسان در ره خار

نم

صبری که رساند در گلزار ویم

دردماراچودوانیست‌بجزصحبت

دوست

بطبیبم

مبر ای خواجه که بیمار ویم

دلم

آزرده نگردد نه ز دشمن نه ز دوست

زانکه

در بند سر زلف دل آزار ویم

گر

بگفتار گرفتم دل آفاق جهان

هم از

آن است که شوریده گفتار ویم

بلبلی

طرف گلی نغمه‌ای

گفت

من شیفته مسلک اشعار ویم

وصف دوست

شب‌از زلفش‌نشان‌داردنشایدوصف‌شب‌گویم

سحرچون‌اوهمی‌خندد از او اصل و نسب گویم

چو او لطف عجم دارد بگویم زان لطافت‌ها

چو او رنگ عرب دارد همه وصف عرب گویم

صبا از کوی او آید نشینم در رهش هر شب

بهار از عهد او نازد منش اسم و لقب گویم

طرب در یاد او باید بگویم در طرب شعری

طلب در راه او شاید همه شرح طلب گویم

دعای نیمشب در کاروان‌ها می‌رود با او

شبی از خواب برخیزم دعای نیمشب گویم

شبی گفتند بر منبر که حرف از رطب گویم

چومن‌بوسیدم‌آن‌لب‌راچسان وصف رطب گویم

فراق او تعب‌ها داشت بهر هر دل و بیدل

مرا آورده در دنیا که شرح آن تعب گویم

عجب دانی چه باشد زندگی با این جدایی‌ها

عجب‌تر اینکه من باید حدیث این عجب گویم

مدینه

مدینه

یاد من با یاد او کن

گلم

را در گلستان جستجو کن

به

یاد صورت مهتابی او

شبی

با ماه اختر گفتگو کن

سحر

همراه شبنم رو به گلزار

دوباره

روز وصلش آرزو کن

چو

بینی بلبلی با خلوت گل

برایش

قصه آن لاله رو کن

اگر

باد بهاری آمد از راه

برو

از قبر پرس و جو کن

اگر رفتی

به مسجد نزد محراب

ز هر

خاکی، کفی بردار و بو کن

اگر

مهدی شبی زین راه بگذشت

حدیث

میخ و در را بازگو کن

نبی

را گر شبی دیدی تو در خواب

همش

شرح غمش را مو به مو کن

دم

صبحی اگر کردی از او یاد

سحر

را با خیالش روبرو کن

خدا

بردش فرو در رحمت خویش

تو هم

درد و غمش در دل فرو کن

اگر

شعری ز «قدسی» بر زبان رفت

شکایت

از جفاهای عدو کن

تنهایی

برو

از گل بپرس ای گل پرت کو؟

اگر

تو بلبلی شور سرت کو؟

روید

از دل بپرسید از سر مهر

که ای

دل ای تو دل پس دلبرت کو؟

تو که

عاشق شدی سیمین بری را

نگار

مهوش سیمین برت کو؟

اگر

تو طالب عشق خدایی

شبان

تیره و چشم ترت کو؟

تو که

ذاکر بُدی آقام حسین را

نگفتی

بانی‌ات کو، منبرت کو؟

اگر

عشق گلی کرده دلت صید

می‌ات

کو- مطربت کو، ساغرت کو؟

تو که

شاهنشه فقر و فنائی

سپاهت

کو، عَلَم کو، کشورت کو؟

تو که

شعرت بسوزد هر دلی را

نشاید

با تو گفتن، دفترت کو؟

شبی

گر عشق گل داری در آغوش

سحرگه

بوی گل از بسترت کو؟

اگر

ملّت بُدی آخر نگفتی

وفا

با پیشوا و رهبرت کو؟

از آن

پرسم که (قدسی) داردش دوست

که

لطف سابقت با شاعرت کو؟

روزن دل

که

باشم من که گویم با من است او

منم

تاریک و روز روشن است او

چنان

بیگانه می‌گیرم خود از یار

که

پنداری که با من دشمن است او

من

خار خسیس‌ام غیلان⁽¹⁾

بهار

و صبحگاه و گلشن است او

دل من

روزنی دارد به آن باغ

چو

نیکو بنگری خود روزن است او

توشه عمر

خوشا

او خُرّما میخانه او

خوشا

عهد وی و افسانه او

خوشا

و خُرّما آن دل که از جهد

شب

برزخ شود هم خانه او

سحرگاهان

که آید بر لب جو

مبادا

دل شود بیگانه او

فروغ

روی ساقی جلوه‌ای کرد

که

جام و باده شد مستانه او

به هر

بزمی شود شمع شب افروز

کسی

کوشد ز دل پروانه او

شبی

همراه شبنم رو به گلزار

که

آید بویی از کاشانه او

شب

برزخ کشم بویی از آن زلف

که

باشد فیض شبنم شانه او

دریغا

جان (قدسی) اینقدر نیست

که

باشد در خور جانانه او

فقط

یک توشه دارد (قدسی) از عمر

که بوده

عاشق دیوانه او

راه وصل

گفتم‌ای‌دل‌درجهان کس‌یافت راهی‌سوی‌او

گفت آری هر که عاشق شد بیند روی او

گفتمش ره دور و شب تار و بیابان‌ها مخوف

