کتاب شناسی توصیفی امام حسین علیه السلام

مشخصات کتاب

کتاب‌شناسی توصیفی امام حسین علیه‌السلام

کد: 701

نویسنده: سلمان حبیبی

ناشر و تهیه‌کننده: مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما

لیتوگرافی: سروش مهر

چاپ و صحافی: نگارش

نوبت چاپ: اول / 1381

شمارگان: 1200

بها: 1800 تومان

حق چاپ برای ناشر محفوظ است

نشانی: قم، بلوار امین، مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما

پست الکترونیکی: Email: IRC@IRIB.COM

تلفن: 2935803 و 2910602 نمابر: 2933892

شابک:1-29-7808 -964ISBN: 964-7808-29-1\

اشاره

فهرست مطالب

دیباچه••• 1

پیش‌گفتار••• 3

بخش اوّل: آثار تحلیلی ـ سیاسی و حماسی نهضت عاشورا••• 7

بخش دوّم: فضایل، مناقب و تاریخ زندگانی اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام 69

بخش سوم: مقاتل، مراثی و آثار منظوم و...••• 125

بخش چهارم: موضوعات گوناگون••• 157

سخنان و خطبه‌های امام حسین علیه‌السلام (فرهنگ‌ها و دائره‌المعارف‌ها...)••• 159

قرآن و امام حسین علیه‌السلام 167

امام حسین علیه‌السلام و حضرت مهدی(عج)••• 168

دعاهای امام حسین علیه‌السلام 170

عزاداری امام حسین علیه‌السلام 172

زیارت امام حسین علیه‌السلام 176

زیارت عاشورا••• 178

تربت امام حسین علیه‌السلام 181

اربعین امام حسین علیه‌السلام 182

چند موضوع دیگر••• 183

بخش پنجم: فرزندان، خویشاوندان، اصحاب و یاران••• 189

امام سجاد علیه‌السلام 191

حضرت ابوالفضل علیه‌السلام 196

حضرت زینب علیهاالسلام 204

حضرت مسلم علیه‌السلام 216

حضرت علی‌اکبر علیه‌السلام و علی‌اصغر علیه‌السلام 218

حضرت قاسم علیه‌السلام 220

حضرت رقیه علیهاالسلام، سکینه علیهاالسلام و فاطمه علیهاالسلام 221

اصحاب و یاران امام حسین علیه‌السلام 223

بخش ششم: فهرست مقالات پیرامون شخصیت، فضیلت و سیره اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام 229

نمایه اشخاص••• 333

فهرستواره عناوین••• 339

دیباچه

کمال‌خواهی و الگویابی، بشر را به کنکاش در زندگی بزرگ‌مردان میدان علم و عمل واداشته است. در این میان، هیچ شخصیتی به اندازه حسین بن علی علیه‌السلام توجه نویسندگان و دانشوران را به خود جلب نکرده و هرکس متناسب با ذوق و سلیقه و آگاهی خود از سیما و سیرت و قیام او، تصویری سا خته است. البته گروهی از حقیقت‌جویان نیز سالیان دور و درازی است که به بازشناسی واقعیت‌های تاریخی در این‌باره همت گماشته و به قدر توان خود تلاش کرده‌اند با زدودن غبار تحریف، جلوه هایی از آن حقیقت بزرگ را متجلی سازند.

ناگفته پیداست جریانی که از زلال وحی سرچشمه گرفته‌باشد، در مسیر تاریخ درخششی چشم‌گیر خواهد داشت. قیام حسین بن علی علیه‌السلام نیز چنین بوده و عبرت‌آموز امروز و فرداها گردیده است. به همین دلیل، امامان شیعه و دلدادگان کوی دوست به احیای این نهضت ربانی عنایتی ویژه داشته و در این راه کوشیده‌اند. این قیام تاریخ‌آفرین در طول تاریخ نویسندگان بسیاری را وا داشته است تا هزاران اثر نفیس درباره امام حسین علیه‌السلام به زبان‌های گوناگون، به جامعه اسلامی ـ انسانی عرضه کنند و در گسترش آموزه‌های ناب امامت قدمی بردارند.

اینک که کالبد زمان به نام و یاد سالار شهیدان، جانی تازه یافته و ناخدای سبز سیادت؛ رهبر فرزانه انقلاب، جامعه انسانی را به پیروی از مکتب الهام‌بخش و عبرت‌آموز عاشورا فرا خوانده و این سال را سال عزّت و افتخار حسینی نام نهاده‌است، امید داریم که امّت بزرگ اسلامی با الهام از آموزه‌های عزّت‌آفرین عاشورا، فراراه خویش را منوّر و ژرفنای جامعه را از زلال اندیشه ناب حسینی معطّر سازد.

باری، روزی که آوای نینوا از نای ستم‌دیدگان در عصر جاهلیت نوین بردمد، گلبانگ عدالت حسینی در گیتی طنین‌انداز و طومار حیات یزیدیان تاراج‌گر برچیده خواهدشد. بدین‌گونه همگان خواهند توانست حیاتی عزت‌مند را در کنار یگانه دادگر تجربه کنند و

آن‌هنگام است که جان‌ها از زمزم حضورش، سیراب و تن‌ها از فیض ظهورش، سبکبال می‌گردد.

از آن‌جا که هر تلاشی در راه تحقق این هدف مقدس که ادامه راه نهضت سرخ حسینی است، بایسته و شایسته خواهدبود، پژوهشگر ارجمند جناب آقای سلمان حبیبی، ناچیزترین خدمت خود را در سال امام حسین علیه‌السلام، در کتاب‌شناسی توصیفی امام حسین علیه‌السلام یافته و با تلاشی فراگیر و اخلاصی بی‌نظیر این ره‌توشه را فراهم آورده‌است.

اصولاً یکی از سودمندی‌های کتاب‌شناسی توصیفی و موضوعی این است که دریابیم در چه زمینه‌هایی، پژوهش لازم انجام گرفته و در چه عرصه‌ای، پژوهش‌ها به تکرار و یکنواختی دچار گردیده یا در چه موضوع‌هایی، پژوهش‌های بایسته‌ای صورت نگرفته است. با در دسترس بودن مأخذشناسی توصیفی و تخصصی، از هدر رفتن زمان و انجام کارهای موازی پیش‌گیری خواهد شد و می‌توان در کوتاه‌ترین زمان ممکن به همه مأخذهای مرتبط با موضوع دست یافت و به سامان‌دهی پژوهش‌های خویش همت گماشت.

مجموعه‌ای که در اختیار دارید، تلاشی است برای برآوردن این نیاز پژوهشگران که با همه کاستی‌ها، آن را به ساحت دانشوران ارجمند تقدیم می‌داریم و پنجره دیدگان‌مان را به سوی رهنمودهای سودمند می‌گشاییم.

«انّه ولیّ التوفیق»

«اداره کل پژوهش مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما»

پیش‌گفتار

ان الحسین مصباح الهدی و سفینة النجاة.

هم زمانی بهار طبیعت با عاشورای حسینی، زمینه‌ساز درخشش نام عزت و افتخار حسینی بر تارک این سال به پیشنهاد رهبر معظم انقلاب و توجه هر چه بیشتر مسلمانان به این چراغ هدایت و کشتی نجات گردید.

بر همه دل باختگان کوی یار آشکاراست که زندگی حسین بن علی علیه‌السلام چشمه زلالی است که فطرت پاک انسان‌ها را مجذوب خویش می‌گرداند تا با نوشیدن از آن، راه و رسم زندگی افتخارآفرین را که همان شهادت در راه‌حق و عدالت است، فرا گیرند

امام حسین علیه‌السلام انسانی کامل و شخصیتی استثنایی است که اندیشمندان بی‌شماری با مشرب‌های گوناگون به بررسی جنبه‌های متفاوت وجودی آن حضرت پرداخته و هرکس به اندازه توان خویش از این دریای رحمت و هدایت، بهره برده‌اند.

این نوشتار با هدف آشنایی هر چه بیشتر خوانندگان با سیره این بزرگ مرد حماسه و ایثار در تاریخ بشریت، به معرفی و توصیف اجمالی برگزیده‌ای از کتاب‌ها و مقاله‌هایی می‌پردازد که درباره آن حضرت نگاشته شده است.

این کتاب‌شناسی بخش نخست به کتاب‌هایی اختصاص می‌یابد که در سده‌های اخیر و عصر حاضر به تحلیل زندگی امام‌حسین علیه‌السلام به ویژه قیام عاشورا پرداخته‌اند. نویسندگان این آثار به تناسب تحولات زمانه و انتظارات جامعه کوشیده‌اند تا این رخداد عظیم تاریخ بشری را کنکاش کنند از این رو، برخی از آنان برای پاسخ‌گویی به شبهه‌ها و گروهی دیگر با هدف الگوسازی برای جامعه بدین کار همت گمارده‌اند.

در بخش دوم به آثاری پرداخته خواهد شد که دربردارنده فضایل و مناقب و

زندگانی آن حضرت است. باید گفت ائمه‌اطهار علیهماالسلام و شخص امام‌حسین علیه‌السلام در همه جنبه‌های زندگی از جامعیت برخوردار بودند. به همین دلیل آن حضرت را نمی‌توان تنها شخصیتی حماسی دانست، بلکه ایشان در همه فضایل انسانی هم‌چون: فتوّت، انفاق، نوع دوستی، فروتنی غیرت‌مندی و ... سرآمد روزگار و آموزگار راستین بشریت به شمار می‌آید.

بخش سوم این نوشتار نیز به معرفی مقاتل، مراثی، آثار منظوم و مانند آن می‌پردازد. بخش بزرگی از آثار نویسندگان به گزارش زندگانی حضرت امام‌حسین علیه‌السلام اختصاص دارد که در قالب واقعه‌نگاری، به توصیف زندگانی آن حضرت به ویژه واقعه خونین کربلا پرداخته‌اند. این کتاب‌ها که «مقتل» نامیده می‌شوند، در ادبیات مذهبی ما پیشینه ای دور و دراز دارند.

بخش چهارم با نام «موضوعات گوناگون» در بر دارنده مطالبی مانند: سخنان و خطبه‌های امام‌حسین علیه‌السلام، فرهنگ‌ها، دائرة المعارف، قرآن و امام حسین علیه‌السلام، امام حسین علیه‌السلام و حضرت مهدی(عج) دعاهای امام‌حسین علیه‌السلام، عزاداری و زیارت امام‌حسین علیه‌السلام زیارت عاشورا، تربت سیدالشهداء علیه‌السلام، اربعین حسینی است.

هم‌چنین از آن‌جا که زندگانی ایثارگرانه و شهادت فرزندان، خویشاوندان، اصحاب و یاران امام‌حسین علیه‌السلام چراغ هدایت انسان‌ها در فراز و نشیب زندگی به شمار می‌رود، بخش پنجم کتاب به معرفی برگزیده‌ای از آثار منتشر شده درباره پیروان و مریدان راستین آن حضرت اختصاص یافته است.

در پایان نیز برای استفاده بهینه خوانندگان، پژوهشگران و عاشقان امام حسین علیه‌السلام، فهرست 1000 مقاله منتشر شده درباره شخصیت، فضیلت و سیره امام حسین علیه‌السلام آمده است که از زاویه‌های گوناگون به بررسی زندگی و شهادت این الگوی کم‌نظیر تاریخ بشریت پرداخته‌اند.

گفتنی است مشتاقان برای استفاده بیشتر می‌توانند به کتاب‌های زیر ⁽¹⁾

2 ـ کتاب‌شناسی امام‌حسین علیه‌السلام ، نجفقلی حبیبی، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امامره، چاپ دوّم، 1374، 256 صفحه.

3 ـ کتاب‌شناسی عاشورا، محمد حیدری قاسمی، تهران، اطلاعات، چاپ اوّل، 1378، 447 صفحه.

4 ـ مرجع 78 و 79 (کارنامه منابع اسلامی در ایران سال 1378 و 1379) پایگاه اطلاع‌رسانی سراسری اسلامی (پارسا) و....

که این اثر نیز از آن‌ها بی‌بهره نبوده است.

در پایان از همه کسانی که در پدید آمدن این اثر به گونه‌ای مؤثر بوده‌اند، سپاسگزاری می‌شود و از همه پژوهشگران محترم درخواست می‌شود در صورت دیدن کاستی‌ها، با یادآوری مشفقانه و عالمانه خود، ما را در اصلاح و تکمیل آن یاری نمایند.

بخش اوّل: آثار تحلیلی ـ سیاسی و حماسی نهضت عاشورا

1 ـ آذرخشی دیگر از آسمان کربلا

مصباح یزدی، محمدتقی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی رحمه‌الله چاپ سوم، 1379، 239 ص.

مجموعه چند سخنرانی در تحلیل قیام عاشورا و بیان اهداف امام حسین علیه‌السلام از اقدام علیه یزید است. نویسنده به منظور زدودن برخی شبهات موجود راجع به بزرگداشت عاشورا و علل و زمینه‌های بروز آن و گریه و عزاداری بر امام حسین، مجموعه حاضر را تدوین کرده است. وی به روش تحلیلی و با استناد به آیات و احادیث، هدف امام حسین را اجرای حدود الهی و عمل به وظیفه امر به معروف و نهی از منکر دانسته و با اشاره به مندرجات برخی روزنامه‌ها، از مروّجان تساهل و تسامح دینی و مردم‌سالاری که اعمال خشونت را مطلقا نفی می‌کنند، به شدت انتقاد کرده است. برخی سرفصل‌های کتاب چنین است: شبهاتی پیرامون عاشورا و بزرگداشت آن، نقش عاشورا در بقای اسلام، زمینه‌های قیام عاشورا، پیشینه تاریخی واقعه عاشورا، زمینه‌های اجتماعی انحراف جامعه، عوامل انحراف جامعه، تشابه جامعه ما با زمان امام حسین علیه‌السلام روش‌های به‌کارگیری عوامل انحراف جامعه از سوی معاویه، علل و انفعال جامعه در برابر فعالیت‌های معاویه، راه‌های مقابله با عوامل انحراف از جامعه، هدف قیام عاشورا، اصلاح مفاسد هدف اصلی قیام امام حسین علیه‌السلام، امر به معروف و نهی از منکر، مصادیق

امر به معروف و نهی از منکر به معنی عام، وظایف حکومت و مردم در شرایط حاضر و...

2 ـ انقلاب عاشورا

مهاجرانی، سیدعطاءاللّه، تهران، اطلاعات، چاپ پنجم، 1378، 229 ص.

این کتاب مبانی اعتقادی و زمینه اجتماعی و سیاسی فاجعه عاشورا و نیز مبانی سلطنت و مشروعیت حکومت معاویه و یزید را جستجو می‌کند. به اعتقاد نویسنده، عاشورا چهره اسلام و جامعه اسلامی و ساختار حکومت بنی‌امیه را عمیقا دگرگون کرد. وی می‌افزاید: هیچ‌کس مثل امام حسین علیه‌السلام عمق جانها و جامعه را تکان و تغییر نداده است. بر همین مبنا نویسنده، فاجعه کربلا را انقلاب می‌داند و عنوان کتاب خود را انقلاب عاشورا می‌نامد. کتاب پس از یک مقدمه کوتاه، در هشت فصل و به این ترتیب تنظیم شده است: 1 ـ ریشه‌ها؛ 2 ـ دگرگونی باورها و ارزشها؛ 3 ـ ماهیت و مبانی ساختار سلطنت معاویه، 4 ـ سلطنت معاویه و سب علی علیه‌السلام ؛ 5 ـ ولایتعهدی یزید؛ 6 ـ مرگ معاویه؛ 7 ـ طلایه انقلاب؛ 8 ـ انقلاب عاشورا، کتاب با توجه به منابع تاریخی، نشان می‌دهد که بنی امیه ـ بویژه معاویه و یزید ـ نه تنها با علی و آل علی بلکه با پیامبر اسلام و قرآن سر ستیز داشتند و به شخص پیامبر اسلام عناد می‌ورزیدند و گاهگاهی که فرصت می‌یافتند این عناد را بروز می‌دادند. در عین حال، آنان همواره از اسلام و قرآن مانند یک ابزار بیشترین استفاده را می‌کردند و تا آنجا که می‌توانستند از اسلام چهره‌ای غبارآلود و وارونه به مردم نشان می‌دادند و همیشه در تحریف مفاهیم و اصول اسلامی می‌کوشیدند. در چنین شرایطی همه تلاش معاویه و سپس یزید این بود که حضرت حسین علیه‌السلام با بیعت کردن اسلام اموی را به جای اسلام نبوی به رسمیت بشناسند و به آن مشروعیت ببخشد ولی از آنجا که امام حسین علیه‌السلام این کار را مساوی با نابودی اسلام می‌دید، هرگز به آن تن نداد تا به شهادت رسید.

3 ـ انگیزه قیام امام حسین صلوات الله و سلام علیه

ضیائی بیگدلی، محمدحسین، قم، انتشارات دارالعلم، چاپ اول، 1374، 213ص.

این اثر مجموعه‌ای است که به بررسی انگیزه‌های قیام امام حسین علیه‌السلام می‌پردازد. برخی عناوین کتاب عبارت‌اند از: وظایف اولیّه پیشوایان مذهب اسلام، خلافت امام حسین علیه‌السلام، جریان بیعت با یزید، نگاهی به شخصیت والای امام حسین علیه‌السلام، مرگ معاویه و جانشینی یزید، کردار و گفتار یزید...، وظیفه امام حسین علیه‌السلام و قیام در برابر

یزید، رشحاتی از انگیزه این قیام، تصمیم امام علیه‌السلام به خروج از مدینه، اعزام مسلم بن عقیل به کوفه از سوی امام حسین علیه‌السلام، عزیمت امام حسین علیه‌السلام از مکه به عراق، توقف امام علیه‌السلام در کربلا، جریان شب عاشورا، روز عاشورای حسینی، فشرده‌ای از وقایع بعد از شهادت امام حسین علیه‌السلام، قیام امام حسین علیه‌السلام از دیدگاه مورّخ مسیحی و...

4 ـ امام حسین علیه‌السلام در جامعه ارغوانی

کتانی، سلیمان، ترجمه پرویز لولاور، قم، نصر، چاپ اوّل، 1378. 216 ص

این اثر ترجمه کتاب «الحسین فی حلّة البرفیر» نویسنده مسیحی لبنانی، سلیمان کتانی است که برگردان فارسی آن با عنوان امام حسین علیه‌السلام در جامعه ارغوانی سامان یافته است. شیوه نگارش کتاب، تحلیلی و نثر آن توصیفی است. کتاب به تحلیل عوامل و منشأ تاریخی نهضت عاشورا پرداخته است. نویسنده در این راستا وقایع تاریخی را از زمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم تا پدید آمدن حادثه عاشورا مورد بررسی قرار داده است. وی تلاشهای منافقان و تعصبات جاهلی و قبیله‌ای از جمله علل محروم شدن اهل بیت علیهم‌السلام از حقوقشان به شمار رفته است. عناوین مطرح شده در این کتاب عبارتند از: توطئه‌های مخالفان رسالت و امامت در زمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و حجه‌الوداع و سرپیچی از لشکر اسامه، انحراف در مسئله گزینش رهبری و خلافت بعد از وفات پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، چگونگی انتخاب خلفای اول و دوم، شورای شش‌نفره عمر در محروم کردن اهل بیت علیهم‌السلام از خلافت، خلافت عثمان و تلاش گسترده‌تر امویان در مقاصد غیر اسلامی، کارشکنی‌ها علیه استقرار حکومت عادلانه علی علیه‌السلام، تحمیل صلح به امام حسن علیه‌السلام، جنایات معاویه و یزید و سرانجام پدید آمدن نهضت خونین کربلا.

5 ـ امام حسین علیه‌السلام از زبان استاد شهید مرتضی مطهری رحمه‌الله

عزیزی، عباس، قم، انتشارات صلاة، چاپ اول، 1381، 415 ص.

نویسنده کتاب با الهام از این سخن فقیه فرزانه حضرت امام خمینی رحمه‌الله که آثار استاد شهید مطهری را از مهمترین آثار اسلامی دانسته، استخراج نظرات آن استاد شهید و تدوین و تبویب مجموعه آثار ایشان درباره امام حسین علیه‌السلام را سرلوحه کار خویش قرار داده است. این اثر از بیست و پنج فصل تشکیل شده که عناوین آن

عبارت‌اند از:

فضایل امام حسین علیه‌السلام، فلسفه قیام امام حسین علیه‌السلام، آگاهی و اشتیاق امام حسین علیه‌السلام به جهاد و شهادت، شخصیت حماسی حسین علیه‌السلام، کربلا تجلی‌گاه فضائل اخلاقی، نماز و عبادت امام حسین علیه‌السلام، خصایص و فضایل اصحاب و یاران امام حسین علیه‌السلام، فضایل و مصایب خاندان ابی‌عبدالله الحسین علیه‌السلام، ویژگی‌های پیام و شعارهای نهضت حسینی، مقایسه شرایط زمانی امام حسن علیه‌السلام با امام حسین علیه‌السلام، مقایسه مقتضیات و شرایط زمان امام حسین علیه‌السلام با سایر ائمه، مقایسه نهضت امام حسین علیه‌السلام با سایر نهضت‌ها، تحلیل ماهیت نهضت و حادثه عاشورا، ویژگی‌های مکتب حسینی، درس‌های نهضت عاشورا، رمز جاودانگی نهضت حسینی، فلسفه گریستن بر مصایب حسین علیه‌السلام، تأثیر خون در اشاعه نهضت حسین علیه‌السلام، تاثیر و نقش زنان در حادثه کربلا، نقش امام سجاد در تبلیغ نهضت عاشورا، جنبه‌های گوناگون تبلیغ در نهضت حسین، بررسی شخصیت پلید قاتلین حسین بن علی علیه‌السلام، آثار و نتایج نهضت حسین علیه‌السلام، تحریفات عاشورا و فلسفه احیاء فرهنگ عاشورا و اقامه سنّت عزاداری.

6 ـ ارزیابی انقلاب امام حسین علیه‌السلام از دیدگاه جدید

شمس‌الدین، محمدمهدی؛ مترجم: مهدی پیشوایی، تهران، مؤسسه فرهنگی هنری‌الست فردا، چاپ اول، 1379، 285 ص.

نویسنده در این اثر طی سه بخش اصلی به ارزیابی و تبیین نهضت عاشورا برآمده است. در بخشی از کتاب آمده است: اگر مبدأ انقلاب امام حسین علیه‌السلام را سال 60 یا 61 هجری بگیریم، سخت اشتباه کردیم. مبدأ انقلاب امام حسین علیه‌السلام سال 60 هجری نبوده، بلکه سال‌های پس از وفات پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم بود... انقلاب خونین امام حسین علیه‌السلام حلقه‌ای از زنجیر حوادث بود که یک سر آن به فاجعه کربلا و سر دیگر آن به ماجرای سقیفه منتهی می‌شد و این حلقه در کربلا نیز خاتمه نیافت، بلکه سرچشمه انقلاب و قیام‌های خونین دیگری گردید، نگارنده در بخش نخست «شرایط سیاسی و اجتماعی انقلاب امام حسین علیه‌السلام » را ذیل این مقولات بررسی می‌کند: سرچشمه انحراف، منطق سقیفه، روش عمر در تقسیم بیت‌المال، مسئله شوری، نتایج زیان‌بار شورا، سیاست مالی و اداری عثمان، تسلط بنی‌امیه، سیاست‌های معاویه، و حکومت معاویه و... در بخش دوم «موجبات و انگیزه‌های انقلاب» با مباحثی از این دست ارزیابی

می‌شود:

روش امام حسین در برابر سیاست بنی‌امیه، عواملی که امام حسین را وادار به صلح با معاویه کرد، ویژگی‌های یزید، عکس‌العمل امام حسین علیه‌السلام در برابر ولیعهدی و بیعت با یزید، انگیزه‌های انقلاب حسین از نظر افکار عمومی، و راز مخالفت حسین با حکومت یزید و....

بخش سوم به تبیین «آثار و نتایج انقلاب امام حسین علیه‌السلام در حیات جامعه اسلامی» اختصاص یافته است. برخی مباحث این بخش عبارت‌اند از: قطع نفوذ دینی امویان، بیداری مسلمانان، رسوایی یزید، شروع انقلاب‌های زید بن علی، ابی‌السریا، عبدالرحمن ابن اشعث، و قیام مختار و...

7 ـ انگیزه‌های قیام عاشورا

دشتی، محمد، قم، مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین علیه‌السلام، چاپ اول، 1376،250 ص.

در زندگی فردی و اجتماعی انسانها همواره تحولات و دگرگونیهای فراوانی رخ می‌دهد که بسیاری از آنها قابل ارزیابی و دقّت است و برای آیندگان بهترین آموزگار و معلم ارزش‌هاست، و برای پندآموزان و انسان‌های تشنه حقیقت، عبرت‌آموز است که نباید از کنار حوادث و رویدادهای تاریخی گذشتگان به سادگی عبور کرد. حادثه عظیم عاشورای حسینی نیز یکی از تحوّلات مهم سیاسی تاریخی بشریت، و یکی از رویدادهای بی‌نظیر در تداوم خط رسالت پیامبران آسمانی است که باید بدرستی تجزیه و تحلیل گردد و به خوبی مورد ارزیابی قرار گیرد و علل و انگیزه‌های آن، با روشهای صحیح تحقیق، کشف و شناسایی شود تا همواره بهترین الگو و عالیترین سمبل آزادگی و روشن‌ترین راه آزادی باقی بماند و بشریّت را به راه نجات و امیدواری، به تکامل و رستگاری رهنمون گردد.

با بررسی صحیح تحولات بشری و قیام‌ها و نهضت‌های سیاسی، عوامل گوناگونی را می‌توان کشف و شناسایی کرد مانند: علل و عوامل سیاسی، علل و عوامل حکومتی، علل و عوامل جغرافیایی، علل و عوامل روانی و اخلاقی، علل و عوامل نظامی و توسعه‌طلبی‌های میلیتاریستی، علل و عوامل اقتصادی، علل و عوامل علمی و فرهنگی.

از این‌رو ارزیابی قیام عاشورا، از یک هدفداری خاصّی برخوردار است و انواع پیام‌های ارزنده سیاسی، معنوی، عقیدتی را به همراه می‌آورد. عبرت‌آموز و سرنوشت‌ساز است،

الگوی آزادگان و سمبل آزادی است، محرومان را به مبارزه و تلاش وا میدارد و روح ظلم‌ستیزی و شهادت‌طلبی را تقویت می‌کند .

در آن روزگاران حساس، یزید با اراده و اختیار برای استحکام حکومت خود، و تداوم هواپرستی و سلطه‌گری امویان، خود را از انجام آن همه جنایات ناگزیر می‌شمارد تا منافع امویان را با تهاجم به عترت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و نابودی ارکان دین تامین کند و امام حسین علیه‌السلام نیز در آن مقطع زمانی خاص، با اراده و آگاهی، با انتخاب و آزادی، دفاع از دین و امت اسلامی را برمی‌گزیند، و آگاهانه شهادت را می‌طلبد، و به همه دین‌خواهان و تشنگان آزادی نامه می‌نویسد، پیام می‌دهد که راه حفظ دین و سلامت قرآن، امروز در سایه قیام و شهادت است. عناوین مطرح شده عبارت‌اند از: مسئله تحلیل تاریخ، تحقق سیستم حکومت اسلامی...، تحقق شرائط رهبری، مبارزه با روش‌های دروغین انتخاب رهبری، حاکمیت دوباره جاهلیت، مبارزه با حاکمیت باطل، دفاع از سلامت دین، دفاع خونین و حل بن‌بست‌ها، مبارزه با خودپرستی‌ها، مبارزه با مفاسد اخلاقی، مبارزه با روح ذلّت‌پذیری، زنده نگهداشتن سنت و احکام الهی.

8 ـ امام حسین علیه‌السلام شهید فرهنگ پیشرو انسانیت

محمدتقی جعفری تبریزی، تهیه و تنظیم: علی جعفری، تهران: مؤسسه تدوین ونشر آثار علامه جعفری، چاپ اول، سال 1381، 638 ص.

مطالب کتاب در اصل، دست‌نوشته‌ها و متن سخنرانی‌های استاد محمدتقی جعفری درباره امام حسین علیه‌السلام است که مباحثی از این دست را شامل می‌شود: امام حسین علیه‌السلام شهید فرهنگ پیشرو انسانیت، شهادت و ابعاد آن، اصول پنجگانه مربوط به قدرت و حق و باطل، دو رکن اساسی شخصیت‌های سازنده فرهنگ پیشرو انسانیت، معاویه کیست و کارنامه او چیست؟ اهداف و انگیزه‌های قیام حسین بن علی علیه‌السلام، آیا امام حسین علیه‌السلام می‌دانست که در این قیام شهید می‌شود؟ و قانون حسینی.

9 ـ امام حسین و جاهلیت نو

سلیمانی، جواد، قم، یمین، چاپ اول 1377، 224 ص.

در این کتاب، مولف با استناد به یافته‌های گذشتگان، ضمن بررسی مبانی و ریشه‌های نهضت سیدالشهدا علیه‌السلام از تجدید حیات جاهلیت در عصر آن بزرگوار و نحوه

برخوررد آن حضرت با این پدیده شوم سخن به میان آورده است. کتاب متشکل از دو بخش اصلی است. در بخش اول، مولف سیمای جامعه را در چهار مقطع: تاریخ جاهلیت، عصر بعثت، دوران حکومت سه خلیفه اول و دوران حکومت فرزندان ابوسفیان بررسی نموده و در بخش دوم موضع امام حسین علیه‌السلام در برابر جهل آن دوره شرح داده است.

10 ـ امام حسین علیه‌السلام و واقعه کربلا در آثار علامه شهید مطهری

مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی (پژوهشگاه) دفتر تبلیغات اسلامی قم، [بی‌تا]، 48 ص.

کتابچه حاضر ـ همان‌طور که از عنوان آن پیداست ـ فهرست راهنمای موضوعاتی درباره امام حسین علیه‌السلام و واقعه کربلا از مجموعه آثار شهید انقلاب اسلامی آیة اللّه مرتضی مطهری رحمه‌الله است. سخن گفتن و یا نوشتن درباره امام حسین علیه‌السلام از همه‌کس نه میسر است و نه روا، مگر کسانی که شناخت کافی از ابعاد وجودی آن حضرت پیدا کرده و در مقام عمل نیز زوایایی از سیره حضرت را لمس کرده و درد عدالت‌خواهی و حق‌جویی را احساس کرده باشند و در این راه ثابت‌قدم مانده باشند. علامه شهید مطهری از جمله کسانی است که دارای این ویژگی است و وظیفه خویش را در مدت کوتاه عمر پربرکتش به نحو احسن انجام داده است. ایشان هم علما و هم عملاً امام خویش را شناخت و در معرفی شخصیت واقعی آن حضرت به جامعه و زدودن پیرایه‌های جاهلان و رد غرض ورزیهای معاندان نسبت به اهل بیت علیهم‌السلام نقش اساسی ایفا نمود و سرانجام جان خویش را در این راه گذاشت.

مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی ـ پژوهشگاه ـ (وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم) آثار گفتاری و نوشتاری آن مرحوم را از طریق نمایه‌سازی، طبقه‌بندی و تنظیم نموده و به صورت نرم‌افزاری با عنوان «مطهر» در اختیار دانش‌پژوهان قرار داده که این کتابچه برگرفته از همان برنامه کامپیوتری است با این توضیح که از بین موضوعات فراوان آثار شهید مطهری در نرم‌افزار «مطهر» تنها موضوع «امام حسین و واقعه کربلا» انتخاب شده است و دیگر اینکه این اثر فهرست الفبایی موضوعات مربوطه به آن حضرت و نهضت کربلا است که برای استفاده تفصیلی از موضوعات مطرح شده باید به متن اسناد مربوط ارجاع گردد.

برخی عناوین مطرح شده عبارت‌اند از: اربعین حسینی، ارزشهای واقعه کربلا، امام حسین علیه‌السلام در قرآن، اصحاب امام حسین علیه‌السلام، امام سجاد علیه‌السلام و واقعه کربلا، سیره امام حسین علیه‌السلام، شخصیت و زندگینامه امام حسین علیه‌السلام، شعارهای حماسی در واقعه کربلا، علل و عوامل قیام امام حسین علیه‌السلام، مردم در واقعه کربلا و مقتضیات زمان امام حسین علیه‌السلام و....

11 ـ برترین هدف در برترین نماد یا پرتوی از زندگانی امام حسین علیه‌السلام

علایلی مصری، عبدالله، ترجمه: محمد مهدی جعفری، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، 1371.

مؤلف این کتاب شیخ عبدالله علایلی از نویسندگان لبنانی است وی در نویسندگی تا حد زیادی تحت تأثیر نهج‌البلاغه است که آن را «اجازه عبور از پل» می‌نامید. وی تحت تأثیر عزاداری شیعیان ایرانی مقیم مصر و وابستگی نسبی و معنوی به امام علی علیه‌السلام و خاندان پیامبر کتاب «سموّ المعنی فی سمّو الذات او اشعة من حیاة الحسین» را نوشت که توسط آقای سیدمحمدمهدی جعفری با عنوان برترین هدف در برترین نماد (پرتوی از زندگانی امام حسین علیه‌السلام ) به فارسی برگردانده شده است. نویسنده در ابتدای کتاب که به داستان خلافت بعد از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم می‌پردازد به طور ملایم و استدلالی از عثمان انتقاد می‌کند و روش امام علی علیه‌السلام را می‌ستاید و علل شکست حکومت آن حضرت را بی‌توجهی خلفای گذشته در ترویج فرهنگ اصیل اسلامی، پایبندی ایشان به قوانین شرع (بر خلاف معاویه که به هیچ قانونی پایبندی نداشت) و... معرفی می‌کند. نویسنده در ادامه جلد اول کتاب به معرفی شخصیت یزید می‌پردازد و آنگاه علل قیام امام حسین را بررسی می‌کند و تحت عنوان پرورده دامان نبوت به برخی فضایل امام علیه‌السلام اشاره می‌نماید و ایشان را یک مسلمان کامل و رجلی قرآنی می‌داند که حاضر نیست زیر بار خفت و خواری برود و سخت به اصول دینی پایبند است.

نویسنده در جلد دوم کتاب با پیش کشیدن چند مقدمه ساختار قبیله، جامعه‌شناسی آن و گرایشهای افراد وابسته به قبیله را در طول تاریخ قبایل صحراگرد عرب مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد و هجرت پیامبر را برای تبدیل این قبایل به یک

امت معرفی می‌کند. برنامه‌ای که تا حد زیادی موفق نیز بود ولی جانشینان او آگاهانه یا ناآگاهانه با فتوحات گسترده بار دیگر مهاجران را پراکنده کردند و قبیله‌گرایی که نتیجه آن حکومت سلطنتی شد را رواج دادند. امام علی علیه‌السلام می‌خواست قافله جامعه اسلامی را به عهد رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم بازگرداند و امام حسین علیه‌السلام با هجرت به کوفه و تبدیل حج به جهاد برنامه‌های جد و پدرش را استمرار بخشید. ذهن جوّال و انصاف قابل توجه نویسنده به نوشته او رنگ و جلای خاصی بخشیده و به سبکی جدید به واقعه عاشورا نگاه کرده است.

12 ـ بررسی اثرات قیام امام حسین علیه‌السلام در فقه سیاسی شیعه

شیرکش، هیثم، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده، الهیات و معارف اسلامی، 1379، 178 ص.

هدف نویسنده بررسی برخی از ابعاد نهضت امام حسین علیه‌السلام در فقه سیاسی شیعه و گشودن راهی برای علاقمندان به مباحث اجتماعی فقهی بوده‌است. وی با بهره‌گیری از منابع فقهی، تاریخی و تفسیری و با استناد به نظر فقها، به دست‌آوردهای این نهضت عظیم در فقه سیاسی پرداخته و مسئله قیام امام حسین علیه‌السلام را در فقه مورد بررسی قرار داده است. برخی از عناوین مورد بحث چنین است: تعریف فقه سیاسی و برخی از مصادیق آن، اوضاع معاصر قیام امام حسین علیه‌السلام، علل قیام امام حسین علیه‌السلام از دیدگاه امام خمینی، فقه عاشورایی امام خمینی، ادله مشروعیت قیام علیه حکام جور، چرا امام حسین علیه‌السلام راه تقیه را در پیش نگرفت؟ تقیه در احکام، مهادنه (متارکه جنگ)، هدنه در متون فقهی.

13 ـ بررسی و تحقیق پیرامون نهضت حُسینی

فرحی، سیدعلی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول، 1375، 536 ص.

این اثر تحلیلی است درباره قیام امام حسین علیه‌السلام که در آن به وقایع قیام آن حضرت سخنی نرفته، بلکه فقط به تحلیل آن پرداخته شده‌است. نویسنده در مقدمه کتاب آورده است: «کتابهای بسیاری درباره این نهضت خونین نگاشته شده، ولی بدبختانه بیشتر آنها از مرز واقعه‌نگاری یا حماسه‌سازی یا عرفان‌گویی یا حاشیه‌پردازی فراتر نمی‌رود و علل واقعی و نتایج اساسی آن را به بوته تحقیق نمی‌گذارد.... در این کتاب تقریبا کلیّه جوانب قیام و قتل حسین علیه‌السلام ... روشن شده و... و ظاهرا مطلبِ

مهمّی را ناگفته نگذارده است.

مطالب کتاب در پنج بخش تنظیم شده است: بنی امیّه و مسأله خلافت اسلامی، دو سازمان متضاد در محیط اسلام، تشریح علل قیام حسین علیه‌السلام، چگونه قیام حسین علیه‌السلام پیروز شد؟ و مکتب حسین علیه‌السلام، در بخش اول از وضع خلافت در صدر اسلام و در بخش دوم از وضع جامعه اسلامی و کارنامه بنی‌امیّه و بنی‌هاشم سخن رفته است. بخش سوم موضوع اصلی کتاب است و در آن به تحلیل قیام امام و هدف آن پرداخته شده است و سرانجام بخش چهارم و پنجم به نتایج قیام امام اختصاص دارد.

14 ـ پیام عاشورا (حاوی بیش از 160 پیام از حسین بن علی علیه‌السلام

نجفی، محمدصادق، قم، حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول 1377، 136 ص.

در این مجموعه بخشی از پیام‌های حسین بن علی علیه‌السلام که بیانگر اهداف قیام آن حضرت بوده، از آثار گوناگون از جمله اشعار و مراثی استخراج گردیده است. این پیام‌ها ذیل بیست و سه موضوع گرد آمده که برخی از آن عبارتند از: پیام مقاومت، دعوت به صبر، امر به معروف و نهی از منکر، استمداد، شهادت، پیروزی، اتمام حجت، شجاعت و نماز.

15 ـ پیام‌های عاشورا

محدثی، جواد، قم، پژوهشکده تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه ـ مدیریت تحقیقات عاشورا، چاپ اول، 1377، 255 ص.

شناخت عمیق زندگانی امام حسین علیه‌السلام و نهضت عاشورا و تجزیه و تحلیل ابعاد گوناگون آن از نیازهای قطعی جامعه اسلامی است. در این راستا مقرر گردید یک سلسله تحقیقات گسترده و عمیق پیرامون ابعاد زندگانی و قیام امام حسین علیه‌السلام زمینه‌ها و پیامدهای آن صورت پذیرد. مدیریّت تحقیقات عاشورا در پژوهشکده تحقیقات اسلامی سپاه بر آن شد تا در این میان گام نخست را بردارد و آنچه را از گنجینه معارف عاشورا در این جهت برداشت می‌شود به نسل پویای انقلاب اسلامی عرضه کند. این اثر یکی از کارهای جنبی تدوین «دائرة المعارف امام حسین علیه‌السلام » است که با همکاری جمعی از پژوهشگران در مرکز تحقیقات اسلامی سپاه پاسداران

انقلاب اسلامی در دستِ اجراست و امید می‌رود آن کار عظیم، هرچه‌زودتر به سامان برسد. نویسنده در این مجموعه جهت استخراج این درسها و پیامها از مطمئن‌ترین راهها از جمله سخنان و خطبه‌های امام حسین علیه‌السلام و یاران شهید و بازماندگان شهداء، عملکرد، رفتار و شیوه عملی سیدالشهدا و اصحاب و خاندان او با متون و منابع معتبر تاریخی و دینی مربوط به عاشورا استفاده کرده است. عناوین کلی موضوعات از این قرارند. پیامهای اعتقادی، پیامهای اخلاقی، پیامهای زندگی‌بخش، پیامهای عرفانی، پیامهای تاریخی، پیامهای سیاسی، پیامهای احیاگری و پیام‌های بانوان.

16 ـ پیشینه عاشورا (از خون محراب تا محراب خون): رویکردی تحلیلی به تحولات اجتماعی ـ سیاسی عراق و حجاز از سال چهل تا شصت هجری

اسدی، محمد، تهران، مؤسسه فرهنگی انتشاراتی، تبیان، چاپ اول، 1379، 250 ص.

علل و زمینه‌های پیدایش واقعه کربلا را مورد تحلیل قرار می‌دهد. نویسنده به روش توصیفی و تاریخی و با استفاده از کتب معتبر تاریخی و جغرافیایی، تحولات اجتماعی و سیاسی جاری عراق به‌ویژه کوفه و بصره طی بیست سال (از 41 ـ 61 هجری) را عرضه می‌دارد. در ادامه از حوادثی نظیر مرگ معاویه، نامه‌های کوفیان به امام حسین علیه‌السلام و عوامل رویگردانی مردم کوفه از همکاری با امام حسین بحث می‌کند. در پایان، موافقان و مخالفان قیام عاشورا و اسامی شهیدان کربلا ذکر شده است.

17 ـ پیرامون حماسه عاشورا

شفیعی، سیدمحمد، تهران، سازمان تبلیغات‌اسلامی، مرکز چاپ و نشر، چاپ اوّل، 1374، 260 ص.

این اثر دارای یک مقدمه به قلم حضرت آیة اللّه فاضل لنکرانی پیرامون «آگاهی امام حسین علیه‌السلام از شهادت خود در سفر به سوی کربلا» است که با استفاده از منابع مهم و معتبر به اثبات این قضیه می‌پردازد. نویسنده در پیشگفتار با توجه به فرمایشات حضرت امام رحمه‌الله مطالبی پیرامون اهمیّت زنده نگهداشتن حماسه عاشورا بیان می‌کند. این اثر در یازده فصل مطالبی را پیرامون قیام امام حسین علیه‌السلام اختصاص داده است. که اهم عناوین آن چنین است: قیام امام حسین علیه‌السلام، زمینه‌ها و مسائل مربوط به قبل از قیام

و فساد و فتنه‌انگیزی حکومت بنی‌امیه، اسوه‌های بیداری و یاران باوفای امام، تاریخ‌سازان و چهره‌های برتر عاشورا، پیمان‌شکنان منافق و نقابدار، وضعیت اسرا در شام و مدینه، اربعین حسینی، موضع‌گیریهای یزید و کارگزارانش، در ادامه دستاوردهای قیام امام حسین علیه‌السلام و برخی قیامهای پس از آن را مورد اشاره قرار می‌دهد.

18 ـ پیامدهای عاشورا

اردکانی، سیدابوالفضل، قم، مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه، انتشارات منبع، چاپ اول، 1380، 366 ص.

این کتاب عمدتا به وقایع و حوادث پس از شهادت امام حسین علیه‌السلام و یارانش اختصاص دارد. نگارنده، ضمن شرح کوتاهی از قیام خونین عاشورای حسینی، پیامدهای بعدی آن: یعنی ظهور نهضت‌ها، شورش‌ها و قیام‌های مختلف را بررسی کرده است، از جمله: شورش حجاز، قیام عراق، قیام مختار بن ابی عبیده ثقفی، قیام زید بن علی علیه‌السلام، قیام در ایران (خراسان) و سقوط امویان.

19 ـ پیام‌های عاشورا (و جایگاه آن در نهج البلاغه)

دشتی، محمد، قم، مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین علیه‌السلام، چاپ دوم، 1376، 181 ص

حادثه بزرگ عاشورا در شرایطی تحقق پذیرفت، که مصلحان اجتماعی از درمان و اصلاح جامعه اسلامی ناامید شده و فکر می‌کردند راه چاره‌ای وجود ندارد. حماسه عظیم عاشورا به بشریّت سرگردان و درمانده که در برابر قدرتهای بزرگ سلطه‌گر افسون شده بودند، راهی را نشان داد که حرکت آفرین و نورانی و جاودانه بود و پیام داد که:

«مرگ سرخ به از زندگی ننگین است» خونی را در عروق بی‌رمق بشریّت تزریق کرد که هرگز از حرکت باز نایستاد. شوری در دلهای آزادگان و تشنگان حقیقت نهاد که هرگز به سردی نگرایید. شعوری به مغزها داد که همواره راه خونین شهادت را پررهرو نگهدارند. نوری را در قلبها تاباند که هرگز به خاموشی نگرائید. عواطفی رادر بشریت خسته از انواع ستم برانگیخت که همواره در تکاپوست و هراسی را در عمق وجود سلطه‌گران تاریخ ایجاد کرد که همواره در وحشت و اضطرابند.

پس باید به ارزیابی هماره این حقیقت پرداخت. باید ابعاد ژرف آن را به ارزیابی مدام گذاشت. باید لحظه‌ای از حماسه خونین عاشورا غفلت نکرد. باید انگیزه‌های سامان

دهنده آن را دانست. باید پدیدآورندگان ایثارگر آن را شناخت. باید امام عشق را در جاذبه‌های جاودانه عاشورا پیدا کرد که یکی از آن نگاه‌ها و نگریستن‌ها ارزیابی پیام‌های حماسه عاشوراست. اگر پیام‌های عاشورا را بشناسیم و در زندگی خود بکار گیریم همواره در اردوی حضرت اباعبدالله علیه‌السلام می‌توانیم وارد شویم و در برابر هر ستمکاری بخروشیم و با دیگر آزادگان شهادت‌طلب بجوشیم و همواره از کاسه عشق حسینی در کربلائی به دست همه تاریخ، زلال حقیقت بنوشیم و تا تجلی دوست حضرت یار(عج) در نفی بردگی‌ها، ذلّت و خواری‌ها بکوشیم. عناوین و موضوعات کتاب بدین قرارند: پاسداری از دین، زنده نگهداشتن سنّت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، زنده نگهداشتن امر به معروف و نهی از منکر، تحقق مراحل نظارت ملّی، انجام روشهای امر به معروف، اصلاح جامعه اسلامی، آینده‌نگری (زنده نگهداشتن فرهنگ انتظار و رجعت)، زنده نگهداشتن احکام قرآن، حفظ جایگاه رهبری در اسلام (دفاع از ولایت عترت)، شهادت‌طلبی.

20 ـ پرتوی از عظمت امام حسین علیه‌السلام

صافی گلپایگانی، لطف‌الله، قم، حضرت معصومه علیه‌السلام، چاپ اول، 1379، 472 ص.

این اثر پژوهشی است توصیفی و تحلیلی درباره شخصیت و قیام امام حسین علیه‌السلام، نویسنده در آغاز به کتابهایی که درباره قیام امام نوشته شده، اشاره و گفته است: امروزه بیشتر از تحلیل حوادث و علل و نتایج آن سخن می‌رود، حال آن‌که در گذشته بیشتر به توصیف حوادث پرداخته می‌شد. آن‌گاه نویسنده افزوده است: کتابهایی که شامل تحلیل تاریخی حوادث کربلا می‌باشد، نسبت به کتابهایی که متن حوادث را نگه‌داری کرده، بسیار کم است. در عین حال اهمیت کتابهایی که متن حوادث را نگه داشته‌اند در نزد ما محفوظ است. مطالب کتاب در چهار بخش تنظیم شده است: شخصیت و فضایل حسین علیه‌السلام، بنی‌هاشم و بنی‌امیه، علل قیام حسین علیه‌السلام، نتایج و فواید قیام حضرت ابی‌عبدالله الحسین علیه‌السلام . در بخش اول پاره‌ای از احادیث پیامبر درباره امام حسین آورده و سپس به برخی از ویژگی‌های او (مکارم اخلاق، علم، عدالتخواهی، شجاعت و..) اشاره شده است. بخش دوم درباره کارنامه بنی‌امیّه است و در آن از رذایل معاویه و یزید سخن رفته است. بخش سوم به علل قیام امام حسین اختصاص داده شده و استقبال از شهادت، امر به معروف و... در شمار علل قیام شمرده شده است.

نویسنده در این بخش کوشیده است ثابت کند که تشکیل حکومت اسلامی، با همه اهمیت آن، در آن دوره ممکن نبود و امام برای آن قیام نکرد و سرانجام در بخش چهارم کتاب از نتایج و فواید قیام امام حسین سخن رفته است؛ از جمله: نجات اسلام، بیداری شعور دینی، محبوبیت اهل بیت و عزّت بازماندگان، محکومیت بنی‌امیّه در افکار عمومی.

21 ـ پس از پنجاه سال پژوهشی تازه پیرامون قیام حسین علیه‌السلام

شهیدی، سیدجعفر، تهران، دفتر نشرفرهنگ‌اسلامی، چاپ بیست‌وسوم، 1378، 216 ص.

این اثر با شیوه‌ای تحلیلی نگارش یافته است و هدف از آن، کاوش در علل و عوامل پیدایش حادثه عاشورا در لابه‌لای گزارش‌های تاریخی است. اهم عناوین آن عبارت‌اند از: بررسی اوضاع سیاسی و اقتصادی و بافت قومی نژاد عرب و تضادهای دو تیره بزرگ عدنانی و قحطانی و شعبات آن از قبل از اسلام تا سال 61 ق و ادامه تنش‌های قومی پس از سال 61، اثرات ظهور اسلام در جزیرة العرب و خا رج آن، رواج شبهات کلامی، بر اثر نفوذ فرهنگ‌های فلسفی و کلامی بلاد مفتوحه، رقابت مراکز قدرت در پنج شهر مهم آن روز مکه، مدینه، بصره، کوفه و دمشق، آثار فرهنگی بجامانده از تضادهای لحمیان و غسانیان در عراق و شام، تحلیل قیام حسینی از آغاز بیعت خواستن یزید در مدینه و تا پایان و شهادت آن حضرت و اسارت خاندان عترت علیه‌السلام، رسوایی ستمگران و انتقام الهی از آنان، روند تحول سیاسی و اثرات درازمدت قیام عاشورا در جهان اسلام، از جمله در دوره بنی‌امیه و بنی‌عباس و گستره تاریخ.

22 ـ تکرارپذیری حادثه کربلا

رستم‌نژاد، مهدی، قم، یاقوت، چاپ اول، 1380، 136 ص.

در این کتاب نخست با استناد به آیاتی از قرآن کریم درباره آزمایش الهی و انواع آن سخن به میان آمده، سپس طی سه فصل، «ولایت ستیزی» «دین‌ستیزی» و «تقدس زدایی» به بیان توطئه‌های منافقان در صدر اسلام علیه امام علی علیه‌السلام و تقدس‌زدایی از اصل «ولایت» می‌پردازد و سیر انحراف جامعه را از اسلام اصیل تا رویارویی با امام علیه‌السلام مورد کنکاش قرار می‌دهد. آن‌گاه با مقایسه زمان حال با عصر امام حسین علیه‌السلام، موضوع «تکرارپذیری حادثه کربلا» را در عصر حاضر بررسی می‌کند و در پایان نتیجه می‌گیرد

که با بررسی تاریخ صدر اسلام، خصوصا حوادث پس از ارتحال پیامبر عظیم‌الشأن صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم تا رویداد عاشور نشان می‌دهد، چگونه اِعمال سیاست‌های چهارگانه (ولی‌ستیزی، ولایت‌ستیزی، دین‌ستیزی و تقدس‌زدایی) جامعه آن روز را به سراشیبی سقوط و انحطاط کشاند، به گونه‌ای که تنها پس از گذشت نیم‌قرن از ارتحال پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، از اسلام جز پوسته‌ای نازک باقی نمانده بود. در واقع، مطالعه در تاریخ همه ملل و نحل، نشانگر همین واقعیّت است. استمرار ستیز با ارزش‌های اخلاقی و معنوی در یک جامعه، به سرعت ریشه‌های فضیلت و معنویت را می‌خشکاند و جامعه در دامن بحران معنویت و فروپاشی ارزش‌ها می‌لغزد. متأسفانه امت اسلام نیز، پس از رحلت پیامبر بزرگوار صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم به این سرنوشت دچار شد.

23 ـ تأملی در نهضت عاشورا

جعفریان، رسول، قم، انصاریان، چاپ اول، 1381، 384 ص.

این اثر ارزشمند که به روش تحلیلی و تاریخی نگارش یافته است تلاشی است در شناساندن نهضت عاشورا و آثار ارزشمند آن و از ده بخش تشکیل شده است که عناوین آن بدین‌قرار است:

درباره منابع تاریخ عاشورا، زمینه‌های قیام کربلا، گزارش نامه واقعه کربلا، گزارشی دیگر از رویدادهای کربلا، اربعین امام حسین علیه‌السلام، حکمت شهادت امام حسین علیه‌السلام، آثار نهضت امام حسین علیه‌السلام، مروری بر کتاب کامل الزیارات ابن قولویه، ابعاد شعاری و شکلی نهضت امام حسین علیه‌السلام بستر تاریخی عزاداری اهل سنت برای امام حسین علیه‌السلام تحریفات عاشورا، بررسی و نقد کتاب روضة الشهداء ملاحسین کاشفی.

24 ـ تحریف‌شناسی عاشورا در پرتو امام‌شناسی

الهامی، داود، قم مکتب اسلام، چاپ اول، 1378، 192 ص.

مباحث کتاب با تعریفی از مقوله «تحریف» آغاز می‌شود؛ سپس مؤلف بر اساس روش‌های تاریخی جامعه‌شناسی و فقهی، تحلیلی از حادثه عاشورا به دست می‌دهد که طی آن، به تحریفات وارد بر این واقعه اشاره می‌گردد. مباحث کتاب عبارت‌اند از: تحریف‌شناسی عاشورا، شیوه تاریخی، روش‌جامعه‌شناسی، بینش مسیحانه، شیوه صوفیه و اهل عرفان، روش فقهی، کارامدترین شیوه برای شناخت نهضت عاشورا، امام از شهادت

خودآگاه بود، شهادت اصلی برتر از جهاد، عاشورا و جلوه‌های معنوی، بعد عرفانی و حماسی عاشورا، انواع گریه، نام امام حسین علیه‌السلام با گریه همراه است و چرا امام حسین علیه‌السلام فراموش نمی‌شود؟

25 ـ چشم‌اندازی به تحریفات عاشورا: لؤلؤ و مرجان

نوری، حسین بن محمدتقی؛ با تحقیقِ مصطفی درایتی، قم، انتشارات احمد مطهری، چاپ اول، 1379، 363 ص.

هدف این کتاب، پژوهش در زمینه راهیابی مطالب خلاف واقع و دروغ در تبلیغات مذهبی شیعیان، بویژه در واقعه عاشورا است. مؤلف ضمن بیان ثواب و فایده گریاندن مؤمنان برای مصائب امامان معصوم، شرایط خطابه مذهبی را بر می‌شمارد و مضرات دروغگویی در این موردو عواقب دنیایی و آخرتی آن را بیان می‌کند. نویسنده، تلفیقی از دو روش توصیفی و تحلیلی را در نگارش خود به کار گرفته است.

محقق در این اثر، ضمن شرح بعضی از سخنان مؤلف و با استناد به منابع شیعی، آرای وی را تبیین و اثبات می‌کند. اخلاص، صدق، دروغ و اقسام آن، دروغ‌ها و تحریفات عاشورا از فصلهای مهم این کتاب است.

26 ـ چکیده مقالات دومین کنگره بین‌المللی امام خمینی و فرهنگ عاشورا

تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه‌الله، چاپ اول، 1375، 324 ص.