گفت این آسان شود از جلوه گیسوی او

گفتمش از

غول رهزن ترسم ایدل گفت او

غول رهزن را نباشد ره بمقصد سوی او

1

گفتمش دریا پر از موج است و گرداب مهول

گفت آری لیک رو با کشتی نیکوی او

گفتمش ترسم نیابم از دیار او نشان

گفت بلبل را بگلشن می‌کشاند بوی او

گفتم از تنهایی ره با چه کس باشم رفیق

گفت با آنکس که روزی بوده هم زانوی او

گفتمش کس مانده تا شام ابد در راه وصل

گفت هر کس گرگ شد بر رهروان کوی او

گفتمش ترسم هزاران ساله باشد طول راه

گفت ما و لطف او این ضعف ما آن خوی او

گفتمش ترسم نباشد را همان تا باغ وصل

گفت رو آب روان شو تا رسی در جوی او

گفتمش گویند راه وصل او از کربلا است

گفت آری رهروان رفتند ز این ره سوی او

گفتمش سر حلقه این رهروان اکبر نبود

گفت پس مغز پریشانش که شد چون موی او

گفتم از دریای هستی سالکی بیدست رفت

گفت عباس ای فدای قوت بازوی او

گفتمش گو سرپرست خیل بیداران که بود

گفت سجّاد حزین و اشک چون لولوی او

گفتمش آخر اسیری رفت زینب تا بشام

گفت این هم درد او بوده است و هم داروی او

گفتمش‌قدسی‌خیال‌گفتگودرشب بد است

گفت این حاصل شد از لطف عمیم خوی او

گفتمش‌قدسی‌خیال‌گفتگودرشب بد است

گفت این حاصل شد از لطف عمیم خوی او

لذت دیدار

که

گفته یار با من یار گشته

که

گفته کار من اینکار گشته

که

گفته قدسی از خاری شده پاک

رفیق

لاله گلزار گشته

که

گفته گل شده میهمان قدسی

ندیمش

سرو خوش رفتار گشته

خدا

داند که باور کردنی نیست

که با

من محرم اسرار گشته

که

گفته آنکه در تاریکی شب

نصیبم

لذّت دیدار گشته

که

گفته آنکه در راه پر از پیچ

هویدا

منزل آن یار گشته

عجبتر

آنکه او با آنهمه ناز

طبیب

این دل بیمار گشته

گمان

دارم ز شب بیداریش بود

که

شبنم بر سر این کار گشته

دوای

درد (قدسی) وصل او بود

که او

در صورت عطار گشته

در شهادت حضرت امیر علیه السلام

به

قربانش رفیق ماه گشته

شب

خلوت برِ اللّه گشته

مثالِ

سینه چاکان ره عشق

گرسنه

تا در درگاه گشته

گهی

چون رهبران در همرهی پیش

گی با

رهروان همراه گشته

تناسخ

نیست اگر گویم که آن یار

گهی

زارع شده گه شاه گشته

پس از

عمری تلاش از بهر اسلام

هم

آغوزش رسول اللّه گشته

همه

شب زهره بیدار است تا صبح

که یک

شب با علی همراه گشته

توبه زاهد

شب قدر است گر آن یار نهان برگشته

روز عید است گر آن راحت جان برگشته

دل بیا لاله بکاریم سر راه وصال

گر که عهد من و دلبر به جهان برگشته

زاهدازمیکده دیشب به دو صد توبه گذشت

با خروس سحری نعره زنان برگشته

ساقی‌اندرقدح‌باده‌چنین خوانده که دوست

پیر اگر از بر ما رفت جوان برگشته

پیر این میکده از عشق جوانان ترسید

رفت و اکنون بدلش داغ نهان برگشته

شب نخوابیدم و ماندم به تّمنای سحور

دل گمان داشت که ماه رمضان برگشته

قدسی‌ازدرس‌ریاضی‌خبرش نیست ولیک

گفت اینرا که زمان رفت و زمان برگشته

بوی باغ و گل و مُل از غزل (قدسی) نیست

باد صبح است که از کوی فلان برگشته

ناصحم گفت: فلانی؟ غزل یأس مگو

روز عید است مگو بخت فلان برگشته

راز شب

بلایی

خویش را شب نام کرده

ز روز

من سیاهی وام کرده

سحر

بی یار من تاریک‌تر

بود

چرا

او خویش را بدنام کرده

برای

دوستان می در قدح ریخت

مرا

خون جگر در جام کرده

ز دست

من ربوده آهوی مشکین

برای

دیگرانش رام کرده

چو

کام دیگران از وصل او داد

مرا

از وصل او ناکام کرده

برای

دیگران خواب است و آرام

مرا

بی خواب و بی آرام کرده

بدو

گفتم نمانم زنده بی دوست

اجل

تأخیر این ایام کرده

مگو

(قدسی) که فرموده است وحشی

بلایی

خویش را شب نام کرده

نقش یار

یارما زیباتر از دنیا و ما فیهاستی

زین سبب جایش برون از صحنه دنیاستی

1