دومین کنگره امام خمینی رحمه‌الله و فرهنگ عاشورا در آستانه هفتمین سالگرد رحلت حضرت امام خمینی رحمه‌الله مصادف با 12 و 13 خردادماه 1375 همزمان با ماه محرم 1417 ه . با هدف تبیین ابعاد گوناگون فرهنگ عاشورا و تعالیم عاشورایی حضرت امام خمینی رحمه‌الله و رسالت و مسؤولیت جامعه امروز و نسل معاصر در برابر این فرهنگ، برگزار گردید. کتاب حاضر دربردارنده مجموعه چکیده‌های مقالات برگزیده دریافتی از سوی کمیته علمی است که در سه بخش به ترتیب الفبایی نام نویسندگان مقالات، سامان یافته‌اند. بخش اول: فرهنگ عاشورا و اندیشه امام خمینی رحمه‌الله، بخش دوم: جهاد و سیاست در فرهنگ عاشورا و اندیشه امام خمینی رحمه‌الله، بخش سوم: شهید و شهادت در فرهنگ عاشورا و انقلاب اسلامی.

27 ـ جامعه‌شناسی قیام امام حسین علیه‌السلام و مردم کوفه

باقی، عمادالدین، تهران، نشر نی، چاپ اول، 1379، 96 ص.

کتاب حاضر، مجموعه سه مقاله در باب قیام امام حسین علیه‌السلام است که مقاله اول به تبیین جامعه‌شناسی قیام آن حضرت اختصاص دارد. در مقاله دوم، نویسنده کوشیده است، پیامدها و کارکردهای این قیام را بررسی و ارزیابی کند، مقاله سوم نیز در تکریم و بزرگداشت اربعین حسینی نوشته شده است. این مقالات به ترتیب در سال‌های 1374، 1375 و 1376 به رشته تحریر درآمده و بخش‌هایی از آن، پیش از این در روزنامه نشاط به چاپ رسیده است.

28 ـ جام عبرت: بررسی عملکرد عوام و خواص در حادثه عاشورا با تکیه بر بیانات مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی)

اسحاقی، سیدحسین، قم، بوستان کتاب قم، چاپ اول، 1380، 240 ص.

مقام معظم رهبری در تحلیلی جامعه‌شناختی از حادثه عاشورا، به نقش دو گروه خواص و عوام در این رویداد جان‌گداز اشاره کرده‌اند. خواص، گروه پیش‌رو، اندیشه‌گرا و تحلیل‌گراست و عوام، گروه پیرو، احساس‌گرا و تقلیدگر که از رویدادها اثر می‌پذیرد. در این میان، می‌بینیم که دنیاگرایی، پیروی از شهوت‌ها و دوری از یاد خدا سبب می‌شود خواص هوادار حق به گروه باطل بپیوندند و با توجیه دینی کردار خویش، عوام زودباور را به جنگ با فرزند پیامبر اسلام بکشانند. بررسی نقش و رفتار خواص و عوام در حادثه کربلا، روشن‌گر بسیاری از حوادث واقعه و جام عبرتی برای همگان خواهدبود. این اثر در چهار بخش تنظیم شده است. بخش اول و دوم کتاب مربوط به طرح و بررسی عملکرد و وظایف خواص و عوام در صحنه عاشوراست که طی آن از ریشه‌های انحراف و خشکاندن کژروی‌ها سخن به میان آمده است. بخش سوم، شامل توضیح آموزه‌ها و عبرت‌های عاشورا بوده و در بخش پایانی از رسالت آگاهان و خواص و اتخاذ الگوی صحیح در تبلیغ، نکاتی مطرح گردیده است.

29 ـ حسین علیه‌السلام، عقل سرخ

رحیم‌پور ازغدی، حسن، تهران، سروش، چاپ اول، 1381، 128 ص

«حسین علیه‌السلام عقل سرخ» متن سه گفت‌وگو با حسن رحیم‌پور (ازغدی) است که

در ماه محرم سال 1380، درباره فلسفه قیام حسین بن علی علیه‌السلام، و نیز مصایب عاشورای حسینی صورت گرفته است. در بخشی از کتاب آمده است: جنبش کربلا، یک عملیات استشهادی و عاشقانه بود اما صرفا محد ود به عشق نبود، باطنا یک سلوک عارفانه الی الله بود اما امام علیه‌السلام به همه آثار اجتماعی و تاریخی آن، همه آثار تربیتی، سیاسی و فرهنگی آن کاملاً توجه داشتند و این سلوک عاشقانه، در عین حال یک رفتار عاقلانه بود و اصولاً عشق و عقل در منطق عاشورا، هووی یکدیگر و پشت به یکدیگر نیستند. عشق عاشورایی، عاقلانه است و عقل عاشورایی، عارفانه است: یک پدیده است با دو بعد، یکی بعد سلوکی و رو به خدایی، و دیگری، بعد اجتماعی و رو به خلقی، و هر دو سهم و هر دو به یکدیگر مربوط. محاسبه و عقلانیت در عاشورا، ترک نشد بلکه رو به اهداف الهی هدف‌گیری شد.

30 ـ حسین بن علی را بهتر بشناسیم

یزدی، محمد، قم، مؤلف، 1360، 224 ص.

نویسنده در ابتدای کتاب تذکرات مفیدی برای اهل منبر مطرح نموده است آنگاه به اوضاع سیاسی اجتماعی عصر معاویه و شگردهای تبلیغاتی آن می‌پردازد و علل قیام امام حسین علیه‌السلام را از دیدگاه‌های مختلف مورد بررسی قرار می‌دهد و نقش بسیار مهم اسرای کربلا در تغییر وضعیت علیه حکومت یزید را یادآور می‌شوند. عناوین مطالب مطرح شده عبارت‌اند از:

هدف روضه‌خوانی، یزید و معاویه، پاسداران عدالت، چرا حسین قیام کرد؟، حسین و امت گنه‌کار جدش، دلیل اصلی قیام حسین، کوفه در فکر آزادی، بزرگترین قیام علیه استبداد، قیافه کربلا، دختر علی مجلس شاهانه را تسخیر می‌کند، سیاست عوض می‌شود و....

31 ـ حسین علیه‌السلام شهید آگاه و رهبر نجات‌بخش اسلام

صافی گلپایگانی، لطف‌الله، [تهران]، بی‌نا، (مرکز پخش: کتابخانه‌صدر)، 1391 ق، 498 ص.

کتاب حاضر که به «شهید آگاه» نام‌گذاری شده است، نقدی است بر کتاب «شهید

جاوید» تالیف نعمت‌الله صالحی نجف‌آبادی، به نظر نویسنده هدف از قیام امام حسین علیه‌السلام شهادت بود و نه تأسیس حکومت اسلامی از این‌رو کتاب شهید جاوید، که هدف امام را تأسیس حکومت اسلامی دانسته و نه شهادت باطل است. نویسنده در آغاز کتاب مرقوم داشته است: آنچه از اخبار صحیح متواتر استفاده می‌شود این است که امام علیه‌السلام متعبّد به قیام و شهادت بوده و شهادت آن حضرت محبوب و مطلوب خداوند بوده است و تعبّد به شهادت امری بی‌سابقه نیست. به عبارت دیگر امام مأمور بود علیه یزید قیام کند و ابطال حکومت او را اعلان نماید و امتناع خود را از این بیعت شوم، علنی و آشکار سازد. همچنین نویسنده در بحث مستقلّی با عنوان «امام علیه السلام آگاه بود» با سی و سه دلیل اثبات نموده است که امام از شهادت خود در کربلا آگاه بوده و هدفش تأسیس حکومت اسلامی نبود و می‌دانست که پیروزی نظامی به دست نمی‌آید. کتاب «شهید آگاه» مانند کتاب شهید جاوید، در پنج بخش تنظیم شده و در هر بخش به ردّ یک بخش از آن کتاب پرداخته شده است. مهم‌ترین انتقاد نویسنده به کتاب شهید جاوید این است که تحلیل آن با علم امام منافات دارد و از این‌رو عنوان کتاب خود را شهید آگاه گذاشته است.

32 ـ حسین بن علی علیه‌السلام حماسه تاریخ

حجتی کرمانی، محمدجواد، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، مرکز چاپ و نشر، چاپ اول، 1377، 260 ص.

مطالب کتاب حاضر در سه بخش تنظیم یافته است: در بخش اول، از تکوین شخصیت، ارگانیزم روحی، افکار، ایده‌ها، زندگی خصوصی و موقعیت اجتماعی امام حسین علیه‌السلام سخن به میان آمده است. در بخش دوم، عوامل اساسی انحرافات جامعه اسلامی طی چند دوره از مرگ پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم تا زمامداری علی علیه‌السلام و از شهادت علی علیه‌السلام تا مرگ معاویه بررسی شده است. بخش سوم، به تبیین استراتژی انقلاب امام حسین علیه‌السلام و تاثیرات و پیامدهای آن اختصاص دارد.

33 ـ الحجة السعادة فی حجة الشهادة

اعتماد السلطنة، محمدحسن بن علی، به کوشش مصطفی فریدپور، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول، 1379، 186 ص.

این کتاب در پاسخ به این پرسش که هنگام شهادت امام حسین علیه‌السلام ـ به سال 61

هجری قمری ـ در دنیا و ممالک جهان چه می‌گذشت، نوشته شده است. نویسنده کتاب، که با زبانهای گوناگون آشنا بوده و درباره تاریخ جهان منابع و مآخذ بسیاری را در اختیار داشته است، سعی کرده تا اثری ابتکاری و پربار در مورد عاشورا تهیه کند. وی پس از مقدمه، واقعه عاشورا را به اختصار و با دقتی در خور، گزارش می‌کند. سپس در سه فصل از حوادث و وقایع هم‌زمان با عاشورا سخن می‌گوید. فصل نخست کتاب به بیان حوادث ممالک آسیا و کشورهای مسلمان‌نشین اختصاص دارد که شامل جزیرة العرب، عراقین، ایران، گرجستان، ارمنستان، ترکستان شرقی و غربی، خوارزم، افغانستان، هندوستان، سند و ژاپن است. در فصل دوم به رخدادهای آفریقا می‌پردازد که شامل مصر نیز می‌گردد. در فصل سوم به وقایع مربوط به ممالک اروپایی پرداخته و از انگلیس، فرانسه، آلمان، روس، جزایر اسکاندیناوی، مجارستان و خرواتستان (کرواسی)، بلغارستان، رومانیا، پرتغال، رم، اسپانیا و ایتالیا یاد کرده است.

34 ـ حماسه عاشورا در کلام شهدا

تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه‌الله، چاپ اول، 1375، 274 ص.

تردید نیست که نهضت اسلامی ما نشأت گرفته از نهضت حسینی و قیام عاشورا است و فرهنگ کربلا در تمام زوایای جامعه ما ریشه دوانیده است، هدف از تهیه این مجموعه ارائه دیدگاه‌های شهیدان برجسته انقلاب از حادثه کربلاست؛ که نه تنها با زبان و قلم بلکه در عمل هم دنباله‌رو قیام کربلا بوده‌اند. این مجموعه در چهار بخش تاریخ حماسه کربلا، عاشورا، قیام جاوید، کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا و تماشای آئینگی در وصیت‌نامه شهدا تنظیم یافته است. لازم به تذکر است که سه بخش اول عمدتا برگرفته از آثار شهید دکتر بهشتی و شهید آوینی می‌باشد.

35 ـ حماسه حسینی، جلد 3 ـ 1

مطهری، مرتضی، تهران، صدرا، چاپ سی و دوم، 1378، 365+294+420 ص.

این اثر از مجموعه سخنرانی‌ها و یادداشت‌های آیت الله مرتضی مطهری پیرامون نهضت حسینی علیه‌السلام است که در سه جلد تدوین یافته است. محتوای آن کلامی ـ تاریخی است و با شیوه تحلیلی ارائه شده است. این کتاب در موضوع خود بی‌نظیر و

راه‌گشاست. شاخصه مهمی که در هر سه جلد دیده می‌شود مبارزه با تحریفات و ستیز با غلط‌اندازی‌هایی است که درباره حماسه عاشورا بافته شده است. این اثر ارزشمند از همان روزهای نخست انتشارش مورد استقبال عالمان آگاه و جوانان بیدار واقع شده و ده‌ها بار تجدید چاپ و به برخی از زبان‌های زنده دنیا ترجمه و انتشار یافته است.

جلد اول این مجموعه متشکل از سه بخش است. در بخش اول چهار سخنرانی درباره «تحریفات در واقعه تاریخی کربلا» ایراد شده است. بخش دوم، متشکل از سه سخنرانی تحت عنوان «حماسه حسینی» است. از آن‌جا که این عنوان، دربرگیرنده مطالب سایر بخشها نیز می‌شود، این مجموعه به همین اسم نامیده شد. بخش سوم نیز شامل هفت سخنرانی درباره «عنصر تبلیغ در نهضت حسینی» است. جلد دوم مشتمل بر چهار بخش است: در بخش اول هفت سخنرانی استاد شهید مرتضی مطهری به عنوان «عنصر امر به معروف و نهی از منکر در نهضت حسینی» گردآمده است. عناوین برخی از موضوعاتی که در این سخنرانی‌ها مطرح شده بدین قرار است: عوامل مؤثر در نهضت حسینی، شرایط، مراحل و اقسام امر به معروف و نهی از منکر و تأثیر امر به معروف امام حسین علیه‌السلام پس از حادثه کربلا، بخش‌های دیگر کتاب عبارت‌اند از:شعارهای عاشورا، تحلیل واقعه عاشورا و ماهیت قیام حسینی.

جلد سوم از مجموعه «حماسه حسینی» شامل نوشته‌ها و یادداشت‌هایی از استاد شهید آیة اللّه مرتضی مطهری است که در ده بخش تنظیم شده است در بخش‌های مختلف کتاب، خوانندگان می‌توانند با مباحث همچون: ریشه‌های تاریخی حادثه کربلا، ماهیت قیام حسینی، عنصر امر به معروف در نهضت حسینی و تحریفات واقعه عاشورا آشنا شوند. در بخش‌های دیگری از آن نقدهای گوناگونی بر کتابهای «حسین وارث آدم»، «شهید جاوید» و مقایسه بین امام حسین علیه‌السلام و عیسی مسیح علیه‌السلام صورت گرفته است.

36 ـ حماسه و عرفان

جوادی آملی، عبدالله، قم، اسراء، چاپ دوم، 1378. 422 ص.

محور موضوعات اثر حاضر، تبیین جایگاه عرفان و حماسه و جهاد در راه خدا و نیز هماهنگی و ارتباط اساسی این دو نسبت به یکدیگر است. به نظر مؤلف، جهاد حقیقی بدون عرفان، ناب نخواهد بود و عرفان خالص هم بدون ایثار مال و جاه و نثار جان

حاصل نخواهد شد. عناوین ذیل، مباحث اصلی کتاب را تشکیل می‌دهند: هماهنگی آیین اسلام با فطرت و نکاتی پیرامون آیه میثاق، (آیه 172 سوره اعراف)، معنا و فضیلت حماسه و عرفان، ویژگیهای عارفان، علی علیه‌السلام امیر عارفان و سرآمد حماسه‌سازان، حسین علیه‌السلام سید مظلومان و پیشاهنگ شهیدان، مراتب عرفان در کلمات امام حسین علیه‌السلام، خصایص کربلا، مظاهر عرفان در حادثه عاشورا، جلوه‌های حماسی عاشورا، حماسه امام حسین علیه‌السلام، حماسه‌های اصحاب، ریشه‌های تاریخی نهضت کربلا، رمز جاودانگی حماسه حسینی، فلسفه زیارت و عزاداری، شهادت آگاهانه، حماسه امام سجاد علیه‌السلام سید ساجدان و زینت عابدان.

37 ـ خورشید شهادت: نقش خواص در تحولات جامعه اسلامی مجموعه مقالات چهارمین سمینار بررسی ابعاد زندگی امام حسین علیه‌السلام

تهران، دانشگاه امام حسین علیه‌السلام، مؤسسه چاپ و انتشارات، چاپ اول، 1378، 580 ص.

این کتاب مشتمل است بر مجموعه مقالات چهارمین سمینار بررسی ابعاد زندگی امام حسین علیه‌السلام که از سوی پژوهشکده علوم انسانی دانشگاه امام حسین علیه‌السلام در سال 1376 برگزار گردید. از میان 70 مقاله ارسالی به سمینار، 29 مقاله انتخاب و در قالب کتاب به چاپ رسیده است. در ابتدای کتاب مقدمه‌ای از «هاشم ندایی» و متن سخنرانی علامه محمدتقی جعفری با عنوان «قیام عاشورا در نگاه خواص» به چاپ رسیده است. عناوین برخی مقالات کتاب به این قرار است: تعریف و نقش اجتماعی خواص از دیدگاه جامعه‌شناسی (مسعود اخوان کاظمی)، بررسی مصادیق عملکرد منفی خواص و تاثیر آن بر رکود و انحراف مسلمین (احمد حسین انزابی)، مطالعه تطبیقی مکتب نخبه‌گرایی و بحث خواص (حجت‌اللّه ایزدی)، تعریف خواص، ویژگی‌ها و طیف‌بندی آنها (ابوالقاسم بخشیان)، عوامل انحراف خواص و راه‌های پیش‌گیری آن از دیدگاه مقام رهبری (محمدعلی برزنونی)، تعریف و نقش خواص از دیدگاه جامعه‌شناسی (بهرام بیات).

38 ـ درس‌ها و عبرتهای عاشورا

ایمانی یامچی، حسین، قم، عصر ظهور، چاپ اول، 1377، 288 ص.

احیای فریضه امر به معروف، احیای فرهنگ نماز، نفی نژادپرستی، تبیین مفهوم و جایگاه امامت در اسلام، وفاداری، عشق به شهادت، صبر و استقامت، مبارزه با تروریسم، ادب اسلامی و آزادی از جمله نکاتی است که در ارتباط با نهضت عاشورا بدان اشاره شده است. افزون بر آن، مولف سعی کرده است مقایسه‌ای میان دنیای امروز و زمان قیام امام حسین علیه‌السلام صورت دهد.

39 ـ درسی که حسین علیه‌السلام به انسانها آموخت (یک بررسی تحقیقی و جامع درباره اصیل‌ترین انقلاب‌های خونین جهان).

هاشمی‌نژاد، سیدعبدالکریم، تهران، فراهانی، چاپ پنجم، 1347، 464 ص.

این اثر، درباره نهضت مقدس حسین علیه‌السلام است که علل و زمینه‌های پیدایش نهضت کربلا را مورد تحلیل قرار می‌دهد. نویسنده به روش توصیفی و تا ریخی و با استفاده از کتب معتبر تاریخی به بررسی موجبات اصلی نهضت حسینی می‌پردازد. مباحث کتاب در سه بخش تنظیم شده، در بخش اول، عواملی که ضرورت نهضت حسین علیه‌السلام را ایجاب می‌نمود ـ از هنگام انعقاد نطفه آن ـ قدم به قدم مورد تعقیب قرار گرفته و به خوبی نشان داده شد که چگونه در آن عصر سرنوشت اسلام و قرآن، عدالت و آزادی، انسانیت و فضیلت، به آن قیام آسمانی بطور مستقیم بستگی داشت.

در بخش دوم: روش و سیاست خاصی که فرزند پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم در آن شرایط خفقان‌آور و دردناک در پیش گرفت تا توانست با رهبری صحیح و همه‌جانبه خود جنبش خونین و انسانی خویش را به ثمر برساند و آنرا از دستبرد تحریف حکومتهای فاسد و دیکتاتور محافظت نماید به طور کامل مورد توجه قرار داده شده‌است. در سومین بخش، نقش حیاتی و بزرگ کاروان اسیران در به ثمر رساندن نهضت و کوششهایی که آن دودمان فضیلت به صورت‌های گوناگون برای رسیدن به این آرمان مقدس انجام داده‌اند دقیقا بررسی گردیده و در ادامه طرح‌های مفیدی به منظور بهره‌برداری صحیح از نهضت در شرایط حاضر ارائه داده است، نهضت حسین علیه‌السلام از نظر رهبران مذهبی،

علمی و سیاسی جهان مبحث پایانی کتاب را تشکیل می‌دهد. که اسامی این اندیشمندان عبارت‌اند از: مسیوماربین آلمانی، مهاتما گاندی، محمدعلی جناح، لیاقت علیخان، پورشو تامداس توندون، گیبون مورخ مشهور، چارلز ویکنس، توماس کارلایل، پروفسور ادوارد براون، فردریک جمس، ل.م.بوید و ژوزف فرانسوی.

40 ـ دیدگاهها (مجموعه مصاحبه‌ها) به مناسبت [اولین] کنگره بین‌المللی امام خمینی رحمه‌الله و فرهنگ عاشورا «دفتر اول و دوم»

تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی؛ چاپ اول، 1374 ـ 1375، 278 + 296 ص.

حادثه عاشورا، یکی از ژرف‌ترین و نیرومندترین عناصر در فرهنگ دینی ماست که به گونه‌ای گسست‌ناپذیر با عاطفه و احساس فرد فرد ما پیوند خورده است و چون خون در رگ حیات فرهنگی ما جاری است. با وجود این پیوند عاطفی عمیق و ناگسستنی با عاشورا، کمتر به این رویداد از منظر عقلانی روشمند نگریسته شده است و شناختهای ما از این حماسه خونین، گاه از حد شعارها و مطالب رایج و متعارف فراتر نرفته است. در این اثر با طرح پرسشهایی، کوشش شده است که از دیدگاهی تحلیلی به نهضت عاشورا نگریسته شده و ابعاد گوناگون آن مورد بررسی قرار گیرد «زمینه‌ها و بستر وقوع نهضت عاشورا»، «فلسفه و اهداف نهضت عاشور»، «مراحل و سیر وقوع حوادث نهضت عاشورا» و «درسها و دستاوردهای عاشورا» ابعاد و زمینه‌های اصلی مورد توجه این رویکرد تحلیلی به نهضت عاشورا می‌باشد. اسامی شرکت‌کنندگان در مصاحبه عبارت‌اند از: حسین رزمجو، زهرا رهنورد، غلام‌حسین زرگرنژاد، جعفر سبحانی، سیدجعفر شهیدی، نعمت الله صالحی نجف‌آبادی، سیدمرتضی عسکری، محمدهادی معرفت، سیدعطاءالله مهاجرانی، محمد واعظ‌زاده خراسانی، هاشم‌زاده هریسی، علی نظری منفرد، بیات، رضا استادی، اعوانی، ابرا هیم امینی، حائری، قائدان، قادری، محمودی، معادیخواه، ناصر مکارم شیرازی، ابراهیمی دینانی، عبدالکریم سروش، ابوالقاسم گرجی، محمدتقی جعفری، توسلی، سعید حجاریان و علوی‌تبار.

41 ـ درس‌ها و عبرت‌ها از قرآن و کربلا

محمدی‌نیا، اسدالله، جلد اول، قم، سبط اکبر علیه‌السلام، چاپ اول، 1380، 416 ص.

کتاب حاضر شامل مجموعه درس‌ها و سخنرانی‌های نگارنده است که به منا سبت‌های گوناگون برگزار شده است. در این کتاب، وی، ضمن بیان حوادث و وقایع نهضت کربلا آن را با قیام و انقلاب اسلامی مقایسه کرده است. علاوه بر آن، نگارنده به برخی اشکالات و شبهاتی که در نهضت امام حسین علیه‌السلام، همچنین انقلاب اسلامی وارد شده، پاسخ گفته است. یکی از بخش‌های کتاب که با عنوان «درس‌ها و عبرت‌ها» آمده، حاوی مطالبی درباره: ولایت فقیه، ویژگی‌های کارگزاران، جنگ قدرت و اختلاف، تبعیض و بی‌عدالتی، دنیاطلبی و تجملات و آثار گناه در جامعه اسلامی است. در بخش‌های دیگر کتاب این موضوعات مطرح شده است: مقام و منزلت امام حسین علیه‌السلام، پاداش شهادت امام حسین علیه‌السلام، فواید تربت امام حسین علیه‌السلام، درس‌ها و عبرت‌ها از قرآن و کربلا، هدف بعثت انبیاء، خطر نفوذی‌ها در اسلام، و سلاح‌های مستکبران بر علیه اسلام.

42 ـ در سایه سرو آزادی

بازرگان، عبدالعلی، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ اول، 1378، 301 ص.

این کتاب شامل مقالات و سلسله سخنرانی‌هایی درباره امام حسین علیه‌السلام و نهضت عاشوراست که در سال‌های 1365 تا 1377 در انجمن اسلامی مهندسان و مراسم عزاداری در دفتر مرکزی نهضت آزادی و... به بررسی قیام امام حسین علیه‌السلام و پیام‌های عاشورا می‌پردازد. عناوین مقالات و سخنرانی‌ها عبارت‌اند از: حسین علیه‌السلام آمر و عامل به عدالت، حسین علیه‌السلام وارث و پوینده راه انبیاء (عرضه قیام حسینی به قرآن)، زمینه‌های مردم‌شناسی در نهضت کربلا، شاکله حسین علیه‌السلام، شعارها و شعورهای عاشورا، کلام حسین علیه‌السلام، مسخ تاریخی میراثهای مذهبی، من و او در چشم و دل حسین علیه‌السلام و قیام حسینی در قالب سوره عنکبوت.

43 ـ رسالت خواص و عبرت‌های عاشورا: نگاهی به بیانات مقام معظم رهبری(مدظلّه) به ضمیمه متن سه سخنرانی معظّم‌له

خاتمی، سیداحمد، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ پنجم، 1377، 344 ص.

نوشتار حاضر به انگیزه تبیین، توضیح و تحلیل بدیع و ارزشمند مقام معظم رهبری آیة الله العظمی خامنه‌ای (مدظلّه العاللی) درباره حادثه عاشورا تدوین شده است. ایشان در رهنمودها یی که در تاریخ 20/3/1375 در جمع فرماندهان لشکر 27 حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم بیان کردند، کوتاهی خواصّ و دیر به میدان آمدن آن‌ها را از عوامل اصلی حادثه عاشورا برشمردند، و این در حقیقت هشداری است برای همه عاشوراییان و خواصّ جامعه، نویسنده محترم در این کتاب همین سخنان مقام معظم رهبری را دستمایه خویش قرار داده و با استفاده از قرآن و نهج البلاغه و نقل‌های تاریخی به شرح و تفصیل آن پرداخته است. کتاب از هشت فصل تشکیل شده است که برخی عناوین آن چنین است: عبرت‌آموزی در قرآن و روایات، ارتجاع، خطر بزرگ، عوامل زمینه‌ساز حادثه عاشورا «کنار گذاشتن وصایای نبی‌اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، رنگ باختن معنویت، افول غیرت دینی، کوتاهی خواصّ از ادای وظیفه، عوامل چرخش از موضع حق»، در پایان کتاب متن سه سخنرانی مقام معظم رهبری در دیدار با نیروهای مقاومت، بسیج، در جمع فرماندهان لشکر 27 و نمازجمعه تهران آمده‌است.

44 ـ ردپای عقل در کربلا (مجموعه مقالات)

منصورنژاد، محمد، به اهتمام حجت‌الله‌محمدشاهی، تهران، راستی‌نو، چاپ‌اول، 1377، 88 ص.

این مجموعه دربرگیرنده چهار مقاله است: در مقاله اول با عنوان «عقل مانع تحریف و عامل تعمیم نهضت حسینی» نگارنده به برخی تحریفات درباره قیام کربلا اشاره کرد. سپس هریک را ارزیابی می‌کند. در مقاله «عوامل بنیادین احیاء» نقش سه عامل «اندیشه» «نخبگان» و «جامعه» در نهضت کربلا بررسی شده‌است. در مقاله «نخبه‌گرایی و حادثه کربلا» عمل و عکس‌العمل نیروهای حاضر در صحنه کربلا بر اساس موضع‌گیری‌های نخبگان و خواص آنها تحلیل می‌شود. و در مقاله آخر «شناخت خواص و عوام [درباره] حق از باطل با ملاک‌های برون‌دینی» ارزیابی می‌شود.

45 ـ رجعت خونین

ابراهیم‌پور، ابراهیم، قم، مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما، 1378، 66 ص

عاشورا مدرسه عشق و ایثار و جان‌فشانی است. تجسّم کمال عبودیت و عرفان، سلم محض و اطاعت از معبود است. کعبه آمال و مجمع اسوه‌های کمال است. صحنه‌ای از جان‌گذشتگی نور رویان و افشای ماهیتِ پلیدِ ناررویان است. این نوشتار، پژوهشی است درباره واقعه عظیم کربلا و نظری است کوتاه به زندگی سراسر ایمان و شجاعت سرور و سالار شهیدان حضرت ابا عبداللّه الحسین علیه‌السلام . در این مجموعه سیره عملی آن بزرگوار و دیدگاه حضرت امام خمینی رحمه‌الله، مقام معظم رهبری و اهل سنت درباره قیام عاشورا به بحث گذارده شده است. عناوین این پژوهش عبارت‌اند از: سیمای حضرت ابا عبداللّه الحسین علیه‌السلام در تاریخ، خصوصیات و ویژگی‌های فردی و اجتماعی، سیری کوتاه در نهضت سرخ حضرت ابا عبدالله الحسین علیه‌السلام، عملکرد عوام و خواص در حادثه کربلا، اخبار و آثار شهادت امام حسین علیه‌السلام، قیام امام حسین علیه‌السلام از دیدگاه امام خمینی و مقام معظم رهبری، امام حسین علیه‌السلام از نظر اهل سنت و سایر ادیان و شخصیت‌ها و نمونه‌ای از معجزات و عنایات حضرت امام حسین علیه‌السلام .

46 ـ ریزش‌ها و رویش‌ها در مسیر دفاع از حریم ولایت

پیر علیلو، حیدرعلی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اوّل، 1378، 80 ص.

نویسنده در این کتاب از یک‌سو به شرح حال کسانی چون زهیر بن قین بجلی، حر بن یزید ریاحی و فرزدق اشاره می‌کند که با جانبداری از ولایت، به حد کمال رسیده‌اند و از طرف دیگر احوال کسانی را بر می‌شمارد که با دشمنی با ولایت از نیک بختی و سعادت به دور مانده‌اند. از جمله این افراد عبارت‌اند از: عبید الله بن عباس، عبیدالله بن حر جعفی و عمربن سعد.

47 ـ رهبر آزادگان

مظلومی، رجبعلی، تهران، کتابخانه بزرگ اسلامی، 1352، 116 ص.

عناوین مطرح شده عبارت‌اند از: فصل اول: حسین کیست؟ بهشت کجاست؟.... چه وقت آدمی داستان می‌گوید: چه وقت آدمی می‌خواهد شبیه واقعه‌های قبلی را از نو پدید آورد و بدیده‌ها بکشاند؟ حاصل این درس چه‌بود؟ واقعه حسینی چگونه پیش آمد؟

داستان حسینی در چند جمله، سخنی چند باختصار، حال باید گفت (آخرین سخن). فصل دوم: آنچه دیگران درباره نهضت امام و نتایج آن گفته‌اند: الف، دانشمندان غیر مسلمان. ب) داستان حسینی، داستانی جهانی و انسانی است. ج) نظر پیشوایان ملل. د) نظر پیشوایان مذهبی (غیر شیعه). ه) نظر دانشمندان اسلامی (غیر شیعه). خلاصه مباحث گذشته. سخنی دیگر: در پایان، ایرادها و پرسشها. نویسنده در نوشتن این کتاب از مآخذ معتبر یاری جسته است.

48 ـ زمینه‌های قیام امام حسین علیه‌السلام

عبدالمحمدی، حسین، تهیه و تنظیم مرکزِ تحقیقات اسلامی تحقیقات عاشورا نمایندگی ولی فقه در سپاه، قم، منبع، چاپ اول، 1379، 344 ص.

تحقیق و بررسی در عوامل و زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی است که منجر به قیام عاشورا شد. انگیزه مؤلف، کشف حقایق پیرامون این قیام و حذف تحریف‌ها از دامان این نهضت الهی است. روش تحقیق، تاریخی است و در ان از هر دو شیوه توصیفی و تحلیلی بهره‌گیری شده‌است. منابع مورد استفاده نویسنده، کتابهای قدیمی دست اول می‌باشد. مطالب کتاب در نه فصل تنظیم گردیده و برخی از سرفصل‌های آن چنین است: باورها، سنت‌ها و هنجارهای عصر جاهلیت، نقش اسلام در زندگی فردی و اجتماعی، عوامل و پیامدهای کودتای سقیفه، خلفا و بدعتها، ارزش‌های اسلامی در خلافت یزید بن معاویه.

49 ـ سفر خون: نگاهی به حماسه عاشورا

محدثی، جواد، تهران، سروش، چاپ اول، 1379، 56 ص.

این کتاب، نگاهی است گذرا به حماسه عاشورا که با نثری ادبی ـ توصیفی نگاشته شده است.

نویسنده در این اثر بخشهایی از واقعه عاشورا را به تصویر می‌کشد و در برخی از قسمتها به ارائه تحلیلهای اخلاقی در این زمینه می‌پردازد. برخی از عناوین کتاب چنین است: نگاهی نو به حماسه‌ای کهن در کربلا، مسلم بن عقیل، پیشاهنگ شهادت، در رکاب حسین علیه‌السلام، به سوی عراق، وفای یاران امام، در سایه پیام امامت.

50 ـ سیاسة الحسین

ربیعی، عبدالعظیم، تحقیق: هادی هلال، جلد اول و دوم، قم، المکتبة الحیدریة، چاپ اول، 1378، 180 + 176 ص.

کتاب حاضر در دو جلد، کاوشی است در تاریخ زندگانی و قیام امام حسین علیه‌السلام که به صورتی تحلیلی نگارش یافته است و در برگیرنده حوادث قیام عاشورا، از هنگام خودداری امام حسین از بیعت با یزید تا وقایع پس از شهادت آن حضرت می‌باشد. نویسنده، کوشیده است تا با بهره‌گیری فراوان از آیات، روایات و متون تاریخی و نیز اشعار عربی، به شبهات و پرسش‌های برخی افراد همانند آنچه به ابن عربی نسبت داده می‌شود پاسخ گوید و به بررسی ابعاد و ماهیت و علل و اهداف نهضت امام حسین بپردازد. نویسنده با گزینش فرازهایی از تاریخ قیام آن حضرت، دیدگاه‌های خود را در این زمینه ارائه نموده است و به تجزیه و تحلیل این فرازها و برخی کلمات منتسب به امام حسین پرداخته است. بیشتر عناوین کتاب در قالب پرسش مطرح گردیده و سپس پیرامون آن پرسش و یا شبهه و یا موضوع، تحلیل و تحقیق صورت پذیرفته است و در این ضمن، نظرات مؤلف عرضه گردیده است.

51 ـ سیره امام حسین علیه‌السلام از طلوع اشکبار تا عروج خونین

غفاری، محسن، تهران، انتشارات پیام آزادی، چاپ اول، 1374، 296 ص.

این اثر در قالب «سیره امام حسین علیه‌السلام » نگارش یافته است. بدین جهت که به دور از شعائر و مراثی و مداحی‌ها، به معنای واقعی دریابیم که حسین سلام الله علیه در این دو مقطع خاص قبل از قیام و بویژه در حین قیام، از آغاز حرکت به سوی کربلا تا به هنگام شهادت، از نظر ابعاد مختلف (انسانی و اخلاقی و اجتماعی و خانوادگی و نظامی و سیاسی...) چه درسی به آدمیان آموخت، تا یک راهنمای عملی، برای سالکان طریق حق‌تعالی و پیروان و عاملین راه ائمه معصومین علیهم‌السلام و عاشقان سیره امام حسین علیه‌السلام باشد.

کتاب از دو بخش تشکیل شده است: بخش اول: سیره امام حسین علیه‌السلام در سیر زندگی عادی قبل از قیام عاشورا است که شامل افعال و اعمال و بعضی مواعظ و حِکَم و پند و اندرزها و مناظرات و دستورات عملی آن حضرت می‌باشد. بخش دوم: سیره امام حسین علیه‌السلام پیش از قیام (طبق آثاری که نشانگر مخالفت و خصومت آن حضرت با حکومت معاویه و یزید بوده، دلیل اختفاء شعله آتشین قیام امام حسین علیه‌السلام است) و از

آغاز قیام و حرکت به سوی کربلا تا به هنگام شهادت خونین آن حضرت بر علیه جنود شیطان و سلطه‌جویی طاغوت، حکومت یزیدیان را در بر می‌گیرد.

52 ـ سیره حسینی در آثار شهید مطهری

احمدی، حسین، قم، یاقوت، چاپ اول، 1381، 102 ص.

این کتاب مجموعه‌ای از اندیشه‌های ناب حسینی است که با الهام از پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب اسلامی در طلیعه سال 1381 هجری شمسی و با استفاده از آثار ارزشمند و مطالب عمیق استاد شهید مرتضی مطهری رحمه‌الله پیرامون زندگی پربار سیدالشهدا تنظیم شده و می‌تواند الگوی ارزنده برای شیفتگان مکتب حسینی باشد. به همین جهت نویسنده در سالی که نام مقدس سیدالشهدا زینت‌بخش آن است کتاب حاضر را به نام «سیره حسینی» نام‌گذاری نموده است. مباحث کتاب مشتمل است بر پنج فصل که عناوین آن چنین است: شخصیت امام حسین، فلسفه قیام امام حسین علیه‌السلام، عاشورا و شعارهای آن، یاران باوفای سیدالشهدا و فلسفه عزاداری امام حسین علیه‌السلام .

53 ـ شیعه و عاشورا

مغنیه، محمدجواد، ترجمه: فیروز حریرچی، تهران، پدیده، 1344، 197 ص.

نویسنده واقعه عاشورا و علل پیدایش و نتیجه آن را بررسی نموده و در بیان مطالب به آیات و احادیث و اخباری که صحت وقوع آنها از نظر نویسنده مسلم است استناد کرده است. وی از فلسفه نهضت حسینی و جانبازی و فداکاری حسین و یارانش و علل سقوط بنی‌امیه و تأثیری که قربانگاه کربلا و خطبه‌های فصیح و آتشین زینب در رسوائی یزید و دژخیمان او داشته سخن گفته است.

54 ـ شخصیت‌شناسی عاشورا

علوی، سیدرسول، قم، مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما، چاپ اول 1380، 254 ص.

مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در تحلیلی جامعه‌شناختی از حادثه عاشورا، به نقش دو گروه عمده خواص و عوام در آن حادثه جانسوز اشاره کردند که خواصّ، گروه

پیشرو، خط دهنده و اهل فکر و تحلیل بودند و عوام، گروه دنباله‌رو متأثر از رویدادهای جامعه، در تجربه عاشورا می‌بینیم که دنیاگرایی، پیروی از شهوات و غفلت از یاد خدا در خواصّ طرفدار حق سبب شد آنان به طرفداری از باطل برخیزند و بر این عمل خود، توجیهی دینی هم بسازند تا عوامِ زود باور نیز به طیف باطل بگروند و به جنگ با حسین بن علی علیه‌السلام ترغیب شوند. بنابراین بررسی نقش و عملکرد خواص می‌تواند روشنگر بسیاری از حوادث واقعه باشد. نویسنده، در شرایط حساس کنونی، روزگار پر فتنه رهزنان ایمان کوشیده است تا چهره و عملکرد بعضی از خواص را که منشاء بسیاری از انحراف و فتنه‌ها گردیده‌اند را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. که عبارت‌اند از: عبیدالله بن زیاد، عمر بن سعد ابی‌وقاص، شمر بن ذی‌الجوشن، شریح قاضی، حرملة بن کاهل اسدی، خولی بن یزید اصبحی، نسان بن انس نخعی، حصین بن نمیر تمیمی، شبث بن ربعی

55 ـ شناخت عوامل بنی‌امیه در واقعه عاشورا

یدائی، حیدرعلی، تهران، برهان، چاپ اول، 1379، 84 ص.

چه عواملی باعث شد که این شگفت‌انگیزترین واقعه تاریخ به وقوع بپیوندد؟ در این زمینه کارهای زیادی شده است و علماء و محققین موضوع را از جنبه‌های مختلف مورد بررسی قرار داده‌اند و جا دارد که همچنان این بررسی‌ها را ادامه دهند. این نوشته به یکی از جوانب واقعه عاشورا یعنی به معرفی هیئت حاکمه و مجریان شهادت حسین علیه‌السلام و یارانش می‌پردازد. پر واضح است که عده زیادی در طراحی و به شهادت رساندن حضرت اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام و اصحابش نقش داشته‌اند لکن نویسنده به معرفی کسانی می‌پردازد که نقش کلیدی را در این امر داشته‌اند. هیئت حاکمه دوران واقعه عاشورا از «بنی‌امیه» هستند که تقریبا تمامی پستهای کلیدی اداره حکومت را به عهده دارند. از میان آنها دو نفر نقش ممتاز بسیار برجسته‌ای را در وا قعه عاشورا ایفاء نموده‌اند. یزید بن معاویه و مروان بن حکم که ابتدا به معرفی آنها می‌پردازد. سپس شش نفر از مؤثرترین و فعالترین کارگزاران بنی‌امیه در واقعه عاشورا یعنی عبیداللّه بن زیاد، عمر بن سعد، شمر بن ذی الجوشن، محمد بن اَشعث، شبث بن ربعی و حُصین بن نُمیر را معرفی می‌نماید. این اثر از دو فصل تشکیل شده است که عناوین آن عبارت‌اند

از: سران بنی امیه در واقعه عاشورا...، کارگزاران بنی‌امیه در واقعه عاشورا...».

56 ـ شهید جاوید حسین بن علی علیه‌السلام

صالحی نجف‌آبادی، نعمت‌الله، تهران، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، چاپ دوازدهم، 1360، 536 ص.

«شهید جاوید» مشتمل بر مطالبی است درباره علل و عوامل قیام امام حسین علیه‌السلام، ماهیت قیام، مراحل قیام، هدف قیام و نتایج و آثار آن، که طی آن نگارنده قصد دارد طرحی جدید از فلسفه این قیام به دست دهد. و این سبب بحث و مناقشه شدیدی درباره این کتاب شده است. شهید جاوید از معدود کتابهای تحلیلی و استدلالی درباره قیام امام حسین علیه‌السلام است. نویسنده کتاب گفته است: در مسأله قیام امام حسین علیه‌السلام که هم جنبه تعقّلی دارد و هم جنبه عاطفی، اگر کسی بخواهد به تحقیق و کنجکاوی و جنبه تعقّلی آن بپردازد باید فقط از نیروی فکر و تعقّل استمداد کند، نه از نیروی عاطفه، کتاب چون بر مبنای تحقیق و کنجکاوی تالیف شده طبعا بیشتر به جنبه فکری و تعقّلی مسأله پرداخته و بحث و استدلال را تعقیب کرده و جنبه عاطفی مسأله را دنبال نکرده است. مهمترین نظریه کتاب حاضر این است که قیام امام حسین به هدف شهادت نبود، بلکه برای تشکیل حکومت اسلامی بود و از آن‌جا که امام موفّق به تشکیل حکومت نشد، بلکه به شهادت رسید، به نظریه نویسنده انتقاد گردیده و منافی با علم امام، بویژه با علم آن حضرت به شهادت خود شمرده شده است...، کتاب «شهید جاوید» بحث‌انگیزترین کتاب دینی در تاریخ معاصر ایران و مناقشه‌انگیزترین کتاب درباره امام حسین است و در ردّ این اثر سیزده کتاب مستقل نوشته شده و افزون بر این در ضمن چند کتاب به ردّ این کتاب پرداخته شده است ⁽¹⁾که برخی از آنها عبارت‌اند از: رضا استادی «بررسی قسمتی از کتاب شهید جاوید» [قم]، بی‌نا چاپ پیروز، بی‌تا، 107 ص؛ علی‌پناه اشتهاردی «کتاب هفت‌ساله چرا صدا درآورد» قم، انتشارات علامه، چاپ اول، 1391 ق. 432 ص؛ محمدعلی انصاری «دفاع از حسین شهید: ردّ بر کتاب شهید

جاوید» [قم]، بی‌نا، [1350]، 508 ص؛ محمدحسین اشعری و حسین کریمی و سیدحسن آل طه (یک بررسی مختصر در پیرامون قیام مقدس شهید جاوید حسین بن علی علیها السلام از نظر روایات) تهران، بی‌نا، چاپ دوّم، 1350، 123 ص؛ محمدتقی جعفری «سخنی کوتاه در علم امام علیه‌السلام » [تهران]، بی‌نا، 1351، 14 ص و...

57 ـ عبرتهای عاشورا: نگاهی دیگر به «خواص عاشورایی» بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی و فرماندهی کل قوا...

فروغی جهرمی، محمدقاسم، تهران، بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس، چاپ اوّل، 1377، 68 ص.

در این مجموعه ابتدا رمز پیروزی مسلمانان صدر اسلام و رسالت جامعه اسلامی بیان شده، سپس سخنانی از رهبر کبیر انقلاب امام خمینی رحمه‌الله ارائه شده است. در بخش پایانی با عنوان «عبرت‌های عاشورا» سخنان فرماندهی کل قوا آیت اللّه خامنه‌ای درج شده که در آن ویژگی‌های عاشورا تشریح گردیده است.

58 ـ عاشورا و عبرتها: نگاهی به عاشورا از روزن زمان و مکان (جلد 1)

تدوین: مؤسسه فرهنگی قدر ولایت، تهران، قدر ولایت، چاپ اوّل، 1377، 64 ص.

در کتاب حاضر، ویژگی‌های واقعه عاشورا و نتایج و پیامدهای آن، از جنبه‌های مختلف تحلیل و ارزیابی شده است. مباحث کتاب بدین قرارند: عاشورا، تقابل اندیشه‌های ناب با دلهای چراگاه بیگانه، عاشورا، جلوه تقابل دو تفکر از دین، عاشورا تلاقی دو نگاه به رهبری، نگاه اسلام ناب و نگاه اسلام اموی، عاشورا نتیجه تعلل و کناره‌جویی و ترس خواص، عاشورا، مقابله سقوط‌کنندگان از قلّه رفیع جهاد با آنان که بر بلندای قلّه استوار ایستادند، عاشورا، ثمره به بار نشستن شبهه‌هایی که دیندارانِ دین ناشناس، در سرزمین ایمانی مردم کاشتند، عاشورا، صف‌آرایی مجذوبان چرب و شیرین دنیا در برابر آخرت طلبان، عاشورا، مصافِ مجاهدان امتیازطلب با مجاهدانِ فی‌سبیل‌اللّه، عاشورا، محصول جدایی دین از سیاست، عاشورا، تجلّی بازگشت قاعدین دیروز و بی‌هنران امروز به صحنه حکومت، عاشورا، آوردگاه بیعت‌شکنان با امامی که به سوی

خود خوانده بودند!!، و عاشورا، صحنه آزمون خواصّ و عوام. کتاب با متن سخنان امام حسین علیه‌السلام در روز عاشورا خاتمه می‌پذیرد.

59 ـ عاشورا و عبرتها: نگاهی به عاشورا از روزن زمان و مکان (جلد 2)

تدوین: مؤسسه فرهنگی قدر ولایت، تهران، قدر ولایت، چاپ اول، 1378، 104 ص.

جلد دوم از کتاب «عاشورا و عبرتها» مجموعه‌ای از بیانات مقام معظم رهبری در باب واقعه عاشورا است که با مقولاتی چون: عاشورا، صدای قداست‌زدایی و حریم‌شکنی، عاشورا؛ نتیجه سست شدن تبعیت و پیروی از رهبری برگزیده خدا، عاشورا؛ نمادِ توسعه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بدون محوریت ولایت و عدالت، عاشورا؛ محصولِ ضعف در دشمن‌شناسی و غفلت از آنها، عاشورا؛ محصولِ نداشتن تحلیل صحیح و غفلت از مسایل جامعه اسلامی، عاشورا؛ محصولِ فضای مسموم و تبلیغات مذموم، عاشورا محصولِ گفتمان با بددلان و معاندان و دشمنان و فرصت خواستن از آنان برای انتخاب!!، عاشورا؛ محصولِ تعطیلی فریضه امر به معروف و نهی از منکر، عاشورا؛ محصولِ رواج فساد و گناه و بی‌بندوباری در جامعه و سستی ایمان، عاشورا؛ نتیجه ظهور و بارور شدن انگیزه‌های مختلف در صفِ مسلمانان به طبع رسیده است.

60 ـ عاشورا در سرزمین‌ها: ایران و شبه‌قاره هند (جلد 1)، خاورمیانه (جلد 2)، اروپا (جلد 3)

بی‌آزار شیرازی، سیدعبدالکریم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اوّل، 1377، 48 + 40 + 36 ص.

مجموعه سه جلدی «عاشورا در سرزمین‌ها» به معرفی و بررسی وضع اسلام و برگزاری مراسم عزاداری عاشورا در کشورهای ایران، پاکستان، هند، خاورمیانه (عربستان، بحرین و ترکیه)، اروپا (آلمان، بلژیک، رومانی، انگلستان، دانمارک، پرتغال و یونان) اختصاص دارد. جوانان در این کتاب با فعالیت‌های مذهبی، به‌ویژه اهتمام مسلمانان این کشورها به مراسم عاشورا آشنا خواهند شد. مطالب کتاب با عکس‌هایی از مراکز فرهنگی، نقشه و اطلاعات مختصری از کشورهای مورد نظر همراه است.

61 ـ عبرت‌های عاشورا

خاتمی، سیداحمد، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اوّل، 1379، 196 ص.

کتاب با تأثیرپذیری از مباحث جاری سیاسی نگاشته شده است. مؤلف بر این باور است که حادثه عاشورا پنج عامل داشت که از این پنج عامل سه عامل در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است: کنار گذاردن وصایای پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، رنگ باختن معنویات پس از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و افول غیرت دینی. بر این اساس نویسنده به عبرت‌آموزی از حادثه کربلا توصیه می‌کند. در پایان کتاب، متن دو سخنرانی از مقام معظم رهبری ضمیمه شده است.

62 ـ عبرت‌های عاشورا

شمس‌الدین، مهدی، قم، مؤسسه توسعه فرهنگ قرآنی، چاپ اوّل، 1378، 64 ص.

بخش نخست کتاب به سخنان رهبر انقلاب آیة اللّه خامنه‌ای درباره مسئولیت خواص و سرنوشت عوام و علل تغییر مسیر تاریخ و مظلومیت ائمه معصومین علیهم‌السلام اختصاص دارد. در بخش دوم، مخاطبان، شرح اجمالی واقعه عاشورا و عبرت‌های ناشی از آن مانند: رفاه‌طلبی، ارزش گریزی، دین بیگانگی، سیاست‌زدایی و جهل‌گرایی.

63 ـ فلسفه انقلاب حسین علیه‌السلام

نوری، یحیی، ترجمه: وحید دامغانی و م، دشتیانه، تهران، فراهانی، 1346، 271 ص

عناوین مطرح شده عبارت‌اند از: مقدمه. 1 ـ چرا خاطره حسین را تجدید می‌نماییم: از نظر فلسفی، از نظر فقهی، 2 ـ مقام خاندان پیامبر و نهضت‌های آنان. فضائل اهل بیت، 3 ـ برخی از مناقب حسین، 4 ـ معاویه و یزید، سیاست فامیل بازی، معاویه و پیراهن عثمان، ابزار اساسی حکومت وی: الف ـ اسراف بیت‌المال. ب، پیروی از سیاست تفرقه بیانداز و حکومت کن. ج، استخدام حدیث‌سازان و عالم‌نمایان. د، نقشه معاویه علیه علی و سب آن‌حضرت، 5 ـ یزید مست و پیشوائی مسلمانان، 6 ـ حسین با یزید بیعت نمی‌کند. 7 ـ آیا جز مرگ چیز دیگری است، پس‌آفرین بر مرگ. 8 ـ حسین فرمود: صبر، صبر، ای بزرگواران که مرگ پلی بیش نیست. روز عاشورا، 9 ـ دو قصیده.

این کتاب به فارسی و عربی نوشته شده‌است.

64 ـ فتح خون، روایت محرم

آوینی، مرتضی، تهران، ساقی، چاپ اوّل، 1379، 132 ص.

«فتح خون» هشتمین کتاب از مجموعه آثار شهید سیدمرتضی آوینی است. کتاب درباره نهضت کربلا، وقایع روز عاشورا و شهادت حسین علیه‌السلام و یاران آن حضرت است. نویسنده وقایع عاشورا من حیث المجموع از ابتدا تا انتها (البته با گزینش برخی حوادث مهم) توصیف کرده است. هدف نویسنده ارایه گزارش تاریخی از واقعه عاشورا نیست بلکه در صدد شرح ادبی و عرفانی آن واقعه بزرگ است در عین حال در برخی موارد تحلیلهایی نیز از برخی حوادث ارائه کرده است.

شهید آوینی امام حسین علیه‌السلام را انسان کاملی می‌داند (همچنان که چنین است) که بی‌حضور و وجود او حج و اعمال دیگر معنای واقعی پیدا نمی‌کند. او حسین علیه‌السلام را کعبه باطنی در مقابل کعبه ظاهری که متشکل از سنگ و آجر است قرار می‌دهد و زیارت خانه خدا را بدون حضور امام علیه‌السلام ناقص می‌داند. همچنین امام حسین علیه‌السلام را مظهر عشق الهی دانسته که مصلحت اندیشی‌های عقل را کنار گذاشته و به مسلخ دیدار یار رو آ ورده است گویی حسین علیه‌السلام در این سیاره زندانی است و بایست خود را از طریق شهادت آزاد سازد و عاشورا مسیری است که حسین علیه‌السلام می‌تواند به آزادی دست یابد و دیگران را نیز به این آزادی دعوت می‌کند. زیباترین بخش کتاب را می‌توان «مناظره عقل و عشق» دانست که نویسنده به خوبی از عهده آن برآمده است. از آنجا که احساسات و عواطف مؤمنین و مؤمنات باید نسبت به این حادثه برای همیشه پویا بماند. این کتاب متن خوبی برای رسیدن به این هدف مهم است در عین حال از تحلیلهای قابل توجهی نیز بهره‌مند است. برخی دیگر از عناوین کتاب عبارت‌اند از: آغاز هجرت عظیم، کوفه، قافله عشق، در سفر تاریخ، کربلا و تماشاگر راز و....

65 ـ فرهنگ عاشورا ـ شباهت‌جویی به جنگ‌های صدر اسلام (عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس 3)

سنگری، محمدرضا، عبداللهی، مهدی، قم، مرکزتحقیقات‌اسلامی‌سپاه، چاپ‌اوّل، 1380، 343 ص.

محور بحث در جلد سوم از مجموعه هفت جلدی «عوامل معنوی و فرهنگی دفاع

مقدس» دو عامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس یعنی فرهنگ عاشورا و شباهت‌جویی به جنگ‌های صدر اسلام است. در بخش نخست کتاب، بررسی و تطبیق جلوه‌های فرهنگ عا شورا در دوران دفاع مقدس ـ که در گفته‌ها، نوشته‌ها و رفتارهای رزمندگان اسلام تجلّی یافت ـ مورد نظر بوده است. در فصل نخست این بخش، ویژگی‌های فرهنگ عاشورا که راز و رمز فروغ جاودانه نهضت امام حسین علیه‌السلام است تبیین شده است. در فصل دوم، برخی از جلوه‌های فرهنگ عاشورا در دفاع مقدس آمده است. نگارنده در فصل سوم به تأثیر و حیات فرهنگ عاشورا در میان اسیران ایرانی در دوران اسارت می‌پردازد و نشان می‌دهد که آزادگان سرافراز چگونه با الهام گرفتن از این فرهنگ، سال‌های سخت اسارت را با صلابت سپری کردند. موضوع بحث در فصل چهارم، بازتاب فرهنگ عاشورا در وصیّت‌نامه‌های شهیدان دفاع مقدس است. نویسنده تبیین می‌کند که این وصیت نامه‌ها به لحاظ محتوا و ساختار، با فرهنگ عاشورا پیوندی وثیق و استوار دارند. فصل پنجم به سروده‌های دفاع مقدّس و فرهنگ عاشورا اختصاص دارد. نگارنده چهار عنصر نهضت عاشورا یعنی حماسه، پیام سوگ و عرفان را در سروده‌های دفاع مقدّس می‌کاود. در این فصل افزون بر اشعار، نوحه‌ها و مراثی و رجزها و شعارهای ملهم از فرهنگ عاشورا نیز مورد توجه قرار گرفته است. در فصل ششم، یکی دیگر از نمودها و جلوه‌های فرهنگ عاشورا در دفاع مقدس یعنی نام‌ها و نوشته‌ها آمده است. نویسنده نشان می‌دهد که نیمی از نام‌های لشکرها و تیپ‌ها و بسیاری از رمزهای عملیات‌ها و نیز بسیاری از نوشته‌ها در پیشانی بندها، لباس نوشته‌ها، تابلو نوشته‌ها و مزار نوشته‌ها از فرهنگ عاشورا متأثر بوده است. سرانجام در آخرین فصل این بخش نگارنده نقش امام خمینی(قدس سره) را در پیوند دفاع مقدس با فرهنگ عاشورا مورد بررسی قرار داده است.