این جهان منکدر منزلگه یارم نبود

ز آنکه یارم صافی و صافی تر از اصفاستی

اسم نیکو رسم موزون لفظ شیرین خود وجیه

صورت زیبا و سیرت سیرت زیباستی

لفظ شیرین را نباشد ای پسر معنای تلخ

لفظ شیرین هر چه دارد حاکی از معناستی

بسکه او زیبا و زیبایی ردیف نام او است

هر که فکر او کند هم فکر او زیباستی

عاشقان را نیست شک و عیب جورانی یقین

شک برای او یقین ما برای ماستی

عشق‌ما‌حاکی‌زحسن‌اواست‌دل‌حاکی‌ز‌عشق

شعر حاکی از دل او متصل با ماستی

خود گل و نامش گل و گل رنگ او دارد بباغ

گل بریزد در خزان و روی او بر جاستی

گر نباشد وصل او عشقش بجای وصل وصل

ور وفایش نیست حسن او همه ایفاستی

یار ما گر رفت نقشش ماند در دل یادگار

در زمستان نقش گل در باغ دل پیداستی

من‌نگفتم‌شعر«قدسی»هست‌شعری‌آبدار

شعر قطره شبنمی بر آتش دلهاستی

هیچ می‌دانی نبی روز غدیر آنجا چه گفت

گفت هر کس را منم مولی علی مولاستی

عیب جوئی گفت مولی معنی بسیار داشت

گفتم از هر معنی مولای ما اولی ستی

روخمش‌کن‌کس‌نگویدحرف او را نیست سود

چون برای او نشد چیزی که او میخواستی

حرف تخم و دهر آب و سینه‌ی ما تخمدان

حق تعالی زارع و عالم همه صحراستی

بدرقه راه

من‌با‌تو‌چون‌ستاره

تو‌خود ماه کیستی؟

شمع

شب و فروغ سحرگاه کیستی؟

دل‌خواست‌سّرعشق‌تو

گوید ولی نگفت

امّا

تو گو که دلبر و دلخواه کیستی؟

عمرم

گذشت و یارم از این ره گذر نکرد

ای دل

تو منتظر به گذرگاه کیستی؟

هر بد

که می‌کنی بخود اول رسد زهی

ای چشم

بد ببین که تو بد خواه کیستی؟

عنقا

پرید و قصّه (قدسی) نشد تمام

ای

شعر من تو بدّرقه راه کیستی

رفتن یار

چه در

پیمانه‌ای کردی و رفتی

چه با

فرزانه‌ای کردی و رفتی

خودم

افسانه‌ای بودم تو در عشق

مرا

افسانه‌ای کردی و رفتی

مرا

بس آشنایی بود با دل

توام

بیگانه‌ای کردی و رفتی

به

دست باد صبح عنبر آمیز

به

زلفان شانه‌ای کردی و رفتی

الهی

رفتنت بر روی گل باد

که گل

در خانه‌ای کردی و رفتی

مرا

در انتظار روز دیدار

نهان

در لانه‌ای کردی و رفتی

به

دور شمع نقش صورت خویش

مرا

پروانه‌ای کردی و رفتی

چو

«قدسی» فیلسوف عاقلی بود

توأش

دیوانه‌ای کردی و رفتی

جفای دوست

دلا

یادی ز ما کردی؟ نکردی

مرا

از غم رها کردی؟ نکردی

دل کس

را چون من بودی؟ نبردی

به کس

چون من جفا کردی؟ نکردی

برای

خاطرم یک مژده وصل

به

همراه صبا کردی؟ نکردی

تو با

من عهد کردی بینمت باز

به

عهد خود وفا کردی؟ نکردی

خطا

از من که ماندم زنده بی دوست

تو

سیمین تن خطا کردی؟ نکردی

دعا

کردم روی از یاد «قدسی»

تو

آمین در دعا کردی؟ نکردی

مرا

بیگانه کردی با دل خویش

به

وصلت آشنا کردی؟ نکردی

هجرت گل

چه‌میشدگردرین‌میخانه‌یک‌صاحب‌نظربود‌ی

که در مستی و در میخوارگی رسم دگر بودی

بدست مردم پیمان شکن پیمان نمی دادی

اگر این ساقی مجلس ز مجلس با خبر بودی

ز داغ لاله‌ها بر گلشن ما اشک می‌بارید

صبا را گر سحر بر لاله زار ما گذر بودی

دریغا دست گلچین برد از ما آن گل نو را

که در وی آرزوی بار و امید ثمر بودی

همه شب تا سحر شمع از غم پروانه می‌سوزد

چنین‌میسوخت‌آن‌دل‌گر‌که‌درآهم شرر بودی

پرستو را دل نرم است زان رو می‌پرد بر گل

تو می‌گوئی دل نرم پرستو در حجر بودی

دل سنگین سنگین دل نگردد نرم تا پاشد

چرا بیهوده می‌گوئی اگر بودی اگر بودی

جمال آن پری رخ می‌شدی از پرده‌ها بیرون

اگر روزی دعای شب نشینان را اثر بودی

خروس صبح

می‌زد نیمه شب آوای تکبیری

شبان تیره ما را گرامید سحر بودی

خدائی نیست جز یزدان و عالم اینهمه فاسد

چه می‌شد گر بجای او خدایان دگر بودی

اگرروزی‌چنان‌می‌شدچنین‌میشدولی‌قدسی

اگر روزی چنان میشد اگر یار مگر بودی

مهدی (عج)