در بخش دوم، برخی شباهت‌های دفاع مقدس و جنگ‌های صدر اسلام که نشانگر تأثیرپذیری رزمندگان از مجاهدان صدر اسلام است، مورد بحث قرار گرفته است. فصل نخست این بخش به شعار تکبیر که از نظر روحی و روانی بر رزمندگان تأثیر مثبت و بر دشمن تأثیر منفی داشت، اختصاص دارد، در فصل دوم، حضور پیرمردان و نوجوانان و در فصل سوم حضور زنان در دفاع به طور تطبیقی در جنگ‌های صدر اسلام و دفاع

مقدس نشان داده شده‌است. در فصل چهارم، ایثارگری مجروحان و در فصل پنجم، استفاده از پرچم و سربند از جمله مشابهت‌های دفاع مقدس با جنگ‌های صدر اسلام تلقی شده‌است.

66 ـ فلسفه عاشورا: از دیدگاه اندیشمندان مسلمان

قنبری، بخشعلی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، شرکت چاپ و نشر بین‌الملل، چاپ اوّل، 1379، 228 ص.

در این کتاب دیدگاه‌ها و نظریات جمعی از اندیشمندان شیعه و سنی در خصوص قیام عاشورای حسینی گردآمده است. نگارنده سعی کرده دیدگاه‌های مذکور را بر اساس پنج رویکرد اصلی یعنی رهیافت سیاسی ـ حکومتی، رهیافت جامعه‌شناسی، رهیافت تاریخی ـ قومی، رهیافت عرفانی و رهیافت اسطوره‌ای بررسی کرده، سپس مطابق ملاک عقل و منطق بر آن است کاربرد دنیوی دین و رویکردهای یاد شده را ارزیابی و تحلیل نماید. مخاطبان در این کتاب با دیدگاه‌های سید مرتضی علم‌الهدی، علامه محسن امین، ابن خلدون، هبه‌الدین شهرستانی، طه حسین، شیخ عبدالله علایلی، امام خمینی، سیدهادی مدرسی، مرتضی عسگری، دکتر سیدحسین محمدجعفر هندی، شهید مطهری، دکتر شریعتی، شیخ شمس‌الدین، محمود عقاد، دکتر شهیدی، اقبال لاهوری، سید بن طاووس و... آشنا می‌شوند.

67 ـ قیام حسین

جعفری بافقی، حسن، قم، نشر روح، باب اول، 1377، 144 ص.

این اثر با تقریض [مرحوم] حضرت آیة اللّه صالحی مازندرانی آغاز شده است. کوششی است که با استفاده از آیات قرآن و تفسیر، بیانات انبیاء و اوصیاء، فقها، محدثان، عرفا و نیز دیدگاه دانشمندان و مورخان و... به بررسی ابعاد مختلف قیام حضرت ابا عبداللّه الحسین علیه‌السلام و دیدگاه گوناگون درباره آن پرداخته‌است. کتاب در قالب چهارده درس تنظیم گشته که برخی عناوین آن عبارت‌اند از: تفسیر قیام، ویژگی‌های قیام حسینی، انبیا و قیام، قیام در بیان پیشوایان معصوم علیه‌السلام، عرفان و قیام، فقه و قیام، مبانی فقهی قیام، احکام فقهی قیام، احادیث و روایات درباره قیام، مبانی قیام حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام، قیام و دیدگاه دانشمندان جهان «شهاب الدین

سیدمحمد آلوسی، محمدعلی جناح، مهاتما گاندی، لیاقت علیخان، بورشو تامداس‌توندون، چارلز دیکنس، توماس کارلایل، پروفسور ادوارد براوان، فردریک جمس، ل.م. بوید، ماربین فیلسوف آلمانی، جرجی زیدان»، قیام و مبانی عقلایی، سیاست قیام، تاریخ نگاری قیام و فتاوا و دیدگاه‌های مختلف اهل‌سنت.

68 ـ قیام عاشورا در کلام و پیام امام خمینی

تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه‌الله، چاپ پنجم، 1376، 111 ص.

«قیام عاشورا در کلام و پیام امام خمینی» عنوان دفتر سوم از مجموعه تبیان می‌باشد و دربرگیرنده سخنان بزرگ مردی است که در اقتدا به سالار شهیدان، خود اسوه‌ای کامل بود. مردی که در شب سیاه ستم، مشعل فروزان شهادت برگرفت، بیرقهای قیام برافراشت، ننگ سکوت و ذلت از دامن مطهر طلایه‌داران تشیع سرخ حسینی زدود و دگرباره شعار «احدی الحسنیین» و «پیروزی خون بر شمشیر» را در عصر حاکیمت آهن و فولاد، به مستضعفان و پابرهنگان زمین آموخت و سرانجام نیز به همت دستانی که زنجیرهای عزا را قرن‌ها بر زمین ننهاده و عشق عاشورا و یاد حادثه خونین کربلا را نسل اندر نسل با اشک و خون و صداقت در سینه‌ها نگهداشته بودند، حکومت یزیدی زمانه را سرنگون ساخت. یادش همیشه در خاطره‌ها زنده باد که همواره بر این حقیقت گواهی می‌داد که: ماهرچه داریم از محرم و عاشورا داریم.

عناوین ذیل، مباحث اصلی کتاب را تشکیل می‌دهند. بخش اول: سه سخنرانی در باب محرم و عاشورا، بخش دوم: (مجموعه موضوعی)، محرم دیباچه سرخ شهادت، علل و عوامل قیام عاشورا، اهداف قیام عاشورا، انتخاب آگاهانه شهدای کربلا، نتایج و آثار قیام ابا عبدالله علیه‌السلام، قیام عاشورا اسوه آزادگان، فلسفه عزاداری و روضه‌خوانی، اهمیت و نقش عزاداری در احیای اسلام و مکتب سیدالشهدا، نقش عزاداری در حفظ ملّت و کشور، بزرگداشت قیام عاشورا از شعائر الهی است، توصیه به خطبا و نوحه‌سرایان و عزاداران.

69 ـ قیام جاودانه (سخنی چند پیرامون «عاشورا» و آفاق آن)

حکیمی، محمدرضا، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، 1377، 232 ص.

«قیام جاودانه» مروری است بر جنبه‌های گوناگون قیام سیدالشهدا. تاثیرات عمیق عاشورا بر نگرش‌های انسانی و مقوله عدالت، از عمده‌ترین رهیافت‌های این قیام به شمار می‌آید که مولف با تکیه بر ان به تجزیه و تحلیل «عاشورا و حکومت‌ها»، «دین مردمی» (اسلام و مردم) و «طاغوت‌زدایی» می‌پردازد.

مطالب کتاب از هشت بخش تشکیل شده است که عناوین آن عبارت‌اند از:

عاشورا و جهان اسلام، عاشورا و انسان‌نو، عاشورا و عدالت سه، عاشورا، انقلاب‌ها و حکومت‌ها، اسلام و مردم (دین مردمی)، طاغوت‌زدایی، تنها راه رهایی و عدالت تا محو سیمای فقر و....

70 ـ گسترش نهضت حسینی

باهنر، محمد جواد، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اوّل، 1377، 152 ص.

مباحث این کتاب برگرفته از پنج جلسه سخنرانی دکتر باهنر در ایام محرم و صفر سال‌های 1349 و 1350 هجری شمسی است که طی آن علل و چگونگی گسترش نهضت امام حسین علیه‌السلام در تاریخ اسلام به اجمال بررسی و تبیین شده است. از جمله موضوعات کتاب عبارت‌اند از: گسترش قیام‌های برگرفته از نهضت امام حسین علیه‌السلام، موج حماسی و عاطفی نهضت حسینی در طول تاریخ، نقش امام سجاد علیه‌السلام در گسترش نهضت حسینی، اصل تعمیم و گسترش در اسلام و عناصر نهضت حسینی در زندگی امام حسن علیه‌السلام و امام کاظم علیه‌السلام .

71 ـ معارف عاشورا (درسها و پیامها)

سعیدی، علی، تهران، امیرکبیر، چاپ دوم، 1380، 220 ص.

نوشتار حاضر شرحی است از علل شکل‌گیری حماسه عاشورا و تبیین اهداف و آرمان‌های آن‌که بر اساس سخنان امام حسین علیه‌السلام و در قالب «درس و پیام» تدوین یافته است. مباحث کتاب به این قرار است: تبیین مرز بین نظام الهی با حکومت خلافتی، توجه دادن جامعه به نقش رهبری دینی و ویژگی‌های آن، تبیین نقش و

رسالت مردم در نظام دینی، احیاء و تحقق فریضه امر به معروف و نهی از منکر، آزمون انسان‌ها و تفکیک مومنان از مسلمان نمایان، تقدم دین و حفظ اصول بر مال و جان، جریان‌شناسی انحراف، حفظ حریم‌ها و قداست‌ها، تبیین راه و الگوی حق‌گرایی، الگودهی احیاء و اقامه نماز، هدف‌گیری ارزشی و تکاملی اصلاحات، ترسیم الگوی رسالت زن مسلمان، ترسیم چهره وفاداران به دین و رهبری، تعیین معیارهای خواص غیر متعهد و ترسیم چهره زیباترین نوع مرگ.

72 ـ مدرسه حسینی

دلشاد تهرانی، مصطفی، تهران، خانه اندیشه جوان، چاپ اوّل، 1378، 296 ص.

«مدرسه حسینی» کتابی است که طی آن مباحثی در باب تربیت اسلامی با عنایت به احادیث و سیره عملی امام حسین علیه‌السلام فراهم می‌آید. در بخشی از مقدمه آمده است: «مدرسه حسینی» عنوانی است برای رویکرد تربیتی به بزرگ‌ترین حماسه انسانی؛ حماسه‌ای فراتاریخی و فراجغرافیایی برای دمیدن روح حقیقت انسانی در همگان، مدرسه حسینی، مدرسه احیای اسلام نبوی و اسلام علوی است؛ مدرسه‌ای که اسلام حقیقی در آن جلوه دارد. حسین علیه‌السلام با بنیاد گذاشتن چنین مدرسه‌ای اسلام را زنده کرد. مدرسه حسینی برخاسته از مدرسه تربیتی پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و امیرالمؤمنین علیه‌السلام بود، مدرسه‌ای که به انحراف و اضمحلال رفته بود و حسین علیه‌السلام آن را برپا کرد. کتاب در دو بخش تدوین شده است. ساختار مدرسه حسینی با این مباحث: خاستگاه و شاکله مدرسه حسینی، فهم درست اسلام، جامعیت اسلام و هندسه صحیح اسلام، در بخش دوم، نوزده اصل تربیتی مدرسه حسینی به طبع رسیده که عناوین برخی از آنها بدین قرار است: اصل حریت و آزادگی، اصل پارسایی و وارستگی، اصل عدالت‌خواهی و ظلم‌ستیزی، اصل خداپرستی و ترس‌ناپذیری، اصل حمیت و سازش ناپذیری، و اصل غیرت‌دینی. هر اصل، با استناد به احادیث و حکایتی از امام حسین علیه‌السلام بررسی و تشریح شده است.

73 ـ مجموعه مقالات [اوّلین] کنگره بین‌المللی امام خمینی رحمه‌الله و فرهنگ عاشورا (دفتر اوّل ـ سوم)

تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه‌الله، چاپ اوّل، 1374 ـ 1375، 433+433+413 ص.

کتاب حاضر شامل مجموعه مقالات اولین کنگره بین المللی امام خمینی رحمه‌الله و فرهنگ عاشورا است که به اهتمام مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در سال 1374 برگزار شد. نویسندگان مقالات از دانشوران و نخبگان حوزه و دانشگاه و با گرایشهای فکری متفاوت هستند. که با نگرشی جدید به قیام امام حسین علیه‌السلام و علل و زمینه‌ها، دستاوردها، آثار و ارزش‌های عاشورا از دیدگاه امام خمینی و... پرداخته شده‌است. عناوین و نویسندگان مقالات دفتر اوّل عبارت‌اند از:

اصول تحلیل حادثه بزرگ قیام امام حسین علیه‌السلام (علامه محمدتقی جعفری)، حماسه حسینی و ظهور حقیقت آدمی (مصطفی دلشاد تهرانی)، پژوهشی درباره یک شعار معروف «ان الحیاة عقیدة و جهاد» (عنایت الله مجیدی)، تأثیر فرهنگ عاشورا و نمودهای عینی آن اندیشه و زندگانی امام خمینی رحمه‌الله (حسین رزمجو)، ادبیات عاشورا در دوره حضور امامان علیه‌السلام (260 ـ 61 ه) (افتخارزاده)، سنت احیاگری، روشهای پاسداری از حماسه عاشورا و فرهنگ آن در تاریخ فرهنگ اسلامی (جواد محدثی)، انقلاب اسلامی و نهضت حسینی (محمد واعظ‌زاده خراسانی)، قرآن و حماسه خونین کربلا (محمدباقر بهبودی)، مقایسه بین مفهوم شهادت در مسیحیت و اسلام (ابوالفضل عزتی)، تربیت یافتگان فرهنگ عاشورا (مهتاب رضاپور)، تأثیر فرهنگ عاشورا بر هنرهای نمایشی ایران (یعقوبعلی برجی)، عاشورا قبل از اسلام و حادثه کربلا (رضا استادی)، بررسی دیدگاه اجتماعی امام خمینی رحمه‌الله درباره نهضت عاشورا و جایگاه آن در اندیشه ایشان درباره تغییر جامعه (غلامرضا صدیق اورعی)، بازتاب فرهنگ عاشورا در اندیشه و رفتار سیاسی امام خمینی رحمه‌الله با تکیه بر بررسی مردم و نخبگان در دو حرکت (زهرا رهنورد)، با عاشورا (احمد آکوچکیان)، قیام جاودانه (محمدرضا حکیمی)، امام خمینی رحمه‌الله و احیاء نگرش سیاسی به عاشورا (محمد سروش)، عاشورا، رهگشای تشیع (سیدجعفر شهیدی)، تطبیق قیام امام حسین علیه‌السلام با موازین فقهی (نعمت الله صالحی نجف‌آبادی) و پویایی جامعه و دگرگونی در گفتمان عاشورا (سیدهاشم آقاجری).

دفتر دوم: عاشورا در فقه، ارزیابی دیدگاه فقهی امام خمینی و دیگر فقیهان درباره قیام سیدالشهدا (سیدضیاء مرتضوی)، پیامها و دستاوردهای عاشورا و جنبشهای حق طلبانه و اصلاحی الهام گرفته از آن در تاریخ اسلام (سیدمحمد مهدی جعفری)، عدالت میراث متروک انبیاء در حکومت اموی (غلامحسین زرگرنژاد)، عرفان متعالی امام خمینی رحمه‌الله، پرتوی از عرفان حسینی (عباس ایزدپناه)، کربلا، از برداشت معنوی تا برداشت سیاسی (رسول جعفریان)، حسین بن علی علیه‌السلام در آیینه شعر (سیدعلی‌رضا حجازی)، حسین وارث و پوینده راه انبیاء، عرضه قیام حسینی به قرآن (عبدالعلی بازرگان)، تعبیر ایدئولوژیک از عاشورا (علیرضا علوی‌تبار)، فلسفه تکرار مراسم عزاداری عاشورا (محمدابراهیم جناتی)، تکلیف‌گرایی در نهضت حسینی و نهضت خمینی (کاظم قاضی‌زاده)، نقش نهضت عاشورا در شکل‌گیری و تداوم انقلاب اسلامی ایران (جمیله کدیور)، امام خمینی میراث‌دار فتوت حسین (همایون همتی)، سیر مقتل‌نگاری (محمدجواد صاحبی)، اسلام ناب در صحرای سرخ کربلا (پرویز خرسند)، پیامها و دستاوردهای نهضت عاشورا (محمدمحمدی اشتهاردی)، ریشه‌های تاریخی و زمینه‌های اعتقادی نهضت عاشورا (مهدی پیشوائی)، تأثیر فرهنگ و هنر عاشورا بر هنر و ادبیات فارسی (احمد احمدی بیرجندی)، نقش عاشورا در شکل‌گیری انقلاب اسلامی (عبدالمجید معادیخواه)، نهضت عاشورا و دفاع مقدس (محمدرضا سنگری)، تأثیر فرهنگ عاشورا و نمودهای عینی آن در اندیشه و زندگانی امام خمینی رحمه‌الله (لطف‌علی لطیفی پاکده)، اصول فرهنگ و تعالیم عاشورا (هاشم هاشم‌زاده هریسی).

دفتر سوم، نهضت عاشورا از نگاه اهل سنت (عبدالکریم عبداللهی)، فرهنگ عاشورا (رجبعلی مظلومی)، نگاهی به عزاداریهای حسینی (سیدمحمد علی ایازی)، تاملی چند پیرامون گزارش حادثه کربلا در منابع مورخان اهل سنت (اصغر قائدان)، امام حسین به روایت ابن عساکر (علیرضا ذکاوتی قراگزلو)، ملاحظاتی پیرامون تفهیم و انتقال پیام عاشورا (حاتم قادری)، مقتل‌نگاری در آیینه تاریخ (محمود یزدی مطلق)، فرهنگ عاشورا، سیاست عملی و سیاست بین‌الملل (مرتضی اسعدی)، فرهنگ عاشورا در سیره و آثار اهل بیت معصومین علیهم‌السلام (علی نظری منفرد)، نهضت عاشورا در نگاه نوگرایان شیعه و سنی (محمد حکیم‌پور) عاشورا، مثل اعلای ابتلا، انتخاب و ایثار در فلسفه

وجودی انسان (مهدی دهباشی)، امامان شیعه و نهضت عاشورا (سیداحمد خاتمی)، نگاهی و نقدی گذرا بر مدایح و مراثی اهل بیت و اشعار عاشورائی و تأثیر اندیشه‌های امام خمینی رحمه‌الله در هنر و ادبیات انقلاب اسلامی (ابوالفضل فیروزی)، نقش حضرت زینب علیهاالسلام در بقای نهضت کربلا (زهرا اباذری)، مبانی اعتقادی و زمینه‌های اجتماعی ـ سیاسی نهضت عاشورا (سید عطاءاللّه مهاجرانی)، نسبت عاشورا با بعثت (مقصود فراستخواه)، تحلیلی تطبیقی از قیام امام حسین علیه‌السلام و قیام امام خمینی رحمه‌الله (غلام‌حیدر ابراهیمبای سلامی)، بررسی سیر تکوینی مضمون و اندیشه تشبیه در تعزیه (سید مصطفی مختاباد)، نهضت و رهبری امام و جایگاه عاشورا در این میان (علی رضائیان)، انگیزه و دستاوردهای قیام امام حسین علیه‌السلام از دیدگاه امام خمینی رحمه‌الله (علی ربانی گلپایگانی)، مدیریت عاشورائی برترین الگوی مدیریت توسعه (سلیمان خاکبان)، زمینه‌های اعتقادی، سیاسی و اجتماعی در نهضت عاشورا (محمدصادق نجمی)، نقش نهضت عاشورا و تعالیم عاشورائی امام خمینی رحمه‌الله (محمد اسماعیل خدادادی)، بررسی جلوه‌های فرهنگ عاشورا در متون زیارات شیعی (هادی وکیلی) و نهضت عاشورا و ایرانیان (نادیا ناظری و شهریار یاسینی).

74 ـ نظریه‌های عاشورا

علیزاده سورکی، مهدی، قم، پارسایان، چاپ اوّل، 1378، 63 ص.

این کتاب به بیان علت قیام امام حسین علیه‌السلام پرداخته و شامل شش پاسخ است. هر یک از این پاسخ‌ها به عنوان یک نظریه مطرح شده‌اند و برخی آنها با یکدیگر قابل جمع هستند. 1 ـ نظریه تعبد: چون خدا به امام حسین علیه‌السلام دستور داده بود، آن حضرت قیام کرد؛ 2 ـ نظریه انقلاب: هدف امام حسین علیه‌السلام براندازی حکومت اموی بود؛ 3 ـ نظریه دفاعی: موضع امام حسین علیه‌السلام در همه‌حال موضعی تدافعی بود؛ 4 ـ نظریه اصلاح: قیام امام حسین علیه‌السلام در هر حال اقدامی اصلاحی بود؛ 5 ـ نظریه مدیریت: قیام امام حسین علیه‌السلام به منظور ارائه الگویی پایدار از جامعه ولائی به رهبری معصوم و برای مقابله با یهودیان بود؛ 6 ـ نظریه تاریخی: حق و باطل همیشه در طول تاریخ رویاروی هم بوده‌اند و امام حسین علیه‌السلام نیز نماد و سمبلی از حق بود که چاره‌ای جز رویارویی با جبهه باطل نداشت. مؤلف از این میان نظریات مطرح شده، به نظریه انقلاب گرایش دارد.

75 ـ نهضت حسینی، عزت حسینی

دلشاد تهرانی، مصطفی، تهران، ذکر، چاپ دوّم، 1377، 72 ص.

در این کتاب نگارنده بر آن است با استناد به احادیث، آیات و اشعار گوناگون، جلوه‌های تربیتی را از دیدگاه امام حسین علیه‌السلام تبیین نماید. وی در این نوشتار، ضمن بیان جایگاه عزت در تربیت و نیز ارائه مفاهیمی از این واژه، به بررسی عزت در نهضت حسینی پرداخته است.

76 ـ نهضت کوفه از دیدگاه روانشناسی اجتماعی

پاشا، ابراهیم، تهران، آتیه، چاپ اوّل، 1379، 182 ص.

کتاب، پژوهشی است درباره حرکت مسلم علیه‌السلام و پیامدهای آن. در این پژوهش، پژوهنده، این بخش از نهضت امام حسین علیه‌السلام را از منظر روان‌شناسی اجتماعی بررسی و ارزیابی می‌کند. عناوین مباحث کتاب ـ پس از مقدمه‌ای در باب روش‌شناسی و موضوع تحقیق ـ بدین قرار است:

معاویه و شخصیت او، سازمان سیاسی حکومت معاویه، گردآوری بیعت برای یزید و صحنه مرگ معاویه، شخصیت یزید و مقدمه حکومت او، شهر کوفه و زمان خلافت یزید، حرکت مسلم ابن عقیل به طرف کوفه، حرکت کوفه و انتشار خبر آن در دمشق و تصمیمات بعدی، بصره و حکومت عبیدالله بن زیاد، حرکت و ورود ابن زیاد به کوفه، شرایط اجتماعی کوفه در زمان حکومت عبیداللّه بن زیاد.

77 ـ نگاهی فلسفی به جریان عاشورا

چوبینه، سجاد، قم، ابرار، چاپ اوّل، 1377، 144 ص.

مولف این کتاب بر آن است با نگرشی فلسفی، تحلیلی از واقعه عاشورا به دست دهد. مؤلف، نفاق، دنیاطلبی، جهالت و نادانی را علل بروز این واقعه بر می‌شمارد؛ سپس به تفصیل، دلایل ماندگاری جریان عاشورا، و منزلت و جایگاه واقعی شهادت امام حسین علیه‌السلام را در طول تاریخ ذکر می‌کند.

این اثر از چهار بخش تشکیل شده است که عناوین آن عبارت‌اند از: علل محدثه جریان عاشورا، علل مبقیه جریان عاشورا، جایگاه واقعی شهادت امام حسین علیه‌السلام در تاریخ و زیبایی‌ها و زشتی‌ها در تابلوی نمایان عاشورا.

78 ـ نگاهی به حماسه حسینی استاد مطهری

صالحی نجف‌آبادی، نعمت‌اللّه، تهران، کویر، چاپ اوّل، 1379، 460 ص.

این کتاب در نقد کتاب حماسه حسینی نوشته مرتضی مطهری و پاسخ به نسبت‌های وارد از سوی ایشان به کتاب شهید جاوید نگاشته شده است. موضوع حماسه حسینی، تحلیل قیام امام حسین علیه‌السلام و واقعه عاشورا می‌باشد. نویسنده با استناد به منابع معتبر و دست اول تاریخی، به دفاع از کتاب خود و پاسخگویی ایرادات مطهری ذیل چهار عنوان زیر پرداخته است: برداشتهای ابتدایی، تناقضات، اشتباهات تاریخی و اعتماد بر منابع بی‌اعتبار، وی استوار ساختن نظرات و تحلیل‌های علمی و تاریخی بر تحقیق و استدلال و دوری گزیدن از تقلید و عدم اعتماد بر نوشته‌های بی‌اعتبار را پیام اصلی کتاب خود دانسته و بر ضرورت مبارزه با فرهنگ افسانه‌سازی و پرستش موهومات بویژه در مسائل دینی تأکید ورزیده است.

79 ـ نقش ائمه در احیای دین: امام حسین علیه‌السلام وصی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و شهید احیای دین (جلد 16)

عسکری، سیدمرتضی، قم، دانشکده اصول دین، چاپ اوّل 1379، 198 ص.

این کتاب به صورت توصیفی، ابعاد نهضت و انگیزه‌های قیام امام حسین علیه‌السلام را مورد بررسی قرار داده است. ابتدا اوضاع اجتماعی عرب پیش از اسلام و نیز اوضاع اجتماعی مسلمانان پیش از قیام شرح داده شده است. سپس روش ابوبکر و عمر پس از وفات پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و ماجراهایی از قبیل فدک، سکوت انصار، آغاز نظام طبقاتی در اسلام، چگونگی مقابله معاویه با اسلام و مسئله اطاعت از خلیفه مورد بررسی قرار گرفته است.

همچنین علت قیام امام حسین علیه‌السلام، عزیمت به کربلا، چگونگی شهادت یاران امام حسین علیه‌السلام، اسارت اهل بیت امام حسین علیه‌السلام و برخی از حوادث پس از شهادت آن حضرت از جمله سخنرانی امام سجاد علیه‌السلام و سخنرانی حضرت زینب علیهاالسلام بررسی شده‌است.

80 ـ وارثان عاشورا

صفائی حائری، علی، قم، لیلة القدر، چاپ اوّل 1380، 266 ص.

در این کتاب خلاصه‌ای از سخنرانی‌های علی صفائی درباره عاشورا و ایام محرم جمع آمده است. «اهداف امام حسین علیه‌السلام »، «خصوصیات رهبری»، «دستاورردهای حق»، «عوامل احیاء تعلیم و تربیت» از مباحث کتاب به شمار می‌روند.

81 ـ واقعه کربلا: نگرشی تحلیلی به زندگانی امام حسین علیه‌السلام

عباس محمود عقاد؛ مترجم: مسعود انصاری، تهران، پردیس، چاپ اوّل، 1380، 176 ص.

در کتاب حاضر، تحلیلی از وقایع کربلا روز عاشورا و اطلاعاتی درباره طبایع مردم عرب به دست می‌دهد، سپس برخی انگیزه‌های دشمنی و رقابت معاویه و یزید با امام حسین علیه‌السلام را ذکر می‌کند. در پی آن، ضمن تشریح نوع تربیت و آموزش اموی و هاشمی، مقایسه‌ای میان این دو صورت داده، پیامدهای هر یک را بر شمارده است. در بخشی از کتاب نیز، عوامل مهم شکل‌گیری نهضت عاشورا و خروج امام حسین علیه‌السلام از مدینه به مکه و کربلا تحلیل شده است. بررسی و تحلیل وقایع شب تاسوعا و روز عاشورا و حوادث پس از آن، مباحث پایانی کتاب است.

82 ـ 72 پرسش پیرامون حماسه کربلا

تقدسی‌نیا، خسرو، قم، مؤسسه آموزش عالی باقرالعلوم7، چاپ اوّل، 1376، 208 ص.

اثر حاضر در صدد پاسخگویی به شبهاتی است که در را بطه با قیام کربلا بوجود آمده است. لذا آن را «72 پرسش پیرامون حماسه کربلا» نامیده است. نویسنده تلاش نموده است پاسخهای فشرده و مختصر ولی در عین حال مفیدی ارائه دهد تا قابل استفاده برای خوانندگان باشد.

برخی از پرسش‌ها عبارت‌اند از:

عوامل و زمینه‌های قیام امام حسین علیه‌السلام، جنایتهای معاویه و یزید، تفاوت معاویه و یزید، فلسفه قیام امام حسین علیه‌السلام، فلسفه دستور زنده نگه داشتن عاشورا از جانب ائمه علیهماالسلام، فلسفه عدم صلح امام حسین علیه‌السلام، مبنای قیام امام حسین علیه‌السلام، فلسفه پذیرش دعوت مردم کوفه از جانب امام حسین علیه‌السلام، چرا امام حسین علیه‌السلام از طریق اعجاز حکومت یزید را سرنگون نکرد؟، رفع شبهه از «انّ اللّه شاء اَن یراک قتیلاً»، آگاهی

امام حسین علیه‌السلام از شهادت، آیا هدف امام حسین علیه‌السلام تشکیل حکومت بود؟، فلسفه خروج امام حسین علیه‌السلام از مکه در ایام حجّ، فلسفه درخواست مهلت از جانب امام حسین علیه‌السلام در شب عاشورا، فلسفه ترخیص یاران از جانب امام حسین علیه‌السلام، نقش زنان در حماسه کربلا و قیام‌های بعد از شهادت امام حسین علیه‌السلام و....

83 ـ هفتاد و دو پرسش و پاسخ پیرامون قیام امام حسین علیه‌السلام

حمیدی هشترودی، اکبر، تهران، عابد، چاپ اوّل، 1381، 112 ص.

در کتاب حاضر هفتاد و دو پرسش درباره قیام امام حسین علیه‌السلام با پاسخ آن گرد آمده است. پرسش‌ها با مضامین مختلف تدوین شده طی آن وا قعه کربلا از ابعاد گوناگون بررسی و تبیین می‌گردد. برخی از پرسش‌ها عبارت‌اند از: درس‌ها و عبرت‌های کربلا چیست؟ بزرگترین پیام کربلا چیست؟، آیا محیط اجتماعی و سیاسی آن روز برای قیام امام حسین علیه‌السلام آماده بود؟، آیا در واقعه کربلا تحریفاتی صورت گرفته است؟ وظایف ما در رابطه با تحریفات قیام کربلا چیست؟، علل جاودانگی کربلا و عاشورا چیست؟، تعزیه و شبیه‌خوانی چه حکمی دارد؟، و شعر و ادبیات در ترویج فرهنگ کربلا چه نقشی داشته‌است؟

بخش دوّم: فضایل، مناقب و تاریخ زندگانی اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام

1 ـ آثار و برکات سیدالشهدا علیه‌السلام در دنیا و آخرت

رجالی تهرانی، علیرضا، قم، نبوغ، چاپ اول، 1375، 128 ص.

اثر فوق بدان جهت نگارش یافت تا عاشقان و دوستداران سیدالشهدا علیه‌السلام از آثار، برکات و فوایدی که آن امام شهید در دنیا و آخرت، برای دوستدارانش دارد آگاهی بیشتری حاصل کرده در جهت معرفت و ازدیاد عشق و محبت به آن حضرت، تلاش جدی‌تر از خود نشان دهند.

از آنجایی که شناسایی و بررسی موقعیت سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران حسین بن علی علیه‌السلام می‌تواند در بیان و اهمیت آثار و برکات آن حضرت و حماسه کربلا، نقش مهمی را ایفا کند این مسئله نیز از نظر مؤلف دور نبوده و به آن پرداخته شده است. اگرچه به نظر می‌رسد که باید طبق نام کتاب، مطالب، در دو بخش: دنیا و آخرت تدوین می‌شد ولی به خاطر پرهیز از عناوین تکراری و جلوگیری از پراکندگی، مؤلف دو مقوله فوق را در هر یک از عناوین کلی فراهم نموده است.

آثار و برکات فردی سیدالشهدا علیه‌السلام، آثار و برکات اخلاقی ـ تربیتی سیدالشهدا علیه‌السلام، آثار و برکات سیاسی ـ اجتماعی سیدالشهدا علیه‌السلام، آثار و برکات زیارت سیدالشهدا علیه‌السلام، آثار و برکات مرقد شریف سیدالشهدا علیه‌السلام، آثار و برکات تربت پاک سیدالشهدا علیه‌السلام و آثار و برکات عزاداری و گریه بر سیدالشهدا علیه‌السلام عناوین فصول هفتگانه کتاب را تشکیل می‌دهند.

2 ـ آثار و برکات سیدالشهدا

موسوی جزائری، سیدهاشم ناجی، قم، مؤلف، چاپ اوّل، 1416، 176 ص.

مجموعه روایات درباره امام حسین علیه‌السلام است که در شش عنوان تنظیم یافته است و آثار و برکات آن حضرت از ولادت تا شهادت، بعد از شهادت، برکات حرم، برکات تربت مقدس، کربلای مقدس و آثار و برکات زیارت آن بزرگوار را بر پایه روایات نشان داده است.

3 ـ آثار و برکات حضرت امام حسین علیه‌السلام، عزاداری، زیارت، توسل، حاجات، شفا، غفران.

باقی اصفهانی، محمدرضا، قم، نصایح، چاپ اول 1380، 636 ص.

در این کتاب، شرح کوتاهی از زندگی امام حسین علیه‌السلام با اشاره به کرامات و فضایل آن حضرت درج شده است. بخشی از کتاب به مطالبی درباره فضیلت عزاداری بر امام حسین علیه‌السلام، پاداش اطعام دادن در مجالس امام حسین علیه‌السلام و مواردی از شفا یافتن افراد با تمسک و توسل به حضرت امام حسین علیه‌السلام و حضرت ابوالفضل العباس علیه‌السلام اختصاص دارد.

4 ـ آفتاب کربلا، منزلت امام حسین علیه‌السلام در چهل سخن نور...

محسن زاده، احمد، قم، روحانی، چاپ اول، 1379، 192 ص.

این کتاب در بردارنده زندگی‌نامه امام حسین علیه‌السلام و پاره‌ای از سخنان اوست. نویسنده از روش تاریخی و تحلیلی استفاده کرده و به منابع شیعی و سنی استناد دارد. وی چهل حدیث در فضیلت و تکریم آن حضرت آورده است. همچنین دیدگاه‌های چند تن از علمای اهل سنت و برخی از شخصیت‌های غیرمسلمان را درباره حسین علیه‌السلام ارایه کرده است. چهل حدیث حاوی نکات عملی از زندگانی امام حسین علیه‌السلام در پایان آمده است.

5 ـ آغازی بی‌پایان، تاریخ و تحلیل‌های واقعه عاشورا

محمد نصر اصفهانی، اصفهان، فرهنگ مردم، چاپ اول، سال 1381، 68 ص

نوشتار حاضر حاوی دو بخش است. در بخش نخستین با استناد به متون کهن تاریخی شرحی از وقایع و رخدادهای مربوط به قیام خونین کربلا ذکر می‌گردد. این کتاب‌ها عبارتند از: تاریخ یعقوبی، اخبار الطوال، تاریخ طبری و ارشاد شیخ مفید. در بخش دوم تحلیل و تفسیرهایی از علما و اندیشمندانی چون شهید مطهری، دکتر شهیدی، علامه طباطبایی، دکتر علی شریعتی، ابراهیم آیتی و محمدتقی بروجردی از حادثه عاشورا فراهم آمده است.

6 ـ إثارات حول النهضة الحسینیة

طبسی، نجم الدین، جلد 1، عربی، قم، اولین کنگره فرهنگی عاشورا، چاپ اول، 1379.

نویسنده در این کتاب به طرح برخی از نکات درباره نهضت امام حسین علیه‌السلام پرداخته و 23 موضوع مهم و قابل بحث در واقعه کربلا را یادآور شده است. وی سپس به دوران درنگ امام حسین علیه‌السلام در مکه اشاره و سؤالاتی را پیرامون آنچه در آن ایام برای ایشان روی داده، مطرح نموده است. نویسنده در بخش پایانی مقاله مسئله تبدیل حج به عمره توسط امام حسین علیه‌السلام را مورد بحث قرار داده و با استناد به احادیث و فتاوای برخی از فقها احتمال داده است که این امر از غلط‌های مشهور باشد.

7 ـ از مدینه تا مدینه

محمدی همدانی، اصغر، تهران، زعیم، چاپ اول 1380، 752 ص.

این کتاب شامل هزار و یک نکته درباره واقعه عاشورا و شهادت امام حسین علیه‌السلام و یارانش است که از منابع مختلفی نظیر: ارشاد، تاریخ طبری، سفینه‌النجاة، سوگنامه اباعبدالله الحسین، اسرار عاشورا، و سیره معصومان علیه‌السلام استخراج شده است. نکات مذکور به اختصار و با عناوینی از این دست فراهم آمده است: عصر تاسوعا، آخرین گفتار دو برادر، شهادت ابوالفضل علیه‌السلام، زینب علیهاالسلام و خبر شهادت، خطبه حضرت زینب علیهاالسلام، کنیه‌های عباس علیه‌السلام، تعداد اسیران، تعداد کشته‌ها، دفن اجساد مطهر، سخن امام با شمر و وصایای امام علیه‌السلام .

8 ـ امام حسین علیه‌السلام و عاشورا از دیدگاه اهل سنت

جباران، محمدرضا، قم، مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما، 1377، 96 ص.

این اثر در راستای تبیین اصولی موازین دین مبین اسلام برای مخاطبانی تهیه شده است که در آن سوی مرزها به منابع مطمئن اسلامی دسترسی ندارند.

شبهه‌های بی‌شماری به روح و جان مسلمانان جهان هجوم آورده است و می‌کوشد پیوندهای وحدت آفرین میان آنان را از هم بگسلد. این مجموعه با عنوان «امام حسین علیه‌السلام و عاشورا از دیدگاه اهل سنت گامی است در راه تبیین درست یکی از رویدادهای مهم جهان اسلام؛ یعنی واقعه محرم سال 60 هجری، عناوین این نوشتار عبارت‌اند از: شخصیت و خصایص امام حسین علیه‌السلام، آغاز نهضت عاشورا، وقایع بعد از شهادت آن امام بزرگوار.

9 ـ الاخلاق الحسینیه

بیاتی، جعفر، قم، انوارالهدی، چاپ اول 1377، 344 ص.

مجموعه حاضر، در 9 فصل به زبان عربی به طبع رسیده است که در هر فصل به اخلاق و خصایص امام حسین علیه‌السلام از قبیل: اخلاق، مواعظ، سخاوت، غیرت و صلابت اشاره می‌شود. مباحث یاد شده با استفاده از منابع مختلف شیعه و سنی و با اسناد به آیات قرآن کریم تدوین شده است.

10 ـ الأربعین الحسینیة

اشراقی، محمد، تهران، اسوه، چاپ دوم، 1379، 350 ص.

کتاب حاضر، چهل حدیث در مورد امام حسین علیه‌السلام و حوادث عاشورا و شرح این احادیث را در بردارد. نویسنده نخست متن حدیث و سپس ترجمه فارسی و آنگاه شرح خود را آورده است. فهرست تفصیلی احادیث همراه مطالب مورد بحث در پایان ذکر شده است. برخی از مطالب کتاب چنین است:

ماه محرم؛ فضیلت چشمی که بر سیدالشهدا بگرید؛ خطبه امام حسین در شب عاشورا؛ در فضیلت عباس؛ درباره آب نوشیدن امام حسین هنگام مرگ، وداع امام حسین، مهدی علیه‌السلام منتقم خون امام حسین.

11 ـ امام حسین علیه‌السلام

صاحبی، محمدجواد، تهران، رشد همگان، چاپ اول 1376، 80 ص.

مجموعه «اسلام برای همه» شامل چهار بخش است: اعتقادات، اخلاق، احکام و تاریخ. کتاب حاضر یکی از آثاری است که در موضوعات مذکور نگاشته شده است. این کتاب با شرح مختصری از ولادت و سیرت امام حسین علیه‌السلام به بررسی واقعه عاشورا می‌پردازد. استفاده از منابع معتبر اسلامی از ویژگی‌های کتاب است.

12 ـ امام حسین علیه‌السلام در آیینه تاریخ

تقی زاده انصاری، بدر، تهران، علوم روز، چاپ اول 1380، 804 ص.

در این کتاب بخش‌هایی از زندگی امام حسین علیه‌السلام با اشاره به سیره عملی، خصوصیات شخصیتی، و سخنان آن حضرت بازگو می‌شود. کتاب با تأکید بر چگونگی شکل‌گیری نهضت حسینی و سرانجام آن تدوین شده است. این مطالب با نقدی بر کتاب «روضه‌الشهداء» به پایان می‌رسد.

13 ـ امام حسین علیه‌السلام از قبله‌گاه تا قتلگاه

صبا، رضی‌الدین، قم، سلسله، چاپ اول، 1379، 224 ص.

شرح مظلومیت و غربت اهل بیت علیهم‌السلام و ذکر ماجرای شهادت امام حسین علیه‌السلام از آغاز تا انجام به زبانی ساده و روان، انگیزه مؤلف از تدوین کتاب بوده است. وی با روش تاریخی ـ مقطعی، به گزارش این برهه حساس از تاریخ اسلام می‌پردازد. فصل نخست کتاب با سخنی در ثواب گریستن بر امام حسین آغاز می‌شود. شرح هجرت آن حضرت از مدینه، توقف در مکه، مسافرت غریبانه ایشان به سمت کوفه، وقوف در کربلا و حوادث غمبار روزهای تاسوعا و عاشورا و شهادت غریبانه یاران و خاندان آن حضرت تا عروج ملکوتی و مظلومانه امام حسین، دیگر عناوین کتاب را تشکیل می‌دهد. مؤلف در تدوین این اثر از منابع تاریخی و عمدتا کتابهای مقتل بهره جسته است.

14 ـ امام اصلاحگر

معزی، سعید، تهران، نذیر، چاپ اول 1380، 80 ص.

مؤلف در این کتاب نخست طی سه دوره شرحی از وقایع و رخدادهای تاریخی به دست داده که عبارت‌اند از: از رحلت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم تا خلافت امام علی علیه‌السلام، از خلافت امام علی علیه‌السلام تا صلح امام حسن علیه‌السلام، از صلح امام حسن علیه‌السلام تا شهادت امام حسین علیه‌السلام ؛ سپس وقایع روز عاشورا و پی‌آمدهای آن بررسی شده است.

15 ـ با کاروان حسین علیه‌السلام از مدینه تا کربلا «بررسی نقلی و تحلیلی واقعه کربلا».

قهرمانی نژاد شائق، بهاءالدین، قم، شکوری، چاپ اول، 1378، 256 ص.

مؤلف در هفت فصل کتاب، سیر تاریخی واقعه کربلا را بررسی و تحلیل می‌کند. فصل نخست، شرح و تفسیر نامه یزید بن معاویه به ولید بن عقبه است که طی آن خبر مرگ معاویه اعلام و بر اخذ بیعت از سه تن از جمله حسین بن علی علیه‌السلام تأکید شده است. در فصل‌های دیگر، به ترتیب این مباحث بررسی و ارزیابی می‌شود. آغاز نهضت حسین علیه‌السلام از مکه تا کربلا، حوادث قبل از شروع جنگ، آغاز جنگ نابرابر، شرح مبارزه‌های یاران سیدالشهدا و حوادث پس از شهادت امام.

16 ـ بر امام حسن علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام چه گذشت؟

موسوی کاشانی، محمدحسن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ اول 1379، 240 ص.

نگارنده در این کتاب، ضمن شرح زندگانی امام حسن علیه‌السلام به زمینه‌های بروز جنگ امام حسن علیه‌السلام با معاویه و علل شکست و پذیرش صلح از جانب آن امام، اشاره نموده است. وی همچنین ریشه‌های نهضت حسینی و قیام حسین بن علی علیه یزید بن معاویه را تحلیل و بررسی کرده است. بخش انتهایی کتاب به اختصار شامل وقایع پس از شهادت امام‌حسین علیه‌السلام خصوصا خطبه‌های آتشین زینب‌کبری علیهاالسلام و امام سجاد علیه‌السلام است.

17 ـ برای سرخ‌ترین شقایق!: توصیف شخصیت امام اباعبدالله حسین بن علی علیه‌السلام در بیانات وحیانی همراه با ...

رضا داد، عبدالله، تهران، تاسوعا، چاپ اول، 1380، 48 ص.

کتاب حاضر شامل چهل حدیث و روایت است که درباره شخصیت «سالار شهیدان» حسین بن علی علیه‌السلام نقل شده است. این احادیث از منابع مختلفی استخراج شده که نشانی و ترجمه آنها ذیل هر حدیث آمده است.

18 ـ بررسی تاریخ عاشورا

آیتی، محمدابراهیم، با مقدمه علی اکبر غفاری، تهران، صدوق، چاپ دوم، 1347، 268 ص.

کتاب فوق دربردارنده پانزده سخنرانی مرحوم دکتر آیتی در رادیو ایران در سال 1342 ـ 1343 است. موضوع این سخنرانی‌ها تاریخ عاشورا است و در آن ضمن توصیف قیام امام حسین علیه‌السلام به تحلیل آن پرداخته شده است. در سخنرانی اول تا چهارم گزارشی از قیام آن حضرت تا عاشورا ارایه شده و در سخنرانی پنجم تا پانزدهم از رخدادهای بعد از قیام سخن رفته است. در چند جای کتاب گفته شده که قیام امام حسین برای بدست آوردن حکومت نبوده، بلکه برای شهادت بود تا بدین وسیله دین پایدار بماند، همچنین توضیح داده شده که استقبال امام از شهادت به این معنی نیست که راهی به زنده ماندن نداشت و اگر تسلیم هم می‌شد. باز او را می‌کشتند (ص 77 ـ 80 و 89) و نیز توضیح داده شده که شهادت آن حضرت برای شفاعت گنهکاران و کفّاره گناهان این امت نیست و این پندار، نادرست است (ص 123 ـ 126) بخش زیادی از مباحث کتاب به رخدادهای پس از شهادت امام علیه‌السلام یعنی خطبه‌ها و برخوردهای اسیران اهل بیت اختصاص دارد. نویسنده خطبه‌های اسیران را از منابع مهم تاریخ کربلا و از عوامل بقای قیام امام دانسته و توجه زیادی به آن کرده است. از این رو بخشی از کتاب در شرح خطبه امام سجاد علیه‌السلام و حضرت زینب علیهاالسلام است.

19 ـ بررسی کوتاهی در زندگی رهبر آزادگان حسین علیه‌السلام

حکیمی، محمود، قم، نسل جوان، 1354، 111 ص.

مطالب مطرح شده عبارتند از: فلسفه شهادت، پیشگفتار، خانه فاطمه، تجلی‌گاه فضیلت و تقوی، ریشه‌های انقلاب، خلافت عثمان، حکومت علی، خطوط اصلی حکومت علی، توطئه‌های معاویه، مظهر پلیدی و شقاوت، آغاز حادثه بزرگ، نخستین شهیدان، قیام برای رهائی مردم، چه کسی بهتر از ابن سعد، خودفریبی، عاشورا، آغاز نبرد، اگر دین ندارید لااقل آزادمرد باشید، گوشه‌ای از کلمات قصار و مواعظ حضرت.

20 ـ بزرگ نهضت تاریخ

رادی دهنوی، پرویز، تهران، هنر سبز، چاپ اول 1380، 88 ص.

در این کتاب مطالب کوتاهی درباره واقعه کربلا در قالب فیلم‌نامه و داستان فراهم آمده است. این مطالب با اشاره به فوت معاویة بن ابوسفیان آغاز می‌شود و با شهادت حسین بن علی علیه‌السلام به پایان می‌رسد. مراحل بیعت گرفتن یزید از امام حسین علیه‌السلام و امتناع امام علیه‌السلام از بیعت، هجرت آن حضرت به مکه و سپس کربلا، نیز نحوه شهادت امام علیه‌السلام و یارانش موضوعات اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد.

21 ـ بزمگاه خون

کمال سید؛ مترجم: ابوالحسن عمرانی، قم، حبیب، چاپ اول، 1378، 116 ص.

بزمگاه خون ترجمه‌ای است از متن عربی کتاب «الم ذلک الحسین» که در آن مولف، ضمن ریشه‌یابی تاریخی قیام عاشورا، چگونگی شکل‌گیری این قیام را از ابتدا تا انتها شرح می‌دهد. برخی عناوین عبارتند از: سروش کوچ، ریزش کوهسار، با کاروان دل شدگان، سرزمین زر و زور و تزویر، پگاه لاله‌گون، رویش لاله‌ها، گل‌واژه‌های عشق، و بزمگاه خون، در قسمتی از کتاب می‌خوانیم: چشم انداز خون‌ها و پیکرهای پاره پاره در این سو و آن سو... و شمشیرهای شکسته و تیرهای در شن فرو رفته بازگو کننده نبرد سختی است که «مردان» آن را رقم زده‌اند. مردانی که «مرگ» را به شکست واداشته، در دل او چشمه‌های زندگانی جاری ساخته و پرده از راز جاودانی برانداخته‌اند.

22 ـ بگذار تا ببویم حکایتهایی از زندگی امام حسین علیه‌السلام از ولادت تا امامت

عابدی، محمد، قم، نصر، چاپ اول 1377، 112 ص

این اثر شامل حکایت‌هایی از زندگی امام حسین علیه‌السلام از دوره ولادت تا امامت است. نگارنده بر آن است که سیمای واقعی امام حسین بن علی علیه‌السلام را قبل از امامت به مشتاقانش معرفی کند.

23 ـ پیشوای شهیدان

صدر، رضا، قم، بوستان کتاب قم، چاپ اول، 1380، 440 ص.

«پیشوای شهیدان» در سه بخش به مباحثی در باب قیام و نهضت عاشورای حسینی علیه‌السلام و شهادت حسین علیه‌السلام و یارانش اختصاص دارد. در بخش نخست که با عنوان «کلیات» تدوین شده، نگارنده با مروری کوتاه بر موقعیت فرهنگی قوم عرب پیش از اسلام، شرایط ظهور دین اسلام را بیان می‌کند، سپس انواع مقاومت‌ها و مناقشات پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم با منافقان و یهودیان را توضیح می‌دهد. در ادامه مسئله خلافت پس از وفات پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و روی کار آمدن معاویه و پسرش به اختصار بررسی می‌شود. در بخش دوم علل خروج امام حسین علیه‌السلام از مدینه و ورود آن حضرت به مکه و مجموعه وقایعی که باعث شهادت امام و یارانش گردید از دیگر مباحث بخش دوم است. در بخش سوم، به اسیری رفتن خاندان عصمت و طهارت علیه‌السلام، همچنین خطبه‌هایی که حضرت زینب کبری علیهاالسلام و امام سجاد علیه‌السلام در مقاطع مختلف ایراد نمودند، درج شده است. در انتهای کتاب هفت فهرست با این عناوین به چاپ رسیده است. فهرست آیات قرآن کریم، فهرست اشعار، فهرست برخی رویدادهای تاریخی، فهرست افراد، فهرست اصحاب امام حسین علیه‌السلام، فهرست قبایل، طوایف، فرقه‌ها و... و فهرست مکان‌ها.

24 ـ تاریخ امام حسین علیه‌السلام (موسوعة الامام الحسین) علیه‌السلام (جلد اول)

تهران، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، انتشارات مدرسه، چاپ اول، 1378، 922 ص.

در این کتاب، تاریخ زندگانی امام حسین علیه‌السلام اصحاب و یاران آن حضرت بر اساس

سه محور اصلی بازگو شده است. نوشتار حاضر از سوی «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی» به زبان عربی نگارش یافته است. محور اول کتاب، بررسی تاریخ عاشورا و علل حوادث و پیامدهای آن است که این مطالب را در بردارد: دوره امامت امام حسین علیه‌السلام تا هلاکت معاویه، خلافت یزید و خودداری امام از بیعت با وی و خروج از مدینه، هجرت از مکه به کربلا و حادثه عاشورا، مقتل سادات و سیدالشهدا، حوادث پس از عاشورا تا بازگشت اهل بیت به مدینه و عقوبت قاتلان و خون خواهی مختار از آنان. محور دوم کتاب گردآوری اطلاعاتی است درباره احوال شخصیت‌ها از جمله: اهل بیت علیهم‌السلام اصحاب سیدالشهدا و زنانی که در واقعه عاشورا با ایشان همراه بودند. محور سوم مشتمل است بر حیات امام حسین علیه‌السلام از ولادت تا زمان حادثه عاشورا، فضایل و سیره سیدالشهدا، همچنین آیات و احادیثی درباره آن حضرت. فهرست منابع و مآخذ کتاب در هر صفحه ذکر گردیده است.

25 ـ تاریخ امام حسین علیه‌السلام (موسوعه‌الامام الحسین) علیه‌السلام (جلد دوم)

تهران، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، دفتر انتشارات کمک درسی، چاپ اول 1378، 866 ص

مجموعه حاضر، دومین جلد از تاریخ امام حسین علیه‌السلام یا موسوعة الامام الحسین علیه‌السلام است که از سوی «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، وزارت آموزش و پرورش» به زبان عربی به طبع رسیده است. این مجموعه شامل مباحثی در زمینه تاریخ وقایع کربلاست که از زمان خروج امام حسین علیه‌السلام از بغداد به سوی مکه آغاز می‌گردد و تا وقایع آخرین روز تاسوعا ادامه می‌یابد. کتاب حاضر به صورت مجموعه روایات و سخنانی است که از کتاب‌های مختلف گردآوری شده و ذیل گفتار نیز فهرست منابع و مأخذ ذکر شده است.

26 ـ تاریخ امام حسین علیه‌السلام (موسوعه‌الامام الحسین) علیه‌السلام (جلد چهارم)

تهران، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، دفتر انتشارات کمک آموزشی، جلد چهارم، چاپ اول 1380، 910 ص.

کتاب حاضر جلد چهارم از «موسوعة الامام الحسین علیه‌السلام » است که طی آن،

بخش‌هایی از زندگی امام حسین علیه‌السلام به زبان عربی بازگو می‌شود. تأکید نگارنده در این جلد بر وقایع شب تاسوعا و روز عاشورا است. نبردهای تن به تن و رجز خوان‌ها، نحوه شهادت یاران امام حسین علیه‌السلام، اسامی شهدای کربلا، وضعیت سپاه دو طرف، و نحوه شهادت امام حسین علیه‌السلام، موضوعات اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد. این مطالب از منابع متعددی چون: مقتل الحسین، تهذیب التهذیب، الحسین علیه‌السلام ابن عساکر، الحسین بن علی ابن العدیم، و تهذیب اکمال، اقتباس شده است. کتاب با فهرست تفصیلی موضوعات و فهرست منابع به پایان می‌رسد.

27 ـ تاریخ سیدالشهدا علیه‌السلام

صفائی حائری، عباس، با تحقیق و ویرایش واحد تحقیقات مسجد مقدس جمکران، قم، مسجد مقدس جمکران، چاپ اول، 1379، 669 ص.