کتابی

در فراق روی مهدی

بیاد

حرف و گفتگوی مهدی

شبی

پیری نشسته دیده بیدار

تن

تنها به جستجوی مهدی

بپرسد

ان حدیث و فقه و تفسیر

سراغی

هر که داشت از کوی مهدی

نه از

زن دارد امیدی نه فرزند

مگر آن

قوّت بازوی مهدی

تمنا

دارد آن باد سحر خیز

برد

او را شبی تا سوی مهدی

بپرسد

از پرستوهای شبرو

لب

دریا و طرف جوی مهدی

بگوید

با سبکروحان توحید

چسان

باید شدن ره پوی مهدی

بیاموزد

ز کبک کوهساری

چسان

باید کند بوبوی مهدی

دو

چشم انتظارش یاد گیرد

که

چون قمری زند کوکوی مهدی

بیارد

بهر سرو بوستانی

حدیث

قامت دلجوی مهدی

بگوید

شاعری دیدم چو قدسی

تمنا

داشت بیند روی مهدی

بگوید

شاعری دیدم چو قدسی

تمنا

داشت بیند روی مهدی

حُسن یوسف

حسن یوسف بگلی ماند و یارم به بهاری

تو حجر باشی اگر عشق رخ دوست نداری

همه گویند فلانی شده آواره ز شهرش

عاشق خسته ندارد غم شهری و دیاری

صبر کن صبر در این ره که خدا داند و ببیند

که همه کس بچه کارند و تو با او بچه کاری

آخر این غصه مرا کشت که حتی نتوانم

به کس این قصه بگویم که مرا چون تو نگاری

گه زنم پر به هوای سر کویش چو تذروی

گه کشم ناله بیاد گل رویش چو هزاری⁽¹⁾

وه چه صحراست که آن را نتوان دید نهایت

وه چه دریاست که از وی نتوان زد بکناری

وه چه درد است که درمان بجز از مرگ ندارد

مگر ای دیده تو رحمت کنی و اشک بباری

من و ماندن سر راه تو دانی بچه ماند

شاعری کور که آید به ره باد بهاری

آنکه زبیائی او کرد خیال همه را گل

تو که باشی که براه گذرش لاله بکاری

تا تو در عهد منی مرگ ز من جان نستاند

جان که پیش تو بود با اجلش نیست قراری

(قدسی) اریارنبد یار تو در عالم دنیا

غیر سوز جگر و شعر غزل چاره نداری

مویه

گفتم

که شعر در غم عشقی نگویمی

گفتم

رهی به کوی محبت نپویمی

رودی

که خورد جنگل ما را و پس نداد

ارزد

که رخ به چشمه حیوان نشویمی

دیدم

که لاله بوی وفایی نداد و رفت

گفتم

دگر گلی ز گلستان نبویمی

من

مویه‌ای به مرثیه خلق گفته‌ام

هر جا

سخن ز خلق رود من بمویمی

من

داغ لاله با خود از این باغ برده‌ام

تا

چون پرستو از سفر آید برویمی

ترسم

اگر ز دوستی خلق دم زنم

بالا

زنند پرده و بینم عدویمی

حدیث آب

حدیث آب⁽¹⁾

من و

بی مصطفی و زندگانی

عجب

دارم ز راز آسمانی

پس از

آن نوجوان بهر من زار

ندارد

فرق پیری تا جوانی

جوانها

رفته از عالم ولیکن

ندارد

آنکه از من رفته ثانی

نخواهم

کرد دیگر تا مرا هست

چو او

پیدا رفیق مهربانی

مرا

ای دوستان دیگر مخوانید

کنار

جوی و طرف بوستانی

که

ترسم بلبلی از گل بپرسد

حدیث

این بهار زندگانی

بسوزی

ز آتشم ای آب صندوق

اگر

حال من افسرده دانی

سؤالی

داشتم ای موج چون کوه

جوابم

ده اگر داری زبانی

نگفتت

مصطفی یکدم امان ده

که تا

بار دگر بینم فلانی

ز شعر

کوتهم این نکته پیداست

که

یادم رفته الفاظ و معانی

نمی‌کردم

گمان با آن همه انس

که از

من می‌برندش ناگهانی

وگرنه

لااقل میدیدمش سیر

چه می‌کردم

وداع جاودانی

نه

صبر آنکه سازم با غم هجر

نه ز

آن گم گشته می‌یابم نشانی

خلاصه

«قدسیا» باشد بسی سخت

من و

بی مصطفی و زندگانی

بلی

هر کس که این داند عجب کرد

که تو

بی او در این عالم بمانی

قصاید

میلاد مولای متقیان علیه السلام

یاد آن شب

که خدا بر سرما گل می‌ریخت

بر سر خلق

بهر صحن و سرا گل می‌ریخت

گر طبیعت

پی میلاد علی شاد نبود

بر سر

کعبه ز آفاق چرا گل می‌ریخت

نه فقط

روی زمین سبز شد از مولد وی

مه جدا

مهر جدا زهره جدا گل می‌ریخت

پی تبریک

قدومش بزمین از سر شوق

حور و

غلمان و ملک خلد بقا گل می‌ریخت

چون‌میسرنشدش

عرش مکان بر سر خاک

لاجرم او

هم از اکناف سما گل می‌ریخت

در جهنم

که بجز آتش سوزنده نبود

شاخ ز قوم

سرسکان (لظی) گل می‌ریخت

گر نبی

شاد شد از مولد پاکش چه عجب

بر سرش

خانه و هم خانه خدا گل می‌ریخت

خانه زاد

ازلی زاد چه در خانه زمام

زمزم و

کعبه ببازار صفا گل می‌ریخت

داد با

مادر خود دسته گل از عهد قدیم

بس‌به‌قنداقه‌اش‌ازدست‌خداگل می‌ریخت

جبرئیل

این خبر از باد چه بر سدره شنید

جلو مقدم

استاد صبا گل می‌ریخت

شعرقدسی

اگر از رنگ ورخش بوی نداشت

باغبان

نیست پس آخر ز کجا گل می‌ریخت

بیاد مرحوم علامه امینی(ره) صاحب الغدیر

بیاد مرحوم علامه امینی(ره) صاحب الغدیر⁽¹⁾

آیت اللّه

امینی چو از این دار گذشت

نفخه‌ای

از چمن منزل دلدار گذشت

عمر هر کس

ثمری دارد و بودش اثری

عمر او در

صفت خال و خط یار گذشت

پی وصف رخ

او عمر امینی کم بود

این صفت ز

آدم و جّن و یم و اشجار گذشت

دست او

دست علی بود و سخن با او داشت

شب تحقیق که

از عالم پندار گذشت

جسم او

روی هوا رفت به پابوسی شاه

جان پاکش

ز سر گنبد دوّار گذشت

ای بسا شب

که نخوابید به یادش تا صبح

تا شب وصل

که از جلوه دیدار گذشت

الغدیرش

گله‌ای بود ز طول شب هجر

گله باقی

است ولی صاحب گفتار گذشت

لایق بزم

نیکویان غزل (قدسی) نیست

بلبلی بود

که از دامن گلزار گذشت

درّ دریای صفا

درّ دریای صفا⁽¹⁾

تدین رهرو جانانه‌ای بود

به دریای صفا دردانه‌ای بود

به راه عاشقی تنها همی رفت

که خود در عاشقی افسانه‌ای بود

شبی می‌دیدمش تنها و مخمور

روانه جانب میخانه‌ای بود

به بزم گلرخان چون بلبل مست

شراب عشق را پیمانه‌ای بود

به گاه روشنی شمعی شب افروز

به وقت سوختن پروانه‌ای بود

بیادش از جوانی می‌کنم یاد

که بر زلف جوانی شانه‌ای بود

فروغش زینت هر محفلی داشت

چراغش بر در هر خانه‌ای بود

بیاد آشنایان ره عشق

بکلّی از جهان بیگانه‌ای بود

بیاد دوستان شعری همی گفت

رفیقم شاعر فرزانه‌ای بود

شب رحلت

هر کس به

کسی نازد ما هم به جمال خود

چون نیست

جمال اکنون گرییم بحال خود

هم گریه

کنیم از غم هم لال شویم از دم

اشکی ز

فراق او وصفی ز ملال خود

از فرقت

او اکنون آواره شده مجنون

از خوبی

عهد او وز قحطی سال خود

صد دل چون

من خسته در دامنه او بسته

از دولت

او دارند امید به فال خود

آن کو به

علی(ع) نازد، ترسم که نپردازد

حقی که بر

او واجب فرمود ز مال خود

در روز

قتال خصم او رهبرمان بوده

چون نیست

قتال او آییم به قتال خود

او در صفت

ما بود اکنون که ز ما رفته

هم مدح از

او گوییم هم وصف خصال خود

او در صفت

ما بود اکنون که ز ما رفته

هم مدح از

او گوییم هم وصف خصال خود

از خوان نوال او هر کس به جهان خورده

دارد اثری مخصوص برخوان نوال خود

از همت او رفتیم تا اوج فلک اکنون

پر بسته کند تکیه کی بر پر و بال خود

ابرِ کرمِ باری، از رحمت او جاری

رفتیم که بنشانیم آن تازه نهال خود

دیدی که فلک نگذاشت تا بر سر دست آئیم

از فرصت عدل او هر یک به کمال خود

زیبائی او کرده فکر همه را زیبا

زیبائی اگر خواهی بنگر به خیال خود

این عدل از او تازه دارد دو سه دروازه

شاید برسم روزی بر مال حلال خود

از هیمنه شیران شب بیشه بود ایمن

بی شیر ژیان سازیم یک شب به شغال خود

جغدان همه می‌رقصند بر سایه آب غیر

او گفت که باز آئید در آب زُلال خود

بابا‌شب‌رحلت‌گفت‌قدسی‌نشود مأیوس

من خود شده‌ام مأیوس از وزر و وبال خود

هجران دوست

هجران دوست⁽¹⁾

ای مرا معتاد با خود کرده مانند سیگار

من از آنروزی که رفتی مانده‌ام در انتظار

نی‌ز‌خاطرمی‌روی‌چون‌رفتنت‌از پیش چشم

نی نشانی دارم از تو تا بماند یادگار

یک تأثر دارم آنهم خاطرات روز وصل

یک تسلّی دارم آنهم آرزوی وصل یار

نه مرا طاقت میان رنج‌های روز هجر

نه ترا ثانی میان دوستان بی شمار

ای بخنده با رفیقان چون دم صبح سپید

وی بگریه در دل شب چون دل شب زنده‌دار

کی بجز ذوق تو میفهمد حدیث اهل درد

کی بجز خوی تو باشد تشنگان را آبشار

آشنائی من و تو در مثل دانی به چیست؟