زندگی امام حسین علیه‌السلام از بدو تولد تا لحظه شهادت در این کتاب تحلیل و بررسی شده است. مؤلف با استفاده از منابع متعددی مانند تاریخ طبری و مروج الذهب و وقعة الصفین، ضمن ریشه‌یابی واقعه کربلا، وقایع سالهای پیش از شهادت امام حسین علیه‌السلام یعنی از زمان مقابله معاویه با امام علی و امام حسن علیه‌السلام را مورد کند و کاو قرار می‌دهد. وی راز پنهان ماندن فضایل امام حسین و کم بودن احادیث منقول از وی را در سیاست خصمانه دستگاه اموی جستجو می‌کند. به نظر مؤلف، امام حسین از شهادت خود و یارانش و از اسارت اهل بیت خویش با خبر بوده است. مؤلف در میان نقل‌های مختلف تاریخی، حدیث منسوب به امام سجاد علیه‌السلام را ترجیح می‌دهد که در آن، شمار سپاه مقابل امام حسین، سی هزار نفر ذکر شده است. در این کتاب همچنین مطالبی در مورد مختار ثقفی بیان گردیده و مذمت وی در تاریخ، معلول تبلیغات امویان و آل زبیر دانسته شده است.

28 ـ تاریخ کربلا

کلیددار، عبدالجواد، قم، منشورات الشریف الرضی، چاپ اول، [بی‌تا]، 300 ص.

گزارشی است تاریخی از کربلا و حائر اباعبدالله الحسین علیه‌السلام، حائر در لغت و تاریخ، در فقه و حدیث، حائر و وجه تسمیه آن و سیر تاریخی آن، کتاب در دو باب تدوین شده است. در باب اول از حائر و مفهوم دقیق آن در تاریخ و لغت بحث شده و در باب دوم از

جایگاه آن در میان مردم و سیر تاریخی آن سخن به میان آمده است.

29 ـ تحقیق و پژوهش در تاریخ زندگانی امام حسین علیه‌السلام

اخلاقی، محمد اسحاق، قم، ثقلین، چاپ اول، 1378، 972 ص.

نگارنده در این پژوهش زندگی امام حسین علیه‌السلام و قیام او را با نگاهی به تاریخ شبه جزیره عربستان آغاز کرده سپس ریشه‌های تاریخی اختلاف بنی‌امیه و بنی هاشم را با عنوان «همزادان دیروز، دشمنان خونی امروز» بررسی می‌کند. فصول بعدی کتاب به ترتیب عبارت اند از: بنی امیه سردمدار بت‌پرستی، زمینه‌های شکل‌گیری نهضت امام حسین علیه‌السلام کوفه در کام طوفان شورش و انقلاب، کاروان امام حسین علیه‌السلام در حرکت به سوی عراق آخرین تلاش‌ها برای جلوگیری از جنگ، در روز عاشورا چه گذشت؟ آغاز رسالت زمینی، عزاداری امام حسین علیه‌السلام، فلسفه زیارت امام حسین علیه‌السلام و تحولات مزار و حرم حسینی.

30 ـ ترجمه الامام الحسین علیه‌السلام من تاریخ مدینة دمشق

شافعی، ابوالقاسم علی بن حسن (معروف به ابن عساکر) تحقیق محمدباقر محمودی، قم، مجمع احیاء الثقافة الاسلامیة، 1414 ه .ق، 704 ص.

قسمتی را که ابن عساکر در تاریخ مفصّل شهر دمشق، به زندگانی امام حسین علیه‌السلام اختصاص داده بود در این کتاب به صورت جداگانه و مستقل چاپ شده است.

احادیث بسیاری راجع به امام حسین علیه‌السلام تاریخ تولد آن حضرت، علت نام‌گذاری او، کنیه، شباهت به پیامبر، فضایل و مناقب بی‌شمار حضرتش، نزول آیه تطهیر درباره اهل بیت، محبت به او، زندگانی و سیرت عملی آن امام با مردم و مساکین و خلفای زمانش، پیشگوییهای شهادت آن حضرت از زبان پیامبر و امیرالمؤمنین، تاریخ عاشورا و... از مطالب این کتاب است.

31 ـ ثارالله خون حسین علیه‌السلام در رگهای اسلام

عندلیب همدانی، حسین، قم، انتشارات در راه حق، چاپ اول، 1376، 335 ص.

نویسنده در چهار فصل نکاتی را درباره امام حسین علیه‌السلام و یارانش برگزیده و درباره هریک به تحقیق پرداخته است. در فصل اول کتاب از شخصیت امام حسین علیه‌السلام سخن رفته و در فصل دوم گزارشی از کتابهای مقتل ارایه نموده است. فصل سوم درباره قیام

عاشورا و شهادت امام حسین علیه‌السلام و یاران اوست و سرانجام در فصل چهارم به رثا و سوگواری پرداخته شده است.

برخی مطالب کتاب عبارت اند از: معنی جمله کّل یوم عاشورا و کلّ ارض کربلا وجه تسمیه امام حسین به ابوعبدالله، جامعیت امام و جمع همه ارزشها در وجود او، امام و فتوحات خلفا، دفاع از کتاب لهوف ابن طاووس در برابر خرده‌گیری محدّث نوری بر آن، علت خودداری مسلم بن عقیل از ترور ابن زیاد، شهدای کوفه، علل مهلت خواستن امام حسین علیه‌السلام در روز تاسوعا، امام و اجازه بازگشت به اصحاب، محلّ دفن سر امام علیه‌السلام و چگونگی بیان زبان حال.

32 ـ چهل داستان از کرامات امام حسین علیه‌السلام

محمدی اهوازی، مصطفی، قم، حضرت معصومه علیهاالسلام، چاپ اول، 1376، 124 ص.

این کتاب شامل چهل داستان و حکایت درباره کرامات امام حسین علیه‌السلام است. عناوین برخی حکایات چنین است: پاداش پذیرایی از عزاداران امام حسین علیه‌السلام و دست و سینه زائرانش، اثر تربت بر منکر ولایت، علی علیه‌السلام و زائر حسینی، حسین علیه‌السلام چاره بلا، زائر بسیجی امام حسین علیه‌السلام، حسین علیه‌السلام و مداح اهل بیت، عزاداری اهل بیت در ایام عاشورا، حضرت آدم علیه‌السلام و کربلا، چگونگی شفا یافتن از تربت کربلا، زیارت عاشورا و دفع عذاب از قبرستان، حضرت نوح علیه‌السلام و مدد از امام حسین علیه‌السلام و نتیجه بی‌احترامی به تربت کربلا و...

33 ـ چهل سخن برای عاشقان عاشورا

حیدری، غلامعلی، قم، مؤلف، چاپ اول، 1378، 408 ص.

چگونگی برگزاری مجالس سیدالشهدا علیه‌السلام و سخنرانی در این مراسم طی چهل مجلس در کتاب تشریح شده است. هر مجلس در برگیرنده موضوعات متنوعی اعم از مسائل فقهی، توضیح احکام و نیز خلاصه‌ای از وقایع عاشوراست. از جمله عناوین مجلس‌ها عبارت اند از: رحمت الهی، دعا و راز و نیاز با خدا، اهمیت نماز، مؤمن و مسجد، آیین دوستی در اسلام، نیکی به والدین، حقوق فرزندان و ازدواج و دین‌داری.

34 ـ چهره درخشان حسین بن علی علیه‌السلام

ربانی خلخالی، علی، قم، کانون نشر اندیشه‌های اسلامی، چاپ اول، 1369، 418 ص.

بدیهی است که موضوع شهادت حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام یکی از مهم‌ترین حوادث تاریخ جهان بشریت می‌باشد. علاوه بر مقامات عالیه آن بزرگ شخصیت جهانی در پیشگاه مقدس ربوبی و اعترافات صریح تمام انبیا و اولیا به مقام شامخ آن سرور سالار شهیدان و روایات متواتره‌ای که از خاتم انبیا حضرت محمد بن عبدالله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و ائمه طاهرین علیه‌السلام درباره عظمت رهبر نجات بخش اسلام وارد شده است و نیز دانشمندان اسلامی و غیراسلامی در موضوع و حادثه پرافتخار کربلا بررسی‌های لازم را نموده‌اند که آن انسان ملکوتی چهره شناخته شده تاریخ است حتی بیگانگان هم با نام و فداکاری آن شهید جاویدان آشنایی دارند. این اثر به تبیین عظمت و نهضت مقدس چهره عالمتاب سرور آزادگان حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام می‌پردازد و در بردارنده بحث‌های جالب در چگونگی فداکاری و قیام و انقلاب خونین آن سرور عزیز از نظر قرآن و روایات اهل بیت علیهم‌السلام است. مطالب کتاب از مقدمه و پنج بخش تشکیل شده است. بخش اول: تولد امام علیه‌السلام و معرفی سیدالشهدا از نظر قرآن و روایات به طور عموم و توضیح درباره حدیث سفینه و حدیث ثقلین و لوح کشتی نوح علیه‌السلام و لوح سلیمان علیه‌السلام بخش دوم: ارزیابی مسئله شهادت از نظر آیات قرآن و روایات و تاریخ و سخنان دانشمندان اسلامی و غیراسلامی، بخش سوم: خبرهای غیبی از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و علی بن ابیطالب علیه‌السلام به ضمیمه سؤال و جوابی راجع به علم امام علیه‌السلام از علامه عالیقدر آقای سیدمحمدحسین طباطبائی صاحب تفسیر المیزان، بخش چهارم: ذکر اخبار غیبیه از دیدگاه پیامبران اولوالعزم قبل از حادثه کربلا و عظمت تربت و ثواب سوگواری بر امام شهید و بحثی کوتاه درباره شجره نفرین شده بنی‌امیه از نظر قرآن و از دیدگاه پیامبر عالیقدر اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و معرفی چند تن از ظالمین که به امام علیه‌السلام ظلم کرده‌اند، بخش پنجم: علل قیام و دعوت کوفیان، حرکت امام از مدینه... و حوادث ایام عاشورا و سیر اجمالی اسرا پس از شهادت و واقعه جانسوز کربلا. در پایان بخش پنجم کلماتی آموزنده از امام علیه‌السلام آمده است.

35 ـ حسین احیاگر آدم

حسینجانی، ابوالقاسم، تهران، سروش، چاپ اول 1377، 80 ص.

مجموعه حاضر، متضمن 22 مقاله کوتاه است که در آن از مصایب، فداکاری، شهادت و سایر ویژگی‌های اخلاقی امام حسین علیه‌السلام و رزمندگان اسلام سخن به میان آمده است.

36 ـ حدیث بوی سیب (گزیده‌ای از خصائص الحسینیه) بیان ویژگی‌ها و ذکر مصایب امام حسین علیه‌السلام

احمدوند، محسن، قم، میثم تمار، چاپ اول 1380، 240 ص.

حدیث بوی سیب گزیده‌ای از کتاب «خصائص الحسینیه» شیخ جعفر شوشتری است که طی آن به برخی ویژگی‌های شخصیتی، فضایل و مصایب امام حسین علیه‌السلام اشاره شده است. این کتاب با عناوینی از این دست به طبع رسیده است. خصوصیات امام حسین علیه‌السلام در عوالم وجود، خصوصیات حمیده و اخلاق پسندیده امام حسین علیه‌السلام، خصوصیات عبادات امام حسین علیه‌السلام در روز عاشورا، در خصوص الطاف الهیه نسبت به امام حسین علیه‌السلام، خصوصیات خشوع دل برای آن حضرت و جاری شدن اشک با یاد او، و ذکر مصایب امام حسین علیه‌السلام .

37 ـ حضرت ابا عبدالله الحسین علیه‌السلام

علامه، ضیاءالدین، تهران، میمند، چاپ اول، 1378، 216 ص.

مخاطبان این کتاب با اجداد طاهر حضرت «اباعبدالله الحسین علیه‌السلام » آشنا می‌شوند. کتاب با معرفی اجمالی 18 جد امام حسین علیه‌السلام ـ از عدنان تا عبد مناف ـ آغاز شده و در پی آن شرح حال هاشم بن عبدالمناف، عبدالمطلب، و عبدالله آمده است. افزون بر آن، کتاب متضمن داستانهای تاریخی است؛ از جمله داستان اصحاب فیل، حفر زمزم به دست عبدالمطلب و حارث، مکر یهود در اندیشه هلاک حضرت عبدالله، ظهور اصحاب اخدود، ظهور بزرگمهر و قتل بوذرجمهر.

38 ـ حماسه کربلا: زندگانی حضرت امام حسین علیه‌السلام

پیشوا، محمود، تهران، میقات، چاپ اول، 1377، 324 ص.

بحث‌های اصلی این کتاب در سه بخش تنظیم شده که عبارت اند از:

تولد و فضایل امام حسین علیه‌السلام، بررسی وضع خاندان ابی‌سفیان و علل خروج امام حسین علیه‌السلام از مدینه تا کربلا و چگونگی شهادت امام حسین علیه‌السلام، قیام او فضیلت زمین کربلا و زیارت عاشورا، مباحث اصلی کتاب برگرفته از این آثار است: امالی شیخ صدوق، ارشاد شیخ مفید، مناقب شهرآشوب مازندرانی و مروج الذهب مسعودی. بخش پایانی کتاب به متن کامل زیارت عاشورا اختصاص یافته است.

39 ـ حسین بن علی علیه‌السلام حماسه تاریخ

حجتی کرمانی، محمدجواد، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، مرکز چاپ و نشر، چاپ اول 1377، 260 ص.

مطالب کتاب حاضر در 3 بخش تنظیم یافته است. در بخش اول، از تکوین شخصیت، ارگانیزم روحی، افکار، ایده‌ها، زندگی خصوصی و موقعیت اجتماعی امام حسین علیه‌السلام سخن به میان آمده است. در بخش دوم، عوامل اساسی انحرافات جامعه اسلامی طی چند دوره از مرگ پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم تا زمامداری علی علیه‌السلام و از شهادت علی علیه‌السلام تا مرگ معاویه بررسی شده است. بخش سوم به تبیین استراتژی انقلاب امام حسین علیه‌السلام و تأثیرات و پیامدهای آن اختصاص دارد.

40 ـ الحسین و السنّة

الطباطبایی، السید عبدالعزیز، تهران، کتابخانه مدرسه چهل ستون مسجد جامع، چاپ اول، 1356، 148 ص.

این مجموعه گرانبار توسط کتاب‌شناس بزرگ معاصر، مرحوم استاد علامه سیدعبدالعزیز طباطبایی یزدی از سه کتاب مرجع و معتبر در نزد اهل تسنّن و از منابع اوّلیه در تاریخ اسلام، انتخاب و تنظیم شده است و آن سه کتاب عبارت اند از:

1 ـ کتاب الفضائل، نوشته ابوعبدالله احمد بن محمد بن حنبل شیبانی وائلی (164 ـ 241 ق) یکی از امامان چهارگانه اهل سنت و معروف به «امام احمد بن حنبل»

2 ـ انساب الاشراف، احمد بن یحیی بن جابر بلاذری (متوفای 279 ق) نویسنده فتوح البلدان

3 ـ المعجم الکبیر، ابوالقاسم سلیمان بن احمد بن ایّوب لخمی طبرانی (م360 ق)

معروف به حافظ طبرانی

امتیاز مهمی که این مجموعه دارد این است که احادیث و روایتهای آن از راویان و محدّثان قرن اول نقل شده است.

41 ـ حماسه سازان عاشورا: سخنان، داستان‌ها و حکایت‌هایی از زندگانی امام حسین علیه‌السلام و فرزندان و یاران فداکارش

اسرار، مصطفی، تهران، قادر، چاپ اول، 1376، 200 ص

حکایت و داستانهای مفید چنان مؤثر است که گاهی یک داستان و یک حکایت کوتاه تغییرات شگرف تربیتی و اخلاقی را در زمینه‌های گوناگون ایجاد می‌نماید. این کتاب مجموعه‌ای از حکایت و داستان‌ها و سخنان امام حسن علیه‌السلام و فرزندان و یاران فداکار ایشان است که به ترتیب عناوین و بر اساس حروف الفبا تنظیم شده است و از آن جا که هر حکایت و داستان پیام ویژه‌ای را در بردارد، ترتیب متنوع و گوناگونی را جهت بهره‌گیری از وقایع انسان‌ساز عاشورا و حوادث قبل و بعد از آن بوجود می‌آورد و خوانندگان هرلحظه با پرده متنوعی از موضوعات و حوادث کربلا روبرو می‌شوند و از دانشگاه نینوا بهره می‌گیرند، بدون آن که ارتباط معنوی داستان‌های قیام خونین عاشورا و وقایع آن گسسته شود. زیرا آنچه در حکایت واقعه کربلا از ابتدا تا انتها جریان دارد، فداکاری و ایثار و جانفشانی در راه خدا و پیروی از امام معصوم و دفاع از ارزشهای الهی و مبارزه با ستم‌گری و فساد است که در محتوای تمام حکایات و داستان‌ها موج می‌زند.

42 ـ الحسین علیه‌السلام مأتم الاسلام

فاخر، محمد شعاع، عربی، قم، شریف الرضی، چاپ اول، 1378، 128 ص.

شرح و تفسیر آیه پانزدهم سوره احقاف در قرآن و انطباق آن بر زندگی امام حسین علیه‌السلام است. نویسنده در این اثر، دو تفسیر عام و خاص از آیه مذکور ارایه می‌دهد. در تفسیر عام، ضمن شرح واژه‌های آیه، تفسیر کوتاهی راجع به هریک از آنها ذکر می‌کند و سپس از موضوع تربیت فرزند سخن به میان می‌آورد. در تفسیر خاص آیه، ابتدا اقوال پنج گانه در شأن نزول آن را مطرح می‌کند و سپس آنها را مورد نقد و تفسیر قرار می‌دهد. وی نظری را می‌پذیرد که نزول این آیه را در شأن امام حسین می‌داند. او با

استفاده از ادله عقلی و نیز احادیث فراوان نقل شده در این مورد، به شرح و تفسیر آیه می‌پردازد.

ولادت امام حسین در شش ماهگی، تغذیه او از انگشت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، شدت علاقه پیامبر به حسین علیه‌السلام و بیان احادیث مربوط به این موضوع و شرافت سلاله امام حسین از جمله مطالب کتاب است. نویسنده در پایان به استناد برخی از احادیث، نزول هشت آیه از قرآن را در شأن امام حسین علیه‌السلام می‌داند.

43 ـ حسین کیست؟

کمپانی، فضل الله، تهران، فروغی، چاپ ششم، 1378، 397 ص.

این اثر در شرح احوال و تاریخ زندگانی امام حسین علیه‌السلام است که به شیوه گزارشی نگارش یافته است. مؤلف در این کتاب، ابتدا به تاریخ ولادت، نسب، صفات عالیه، و نقش امام حسین علیه‌السلام در زمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و علی علیه‌السلام و امام حسن علیه‌السلام تا زمان حرکت به مکه در سال 60 هجری می‌پردازد. سپس با اشاره به مرگ معاویه و عدم بیعت امام حسین علیه‌السلام با یزید، چگونگی ورود امام علیه‌السلام به مکه و دعوت اهل کوفه از آن حضرت، فرستادن مسلم بن عقیل علیه‌السلام به کوفه، شهادت مسلم و هانی علیه‌السلام حرکت امام به سمت کوفه، حضور امام علیه‌السلام در کربلا، وقایع عاشورا و شهادت امام حسین علیه‌السلام یاران و خاندانش، اسارت اهل‌بیت علیهم‌السلام و نقش آفرینی آنها در کوفه و شام را روایت می‌کند. آنگاه به تجزیه و تحلیل شهادت امام حسین علیه‌السلام و رمز قیام آن حضرت همت می‌گمارد. در پایان وقایع قیام مختار و انتقام او از قاتلان امام حسین علیه‌السلام و یاران ایشان در کربلا و نیز نهضت توابین را به تصویر می‌کشد. مؤلف در این کتاب، از آیات، روایات و اشعار عربی و فارسی بهره برده است.

44 ـ الحسین فی طریقه الی الشهاده

الهاشمی، علی بن الحسین، قم، انتشارات الشریف الرضی، چاپ اول، 1371، 256 ص.

این اثر گزارش دقیق و گام به گام مسیر اباعبدالله الحسین علیه‌السلام است در حماسه عظیم کربلا، مؤلف، منازل، جایها و آبادیهای این مسیر را بر مبنای شعری بلند از مکه آغاز می‌کند و تا کوفه ادامه می‌دهد. مطالب کتاب دقیقا مستند است و اثری است ادبی، تاریخی و جغرافیایی و سودمند و کارآمد.

45 ـ خورشید بر نیزه

حسین خانی، نورالله، تهران، مسعی، چاپ اول 1379، 516 ص.

در این کتاب گوشه‌هایی از واقعه کربلا و حوادث روز تاسوعا و عاشورای حسینی علیه‌السلام به تصویر کشیده شده است. نگارنده، مطالب خود را از بازگشت قافله و ورود آن به مکه معظمه شروع کرده و با مباحثی چون: اعزام مسلم بن عقیل به کوفه، پیمان شکنی مردم کوفه، حکومت نظامی، شهادت مسلم و فرزندانش، حرکت قافله به سوی کوفه و جلوگیری سپاه حر بن یزید ریاحی ادامه داده است. در قسمت‌های پایانی کتاب، رشادت‌های اصحاب و یاران امام حسین علیه‌السلام همچنین برخی خطبه‌های زینب کبری علیهاالسلام ـ همراه با روایت شورش‌های مردم مدینه و مکه در شهادت امام حسین علیه‌السلام ـ بازگو می‌شود.

46 ـ داستانهایی از آثار تمسک به امام حسین علیه‌السلام

افشار، اسدالله، تهران، مؤسسه تحقیقاتی و انتشاراتی نور، چاپ‌اول 1380، 128 ص.

در مجموعه حاضر 110 داستان و حکایت کوتاه درباره فضایل و کرامات امام حسین علیه‌السلام و آثار توسل به آن حضرت فراهم آمده که عناوین برخی از آنها بدین شرح است. شفای هفت مریض در یک لحظه به برکت امام حسین علیه‌السلام، دعا در حرم حسین علیه‌السلام و شفای نابینا، زیارت ارواح از قبر حسین علیه‌السلام در شب قدر، آماده شدن مقدمات زیارت کربلای حسینی علیه‌السلام، گریه جبرئیل بر شهادت حسن علیه‌السلام و حسین علیه‌السلام، درآمد معدن نمک و عزای حسین علیه‌السلام و اخلاق اجتماعی امام حسین علیه‌السلام .

47 ـ در مکتب حسین علیه‌السلام شیعه شدم

حسینی‌مراکشی، ادریس، مترجم: مالک محمودی، قم، امام المنتظر(عج)، چاپ اول، 1380، 528 ص.

کتاب حاضر ترجمه «الانتقال الصعب فی المذهب و المعتقد» تألیف ادریس حسینی مراکشی است که طی آن نگارنده زندگی، کرامات، فضایل و مناقب حضرت امام حسین علیه‌السلام را ذکر می‌کند. افزون بر آن، ماجرای ثقیفه، حکومت امام حسن علیه‌السلام، و نحوه به قدرت رسیدن یزید را شرح می‌دهد. بخش عمده کتاب به مجموعه واکنش‌های امام

حسین علیه‌السلام در دوره‌های مذکور، همچنین واقعه خونین کربلا اختصاص دارد.

48 ـ ده مجلس

ظهیری، علی اصغر، قم، انصاری، چاپ اول 1380، 160 ص.

نوشتار حاضر مشتمل بر ده مجلس سخنرانی درباره قیام امام حسین علیه‌السلام است که با این عناوین تدوین شده است. امام حسین علیه‌السلام و معرفت، گریه بر امام حسین علیه‌السلام و شادی در آخرت، سعادت و شقاوت در کربلا، غربال ناپاکان در کربلا، شرح کوتاهی بر وصیت نامه امام حسین علیه‌السلام، اثر معجزه آسای نماز، امام حسین علیه‌السلام و اطاعت از امام زمان خود، عامل عدم پذیرش حق در کربلا.

49 ـ رسول ترک «آزاد شده امام حسین علیه‌السلام »

سیف اللهی، محمدحسن، قم، مسجد مقدس صاحب‌الزمان(جمکران)، چاپ‌اول 1380، 208 ص.

در صفحات نخست این کتاب شرح مختصری از زندگی و ماجرای توبه «رسول داد خواه خیابانی» (1284 تا 1339 ه .ش) به طبع رسیده است. وی فردی بود که به زورگویی و لاابالی شهرت داشت، اما پس از ماجرایی، تحول عمیقی در وی رخ می‌دهد و به یکی از مریدان امام حسین علیه‌السلام بدل می‌شود. در ادامه کتاب چهل خاطره از دوستان و آشنایان نامبرده درباره اعمال و رفتار وی آورده شده است.

50 ـ زبور عشق، 110 داستان از زندگی امام حسین و...

رمزی واحدی، محمدرضا، قم، سعید نوین، چاپ اول 1380، 200 ص.

در بخش نخست کتاب، صد و ده داستان و حکایت پندآموز با مضامینی از زندگانی، فضائل و کرامات امام حسین علیه‌السلام به طبع رسیده، در بخش دوم نیز توقف گاه‌های امام حسن علیه‌السلام از کعبه تا کربلا معرفی شده است. کتاب با ذکر برخی حضایل آن حضرت به پایان می‌رسد.

51 ـ زندگانی امام حسین علیه‌السلام

رسولی محلاتی، سیدهاشم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ سوم، 1378، 592 ص.

این کتاب پژوهشی است مستند با شیوه‌ای گزارشی و تحلیلی که به تفصیل در

تاریخ زندگانی امام حسین علیه‌السلام از تولد تا شهادت نگاشته شده است. این اثر مشتمل بر 17 فصل با عناوین فرعی گسترده است. در بخش آغازین کتاب خلاصه‌ای از شرح مؤلف و آثار علمی او ارائه شده است. اهم عناوین کتاب عبارت اند از: تاریخ ولادت و نامگذاری و خبر دادن از شهادت امام حسین علیه‌السلام توسط پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و امام حسین علیه‌السلام، امام حسین علیه‌السلام در دوران خلفای نخستین و حکومت علی علیه‌السلام و امامت امام حسن علیه‌السلام، امام حسین علیه‌السلام پس از شهادت برادر و سالهای پایانی خلافت معاویه، ولایتعهدی یزید، بحث و تحقیق در علل نهضت امام حسین علیه‌السلام، نقد نظریه تشکیل حکومت اسلامی به عنوان هدف قیام امام حسین علیه‌السلام با ارائه مستندات دینی و تاریخی، نقل آراء عبده و محمد عبدالباقی و علائلی در مورد قیام حسینی، دوران حکومت ننگین یزید تا قیام امام حسین علیه‌السلام گزارش تفصیلی نهضت امام حسین علیه‌السلام ـ به شیوه مقتل نگاری ـ امام حسین علیه‌السلام در مدینه و حرکت به سوی مکه و گسیل مسلم بن عقیل علیه‌السلام به کوفه و حرکت امام علیه‌السلام از مکه به سوی عراق و حادثه خونبار کربلا و شهادت امام حسین علیه‌السلام و یاران و اهل بیت و فرزندان آن حضرت و شرح احوال فرزندان و همسران آن حضرت، فضایل و مکارم اخلاق و کرامات و مواعظ آن حضرت.

52 ـ زندگانی امام حسین علیه‌السلام

رهنما، زین العابدین، دو جلد در یک مجلد، تهران، زوار، چاپ هجدهم، 1378، 294 + 464 ص.

این کتاب با ساختاری شبیه کتابهای رمان، گاهی با تفصیل و زمانی به صورت خلاصه و گاهی همراه با تعابیری احساسی و حماسی و ادبی، به تحلیل و توصیف زندگانی امام حسین علیه‌السلام و قیام عاشورا پرداخته است. کتاب با مقدمه‌ای مفصل که بیشتر از شرح زندگی امام حسین علیه‌السلام به نظر می‌رسد، به بررسی حوادث تاریخی صدر اسلام و خلفای نخستین و فتوحات اسلامی و دوران خلفای سفیانیان پرداخته است. این کتاب دو جلدی در یک جلد طبع گردیده است. جلد اول آن دارای 38 فصل و جلد دوم دارای 68 فصل است. برخی عناوین مهم جلد اول عبارت اند از: تحلیل و گزارش فتوحات اسلامی و حمله مسلمانان به ایران و علل و عوامل شکست ساسانیان و قوّت مسلمانان، تحلیل اوصاف یزید، شهادت حجر بن عدی و یارانش، سیاست‌ها و

شیطنت‌های معاویه و اوصاف شامات، شرح تفصیلی ماجرای عشق یزید به ارینب و دسیسه طلاق او از شوهرش عبدالله، داستان شهربانو، داستان تولد و نوجوانی امام حسین علیه‌السلام ادامه گزارش جنگهای مسلمانان و ایران در زمان یزدگرد سوم. عناوین مهم جلد دوم بدین قرار است: خلافت عمر و ماجرای قتل او، خلافت عثمان و شیوه حکومت و داستان کشته شدن او، تشریح ابعاد مختلف سیاسی و نظامی و فرهنگی دوران و خلافت علی علیه‌السلام، تاریخ سلطه معاویه و تشریح ابعاد دوران خلافت معاویه و نیرنگ‌ها و جنایات او تا مرگش، حکومت یزید، تاریخ قیام امام حسین علیه‌السلام از ابتدا و مدینه و فرستادن قاصد به سوی کوفه، حوادث عاشورا و اسارت خاندان عصمت و وقایع پس از عاشورا تا مجلس یزید در شام. نویسنده در پایان کتاب نتیجه‌گیری عبرت‌آمیزی آورده است درباره سرانجام پیروزی حق و زندگی جاودانی امام حسین علیه‌السلام و لعنت و بدنامی جاودانی یزید و باطل.

53 ـ زندگانی امام حسین علیه‌السلام

عمادزاده، حسین، تهران، سازمان اوقات و امور خیریه، اسوه، جلد اول و دوم، چاپ اول، 1377، 664 + 704 ص.

شرح تحولات تاریخی و جنبه‌های والای شخصیت حضرت امام حسین علیه‌السلام مقوله اصلی این کتاب است که با موضوعاتی از این دست به طبع رسیده است. زندگانی امام حسین علیه‌السلام از حسب و نسب، شخصیت و خصوصیات زندگی و...، شش ماه آخر عمر امام حسین و اوضاع ممالک اسلامی، مردن معاویه، سلطنت یزید، قیام حسین علیه‌السلام و...، حرکت از مکه تا ورود به کربلا، از ورود به کربلا تا صبح عاشورا، و روز تاریخی عاشورا، شهادت و فداکاری حضرت امام حسین علیه‌السلام .

54 ـ زندگانی امام حسین علیه‌السلام، داستان‌هایی از زندگانی، سیره، معجزات، توسل و تربیت.

باقرزاده، عبدالرحمن، قم، انتشارات حضرت معصومه علیهاالسلام، چاپ اول، 1418 ق، 243 ص.

بی‌تردید برای کسی که بخواهد راه درست زندگی را طی کند و سرافرازی در جامعه و سعادت در آخرت را جلب کند، آشنایی با زندگی مردان بزرگ و سخنان و سیره عملی و خصوصیات فردی و اجتماعی آنان، بسیار با اهمیت و آثار تربیتی آن بر کسی پوشیده

نیست. از طرف دیگر، آشنایی با معجزات و اهمیت و آثار عزاداری و توسل به ساحت مقدس ائمه اطهار علیهماالسلام خصوصا امام حسین علیه‌السلام ما را در تحکیم عقاید دینی و توجه بیشتر به آن بزرگوار و ارادت عملی و عزاداری سنتی که همواره مورد تأکید بزرگان دین بوده است، کمک خواهد نمود.

اثر فوق از شش بخش تشکیل شده است که عناوین آن بدین قرار است: نگاهی گذرا به زندگانی امام حسین علیه‌السلام، حسین علیه‌السلام در زمان پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، سیره امام حسین علیه‌السلام، معجزات و عذاب دنیوی ظالمین، اهمیت و آثار توسل و عزاداری و زیارت و تربت امام حسین علیه‌السلام .

55 ـ زندگی امام حسین علیه‌السلام

کریمیان، منصور، تهران، اشرفی، چاپ اول 1379، 244 ص.

جلد پنجم از مجموعه «زندگانی چهارده معصوم» به شرح زندگانی امام حسین علیه‌السلام اختصاص دارد که بر اساس کتاب منتهی‌الامال فی تواریخ النبی والال نوشته شیخ عباس قمی تدوین شده است. در این کتاب ضمن مروری کوتاه بر زندگی امام حسن علیه‌السلام، تاریخ پیش از وقایع نهضت کربلا، خروج امام حسن علیه‌السلام از مکه، ورود به نینوا، رویدادهای روز تاسوعا و عاشورا. و در پایان کتاب، وقایع پس از شهادت امام حسین و فضیلت گریه کردن و مرثیه خوانی بر او آمده است.

56 ـ زندگانی اباعبدالله الحسین علیه‌السلام

علی بن موسی ابن طاووس؛ مترجم: محمد صحفی، قم، اهل بیت علیهم‌السلام، چاپ چهارم 1377، 256 ص.

این اثر مشتمل است بر ترجمه و شرح کتاب «لهوف» در شرح زندگانی پیشوای شهیدان حسین بن علی علیه‌السلام . مطالب کتاب در سه قسمت با این عناوین فراهم آمده است: «شرح زندگانی حسین علیه‌السلام از روز ولادت تا بامداد عاشورا»، «وقایع روز عاشورا و شهادت شهدا» و «جزئیات وقایع بعد از شهادت حسین علیه‌السلام تا بازگشت اهل بیت علیهم‌السلام به مدینه».

57 ـ زندگانی حضرت امام حسین بن علی علیه‌السلام

فاضل، جواد، تهران، افراسیاب، چاپ اول 1380، 420 ص.

در کتاب حاضر گوشه‌هایی از زندگی حضرت امام حسین علیه‌السلام از زمان طفولیت تا شهادت به منابع متنوع بازگو شود. بخشی از کتاب نیز به مطالبی در باب شخصیت امام حسین علیه‌السلام، ویژگی‌های اخلاقی، کرامات، فضایل و سخنان و احادیثی از آن حضرت اختصاص دارد. واقعه کربلا، روزهای تاسوعا و عاشورا و مجموعه رویدادهای این دو روز، عمده‌ترین مباحث کتاب را تشکیل می‌دهد.

58 ـ زندگانی حضرت امام حسین علیه‌السلام و داستان کربلا و عاشورا گزیده‌ای از منتهی‌الامال محدث قمی رحمه‌الله

استادی، رضا، قم، دفتر نشر برگزیده، چاپ اول 1380، 272 ص.

نوشتار حاضر برگزیده و متن ساده شده‌ای از کتاب «منتهی‌الامال فی تواریخ النبی والال» تألیف شیخ عباس قمی درباره فضایل و کرامات امام حسین علیه‌السلام، همچنین وقایع و رخدادهای تاریخی مربوط به آن حضرت است که با عناوینی از این دست تدوین شده است. فضایل و مناقب و مکارم اخلاقی آن حضرت، ثواب گریه کردن و گفتن و خواندن مرثیه و اقامه مجلس عزا، آمدن جناب مسلم به کوفه، ملاقات آن حضرت با حر بن یزید ریاحی، وقایع روز تاسوعا، وقایع روز عاشورا، وقایعی که بعد از شهادت واقع شده، دفن اجساد مطهّر شهدا، ورود اهل بیت علیهم‌السلام به دارالعماره، نامه ابن زیاد به یزید، ورود اسرا و سرهای شهدا به شام، ورود اهل بیت علیهم‌السلام به مدینه طیبه.

59 ـ سبط نبی حسین بن علی علیه‌السلام : رمز قرآن از حسین آموختیم

بی‌آزار شیرازی، عبدالکریم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول، 1376، 32 ص.

این اثر مجلد اول از مجموعه چهارجلدی سبط نبی بر آن است تا گوشه‌ای از ولایت و کارگردانی امام حسین علیه‌السلام را با سیاست و تدبیرات الهیه در پشت صحنه به تماشا بگذارد تا خواننده ببیند که چگونه این ابرمرد تاریخ توانست با هفتاد و دو تن یاران خود تمامی زمین را به کربلا و تمامی زمانها را به عاشورا تبدیل کند و بنیان طاغوت و ظلم و استبداد را در بسیاری از مکانها و زمانها بر کند و اسلام و استقلال و آزادی را جایگزین

آن سازد. کتاب مصور و رنگی است و استناد آن به آیات قرآن و کتب معتبر شیعی است. عناوین برخی از مباحث کتاب بدین قرار است: حسین علیه‌السلام پاداش پاکدامنی زهرا علیهاالسلام، امام حسین علیه‌السلام، نمونه اخلاق قرآن، تفسیر شهید و شهداء، امام حسین علیه‌السلام تفسیر رموز کلمات نمایشی حج ابراهیم و اسماعیل، امام حسین و تفسیر آیه قرآن.

60 ـ سبط نبی، حسین بن علی علیه‌السلام زمین گسترده کربلا در سرزمین عراق، شام و عربستان

بی‌آزار شیرازی، عبدالکریم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول، 1376، 48 ص.

این کتاب مجلد دوم از مجموعه چهار جلدی سبط نبی حسین بن علی علیه‌السلام است که به جریان خون کربلا در سایر زمین‌ها پرداخته. از آن جا که اهل بیت علیهم‌السلام از جریان حادثه دلخراش کربلا برای بیداری و آگاهی مردم نسبت به ظلم و بیداد بنی امیه بهره گرفتند و به هر سرزمینی که رسیدند خون حسینی را به مردم آنجا تزریق کردند، دیری نپایید که انقلاب کربلا از عراق به سایر نقاط جهان جریان یافت. به شام، مدینه، مکه، یمن، خراسان، سمرقند، افغانستان، سواحل چین، هند و پاکستان و... مباحث کتاب عبارت اند از: امام حسین علیه‌السلام و تفسیر آیه من قتل نفسا، احیای سرزمینهای اسلامی با تزریق خون حسینی، تزریق خون کربلا توسط کاروان اسرا به مردم شهرهای عراق، شام و حجاز، عراق در تسخیر خاندان حسینی، سر امام حسین علیه‌السلام و حضرت یحیی، دو سند جنایت تاریخ در شام، تزریق خون زینب علیهاالسلام در سرزمین شام و تجاوز به حرم.

61 ـ سبط نبی، حسین بن علی علیه‌السلام : زمان، گسترده عاشورا

بی‌آزار شیرازی، عبدالکریم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول، 1376، 48 ص.

این اثر مجلد سوم از مجموعه «سبط نبی حسین بن علی علیه‌السلام » است که «زمان گسترده عاشورا» عنوان گرفته. در این مجلد به حرکتهای انقلابی مسلمانان متأثر از حادثه دردناک کربلا پرداخته شده، جماعتی که از نقاط مختلف زمین گرد آمدند و به طور پنهانی نهضت‌عاشورا را تداوم دادند. مباحث ارائه شده در این مجلد عبارت‌اند از: قیام مختار، قیام ابومسلم خراسانی، ولایت ائمه علیهماالسلام بعد از حادثه کربلا، امام سجاد

علیه‌السلام پاسدار نهضت اصلاحی سیدالشهدا علیه‌السلام، پاسداری امام سجاد علیه‌السلام از سنگر اتحاد، پاسداری امام سجاد علیه‌السلام از ادب سیدالشهدا علیه‌السلام، پاسداری امام سجاد علیه‌السلام از مرزها در برابر حملات نظامی و تهاجمات فرهنگی و ... .

62 ـ سرالشهادتین: الشهادة السریه و الجهریه لرسول الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم

دهلوی، عبدالعزیز بن احمد، تهران، موسسه الحسین علیه‌السلام، چاپ اول 1378، 40 ص.

در این نوشتار که به زبان عربی به طبع رسیده، مقوله شهادت از منظر پیامبر اسلام تبیین شده است. عمده مطالب کتاب به شرح فلسفه شهادت امام حسن علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام در روایات پیامبر بدین قرار است. شهادة السروالعلانیه، الحسن علیه‌السلام و الحسین علیه‌السلام ابنا رسول الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، فضائل الحسن علیه‌السلام، الشهاده السریه، الشهاده الجهریه و اخبار النبی به مقتل الحسین علیه‌السلام .

63 ـ سراج الایمان در وقایع محرم الحرام و ماه صفر

شایان تبریزی، علی، جلد 3، قم، دارالکتاب، چاپ اول، 1378، 260 ص.

در این کتاب «وقایع ماه محرم و شخصیت امام حسین علیه‌السلام » در آینه احادیث و روایات بررسی و تبیین می‌شود. مؤلف، کتاب را با عناوینی از این دست به رشته تحریر درآورده است: وقایع اول محرم، در فضیلت مجلس موعظه و ثواب آن، در مناقب اباعبدالله علیه‌السلام و مکارم اخلاق ایشان، در فضایل امام حسین علیه‌السلام خبر دادن جبرئیل از شهادت، خبر دادن پیغمبر اسلام از شهادت اباعبدالله علیه‌السلام مصیبت آن حضرت اعظم مصائب است و ستم‌هایی که به آن حضرت وارد شده.

64 ـ سجاده خونین: مجموعه اشعار و 114 داستان از ولادت تا شهادت امام حسین علیه‌السلام

نوری، یحیی؛ تهران، فیض کاشانی، چاپ اول 1379، 232 ص

در این مجموعه 114 داستان کوتاه از زندگانی امام حسین علیه‌السلام از ولادت تا شهادت، ذیل این عناوین سامان یافته است. امام حسین علیه‌السلام قبل از ولادت، ولادت تا ازدواج، روش‌های اخلاقی امام حسین علیه‌السلام، معجزات امام حسین علیه‌السلام، خروج امام حسین علیه‌السلام و یارانش از مدینه، سفیران شهید، صحرای کربلا، عصر تاسوعا، سخنان

امام حسین علیه‌السلام به سپاه دشمن در صبح عاشورا، حمله دشمن قبل از ظهر عاشورا و اسامی شهدا، از نماز ظهر عاشورا تا شهادت امام حسین علیه‌السلام، آخرین مبارزه تقسیم غنایم و تقسیم سرها و نوحه‌سرایان امام حسین علیه‌السلام .

65 ـ سرشک خوبان در سوگ سالار شهیدان

محمودی، محمدباقر؛ ترجمه عبدالحسین بینش و غلامرضا جمشیدنژاد، به کوشش مرکز پژوهش‌های اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه‌پاسداران، قم، افق فردا، چاپ اول، 1379، 312 ص.

واقعه کربلا و شخصیت حسین بن علی علیه‌السلام را از منظر تاریخ بررسی می‌کند. مؤلف بعد از ارائه تحقیقی درباره جایگاه امام حسین علیه‌السلام در نزد خداوند و بیان فضیلت سوگواری و گریستن بر او، مراحل نهضت آن حضرت را شرح و تحلیل کرده است. او ابتدا علل حرکت حسین علیه‌السلام از مدینه به مکه و ورود مسلم به کوفه را شرح کرده و سپس حرکت به طرف کوفه و ورود به کربلا و رخدادهای خونین آن را بیان داشته است. رفتار یزید و نیروهای او با سر حسین علیه‌السلام و اسیران از کربلا تا شام و خطابه‌های آنان در کوفه و شام و بازگشت آنان به مدینه، از دیگر عناوین کتاب است. فرجام قاتلان حسین علیه‌السلام نیز بررسی شده است. عنوان متن ترجمه شده: «عبرات المصطفین فی مقتل الحسین علیه‌السلام » می‌باشد.

66 ـ سرچشمه اشک و غم

میرشفیعی خوانساری، علی؛ تهران، مؤلف، چاپ اول 1380، 64 ص.

در کتابچه حاضر، گوشه‌هایی از زندگی حضرت حسین بن علی علیه‌السلام با اشاره به ماجرای بیعت خواستن از آن حضرت تشریح می‌شود. واکنش‌های خاندان پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، عبدالله بن زبیر و عبدالله بن عمر بن خطاب پس از شهادت حسین بن علی علیه‌السلام مطالبی است که در پی می‌آید. بخش پایانی کتاب به‌شرح رنج‌های فاطمه‌زهرا علیهاالسلام پس از وفات پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم اختصاص دارد.

67 ـ سفرنامه عشق، سیری در تاریخ عاشورا

عظیمی‌زاده، احمد، تهران، کوثر، چاپ اول 1379، 360 ص.

در کتاب حاضر، شرحی از زندگانی امام حسین علیه‌السلام ـ از ولادت تا شهادت ـ به طبع رسیده است. افزون بر آن، علل و چگونگی شکل‌گیری نهضت عاشورای حسینی، نیز حوادث و پیامدهای آن بازگو شده است. عناوین برخی فصل‌های کتاب بدین قرار است: امام حسین علیه‌السلام در زمان پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، امام حسین علیه‌السلام در زمان معاویه، ورود امام حسین علیه‌السلام به مکه و جریانات مکه، منازل مسیر مکه تا کربلا، اتفاقات شب عاشورا، آغاز جنگ و شهادت اصحاب، حوادث بعد از شهادت تا ورود اسیران اهل‌بیت علیهم‌السلام به شام و سرنوشت قاتلان سیدالشهدا علیه‌السلام .

68 ـ سفن النجاه.

سنجری اراکی، علی رضا، قم، بی‌نا، چاپ اول 1380، 24 ص.

«سفن النجاه» جزوه‌ای است در باب فضایل و کرامات اهل بیت علیهم‌السلام ـ به ویژه حضرت علی علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام ـ که این عناوین را در بر می‌گیرد: فضایل امیرالمؤمنین، تشبیه علی علیه‌السلام به سوره مبارکه توحید، بالاترین عبادات، حضور اهل‌بیت علیهم‌السلام هنگام مرگ مؤمن، یاد و گریه برای اهل بیت علیهم‌السلام، زیارت قبر امام حسین علیه‌السلام، زیارت مختصر امام حسین علیه‌السلام از راه دور، زیارت عاشورا، سلام بر حسین علیه‌السلام بعد از نوشیدن آب، زیارت امام رضا علیه‌السلام و صلوات بر محمد و آل محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم .

69 ـ سلام و صلوات بر امام حسین علیه‌السلام

مبارکه، ابن رضا ابراهیم، قم، عطر عترت، چاپ اول 1380، 224 ص.

مجموعه حاضر شامل احادیث و روایاتی است درباره حضرت امام حسین علیه‌السلام که ذیل چهارده فصل نظام یافته است. متن عربی، ترجمه فارسی و نشانی احادیث در کتاب موجود است. این احادیث عمدتا در باب این موضوعات نقل شده است: امام حسین علیه‌السلام، کیفیت رفتن به زیارت امام حسین علیه‌السلام و آداب زیارت او، فواید زیارت امام حسین علیه‌السلام، اجابت دعا سر قبر امام حسین علیه‌السلام، مجموعه دعاهایی که برای قرائت در

کنار قبر امام حسین علیه‌السلام نقل شده است، آثار ترک زیارت امام حسین علیه‌السلام، مراتب زائرین امام حسین علیه‌السلام، و آثار تربت امام حسین علیه‌السلام .

70 ـ سیمای کربلا

صحّتی سردرودی، محمد، تهران، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ دوم، 1373، 237 ص.

این کتاب تاریخ کربلاست؛ تاریخ شهر عشق و حماسه و حریم حریت در فصول آغازین کتاب از پیشینه تاریخی کربلا، حدوث حادثه شگفت و عظیم عاشورا و پیروزمندانه بر خون نشستن گلگون چهرگان حسینی تدفین معلم شهادت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام و یارانش در آن دیار، چگونگی شکل‌گیری آستان حسینی سخن رفته است. در دیگر فصل‌ها از آثار تاریخی و زیارتگاه‌های کربلا، قیام و خیزشهایی که از آبشخور زلال کربلا سیراب شدند، فضیلت زیارت کربلا و عظمت تربت پاک اباعبدالله علیه‌السلام و خاندان علم و ... بحث شده است.

71 ـ سیمای حسین علیه‌السلام

کریمی جهرمی، علی، قم، راسخون، چاپ اول، 1379، 199 ص.

این کتاب، شخصیت حضرت امام حسین علیه‌السلام را از زبان دیگران معرفی می‌کند. نویسنده، امام حسین را از شخصیت‌های نادری می‌داند که دوست و دشمن، زبان به ستایش او گشوده‌اند. این ستایشگران عبارت اند از: خدا و رسولان او، پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، فاطمه زهرا علیهاالسلام، امامان شیعه، یاران و خویشاوندان حضرت حسین علیه‌السلام، دشمنان و قاتلان او، گروهی از شاعران و متفکران و مصلحان غیرمسلمان، بخشی از کتاب به معرفی امام حسین از خلال سخنان خود او اختصاص دارد که در آن به اصل و نسب و مقام علمی و معنوی خود و خاندانش در نزد پروردگار اشاره کرده است.

72 ـ سیره عملی اهل بیت علیهم‌السلام امام حسین علیه‌السلام

ارفع، کاظم، تهران، فیض کاشانی، چاپ اول 1380، 94 ص.

پنجمین شماره از مجموعه «سیره عملی اهل بیت» شامل شرح کوتاهی از زندگی و سیره عملی حسین بن علی علیه‌السلام است که طی آن نکاتی درباره قیام حسینی، واقعه

عاشورا و احادیثی از وی فراهم آمده است.

73 ـ شخصیت حسین علیه‌السلام قبل از عاشورا، کتابی تاریخی، روائی، قرآنی، ادبی، فنی و اجتماعی

مدرس بستان آبادی، محمدباقر، تهران، دارالکتب اسلامیه، چاپ اول، 1380، 518 ص.

در این کتاب، سخنانی از حضرت امام خمینی رحمه‌الله همراه با شرح مفصلی از زندگی، سیره عملی، شخصیت و کرامات آن حضرت فراهم آمده است. ولادت حسین علیه‌السلام سیمای حسین علیه‌السلام در آیات قرآن، نام حسین علیه‌السلام در احادیث رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، شجاعت حسین علیه‌السلام، حسین علیه‌السلام در عصر عثمان، شخصیت امام حسین علیه‌السلام در نظر معاویه، روایات و احادیثی از امام حسین علیه‌السلام، حسین علیه‌السلام در مقام تواضع، عظمت حسین علیه‌السلام در نظر عمروعاص و سخاوت حسین علیه‌السلام عناوین اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد.

74 ـ شرح وصال: ترجمه المجالس السنیه

محسن امین جبل عاملی؛ مترجم: محمدرضا، جبّاران، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، شرکت چاپ و نشر بین‌الملل، چاپ اول 1380، 288 ص.

نوشتار حاضر ترجمه جزء اول از کتاب «المجالس السنیه» است که طی آن، در قالب مجالس روضه شرحی از زندگانی امام حسین علیه‌السلام از هنگام تولد تا شهادت به دست داده شده است. در پایان هر مجلس به تناسب، اشعاری در رثای اهل بیت علیهم‌السلام آورده شده است.

75 ـ شگفتیهای شقایق خونین امامت

غفاری، حسن، قم، مؤلف، چاپ اول 1377، 168 ص.

این اثر مشتمل بر 8 فصل و یک خاتمه است که در آن شگفتی‌های دوران زندگی امام حسین علیه‌السلام از بدو تولد تا شهادت ذکر شده است. برخی از مباحث کتاب بدین قرار است: شگفتی‌های دوران تولد، شگفتی‌های فضایل امام حسین علیه‌السلام، خبرهای شهادت و شگفتی‌های آن و فلسفه و نحوه عزاداری بر امام حسین علیه‌السلام، عاشورا و سرانجام قیام مختار برای انتقام قاتلان امام علیه‌السلام .

76 ـ شهید کربلا

شفیع، محمد؛ مترجم: محمدامین حسین بر، تهران، محمد امین حسین بر، چاپ اول 1380، 128 ص.

شهید کربلا شامل مجموعه مطالبی درباره روند شکل‌گیری و پیامدهای قیام کربلاست. نگارنده با مروری بر نحوه انتخاب یزید با عنوان حاکم اسلامی و تلاش او برای بیعت گرفتن وی از امام حسین علیه‌السلام را ذکر می‌کند. پس از آن چگونگی حرکت امام حسین علیه‌السلام به سوی مکه و کوفه را پی می‌گیرد و در پایان نحوه شهادت امام حسین علیه‌السلام و یارانش را در صحرای کربلا، توصیف می‌کند. در انتهای کتاب برخی خطبه‌های زینب کبری علیهاالسلام، همچنین سخنرانی‌های امام سجاد علیه‌السلام در کوفه و شام آمده است.

77 ـ الطریق الی منبر الحسین علیه‌السلام لنیل سعادة الدارین

کاشی، عبدالوهاب (عربی)، قم، شریف الرضی، چاپ اول، [1379 ]280 ص.

این کتاب به بیان شیوه خطابه و روضه‌خوانی برای حسین علیه‌السلام می‌پردازد. مؤلف ابتدا با استناد به احادیث معصومین علیهم‌السلام درباره گریه و روضه‌خوانی و زیارت حسین علیه‌السلام بحث کرده است. آنگاه اهمیت خطابه و صفات خطیب و لزوم آگاهی علمی او را بیان نموده است. وی برخی از کتابهای مورد نیاز خطیب در زمینه‌های اعتقادی، اخلاقی، تفسیری، فقهی، تاریخی، حدیثی و کتب متفرقه مفید برای او را یادآور شده و سپس 40 مجلس عزای حسینی را به عنوان نمونه آورده است. در هر مجلس، نخست قصیده‌ای را ذکر کرده و آنگاه با استناد به آیات و احادیث و اقوال علما به توضیح موضوع اعتقادی و اخلاقی و اجتماعی یا شرعی مورد بحث پرداخته است. پایان هر مجلس با ذکر اشعاری در مصیبت اهل بیت همراه است.

78 ـ ظهور العشق الاعلی و عهد الهی

تابنده، علی، تهران، حقیقت، چاپ اول 1380، 142 ص.

کتاب مشتمل بر چهار فصل است. فصل نخست، مقدمه‌ای کوتاه از «نور علی تابنده» است. درباره کتاب و علل نگارش آن، فصل دوم کتاب با عنوان «ظهور العشق الاعلی» اشاره به عبارتی است که در «خطبه الاولیاء جزو القاب حضرت اباعبدالله

الحسین علیه‌السلام ذکر شده است. عشق اعلی اشاره به عشق الهی است که به مناسبت علو هدف و اعلاء بودن معشوق صفت «اعلی» گرفته است». این فصل عمدتا در باب واقعه کربلا و نحوه شهادت امام حسین علیه‌السلام و یارانش است. فصل سوم با عنوان «عدل الهی» اشاره به آیه 111 سوره برائت (توبه) دارد. ترجمه آیه مذکور چنین است: «خدا از مؤمنان جان‌ها و مال‌هایشان را خرید، تا بهشت از آنان باشد». این فصل در اصل تفسیر عرفانی این آیه از قرآن کریم است. در فصل چهارم شرح مختصری از زندگی نگارنده (حاج علی تابنده محبوب علیشاه) به چاپ رسیده است.

79 ـ عبور از غروب: تاریخ تحلیلی قیام امام حسین علیه‌السلام از آغاز تا پایان اسارت اهل بیت

شمس‌الدین، سیدمهدی، قم، مؤسسه توسعه فرهنگ قرآنی، چاپ اول، 1379، 127 ص.

گفتاری است راجع به علل قیام امام حسین علیه‌السلام خصوصیات این قیام و چگونگی آن، مؤلف حادثه عاشورا را از زمان مرگ معاویه ریشه‌یابی کرده و علل رویارویی امام حسین علیه‌السلام با لشکر یزید را مورد کند و کاو قرار داده است. کتاب به روش توصیفی و تاریخی و با استفاده از منابع شیعی و سنی نگارش یافته است. جنبش کوفه، شهادت امام حسین و یارانش، اسرا، قیامهای توابین و قیام مختار از فصلهای آن است.

80 ـ عجایب و معجزات شگفت‌انگیزی از امام حسین علیه‌السلام

طباطبائی، محمد، قم، مکتب اهل بیت علیهم‌السلام، چاپ اول 1378، 176 ص.