فصل گل افتد گذار عاجزی در مرغزار

هر کجا یادت کنم یا صبح یا هنگام عصر

در فراقت می‌کشم یک آه و یک پوک سیگار

یار دیرین

پیش خود گفتم فرستم از برایت نامه‌ای

مرحبا برنامه خوان و حبذا برنامه آر

سعی‌کردم‌شعرگویم‌چون‌که می‌گفتم به شعر

راز دل مخفی همی ماند به پیش راز دار

من‌شفیعی

نیستم حتی نه شاگردش به شعر

من علی

بابائیم حتی نه چون او مرد کار

عاقبت

شعری فرستادم بجای نامه‌ای

گر پسندت

می نیفتد از زمینش بر مدار

آرزو دارم

بزودی بگذرد ایام گرم

گل بروید

در چمن بلبل رود در شاخسار

بار دیگر

بینمت در کنج مسجد وقت عصر

ظهرها در

خانه شب‌ها در خیابان رهسپار

تا بگویم

شکوه‌ها از وحشت شب‌های هجر

تا امیدی

تازه گردد در دل امیدوار

یک نصحیت

بشنو از من راز دل با کس مگو

زینهار از

گفتن اسرار پنهان زینهار

نامه‌ات‌خواندم‌در

او دیدم کلامی سخت و تند

حرف تندی

را مزن نسبت به مرد زوردار

ای‌کتاب‌دین‌بدستت‌درس

خود را هم بخوان

هر چه می‌دانی

بس‌ات باشد کتابم را بیار

هر کسی از

حال ما پرسد سلامم را رسان

بالاخص

آنکس که باشد نامه پیشش استوار

بر سلامی

از بر ما پیش آن مادر بزرگ

گو سلامت

می‌رساند آن رفیق یار غار

گر گذارت

روزی افتد پیش ملا بنگری

گو قبا را

زود آرد تا که گردد مزد خوار

تاچمن‌سبزست‌وگل‌خندان‌بوددرطرف‌جوی

تا نسیم

صبح می‌آرد شمیم جویبار

باشی اندر

سایه مهدی میان دوستان

کامجوی و

کامیاب و کامبخش و کامکار

از

دعاهایی که کردی شکر می‌گویم و لیک

چون تو در

یاد منی گاهی بخلوت یادم آر

عاقبت‌گویم‌مخلص‌گرچه‌می‌باید‌نگفت

قدسی‌ام‌من‌قدسیان‌را‌گوبگوینداین

شعار

سال‌ها من

در غزل همدرس حافظ بوده‌ام

در غم هجر

تو گفتم این قصیده آبدار

آنکه دارد

یار دیرین بهرمن بنوشته شعر

یار دیرین

یاد ما می‌آورد دیرینه یار

ماه رمضان یادت بخیر

هنگام شب،

وقت اذان با ناله و آه و فغان

این نغمه

آرم بر زبان ماه رمضان یادت بخیر

ماه رمضان

ماه خدا ماه دعا، ماه ثنا

ماه غذا و

اشتها ماه رمضان یادت بخیر

یاد تو با

شوق و نشاط وقت اذان گاه صلات

یاد تو با

شاخ نبات ماه رمضان یادت بخیر

ماه رمضان

رفتی کجا ما را گذاشتی مبتلا

کی‌برمی‌گردی

گو بما ماه رمضان یادت بخیر

یاد تو با

اردیبهشت آن سوم خرداد زشت

درکعبه با

دیر و کنشت ماه رمضان یادت بخیر

یاد تو با

آقام علی(ع) آن پیشوای اوّلی

آخر تو

ماه مقتلی ماه رمضان یادت بخیر

یاد تو با

آقام علی(ع) آن پیشوای اوّلی

آخر تو

ماه مقتلی ماه رمضان یادت بخیر

یاد تو

هنگام سحر آن ناله‌های با اثر

اشک روان

چشمان تر ماه رمضان یادت بخیر

مسجدشده‌شب‌ها‌خموش‌آید‌صدای‌موش

آن ناله

می‌آید بگوش ماه رمضان یادت بخیر

آنجاکه‌رفتی‌گوکجاست‌درمخزن‌علم‌خداست

عید تو

عید اولیاست ماه رمضان یادت بخیر

ماه رمضان

ماه عسل ماه رَجا ماه عمل

گفتم

بیادت این غزل ماه رمضان یادت بخیر

سالی

بمانم انتظار تا آید آن فصل بهار

گوییم حرف

یادگار ماه رمضان یادت بخیر

مدح و منقبت مولای متقیان علیه السلام

علی گر

مصطفی را برد من خود را رضا کردم

فدای‌نام

نیکویش دو صد چون مصطفی کردم

خیال

مصطفی دل گرچه از من می‌برد اما

دل و دلبر

به راه او نترسیدم فدا کردم

علی آن

باغبان گلشن هستی که در عالم

بدست او

گلی را چیده تقدیم خدا کردم

بپیوستم

بدو پیوستن جان و بدن آنگاه

همه

پیوستگی‌ها را علی گفتم جدا کردم

علی‌کزدست‌او‌شدمصطفی‌درزیر

گل پنهان

از آن

شادم که من هم با علی این اقتدا کردم

نماندن تا

غمش هر چند باشد عهد من اما

چه با نام

علی ماندم بعهد خود وفا کردم

علی چون

رهرو باغ محبت بود در راهش

بهجر سرو

قدی قامت خود را دو تا کردم

صفای

زندگانی بود وصل مصطفی اما

زیمن زهدا

و من زندگی را بی صفا کردم

نبیند تا

نبیند روی او رنگ خوشی «قدسی»