در این مجموعه 50 داستان و حکایت از فضایل و کرامات امام حسین علیه‌السلام گرد آمده است. عناوین برخی از حکایت‌ها به این قرار است: میوه بهشتی، هدیه خداوند متعال به امام حسین علیه‌السلام، زنده کردن مرده‌ای توسط امام حسین علیه‌السلام، داستان شگفت‌انگیز عبور حضرت علی علیه‌السلام از کربلا، حضرت ابراهیم علیه‌السلام و مصیبت امام حسین علیه‌السلام، پیش‌بینی امام حسین علیه‌السلام در مورد قاتل خویش، و داستان شگفت‌انگیز راهب مسیحی در مورد فاجعه کربلا و سرنوشت ظالمان و قاتلان امام حسین علیه‌السلام .

81 ـ علی علیه‌السلام و حسین علیه‌السلام : دو قهرمان اسلام

گابریل انکری؛ مترجم: فروغ شهاب، تهران، ارمغان، چاپ اول 1378، 322 ص.

گابریل انکری در این کتاب، نخست تصویری از زندگی اعراب، ظهور پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و وقایع صدر اسلام به دست می‌دهد؛ سپس با استناد به مدارک تاریخی، حضرت علی علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام و نقش سازنده آنها را در جهان اسلام باز می‌نماید.

82 ـ فضائل الحسن و الحسین علیه‌السلام

احمد بن محمد ابن حنبل، تهران، بنیاد بعثت؛ مؤسسه الحسین علیه‌السلام چاپ اول، 1377، 68 ص.

کتاب حاضر که شامل احادیث و فضایل امام حسن علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام است که توسط علمای اهل سنت نقل شده، سپس «احمد بن محمد ابن حنبل» ـ یکی از امامان اهل سنت ـ آن را تدوین نموده است. این اثر به زبان عربی نگارش شده و فصل پایانی آن به فهرست آیات، احادیث و نمایه متن اختصاص دارد.

83 ـ قافله عشق

حسین خانی، نورالله، تهران، مسمعا، چاپ دوم، 1376، 88 ص.

حادثه پر اندوه کربلا و مصیبت عظمای تاریخ بشریت به روایات مختلف بیان شده و این بار این حدیث پر اندوه به زبان قصه بازسازی می‌شود. داستان از زمانی آغاز می‌شود که حسین علیه‌السلام و خانواده و یاران اندک خویش راهی کربلا است و فرزدق شاعر بزرگ عرب از کوفه راهی مدینه است و طبیعتا آن دو با یکدیگر دیداری دارند و در این دیدار است که اسوه شرافت و شجاعت و مردانگی از شهادت مسلم بن عقیل آگاهی می‌یابد لکن امام علیه‌السلام با عزمی جزم به سوی کوفه حرکت می‌کنند و آن گاه باقی ماجرا و پیوستن حر بن ریاحی به سپاه امام و خطبه حضرتش در صحرای کربلا و سرانجام شهادت ایشان‌است. داستان با زبانی ساده‌وروان و پرجاذبه بازگفته‌شده‌است.

84 ـ قصه غروب

ستاد برگزاری شب شعر عاشورا، شیراز، ستاد برگزاری شب شعر عاشورا، چاپ اول 1380، 96 ص.

«قصه غروب» به شرح گوشه‌هایی از زندگی امام حسین علیه‌السلام به ویژه واقعه کربلا شهادت آن حضرت اختصاص دارد. کتاب در قالب داستان با این موضوعات تدوین شده است. شام غریبان، جواد غفورزاده، پرتو دوازدهم، سیدمهدی شجاعی؛ قصه‌های غروب، محمدرضا سنگری، سه شعله در صحرا، محمدرضا سنگری، مردی از پس غبار، سیدابوالقاسم حسینی، خدایا کار زینب مشکل افتاد، احد ده بزرگی، پرستوهای مهاجر، جواد غفورزاده، این مطالب با اشعار کوتاهی در رثای امام حسین علیه‌السلام به پایان می‌رسد.

85 ـ قصه کربلا، بضمیمه قصه انتقام

نظری منفرد، علی، قم، سرور، چاپ ششم، 1379، 704 ص.

واقعه عاشورای حسینی یکی از بزرگترین و جامع‌ترین رویدادهای تاریخی است که هنوز با گذشت قرنها تازگی و طراوت و جذّابیت و آموزندگی خود را از دست نداده و همچنان باقی مانده که نویسندگان و محققان با متدها و شیوه‌های گوناگون و متفاوت ـ که آن هم نتیجه نگرش به این حادثه عظیم از زوایای مختلفی است ـ آن را ترسیم کرده‌اند که به برخی از این شیوه‌ها و آثار مربوط به زندگی و قیام امام حسین علیه‌السلام اشاره می‌شود.

1 ـ جمع آوری و نگارش حادثه کربلا فقط بعنوان یک رویداد تاریخی همانند دیگر رویدادها که در جای و زمان مناسب خود ثبت کرده‌اند. البته بعضی به صورت مفصّل نقل کرده‌اند مثل «تاریخ طبری» و «الکامل فی التاریخ» و گروهی در نهایت ایجاز و اختصار همانند «تاریخ یعقوبی» و «مروج‌الذهب» و برخی راه میانه را برگزیده‌اند، چون «ارشاد» شیخ مفید و «منیرالاحزان» ابن نما و «اللهوف» سیدابن طاوس

2 ـ دسته دیگر به طور مستقیم به نوشتن مقتل نپرداخته‌اند بلکه زندگانی و سیره امام حسین علیه‌السلام و فضائل و مناقب او را ذکر کرده‌اند و در ضمن آن از واقعه کربلا نیز سخن گفته‌اند، که می‌توان «بحارالانوار» علامه مجلسی و «عوالم» بحرانی و «جلاءالعیون» شبّر و «کشف الغمّه» اربلی و «مناقب» ابن شهر آشوب را می‌توان نام برد.

3 ـ گروهی از نویسندگان هم با نگاهی تحلیلی به نهضت عاشورا نگریسته‌اند و از این جنبه که مکتب عاشورا به انسان‌ها درس شجاعت، صبر، ایثار، وفا، ایمان، اخلاص و عشق به خدا را می‌آموزد، رخدادهای مربوط به عاشورا را گرد آورده‌اند، همانند «سمو الذات» علائلی و «حیاه‌الحسین» قرشی.

4 ـ جمعی دیگر انقلاب کربلا را حرکتی حماسی قلمداد کرده و از این زاویه واقعه کربلا را مورد بررسی قرار داده‌اند.

5 ـ برخی دیگر به کاوش و یافتن علل و اسباب قیام حسین علیه‌السلام پرداخته‌اند و انگیزه و یا انگیزه‌های قیام و نهضت آن بزرگوار را برشمرده‌اند.

این‌ها چند نمونه از شیوه‌های گوناگونی است که در زمینه گزارش و تحلیل حادثه عاشورا از طرف نویسندگان عرضه شده است. آنچه که در نگارش این کتاب از نظر ترتیب واقعه کربلا مورد توجه بوده این است که نویسنده با اسلوب تاریخ نگاری، ولی از زاویه‌ای دیگر به طف نگریسته است. مهمترین ویژگی این اثر «سفرنامه بودن» آن است. سفرنامه‌ای که خود امام، اصحاب و خانواده او و دیگر حاضران، راویان آن هستند. سفر امام در پنج مرحله گزارش شده است: سفر اول، حرکت از مدینه به سوی مکه با هدف امتناع و سرباز زدن از بیعت با یزید و روی آوردن به جایگاهی مناسب برای رساندن پیام خود به مسلمانان جهان در عدم بیعت با یزید و ردّ صلاحیت او برای خلافت به مسلمانان، در قالب ملاقاتها، سخنرانیها، و مکاتبات همچون نامه‌ای که به اهل کوفه و یا بصره ارسال فرموده‌اند، سفر دوم: حرکت از مکه به سوی عراق که به صورت ظاهر برای اجابت دعوت مردم کوفه که نامه‌های زیادی به حضرت نوشته، و نیز کسانی را که برای دعوت از حضرت فرستاده بودند؛ در واقع حرکت برای انجام رسالت عظیمی که بر عهده داشت و آن قیام عظیم بود در راه سعادت و آگاهی و بیداری انسانها و رفع فساد.

سفر سوم: حرکت اهل بیت به سوی شام همراه با رسالت تبلیغ و رسانیدن پیام امام علیه‌السلام، سفر چهارم: حرکت از شام به سوی کربلا و اقامه ماتم و عزاداری سفر پنجم: بازگشت به سوی مدینه، مؤلف حوادث این سفرنامه را از لابه‌لای متون پرشمار قدیم و جدید استخراج و تنظیم کرده است که فهرست بلند این منابع در پایان کتاب دیده می‌شود.

86 ـ قصص الحسینیه، یا داستانهایی از امام حسین علیه‌السلام

میرخلف‌زاده، احمد و قاسم، قم، روحانی، چاپ اول 1380، 208 ص.

در این مجموعه، هشتاد داستان از فضایل و کرامات امام حسین علیه‌السلام نیز رشادت‌های آن حضرت و دیگر یارانش جمع آمده است. عناوین برخی داستان‌ها بدین قرار است: عطاء امام حسین علیه‌السلام به آموزگار، علم امام حسین علیه‌السلام از حال و آینده، شجاعت حضرت اباعبدالله علیه‌السلام، ذبح اسماعیل و امام حسین علیه‌السلام، منازل چهارده گانه قرآن و امام حسین علیه‌السلام، و صفاتی که از اباعبدالله علیه‌السلام در کربلا ظهور کرد.

87 ـ قطره اشک: سیری در نهضت عاشورا

کریمی، رضا، قم، نسیم حیات، چاپ اول 1379، 176 ص.

«قطره اشک» شرحی است از زندگی و سیره امام حسین علیه‌السلام، همچنین مروری کوتاه بر نهضت عاشورا. نگارنده در پایان کتاب برخی مصایب اهل‌بیت، نیز سروده‌های شاعرانی چون: شیخ مفید، حسان، حجه‌الاسلام امینی و ژولیده نیشابوری را در رثای حضرت حسین علیه‌السلام گرد آورده است.

88 ـ قطره‌ای از دریای فضائل امام حسین علیه‌السلام

عبداللهی، علی و حاج قربانی، علی، تهران، مهربان، چاپ اول 1380، 134 ص.

کتاب شامل مجموعه احادیث و روایاتی است که در مناقب و فضایل حسین بن علی علیه‌السلام طی چهار بخش فراهم آمده است. این احادیث از کتاب 110 جلدی بحارالانوار مرحوم محمدباقر مجلسی استخراج شده است. ذیل بخش‌های کتاب متن عربی حدیث همراه با ترجمه آن آمده است. عناوین بخش‌ها عبارتند از: فضایل الحسین علیه‌السلام، زائر الحسین علیه‌السلام، کربلا و تربه‌الحسین علیه‌السلام .

89 ـ قیام حسینی در آیینه اسناد تاریخی

الحسینی القزوینی، عبدالکریم، ترجمه: علی علوی، تهران، دفتر تحقیقات و انتشارات بدر، چاپ دوم، 1373، 240 ص.

این اثر نوشته‌ای است که تاریخ آن به سالهای پیش باز می‌گردد. نویسنده محترم نخستین چاپ این کتاب را در عراق و چاپ دوم آن را در لبنان انجام دادند و چاپ سوم

آن نیز به طریق افست در قم انجام شد. کتاب به طور مختصر، اسناد پراکنده تاریخی شامل خطبه‌ها، نامه‌ها، اشعار و سخنان کوتاه را ـ از هر دو طریق ـ گرد آورده و سعی کرده است آنها را به ترتیب زمانی از آغاز تصمیم سالار آزادگان علیه‌السلام از حرکت به مدینه تا روز عاشورا ـ مرتب سازد. موضوعات کلی مطرح شده عبارت اند از: امام حسین علیه‌السلام در مدینه، امام حسین علیه‌السلام در مکه، یزید و کارگزارانش در عراق، خروج امام حسین علیه‌السلام از مکه، امام حسین علیه‌السلام در راه کربلا، امام حسین علیه‌السلام در کربلا، روز دهم محرم، و لحظات حساس آخر.

90 ـ قیام امام حسین[ علیه‌السلام ] (برگزیده از کتاب الفتوح)

ابو محمد احمد بن علی کوفی (معروف به ابن اعثم) ترجمه محمد بن احمد مستوفی هروی، تصحیح و تحقیق ازغلامرضا طباطبایی مجد، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول، 1373، 109 ص.

این کتاب، حماسه جاوید عاشورا را از اوّل آن (بیعت خواستن یزید از امام حسین علیه‌السلام ) تا نهایت آن (وقایع بعد از شهادت) در یازده فصل تبیین نموده و به روایت آن پرداخته است. از آن جا که مؤلف خود گرایشهای شیعی داشته است تنها به روایت‌های اهل سنت قناعت نکرده است و همین است که به این کتاب اعتبار بیشتری بخشیده است و به عبارت دیگر می‌توان گفت ابن اعثم از ابن عساکر و ابن سعد منصفانه‌تر و عادلانه‌تر نوشته است.

91 ـ کرامات امام حسین علیه‌السلام [شامل 100 داستان شگفت]

محمدی اشتهاردی، محمد، قم، نصایح، چاپ اول 1380، 192 ص.

مجموعه حاضر مشتمل بر صد داستان از فضایل و کرامات امام حسن علیه‌السلام است. داستان‌ها طی سه فصل بدین شرح سامان یافته‌اند: کرامات امام حسین علیه‌السلام قبل از ماجرای کربلا، کرامات امام حسین علیه‌السلام در رابطه با ماجرای کربلا، و کرامات امام حسین علیه‌السلام پس از شهادت آن حضرت.

92 ـ کرامات الحسینیه علیه‌السلام : معجزات سیدالشهدا علیه‌السلام بعد از شهادت

میرخلف‌زاده، علی، قم، نصایح، جلد اول، چاپ دوم 1377، 288 ص.

در این مجموعه معجزات منسوب به حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام گرد آمده است. این معجزات پس از شهادت آن حضرت در زمان‌ها و مکان‌های مختلف به وقوع پیوسته و از زبان اشخاص گوناگون بیان شده است. دری که به روی عزادارن گشوده می‌شود، خونین شدن تربت در روز عاشورا، گریه کردن شیر سنگی، عزاداری اجنه، مرثیه‌خوانی برای امام حسین علیه‌السلام و شفای چشم، نتیجه بی‌احترامی به تربت امام حسین علیه‌السلام از جمله این معجزات است.

93 ـ کشتی نجات: زندگانی حضرت امام حسین علیه‌السلام

شمس الدین، مهدی، قم، نورنگار، چاپ اول 1377، 48 ص.

کتاب حاضر، پنجمین شماره از مجموعه «راویان وحی» است که با عنوان «کشتی نجات» به شرح زندگانی حضرت امام حسین علیه‌السلام اختصاص دارد. در این نوشته عمده‌ترین مراحل زندگانی آن حضرت یعنی مبارزه با ظلم و قیام کربلا به اختصار بیان شده است. در بخش پایانی کتاب، برخی کلمات قصار آن حضرت، گرد آمده است.

94 ـ مجالس المواعظ و البکاء فی ایام عاشورا

شیخ جعفر شوشتری، قم، شریف الرضی، 1374، 181 ص، تهران، شرکت نشر و تبلیغ نیک معارف، 1371، 175 ص.

این کتاب نیز نوشته عالم ربانی، مرحوم شیخ جعفر شوشتری می‌باشد. نکته‌ای که در این مقام شایسته ذکر است آن است که آن مرحوم خود نقل کرده: «بعد از فراغت از تحصیل در نجف و نیل به درجه اجتهاد، به وطنم بازگشتم و مشغول به تبلیغ احکام گردیدم و چون در وعظ و منبر مهارتی نداشتم، ماه مبارک رمضان از روی تفسیر صافی و در ایام عاشورا از روی کتاب روضه الشهدای ملاحسین کاشفی در منبر می‌خواندم. یک سال بدین منوال گذشت و محرم رسید. شبی فکر کردم که تا کی باید از روی کتاب بخوانم؟ در این خیال رفتم که دیگر از کتاب در منبر مستغنی شوم و با این فکر، از ناتوانی خود ملول شدم. همان شب در خواب دیدم که در صحرای کربلا هستم و درست همان موقعی که کاروان حسینی به کربلا رحل اقامت افکنده است، من در خیمه رفته به حضرت سلام کردم آن حضرت مرا در نزد خویش نشانید و به حبیب ابن مظاهر فرمود: فلانی مهمان ماست ولی آب که نزد ما نیست با آرد و روغن برای ایشان غذایی

درست کنید. در آن دم حبیب برخاسته طعامی درست نموده آورد و جلوی من گذاشت. من چند لقمه کوچک از آن خوردم و از خواب بیدار شدم. اینک از برکت آن طعام به دقایق و لطائف آثار ائمه آشنا شده‌ام».

آن مرحوم به برکت این ذوق و فهم کتابهایی را درباره حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام به رشته تحریر درآورد، علاوه بر این آن مرحوم در منبر و وعظ نیز بسیار مشهور و خبره بود. کتابی که با عنوان مواعظ یا مجالس المواعظ و البکاء از ایشان باقی مانده، منبرهای ایشان در سیزده شب اول محرم و اربعین سال 1297 قمری است که فردی آنها را پای منبر ایشان نوشته و سپس به صورت کتاب درآورده است. این کتاب علاوه بر مطالب موعظه که بسیار زیبا و متین ایراد شده است، مقتل و ذکر مصیبت آن حضرت نیز به سبکی خاص ارائه شده است. زیرا آنچه که در این کتاب مشهور است، آن مرحوم به ندرت مقتل صریح می‌خوانده‌اند و اکثرا مطالب ایشان، دریافتهایی از متن مقتل بوده است و البته چون این سخنان از دلی سوخته و پاک و مخلص برآمده در دلها بسیار اثر می‌کرد تا آنجا که اینک نیز خواننده کتاب بسیار تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

95 ـ مجموعه وعظ و خطابه: سخنرانی‌های ماه صفر

تاج لنگرودی، محمد مهدی، تهران، ممتاز، جلد سوم، چاپ اول 1380، 442 ص.

«مجموعه وعظ و خطابه» در سه جلد مشتمل بر سخنرانی‌هایی است که «محمدمهدی تاج لنگرودی» به مناسبت ماه محرم ایراد کرده است. هرجلد شامل سی سخنرانی است که مجموعا 90 سخنرانی را شامل می‌گردد. موضوع اصلی سخنرانی‌ها درباره زندگی، سیره، فضایل و کرامات و نیز، رشادت‌های سیدالشهدا در روز عاشورا است. مضامین برخی از سخنرانی‌ها از این قرار است: اسیری و اسارت، دختران علی علیه‌السلام، زینب وارث صفات علی علیه‌السلام، صبر و شکیبایی، حسین علیه‌السلام و یارانش، شهادت حسین علیه‌السلام و یاران، و کرامات و فضایل حسین علیه‌السلام .

96 ـ مرد مافوق انسان، سیدالشهدا علیه‌السلام

قرشی، سیدعلی‌اکبر، قم، دارالتبلیغ، 1355، 304 ص.

نویسنده در این کتاب ضمن بررسی تاریخ اسلام در زمان پیامبر، علی، جنگ صفین،

صلح امام حسن... و بیعت تحمیلی به موقعیت خاص امام حسین در زمان یزید می‌پردازد. آن گاه چگونگی قیام امام را تشریح و ثابت می‌کند که اقدام امام قیام بوده است نه دفاع. در ضمن بخشی از کتاب را به تقیه و روایات آن اختصاص داده و به نقش حضرت زینب و امام سجاد علیه‌السلام در به ثمر رساندن اهداف امام حسین علیه‌السلام و اثراتی که قیام امام حسین علیه‌السلام در پی داشت از جمله قیام مختار پرداخته است. در خاتمه نیز منتخبی از سخنان، خطبه‌ها و نامه‌های امام را بیان می‌کند.

97 ـ مسند الامام الشهید ابی عبدالله الحسین بن علی علیه‌السلام (جلد 3 ـ 1)

عطاردی، عزیزالله [تهران] انتشارات عطارد با همکاری رابطة الثقافة واعلاقات الاسلامیة و بنیاد شهید انقلاب اسلامی، چاپ اول، 1376، 531 + 571+ 504 ص.

مطالب کتاب از سه بخش تشکیل شده است: 1 ـ زندگی و قیام و شهادت امام و کسانی که با او شهید شدند 2 ـ احادیث امام 3 ـ معجم روایت کنندگان از امام. از این رو کتاب حاضر در شمار کتابهای تاریخی ـ روایی و رجالی به شمار می‌رود.

جلد اول کتاب درباره فضایل آن حضرت و قیام اوست و برخی از عناوین آن چنین است: نامها و القاب آن حضرت، امامت آن حضرت، «سیدالشهدا» بودن آن حضرت، امتناع آن حضرت از بیعت، فرستادن مسلم بن عقیل به کوفه، رخدادهایی در مسیر مکه و قادسیه، وارد شدن آن حضرت به کربلا، و محاصره آن حضرت.

جلد دوم با بحث از رخدادهای شب و روز عاشورا آغاز می‌شود و در ادامه از شهادت آن حضرت و اصحاب و خانواده‌اش سخن رفته است. آن گاه روایات درباره رخدادهای بعد از شهادت و اسارت اهل بیت آمده و سپس روایات در باب زیارت آن حضرت و متن چند زیارت و پاداش گریستن نقل شده است.

جلد سوم با روایاتی درباره پاداش یاد کردن امام حسین، فضیلت کربلا، دست اندازی‌هایی به قبر امام و تعداد فرزندان و مدت حیات او آغاز می‌شود. آن گاه ذیل عنوان «باب النوادر فی قیام الحسین علیه‌السلام » نظر چند تن از اعلام (عبدالله بن جعفر، ربیع بن خثیم، سلیمان بن صرد، میثم تمّار و...) درباره آن حضرت و قیام او آمده است.

سپس احادیث آن حضرت، به صورت موضوعی ارائه شده است و در ادامه، مختصری از شرح حال روایت کنندگان از امام، پایان بخش کتاب مرثیه‌های شاعران در سوگ آن حضرت است.

98 ـ معالی السبطین: فی احوال الحسن و الحسین علیه‌السلام

حائری، محمدمهدی، جلد اول، قم، شریف الرضی، چاپ اول، 1377، 464 ص.

کتاب حاضر در خصوص زندگانی امام حسن علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام طی دو بخش به زبان عربی تدوین شده است. قسمتی از بخش اول شامل شرح زندگانی، مناقب، جنگ‌ها، صلح و نحوه شهادت امام حسن علیه‌السلام است و دنباله بخش اول و کلیه مباحث بخش دوم به این موضوعات اختصاص یافته است. زندگانی امام حسین علیه‌السلام، احادیث، منزلت، حرکت به سوی کربلا، دشت نینوا، شهادت یاران، شهادت امام حسین علیه‌السلام، گریه بر امام علیه‌السلام، زیارت امام حسین علیه‌السلام و سرگذشت اسیران.

99 ـ المعارف الاسلامیه فی المجالس الحسینیة.

زهیری نجفی، محمدعلی، عربی، قم، شریف الرضی، چاپ اول 1379، 280 ص.

مجموعه‌ای از عقاید کلامی و فلسفی شیعی به همراه ذکر تاریخچه پیدایش شیعه است. مؤلف ابتدا به حوادث سیاسی بعد از شهادت علی علیه‌السلام پرداخته و چگونگی اقدامات معاویه به منظور گرفتن بیعت از خواص مسلمین برای یزید را مورد تحلیل قرار می‌دهد. علاوه بر ذکر حوادث کربلا و مقایسه شرافت خاندان پیامبر با فرزندان بنی‌امیه، به طرح مباحث عقیدتی شیعه مانند توحید و صفات خداوند می‌پردازد. کتاب به روش تاریخی نگارش یافته و در آن بیشتر از منابع شیعی استفاده شده است. فصلهای مهم کتاب عبارتند از: عدل الهی، اسماءالله، معرفت خدا، محبت خدا، اسباب پیدایش دین، اثبات واجب الوجود و فضیلت شهدای کربلا بر دیگر شهیدان.

100 ـ مواعظ شوشتری: سخنرانی‌های مرحوم جعفر شوشتری رحمه‌الله در ماه محرم الحرام شامل چهارده مجلس

شوشتری، جعفر بن حسین، به اهتمام صادق حسن‌زاده، قم، مؤمنین، چاپ اول، 1377، 164 ص.

اثر حاضر مجموعه‌ای است از چند سخنرانی که در ماه محرم ایراد شده است.

مضامین برخی سخنرانی‌ها عبارت اند از: زندگانی امام حسین علیه‌السلام واقعه کربلا، شب تاسوعا، روز عاشورا، شهادت یاران و به اسیری رفتن کاروانیان، منابع و مآخذ سخنرانی‌ها در پاورقی‌ها آمده است.

101 ـ میدان کربلا

قرشی، حاج سیدعلی‌اکبر، قم، نشر بخشایش، چاپ اول، 1378، 117ص.

کتاب بررسی تاریخ عاشورا بدون اغراق و در شکل طبیعی و بر پایه روزشمار حوادث است. نویسنده حادثه را در چند قسمت مورد بررسی قرار داده است. بخش نخست صف‌آرایی دو گروه گفتگوهای بین آن دو، بخش دوم شروع ماجرا با تیراندازی عمر سعد، بخش سوم جنگ‌های تن به تن، بخش چهارم به میدان رفتن جوانان بنی‌هاشم، بخش پنجم وداع امام حسین علیه‌السلام با اهل بیت علیهم‌السلام قسمت ششم غارت خیام و قسمت پایانی دفن کشته‌های لشکر باطل و دفن شهدای کربلا توسط بنی‌اسد.

102 ـ نامه‌ها و ملاقات‌های امام حسین علیه‌السلام

عالمی دامغانی، ابوالقاسم، قم، بنیاد معارف اسلامی، چاپ اول، 1376، 406 ص.

این کتاب گزارش تفصیلی نامه‌ها و ملاقات‌های حضرت امام حسین علیه‌السلام است که بر اساس تاریخ تنظیم شده است. نامه‌های امام علیه‌السلام در حیات امام حسن علیه‌السلام، نامه‌های قبل از حادثه کربلا و نامه‌هایی که در جریان حادثه کربلا نگاشته شده است. ملاقات‌ها نیز به لحاظ زمانی پس از مرگ معاویه است تا روز دهم محرم 61 هجری، افزون بر متن نامه‌ها چگونگی نگاشته شدن آنها و زمینه‌های تاریخی آنها بحث شده است. محتوای کتاب را آقای نظری منفرد در خطابه‌های خود القا کرده است و آقای عالمی به تحریر آنها پرداخته و بحث‌ها را مستند کرده است.

103 ـ همراه با آل علی علیه‌السلام (از عاشورا تا اربعین)

قنبری همدانی، حشمت الله، تهران، امیرکبیر، چاپ اول، 1379، 158ص.

کتاب، شرح وقایعی است که پیش از قیام امام حسین علیه‌السلام و پس از آن رخ داده است. نگارنده پس از مروری بر حماسه کربلا در بیانات حضرت امام خمینی رحمه‌الله و رهبر

معظم انقلاب اسلامی، این مطالب را آورده است: آماده باش سپاه اموی، مشعر الحرام حسین علیه‌السلام، گفتگوی حسین علیه‌السلام و زینب علیهاالسلام خطبه امام و توبیخ کوفیان، اتمام حجت و نفرین سپاه کوفه، ملاقات با عمر بن سعد، آغاز جنگ، حماسه علی اصغر، وداع امام حسین علیه‌السلام، پرواز تا ملکوت، دفن بدن‌های مطهر شهدا، افشاگری خاندان رسالت، از کوفه تا شام، در مجلس یزید، امام باقر علیه‌السلام در مجلس یزید، درخواست امام زین العابدین، حرکت از شام و اربعین.

104 ـ هدایتگران راه نور(5): زندگانی سیدالشهدا حضرت امام حسین علیه‌السلام

مدرسی، محمدتقی، تهران، بقیع، چاپ دوم 1377، 60 ص.

این اثر، کتاب پنجم از مجموعه «هدایتگران راه نور» است. هدف از تهیه این مجموعه ذکر شیوه زندگی بزرگترین اسوه‌های انسانیت و نمونه‌های تقوا و فضیلت یعنی معصومین علیهم‌السلام به جامعه مسلمانان است. در کتاب حاضر زندگی امام حسین علیه‌السلام پس از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، مواضع امام حسین علیه‌السلام و ویژگیهای اخلاقی این امام بزرگوار و قیام عاشورا تشریح شده است.

105 ـ هفتاد و دو درس زندگی از سیره عملی حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام

کفاش، حمیدرضا، تهران، عابد، چاپ اول 1380، 64 ص.

در این کتاب 72 حدیث و روایت از ائمه معصوم علیه‌السلام درباره امام حسین علیه‌السلام به طبع رسیده است. شهادت، شهامت، ریشه‌های گناهان، عزت نفس، شعار آزادی، خوف از خدا، کرامت و بزرگواری و عشق در سیره حسین بن علی علیه‌السلام مضامین این احادیث را تشکیل می‌دهد.

106 ـ 72 معمای کربلا به ضمیمه: داستانهایی از کودکی امام حسین علیه‌السلام

جویباری، محمود، قم، ام ابیها علیهاالسلام، چاپ اول، 1378، 80 ص.

مؤلف با طرح 72 سؤال درباره امام حسین علیه‌السلام و پاسخ به آن، کوشیده است زوایای گوناگون زندگی آن بزرگوار را باز نماید. سؤال‌های کتاب با مضامینی از این قبیل مطرح شده است: میلاد و شخصیت امام حسین علیه‌السلام، امام حسین علیه‌السلام در قرآن، اولین، آخرین،...ترین‌ها، اصحاب و یاران امام حسین علیه‌السلام، کودکان و نوجوانان در کربلا، زنان و دختران در کربلا، زیارت‌های امام حسین علیه‌السلام توابین و فرماندهان دشمن در کربلا، در صفحات پایانی کتاب، داستانهایی از کودکی آن حضرت و نیز اشعاری درباره واقعه کربلا به طبع رسیده است.

107 ـ 72 داستان از شفاعت امام حسین علیه‌السلام

حسینی ارزی، رضا، مشهد، هاتف، چاپ اوّل 1379، 144 ص.

کتاب متشکل از دو بخش است. بخش نخست حاوی مطالبی است در باب اهمیت و آثار سوگواری بر امام حسین علیه‌السلام . در این بخش همچنین به سوگواری‌های ائمه معصوم علیه‌السلام و برخی پیامبران بر امام حسین علیه‌السلام اشاره شده است. در بخش دوم، 72 داستان و خاطره از معجزات و کرامات امام حسین علیه‌السلام برگرفته از منابع مختلف فراهم آمده است.

108 ـ واقعه کربلا در گذرگاه اسلام

مشنچی‌اصل، امیر و محمودی، علیرضا، تهران، امیر مشنچی‌اصل، چاپ اول 1379، 232 ص.

در واقعه کربلا ابتدا مؤلف شرح مختصری از زندگانی پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، حضرت علی علیه‌السلام، و امام حسن علیه‌السلام بدست می‌دهد؛ سپس زمینه‌های بروز واقعه کربلا را شرح و بررسی می‌کند. در فصل پایانی حوادثی که در روز عاشورا و پس از آن به وقوع پیوست، بررسی و ارزیابی می‌شود.

بخش سوّم: مقاتل، مراثی و آثار منظوم و...

1 ـ آذرستان (در مصائب سرور کونین اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام

انصاری قمی، محمدعلی، قم، خرم، 1377، چاپ اوّل، 144 ص.

این مجموعه مراثی که نام دیگرش «خزائن المراثی» است، شعله‌هایی است برکشیده از سینه سوزان شاعری دردمند و دیندار، که خوانندگانش را در نفس المهموم خود شریک می‌سازد. مرحوم ادیب انصاری این 2500 بیت را به سال 1363 ه . ق. آنگاه که در بستر بیماری، از شرکت در مجالس حسینی محروم بوده‌اند، سروده است. وقایع جانسوز طف در این مجموعه بی هیچ تکلّف و تصنّعی به رشته نظم کشیده شده و آن تأثیر را دارد که گوهر اشک خواننده را بر دامن بیفشاند.

2 ـ آرزوی کربلا (مجموعه نوحه و مدایح اهل بیت علیهم‌السلام

ده بزرگی، احد، تهران، پیام آزادی، چاپ اوّل، 256 ص.

مجموعه‌ای از مدیحه‌ها و نوحه‌ها در مورد حادثه کربلا و مصیبت‌هایی که بر بزرگواران مذهب شیعه علی علیه‌السلام فاطمه زهرا علیه‌السلام، امام حسن مجتبی علیه‌السلام و امام

حسین علیه‌السلام واقع شده‌است. همچنین پیامهایی درباره حوادث بعد از کربلا و رسالت حضرت زینب علیهاالسلام در این کتاب آمده است.

3 ـ آفتابی بر سریر نیزه‌ها: مصیبت‌نامه امام حسین علیه‌السلام

کریمیان، منصور، تهران، فارابی، چاپ اوّل، 1379، 280 ص.

این اثر، سوگنامه‌ای است بر مصایب جانسوز امام حسین علیه‌السلام و فرزندان و یاران وی. نویسنده با هدف ارائه تصاویر ملموس از لحظه‌های جانگداز حماسه عاشورا و فراهم نمودن منبعی مختصر، جامع و مفید برای روضه خوانان، به تدوین کتاب دست زده‌است. وی در این راه صرفا به نقل روایات و سرگذشت‌ها از کتب تاریخ و مقاتل، با اشاره به مشخصات مأخذ آن در انتهای هر مطلب، بسنده کرده است. مطالب جمع‌آوری شده در ذیل شش عنوان اسامی طبقه‌بندی شده‌اند: از ولادت تا کربلا، ورود به کربلا و رویدادهای شب عاشورا، روز عاشورا، شهادت امام حسین، غارت خیمه‌ها و سوزاندن آنها، اسیران آل محمد علیه‌السلام از کربلا به کوفه تا شام و مدینه.

4 ـ آنچه در کربلا گذشت: حسین علیه‌السلام نفس مطمئنه

عالمی، محمدعلی، تهران، هاد، چاپ چهارم 1378، 465 ص.

این کتاب حاوی اطلاعات تفصیلی پیرامون تاریخ زندگانی امام حسین علیه‌السلام است که از تولد تا شهادت امام حسین علیه‌السلام و قیام عاشورا و حوادث پس از آن را در بر گرفته است. بخش آغازین کتاب، شامل زیست‌نامه مؤلف و پیشگفتار است که در آن، به برخی از ویژگی‌های کتاب از جمله نگارش آن به زبان ساده فارسی اشاره شده‌است. آنگاه متن کتاب ارائه گردیده است که اهم عناوین آن چنین است: علل قیام امام حسین علیه‌السلام، ولادت، فضایل و خصایص اخلاقی آن حضرت، خبر دادن ملائکه و انبیا از شهادت امام حسین علیه‌السلام رؤیای‌ام‌الفضل و ام‌سلمه، فضیلت و ثواب گریه و زیارت و برپاداشتن مراسم عزاداری امام‌حسین علیه‌السلام، علل عدم قیام آن حضرت در زمان معاویه، ارائه مشروح حوادث مربوط به شهادت امام‌حسین علیه‌السلام و قیام عاشورا و مراحل مختلف آن به سبک مقاتل، از آغاز در مدینه ـ با اقدام یزید برای اخذ بیعت از آن حضرت ـ تا هنگام شهادت در کربلا و اسارت خاندان عترت علیه‌السلام در کوفه و شام، و شرح احوال یاران و خاندان آن حضرت و بحث مفصلی پیرامون قیام مختار و سرانجام شوم قتله کربلا. نویسنده

همچنین راجع به جنایات یزید در دوران حکومتش از جمله در مکه و مدینه، تاریخ بقعه امام‌حسین و حوادث مربوط به آن، و ثواب گریه بر امام‌حسین و زیارت آن حضرت مطالبی را ذکر نموده‌است.

5 ـ آینه در کربلاست

گلمردی، شیرینعلی، تهران، سروش، چاپ‌اول، 1379، 220 ص.

در سال 61 ه . ق . امام‌حسین و یاران باوفایش در کربلا به شهادت رسیدند و حماسه حسینی به صورت خاطره‌ای باشکوه و جانگداز در ذهن شیعه باقی ماند و شیعیان کوشیدند با قلم و قدم خود حسین‌وار زندگی کنند. در این میان شاعران شیعه نیز رسالت خود را در پیشگاه سالار شهیدان به نحو احسن انجام داده‌اند و در سال‌های اخیر ادبیات عاشورایی بیشتر رشد کرده است. این کتاب گلچین سروده‌های شاعرانی است که در سال‌های اخیر درباره امام‌حسین علیه‌السلام و عاشورای حسینی زبان به سخن گشوده‌اند. قالب اشعار این مجموعه متفاوت و به سبک سروده‌های ساده و روان است.

6 ـ از مدینه تا مدینه: مقتل عاشورا.

تاج لنگرودی، محمدمهدی، تهران، سازمان تبلیغات‌اسلامی، حوزه‌هنری، چاپ‌اول، 1377، 368 ص.

در این کتاب، حرکت امام‌حسین علیه‌السلام و یارانش از شهر مدینه، همچنین بازگشت بازماندگان این قافله به مدینه بازگو شده است. برخی مطالب کتاب عبارت‌اند: از مقدمات حرکت امام‌حسین علیه‌السلام از مدینه به مکه، مأموریت حضرت مسلم‌بن‌عقیل، ورود امام‌حسین علیه‌السلام به کربلا، وقایع شب عاشورا، شهادت یاران، دفن اجساد، ورود اهل‌بیت علیهم‌السلام به کوفه و شام و ورود اهل‌بیت به مدینه. این مطالب به زبان‌عربی و فارسی فراهم آمده است.

7 ـ اشک خون(مناقب و مراثی حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام

احمدی‌بیرجندی، احمد، تهران، انتشارات اسوه وابسته به سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، 1369، 240 ص.

کتاب با مقدمه‌ای آغاز می‌شود درباره حادثه کربلا و جایگاه بلند قیام شکوهمند اباعبداللّه‌الحسین در تاریخ تشیع، آنگاه عرضه شعر شاعران است با اشارتی کوتاه به

زندگانی شاعر و چگونگی‌های شعرش، استاداحمدی که از استادان مسلّم ادبیّات‌فارسی و از شیفتگان اهل‌البیت هستند اکنون سومین کتاب را درباره رثا و منقبت آل‌علی نشر می‌دهند. استاد تأکید کرده‌اند که «در این کتاب تنها به نمونه‌هایی اکتفا کرده و در سیر زمان نحوه احساس و اندیشه شاعران را بازنموده است»، نویسنده در پایان اشعار واژه دشوار آن را توضیح می‌دهد.

8 ـ اشک‌روان بر امیر کاروان: (مع العین علی خصائص الحسین علیه‌السلام

شوشتری، جعفربن‌حسین، ترجمه سیدمحمدحسین شهرستانی، قم، دارالکتاب(جزایری)، چاپ‌پنجم 1378، 524 ص.

این اثر، ترجمه فارسی کتاب الخصائص‌الحسینیه، تألیف فقیه و واعظ شهیر، مرحوم حاج‌شیخ‌جعفر شوشتری می‌باشد که در شرح خصائص امام‌حسین علیه‌السلام و به شیوه گزارشی نگارش یافته است. در ابتدای کتاب، چند ویژگی از خصوصیات کتاب الخصائص الحسینیه و نیز شرحی درباره زندگانی، خاندان، اساتید، تألیفات، عظمت مقام، فرزندان و وفات مؤلف کتاب(حاج‌شیخ‌جعفر شوشتری) و مترجم آن، مرحوم آیت‌اللّه حاج‌سیدحسین شهرستانی ارائه شده است. و در مقدمه‌ای به بیان عظمت شأن امام‌حسین علیه‌السلام و حادثه عاشورا، ذکر کتابنامه، شروح و ترجمه‌ها، سابقه نگارش کتاب پیرامون خصائص امام‌حسین علیه‌السلام پرداخته شده است. اهم عناوین کتاب عبارت‌اند از: اسباب خوف و رجا، مقام زائر و صفات مجالس عزاداری امام‌حسین علیه‌السلام، ویژگیهای امام‌حسین علیه‌السلام بعد از ولادت و شهادت، و در عالم برزخ و محشر، اخلاق حمیده امام‌حسین علیه‌السلام، سیدالشهدا علیه‌السلام در منطق وحی، ویژگیهای اخلاقی امام‌حسین علیه‌السلام در روز عاشورا، ویژگیهای عبادت امام‌حسین علیه‌السلام، گریه پیامبران بر مصائب آن حضرت، الطاف خاص الهی بر امام‌حسین علیه‌السلام، آثار زیارت امام‌حسین علیه‌السلام و ویژگیهای مناجات آن حضرت، عالم در عزای امام‌حسین علیه‌السلام، معصومین علیهم‌السلام در عزای‌حسین علیه‌السلام، خواص گریه و مجالس و عزاداری برای امام‌حسین علیه‌السلام، خصائص و کیفیت و ایام زیارت و فضیلت زائران آن حضرت، امام‌حسین و قرآن، امام‌حسین علیه‌السلام و خانه‌خدا، فضیلت کربلا، پیوند امام‌حسین علیه‌السلام و فرشتگان، پیوند امام‌حسین علیه‌السلام و پیامبران، امام‌حسین علیه‌السلام آیینه تمام نمای رسول‌اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، امام‌حسین علیه‌السلام در ادب

فارسی.

9 ـ اشکهای همیشه جاری در مقتل حضرت اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام

مستقیمی، مهدی، قم، ارم، چاپ‌پنجم، 1379، 224 ص.

مجموعه‌ای از گفتارهای تاریخی، روضه، مرثیه و نوحه در رثای امام‌حسین علیه‌السلام و نهضت کربلا است. انگیزه نویسنده، جمع‌آوری روایات تاریخی متقن پیرامون حوادث کربلا و روضه‌ها و مرثیه‌هایی است که شعرا با استناد به روایات تاریخی و به تکیه بر هدف مقدس امام‌حسین نوشته و یا خوانده‌اند. روش تحقیق، تاریخی و موردی است و نویسنده به شیوه نقلی به این موضوع خاص پرداخته است

10 ـ اقناع اللائم علی اقامة الأتم

عاملی، سیدمحسن امین، تحقیق: محمود البدری، قم، مؤسسة المعارف الاسلامیة، چاپ‌اول، 1376، 418 ص.

علامه‌سیدمحسن امین‌عاملی از فقیهان، مؤلفان و مصلحان بزرگ شیعی است. او برای رهاندن مجالس و محافل حسینی از خرافه‌گویی و دروغ‌پردازی به اصطلاح «مجلس آفرینان» کتاب «المجالس الحسینیه» را پرداخت تا ذاکران متنی دقیق و استوار در اختیار داشته باشند و سخن به درستی بگویند، و این کتاب را چونان مقدمه و یا مؤخره‌ای برای آن کتاب نگاشته است تا برای کسانی که با سامان‌دهی مجالس‌عزا برای آن امام‌بزرگوار مخالفند، قانع شوند. کتاب آکنده است از شواهد تاریخی، حدیثی و تحلیل‌های علمی برای اثبات لزوم ایجاد مجلس یاد و عزا برای حادثه کربلا و اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام محقق منابع نقل‌ها را نشان داده و گاه توضیحاتی در پانوشت‌ها اَفزوده است.

11 ـ امام‌حسین علیه‌السلام در شعر معاصر عربی

خزعلی، انسیه، رساله دکتری، دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، 1378، 266 ص.

موضوع این رساله کاوش پیرامون نوآوری‌ها و موضوعات جدید اشعارعربی مربوط به امام‌حسین علیه‌السلام است. نویسنده در این اثر نمادهای مشهور، نوع غالب، موضوعات، خصایص بارز شعر شاعران معاصر و تفاوتهای آن با اشعار دوره‌های پیشین و شناخت نقاط ضعف و قوت شعر معاصر پیرامون امام‌حسین علیه‌السلام و نقد و مقایسه آثار شعری

معاصر در این زمینه را با یکدیگر مورد بررسی قرار داده است. برخی از عناوین اصلی دو بخش این رساله به قرار زیر است: امام‌حسین از نگاه تحلیل‌گران و اندیشمندان تاریخ، ساختار بیرونی و حکومتی جامعه در عصر امام‌حسین علیه‌السلام، ساختار درونی جامعه در عصر امام‌حسین علیه‌السلام، قیام‌حسین علیه‌السلام، و انگیزه‌ها و اهداف آن، قیام حسین از نگاه علمای اهل‌سنت، شعرحسینی از عاشورا تا قرن سیزدهم. نویسنده نمونه‌هایی از شعر این شاعران‌معاصر پیرامون امام‌حسین علیه‌السلام را آورده است: الجواهری، العلائلی، فرحات، السیاب، رشدی‌العامل، عبدالمجید و جمیل.

12 ـ تسلیه‌المجالس و زینه‌المجالس(جلد 2 ـ 1).

حسینی، محمدبن ابی‌طالب، تحقیق؛ فارس حسون، قم، مؤسسة المعارف‌الاسلامیة، چاپ‌اول، 1376، 567 + 592 ص.

این کتاب با عنوان فرعی «مقتل‌الحسین علیه‌السلام » از مفصل‌ترین مقاتل اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام است. در مقدمه کتاب از پاداش برگزاری محافل عزا و یاد اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام و یارانش و در جلد اول از زندگانی، فضایل و مناقب علی علیه‌السلام و فاطمه‌زهرا علیهاالسلام به تفصیل سخن رفته است. و در جلد دوم زندگانی امام‌حسین علیه‌السلام را گزارش کرده است و آنچه در کربلا به وقوع پیوسته است و حوادث پس از کربلا را و در پایان فصلی است در فضیلت زیارت امام علیه‌السلام و کرامات اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام . محقق تمام نقل‌ها را استخراج کرده و متون منقول را با مصادر سنجیده و اختلاف‌های مهم را ضبط و ثبت کرده است.

13 ـ تعزیه در استان‌بوشهر

عرفان، حیدر، شیراز، نوید، چاپ‌اول، 1379، 440 ص.

در کتاب ابتدا به سابقه تعزیه‌خوانی در بوشهر ـ که به زعم نگارنده پیشینه‌ای هفت‌صد ساله دارد ـ اشاره می‌شود، سپس چگونگی و نحوه اجرای این مراسم بازگو می‌گردد و در پی آن اشعار متعددی که مربوط به شهدای کربلا و حماسه عاشورا است از شاعران مختلف، درج می‌شود.

14 ـ خیمه‌گاه

زایری، محمدرضا، تهران، سروش، چاپ‌اول، 1380، 58 ص.

کتاب مجموعه‌ای از قطعات ادبی است که در آن نویسنده تألم و اندوه خود از واقعه کربلا را با تعابیری شاعرانه بیان می‌کند. قطعات کتاب‌ساده و روان و انباشته از تعابیر و استعارات دلنشین است. کتاب حاوی ده قطعه ادبی است و بعضی از عناوین آن عبارتند از: بهار می‌آید، شام‌تاریک، معراج عشق، برپاترین افتاده، و ...

15 ـ در کربلا چه گذشت؟ ترجمه نفس المهموم.

قمی، عباس؛ ترجمه محمدباقر کمره‌ای، قم، مسجدمقدس‌جمکران، چاپ هفتم، 1378، 920 ص.

این اثر ترجمه فارسی کتاب نفس المهموم تألیف محدث قمی است که یکی از کتاب‌های مشهور و معتبر شیعه در تاریخ شهادت امام‌حسین علیه‌السلام و موضوع مقتل محسوب می‌شود. در پایان نیز ترجمه‌ای از کتاب نفثة المصدور ارائه شده که بنا بر نظر محدث قمی، تتمه‌ای است بر کتاب نفس المهموم که در چند فصل پیرامون فضایل و مناقب امام‌حسین علیه‌السلام، برخی وقایع تاریخی مرتبط با قیام عاشورا، قصایدی در رثای امام‌حسین علیه‌السلام، فضیلت گریه بر آن حضرت و نیز خاتمه‌ای در ذکر مواعظ و نصایح برای اهل‌منبر، نگارش یافته است. مؤلف در ابتدای کتاب نفس‌المهموم، مناقب امام‌حسین علیه‌السلام و ثواب گریه بر آن حضرت، لعن بر قاتلان او و پیشگوئی شهادت امام‌حسین علیه‌السلام را برمی‌شمارد. سپس به شرح تفصیلی قیام و شهادت امام‌حسین علیه‌السلام به سبک کتب مقتل می‌پردازد، که مهم‌ترین عناوین آن عبارت‌اند از: مرگ معاویه و جانشینی یزید، بیعت گرفتن از امام‌حسین علیه‌السلام و امتناع آن حضرت، حرکت امام‌حسین علیه‌السلام به مکه، گسیل سفیر به سوی عراق، تسلط ابن‌زیاد بر کوفه، شهادت مسلم‌بن‌عقیل علیه‌السلام و هانی‌بن‌عروه، حرکت امام‌حسین علیه‌السلام از مکه به سوی عراق، شرح حادثه عاشورا، اسارت اهل‌بیت امام‌حسین علیهم‌السلام، ورود آنها به کوفه و شام، خطبه حضرت‌زینب علیهاالسلام و امام‌سجاد علیه‌السلام، در کوفه و شام، بازگشت اهل‌بیت علیهم‌السلام به مدینه، ذکر اولاد و همسران سیدالشهدا علیه‌السلام، قیام توابین، حکومت مختار در کوفه، انتقام از قتله کربلا.

16 ـ دیوان الربیعی فی رثاء أهل‌البیت(باللغة الدارجة).

ربیعی، عبدالعظیم، عربی، قم، انوارالهدی، چاپ‌اول، 1379، 536 ص.

مجموعه اشعار مؤلف در رثای اهل‌بیت علیهم‌السلام، شهیدان کربلا و امام‌حسین علیه‌السلام است. اشعار این مجموعه دوجلدی به زبان‌عربی فصیح و عامیانه و در سبکهای مختلف رکبانیات، هجریات، فائزیات و موشحات سروده شده است. کتاب‌حاضر، جلددوم آن و حاوی اشعار به زبان عامیانه است و در آن علاوه بر مراثی، حوادث تاریخی مربوط به معصومین و اهل‌بیت ذکر می‌شود.

17 ـ رازعاشورا

محمدخانی، مجتبی، تهران، نسل‌نو، چاپ‌اول، 1379، 294 ص.

مجموعه اشعار و نوحه‌هایی در مدح امام‌علی علیه‌السلام و امام‌حسین علیه‌السلام و فرزندانش، حضرت ابوالفضل علیه‌السلام و حضرت زینب علیهاالسلام است. برخی از عناوین اشعار و نوحه‌های این مجموعه عبارت است از: ولادت و شهادت امام‌علی علیه‌السلام، شهادت حضرت مسلم، شهادت علی‌اکبر علیه‌السلام و علی‌اصغر علیه‌السلام . شجاعت و حضرت ابوالفضل علیه‌السلام، شجاعت و شهادت حضرت امام‌حسین علیه‌السلام، مصیبت‌های حضرت زینب و احوالات حضرت رقیه.

18 ـ روایت کربلا: سوگنامه امام‌حسین علیه‌السلام و یارانش.

بهتاش، یداللّه، تهران، سبحان، چاپ‌دوم 1377، 360 ص.

در این کتاب، مؤلف ذیل مباحث مختلفی به واقعه کربلا پرداخته است. عناوین برخی از مباحث کتاب بدین قرار است: پیامبران الهی و حضرت امام‌حسین علیه‌السلام، ائمه معصومین و حضرت امام‌حسین علیهم‌السلام، عزاداری امام‌حسین علیه‌السلام از دیدگاه مرجعیت و علمای شیعه، تاریخچه‌ای از زمان ولادت امام‌حسین علیه‌السلام تا شهادت، وقایع بعد از شهادت تا حرکت از کربلا، ورود به کوفه و رفتن به شام. نویسنده مطالب این کتاب را با استناد به منابع متعدد تاریخی فراهم آورده است.

19 ـ ساحل خونین: ترجمه «لهوف» سیدابن طاووس.

ابن طاووس، سیدعلی‌بن موسی؛ ترجمه محمدجواد مولوی‌نیا، قم، سرور، چاپ‌دوم، 1379، 271 ص.

شرح ماجرای شهادت امام‌حسین علیه‌السلام و یاران آن حضرت است. مترجم ضمن ترجمه متن به فارسی، اماکن و اعلام مذکور در کتاب را شرح داده است. این کتاب به روش توصیفی ـ تشریحی و با استفاده از منابع روایی و تاریخی شیعی نگارش یافته است. با توجه به شخصیت ممتاز مؤلف در بین علمای شیعه، کتاب حاضر اعتبار ویژه‌ای دارد. مطالب مهم آن عبارت است از: وقایع پیش از نبرد کربلا، حوادث عاشورا، شهادت امام‌حسین و یارانش، حوادث بعد از عاشورا.

20 ـ سرشک خوبان در سوگ سالار شهیدان

محمودی، محمدباقر، مترجم: دکتر غلامرضا جمشیدنژاد و عبدالحسین بینش، قم، افق فردا، چاپ‌اول، 1379، 312 ص.

کتاب «سرشک خوبان در سوگ سالار شهیدان» ترجمه روان و سلیسی است از کتاب ارزشمند «عبرات المصطفین فی مقتل الحسین علیه‌السلام » برای آن‌که فارسی زبانان نیز بتوانند از مطالب این کتاب بهره‌گیرند، مرکز تحقیقات اسلامی سپاه عهده‌دار ترجمه این اثر گران‌سنگ از زبان‌عربی به فارسی شد. نویسنده برای آن‌که به کتاب خود اعتبار بیشتری ببخشد، از منابع دست اول و کهن مانند «مقتل الحسین»، «انساب الاشراف»، «الطبقات الکبری»، «اخبار الطوال» برای تألیف خود استفاده برده و کوشیده است تا ضمن معرفی کاملی از شخصیت امام‌حسین علیه‌السلام، و یاران باوفایش، ماجرای حرکت امام‌حسین علیه‌السلام از مدینه تا مکه و سپس از مکه تا کربلا و سرانجام حوادث روز عاشورا و وقایع بعد از آن را به طور همه جانبه به تصویر بکشد. از مزایای این کتاب بررسی جامع شخصیت امام‌حسین علیه‌السلام، بیان فلسفه گریه بر امام‌حسین علیه‌السلام . بیان جزئیات حوادث پیش آمده در مسیر مکه تا کربلا، و نیز نحوه شهادت یکایک یاران امام در عاشورا و نیز حوادث مهم پس از عاشورا است که برای خاندان آن حضرت واقع شده است. نثر روان و نیز چاپ خوب کتاب از دیگر مزایای آن است.

21 ـ شروه‌های عاشورا

ده‌بزرگی، احد، تهران، پیام‌آزادی، چاپ‌اول، 1379، 112 ص.

همچنانکه از نام این کتاب پیداست. بیشتر دوبیتی‌های آن پیرامون وقایع کربلا و عاشورا است که با نظم زیبای شاعر متعهد آقای احد ده‌بزرگی به رشته تحریر درآمده است.

22 ـ شکوه شعر عاشورا در زبان فارسی

مجاهدی، محمدعلی، قم، مرکزتحقیقات اسلامی سپاه، چاپ‌اول، 1379، 560 ص.

اثر حاضر جهت پاسداشت، احیا و گسترش فرهنگ فنی و پویای عاشورا است. که مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه زمینه تهیه این اثر تحقیقی عاشورایی را فراهم آورده است.

در «شکوه شعر عاشورا در زبان‌فارسی» ابعاد گوناگون تجلی فرهنگ عاشورا در شعر فارسی و تاریخ پدیداری و تطور محتوایی و ساختاری شعر اصیل و الهی عاشورایی به وسیله شاعر و ادیب توانا ... محمدعلی مجاهدی(پروانه) با ظرافت، تیزبینی، دقت و موشکافی قابل تحسینی مورد بررسی قرار گرفته است. مطالب کتاب از شش فصل تشکیل شده است که برخی عناوین آن عبارت‌اند از: شعر از نظر قرآن و سنّت، تعریف شعر و نظم، رفتار پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم با شعر ارزشی و ضدّ ارزشی، جانبداری معصومین علیهم‌السلام از شعر ارزشی، رجزهای عاشورایی امام‌حسین علیه‌السلام و اصحاب آن حضرت، تعریف «شعر عاشورا» و «شعر عاشورایی» قلمرو «شعر آئیینی» در گستره زبان فارس، چهره‌های شاخص «شعر آئینی» تا سده نهم، پیشینه شعر عاشورا در زبان‌فارسی، آغاز عزاداری عمومی برای شهدای کربلا در ایران، نخستین شعر عاشورایی مکتوب در زبان فارسی، محتشم، قافله‌سالار شعر عاشورا، دامنه تأثیر شعر محتشم در قلمرو و شعر عاشورا، سیر تطور تدریجی شعر عاشورا، عوامل دخیل در تطوّر بیرونی و ساختاری شعر عاشورا، عوامل دخیل در تطوّر درونی و محتوایی شعر عاشورا، علل رویکرد شاعران به مفاهیم ارزشی عاشورا، در دو دهه اخیر، بایدها و نبایدها در شعر عاشورایی، و بررسی نوحه‌ها و شعارهای عاشورایی.

23 ـ سه مقتل در حماسه عاشورا

عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، قم، نوید اسلام، چاپ‌اول، 1379،319 ص.

مجموعه چند رساله در معرفی شخصیت امام‌حسین علیه‌السلام و شهدای کربلا است. هدف نویسندگان، ثبت کامل اسامی و مشخصات شهیدان کربلا بوده است. روش تحقیق، توصیفی موردی و شیوه آن تاریخی و نقلی است. رساله اول «تسمیة من قتل مع الحسین علیه‌السلام فضیل‌بن‌عمر رسانی» اثری از قرن دوم هجری است. رساله دوم «ابصارالعین فی انصارالحسین علیه‌السلام محمد سماوی»، قبیله‌ها و یاران امام‌حسین را مورد بررسی قرار می‌دهد و تقریبا به صورت موضوعی است. در پایان، نام اصحاب به‌ترتیب حروف الفبا ذکر شده است. رساله سوم با متن عربی و به همراه ترجمه فارسی آن آمده است. این رساله به عنوان تتمه کتاب نفس المهموم است و حاوی بخشی از احوال و خصوصیات زندگی امام‌حسین و یاران و اصحاب آن حضرت می‌باشد.

24 ـ سوگ‌سرخ

سنگری، محمدرضا، شیراز، قو، چاپ‌دوم، 1376، 104 ص.

«سوگ‌سرخ» مجموعه‌ای است از قطعات ادبی در خصوص سرور شهیدان حسین علیه‌السلام . مقدمه کتاب که خود یک قطعه ادبی است به تلمیح ظهور پیامبران را از نوح گرفته، تا محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم بازمی‌نویسد و سپس به گودالی می‌رسد که حنجری خشک بوسه‌گاه خنجری آبگون می‌شود. آن‌گاه با همان نثر شاعرانه به معرفی کربلا، اشک، محرم، حسین، تاسوعا، عاشورا، عباس، علی‌اکبر، قاسم، زینب، اربعین و چون آن می‌پردازد. این شیوه بیان برای آن غمنامه بزرگ تاریخ بشریت بس زیبا و دلنشین است و فرصتی بدست می‌دهد تا از منظری دیگر، منظری پر از سرخی «کلمات آتشین» به تماشای این صحنه از آثار تاریخ بنشینیم.

25 ـ سوگنامه اباعبدللّه علیه‌السلام : یکصد و پنجاه آیه، حدیث، حکایت تاریخی و مرثیه و مصیبت در مورد امام‌حسین علیه‌السلام

ظهیری، علی‌اصغر، قم، نهاوندی، چاپ‌دوم، 1378، 160 ص.

کتاب حاضر در چهار فصل با این مطالب تدوین شده است: بیست و هشت آیه از

قرآن، چهل حدیث از ائمه معصومین علیهم‌السلام، چهل حکایت تاریخی، و چهل مرثیه و مصیبت درباره امام‌حسین علیه‌السلام است. در پایان کتاب اشعاری از مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام، همچنین نوشته‌ای با عنوان «اشکواره امام‌زمان(عج) بر امام‌حسین علیه‌السلام » به چاپ رسیده است.

26 ـ سوگنامه کربلا به ضمیمه: اشعار محتشم کاشانی و زیارت عاشورا.

ابن طاووس؛ علی‌بن‌موسی، مترجم: محمدطاهر، موسوی دزفولی، قم، مؤمنین، چاپ اول 1378، 424 ص.

«سوگ‌نامه کربلا» ترجمه فارسی کتاب «لهوف علی قتل الطفوف سیدرضی‌الدین علی‌بن‌موسی‌بن‌جعفر علوی حسنی(سیدبن‌طاووس)» است که درباره واقعه کربلا و شهادت امام‌حسین علیه‌السلام تدوین شده است. کتاب متشکل از سه قسمت است. در بخش نخست کتاب این عناوین به طبع رسیده است: تولد امام‌حسین علیه‌السلام، سخنرانی امام علیه‌السلام در مکه، شهادت قیس‌بن‌مسهر، سخنرانی امام علیه‌السلام بعد از گفت‌وگو با حر و سخنرانی زهیر و جمعی از اصحاب امام. مطالب قسمت دوم به وقایع روزهای اول تا دهم عاشورا و شهادت امام و یاران اختصاص یافته و قسمت سوم نیز شامل این موضوعات است: وقایع پس از خاک‌سپاری شهدای کربلا، سخنرانی‌های زینب‌کبری و امام‌سجاد علیه‌السلام و همچنین اشعاری از محتشم کاشانی.

27 ـ سوگنامه امام‌حسین علیه‌السلام

توکل، محمدحسن، قم، حضرت‌معصومه علیهاالسلام، چاپ‌اول 1379، 56 ص.

«سوگنامه امام‌حسین علیه‌السلام » مشتمل بر مطالبی درباره مظلومیت امام‌حسین علیه‌السلام و برخی وقایع عاشورا است. که با این مطالب به اختصار بیان شده است: اعمال روز عاشورا، پاداش گریستن بر امام‌حسین علیه‌السلام، ارزش و والائی مقام یاران امام‌حسین علیه‌السلام، ارزش زیارت امام‌حسین علیه‌السلام در روز عاشورا، و جانبازی حضرت ابوالفضل‌العباس در صحرای کربلا.

28 ـ سوگنامه کربلا(لهوف‌ابن‌طاووس).

ابن‌طاووس، سیدعلی‌بن‌موسی، ترجمه سیدمحمدطاهر موسوی دزفولی، قم، مؤمنین، چاپ‌اول، 1378، 424 ص.

لهوف یکی از کتب معتبر و موجز در زمینه مقتل در جهان تشیع است و کتاب حاضر ترجمه فارسی آن است که در حدود یک قرن پیش توسط آقای محمدطاهر دزفولی انجام یافته است. ویراستار در آغاز کتاب، شرح‌حال سیدبن‌طاووس و اهمیت کتاب او و معرفی برخی ترجمه‌های آن را آورده است. سپس متن کامل کتاب همراه با ترجمه و اعراب‌گذاری متن عربی آن توسط مترجم ارائه گردیده است. این کتاب در سه فصل قیام امام‌حسین علیه‌السلام را بررسی می‌کند که شامل حوادث عاشورا و وقایع قبل و بعد از آن است. بخشی از فصل نخست شامل شرح تولد امام‌حسین علیه‌السلام و اخبار شهادت آن حضرت توسط جبرئیل به پیامبراسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و نیز ارزش گریه بر امام‌حسین علیه‌السلام است. بقیه مطالب کتاب بدین قرار است: گزارش قیام امام‌حسین علیه‌السلام از مدینه تا کربلا و قیام عاشورا و وقایع پس از آن تا هنگام برگشت اسرای اهل‌بیت علیهم‌السلام به مدینه. اشعار محتشم کاشانی و متن زیارت عاشورا هم به ضمیمه این کتاب چاپ شده است.

29 ـ سیری در مرثیه عاشورایی.

صاحبکاری، ذبیح‌اللّه، مشهد، تاسوعا، چاپ‌اول، 1379، 376 ص.

کتاب، مشتمل بر مجموعه سروده‌ها و مرثیه‌هایی است که درباره واقعه عاشورای حسینی طی سه بخش به طبع رسیده است. نگارنده پس از مقدمه‌ای درباره نقش مرثیه در تحولات اجتماعی این مطالب را فراهم می‌آورد: عاشورا در ادب فارسی، مرثیه‌سرایی و تأثیر فردی و اجتماعی آن، اثر اجتماعی و فرهنگی شعر، و مرثیه عاشورایی در دوران ائمه‌طاهرین علیه‌السلام . در بخش نخست که با عنوان نمونه‌هایی از سروده‌های شاعران به چاپ رسیده، نگارنده ضمن معرفی شاعران عرب و ذکر سبک آنان، نمونه‌ای از شعر آنها را آورده است که از آن جمله‌اند: ابوالاسود دوئلی، یحیی بن حکم، عقبة بن عمرو، بشیر بن جذلم، کمیت، و جعفربن‌عفان، بخش‌دوم با همان ترتیب به شاعران فارسی زبان کسائی مروزی، امیر معزی، حکیم سنایی، مولوی،ابن یمین، خواجوی‌کرمانی، صائب تبریزی و دیگران اختصاص یافته است. در بخش پایانی نمونه‌هایی از سروده‌های شاعران

معاصر گرد آمده است.

30 ـ شورش در خلق عالم( سیری در ترکیب بند محتشم کاشانی و استقبالهای آن در رثای سیدالشهدا علیه‌السلام

محتشم، علی‌بن‌احمد؛ تصحیح حمید اجتماعی، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی، چاپ‌دوم 1378، 207 ص.

شامل گزارش کوتاهی است از زندگی محتشم کاشانی و ترکیب‌بند او در سوگ امام‌حسین علیه‌السلام . پس از آن متن بیست و یک ترکیب بند دیگر، که در استقبال از ترکیب بند محتشم درباره امام‌حسین علیه‌السلام سروده شده، به ترتیب تاریخی آمده است. از جمله می‌توان به ترکیب بند وحشی‌بافقی، حزین لاهیجی، عاشق اصفهانی، وصال شیرازی، نیرتبریزی، مدرس‌اصفهانی و جلال‌الدین همائی اشاره کرد این ترکیب بندها بدون شرح و توضیح آورده شده‌اند، اما گزارش مختصری از زندگی شاعران آنها ارائه گردیده است.

31 ـ طنین عشق: جزوه آموزشی حاوی آداب مرثیه‌خوانی به ضمیمه دوازده مجلس.

وافی، مرتضی، قم، شفق، جلداول، چاپ‌اول، 1380، 96 ص.

در نخستین شماره از مجموع جزوات آموزشی «آداب مرثیه‌خوانی و ذکر مصیبت» نخست به نکاتی در باب روضه‌خوانی و مداحی اهل‌بیت علیهم‌السلام اشاره می‌شود، سپس دوازده مجلس روضه و توسل مربوط به ایام محرم الحرام به طبع می‌رسد.

32 ـ طنین عشق: جزوه آموزشی مرثیه‌خوانی و ذکر مصیبت به ضمیمه دوازده مجلس.

وافی، مرتضی، قم، شفق، جلددوم، چاپ‌اول، 1380، 120 ص.

در جزوه دوم از مجموعه چهارجلدی آموزش آداب مرثیه‌خوانی و ذکر مصیبت نخست از شیوه‌های ذکر مصیبت و مرثیه‌خوانی و نحوه تقویت صوت و لحن سخن به میان آمده، در پی آن ده مجلس در رثای امام‌حسین علیه‌السلام و اصحاب باوفایش به طبع رسیده است.

33 ـ طنین عشق: جزوه آموزشی مرثیه‌خوانی و ذکر مصیبت به ضمیمه دوازده مجلس.

وافی، مرتضی، قم، شفق، جلدسوم، چاپ‌اول، 1380، 96 ص.

در صفحات نخست این جزوه به نکاتی در خصوص درست خواندن مراثی و مصایب اشاره شده، سپس دوازده مجلس در رثای امام‌حسین علیه‌السلام و اصحاب آن حضرت به طبع رسیده است.

34 ـ طنین عشق: جزوه آموزشی مرثیه‌خوانی و ذکر مصیبت به ضمیمه دوازده مجلس.

وافی، مرتضی، قم، شفق، جلدچهارم، چاپ 1380، 96 ص.

جزوه چهارم از مجموعه جزوات آموزشی آداب مرثیه‌خوانی و ذکر مصیبت حاوی نکاتی آموزشی در باب مرثیه‌خوانی و ذکر مصیبت است این مطالب بر اساس سخنان و جلسات اساتید و پیش کسوتان مرثیه‌خوانی تدوین شده است. در بخشی از کتاب ده مجلس در ذکر مصایب‌امام‌حسین علیه‌السلام با اشاره به‌منابع و ماخذ اشعار به طبع رسیده است.

35 ـ طنین عشق: جزوه آموزشی حاوی آداب روضه‌خوانی به ضمیمه دوازده مجلس روضه و ذکر مصائب امام‌حسین علیه‌السلام و یارانش علیه‌السلام

تهیه و تنظیم، مدرسه علمیه‌معصومیه، قم، مدرسه علمیه‌معصومیه، چاپ‌اول، 1377، 96 ص.

نکاتی در باب روضه‌خوانی و مدح مراثی اهل‌بیت علیهم‌السلام، توجه به جنبه‌های ظاهری صوت و لحن، روش خواندن شعر و نوحه، مطالبی است که مخاطبان این کتاب با آن آشنا می‌شوند. افزون بر آن، در بخشی از کتاب دوازده مجلس روضه و توسل برای ایام محرم‌الحرام و مجالس سوگواری و عزاداری به طبع رسیده است.

36 ـ قراءه فی مقاتل‌الحسین علیه‌السلام

صنقور، محمد، تهران، غفور، چاپ‌اول، 1379، 176 ص.

در این کتاب برخی مسائل و مباحث واقعه عاشورا و قیام امام‌حسین علیه‌السلام نقد و بررسی می‌شود. این مباحث به زبان‌عربی و در سه بخش سامان یافته است. در بخش‌اول نگارنده، ضمن برشمردن دلایل یزید مبنی بر کشتن امام‌حسین علیه‌السلام و مباح دانستن خون آن حضرت، برخی فتاوی شیوخ آن زمان را ذکر می‌کند. در بخش‌دوم دلایل شخصی و سیاسی یزید برای کشتن امام‌حسین علیه‌السلام بیان می‌شود. در بخش‌سوم مؤلف ضمن پاسخ‌گویی به دو بخش‌اول و دوّم به رفع برخی شبهات موجود در قیام امام‌حسین علیه‌السلام همت گمارده است.

37 ـ قیام جاوید(مقتل‌الحسین ابی‌مخنف)

ترجمه و تصحیح: حجت‌اللّه رودکی، تهران، مؤسّسه فرهنگی انتشاراتی تبیان، چاپ‌اول، 1377.

درباره واقعه کربلا، نگارشهای بسیاری شده و آثار بسیاری به زیور طبع آراسته شده است، اما عظمت قیام امام‌حسین علیه‌السلام آن‌چنان اثر عمیقی بر ارکان جامعه به‌ویژه تشیع گذاشته است که عارف و عامی، شاعر و نویسنده و دانشمند وامی، هر یک به فراخور حال و معرفت، درباره این حادثه تاریخی، مطالبی را عرضه داشته و آن را به اشکال گوناگون به تصویر کشیده‌اند. بسیاری از مقتل‌نویسان، حماسه کربلا را گزارش کرده‌اند، به‌ویژه آن‌که جریان کربلا و شهادت مظلومانه امام‌حسین علیه‌السلام برای همه مسلمانان جاذبه داشته است و حتی غیر مسلمانان خواستار اطلاع یافتن از جوانب این حادثه و علل سیاسی و اجتماعی این فاجعه تاریخی بوده‌اند. متأسفانه در این میان دوستان جاهل و دشمنان مغرض بیکار ننشسته، هر یک با پیرایه‌های خرافی و گزافه‌ها و داستان‌سرایی‌های غیر واقعی، آن‌چنان صحنه‌های این ماجرا را مشوب و مغشوش جلوه داده‌اند که در باور شماری از اهل خرد، نسبت به اهداف این حماسه جاوید، خلل وارد کرده و اعتقاد گروه کثیری از عامه مردم را از مسیر اصلی و آنان را در ایام عاشورا، به کارهای خلاف شرع، از قبیل تیغ و قمه‌زنی واداشته‌اند. دو علت عمده بروز این مشکل در روایت تاریخی حادثه عاشورا، نخست و از همه بیشتر، آمیختگی آن با عقیده و ایمان مذهبی، و دوم؛ کسب مایه‌ای برای برانگیختن توده، علیه حاکمان‌جور و فرمانروایان

ستمگر، به شکل مبارزه منفی یا مثبت بوده است. البته گذشت زمان، وجود خفقان و عوامل دیگر نیز مؤثر بوده‌اند که برخی از آنان در کتابهای مختلف، از جمله حماسه حسینی استاد شهید مطهری برشمرده شده‌اند. یکی از گزارشگران جریان کربلا و شهادت امام‌حسین و یاران او در عاشورای سال 61 هجری، ابومخنف لوط‌بن‌یحیی ازدی غامدی(متوفی 157 ه)است. وی شیعه و تاریخدان و سیره‌نویس پرکار و از مردم کوفه بود. سیره‌نویسان، 32 کتاب به وی نسبت می‌دهند. از جمله: فتوح‌الشام، فتوح‌العراق، جمل، صفین، نهروان، مقتل‌علی، الشوراء، مقتل‌عثمان، مقتل‌الحسین و اخبارالمختار که بدان اخذالثار نیز می‌گویند. بیشتر این آثار در تاریخ طبری ثبت شده است، گزارش ابومخنف از حماسه کربلا، به علت نزدیکی او به زمان واقعه و نیز امامی وثقه بودن او، در مجموع اطمینان ما را بدین مقتل استوار می‌کند، ولی بادرنگ در برخی از مطالب کتاب، به تردید دچار می‌شویم که با قاطعیت باید اظهار کنیم نوشته‌های کنونی وی ـ که به ما رسیده ـ از ساخته‌های متأخران است. برای آن‌که واقعیت تاریخی این حماسه جاودانی را به نحوی بایسته و سزاوار، از دریای مواج و متلاطم تاریخ بیرون آورده و زنگار مبالغه‌گویی‌ها و خیالبافی‌های جاهلانه و متعصبانه از آن زدوده شود، نیاز بود که از مکتوبات آن دسته از وقایع‌نگاران سده‌های آغازین هجرت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم که به دور از هرگونه حب و بغض، عاشورای حسینی را شرح کرده‌اند، کمک گرفته شود. از جمله این منابع، کتاب تاریخ‌الرسل و الملوک ابوجعفر محمدبن‌جریر طبری(متوفی 310 ه) است که گرچه با ابی‌مخنف، سه یا چهار نسل فاصله دارد، اما روایات تاریخی وی را با واسطه‌هایی نقل کرده است که می‌توان تا اندازه‌ای به آنها اطمینان کرد. انجام این مهم را آقای حجت‌اللّه جودکی ـ پژوهشگر در رشته تاریخ و محقق در کتاب‌شناسی مقتلها ـ برعهده گرفتند. وی با روشی نقادانه و علمی به استخراج گنجینه پرارزش مقتل ابی‌مخنف از تاریخ‌طبری همت گماشت و 113 روایت را که از طریق راویان مختلف درباره جریان کربلا به وسیله ابی‌مخنف گزارش شده بود، به ترتیب حوادث تاریخی مدون کرد. ایشان با رعایت اصل رجحان حقیقت بر عقیدت به مراجع مختلفی مراجعه کرده و برای تشخیص و تعیین صحت این گزارش‌ها تحقیق و پژوهش دامنه‌داری کردند. آن‌گاه پس از احراز یقین، به ترجمه مطالب پرداخت. وی در مقدمه، توضیح روشنگری

درباره روایات و راویان داده و با جدول باارزشی که تنظیم کرده، بر روشنی کتاب افزوده است. ایشان در چند روایت از باب تنزیه، پاره‌ای از اعمال خلاف را که قتله ظالم در این واقعه مرتکب شده بودند، به صورت کلی متذکر شده‌اند، تا هم رعایت حفظ امانت در ترجمه شده و هم موجب نزول شأن و کاستی مقام امام و اهل‌بیت گرامیشان نشده باشد. اکنون می‌تون گفت که این کتاب، همان مقتل ابی‌مخنف است، اما شاید همه آن نباشد، و با بررسی و پژوهش در گنجینه‌های میراث گرانبهای اسلامی، چه‌بسا این کتاب کامل شود و کتابهای از دست رفته دیگری به دست آید. امید است این گام باارزش با گامهای ارجمند دیگری دنبال شود و راه پژوهشهای تاریخی به روش علمی تا رسیدن به هدف ـ که تدوین تاریخی کامل و روشن و بدون ابهام از اسلام است ـ پیموده شود.

38 ـ کندوکاوی در تعزیه و تعزیه‌خوانی

گلی‌زواره، غلامرضا [بی‌جا] مهراس، چاپ اوّل، 1379، 148 ص.

پژوهشی در تاریخ پیدایش تعزیه‌خوانی در ایران و اهمیت و فضایل آن است. مؤلف، به منظور زنده نگاه داشتن این هنر و تلاش در جهت اصلاح آن از نقصان‌ها و تحریفات، این کتاب را نوشته است. وی، ابتدا به بیان فلسفه، انگیزه و فواید سوگواری بر خاندان عصمت و طهارت می‌پردازد. سپس شرح مختصری از اهمیت و انگیزه تعزیه‌خوانی به دست می‌دهد. در بخشی از کتاب چگونگی پیدایش تعزیه و شبیه‌خوانی کربلا، همراه با معرفی بعضی از تعزیه‌خوانان آمده است. در انتهای کتاب تصاویری از اجرای برخی از تعزیه‌ها به چاپ رسیده است.

39 ـ گلچین‌احمدی: مدایح و مراثی ائمه اطهار علیهماالسلام به‌ضمیمه سوگنامه محرم.

احمدی‌گورجی، ذبیح‌اللّه، قم، مشهور، چاپ‌اول، 1379، 286 ص.

این اثر از نوع شعر مذهبی معاصر به زبان فارسی در زمینه مناجات، مدایح و مراثی چهارده‌معصوم علیه‌السلام بخش کتاب بدین قرار است: مناجات، مدایح و مراثی چهارده‌معصوم علیه‌السلام سوگنامه محرم، مصائب امام‌حسین علیه‌السلام و برخی از یاران آن

حضرت.

40 ـ گنجینه‌اسرار به انضمام قصائد و معراج‌نامه.

عمان سامانی،نوراللّه‌بن عبداللّه، با تصحیح محمد بهشتی، به کوشش حسین بدرالدین، تهران، سنائی، چاپ‌اول، 1379، 464 ص.

منظومه ادبی و عرفانی گنجینه اسرار که در رثای امام‌حسین علیه‌السلام سروده شده است، تفسیری عرفانی از حادثه کربلا و قیام آن حضرت به‌دست می‌دهد. شاعر در این منظومه، امام‌حسین و شهیدان عاشورا را عاشقان پاکباخته‌ای توصیف می‌کند که به پیمان ازلی خود با خدا وفا کردند و خشنود از فداکاری خود، به حق پیوستند. در این مجموعه علاوه بر منظومه گنجینه اسرار، قصاید شاعر و مثنوی معراج‌نامه نیز به دنبال آمده است. مصحح در تصحیح این مثنوی از نسخه‌های متعددی بهره جسته است. وی با تطبیق و مقایسه آنها و اضافه کردن پاورقی‌هایی سودمند در شرح و توضیح لغات و استعارات و ابیات مشکل، سعی فراوانی در ارائه یک نسخه کامل و بی‌نقص داشته است. او در مقدمه‌ای مبسوط به معرفی دودمان شاعر و زادگاه و نیز شرح وقایع دوران حیاتش پرداخته است. همچنین اهمیت سوگواری و برپایی مجالس عزاداری و پیشنیه تاریخی آن و نیز مرثیه‌سرایی بر اهل‌بیت علیهم‌السلام را مورد اشاره قرار داده است.

41 ـ مجالس تعزیه(دوره دوجلدی)

صالحی‌راد، حسن، تهران، سروش، چاپ‌اول، 1380، 518 + 465 ص.

بستر رشد و تکامل تعزیه بطن جامعه است و صدایی که از آن شنیده می‌شود، صدای یک نفر یا دونفر نیست، بلکه نجوایی است عمیق که از درون جامعه در طی قرون و اعصار برخاسته و اوج گرفته تا مگر فریادی را بازگو کند. تعزیه در حالی که جنبه فنی نمایشی حیرت‌انگیزی دارد، جنبه خاص خود را که تعزیت بر مرگ بزرگان دینی است، کاملاً حفظ می‌کند. کتاب دو جلد است. جلد اول آن از تعزیه ذبح اسماعیل شروع و با ذکر تعزیه شهادت غلام‌ترک در صحرای کربلا پایان می‌پذیرد و جلددوم از تعزیه طفلان حضرت زینب علیهاالسلام شروع و به تعزیه زوار غریب ختم می‌شود.

42 ـ معجم شعراءالحسین علیه‌السلام

هلالی، جعفر، تهران، ام‌القری، چاپ‌اول، 1379، 620 ص.

کتاب حاضر شامل معرفی شاعرانی است که به نوعی زندگی و قیام امام علیه‌السلام را به زبان‌عربی به وصف کشیده‌اند، همچنان‌که نمونه‌ای از اشعار آنان نیز درج گردیده است. عناوین برخی فصل‌های کتاب عبارت‌اند از: عوامل نظم شعر حسینی، مدایح و اشعاری که درباره امام حسین علیه‌السلام سروده شده است، منزلت امام‌حسین علیه‌السلام از منظر قرآن‌کریم و احادیث، شعر در عصر جاهلی، نظر اسلام و اهل‌بیت درباره شعر و شاعری، سیرت و شخصیت امام‌حسین علیه‌السلام، و شعرای شیعی، در عصر حدیث.

43 ـ مقتل‌الحسین علیه‌السلام

ابن‌اعثم کوفی، احمدبن‌محمد، عربی، قم، انوارالهدی، چاپ‌اول، [1379]، 352 ص.

مؤلف به تشریح واقعه عاشورا، شهادت امام‌حسین علیه‌السلام و حوادث بعد از شهادت آن حضرت پرداخته است. وی وقایع کربلا را از زمان فوت معاویه و خلافت یزید تا شهادت مختار و قتل مصعب‌بن‌زبیر به دست اهالی شام بیان می‌دارد. روش کتاب، روایی ـ تاریخی است و بیشتر با استفاده از تاریخ طبری نگارش یافته است. مرگ یزید، طلب بیعت از امام‌حسین، نامه‌نگاری اهالی کوفه برای دعوت از امام‌حسین، شهادت امام‌حسین و یارانش در کربلا، تحرکات مختار و قیام توابین و مختار از فصلهای اصلی کتاب است.

44 ـ مقتل‌الحسین علیه‌السلام

آل‌کاشف‌الغطاء، محمد حسین؛ گردآورنده، هادی‌هلالی، قم، شریف الرضی، چاپ‌اول، 1377، ص 76 ص.

«مقتل‌الحسین علیه‌السلام » شرحی است از زندگانی و شهادت امام‌حسین علیه‌السلام و یاران باوفای وی در کربلا که توسط «محمد حسین آل‌کاشف‌الغطاء» به زبان‌عربی نگاشته شده است. برخی قسمت‌های کتاب عبارت‌اند از: مقتل سیدالشهدا، لیلة العاشر من المحرم، یوم‌العاشر من المحرم، عدد اصحاب‌الامام، کندن خندق به دور خیمه‌ها، کرامت امام‌حسین علیه‌السلام و خطبه سوم امام‌حسین علیه‌السلام .

45 ـ مقتل‌الحسین علیه‌السلام

موسوی مقرم، عبدالرزاق، قم، شریف‌الرضی، چاپ‌اول، 1377، 412 ص.

اثر حاضر که به زبان‌عربی نگارش یافته، شرح و تفسیری از واقعه کربلا و شهادت

امام‌حسین علیه‌السلام که مطالب آن طی چهار فصل تدوین شده است. مباحث فصل نخست بدین قرار است: آرایی در لعن یزید، گریه بر امام‌حسین علیه‌السلام، بررسی آیه تهلکه، آگاهی امام‌حسین علیه‌السلام از شهادتش و مباحثی دیگر. در فصل دوم واقعه کربلا از آغاز حکومت یزید تا روز عاشورا بررسی می‌شود. فصل‌سوم که امام‌حسین علیه‌السلام در روز عاشورا عنوان گرفته با دعا و خطبه امام آغاز شده و در پی آن شرح شهادت آن حضرت و یارانش آمده است. فصل پایانی مشتمل است بر: حوادث بعد از شهادت امام‌حسین علیه‌السلام مانند سفر به شام، خطبه حضرت‌زینب علیهاالسلام و مباحثی دیگر.

46 ـ مقتل‌الحسین الخوارزمی

خوارزمی، موفق‌بن‌احمد موفق مکی؛ تدوین: محمد، سماوی، قم، انوارالهدی، چاپ‌اول 1377، 670 ص.

مجموعه دوجلدی «مقتل‌الحسین» که اینک در یک مجلد به چاپ رسیده است. در جلد اول ذیل دوازده فصل فضایل و کرامات پیامبران، فاطمه‌بنت‌اسد، علی علیه‌السلام، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، امام‌حسین و حسن علیه‌السلام و ماجرای خروج امام‌حسین از مکه و هجرت او به سوی کوفه و واقعه عاشورا تشریح شده است. جلددوم ذیل چهار فصل اصلی به عقوبت قاتلان، فضایل زیارت قبر امام‌حسین علیه‌السلام و نحوه انتقام مختار از قاتلان آن حضرت اختصاص دارد. این اثر به زبان‌عربی تحریر شده است.

47 ـ مقتل‌الحسین علیه‌السلام و مصرع أهل‌بیته و أصحابه فی کربلاء.

ابومخنف، لوط‌بن‌یحیی، عربی، قم، شریف‌رضی، چاپ‌سوم 1378، 231 ص.

این اثر تألیف ابی‌مخنف لوط‌بن‌یحیی ازدی(م 157) از مورخان و مقتل نگاران مشهور شیعی است که در موضوع مقتل و تاریخ شهادت امام‌حسین علیه‌السلام و شیوه روایی و گزارشی نگارش یافته است. در مقدمه کتاب، برفراز حوادث دوران امامت امام‌حسن علیه‌السلام و امام‌حسین علیه‌السلام و حکومت معاویه آمده است و آنگاه به تفصیل وقایع قیام حسینی علیه‌السلام پرداخته است که اهم عناوین آن عبارت‌اند از: ماجرای درخواست بیعت یزید از متنفذین عرب و امام‌حسین علیه‌السلام و عدم بیعت آن حضرت، خروج امام‌حسین علیه‌السلام از مدینه به سوی مکه، نامه‌های کوفیان به امام‌حسین علیه‌السلام و گسیل مسلم‌بن‌عقیل علیه‌السلام به کوفه، وارد شدن ابن‌زیاد به کوفه، شهادت مسلم و هانی علیه‌السلام، حرکت امام‌حسین علیه‌السلام به سوی عراق و نزول در کربلا، وقایع روز عاشورا و شهادت

امام‌حسین علیه‌السلام و اصحاب و خاندانش، اسارت اهل‌بیت علیهم‌السلام و حرکت دادن آنها به سوی کوفه و شام، اقدامات و خطبه امام‌سجاد علیه‌السلام و زینب‌کبری علیهاالسلام در کوفه و شام، بازگشت کاروان اسرا به مدینه، مرگ یزید.

48 ـ مقتل‌الحسین علیه‌السلام، یا سوگنامه سیدالشهدا علیه‌السلام

نجفی‌یزدی، جلیل، قم، نصایح، چاپ‌اول، 1380، 272 ص.

«مقتل‌الحسین علیه‌السلام » شامل مجموعه مباحثی است که در بیان شرح وقایع کربلا از ابتدای شروع نهضت امام‌حسین علیه‌السلام تا کوفه و شام یافته است. نگارنده ضمن روایتی از نحوه شهادت امام‌حسین علیه‌السلام و یارانش، پیامدهای نهضت کربلا، همچنین اشعاری در مدح و ثنا و سوگواری شهدای عاشورا درج کرده است.

49 ـ مقتل سالار شهیدان و گزارش کربلا

کربلائی، نادعلی، تهران، خزر، چاپ‌اول، 1377، 468 ص.

نویسنده در هشت قسمت کتاب حاضر، این موضوعات را درباره «سالار شهیدان» بازگو می‌کند: ولادت و فضیلت امام‌حسین علیه‌السلام شهادت حضرت مسلم و طفلان، ورود به کربلا و عاشورا و شهادت انصار، شهادت بنی‌هاشم حضرت علی‌اکبر تا شهادت امام‌حسین علیه‌السلام، غارت کردن خیمه‌ها تا اسارت در کوفه و خطبه زینب، شهرشام مجلس یزید و حضرت‌رقیه و بازگشت به کربلا، اربعین و دفن راس شهیدان، در قسمت پایانی نیز روایات و خاطرات، کرامات و معجزات امام‌حسین علیه‌السلام و سرزمین کربلا ذکر شده است.

50 ـ مقتل السبط‌الشهید علیه‌السلام

شریفی، حسین، قم، سیدالشهدا علیه‌السلام، چاپ‌اول،1379، 156 ص.

در کتاب حاضر وقایع روز عاشورا و چگونگی شهادت امام‌حسین علیه‌السلام و یارانش توصیف شده است. مطالب کتاب به زبان عربی تدوین یافته و با اشعاری نیز همراه گشته است.

51 ـ مقتل مطهر: روضه‌های شهید مطهری رحمه‌الله .

تدوین: صالحان، جعفر، تهران، سلطان، چاپ‌اول 1379، 347 ص.

مجموع حاضر که با استفاده از آثار شهید مطهری تدوین یافته حاوی خطابه‌ها و سخنرانی‌های ایشان درباره مصایب و شدایدی است که امامان علیه‌السلام در مقابله با ظلم و جور و تبلیغ دین اسلام متحمل شده‌اند. قسمت عمده‌ای از مطالب کتاب به شرح وقایع کربلا اختصاص دارد.

52 ـ المنتخب فی جمع المراثی و الخطب: الفخری.

طریحی نجفی، فخرالدین، عربی، جلد 1 و 2، شریف رضی، چاپ‌دوم 1378، 496 ص.

کتاب المنتخب که به کتاب الفخری نیز شناخته شده است، برگزیده‌ای از مراثی و خطبه‌های عربی است که در مجالس عزاداری امام‌حسین علیه‌السلام خوانده می‌شود. کتاب از متون به جای مانده از سده یازدهم هجری است که اخبار غیر مستند و ضعیف و مجعول در آن فراوان دیده می‌شود. بسیاری از تحریفات پیرامون قیام عاشورا برای نخستین بار در این کتاب آمده است و متأخران بیشتر از آن أخذ و اقتباس کرده‌اند.

53 ـ نخستین گزارش مستند از عاشورا

یوسفی غروی، محمدهادی، ترجمه محمدجواد سلیمانی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی رحمه‌الله، 1377، 216 ص.

یکی از ارزشمندترین آثار أبی‌مخنف کتاب [مقتل‌الحسین] می‌باشد که به فرموده علامه تستری صحیح‌ترین مقتل ابی‌عبداللّه علیه‌السلام به حساب می‌آید ⁽¹⁾وی این کتاب را تقریبا هفتادسال پس از واقعه عاشورا یعنی در دهه یکصد و سی هجری نوشته است ⁽²⁾. و از آن رو که خود جزو اهالی کوفه مرکز اخبار فاجعه عاشورا بوده است، غالبا حوادث را با یک و یا حداکثر دو واسطه نقل نموده است، اما متأسفانه این کتاب درگذر زمان مفقود گردیده و اکنون هیچ نسخه‌ای از آن در دست نیست و اهمیت و اعتبار آن موجب گردید که مورخین متأخرین که به مقتل أبی‌مخنف دست‌رسی داشته‌اند بسیاری از

روایات این مقتل را در آثار خویش نقل کنند.

طبری بیش از سایرین و سپس شیخ مفید بیش از ابوالفرج و ابوالفجرج بیشتر از ابن‌جوزی اخبار أبی‌مخنف را نقل نموده‌اند، بعلاوه تنها طبری و ابوالفرج به ذکر دقیق اسناد و واسطه‌های أبی‌مخنف در نقل حوادث اهتمام ورزیده و شیخ‌مفید و ابن‌جوزی غالبا اخبار را بدون ذکر اسناد و تنها با درج یک نفر از اعضاء سلسله سند نقل نموده‌اند. پس از مفقود شدن نسخه اصلی مقتل أبی‌مخنف هراز چندگاهی بعضی از فضلا و نویسندگان تلاشهایی را در جهت جمع‌آوری روایات مقتل ابی‌مخنف انجام داده و پاره‌ای از اخبار مقتل أبی مخنف از آثار مورخین پس از او، گزینش کرده و به صورت نیز مستند و ناقص و گاه تحریف شده و یا آمیخته با گزارشهای روایات دیگر منتشر می‌کردند، ولی کاستیهایی چون عدم ذکر اسناد، آمیختن گزارشهای أبی‌مخنف با اخبار سایر روایات و یا حتی تحریف و تغییر از اعتبار علمی آنها کاست، تا اینکه استاد محترم و محقق ارجمند جناب آقای حجه‌الاسلام و المسلمین محمدهادی یوسفی غروی پس از کوشش فراوان و با روش علمی، ابتدا روایات مقتل أبی مخنف را از تاریخ طبری استخراج نموده و سپس منقولات طبری را با آنچه را که شیخ‌مفید و ابوالفرج و سبط ابن‌جوزی از مقتل أبی‌مخنف نقل کرده بودند تطبیق نموده و پس از یک مقایسه تطبیقی بین این چهار منبع آنرا با مقدمه‌ای محققانه پیرامون معرفی أبی‌مخنف و واسطه‌هایش در نقل حوادث و با پاورقی‌های ارزشمند و راهگشا تحت عنوان «وقعة الطف لأبی‌مخنف» به چاپ رسانده و بدین وسیله منبع معتبر و گراف سنگی از منابع زندگی امام‌حسین علیه‌السلام را احیاء نموده‌اند، ترجمه حاضر برگردان فارسی متن آن کتاب می‌باشد. که با رعایت امانت و استفاده از نزدیکترین واژه‌های معادل زیر نظر محقق ممتاز کتاب به پایان رسیده و تا آنجا که رعایت امانت در ترجمه اجازه می‌داد مطالب آن به فارسی روان برگردانیده شده است.

54 ـ نغمه حسینی

الهی قمشه‌ای، مهدی، تهران، روزنه، چاپ اوّل، 1379، 177 ص.

قیام امام حسین را به‌صورت منظوم از آغاز نهضت تا شهادت امام حسین و قافله اسیران کربلا شرح داده است. در آغاز، قطعه شعری در تاریخ ولادت امام حسین علیه‌السلام

آمده است. برخی عناوین عبارتند از: سیر نهضت و قیام، فرستادن حضرت مسلم به کوفه، حرکت امام حسین در روز هشتم ذی‌الحجة، وقایع روز عاشورا، مناجات امام حسین علیه‌السلام در قتلگاه، ورود کاروان اسیران به شام، در پایان، بخش چهارم دیوان الهی قمشه‌ای با عنوان نغمه عاشق ضمیمه شده است.

55 ـ وقایع الایام در احوال محرم الحرام مشتمل بر اخبار صحیحه و ذکر مصائب امام الهادی حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام

تبریزی خیابانی، علی، تهران، اسلامیه، چاپ اوّل، 1381، 500 ص.

کتاب در فضیلت عزاداری و بکا بر حسین علیه‌السلام تدوین شده است.

برخورد حر با امام حسین علیه‌السلام و اشاراتی به فضایل مکه، مدینه، کوفه، نجف، و بیت المقدس مباحث آغازین کتاب را تشکیل می‌دهد که در پی آن، از مواجهه انبیا با زمین کربلا سخن می‌رود. بخش عمده‌ای از مطالب کتاب نیز به شرح مظالم ابن سعد، واقعه تاسوعا و عاشورا اختصاص می‌یابد که طی آن، مولف به شهادت وهب، مسلم، زهیر، جیب بن مظاهر. علی‌اکبر، قاسم و ابوالفضل علیه‌السلام نیز اشاره می‌کند. این مطالب با توصیف شهادت امام حسین علیه‌السلام و ذکر کراماتی از ابوالفضل علیه‌السلام خاتمه می‌یابد.

56 ـ یا قتیل العبراة

رجبی، حسین، تهران، مرسا، چاپ اوّل، 1379، 60 ص.

«یا قتیل العبراه» کتابی است به عربی در باب سوگواری و مدیحه‌سرایی برای اهل‌بیت علیهم‌السلام، علاوه بر آن بخش کوچکی از این نوشتار به ویژگی‌های مداح اهل‌بیت علیهم‌السلام اختصاص یافته است.

بخش چهارم: موضوعات گوناگون

اشاره

سخنان و خطبه‌های امام‌حسین علیه‌السلام (فرهنگ‌ها و دائره‌المعارف‌ها...)

قرآن و امام حسین علیه‌السلام

امام‌حسین علیه‌السلام و حضرت مهدی(عج)

دعاهای امام حسین علیه‌السلام

عزاداری امام‌حسین علیه‌السلام

زیارت امام‌حسین علیه‌السلام

زیارت عاشورا

تربت امام حسین علیه‌السلام

اربعین امام حسین علیه‌السلام

چند موضوع دیگر

سخنان و خطبه‌های امام‌حسین علیه‌السلام (فرهنگ‌ها، دائره‌المعارف‌ها و ...).

1 ـ بازتاب وحی: سخنان امام حسین علیه‌السلام

حسینیان، سعید؛ با مقدمه: مهدی حائری طهرانی، تهران، امام‌مهدی(عج)، چاپ اول، 1379، ص 180.

کتاب حاضر، گزیده‌ای از خطبه‌های امام‌حسین علیه‌السلام، و اهل‌بیت آن حضرت است. که طی آن اهداف نهضت حسینی تبیین می‌شود. کتاب با این عناوین تدوین شده است:

سخنان امام‌حسین علیه‌السلام در منی، خطبه امام‌حسین علیه‌السلام در امربه‌معروف و نهی‌از منکر، بیان امام‌حسین علیه‌السلام با مروان، سخنان امام‌حسین علیه‌السلام بر قبر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، سخنان امام علیه‌السلام در برخورد با حر، و سخنان امام‌حسین علیه‌السلام در صبح عاشورا.

2 ـ بلاغه‌الحسین علیه‌السلام

آل‌اعتماد، سیدمصطفی، ترجمه از علی کاظمی، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، محرم 1406 ق 345 ص.

این کتاب به سبک و ترتیب نهج‌البلاغه تنظیم شده است و در سه بخش شامل خطبه‌ها و نامه‌ها و کلمات قصار امام‌حسین علیه‌السلام است.

3 ـ چهل حدیث از امام‌حسین علیه‌السلام : گوهرهای حسینی.

شریفی، محمود، قم، معروف، چاپ اول، 1376، 80 ص.

کتاب مشتمل بر چهل حدیث از امام‌حسین علیه‌السلام است، که با استفاده از منابع مختلف و معتبر اسلامی تدوین و ترجمه و به شکل جیبی نشر یافته است. موضوعات این احادیث عمدتا حول شش موضوع: اهل‌بیت، شعارها، اخلاق، عبادت و مبارزه با گناه است.

4 ـ چلچراغ حسینی: چهل حدیث برگزیده از سخنان گهربار حضرت حسین‌بن‌علی علیه‌السلام

رهبر، محمدتقی، تهران، بنیادبعثت، موسسه الحسین علیه‌السلام، چاپ اول 1376، 40 ص.

مجموعه حاضر، مشتمل است بر چهل حدیث برگزیده از سخنان گهربار حضرت حسین‌بن‌علی علیه‌السلام از منابع مختلف اسلامی، که به مناسبت سوم‌شعبان، سالروز ولادت آن حضرت، گلچین شده است. صفات مؤمن، پاداش کارنیک، پرهیز از ظلم، حفظ آبرو، کرامت نفس، حقیقت مرگ، سعادت شهادت و ... از جمله موضوعاتی است که پیرامون آن حدیث نقل گردیده است. منبع و ماخذ هر حدیث با متن عربی و ترجمه فارسی آن در کتاب قابل بازیابی است.

5 ـ خطبه حسین‌بن‌علی علیه‌السلام در منی

نجمی، محمدصادق، مشهد، بنیادپژوهشهای‌اسلامی آستان قدس‌رضوی، چاپ‌اول، 1371، 128 ص.

ترجمه و شرح و تحقیق خطبه پرشور و عظیم اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام در اجتماع حاجیان در مکّه است. این خطبه از غَرر خطب امام است و نویسنده با دقت تمام آن را ترجمه کرده و افزون بر برگردان فارسی آن در ضمن چند فصل، از محتوی خطبه، سند آن، انگیزه و چگونگی ایراد خطبه، و حاضران در خطبه سخن گفته و بر روی هم اثر خواندنی و سودمندی ارائه کرده است.

6 ـ سخنان حسین‌بن‌علی علیه‌السلام از مدینه تا کربلا

نجمی، محمدصادق، قم، دفتر انتشارات اسلامی(جامعه مدرسین)، 1373، 360 ص

این اثر در بردارنده سخنان امام‌حسین علیه‌السلام از مدینه تا کربلا است. از عنوان کتاب پیدا است که مولف درصدد نبوده تا همه سخنان امام علیه‌السلام را گردآوری کند بلکه آن بخش از سخنانی را نقل کرده که در برهه خاص از زندگانی ایشان نقل شده است. این بخش همان آغاز قیام از مدینه است که در کربلا خاتمه پیدا می‌کند. بنا به گفته مولف در مقدمه، این بخش از سخنان امام تنها شامل آن آن روایات و احادیث و خطبه‌ها و نامه‌ها و اشعاری است که در منابع معتبر و موثق آمده ولی بصورت منسجم گردآوری نشده بود.

نویسنده کتاب را در سه بخش «از مدینه تا مکه»، «از مکه تا کربلا» و «کربلا» تدوین نموده و به مناسبت هر خطبه یا سخنی به شرح و توضیح آن پرداخته و نیز لغات مشکله را به فارسی برگردانده و ریشه‌یابی کرده است. در واقع می‌توان گفت که این کتاب یک دور تاریخ عاشورا از زبان امام حسین علیه‌السلام است و با توجه به اینکه محل ایراد خطبه‌ها نامه‌ها و موقعیت آنها را آورده منبع مناسبی برای مبلغین به حساب می‌آید. از جمله خطبه‌های این کتاب می‌توان به خطبه امام حسین علیه‌السلام در شب عاشورا اشاره کرد.

7 ـ دائره‌المعارف الحسینیّة.

کرباسی، محمدصادق، لندن. للمرکز الحسینی للدراسات، چاپ اول، 1414 ه ـ 1994 م.

کتاب حاضر نخستین دایره‌المعارف درباره امام‌حسین علیه‌السلام است. این دائره‌المعارف نه به مفهوم مصطلح و نه به ترتیب حروف الفبا، بلکه به صورت موضوعی است و تا کنون بیست جلد آن به ایران رسیده است ⁽¹⁾. تاریخ انتشار جلد بیستم 1421 ق / 2000 م است. و مسئول و مؤلف آن محمدصادق کرباسی و مقیم لندن است. وی برای این کار مؤسسه‌ای اختصاصی با نام «المرکزالحسینی‌للدراسات» تأسیس کرده است. پیش‌بینی مؤلف این است که تعداد جلدهای آن به 500 برسد.

موضوعات اصلی مجلدات آن عبارت‌اند از: 1 ـ درآمدی بر اشعار حسینی، در این مبحث به تحلیل و بررسی کل شعرهای سرورده شده در رثا یا مدح و ویژگی‌ها و تاریخ و تطور آن اشعار می‌پردازد، 2 ـ حسین در شعر فصیح، دیوان‌های شعر از سده اول تا پانزدهم قمری به‌ترتیب آمده است، 3 ـ حسین علیه‌السلام در شعر شرقی و غربی. برای این موضوع بیست جلد پیش‌بینی کرده است و اشعار مهم انگلیسی، فرانسوی، ایتالیایی، آلبانیایی، فارسی، ترکی و دیگر زبان‌ها را در این جلدها تبویب می‌کند، 4 ـ زندگی‌نامه شاعران حسینی، 5 ـ فرهنگنامه سخنوران حسینی، 6 ـ کتاب‌شناسی آثار درباره امام‌حسین علیه‌السلام، 7 ـ فرهنگنامه مقالات و گفتارهایی درباره امام، 8 ـ فرهنگنامه کسانی که درباره امام نوشته دارند، 9 ـ یک جلد به لغزش‌ها و خطاهای عاشورانگاران پرداخته شده است، 10 ـ حسین علیه‌السلام از دیدگاه قرآن، 11 ـ حسین علیه‌السلام از دیدگاه سنت، 12 ـ سیره امام‌حسین علیه‌السلام، 13 ـ نسب‌شناسی امام، 14 ـ مجموعه احادیث امام، 15 ـ مجموعه ادعیه و مناجات حسین، 16 ـ گفتگوها و احتجاج‌های امام، 17 ـ دیوان‌اشعار امام، 18 ـ داستان‌های امام، 19 ـ امام‌حسین علیه‌السلام در فقه اسلامی، 20 ـ مکتب امام، 21 ـ ابعاد و پیامدهای نهضت حسینی، 22 ـ زمینه‌های سیاسی نهضت امام، 23 ـ زیارت‌های امام، 24 ـ اسناد و عهدنامه‌های نهضت امام، 25 ـ زندگی‌نامه یاران و راویان، 26 ـ فرهنگامه راویان و نقل‌کنندگان حادثه کربلا، 27 ـ جداشدگان از کاروان امام، 28

ـ دوستان و دشمنان، 29 ـ فرهنگنامه سپاهیان جنگنده با امام، 30 ـ یزید و خاندان‌اموی، 31 ـ ابن‌زیاد و روش تاریک او، 32 ـ فرهنگنامه کسانی که نامشان حسین است، 33 ـ نظریات و گفته‌های بزرگان درباره امام، 34 ـ نقش نهضت‌امام در پیدایش قیام‌های دیگر، 35 ـ الهام‌ها و پیام‌های نهضت امام، 36 ـ حسین علیه‌السلام در آداب و رسوم محلی، 37 ـ یادداشت‌های حسینی، 38 ـ روزشمار حادثه‌ها و پیشامدهای کربلا، 39 ـ داستان‌ها و لطیف‌های الهام‌گرفته از کربلا، 40 ـ فرهنگنامه اماکن و شهرها، 41 ـ شعائرحسینی، 42 ـ تحقیقات تاریخی، 43 ـ معجزات و کرامات او، 44 ـ رؤیاها و خواب‌هایی درباره امام، 45 ـ فرهنگنامه مؤسسات حسینی، 46 ـ فرهنگنامه موقوفات حسینی، 47 ـ حسین در نوآوری‌های‌هنری، 48 ـ پژوهشی درباره شهر کربلا، 49 ـ آرامگاه‌های‌امام و اهل‌بیت و یاران او، 50 ـ شبهه‌ها و نقد آنها، 51 ـ مطالب گوناگون دیگر.

با انتشار همه جلدهای این دایره‌المعارف، بزرگترین دایره‌المعارف جهان، یا یکی از بزرگترین دایره‌المعارفها، به جهان عرضه می‌شود. مضافا این‌که اغلب اطلاعات درباره امام‌حسین علیه‌السلام در یک کتاب گردمی‌آید و راه را برای شناخت بیشتر آن حضرت فراهم می‌کند.

8 ـ طوفان خطبه‌ها (خطبه امام‌حسین علیه‌السلام، خطبه امام‌سجاد علیه‌السلام خطبه حضرت‌زینب علیهاالسلام، خطبه حضرت‌ام‌کلثوم علیه‌السلام ).

ده‌بزرگی، احد، تهران، پیام‌آزادی، چاپ‌اول، 1379، 120 ص.

این کتاب به منظور ترویج خطبه‌خوانی در کنار نوحه‌سرایی و انجام تحقیقات تاریخی پیرامون حادثه‌کربلا فراهم آمده است و مشتمل برگزیده‌ای از خطبه‌های امام‌حسین علیه‌السلام حضرت‌سجاد علیه‌السلام و زینب و ام‌کلثوم در کربلا و کوفه و شام است. نویسنده پس از نقل متن عربی و فارسی این خطبه‌ها، آنها را در قالب شعر نیز ارائه کرده است.

9 ـ فرهنگ سخنان امام‌حسین علیه‌السلام

دشتی، محمد، قم، مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین علیه‌السلام، چاپ اول، 1379، ص 751 ص.

مجموعه حاضر، حاوی متن سخنان امام‌حسین علیه‌السلام و ترجمه آنها به زبان فارسی است. مؤلف، احادیث امام‌حسین علیه‌السلام را در زمینه موضوعات اخلاقی و معارف فقهی و موضوعات دینی دسته‌بندی کرده و طبق حروف الفبا فهرست نموده است. این کتاب به شیوه کتب حدیثی تدوین یافته است. منابع آن نیز کتب حدیثی و تاریخی و کتب شیعه و بعضی از منابع تاریخ اهل‌سنت است. برخی از موضوعات مطرح شده در آن چنین است: آزادی؛ آزاد گذاشتن یاران و همراهان، آگاهی؛ آگاهی از شهادت خویش و ...، آداب، اخلاق، خداشناسی، ازدواج، بخشندگی، بیعت‌کردن، پیوند خویشاوندی، امامت، توکل و ساده‌زیستی، ترس از خدا، تفسیرقرآن، جهاد، دشمن‌شناسی، دعا و نیایش، دفاع از حق، شیعه و شیعیان و ... .

10 ـ فرهنگ‌عاشورا.

محدثی، جواد، قم، معروف، چاپ‌چهارم، 1387. 512 ص.

کتاب‌حاضر، فرهنگنامه مختصر عاشورا و امام‌حسین علیه‌السلام است و در آن به‌ترتیب الفبا، اطلاعاتی درباره اشخاص، گروهها، مکانها، حوادث، سنتها، شعائر، آموزشها و کتابها ارائه شده است. اغلب مدخل‌های کتاب مربوط به اشخاص است و در آن شرح حال مختصر شهیدان، قاتلان و دیگر افراد مرتبط با واقعه‌عاشورا آمده است. برخی از مدخل‌های کتاب، اصلی و برخی دیگر ارجاعی است. بعضی از مدخل‌های کتاب بدین قرار است: حسین‌بن‌علی علیه‌السلام، زینب علیهاالسلام، ثاراللّه، سیدالشهدا علیه‌السلام، علی‌اصغر، علی‌اکبر، معاویه، یزیدبن‌معاویه، اربعین، اسارت، بیعت، تاسوعا، عاشورا، عزاداری، کربلا، قبر امام‌حسین علیه‌السلام، پرچم، تسبیح تربت، خروج مختار، ذوالجناح، روضه، مداحی، نوحه‌خوان، کوفیان و هفتادودوتن

11 ـ لمعات‌الحسین علیه‌السلام (برخی از کلمات و مواعظ امام‌حسین علیه‌السلام )

حسینی‌طهرانی، سیدمحمدحسین، تهران، صدرا، 1366، 79 ص.