نپنداری

که من خود بی دلیلی این مدعا کردم

حفظ اسرار

روضه‌خوانی‌چیست‌خود‌را‌از‌جهان‌بیکار‌کردن

علم دین

را در میان مردمان اظهار کردن

هم شریعت

را بیان با نقل آیات و احادیث

هم طریقت

را بنقل نکته و اشعار کردن

شرح کردن

وصف آل مصطفی سب نواصب

نقل تاریخ

و کلام عترت اطهار کردن

هم دعا

کردن برای پادشاهان عدالت

ظالمان را

گفتگوی لاتذر دیار⁽¹⁾

کردن

گه پی کسب

فضائل گه محو رذائل

نقل من

لایحضر و تهذیب و استبصار کردن

گه تغزل

گه تمثل گه تأمل گه تحمل

نکته‌ها و

قصه‌ها و غصه‌ها بسیار کردن

علم‌وعرفان‌حسن‌احسان‌قبح‌عصیان‌رامبرهن

حکم یزدان

کفر شیطان بر سر بازار کردن

شبروی چون

قاصدان عاشقان تا پیش یاران

نکته‌های

عشق را با عاشقان تکرار کردن

فارغ از

فکر سیاست خالی از حب ریاست

در شبان

تیره تنویر همه افکار کردن

فلسفه

تاریخ و تفسیر و احادیث و کرامات

شرح‌و‌بسط‌روشن‌وتصدیق

و پس اقرار کردن

انبیاء و

اولیا را در میان خلق ظاهر

عارفان

معروف و هر جا منکری انکار کردن

هرکجا

رفتن سخن ازهر کس و ناکس شنیدن

گفتگو با

مردمان صالح و اشرار کردن

کی سزد

این دسته را ای دوستان در زندگانی

یا ز خان

یا زورگو یا ظالم استثمار کردن

گفتمش‌قدسی‌جسارت

میکنی‌در‌شعرگفتن

گفت تا کی

می‌توانم حفظ این اسرار کردن

در رثای عالمی ربانی

در رثای عالمی ربانی⁽¹⁾

نمی‌خندد به شبنم گل که امروز

صفا از گلشن اهواز رفته

از اینجا تا فضای عالم انس

شبی تنها ولی انباز رفته

ندیم طره طرار بوده

بشوق غمزه غماز رفته

بجای شعرهای شمس تبریز

بلحن حافظ شیراز رفته

شبی پروانه سان تا منزل شمع

همی پر سوز بی آواز رفته

نشانی دیده از خال و خط دوست

پی فیضی از آن فیاض رفته

نیازش آنقدر بوده بدرگاه

که تا اوج فلک با ناز رفته

نرفته از دل ما چون غم دوست

ولی از چشم و چشم انداز رفته

ز دست اهل منبر افتخاری

ز جیش دین یکی سرباز رفته

بشرح گفتن درد و غم هجر

سخنگوی و سخن پرواز رفته

ز دست علی⁽²⁾استاد ذی قدر

ز مهدی همدمی دم ساز رفته

ز دست علی⁽¹⁾استاد ذی قدر

ز مهدی همدمی دم ساز رفته

ز عمر رفته‌اش گویم که چون شمع

گهی با سوز و گه با ساز رفته

میان

قافله‌ی ارواح قدسی

از آن

راهی که آمد باز رفته

از

این دنیای بی انجام و آغاز

بآن

انجام و آن آغاز رفته

ضرورت

نیست گفتن ماده تاریخ

ز بس

با مجد و با اعزاز رفته

در رثای مجاهد نستوه

در رثای مجاهد نستوه⁽²⁾

آهسته بنال ایدل با مرغ شبستانی

کامشب خبری آورد از رحلت کاشانی

از گریه نیاساید آندیده که بد رویش

از وزنه این سید در صحنه‌ی ایمانی

کرده است شب نوروز از داغ غم مرگش

شاخ گل سوری را صد داغ به پیشانی

از قاهره تا تونس و ز سوریه تا بغداد

هستند همه محزون چون مردم لبنانی

رفته است یکی رهبر از مملکت اسلام

کز‌داغ‌غمش بشکست بس پشت مسلمانی

هرجا‌که‌مسلمانیست‌گشته‌است‌دلش‌مجروح

دیگر نتوان گفتش کاشانی و تهرانی

گفتم ز چه پس نالیم آهسته در این ماتم

گفتا چه که دل شادند صهیونی و نصرانی

گشته است رسول اللّه از مرگ پسر محزون

مهدی شده ماتم دار زین عالم روحانی

او رهبر دینی بود آنجا که دخالت کرد

ماًمور بد از جدش چون مجتهدش خوانی

آن مرد چه خوش دانست آری چه نکو فرمود

در دعوت تشییعش آن آیه قرآنی

مردان صداقت جو یک رفته و یک مانده

اما نشده تبدیل نه اول و نه ثانی

آنکس که عدالت خواست هرگز نشود تبدیل

چه غالب و چه مغلوب چه عالی و چه دانی

او موسی جعفر وار گردید فدا جانش

گه وهن و گهی تبعید گه مخفی و زندانی

بهتر که نماند گل در مزبله دنیا

مصر است نه چاه ایدل جای مه کنعانی

«قدسی» بخدا شعرت قلب همه محزون کرد

کو عید و کجا نوروز کو مجلس و کو بانی

آیت عظما

آیت عظما⁽¹⁾

یک از آیات عظمی بوده خوئی

زعیم و مرجع ما بوده خوئی

به شهر کوفه همچون مسلم زار

غریب و فرد و تنها بوده خویی

شنیدم نیمه‌ی شب رفته در خاک

که دفنش مثل زهرا بوده خوئی

شده قبرش مثال باغ سر سبز

که دفنش توی خضرا⁽²⁾بوده خوئی

مثال حضرت موسی بن جعفر

رفیق ذکر شب‌ها بوده خوئی

یتیم و در بدر شد شیعه امروز

که بوده چون پدر تا بوده خوئی

دل صاحب زمان را تسلیت باد

دل ما را تسلی بوده خوئی

همه گفتند و «قدسی» هم چنین گفت

یک از آیات عظمی بوده خوئی

متفرقات

تولد حضرت رسول(ص)

عید تولد نبّوی حضرت رسول(ص)