کتاب لمعات‌الحسین یکی از تألیفهای این عالم‌ربانی می‌باشد و در آن نویسنده به

شرح و توضیح برخی از سخنان، مواعظ و خطبه‌های حضرت‌سیدالشهدا پرداخته و همچنین این کتاب حاوی سخنان آن حضرت در شب و صبح و ظهرها عاشورا بوده و به همراه آنها مقتل خود حضرت نیز آورده شده است. این قسمت که شرح پیکار آن حضرت تا لحظه شهادت می‌باشد، از مقاتل و کتب گوناگون جمع‌آوری گردیده است. بنابراین می‌توان آن را یک مجموعه کامل مقاتل در این زمینه به حساب آورد در پایان کتاب نیز شعری از سرورده مؤلف در مدح امام‌حسین علیه‌السلام با این مطلع نوشته شده است:

نور خدا آیینه حق نما

نور هدا نورحسین است و بس

12 ـ موسوعة کلمات الامام‌الحسین علیه‌السلام

تدوین: گروه حدیث پژوهشکده باقرالعلوم علیه‌السلام وابسته به سازمان‌تبلیغات‌اسلامی؛ محمود شریفی، سیدحسین‌زینالی، محمود احمدیان وسیدمحمودمدنی، قم، معروف، 1373، 878 ص.

امام‌حسین علیه‌السلام در میان تمام فرق اسلامی دارای جایگاهی ویژه و مقام و منزلتی بس بلند است. سخنان و راه و روش او برای همگان حجّت و معتبر است و می‌تواند زندگی و الگوی خوبی برای آن باشد و در برخوردها و مبارزات مود توجه قرار گیرد. «موسوعه‌کلمات الامام‌الحسین» از جمله جامع‌ترین مجموعه‌ای است که تا کنون از سخنان امام‌حسین علیه‌السلام گردآوری شده و به چاپ رسیده است. و از همان روز انتشار مورد توجه پژوهشگران و محققان بوده و بارها تجدید چاپ شده است. این مجموعه می‌تواند مادّه اولیّه برای تفسیر و تحلیل حوادث صدر اسلام، زیرا عصر زندگی حضرت‌اباعبداللّه علیه‌السلام از مهمترین و شگفت‌انگیزترین دورانهای پرفرازونشیب عصر رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم است. آن حضرت در دوران پرتلاطم پس از پیامبر با همه فتنه‌هایی که فضای جامعه‌اسلامی را همچون شب ظلمانی تیره‌وتار نموده بود حضوری چشمگیر داشت و پس از آن در دوران خلافت کوتاه امیرالمؤمنین و امام‌حسن‌مجتبی علیه‌السلام هم در کنار پدرومادر و برادر بزرگوارش بود و در دوران امامت خویش هم بزرگترینِ حماسه‌اسلامی را آفرید و سخنان او بهترینِ آئینه برای انعکاس آن حوادث تلخ

و شیرین است. و برای محققان بهترین منبع تبیین و تحلیل این دوران را فراهم می‌آورد. «موسوعه‌کلمات الامام الحسین» حاوی کلیه روایاتی است که در منابع حدیثی از امام حسین علیه‌السلام روایت شده است. در نخستین بخش،سخنان حضر بر اساس زمان مرتب شده یعنی سخنان امام‌حسین علیه‌السلام در زمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، سخنان امام‌حسین علیه‌السلام در زمان امام‌علی علیه‌السلام، سخنان امام‌حسین علیه‌السلام در زمان امام‌حسن علیه‌السلام و در نهایت سخنان امام‌حسین علیه‌السلام در زمان امامت خود. در بخش دوم، سخنان امام‌حسین علیه‌السلام بر اساس موضوع تنظیم گردیده است. موضوعات کلی عبارت‌اند از: عقاید، احکام، اخلاق، دعاها و اشعار. این موضوعات خود به موضوعات فرعی تقسیم می‌شوند. این اثر ارزشمند با قلم‌روان و دقیق(با حذف موارد مشابه) از کتاب توسط آقای علی مؤیدی با این مشخصات ترجمه و منتشر شده است. فرهنگ جامع سخنان امام‌حسین علیه‌السلام : ترجمه کتاب موسوعه‌کلمات الامام الحسین علیه‌السلام، قم، معروف، چاپ دوم، 1378، 960 صفحه.

13 ـ نهج‌الشهادة

ترجمه و نگارش از احمد فرزانه و تنقیح و اسناد از مرتضی رضوی، قم، مؤسسه نشر فرهنگ اهل‌بیت علیهم‌السلام، چاپ‌اول، 1403 ق. 504 ص.

این مجموعه به سبک و سیاق نهج‌البلاغه نوشته شده و شامل خطبه‌ها، نامه‌ها، دعاها و کلمات قصار امام‌حسین علیه‌السلام است.

قرآن و امام‌حسین علیه‌السلام

14 ـ الحسین علیه‌السلام فی‌القرآن (تاویل آیات قرآن درباره سیدالشهدا علیه‌السلام ).

واحدی، سیدمحمد، مشهد، انتشارات لاهیجی، چاپ‌اول، 1418 ق، 259 صفحه.

در این نوشتار آن دسته از آیات قرآن‌که درباره حضرت‌امام حسین علیه‌السلام نازل شده و یا تأویل به آن حضرت گردیده است را بررسی نموده و نخست آیات قرآن را به ترتیب نقل کرده و در ذیل آن روایات که درباره آن آیه آمده توضیح داده است. مجموع آیاتی

که تفسیر یا تأویل به امام‌حسین علیه‌السلام شده به 128 عدد و روایات نیز به 250 عدد می‌رسد. برخی از عناوین کتاب بدین قرار است: خلقت امام‌حسین علیه‌السلام، فضایل امام‌حسین علیه‌السلام، کلمات امام‌حسین علیه‌السلام، انبیاء و امام‌حسین علیه‌السلام، ملائکه و امام‌حسین علیه‌السلام، گریه بر امام‌حسین علیه‌السلام، گریه بر امام‌حسین علیه‌السلام، توسل بر امام‌حسین علیه‌السلام، مصائب امام‌حسین علیه‌السلام، دشمنان امام‌حسین علیه‌السلام، رجعت امام‌حسین علیه‌السلام و شیعیان امام‌حسین علیه‌السلام .

در پایان کتاب فهرست موضوعی، فهرست آیات، فهرست منابع و فهرست لغات مشکله یا توضیح آن آمده است.

15 ـ همگامی امام‌حسین علیه‌السلام با قرآن

دهشیری، حسن؛ جعفری، رحمت، اصفهان، مؤلف، چاپ‌اول، 1377، 188 ص.

این کتاب، شرح و تفسیری است از عبارت «السلام علیک یا شریک القرآن» که در زیارت امام‌حسین علیه‌السلام آمده است. مؤلف، ابتدا با استناد به روایات و آیات قرآنی اطلاعاتی درباره خصوصیات امام‌حسین علیه‌السلام و قرآن به‌دست می‌دهد. در پی آن، به هماهنگی و هم‌سویی ویژگی‌های آن حضرت با قرآن اشاره شده به گونه‌ای که به کارگیری و عمل به آن شرایط جسمانی و روحانی را برای نیل به سعادت فراهم می‌سازد.

امام‌حسین علیه‌السلام و حضرت‌مهدی(عج)

16 ـ با حسین علیه‌السلام تا مهدی(عج).

حسینی، مجتبی، تهران، کتاب نیستان، چاپ اوّل، 1378، 60 ص.

کتاب‌حاضر، حاوی دو جلسه سخنرانی از مولف است که با مضمون حرکت و انقلاب امام‌حسین علیه‌السلام در کربلا، ایراد شده است. در این سخنرانی‌ها، با استناد به منابع فقهی و دینی، حرکت امام‌حسین علیه‌السلام و ارتباط آن با قیام امام‌زمان(عج) بررسی و تبیین می‌گردد.

17 ـ رابطه و توجّهات امام‌زمان(عج) با امام‌حسین علیه‌السلام و شیفتگانش.

موسوی‌مطلق، عباس، قم، نجبا، چاپ‌اول 1380، 176 ص.

مجموعه حاضر مشتمل بر داستان‌ها و حکایت‌های واقعی از توجهات امام‌زمان(عج) به امام‌حسین علیه‌السلام و شیفتگان آن حضرت است که با عناوینی از این دست به طبع رسیده است: چگونگی بازشدن راه ملاقات سیدعبدالکریم کفاش، امام‌زمان(عج) و کمک به زوار امام‌حسین علیه‌السلام، سفارش حضرت به زیارت‌عاشورا، کمک حضرت به زائر امام‌حسین علیه‌السلام، امام زمان(عج) حامل پیام امام‌حسین علیه‌السلام، و امام‌زمان(عج) در حرم امام‌حسین علیه‌السلام .

18 ـ حماسزه عاشورا به بیان حضرت‌مهدی علیه‌السلام

برنجیان، جلال، تهران، مؤسسه تحقیقات و انتشارات طور، چاپ‌پنجم، 1378، 232 ص.

درباره شخصیت والای حسین‌بن‌علی علیه‌السلام و یاران جان‌باخته‌اش کتابهای فراوانی نگاشته شده. و هر نویسنده به فراخور توان و گستردگی تحقیقاتش بر آن شده است که گوشه‌ای از سیمای سیدشهیدان حضرت اباعبداللّه علیه‌السلام را ترسیم نماید. و جمعی نیز از این کار سربلند بیرون آمده‌اند. لیکن در میان تمامی این آثار جای کتابی که به بیان فرزند برومند حضرت اباعبداللّه‌حسین علیه‌السلام حجت خدا در زمین حضرت حجه‌بن‌الحسن علیه‌السلام خالی بود از این رو نویسنده تلاش خویش را بر آن داشت که از میان مواریث اسلامی، سخنان حضرتش را درباره امام‌حسین علیه‌السلام استخراج نماید که در دو بخش: زیارات و توقیعات، دیدارها و رؤیاها، ... .

نویسنده، به روایاتی پرداخته که مشایخ بزرگ شیعه و محدثان و الا تبار امامیّه آنها را در آثار خویش نقل کرده‌اند. و در نقل مطالب، مؤلف تلاش نموده که حتی‌المقدور تمامی متون احادیث نقل شود.

19 ـ حنانه: ده کوتاه‌نوشت خطاب به امام‌زمان(عج) درباره خود ایشان، امام حسین علیه‌السلام و عاشوراییان.

کربلائی لو، مرتضی، قم، موسسه فرهنگی طه، چاپ‌اول، 1380، 24 ص.

این جزوه مشتمل بر ده کوتاه‌نوشت خطاب به امام‌زمان(عج)، امام‌حسین علیه‌السلام و

عاشوراییان است، که ضمن آن به مصایب و فضایل امام‌حسین علیه‌السلام اشاره شده است. محتوای کلی این کوتاه‌نوشت‌ها بر اساس آیات و روایاتی است که در صفحات پایانی جزوه درج شده است.

دعاهای امام حسین علیه‌السلام

20 ـ أدعیة الامام‌الحسین علیه‌السلام : الصحیفة الحسینیة

دخیل، محمدعلی، عربی، بیروت، دارالمرتضی، چاپ‌اول، [1379]، 199 ص

مجموعه‌ای از دعاهای امام‌حسین علیه‌السلام در مناسبتهای مختلف و آداب و احکام زیارت آن حضرت است. که از کتب دعا و حدیث شیعه نقل شده است. برخی از سرفصل‌های آن چنین است: گوشه‌ای از سیره امام‌حسین، دعا در قرآن و احادیث؛ شیعه و آداب دعا کردن؛ دعاهای منقول از امام‌حسین؛ فضیلت زیارت امام‌حسین در ایام عاشورا و اربعین.

21 ـ برکات دعای‌عرفه: دعای امام‌حسین علیه‌السلام در روز عرفه.

عزیزی، عباس، قم، سلسله، چاپ‌اول 1379، 96 ص.

در این کتاب دعای امام‌حسین علیه‌السلام در روزعرفه با ترجمه آن به چاپ رسیده است. قبل از متن اصلی دعا، مخاطبان این مطالب را مطالعه می‌کنند: فضیلت ماه ذی‌حجه، عرافات، کیفیت دعای‌عرفه امام‌حسین علیه‌السلام، اعمال روزعرفه و روایاتی از حضرت‌ابراهیم علیه‌السلام و پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم درباره عرفه.

22 ـ شرح دعای عرفه

فاضل، محمدعلی؛ مقدمه: جلال‌الدین آشتیانی، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، چاپ اول 1378، 296 ص.

در نوشتار حاضر ـ به زبان عربی ـ نخست از موضوعاتی چون: ماهیت و حقیقت دعا، انواع و اقسام دعا، و اجابت‌دعا سخن به میان آمده، سپس شرحی از دعای‌عرفه ـ

منسوب به امام‌حسین علیه‌السلام ـ فراهم آمده است. از جمله نکاتی که در این شرح به آنها اشاره شده عبارت‌اند از: اصول عقاید اسلامی، معنی حمد، جبر و تفویض، مشیت و اراده خداوند، رضا به قضاء حق، عصیان در برابر کفر، توحید و مراحل کمال. مولف در این شرح از آیات قرآن، احادیث و سخنان اندیشمندانی چون غزالی و فخررازی بهره جسته است.

23 ـ الصحیفة الحسینیه و مستدرکاتها.

شهرستانی، محمدحسین، تهران، موسسة البعثه؛ موسسة الحسین علیه‌السلام، چاپ اول 1377، 180 ص.

در این مجموعه، اغلب دعاهایی از امام‌حسین علیه‌السلام با متن اصل(عربی) فراهم آمده است. این دعاها درباره موضوعات مختلفی چون دعای در قنوت، بعد از نمازهای واجب، دعای باران، نفرین دشمنان در روزعاشورا، سجده شکر، دعای صبح و عصر است.

24 ـ نیایش امام‌حسین علیه‌السلام در صحرای عرفات.

جعفری، محمدتقی، مشهد، به نشر، چاپ‌اول 1380؛ 168 ص.

علامه «محمدتقی جعفری» در کتاب، علاوه بر ترجمه دعای‌عرفه، شرح مختصری از آن را همراه با متن عربی آن فراهم آورده است.

عزاداری امام‌حسین علیه‌السلام

25 ـ احکام عزاداری: احکام مبتلا به بخش اول.

دلیر، محسن، تهران، پیام معلّم، چاپ اوّل، 1379، 14 ص.

در این جزوه 27 پرسش مربوط به احکام عزاداری ائمه اطهار به‌ویژه عزاداری امام‌حسین علیه‌السلام با پاسخ و فتوای مراجع تقلید گرد آمده است.

26 ـ احیای خاطره عاشورا

استادولی، حسین، تهران، شبر، چاپ‌اول، 1380، ص 96 ص.

«احیای خاطره عاشورا» مشتمل بر مطالبی درباره واقعه‌عاشورا، همچنین تشویق‌های امامان معصوم علیه‌السلام برای احیای خاطره این حادثه جانگداز است. عناوین برخی مطالب کتاب بدین قرار است: حرمت ماه محرم، گریستن و گریاندن مردم، شعر و نوحه‌خوانی، زیارت، فلسفه عزاداری بر امام‌حسین علیه‌السلام، و انواع آیین‌های عزاداری امام‌حسین علیه‌السلام .

27 ـ فلسفه عزاداری

محدثی، جواد، قم، وثوق، چاپ‌اول، 1378، 40 ص.

فلسفه و انگیزه عزاداری بر امام‌حسین علیه‌السلام همراه با آثار و برکات آن مباحث عمده کتاب است. مولف، نخست به زمینه‌های تاریخی عزاداری، و نقش احیاگرانه آن اشاره می‌کند. سپس از تشویق و تاکید ائمه معصومین علیهم‌السلام بر عزاداری سخن به میان می‌آورد. آن‌گاه آثار و نتایج اجتماعی و سیاسی عزاداری را شرح می‌دهد. در پایان کتاب با مقایسه‌ای میان عزاداری سنتی و جدید، نقش عزاداری در احیای جامعه تبیین شده‌است.

28 ـ کلمه طیّبه

نجابت شیرازی، حسینعلی؛ به کوشش حسین قطمیری، شیراز، حوزه‌علمیه شهیدمحمدحسین نجابت، چاپ‌دوم 1378، 64 ص.

نویسنده در کتاب حاضر سعی کرده است تا فضیلت گریه و عزاداری بر حضرت اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام را بازگو کند. وی با ذکر 34 حدیث در موضوع عزاداری نتیجه می‌گیرد کسانی که بر امام‌حسین علیه‌السلام عزاداری و گریه کنند گناهانشان بخشیده می‌شود و جایگاه آنها بهشت جاویدان خواهد بود. در پایان قصیده‌ای از مصنّف در همین موضوع ضمیمه شده است.

29 ـ کیمیانظر: در عنایات حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام به ضمیمه شانزده بند مرحوم آیت‌اللّه غروی‌اصفهانی.

موسوی‌مطلق، عباس، قم، سماء، چاپ‌اول، 1380، 156 ص.

در این مجموعه، داستان‌ها و حکایات پندآموزی درباره فضیلت عزاداری امام‌حسین علیه‌السلام گردآمده است. همچنین به نمونه‌هایی اشاره می‌شود که افراد غیرمسلمان، تحت تأثیر شخصیت امام‌حسین علیه‌السلام به مذهب شیعه گرویده‌اند. در پایان شانزده بند در رثای حضرت سیدالشهدا به طبع رسیده است.

30 ـ المجالس الفاخرة فی مآتم العترة الطاهره، و بضمنه «المقدمة الزاهرة لکتاب المجالس الفاخرة»:

شرف‌الدین، سیدعبدالحسین، بازنویسی و تحقیق محمود بدری، عربی، قم، موسسه معارف اسلام، چاپ‌اول 1379، 383 ص.

فلسفه عزاداری و مشروعیت آن بر مردگان و مشرعیت و استحباب عزاداری برای معصومان علیه‌السلام، به همراه شرح زندگانی رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، علی علیه‌السلام و حسین علیه‌السلام است.نویسنده، به اثبات مشروعیت عزاداری بر اموات و نقد دیدگاه مخالفان آن، به روش تاریخی و شیوه حدیثی پرداخته و از منابع حدیثی، تاریخی، و کلامی شیعه امامیه و اهل‌سنت استفاده نموده است. مقدمه کتاب، شامل سرفصل‌های زیر است: گریه بر مردگان مومنان، جواز عزاداری بر آنان، بیان مناقب و فضایل آنان، برپا کردن مجالس عزا و اندوه و خیرات کردن برای آنان. از جمله سرفصل‌ها است: سیره و صفات پیامبراسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، امیرالمؤمنین علیه‌السلام و سیره حسین علیه‌السلام از ولادت تا شهادت.

[پس از احتراق کتابخانه مؤلف این کتاب توسط «محمود البدری» با نظارت مولف گردآوری و بازنویسی شده است. مقدمه کتاب در سال 1368 به صورت مستقل تحت عنوان «مقدمة المجالس الفاخرة فی مآتم عترة الطاهره» توسط انتشارات ذکر، منتشر شده است].

31 ـ محرم ندوشن: پژوهشی پیرامون برگزاری مراسم محرم در ندوشن یزد.

قاسمی ندوشن، حمیدرضا، یزد، مصباح، چاپ‌اول 1380، 88 ص.

در این کتاب آداب عزاداری مردم ندوشن یزد در ایام محرم، تشریح می‌شود. عناوین برخی از این مراسم عبارت‌اند از: فانوس بردن، شام‌بابا، هیئت‌حر، نخل بستن، گوشت نذر، شام غریبان، هیات بنی‌اسد، چاووشی، و سقایی.

32 ـ مردم‌نگاری مراسم عزاداری ماه محرم در شهرستان بیرجند

بردآبادی، احمد، شعیبی، غلامحسین، تهران، قلم آشنا، چاپ‌اول، 1381، 192 ص.

کتاب حاضر، پژوهشی است درباره مراسم عزاداری ماه محرم در شهرستان بیرجند. در این پژوهش، برخی آداب و رسوم عزاداری حسینی از قبیل: سینه‌زنی، زنجیرزنی، روضه‌خوانی، علم‌گردانی، نخل‌بندی، مشعل‌گردانی، سنگ‌زنی و تعزیه از منظر مردم‌شناسی بررسی می‌شود، سپس مکان‌های برگزاری این مراسم ـ در شهرستان بیرجند ـ معرفی می‌گردد. کتاب با اطلاعاتی در باب علامت‌ها و نشان‌های عزاداری، دسته‌ها و هیات‌های عزاداری، ابزارهای موسیقی در عزاداری و اشعار و نوحه‌های مراسم عزاداری همراه است.

33 ـ هودج خون: گذری بر عزاداری و نامگذاری شب‌های محرم.

هادی‌منش، ابوالفضل، قم، مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما، 1380، 246 ص.

عاشورا، در کتاب کهن تاریخ، تنها یک نام نیست، بلکه خورشیدی است که در آسمان بشریت می‌تابد و زندگی را برای همه آفریده‌های خداوند به ارمغان می‌آورد. حادثه‌ای نیست که غبار فراموشی بر آن بنشیند و یاد خاطره‌اش را از دل‌ها بزداید کربلا عرصه‌ای دارد به نام هودج خون که «هودج» نماد اسارت است و «خون» نگارینه شهادت و این دو فصل‌های مهم عاشورا است. حماسه همیشه جاوید حسینی در خون، ظهور و در اسارت، بروز و تجلی یافت. کربلا اسوه دارد. اسوه سالخوردگان عارفی چون حبیب‌بن‌مظاهر، الگوی جوانان عاشقی همچون قاسم‌بن‌الحسین علیه‌السلام اسوه جوانان کاملی

چون علی‌اکبر، اسوه مادران ایثارگر، خواهران دلسوز، الگوهای ادب و وفا، شجاعت و غیرت، ولایت‌پذیری و توبه، و در یک کلام عاشورا مظهر تمام‌نمای اسلام ناب‌محمدی صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم است. این اثر از سه بخش تشکیل شده است که دارای هشت فصل می‌باشد. در بخش‌های نخستین این اثر، با تعریف، پیشینه عزاداری سالارشهیدان، به آداب و رسوم و آموزه‌های آن پرداخته شده است. و سپس به نمونه‌سازی و ارایه راه‌کارهایی جهت اشاعه فرهنگ عزاداری، آسیب‌شناسی این موضوع و ارایه دیدگاه‌های گوناگون درباره آن ارایه شده است و در پایان نیز افزون بر انتقادها و پیشنهادهایی درباره این بحث، به نقش رسانه در این راستا توجه شده است.

زیارت امام‌حسین علیه‌السلام

34 ـ ادب زیارت، معرفت زائر: آداب زیارت بامعرفت کربلا و حرم‌های مقدس اهل‌بیت علیهماالسلام .

نیشابوری، عبدالحسین، قم، دلیل ماه، چاپ‌اول 1380، 168 ص.

در کتابچه حاضر پس از بیان مفهوم زائر و زیارت، آداب سفر زیارت، آداب ورود به کربلا و تشرف به حرم حسینی توضیح داده شده، همچنین به آداب بعد از زیارت حرم حسینی و بازگشت از کربلا اشاره می‌شود. در بخشی از کتاب زیارت‌نامه کربلا با ترجمه فارسی به طبع رسیده است.

35 ـ این زوارالحسین علیه‌السلام ؟

حسینی، مرتضی، قم، طلیعه‌نور، چاپ‌اول 1380، 176 ص.

مجموعه حاضر شامل چهل حدیث و داستان در اهمیت زیارت حضرت‌حسین‌بن‌علی علیه‌السلام همچنین عنایات آن حضرت به زائران است که با متن عربی زیارت‌عاشورا به چاپ رسیده است.

36 ـ دربارگاه نور: در فضیلت زیارت امام‌حسین علیه‌السلام : منتخب تحفه الزائر

مجلسی، محمدباقربن‌محمدتقی؛ مصحح؛ محمدحسین صفاخواه، عبدالحسین طالعی، تهران، ابرون، چاپ‌اول، 1378. 156 ص.

نوشتار حاضر متن کامل باب پنجم کتاب «تحفه‌الزائر» تالیف «علامه‌محمدباقر مجلسی» است که در آن، احادیث مربوط به فضیلت زیارت حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام با تحقیق و ذکر مصادر آن گردآمده است. احادیث، ذیل این عناوین سامان یافته است: اخباری که دلالت بر وجوب زیارت آن حضرت می‌کند، در ثواب خالص گردانیدن نیت در زیارت آن حضرت، در بیان آن‌که زیارت آن حضرت معادل حج و عمره و جهاد است و ...، در بیان آن‌که زیارت آن حضرت موجب طول عمر و حفظ بدن و مال و زیادتی روزی و برآمدن حاجات است ...، در بیان آن‌که پیغمبران و اوصیای ایشان و ائمه معصومین علیهم‌السلام به زیارت آن حضرت می‌آیند، در بیان انواع مختلفه ثواب که در فضیلت زیارت حضرت امام‌حسین علیه‌السلام وارد شده است، و در فضیلت نمازکردن در روضه مقدسه حضرت امام‌حسین علیه‌السلام .

37 ـ زیارت عتبات عالیات از کربلا تا کربلای معلا

درخشنده، محمد، ایلام، شرکت سیاحتی، زیارتی راه کربلا، چاپ‌اول 1377، 68 ص.

کتاب حاضر، راهنمایی است برای زائرانی که قصد دارند به عراق یا سایر عتبات عالیات مسافرت کنند. درباره زیارتگاه‌های شهر کربلا و قبور شهیدانی چون حضرت امام‌حسین علیه‌السلام، حضرت ابوالفضل علیه‌السلام، حبیب‌بن‌مظاهر، حربن‌یزید ریاحی، حضرت‌قاسم و شهدای دیگر توضیحات مختصری آمده است. همچنین درباره زیارتگاه‌ها و قبور شهدا در شهرهای نجف‌اشرف، کوفه، بغداد، کاظمین و شهر سامرا مطالبی در کتاب بیان گردیده است. در صفحات پایانی کتاب استانهای عراق و برخی شهرها و محلات آن معرفی شده است.

38 ـ کربلا عرش خدا در بیان چهل حدیث از فضایل زیارت قبر امام‌حسین علیه‌السلام

شیخ‌زاده، محمدرضا، قم، مولود کعبه، چاپ‌اول، 1377، 96 ص.

در این مجموعه چهل حدیث در باب فضایل زیارت قبر امام‌حسین علیه‌السلام به عربی و فارسی گردآمده است. برای هر یک از احادیث عنوانی خاص انتخاب شده است. این احادیث با منابع و مآخذ آن همراه است.

زیارت عاشورا

39 ـ آثار و برکات زیارت‌عاشورا

عزیزی، عباس، قم، سلسله، چاپ‌اول، 1378، 64 ص.

در این کتاب، آثار و برکات دنیوی و اخروی خواندن زیارت‌عاشورا از زبان برخی ائمه معصومین علیهم‌السلام و علمای اسلامی همچون: علامه‌امینی، میرزای قمی، شهیدقدوسی، میرزای محلاتی و محمدحسین شیرازی نقل شده است. در پایان کتاب متن کامل زیارت عاشورا همراه با ترجمه فارسی آن به چاپ رسیده است.

40 ـ داستان‌های شگفت‌انگیز از زیارت عاشورا و تربت سیدالشهدا علیه‌السلام

قنبری، حیدر، قم، مهدی‌یار، چاپ اوّل، 1380، 160 ص.

در این مجموعه 50 داستان درباره فضیلت زیارت عاشورا و تربت سیدالشهدابازگو می‌شود. عناوین برخی از آنها بدین قرار است: شفای چشم با تربت حسین، علی علیه‌السلام و تربت کربلا، شرکت حضرت زهرا علیهاالسلام در مجالس زیارت عاشورا، احترام امام زمان(عج) به تربت سیدالشهدا و توسعه رزق و روزی با زیارت عاشورا.

41 ـ درسهایی از زیارت عاشورا

محدثی، جواد، قم، محبت، چاپ اوّل، 1377، 78 ص.

در این اثر، مؤلف ذیل موضوعات گوناگون درس‌هایی از «زیارت عاشورا» فراهم

آورده است. برخی از این موضوعات عبارت‌اند از:

صبر و رضا، تجدید پیمان موالات وسیله تقرب به حق، ولایت خون و شمشیر، بخش پایانی کتاب به ترجمه و متن اصلی زیارت عاشورا اختصاص دارد.

42 ـ زیارت عاشورا و آثار معجزه‌آسای آن

رستمی لاهیجانی، ناصر، قم، مجمع ذخائر اسلامی، چاپ اوّل 1377، 368 ص.

کتاب حاضر، متضمن شرح جامعی است از زیارت عاشورا که به منظور آشنا ساختن خوانندگان با جلوه‌های گوناگون آن فراهم آمده است. علل و اسباب وقوع نهضت عاشورا، همچنین دیدگاه‌های علمای بزرگ شیعه پیرامون اثرات معجزه‌آسای قرائت این زیارت‌نامه از دیگر مباحث کتاب است.

43 ـ زیارت عاشورا به انضمام آیه‌الکرسی

تهران، اورست، چاپ اول، 1376، 48 ص.

کتاب با فضیلت قرائت زیارت امام حسین علیه‌السلام در روز عاشورا آغاز شده‌است. آن‌گاه متن زیارت‌نامه همراه با ترجمه واژه به واژه آن آورده شده، پس از آن «زیارت وارث» و «زیارت علی بن الحسین علیه‌السلام » و «زیارت امین‌اللّه آمده و در پی آن «دعای عهد» حضرت امام عصر(عج) و سه سوره عصر، همزه، و فیل از قرآن کریم و نیز «آیه‌الکرسی» و «ان یکاد» ذکر شده‌است. ادعیه و زیارت‌نامه‌ها ترجمه فارسی دارد.

44 ـ شرح زیارت عاشورا و داستان‌های شگفت آن

خسروی، موسی، مشهد، الف، چاپ اوّل، 1379، 336 ص.

در نوشتار حاضر با استناد به آیات قرآن، احادیث و روایات، شرحی از زیارت عاشورا به طبع رسیده است. مطالب کتاب با حکایتها و داستان‌های متعددی از ثمرات حاصل از قرائت و توسل به دعای زیارت عاشورا همراه است.

45 ـ عبرتهای عاشورا در زیارت عاشورا

حیدری، اسماعیل، تهران، میعاد، چاپ اوّل، 1380، 136 ص.

در نوشتار حاضر با استناد به آیات، احادیث و روایات، دعای «زیارت عاشورا» شرح و تفسیر شده است. بخشی از کتاب به شرح ویژگی‌های امام حسین علیه‌السلام و قیام خونین آن حضرت، مفهوم امامت، کمال نهایی انسان، راه‌های تقرب به خداو تسامح در اسلام اختصاص دارد.

تربت امام حسین علیه‌السلام

46 ـ خاک آسمانی: تحفه الطالبین: در فضیلت و چگونگی استشفاء به تربت عبیرآسای حسینی علیه‌السلام

امامت، فضل‌اللّه؛ محقق، ناصر باقری‌بیدهندی، قم، نورالاصفیاء، چاپ اوّل، 1380، 64 ص.

در این کتاب، مطالب کوتاهی درباره فضیلت و چگونگی شفا گرفتن از تربت مطهر امام حسین علیه‌السلام به طبع رسیده است. برای این منظور، مولف با اشاره به احادیث و روایات، وقایعی را ذکر می‌کند که حاجت‌مندان با تاسی به تربت آن بزرگوار شفا یافته‌اند. روایات و احادیث کتاب اغلب از کتاب‌های وسائل‌الشیعه، بحارالانوار، کامل الزیارات و ثواب الاعمال اقتباس گردیده است.

47 ـ السجود مفهومه و آدابه و التربة الحسینیة

به کوششِ مرکز الرسالة، عربی، قم، مؤسسه آل‌البیت علیهم‌السلام لاحیاء التراث، چاپ اوّل، 1378، 113 ص.

نویسنده نخست از مفهوم و آثار سجود سخن گفته، جایگاه عبادی و برتر آن‌را از دیدگاه قرآن و سنت نشان داده، و از سجده‌های پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و امامان معصوم شیعه گزارشی به دست داده است. در فصل دوم از انواع سجود: سجده‌های واجب و مندوب، و از واجبات و مستحبات سجده و نیز از مکروهات سجده سخن به میان آورده است. در فصل سوم از اختصاص سجده به خدا بحث کرده، سجده فرشتگان به آدم و سجده آل یعقوب به یوسف را تأویل و تفسیر کرده است. در فصل چهارم (فصل

پایانی) از چیزهایی که به آنها سجده صحیح است یا نیست و علت سجده بر زمین، و مواضع سجود صحبت کرده و سپس با تفصیل بیشتری از سجده کردن با تربت حسین بن علی علیه‌السلام سخن به میان آورده و تاریخ آن‌را در زمان رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و با استشهاد به تسبیح‌سازی از تربت سیدالشهدا حمزة بن عبدالمطلب، جستجو کرده است. اهمیت سجده بر تربت امام حسین علیه‌السلام و راز بوسیدن آن‌را در میان شیعیان نشان داده است و فتاوای فقهای شیعه را در این‌باره نقل کرده و فوائد و آثار سجده بر تربت امام حسین علیه‌السلام را با نقل روایات یادآوری کرده است.

اربعین امام حسین علیه‌السلام

48 ـ تحقیقی درباره اول ا ربعین حضرت سیدالشهدا

قاضی طباطبایی، سیدمحمدعلی، قم، بنیاد علمی و فرهنگی شهید آیت‌اللّه قاضی طباطبایی، چاپ دوّم، 1369، 963 ص.

شهید آیة اللّه سیدمحمد علی قاضی طباطبایی رحمه‌الله ـ مؤلف در مقدمه چاپ دوم می‌نویسند در تحقیق پیرامون اربعین اول امام حسین علیه‌السلام از منابع معتبر شیعه و سنی استفاده کرده است و به طور مطلق از منابع غیر معتبر استفاده نکرده است. مطلب مهمی که نگارنده در پیشگفتار به آن اشاره کرده نقد سخن علامه محدث نوری استکه معتقد است اربعین اول صورت نگرفته و اسراء در سال 61 ه در اربعین شهدا به کربلا باز نگشته‌اند بلکه اربعین سال‌های بعد به زیارت شهدا آمده‌اند. نگارنده معتقد است که اسرا در اربعین اول با عنایت به دلایل یقینی و معتبر به زیارت شهدا نایل شده‌اند لذا نظریه علامه نوری را شبهه نامیده است. نگارنده پس از نقد نظریه محدث نوری به اثبات نظر خود پرداخته و از دلایل عقلی عرفی و نقلی استفاده کرده تانظر خود را ثابت کند. علاوه بر این به نقل آرا مختلفی پیرامون اربعین اول و وقایع بعد از عاشورا پرداخته و به طور عالمانه به نقد و بررسی آنها پرداخته است. این کتاب در نقد نظریات مربوط به اربعین ارزش درخوری دارد. علاوه بر مطلب فوق نویسنده به جریانات بعد از اربعین اول از قبیل سفر حضرت زینب به مصر، دفن سرهای مبارک شهدا در نجف اشرف و... پرداخته است.

49 ـ میقات نور

حسینی، داوود، قم، مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما، 1379، 54 ص.

اربعین حسینی در تداوم راه سرخ عاشورا، افشاگر دَدمنشی‌های فرمانروایان اموی و حقانیّت خط گلگون علوی است. مجموعه حاضر، ویژه‌نامه‌ای است که اربعین حسینی را از جنبه‌های گوناگون مورد بحث و بررسی قرار میدهد و گوشه‌ای از پی‌آمدهای حادثه عاشورا را بیان می‌دارد. در این نوشتار به بخش‌هایی همچون: اربعین در اسلام، زیارت در اسلام، اولین زایران امام حسین علیه‌السلام، زیارت امام حسین علیه‌السلام در تاریخ شیعه، تأثیر اربعین حسینی بر انقلاب اسلامی ایران، عزاداری امام حسین علیه‌السلام بر می‌خوریم، در پایان نیز برگزیده‌ای از ادبیات فارسی درباره اربعین حسینی و پیشنهادهایی برای برنامه‌سازان ارایه گردیده است.

چند موضوع دیگر

50 ـ جزاء أعداء و قتله سیدالشهدا علیه‌السلام فی دار الدنیا

ناجی جزایری، سیدهاشم، قم، دارالکتاب الاسلامی، چاپ دوّم، 1379، 471 ص.

موضوع کتاب بیان فرجام دشمنان و کشندگان امام حسین علیه‌السلام در دنیا است. نویسنده نام این افراد را به ترتیب حروف الفبا ذکر کرده و با استنادبه 452 مورد از احادیث معصومان علیه‌السلام و اقوال مورخان و صاحبان مقاتل، ابتلای آنان به انواع کیفرها را نشان داده‌است.

51 ـ دست انتقام: داستان جنایت و مجازات جنایتکاران کربلا

صبوری، حسین، قم، لاهیجی، چاپ اوّل، 1378، 112 ص.

در این کتاب جزئیات وقایع روز عاشورا و چگونگی شهادت امام حسین علیه‌السلام و یارانش از زبان ابوخلیق نقل شده است. گفتنی است ابو خلیق از طرف عبیداللّه بن زیاد ماموریت داشت وقایع کربلا را به شکلی حماسی منظوم سازد. قصه شهادت حر، فرجام

کار قاتل علی‌اکبر علیه‌السلام فرجام کار قاتل قاسم بن الحسن علیه‌السلام، قصه شهادت امام حسین علیه‌السلام، و مجازات عمر سعد از جمله عناوین کتاب است.

52 ـ زن در حماسه کربلا

رجبی، فاطمه، تهران، مطهر، چاپ اول، 1378، 120 ص.

این نوشته در دو بخش تنظیم گردیده است: بخش اوّل درباره نقش حضرت زینب کبری علیهاالسلام در نهضت عاشورا است که از حضور فعال و نقش تعیین کننده ایشان در این نهضت سخن به میان آمده‌است. بخش دوم درباره نقش سایر زنان حماسه کربلا است که از آن جمله‌اند: عاریه، طوعه، الهم، ام عبداللّه، ام کلثوم علیهاالسلام، و رباب....

53 ـ عاشورا در فقه

مرتضوی، سیدضیاء، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اوّل، 1377، 123 ص.

عظمت عاشورا و نقش گسترده‌ای که نهضت سیدالشهدا در حوزه دین و جامعه داشته، همواره از مهم‌ترین مباحث تاریخی و کلامی به شمار رفته و تا کنون فرهنگ عاشورا از زوایای بسیاری مورد ارزیابی و کنکاش صاحبان اندیشه و تحقیق قرار گرفته است. ولی آنچه می‌توان به عنوان یک موضوع مفید و قابل پی‌گیری مورد توجه قرار گیرد و در قالب یک بحث مستقل عمومی که تاکنون مورد عنایت لازم قرار نگرفته است، طرح قیام عاشورا و موضع سیدالشهدا در فقه به عنوان یک مستند فقهی می‌باشد. پرداختن به تحلیلی فقهی درباره موضع قاطع آن حضرت علیه‌السلام و دیدگاه‌های آن دسته از فقیهان که در مباحث اجتهادی خویش به این مهم پرداخته‌اند می‌تواند برای بسیاری از علاقمندان به مباحث اجتهادی، فقهی تازگی داشته و راهگشا باشد. «عاشورا در فقه» پژوهشی نو و ابتکاری است که به بررسی قیام عاشورا به عنوان یک مستند فقهی می‌پردازد و با طرح و تحلیل دیدگاه فقهای بزرگی چون: امین‌الاسلام طبرسی، علامه حلی، شهید ثانی، سیدعلی طباطبایی و شیخ محمدحسن نجفی و مقایسه آن با نگرش فقیه فرزانه امام خمینی رحمه‌الله برجستگی تحلیلی این قیام را در نگاه ایشان نشان می‌دهد.

54 ـ کتاب‌شناسی امام حسین علیه‌السلام

حبیبی، نجقلی، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی؛، چاپ دوّم، 1375، 260 ص.

این کتاب معرفی آثار مکتوبی است که به صورت مستقل در یکی از موضوعات مربوط به حضرت امام حسین علیه‌السلام نوشته شده است کتاب موجود حاوی لیست نمایه‌سازی 879 جلد کتاب در خصوص عاشورا و فرهنگ آن است به انضمام فهرست الفبایی اشخاص شامل مؤلفان، مترجمان و مصححان و فهرست الفبایی کتب که به مناسبت برگزاری اولین کنگره بین‌المللی امام خمینی و فرهنگ عاشورا در خردادماه 1374 تهیه و منتشر شده‌است.

55 ـ کتاب‌شناسی تاریخی امام حسین علیه‌السلام به ضمیمه امام حسین علیه‌السلام در الذریعه

اسفندیاری، محمد، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، چاپ اوّل 1380، 520 ص.

در کتاب با اشاره به ضرورت کتاب‌شناسی امام حسین علیه‌السلام، محتوای این کتاب‌شناسی، و چگونگی تدوین آن آغاز می‌شود، سپس 100 کتاب درباره امام حسین علیه‌السلام با این اطلاعات معرفی می‌گردد: 1 ـ عنوان کتاب 2 ـ نام و نام‌خانوادگی پدید آورنده 3 ـ نام کمک پدید آورنده 4 ـ مشخصات نشر کتاب (شامل نوبت چاپ، نوبت ویرایش، محل نشر، ناشر و تاریخ نشر) 5 ـ مشخصات ویژه کتاب (شامل تعداد جلد، تعداد صفحه، قطع، تصویر، سند و کتاب‌شناسی) 6 ـ توصیف محتوای کتاب 7 ـ معرفی ترجمه‌ها، تصحیح‌ها، تلخیص‌ها و نقدهایی که بر آن نوشته شده است. در بخش پایانی کتاب، اطلاعات کتاب‌شناختی 900 کتاب درباره امام حسین علیه‌السلام برگرفته از کتاب «الذریعه الی تصانیف الشیعه» درج می‌گردد.

56 ـ کتاب‌شناسی عاشورا

حیدری قاسمی، محمد، تهران، اطلاعات، چاپ اوّل، 1378، 447 ص.

این اثر، کتاب‌شناسی کتابهایی با زبان‌های مختلف مربوط به قیام امام حسین علیه‌السلام و عاشورا می‌باشد که به شیوه گزارشی نگارش یافته است. مولف، در ابتدا، علت و هدف نگارش کتاب را بیان می‌دارد و سپس مشخصات و فهرست اسامی الفبایی آثار و کتابهای

نگاشته شده پیرامون امام حسین علیه‌السلام، قیام عاشورا، زینب کبری علیهاالسلام، اصحاب امام علیه‌السلام، حضرت عباس علیه‌السلام، علی‌اکبر علیه‌السلام، علی اصغر علیه‌السلام، مسلم بن عقیل علیه‌السلام، حضرت قاسم علیه‌السلام، کتب مقاتل، قیام کوفیان و نهضت مختار، انتقام از قتله کربلا، زیارت‌نامه‌ها و دعاهای مربوط به عاشورا، مراثی سیدالشهدا علیه‌السلام و جنایات بنی‌امیه را ارائه داده است.

57 ـ کتاب‌شناسی امام حسین علیه‌السلام : کتابنامه

صفر علی‌پور، حشمت‌اللّه، قم، پژوهشکده تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه، جلد اوّل، چاپ اوّل، 1377، 592 ص.

در این مجموعه، مخاطبان با 3101 عنوان کتاب که درباره امام حسین علیه‌السلام به رشته تحریر درآمده، آشنا می‌شوند. اطلاعات مربوط به هر کتاب ذیل پنج بخش با این عناوین تنظیم شده است: «مقدمه» «متن کتاب»، «فهرست اسامی»، «اشخاص» و «فهرست کتاب‌ها» و «منابع». ذیل هر مدخل اطلاعات مختصری درباره نویسنده، محل نشر، ناشر، صفحه و محل نگهداری کتاب آمده است.

58 ـ کربلا و حرم‌های مطهر

آل طعمه، سلمان هادی؛ ترجمه حسین صابری، تهران، مشعر، چاپ اوّل، 1378، 360 ص.

این کتاب در دو بخش جداگانه اما با ساختاری همسان در وصف دو مرقد شکوهمند امام حسین علیه‌السلام و حضرت عباس علیه‌السلام تدوین یافته ودر آن مسائل تاریخی و جلوه‌های هنری این دو بنای مقدس بررسی گردیده است. همچنین شرح احوال این دو بزرگوار به اجمال آمده است. مباحث عمده بخش اول کتاب عبارت‌اند از: جغرافیای تاریخی کربلا و نام‌های این شهر، شخصیت امام حسین علیه‌السلام، فضایل آن حضرت در قرآن و حدیث، سفر امام حسین علیه‌السلام به عراق، سخنانی از آن حضرت، مسلم بن عقیل در کوفه و نامه امام‌حسین علیه‌السلام به مردم بصره، اولاد آن حضرت، شهیدان کربلا، سجده بر تربت امام حسین علیه‌السلام، سیر تاریخی بناهایی که بر مزار سالار شهیدان ساخته شده است، وصف عمومی حرم مطهر و گنجینه‌ها و آثار موجود در آنها، رواق‌ها، درها، صحن‌ها، ایوان‌ها،

سقاخانه، گنبد و گلدسته‌های آن، نقیبان کربلا و متولیان حرم و ناموران مدفون در این مکان، زیارت مطلقه حضرت، زیارت وارث، زیارت علی‌اکبر علیه‌السلام و دیگر شهیدان کربلا، در دومین بخش، این مطالب مشاهده می‌شود: تاریخ مرقد حضرت عباس علیه‌السلام، سیما و نسب آن حضرت، چگونگی شهادت آن حضرت، فرزندان و نوادگان و برادران و خواهران آن حضرت، مشخصات بارگاه، ضریح، رواق‌ها، درها و گنجینه حرم مطهر، صحن‌ها، سقاخانه‌ها، مدفون شدگان در این جایگاه، گلدسته‌ها، متولیان، حرم حضرت‌ابوالفضل علیه‌السلام، زیارت‌نامه آن حضرت، حضرت ابوالفضل علیه‌السلام در آیینه اشعار.

59 ـ مرقد الامام الحسین عبرالتاریخ

آل شبیب موسوی، سیدتحسین، قم، دارالفقه، چاپ اوّل، 1379، 191 ص.

موضوع کتاب، تاریخچه کربلا و حوادث مربوط به حرم حسینی و مرقد او از آغاز تا عصر قاجاریه است. نویسنده به شیوه عقلی و تحلیلی و با استناد به منابع حدیثی شیعه امامیه و متون تاریخی از دو دیدگاه تاریخ و حدیث به تبیین برخی از روایات و رفع برخی از شبهات مربوط به حادثه کربلا پرداخته است. سرفصل‌های کتاب عبارتند از: مفهوم کربلا و تاریخچه آن از آغاز خلقت، علل نام‌گذاری‌های متعدد کربلا، احادیث پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم در مورد کربلا، علم حسین علیه‌السلام، به شهادت خود در کربلا، فضیلت کربلا و حرم حسینی و تربت قبر حسین علیه‌السلام، تاریخچه زیارت قبر حسین علیه‌السلام، حوادث مربوط به حرم حسینی علیه‌السلام، در زمان‌های بنی‌امیه، بنی‌عباس، مغول، صفویه، وهابیان و قاجاریه، بحثی درباره رأس‌الحسین و محل دفن سر حسین علیه‌السلام و نقد نظریات ابن تیمیه در این‌باره.

60 ـ نماز و عبادت امام حسین علیه‌السلام

عزیزی، عباس، قم، انتشارات صلاة، چاپ اوّل، 1380، 128 ص.

کتاب حاضر، مجموعه‌ای از احادیث و حکایات است که طی آن، مقوله «نماز از منظر امام حسین علیه‌السلام » تبیین می‌شود. کتاب متشکل از نه فصل است. در فصل اول با عنوان «جلوه‌های نماز از ولادت تا کربلا» این مباحث به چشم می‌خورد. وضوی امام حسین علیه‌السلام، نماز تقیه‌ای، سفارش اهل بیت به نماز، انفاق امام علیه‌السلام بعد از نماز،

عبادت امام حسین علیه‌السلام از زبان دشمن، فصل دوم، به «جلوه‌هایی از نماز در کربلا» اختصاص دارد. فصل‌های بعدی کتاب عبارت‌اند از: آثار و پیام نماز عاشورا، مناجات و دعا، سخنان امام حسین علیه‌السلام درباره نماز، عشق امام حسین به قرآن، آثار تربت امام حسین علیه‌السلام و نماز و زیارت. آثار و برکات زیارت عاشورا.

بخش پنجم: فرزندان، خویشاوندان، اصحاب و یاران

اشاره

امام سجاد علیه‌السلام

حضرت ابوالفضل علیه‌السلام

حضرت زینب علیهاالسلام

حضرت مسلم علیه‌السلام

حضرت علی‌اکبر علیه‌السلام و علی اصغر علیه‌السلام

حضرت قاسم علیه‌السلام و ...

حضرت رقیه علیهاالسلام، سکینه علیهاالسلام و فاطمه علیهاالسلام

اصحاب و یاران امام حسین علیه‌السلام

امام سجاد علیه‌السلام

1 ـ امام سجاد علیه‌السلام جمال نیایشگر

ترابی، احمد، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، چاپ اول، 1373، 325 ص.

مواد و بحث‌های این کتاب را گروه تاریخ اسلام بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی تحقیق کرده و آقای ترابی با نثری استوار و دلنشین مباحث را نگاشته است. کتاب در پنج فصل سامان یافته است. فصل اول نگاهی است گذرا به زندگانی امام علیه‌السلام و چگونگی روزگار آن حضرت. در فصل دوّم از شخصیت معنوی و اجتماعی امام علیه‌السلام سخن رفته است، فصل سوم عهده دار تبیین زندگانی سیاسی حضرت زین العابدین

است که با گزارش هیجان‌بار مواضع پُرصلابت و شکوهمند امام بعد از عاشورا آغاز می‌شود و با تبیین چگونگی روشنگریها و بیداری آفرینیها در روزگار امامت ادامه می‌یابد. این فصل از فصول برجسته کتاب و بسی خواندنی است. در فصل چهارم از شخصیت علمی امام علیه‌السلام بحث کرده و در فصل پنجم از میراث آفتاب‌گون امام علیه‌السلام درسهایی زندگی‌ساز و سپیدی آفرین برای مشتاقان عرضه کرده است.

2 ـ بر امام سجاد علیه‌السلام و امام باقر علیه‌السلام چه گذشت؟

موسوی کاشانی، محمّدحسن، تهران، دارالکتب اسلامیه، چاب اول 1379، 216 ص.

کتاب حاضر در هفده بخش، شامل گوشه‌هایی از زندگی امام سجاد علیه‌السلام و امام باقر علیه‌السلام است. مولف در فصل‌های ابتدایی ضمن مروری کوتاه بر زندگی امام سجاد علیه‌السلام، قیام‌های ابن زبیر، توابین و مختار را بررسی و ارزیابی می‌کند، سپس شخصیت محمّدحنفیه (پسر علی علیه‌السلام ) و دیدگاه‌های وی را تشریح می‌نماید. فصل‌های بعدی کتاب به زندگی امام باقر علیه‌السلام، وضعیت اجتماعی و سیاسی عصر وی، قیام زید و دیدگاه‌های امام باقر علیه‌السلام در مورد این قیام اختصاص یافته است.

3 ـ پیام آوران کربلاءِ خطبه‌های امام سجاد علیه‌السلام (در کوفه، شام و نزدیکی مدینه) زینب کبری علیهاالسلام (کوفه و شام)....

بابائی آملی، ابراهیم، قم، نجبا، چاپ اول 1380، 64 ص

در کتاب، چهار خطبه درباره کربلا با ترجمه و شرح مختصر آن به طبع رسیده است. خطبه‌ها عبارت‌اند از: خطبه امام سجاد علیه‌السلام در کوفه، شام و نزدیکی مدینه، خطبه زینب کبری علیهاالسلام در کوفه و شام، خطبه ام‌کلثوم در کوفه و خطبه فاطمه صغری در کوفه.

4 ـ حضرت امام سجاد علیه‌السلام پاسدار خون شهیدان

صادقی، اکبر، قم، سلسبیل، چاپ اول، 1379، 159 ص

شرح زندگانی امام سجاد علیه‌السلام و شمه‌ای از سیره و فضایل اخلاقی اوست. کتاب با

توضیحی پیرامون چگونگی خلقت ائمه علیهماالسلام و نظارت آنان بر اعمال انسانها آغاز می‌شود. سپس تاریخ ولادت، مدت زندگانی، کنیه‌ها و القاب حضرت سجاد و نیز وجه تسمیه ایشان به زین العابدین و سجاد بیان می‌گردد. آنگاه از مقام امامت، فضایل اخلاقی و برخی از حوادث زندگی او در سفر و حضر و بویژه حادثه عاشورا و سخنرانی‌هایش در مساجد شام و کوفه گفتگو می‌شود. کتاب با ترجمه فارسی و توضیح رساله حقوق و معرفی برخی از اصحاب و یاران آن حضرت و با اشاره به قیام زید پایان یافته است.

5 ـ زندگانی امام زین العابدین علیه‌السلام

موسوی مقرم، عبدالرزّاق، ترجمه حبیب روحانی، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، چاپ اول، 1374، 630 ص.

عبدالرزاق از فقیهان و عالمان بزرگ عراقی است که آثار ارجمند و شایسته‌ای در تنقیح و تبیین فرهنگ اسلامی و تاریخ اسلام بر جای نهاده است. مجموعه نگاشته‌های وی در شرح حال چهره‌های والای خاندان رسول‌اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم از بهترین نوشته‌ها در این زمینه است، و این کتاب یکی از آن آثار است در گزارش و تحلیل روزگار و زندگانی علی بن الحسین علیه‌السلام . در این کتاب از شخصیت امام علیه‌السلام، معجزات و کرامات آن بزرگوار، اقوال و سیره حضرت سجاد سخن گفته و جایگاه آن بزرگوار را در نشر و ابلاغ دین و تفسیر قرآن نشان داده است. بحث درباره صحیفه سجادیّه، و شرح‌های آن چگونگی برخورد امام علیه‌السلام با خلفاء و حاکمان روزگارش، قصیده فرزدق و چگونگی آن از دیگر مباحث این کتاب است.

6 ـ زندگی سیدالساجدین علی‌بن‌الحسین علیه‌السلام .

مدرسی، محمّدتقی، تهران، محبان الحسین علیه‌السلام، چاپ اوّل، 1379، 104ص

کتاب حاضر، ششمین کتاب از مجموعه «هدایت گران راه نور» است که با عنوان زندگی زین العابدین امام سجّاد علیه‌السلام تدوین شده است. در این جلد مختصری از زندگی، ولادت و دوران امامت آن حضرت، نقش ایشان در تبلیغات مکتبی بعد از وقایع

عاشورا بازگو شده، همچنین برخی دعاهای امام‌سجّاد علیه‌السلام رساله حقوق امام علیه‌السلام، برخی کرامت‌ها و نحوه شهادت حضرت سجّاد علیه‌السلام در کتاب آمده است.

7 ـ زندگانی علی بن الحسین علیه‌السلام

شهیدی، جعفر، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ هفتم، 1377، 230 ص

کتاب حاضر، چهارمین مجلد از مجموعه کتاب‌های سیره پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و فرزندان معصوم اوست که در آن شخصیت امام زین العابدین علیه‌السلام معرفی شده است. موضوعات کتاب بدین قرار است: القاب امام علیه‌السلام و مادرش، تحلیلی از روحیه مردم شام، انعکاس حادثه کربلا در کوفه، انحطاط اخلاق در مدینه، چگونگی برخورد امام علیه‌السلام با مردم، غلامان، کنیزان و افراد نادان، خصوصیات اخلاقی و گفتارهای آن حضرت همچنین معرفی صحیفه سجادیه.

8 ـ نقش امام سجّاد در رهبری شیعه بعد از واقعه کربلا

رنجبر، محسن، پایان نامه، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی رحمه‌الله، قم.

دوران امامت امام سجّاد علیه‌السلام یکی از پر اختناق‌ترین دوره‌های تاریخ ائمه علیهم اسلام است. وقوع حادثه جانگداز کربلا امام حسین علیه‌السلام و خاندانش این امر را به اثبات رساند که حاکمان اموی برای استمرار و استقرار پایه‌های حکومت ننگین خویش از هیچ عملی فروگذار نیستند. تشکلهای شیعی در انزوا و در آستانه انقراض بودند و هر قیام و حرکتی علیه دستگاه اموی فرجامی جز شکست در پی نداشت.