رفتم بشهر خویش که بینم رفیق را

دیدم‌کسی‌که داشتم از جان و دل

عزیز

یکباره ترک کرده رفیق شفیق را

پرسیدم‌از‌کسی‌سببش‌چیست‌از‌چه‌روست

تا اختیار کرده از او این فریق

را

گفت او گلیم خویش بدر می‌برد ز

موج

کی سعی میکند که در آرد غریق را

شوق دیدن

شنیدستم که آن پیران شبرو

شبی خواهند دید آن نوجوان را

تمنا داشتم از وی بپرسند

حدیث مانده این کاروان را

بگویندش نه تنها من شدم مات

جهانی در غمش مبهوت و ماتند

همه سرگشته و حیران درین راه

بشوق دیدن آن خوش صفاتند

تو که دیدی جهانی در غم خویش

اگر رفتی نگفتی کی می‌آیی

درست‌است‌آنکه‌چیزی‌دست‌کس‌نیست

ولی آخر تو محبوب خدایی

بخواه از او که با باد سحر خیز

دهد شادی دل افسرده مان را

بنور آن عدالت‌های موعود

کند روشن چراغ مرده‌مان را

ز بس کشتند از ما بی نصیبان

ز دست چرخ گردون داد داریم

شده زیبا رخان همدوش غولان

چگونه خاطر خود شاد داریم

ز کج رفتاریش ترسم که تا صبح

گلی در باغ ما نگذارد این چرخ

خصوصاً آنکه از پیران شنیدم

که با گل‌ها سر کین دارد این

چرخ

بمن گفتند اگر خواهی دم صبح

بیاید بگذری زین شام تاریک

خداوندا ز لطف آسان ترش کن

که آسان بگذرد این راه باریک

بگفتم شعری اندر وصفت آرم

زنی می‌خواند وقت لای لائی

گلی مانی، چو از گل چیدن

مَهی مانی که از قبله درآئی

جواد نوجوان

جواد نوجوان مظلوم است امشب

بدست همسرش مسموم است امشب

شنیدم دفن او افتاده تأخیر

از ایرا قاتلش معلوم است امشب

سر قبر رضا آهسته گوئید

تقی ز آب خُنک محروم است امشب

وفایی و ضیایی

جهان‌و‌اهل،معطر‌ز‌مشک‌سائی ما

است

کلاه سرور ما از برهنه پائی ما

است

چو ما ز رسم و ره علم آشنا

گشتیم

فراق خان و رعیت ز آشنائی ما

است

اگر چه حافظ و سعدی دو فخر

شیرازند

یک وفائی ما بود و یک ضیائی ما

است

گدا شدیم در اهل جهان و دانستیم

که پادشاهی عالم هم از گدائی ما

است

نوای نی بزن ای دل به انقلاب

بگو

که نای بزم فلان خان ز بینوائی

ما است

منظرگاه یار

در آن صحرا که منظرگاه یارست

در آنجا فصل تابستان بهار است

اگر شب باشد از روی مهش روز

وگر روز است نیکو روزگار است

اگر عشق است عشقی بی غم هجر

اگر وصل است وصل پایدار است

تخمیس با غزل سعدی

حسین فرمود حق ما را دلیل است

هر آنکو ماند شب فردا قتیل است

مصیبت‌گر‌چه بس سخت و جلیل است

شراب از دست خوبان سلسبیل است

اگر چه خون می‌خواران

سبیل است

سکینه گفت عمه این سر کیست

که بر نوک سنان در دست خولی است

چو چشمم دیده او را زار بگریست

نمی‌دانم رطب را چاشنی چیست

همی بینم که خرما بر

نخیل است

عروس قاسم از قلب کأیبش

همی نالد ز بخت بی نصیبش

که در اول شب وصل حبیبش

سر انگشتان صاحب دل قرینش

نه در حنا که در خون

قتیل است

برادر خواست بی او تشنه ماند

به بی دستی به او آبی رساند

عمود آمد بفرقش تا بداند

حبیب آنجا که دستی بر فشاند

محب ار سر نیفشاند بخیل

است

حسین بالین اکبر گفت ویلی

شده اشکش روان مانند سیلی

خدا بی او نمانم زنده خیلی

هر آن شب در فراق روی لیلی

که بر محزون رود لیلی

طویل است

رباب آمد به گریه همچو باران

بگفتا در میان سوگواران

به زینب سرپرست داغداران

بدیلی دوستان گیرند و یاران

ولیکن شاهد ما بی بدیل

است

تخمیس با غزل استاد شهریار

سحربا‌همرهان‌دیدم‌چو‌گل‌در‌طرف‌بستانت

چو بلبله پر زدم اند هوای روی خندانت

ولی دست فلک افکند دست من ز دامانت

نه‌وصلت‌دیده‌بودم کاشکی ای گل نه هجرانت

که جانم در جوانی سوخت ای جانم

بقربانت

دلی‌چون‌من‌بدام زلف خود کردی اسیر آخر

جوانیِّ مرا کردی بدرد هجر پیر آخر

دلم با آنکه شد از زندگانی بی تو سیر آخر

تمنای وصالت نیست عشق از من مگیر آخر

بدردت خو گرفتم نیستم در بند

درمانت

تخمیس با غزل علامه طباطبائی

یک شبی دوست را در بر خود تنها

برد

آن مقامی که کس آنجا نرسد آنجا

برد

نه عجب گر دل و دین را ز من

شیدا برد

«مهر خوبان دل و دین از همه بی

پروا برد

رخ شطرنج نبرد آنچه رخ

زیبا برد»

زان‌می‌ای‌کز‌کف‌او‌ریخت‌دل‌من‌خون‌شد

سبزه زار دلم از داغ غمش گلگون

شد

عقل سرگشته و حیرت زده و مفتون

شد

«تومپندار‌که‌مجنون سر خود

مجنون شد

از سمک تا به سماکش کشش

لیلا برد»

آخر آن‌صبر‌که کردم من از آن

زلف سیاه

شب تاریک و در بسته بدیدم رخ

ماه

کرد چشم دل من بر رخ آن ماه

نگاه

«من‌بسر‌چشمه خورشید نه خود

بردم راه

ذره‌ای بودم و عشق تو

مرا بالا برد»

گفتم ای یار مرا عمر سر کوی تو

بود

عاشقی صحبتی از نرگس جادوی تو

بود

قصه شام دراز من و گیسوی تو بود

«خم ابروی تو بود و لب مینوی تو

بود

که در این بزم بگردید و

دل شیدا برد»

قتل حضرت امام حسین(ع)

حسین را کشت یک دسته فئودال

هنوزش می‌کشند آنها همه سال

در این گلشن که رنگ و بوی گل

نیست

بجز تشریف سرنا و دهل نیست

ز سرنا و دهل تنهاست مقصود

کزین نهضت کسی کمتر برد سود

محرم چیست استحمار مردم؟

همه مشغولی افکار مردم

مسلمانان مسلمانی نه اینست

شعار دین ایمانی نه اینست

در این گلشن نشانی ز آن چمن نیست

حسینی را چرا خلق حسن نیست

بجان آنکه آقای من است او

بجان محبوب و مولای من است او

همه اینها اذیت بر حسین است

برای دشمنانش نور عین است

از آن شه گفت کاندر وقت معلوم

کشد مهدی ز ظالم داد مظلوم

از آن روزیکه او از زین فتاده

سرش را ظالمی برنی نهاده

بود مظلوم در اعصار و ادوار

ز یاران دروغی هست بیزار

عزاداری که در دین بود بدعت

کجا باشد بشاه دین محبت

عزاداری که در ابداع و تشریع

کجا از وی مقامی گشت ترفیع

خلاصه این ره مقصود ما نیست

در این سودا بعالم سود ما نیست

امام جواد(ع)

دریغا دخت مأمون را شرف نیست

ترحم بر جواد بی طرف نیست

تقی را کشته و انداخت از بام

مگر او زاده شاه نجف نیست

تقی مقتول و او در قصر با عیش

کسی در فکر مرگ و این تلف نیست

امام ما بدست یک زن پست

چرا گردون ز گردش منحرف نیست

بدورش بلبلان با ناله و آه

همی گویند گل یار خزف نیست

یاد تو

دلی

خواهم که با یاد تو سوزد