در این اوضاع و شرایط امام سجّاد علیه‌السلام در پوششی از تقیه مشغول ترسیم و تحکیم مبانی دینی و معرفی فرهنگ اصیل اسلامی و اصول امامت در قالب موعظه، دعا، تفسیر قرآن مسائل فقهی و... بودند.

علاوه بر این حضرت با تربیت نیروهای مؤمن و عالم، مبارزه با دستگاه جبار اموی به شکلهای مختلف، برخورد و مبارزه با افکار انحرافی و عالمان درباری، تربیت اخلاقی و دینی جامعه به روشهای گوناگون و بالاخره با تعلیم و نشر فقه شیعه یعنی شرع رسول‌اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و فقه امیرالمؤمنین علیه‌السلام جامعه شیعی را از فرو پاشیدن نجات داد

و رسالت هدایت و رهبری شیعیان را به بهترین وجه انجام داده و زمینه را برای فعالیتهای علمی دو امام بعدی فراهم آوردند.

9 ـ النظرة السیاسی لدی الامام زین العابدین علیه‌السلام

البغدادی، محمود، تهران، المعاونة الثقافیه للمجمع العالمی لأهل‌البیت علیهم‌السلام، 1415 ه، 454 ص.

روزگار امامت امام چهارم علیه‌السلام از دشوارترین، سیاه‌ترین و ستم‌بارترین روزگار تشیع است و مآلا به لحاظ نوع برخورد با فضای فرهنگی و سیاسی روزگار و چگونگی ابلاغ رسالت بیداری مردم از سوی حضرت سجّاد علیه‌السلام و با راهنمایی آن بزرگوار و یارانش از درس آموزترین و تنبه آفرین‌ترین فصلهای تاریخ تشیع، و این کتاب نگاهی است هوشمندانه به آنچه گفته شد. مؤلف از شخصیت والای امام علیه‌السلام سخن گفته و چگونگی هدایت افکار و مردمان آن روزگار را در محیطی آکنده از ستم و شیوه‌هایی را که امام علیه‌السلام برای ابلاغ حق به کار می‌گرفت به خوبی نمایانده است. چگونگی برخورد امام علیه‌السلام با حاکمان روزگارش و نیز حرکت‌های سیاسی‌وانقلابی از جمله فصول مهم کتاب است.

10 ـ یادگار عاشورا حضرت سجّاد علیه‌السلام

ایمانی یامچی، حسین، قم، عصر ظهور، چاپ اوّل 1377، 256 ص.

در این کتاب ذیل موضوعات گوناگون شرح زندگانی امام سجّاد علیه‌السلام به رشته تحریر در آمده است. برخی از این موضوعات بدین قرار است: مشخصات فردی، معجزات، علم غیب، جهاد فرهنگی، یاران، خطبه‌ها و سخنان آن حضرت. این مباحث با اشعار متعددی همراه است.

حضرت ابوالفضل علیه‌السلام

11 ـ ابوالقربه: شرح زندگانی حضرت ابوالفضل علیه‌السلام

زجاجی مجرد، مجید، تهران، سبحان، چاپ اوّل 1377، 216 ص.

این کتاب در 7 فصل تنظیم شده و در آن منزلت عباس ابن علی علیه‌السلام و صفات، خصوصیات اخلاقی، شهادت او و نیز دیدگاه‌های علما و بزرگان درباره او فراهم آمده است. مباحث این کتاب بر اساس کتاب‌های معتبر تاریخی همراه با ذکر مأخذ اسناد تدوین شده است. در پایان کتاب 3 قصیده در مدح حضرت ابوالفضل علیه‌السلام به چاپ رسیده است.

12 ـ بطل العلقمی (3 جلد)

المظفر، عبدالواحد، قم، انتشارات الشریف الرضی، 1413 ه.، 1478 ص.

این اثر پژوهشی است دقیق و گسترده درباره زندگانی، شخصیت و خاندان مادری حضرت ابوالفضل العباس علیه‌السلام و پدر و نیاکان پدری و خلق و خود عظمتهای شخصیت قهرمان عالیقدر حماسه بزرگ عاشورا.

مؤلف به گونه استطرادی، دهها موضوع تاریخی، عقیدتی، ادبی و تبارشناسی را در این کتاب مطرح کرده و به گستردگی در ابعاد شخصیت ابوالفضل العباس سخن رانده است. مثلاً برای توضیح کلام بلند علی بن الحسین علیه‌السلام که فرمود: رحم‌اللّه عمّی العباس فلقد آثر و أبلی، و قد أخاه بنفسه... و کلام عظیم حضرت صادق علیه‌السلام که فرمود: کان عمّی العباس... نافذ البصیره، صلب الایمان و یا کلمات دیگر که آن بزرگوار بدآنهاستوده شده است، به تفصیل تمام سخن گفته شده است. عملاً کتاب به همانگونه که مؤلف توضیح داده است. تاریخ زندگانی عباس بن امیرالمؤمنین، و تفصیل صفات و خلق و خوی آن بزرگوار و به گونه استطرادی، گزارش اخلاق آن بزرگوار و اخلاق پسندیده عرب. بدین سان کتاب، اثری است تاریخی، ادبی، اخلاقی و اجتماعی.

13 ـ تاریخ امام حسین علیه‌السلام

تهران، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، دفتر انتشارات کمک آموزشی، جلد نهم، چاپ اوّل 1379

در نهمین شماره از مجموعه 20 جلدی «موسوعه الامام الحسین علیه‌السلام » به شرح زندگی و سیره برخی امام زادگان به زبان عربی بازگو می‌شود. این مجلد با شرح زندگی حضرت ابوالفضل العباس علیه‌السلام که بخش عمده‌ای از کتاب را به خود اختصاص داده آغاز

می‌شود؛ سپس مطالبی درباره زندگی برخی امام زادگان به طبع می‌رسد که از آن جمله عبارت‌اند از: عثمان بن امیرالمؤمنین، جعفر بن امیرالمؤمنین، ابوبکر بن امیرالمؤمنین، محمّدالاوسط بن امیرالمؤمنین و عون بن امیرالمؤمنین.

14 ـ چهل داستان از کرامات حضرت اباالفضل العباس علیه‌السلام

اعدادی، مرتضی، تهران، عصر ظهور، چاپ اوّل 1378، 160 ص

کتاب حاضر شامل چهل داستان و روایات درباره کرامات حضرت ابوالفضل العباس علیه‌السلام است که از منابع مختلف استخراج شده است. عناوین برخی از داستان‌ها بدین شرح است: قبول فدیه، مرد سنی، مسیحی مسلمان می‌شود، رفع گرفتاری، شفای مسلول، نتیجه اهانت و پول شامی.

15 ـ چهره درخشان قمر بنی هاشم ابوالفضل العباس علیه السلام شامل: 240 کرامت از آن حضرت نسبت به شیعیان، اهل سنت، مسیحیان، کلیمیان و زرتشتیان

ربانی خلخالی، علی، قم، انتشارات مکتب الحسین، چاپ سوم، 1375، 630 ص

تاکنون پیرامون شخصیت و زندگی باب الحوائج حضرت اباالفضل العباس به عربی، فارسی و اردو و کتابهای فراوانی نگاشته شده است، اما کتابی که علاوه بر شرح زندگی آنجناب، از کرامات و معجزات او سخن گفته باشد در دسترس نداشتیم اما کتاب حاضر که در دو جلد تدوین شده است ـ به شرح زندگی، فضائل جهاد و شهادت حضرت اباالفضل پرداخته و پس از آن به 240 کرامت حضرت به شیعیان، اهل سنت، کلیمیان، مسیحیان و زرتشتیان اشاره شده است. مؤلف محترم در بخش اوّل آن به شرح مختصری از زندگی پدر، مادر، برادران و خواهران، خاندان و اعقاب و نسل آن حضرت پرداخته و در دومین بخش کتاب به شرح مفصّل زندگی عباس بن علی ـ علیهما السلام ـ در 11 فصل شامل: ولادت، نامها و القاب، فضائل نفسانی، سقایت و آب‌آوری، علمداری در روز عاشورا، جانبازی برادران عباس در روز عاشورا، صعود به اوج قلّه شهادت، مصیبت بزرگ، دست انتقام حق (از قاتلین عباس)، اسامی شهدای کربلا و مدفن سرهای آنان،

مرقد مطهر قمر بنی هاشم در طول تاریخ، زیارتنامه حضرت اباالفضل و شرح آن و در سومین بخش به ثبت کرامات و خوارق عادات حضرت عباس به نقل از مصادر تاریخی و حدیثی و افراد موثق (که اکثر آنان در قید حیات هستند) پرداخته و آنها را با قلمی شیوا به رشته تحریر در آورده است.

16 ـ حضرت اباالفضل علیه‌السلام مظهر کمالات و کرامات.

موحد ابطحی، علی، قم، مؤلف، جلد دوّم، چاپ اوّل 1377، 508 ص.

کتاب حاضر جلد دوّم از مجموعه «حضرت ابوالفضل» است که به کرامات و کمالات آن حضرت اختصاص دارد، در این اثر نحوه دستگیری قاتل ابوالفضل علیه‌السلام و ماجراهای دیگر نیز تشریح شده است. بخش انتهایی کتاب شامل فهرست موضوعی و تصاویری از مرقد مطهر حضرت ابوالفضل و نوادگانش است.

17 ـ الخصائص العباسیه.

کلباسی، محمّدابراهیم، قم، مکتبه الحیدریه، چاپ اوّل 1378، 368 ص.

در این کتاب برخی خصوصیات اخلاقی، کرامات و فضایل حضرت العباس علیه‌السلام بازگو می‌شود. ولادت عباس علیه‌السلام، حدیث حب و بغض، القاب ابوالفضل العباس، شجاعت و عبادت، عباس علیه‌السلام در کربلا، عباس برادر حسین ابن علی علیه‌السلام، شهادت در کربلا، از جمله مطالب این کتاب هستند.

18 ـ داستانهایی از قمر بنی هاشم علیه‌السلام قهرمان کربلا.

میرخلف زاده، قاسم، تهران، روحانی، چاپ اوّل 1380، 160 ص.

در این مجموعه 40 حکایت و داستان کوتاه درباره زندگی و فضایل حضرت ابوالفضل العباس ـ برگرفته از منابع مختلف ـ گرد آمده است. این حکایات عمدتاً از قول شفایافتگان آن حضرت نقل شده است. کتاب با اشعاری در مدح و رثای آن بزرگوار به پایان می‌رسد.

19 ـ در کنار علقمه (کرامات العباسیه) مجموعه‌ای از کرامات حضرت ابالفضل العباس علیه‌السلام

محمودی، محمّدحسین، قم، نصایح، چاپ اوّل 1380، 298 ص.

در نوشتار حاضر، هفتاد و دو کرامت از حضرت اباالفضل العباس (علم دار کربلا) بازگو می‌شود. این مطالب از منابع مختلف استخراج شده و ذیل هر مبحث، منبع و ماخذ آن ذکر گردیده است. پیش از مباحث اصلی، شرح مختصری از زندگی و فداکاری‌های حضرت عباس علیه‌السلام در کربلا به طبع رسیده است.

20 ـ زندگانی حضرت ابوالفضل علیه‌السلام

صادقی اردستانی، احمد، قم، نشر مطهّر، چاپ اوّل، 1374، 192 ص.

در این کتاب ضمن ده فصل، از زندگانی، فضایل، مناقب، شهامت‌ها، ارجمندی‌ها، کرامات، قهرمان بزرگ ایثار، راوی فضیلت و شرف انسانیت حضرت ابوالفضل العباس سخن رفته است. عناوین برخی از فصول چنین است: ولادت، قهرمانیهای قبل از کربلا، صفای تشنگان، امتحان بزرگ، جنگ و شهادت و.... مؤلف محترم، کتاب را بر اساس نگاشته‌ای از نویسنده نیک نگار و قصّه پرداز توانمند عرب استاد و محمّدکامل حسن محامی، بازنویسی کرده و مطالب آن را در موارد لازم مستند کرده است.

21 ـ زندگانی قمر بنی هاشم علیهاالسلام

عمادزاده، حسین، تهران، کتابچی، چاپ دوّم، 1379، 446 ص.

این کتاب، تاریخ زندگانی ابوالفضل العباس، علی اکبر و علی اصغر علیه‌السلام برادر و فرزندان حسین علیه‌السلام است. نویسنده مطالب کتاب را با اشعاری به زبان عربی و فارسی در مدایح و مراثی آنان همراه کرده است. برخی از مهم‌ترین عناوین کتاب عبارت است از: صفات و ویژگیهای علی علیه‌السلام، همسران و فرزندان او به‌ویژه ام‌البنین و عباس، شرح زندگانی و احوال و اخلاق عباس، علی اکبر و علی اصغر از تولد تا شهادت.

22 ـ زندگینامه قمر بنی هاشم علیه‌السلام

فاضل، جواد، تهیه و تنظیم: علی اصغر عبدالهی، تهران، افسون، چاپ اوّل 1380، 164 ص.

در این کتاب گوشه‌هایی از زندگی حضرت ابوالفضل علیه‌السلام بازگو می‌شود. نگارنده پس از مروری کوتاه بر تولد و دوران کودکی آن حضرت، بیشترین حجم مطالب را به واقعه کربلا و نهضت عاشورای حسینی علیه‌السلام، همچنین فداکاری‌های حضرت ابوالفضل علیه‌السلام اختصاص می‌دهد. کتاب با ذکر برخی سخنان، فضایل و مکارم آن حضرت به پایان می‌رسد.

23 ـ سردار کربلا حضرت ابوالفضل العباس

موسوی مقرّم، سید عبدالرزاق، ترجمه: گروه مترجمان، تهران، انتشارات الغدیر، 1369، 440 ص.

این کتاب نوشته سید عبدالرزاق موسوی المقرّم با ترجمه ناصر پاک پرور می‌باشد. ویراستار کتاب در ابتدای این نوشته 20 منبع و مأخذ در زندگی و حالات حضرت عباس را معرفی کرده است. این کتاب دارای 13 فصل است. در چند فصل اوّل اجداد، عموها، برادران، خواهران و مادر آنحضرت را معرفی نموده سپس به زندگینامه و مناقب آن سردار باوفا پرداخته، سخنان ائمه علیهماالسلام را در فضایل ایشان آورده است. ابا الفضل العباس علاوه بر دلاوری و وفاداری، شخصیتی، عالم و با فضیلت بود بطوریکه در وصف او گفته‌اند: «انّ العباس بن علی زُق العلم زقا» از این‌رو معاونت لشکر امام را بعهده داشت و همه مورخان او را شخصیت دوّم کربلا معرفی کرده‌اند. بخش‌های پایانی کتاب به فضیلت زیارت آن حضرت اختصاص یافته، از بازماندگان او یاد شده و سرانجام با نقل اشعاری از شعرای معاصر در وصف ابا الفضل العباس کتاب پایان می‌یابد. این کتاب گرچه دارای اضافاتی است که غالباً در گفتار معمول است تا نوشتار، ولی در نوع خود کم نظیر است. زیرا تاکنون کتابی مدون و مضبوط‌تر از این نوشته در زندگی حضرت اباالفضل علیه‌السلام سراغ نداریم. از آنجا که بسیاری از شنوندگان و مخاطبین، آن حضرت را تنها در یکی دو روز پایان عمر در کربلا می‌شناسند، پرداختن به آن جالب خواهد بود.

24 ـ عباس ابن علی علیه‌السلام

کمال سید؛ مترجم، نثار احمد، زین‌پوری، قم، انصاریان، جلد پنجم، چاپ اوّل 1377، 40 ص.

کتاب حاضر پنجمین اثر از مجموعه «راه کربلا» است که به زندگی «عباس ابن علی» اختصاص دارد. این کتاب به زبان «اردو» و به صورت دست نویس، همراه با تصاویری چند، برای کودکان و نوجوانان تألیف شده است.

25 ـ عباس بن علی علیه‌السلام

محدثی، جواد، قم، حوزه علمیه قم، دفتر تبلیغات اسلامی، مرکزانتشارات، چاپ اوّل 1379، 88 ص.

«عباس بن علی علیه‌السلام » نهمین کتاب از مجموعه «آشنائی با اسوه‌ها»ست که به شرح زندگی حضرت ابوالفضل العباس علیه‌السلام (26 ـ 61 ه. ق) اختصاص دارد. در این کتاب همچنین از سیره عملی، القاب، شجاعت و نحوه شهادت آن حضرت سخن به میان آمده است.

26 ـ العباس علیه‌السلام بطوله الروح و شجاعه السیف

مدرسی، هادی، تهران، دارالبقیع، چاپ اوّل 1377، 144 ص.

در این اثر، شرح حال و مجاهدات حضرت عباس علیه‌السلام به زبان عربی به رشته تحریر در آمده است. مباحث اصلی کتاب به حماسه عاشورا و نقش آن حضرت در واقعه مذکور اختصاص دارد.

27 ـ ماه بنی هاشم: ابوالفضل العباس علیه‌السلام

یزدی، حسین، مؤسسه فرهنگی ولی عصر (عج)، چاپ اوّل، 1379، 113 ص.

این اثر گزارشی است مفصل از تاریخ زندگانی حضرت عباس بن علی علیه‌السلام که به شیوه تحلیلی تدوین یافته است. مهم‌ترین عناوین کتاب عبارت‌اند از: شرح احوال مختصر علی علیه‌السلام، ام البنین، ازدواج امام علی علیه‌السلام با ام البنین، معیارها و ملاک‌های انتخاب همسر، تولد حضرت عباس علیه‌السلام شرح زندگانی آن حضرت در دوران امام علی و امام حسن و امام حسین علیه‌السلام، ازدواج آن حضرت و فرزندان ایشان، نقش حضرت عباس در نهضت حسینی، شرح شهادت آن حضرت، فضایل آن حضرت از دیدگاه اهل‌بیت

علیهم‌السلام، القاب و کرامات آن حضرت.

28 ـ 72 داستان از شفاعت امام حسین علیه‌السلام : به انضمام داستانهایی از شفاعت حضرت ابوالفضل العباس علیه‌السلام

حسینی الارزی، رضا، مشهد، مؤلف، چاپ اوّل، 1378، 136 ص

در این کتاب، حکایات و داستان‌هایی از مراحل مختلف زندگی امام حسین علیه‌السلام به همراه خاطراتی از شفا یافته گان متوسل به حضرت ابوالفضل العباس علیه‌السلام ذکر شده است.

29 ـ هل اتاک حدیث العباس علیه‌السلام صفحات مشرقة من حیاة بطل العلقمی قمر بنی هاشم ابی الفضل... .

موسوی، عبدالرسول، تهران، امام صادق علیه‌السلام، چاپ اوّل، 1373، 64 ص.

در این کتاب، گوشه‌هایی از زندگانی حضرت ابوالفضل علیه‌السلام به زبان عربی نقل شده است. شخصیت ابوالفضل العباس علیه‌السلام، صفات ذاتی وی، تولد، کنیه و القاب، تربیت، شهادت در کربلا، مرثیه‌ها و اشعاری درباره عباس علیه‌السلام عناوین برخی از فصل‌های کتاب است.

حضرت زینب علیهاالسلام

30 ـ بانوی کربلا حضرت زینب علیهاالسلام

بنت الشاطی، عایشه، ترجمه: سید رضا صدر؛ به اهتمام سید باقر خسروشاهی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چاپ سوم، 1378، 176 ص.

این کتاب که با نثری شیوا به فارسی ترجمه شده است، با سبکی جالب زندگانی حضرت زینب علیهاالسلام را در 15 عنوان بدین شرح بازگو می‌کند: پدران و نیاکان، سایه‌هایی بر گهواره، کودکی اندوهناک، خردمند بانوی بنی هاشم، پیش درآمدهای شوم طوفان، هجرت، دلیل راه، تقاضا و اصرار، به سوی دره مرگ، بانوی کربلا، کاروان اسیر،

بازگشت کاروان، آخرین سفر، در پی خونخواهی، ندای جاوید. در پایان کتاب مصادر آن که بالغ بر 23 کتاب است، ذکر شده است. مترجم دانشمند کتاب در مقدمه می‌گوید. «ستاره درخشانی در آسمان تقوا طلوع کرد؛ گوهر گران بهایی در معدن فضیلت و انسانیت تکون یافت و در اصلاب شامخه وارحام مطهره نگهداری شد؛ نوگلی پویا در گلستان شرافت و بزرگواری نمو یافت؛ نوزادی از مقدس‌ترین پستان‌ها شیر خورد و در آغوش پاکیزه‌ترین مادران چشم گشود. کودکی در دامان با فضیلت‌ترین بانوی عالم پرورش یافت. دختری که دانشمندترین اساتید به تربیتش همت گمارد. دوشیزه‌ای که در ساده‌ترین و بی آلایش‌ترین زندگی‌ها رشد کرد و در تمام شؤون زندگی، پیوسته با واقعیت و حقیقت سروکار داشت و هرگز با زندگی خیالی و پنداری ارتباطی حاصل نکرده در مکتب مقدسی که در جهان بشری نظیر نداشت، عالی‌ترین تعلیمات را فرا گرفت و مورد عنایت مخصوص موجد مکتب و استادان بزرگ آن که بزرگترین مربیان بشر بوده‌اند قرار داشت و هر روز درس جدیدی از دانش و بینش و تقوا و فضیلت می‌آموخت و با هوش سرشار و استعداد فوق العاده، همه آن تعلیمات مقدس را در خزینه دل می‌اندوخت و پیاپی، خود را برای گرفتن درس‌های بالاتر آماده می‌نمود، شاگردی که در محیط تحصیلی خود هیچ گونه رادع و مانعی نداشت و هر روز بهتر از دی، بر نردبان ترقی و تعالی صعودی کرد، خردمند بانویی که از آغاز عمر در مرکز حوادث بزرگ و پیش آمدهایی که در تحولات زندگی بشر، دارای بزرگ‌ترین تأثیر بوده، جای داشت و از نزدیک، با هوشی سرشار و نظری دقیق به حقیقت آن حوادث پی می‌برد و موقعیت شخصیتهای رحمانی و شیطانی را که در برابر یکدیگر قرار گرفته بود، تشخیص می‌داد و تأثیر هر کدام را به خوبی درک می‌کرد و از راز پیروزی این و رمز شکست آن آگاه بود و موفقیت‌های ابدی را که در آغاز با شکست صوری جلوه گر می‌شد، از شکست قطعی، که در ابتدا با موفقیت پنداری همراه بود، تمیز می‌داد. یکتا زنی که نه تنها در زنان، بلکه در مردان عالم، کمتر نظیرش را می‌توان دید توانا بانویی که عالی‌ترین نمونه‌ای از شجاعت و دلیری، دانش و بینش، کفایت و خردمندی، قدرت روحی و تشخیص موقعیت بوده و هر وظیفه‌ای از وظایف گوناگون اجتماعی را که به عهده گرفت، به خوبی انجام داد. دانشمند بانویی که باید مردان جهان از خوان

تعلیماتش بهره برگیرند و از خرمن کمالاتش خوشه‌ها بچینند. او بانوی بانوان زینب، دختر امیرالمؤمنین، بود. «بانوی بانوان در دوره زندگی، وظایف گوناگونی بر عهده گرفته است. هنگام کودکی، اداره خانه پدر را به عهده داشته و از برادران ارجمندش پرستاری می‌کرده و بار فراق مادر را برابر دوش آن‌ها سبکی کرده است. آن دم که به خانه شوهر رفته، همسری گرانبها برای شوهر و مادری بی نظیر برای فرزندانش بوده است. زمانی به تعلیم و تربیت بانوان مسلمان می‌پرداخته است. در کربلا نیز، وظایف بزرگ و گوناگونی را انجام داده است، از برادر نگه داری می‌کرده، بیوه زنان و داغ دیدگان را غمگسار بوده، آن دم که وظیفه ایجاب کرد که از خیمه بیرون آید و سپاه و پیروزمند کوفه را سرزنش کند و سپس کاروان دل شکسته و مصیبت کشیده را قافله سالار باشد. این وظیفه را نیز به خوبی انجام داد. دختر زهرا ـ علیهاالسلام ـ معنای زیر بار ظلم نرفتن و در برابر ظالم استقامت ورزیدن را نشان داد و با قدرت روحی خود، کاخ ستمگران را ویران ساخت و به جهانیان اعلام کرد که با از خود گذشتن می‌توان قدرتمندترین ستمکاران را کوبید. خواهر حسین ـ علیهاالسلام ـ در این جهاد مقدس، ترس و بیمی به خود راه نداد و با نهایت دلیری ابن زیاد شوم و سرکش بی رحم و یزید پلید مقتدر بی‌عرضه را مفتضح ساخت، آری، یزید مقتدری بود؛ زیرا او وارث قدرتی بود که دگران ایجاد کرده بودند، بی عرضه بود؛ زیرا خود لیاقت ایجاد قدرتی نداشت، و بر سر خوان قدرتی گسترده نشسته بود. بانوی خردمند بنی هاشم، کوفیان را که دوستان دغل باز بودند، رسوا کرد، دوستانی که هنگام خوشی و سیادت یارند، و موقع سختی خار، و با دشمن هم گام. روز به روز بدنامی کوفیان و رسوایی آنها افزوده می‌شود و تا دنیا باقی است، جهان خرد و انسانیت، بر آنها لعنت می‌فرستد.» «... در سال 31 شمسی به کشورهای عربی مسافرت کردم و در روز یازدهم محرم سال 71 یکی از دوستان لبنانی این کتاب را به من عنایت کرد، پس از مطالعه، آن را بسیار شایسته و شیوا یافتم و به مضمون: «خوش‌تر آن باشد که ذکر دلبران / گفته آید در حدیث دیگران» تصمیم به ترجمه آن گرفتم و در همان لبنان ترجمه‌اش را پایان دادم و از برکات وجود مقدس زینب در آن دیار، از خطراتی بزرگ مصون ماندم. پس از مراجعت به ایران، یکی دو بار در آن تجدید نظر کرده، اینک تقدیم خوانندگان عزیز می‌شود. نویسنده کتاب، بانو دکتر عایشه بنت الشاطی، از نویسندگان

درجه اوّل عرب و فرزند یکی از روحانیون مصر است. نویسنده هر چند اطلاعات بسیار عمیقی نداشته و اشتباهات تاریخی نیز دارد، که بعضی از آنها در پاورقی اشاره شد ولی حقایق تاریخی را با قلم بسیار شیرین و سبکی دلپذیر بیان می‌کند. آثار دیگر نویسنده که پس از نوشتن این کتاب تألیف کرده است: آمنه دخت وهب، مادر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، زنان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و دیگر دختران پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم است، که در هر یک، ناحیه‌ای از زندگی رسول صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم را بیان می‌کند، به نظر این جانب، هیچ یک از آنها، در شیرینی عبادت و زیبایی سبک، مانند کتاب ما نیست».

31 ـ بانوی عاشورا حضرت زینب علیهاالسلام

سیف، رسول، تهران، سازمان نهضت سواد آموزی، سازمان پژوهش و برنامه ریزی ـ آموزشی،...، چاپ اوّل 1377، 44 ص.

کتاب حاضر، شرح حال حضرت زینب کبری علیهاالسلام است. در این کتاب، زندگی و مبارزات بانوی عاشورا برای کودکان و نوجوانان، خاصه دانش‌آموزان نهضت سواد آموزی همراه با تصاویر رنگی تدوین شده است.

32 ـ پیام آور عاشورا: بررسی سیر زندگی، اندیشه و جهاد زینب‌کبری علیهاالسلام

مهاجرانی، عطاءاللّه، تهران، اطلاعات، چاپ دوّم، 1374، 358 ص.

مؤلف با بررسی فصول مختلفی از زندگانی حضرت زینب علیهاالسلام، اندیشه‌ها، خطابه‌ها و مبارزات آن حضرت را تشریح نموده است. بخش اصلی کتاب به کربلا، عاشورا، مصائب و سخنرانی‌های زینب کبری اختصاص دارد که ذیل نه فصل همراه با نمایه مفصلی از کتاب‌ها، اشخاص و مکان‌ها ارائه شده است. عناوین کلی موضوعات عبارت‌اند از: در خانه فاطمه علیهاالسلام، دو جریان؛ پیامبری و پادشاهی، امواج مصیبت و ساحل شکیبایی، مرگ معاویه و پادشاهی یزید، مکه، کاروان عاشقان، عاشورا، کاروان آزادگان، و بازگشت به مدینه.

33 ـ حضرت زینب علیهاالسلام : سیره عملی اهل بیت علیهم‌السلام

ارفع، کاظم، تهران، قادر، چاپ اوّل، 1377، 104 ص.

در این کتاب مراحل مختلف زندگانی حضرت زینب علیهاالسلام تشریع گردیده است. مطالب عمده کتاب به وقایع ظهر عاشورا و پی آمدهای آن اختصاص دارد. در این کتاب همچنین خطبه‌های آن حضرت در مجلس یزید آمده است.

34 ـ حضرت زینب علیهاالسلام

مدرسی، محمّدتقی؛ مترجم: محمّدصادق‌شریعت، تهران، محبان‌الحسین علیه‌السلام، چاپ اوّل، 1377، 80 ص.

کتاب حاضر دومین مجلد از مجموعه «نمونه‌های ایثار» است. در این کتاب، بخشی از زندگانی، تاریخی حضرت زینب علیهاالسلام پس از حماسه عاشورا به تصویر کشیده شده است. مطالب کتاب را با این عناوین می‌خوانیم: خواهر هم سرشت حسین علیه‌السلام ؛ صدیقه صغری، زینب... شاهد شهادت، صفات زینب، زینب این چنین پیام عاشورا را رساند، خطابه‌های زینب کبری و مباحثی از این دست.

35 ـ خصائص زینبیّه

جزائری، سید نورالدین، تحقیق: ناصر باقری بیدهندی، قم، انتشارات مسجد مقدس جمکران، 1377، چاپ اوّل، 347 ص.

در این کتاب ویژگی‌های شخصیت پیام آور خون شهیدان و حماسه سرای قیام خونین کربلا زینب کبری علیهاالسلام بر اساس روایات، گزارش‌های تاریخی و توجه و تَدبّر در حادثه کربلا گزارش شده است. مؤلف پس از مقدمه‌ای که در آن از شرافت و کرامت فرزندان فاطمه علیهاالسلام سخن گفته است، ویژگی‌های قهرمان کربلا را در ضمن 39 عنوان رقم زده است. امینه الهی، راضی بودن به قضاء الهی، محبوبه رسول خدا، نائب مادر و شریک برادر زاهد و عاقله، فصاحت و بلاغت، شجاعت و عبادت، جهاد با نفس، تعیین محافل، مقام خوف، مقام رضا و تسلیم و... از جمله ویژگی‌هایی هستند که به تفصیل درباره آنها در این کتاب ارجمند بحث شده است. این کتاب نخستین بار به سال 1341 نشر یافته و مورد توجه عالمان و فقیهان و مبلغان قرار گرفته است. آقای باقری به لحاظ اهمیت کتاب در تصحیح و تعلیق آن کوشیده، منابع و مصادر نقل‌ها و روایات و

گزارش‌های تاریخی را نشان داده، و برخی از توضیحات را برای روشن شدن متن بدان افزوده است.

36 ـ داستانهایی از حضرت زینب علیهاالسلام

میر خلف زاده، احمد و قاسم، قم، مهدی یار، چاپ اوّل، 1380، 160 ص.

کتاب حاضر شامل 55 داستان و حکایات کوتاه درباره شیوه عملی و نظری حضرت زینب علیهاالسلام و شرحی از وقاع زندگانی وی، فضایل و کرامات آن حضرت به دست داده است. همچنین شرح برخی معجزات حضرت‌زینب علیهاالسلام است که از منابع مختلف گردآوری شده است. هدف اصلی مؤلف در این کتاب، آشنا نمودن خوانندگان با مقام و منزلت، همچنین مصایب و رنج‌هایی است که آن حضرت در واقعه کربلا و پس از آن متحمل گشته است. سه شبانه روز گرسنگی، شجاعت حضرت زینب علیهاالسلام، در مجلس یزید، گریه حضرت ولی عصر (عج) بر حضرت زینب علیهاالسلام، خطبه حضرت زینب علیهاالسلام در آسمان‌ها خوانده می‌شود، با حاجت روا شده از حرم بیرون آمدم، دو فرزند زینب علیهاالسلام، دیگر مدینه را به چشم خود ندید، از عناوین کتاب است.

37 ـ زنی بنام زینب علیهاالسلام .

کمال سید؛ بازنویسی: صادق رحمانی، قم، نبوغ، چاپ دوّم 1376، 80 ص.

مؤلف با سبکی روان و نثری نزدیک به نظم واقعه عاشورا را تا قتل ابن زیاد به تصویر می‌کشد. نثر زیبا و موزون مؤلف، خواننده را تا پایان کتاب به همراه می‌برد.

38 ـ زندگانی حضرت زینب علیهاالسلام

یوسفی، حسین، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اوّل 1377، 96 ص.

در این اثر زندگی پر افتخار حضرت زینب علیهاالسلام همراه با مصائب آن حضرت در ارتباط با واقعه عاشورا بازگو شده است. خصوصیات همسر، پدر، مادر، محیط خانه و مراحل اولیه زندگی از موضوعات کتاب است.

39 ـ زینب کبری علیهاالسلام بنت الامام امیر المؤمنین علی بن ابی طالب علیه‌السلام

نقدی، جعفر، قم، مکتب الحیدریه، چاپ اوّل 1378، 148 ص.

کتاب حاضر به زبان عربی نگارش یافته و در آن با استناد به احادیث و روایات متعدد، زندگانی زینب کبری علیهاالسلام ـ با این مختصات ـ بازگو می‌شود فضایل و مناقب حضرت زینب علیهاالسلام، علم، فضیلت و معرفت حضرت زینب علیهاالسلام عبادت و نیایش حضرت زینب علیهاالسلام، صبر و تحمل مشقات، زینب علیهاالسلام و مصائب کربلا، حرکت از کوفه به سوی شام، رجعت از شام به مدینه، و وفات حضرت زینب علیهاالسلام .

40 ـ زندگی نامه سفیر کربلا حضرت زینب کبری علیهاالسلام به همراه زیارتنامه حضرت زینب علیهاالسلام و حضرت رقیه علیهاالسلام

محمدی همدانی، اصغر، تهران، زعیم، چاپ اوّل 1380، 80 ص.

در جزوه حاضر، نخست اطلاعاتی درباره موقعیت سیاسی، اجتماعی، و جغرافیایی کشور سوریه فراهم می‌آید؛ سپس زندگی حضرت زینب علیهاالسلام بازگو می‌شود. بخشی از کتاب نیز به زیارت نامه حضرت زینب کبری علیهاالسلام و حضرت رقیه علیهاالسلام اختصاص دارد.

41 ـ زینب علیهاالسلام فروغ تابان کوثر

محمدی اشتهاردی، محمّد، تهران، برهان، چاپ سوم، 1379، 312 ص.

گوشه‌ای از شخصیت والای حضرت زینب علیهاالسلام را بیان می‌کند. روش نویسنده توصیفی و موردی و شیوه نگارش کتاب، تاریخی و نقلی به همراه تحلیل است، کتاب در چهار بخش و با این عناوین تنظیم شده است: 1 ـ زینب از آغاز تا ماجرای کربلا؛ 2 ـ زینب در ماجرای کربلا؛ 3 ـ زینب پس از عاشورا تا پایان عمر؛ 4 ـ تاریخ وفات حضرت زینب و مرقد او.

42 ـ زینب و فاجعه کربلا.

موسسه البلاغ، تهران، البلاغ، چاپ اوّل 1380، 96 ص.

کتاب حاضر، دومین نوشتار از مجموعه «عالم المراة» است که با عنوان «زینب و

فاجعه کربلا» به زبان عربی انتشار یافته است در این کتاب ضمن شرح کوتاهی از زندگی و سیره حضرت زینب علیهاالسلام، رشادت‌ها، مجاهدت‌ها و خطبه‌های وی در مجلس یزید و جمع کوفیان به چاپ رسیده است. در بخش از کتاب، واقعه کربلا، نحوه وفات و محل دفن حضرت زینب علیهاالسلام بازگو می‌شود.

43 ـ زینب علیهاالسلام وصی الحسین علیه‌السلام و مشتمل بر زندگانی بزرگ بانو اسلام زینب کبری علیهاالسلام از ولادت تا وفات.

تاج خواه حکم آبادی، قاسم، تبریز، مؤلف، چاپ اوّل 1380، 170 ص.

در کتاب حاضر، زندگانی حضرت زینب علیهاالسلام از ولادت تا وفات با موضوعاتی از این قبیل بیان می‌شود: زینب علیهاالسلام در شهادت جدش صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم، زینب علیهاالسلام و شهادت مادر، دوران شهادت مادر تا شهادت پدر، دوران شهادت پدر تا شهادت امام حسن علیه‌السلام، ازدواج زینب علیهاالسلام با عبداللّه بن جعفر، شهادت امام حسن علیه‌السلام تا ظهر عاشورا و شهادت امام حسین علیه‌السلام، سفرهای زینب علیهاالسلام، خطبه زینب علیهاالسلام در کوفه، زینب علیهاالسلام و راه شام، و خطبه زینب علیهاالسلام در مجلس یزید.

44 ـ زینب کبری علیهاالسلام فریادی بر اعصار

منصوری لاریجانی، اسماعیل، تهران، آیه، چاپ اوّل، 1378، 198 ص.

در این کتاب گوشه‌هایی از زندگی و مصایب حضرت زینب کبری علیهاالسلام در دوران امامت امام حسن علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام تشریح شده است. فصل اوّل به شرح اجمالی زندگی حضرت زینب و فصل دوّم به شرایط، ویژگی‌ها و تفاوت‌های صلح امام حسن علیه‌السلام و نهضت امام حسین علیه‌السلام اختصاص دارد. در فصل سوّم ـ اسارت ـ از مصایب و مشقاتی سخن به میان آمده که زینب علیهاالسلام پس از شهادت امام حسین علیه‌السلام متحمل شده‌اند. خطبه حضرت زینب در کوفه، صفات مردم کوفه از زبان حضرت زینب، و خطبه حضرت زینب در مجلس یزید از موضوعات این فصل است. کتاب با شعری در وصف زینب کبری به پایان می‌رسد.

45 ـ زینب قهرمان دختر علی علیه‌السلام

صادقی اردستانی، احمد، تهران، نثر مطهر، چاپ اوّل 1372، 424 ص.

مؤلف کتاب، در هیجده فصل از زندگانی، اندیشه، جهاد و هجرت قهرمان بزرگ کربلا و پیامبر خون و شهادت، زینب کبری ـ س ـ سخن گفته است. ریشه‌های خانوادگی ـ ازدواج و تشکیل خانواده، اوج فضایل و کرامات، زینب در کربلا، روز عاشورا آغاز رسالت، زینب در کوفه، در شهر شام، خطابه زینب در کاخ سبز، آرامگاه زینب، عناوین برخی از فصول کتاب است مؤلف کوشیده است با تکیه بر متون کهن تاریخی و پژوهشها و تحقیقات نو و با دقت تمام ابعاد زندگانی آن بزرگوار را بر نمایاند. کتاب با نثری روان نگاشته شده است و نظم و چینش مطالب آن دقیق و مطالبش سهل الوصل است در پایان کتاب، کتابنامه زندگانی حضرت زینب آمده است.

46 ـ زیباترین شکیب

اسدی، اکبر؛ رضایی، مهدی، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اوّل، 1374، 184 ص.

کتاب گزارشی است خواندنی با نثری روان درباره زندگانی، شخصیت و جهاد زینب کبری، پیام آور خون شهید کربلا ـ سلام‌اللّه علیها ـ در بخش اوّل زندگانی آن بزرگوار گزارش شده است از آغاز تا حادثه کربلا. در بخش دوّم با عنوان «با کاروان شهادت» سخن از همراهی شکوهمند آن بانوی ارجمند است با برادر بزرگوارش ابا عبداللّه الحسین علیه‌السلام در مسیر قیام و در بخش سوّم در هنگامه خون آتش و روز عاشورا بخش چهارم رسالت گذاری والای آن فریادگر راستین و پاکیزه خوی تاریخ گزارش شده است پس از کربلا و در رویارویی با فضای ستم و خفقان و جهل آلود روزگار بنی امیّه. و بالاخره در بخش پایان سخن از شخصیت، عبادت و شکیبایی حضرت زینب است و همه خواندنی و آموزنده.

47 ـ عقیله خاندان وحی: الصدیقه الصغری، الحوراء الکبری زینب بنت امیرالمؤمنین علیه‌السلام

شرف‌الدین، عبدالحسین؛ مترجم: محمّدرضا مهری، تهران، سناء، چاپ اوّل، 1380، 56 ص.

در نوشتار حاضر، ضمن شرح گوشه‌هایی از زندگی حضرت زینب علیهاالسلام، صفات

اخلاقی و سیره آن حضرت، همچنین مصائب وی بازگو شده است. در پایان کتاب، متن سه خطبه از او که در کوفه، شام و مجلس یزید خوانده شده، درج گردیده است.

48 ـ مادر مصیبتها: سوگنامه حضرت زینب علیهاالسلام

رجالی تهرانی، علیرضا، قم، نبوغ، چاپ اوّل، 1378، 128 ص.

در این اثر، گوشه‌هایی از زندگانی زینب کبری با این مشخصات به نگارش در آمده است: مصائب حضرت زینب، خطابه‌های حضرت زینب، حکایات و کرامات آن حضرت و اشعاری به سبک قدیم و جدید که از شاعران نظیر احمد صالح، محمّدحسین صغیر اصفهانی، حبیب چایچیان، حسین علی رکن منتظر و دیگران در رثای حضرت زینب سروده شده است.

49 ـ ملیکه نشاتین حضرت زینب کبری اخت الحسین علیهما السلام .

ربانی، محمّدرضا، تهران، چاپ اوّل 1376، 240 ص.

نویسنده، ضمن توضیحات خود با استفاده از اشعار متعدد کوشیده است حضرت زینب علیهاالسلام را معرفی کند. به همین منظور این مباحث را مطرح کرده است: پیشینه آن حضرت، مهد تربیت، علم و معرفت، عصمت و عفت، اعجاز و کرامت، زهد و عبادت، قیام و نهضت، شهامت و شجاعت، فصاحت و بلاغت، وقار و متانت، صبر و استقامت و تحمل در مصائب، بخش پایانی کتاب شامل زیارة الزینبیه با ترجمه فارسی و زیارت سیده رقیه بدون ترجمه فارسی است. چند خطبه از حضرت زینب نیز در این اثر گرد آوری شده است.

50 ـ مواقف زینب ابنه علی علیه‌السلام

شهرستانی، عبدالهادی، قم، عبدالهادی شهرستانی، چاپ اوّل 1377، 64 ص.

در این اثر پس از شرح مختصری درباره زندگانی زینب کبری، این مباحث مطرح شده است: سخنان زینب در کربلا، سخنان زینب در کوفه، سخنان زینب در شام، برگشت کاروان به مدینه، تحویل گرفتن سر امام حسین علیه‌السلام و دفن آن و بازگویی

مشکلات سفر از کربلا به مدینه. این کتاب به زبان عربی تحریر شده است.

51 ـ نگاهی کوتاه به زندگی زینب کبری

رسولی‌محلاتی، سید هاشم، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات، چاپ دوّم، 1376، 127 ص

کتاب شرح زندگی حضرت زینب علیهاالسلام است و در آن دوران کودکی، ازدواج و سپس فضایل حضرت زینب بررسی شده است. آنگاه نقش وی در جریان کربلا توضیح داده شده و در ادامه مسیر حرکت کاروان اُسراء کربلا و نقش حضرت زینب در این جریان و بویژه خطبه‌های آن حضرت آورده شده است.

52 ـ 200 داستان از فضایل، مصایب، کرامات حضرت زینب علیهاالسلام

عزیزی، عباس، تهران، سلسله، چاپ اوّل، 1378، 208 ص.

در این کتاب دویست داستان از فضایل، مصایب و کرامات حضرت زینب کبری علیهاالسلام ذیل عناوین مختلف گرد آمده است: «خصایص و فضایل حضرت زینب علیهاالسلام » با موضوعاتی چون: فصاحت و بلاغت؛ حضرت زینب علیهاالسلام در سوگ پیامبر، علی، فاطمه و حسن علیه‌السلام مصایب زینب علیهاالسلام در سرزمین کربلا، مصایب زینب علیهاالسلام در شب و روز عاشورا، مصایب گل‌های کربلا و مصایب بعد از شهادت امام حسین علیه‌السلام از موضوعات این بخش به شمار می‌آید. مصایب حضرت زینب علیهاالسلام در اسارت و کرامات حضرت زینب علیهاالسلام در شفای بیماران و رفع حاجت نیازمندان، صفحات پایانی کتاب به اشعاری در منقبت زینب کبری علیهاالسلام اختصاص دارد.

حضرت مسلم علیه‌السلام

53 ـ حضرت مسلم علیه‌السلام

مدرسی، محمّدتقی؛ مترجم؛ حسن خاکرند، تهران، محبان الحسین علیه‌السلام، چاپ دوّم، 1380، ص 46.

چهارمین شماره از مجموعه کتاب‌های «نمونه‌های ایثار» به شرح زندگی و فداکاری

«مسلم بن عقیل» اختصاص یافته است. شرح فعالیت‌ها، مبارزات مسلم بن عقیل از زمان ورود به کوفه به نمایندگی از امام حسین علیه‌السلام تا دستگیری و شهادت، مطالب کتاب را تشکیل می‌دهد. در پایان کتاب زیارت نامه حضرت مسلم بن عقیل به همراه ترجمه آن به چاپ رسیده است.

54 ـ زندگانی سفیر حسین علیه‌السلام مسلم بن عقیل علیه‌السلام

عابدین، محمّدعلی؛ ترجمه:سیدحسن‌اسلامی، قم، دفترانتشارات‌اسلامی چاپ‌اوّل، 1372، 298 ص.

عملکرد مردم کوفه در جریان قیام امام حسین علیه‌السلام برای هر خواننده یا شنونده‌ای جای تعجب و سؤال دارد چگونه مردمی که بیعت و جان نثاری خود را با مسلم بن عقیل بیان داشتند بزودی آماده جنگ با او شدند؟ فرستادن نماینده از سوی حضرت امام حسین به کوفه یکی از جلوه‌های فرزانگی رهبر قیام عاشورا را نشان می‌دهد و معلوم می‌شود که این قیام یک حرکت بی مقدمه و خود بخودی نبوده است. و بسیاری از مؤلفان از این مرحله قیام به آسانی گذشته‌اند.

این کتاب به بررسی دقیق و تحلیل عمیق و گسترده مسائل کوفه و تغییر رأی مردم آن و واقعیت قضایای مربوط به حضرت مسلم می‌پردازد. مؤلف پس از بیان ساختار اجتماعی کوفه و ماهیت سیاسی آن شهر، عکس العمل امام حسین علیه‌السلام را بیان کرده و بسیج عمومی مردم، موضعگیریهای حکومت اموی و رویارویی نظامی و تصفیه‌های خونین آن شهر را بیان کرده است. در تاریخ حضرت مسلم و مسائل شهر کوفه که بخشی از قیام امام حسین علیه‌السلام است کتاب این چنین جامع و عمیق و تحلیلی کمتر یافت می‌شود.

55 ـ الشهید مسلم بن عقیل

مقرّم، عبدالرزّاق، قم، منشورات الشریف الرضی، 1372، 324 ص.

این کتاب شرح تفصیلی و گزارش جامع زندگانی، اندیشه و جهاد مسلم بن عقیل. سفیر گران‌قدر و ارجمند اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام است. مرحوم مقرّم که از فقیهان و مورخان بزرگ قرن اخیر بود، به مناسبت شرح حال مسلم، مطالب ارجمندی درباره آل

ابی طالب آورده است. در این کتاب چگونگی ورود مسلم بن عقیل به کوفه و ماجراهای پس از آن با دقت گزارش و تحلیل شده است.

56 ـ مسلم بن عقیل (آشنایی با اسوه‌ها / 4).

محدثی، جواد، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ دوّم، 1376، 80 ص.

«مسلم بن عقیل» از چهره‌های برجسته اهل بیت است. وی در نهضت عاشورا نقش ویژه‌ای دارد. امام حسین علیه‌السلام او را به عنوان نماینده خاصّ خود به کوفه فرستاد. شیعیان با او به نفع امام بیعت کردند. ولی پس از دگرگونی اوضاع کوفه، پیش از رسیدن امام به کوفه دستگیر و مظلومانه شهید شد.

این نگاشته گزارشی کوتاه با قلمی روان از زندگی جهاد و شهادت آن بزرگوار است. از جمله عناوین کتاب عبارت‌اند از: مسلم بن عقیل کیست، خانواده شهید پرور، سفیر انقلاب کربلا، مسلم در کوفه، نهضت در خطر، غربت مظلومانه مسلم، اسیر آزاد، مرگ سرخ، فرزندان مسلم...

57 ـ مسلم بن عقیل علیه‌السلام

کمال سید، مترجم: «نثار احمد، زین پوری، قم، انصاریان، جلد اوّل، چاپ اوّل 1377، 48 ص.

این کتاب، اولین مجلد از مجموعه «راه کربلا» است که در آن شرح حال «مسلم بن عقیل» برای کودکان و نوجوانان بازگو شده است. این مجموعه مصور به صورت دست نویس و به زبان اردو منتشر شده است.

حضرت علی‌اکبر علیه‌السلام و علی‌اصغر علیه‌السلام

58 ـ خورشید جوانان: شرح زندگانی و کرامات حضرت علی اکبر علیه‌السلام

حسینی، محمّد، قم، سماء، چاپ اوّل 1380، 206 ص.

مخاطبان در این کتاب با زندگی و فضایل حضرت علی اکبر علیه‌السلام آشنا می‌شوند.

مباحث کتاب بدین قرار است: مناقب و امتیازات حضرت علی اکبر علیه‌السلام، مقام علمی و فقهی حضرت علی‌اکبر علیه‌السلام، علی اکبر علیه‌السلام از دیدگاه دشمنان، مقام علی اکبر علیه‌السلام در زیارت عاشورا، تحلیل امام صادق علیه‌السلام از حضرت علی اکبر علیه‌السلام، عشق و علاقه علمای شیعه به علی اکبر علیه‌السلام، و چگونگی شهادت آن حضرت به نقل از کتاب منتهی الآمال.

59 ـ شبه المصطفی صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم : شرح زندگانی حضرت علی اکبر علیه‌السلام

زجاجی مجرد، مجید، کاشان، مرسل، چاپ اوّل 1379، 176 ص.

در بخش نخست این کتاب شرح مختصری از خصوصیات، ویژگی‌ها، فضایل و کرامات حضرت علی اکبر علیه‌السلام به دست داده شده، سپس از چگونگی حضور و شهادت وی در واقعه کربلا سخن رفته است.

60 ـ علی اکبر علیه‌السلام

کمال سید؛ مترجم: نثار احمد، زین پوری، قم، انصاریان، جلد سوّم، چاپ اوّل 1377، 32 ص.

کتاب حاضر، سوّمین مجلد از مجموعه «راه کربلا» است که به زندگانی علی اکبر علیه‌السلام (فرزند امام حسین) اختصاص یافته است. این مجموعه مصور به زبان «اردو» و به صورت دست نویس، برای گروه سنی نوجوانان تألیف شده است.

61 ـ علی الاکبر سلیل الحسین (علیه السلام ).

مدرسی، محمّدتقی، تهران، بقیع، چاپ اوّل 1377، 64 ص.

در این کتاب نگارنده بر آن است نقش علی اکبر علیه‌السلام در قیام عاشورا و نیز شباهت‌های اخلاقی آن حضرت به پیامبر گرامی اسلام را تبیین نماید. این کتاب به زبان عربی منتشر شده و با زیارت علی اکبر علیه‌السلام همراه است.

62 ـ دستهای تنهای من

پهلوانیان، احمد، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اوّل، 1378، 63 ص.

این کتاب، روایت ایثار قهرمانی کوچک در نینواست که با دست‌های کودکانه به

دفاع از حریم امامت می‌پردازد.

عبداللّه با قدم‌هایی کوچک، ولی استوار و با شجاعت علوی، پای در میدان سرخ مبارزه می‌نهد تا صلای عمویش امام حسین علیه‌السلام را لبیک گوید و با حنجره سوخته و عطشانش بر سر دشمن فریاد زند و...

63 ـ غنچه خونین: شرح زندگانی و شهادت حضرت علی اصغر علیه‌السلام

زجاجی مجرد، مجید، کاشان، مرسل، چاپ اوّل، 1378، 128 ص.

این کتاب، اولین شماره از مجموعه «تحلیلی از زندگانی اهل بیت عصمت و طهارت علیه‌السلام » است که با عنوان «غنچه خونین» به شرح زندگانی حضرت علی اصغر علیه‌السلام اختصاص یافته است. مطالب کتاب در صفحات رنگی طی سه باب تنظیم شده است. باب اوّل؛ به زندگی نامه‌ها در حضرت علی اصغر اختصاص دارد. باب دوّم شامل شرح زندگی و شهادت حضرت علی اصغر است و در باب سوّم مطالبی درباره شهادت حضرت علی اصغر به طبع رسیده است.

حضرت قاسم علیه‌السلام

64 ـ حضرت قاسم بن حسن علیه‌السلام شکوفه خونین کربلا.

گلی زواره، غلامرضا، تهران، ام ابیها، چاپ اوّل، 1378، 176 ص.

در این کتاب ابتدا به وقایع تاریخی قبل از تولد قاسم بن الحسن علیه‌السلام اشاره شده و طی آن مؤلف، واقعه به شهادت رسیدن، پدرش امام حسن علیه‌السلام را بازگو می‌کند؛ سپس نشان می‌دهد که چگونه مکارم اخلاقی و فضایل قاسم ابن الحسن علیه‌السلام تحت نظارت امام حسین علیه‌السلام شکوفا شده است. مباحث بعدی کتاب مربوط به واقعه عاشورا و نقش حضرت قاسم علیه‌السلام در این قیام است. در صفحات پایانی کتاب اشعاری در رثای قاسم بن حسن علیه‌السلام به طبع رسیده است.

65 ـ قاسم ابن حسن علیه‌السلام

کمال سید؛ مترجم نثار احمد، زین پوری، قم، انصاریان، چاپ اوّل 1377، 24 ص.

کتاب حاضر، چهارمین مجلد از مجموعه «راه کربلا» است، که در آن زندگانی حضرت قاسم ابن حسن علیه‌السلام برای کودکان و نوجوانان بازگو شده است. این مجموعه مصور به زبان اردو منتشر شده است.

66 ـ عبداللّه ابن حسن علیه‌السلام، محمّد، عبداللّه.

کمال سید؛ مترجم، نثار احمد، زین پوری، قم، انصاریان، جلد ششم، چاپ اوّل 1377، 32 ص.

کتاب حاضر ششمین اثر از مجموعه «راه کربلا» است که به شرح زندگانی «عبداللّه ابن حسن» اختصاص یافته است. این کتاب دست نویس به همراه تصاویری چند، به زبان اردو، برای کودکان و نوجوانان تألیف شده است.

حضرت رقیّه، سکینه علیهاالسلام و فاطمه علیهاالسلام

67 ـ اشکی بر سه ساله.

حائری تبار (قحطانی)، محمّد، تهران، عاشورا، چاپ اوّل 1380، 306 ص.

اشعار و حکایاتی در مدح و رثای حضرت رقیعه علیهاالسلام، محتوای کتاب را تشکیل می‌دهد. کتاب با عناوینی از این قبیل تدوین شده است: شفای دختر مسیحی، سه ساله دختری در شام ویران، شبی در شام، نوازش پدرانه، عطش، سوی شامم می‌برند این کوفیان شورشی، از کربلا می‌گوید، و پیامی از قتلگاه.

68 ـ داستانی غم‌انگیز حضرت رقیه «سلام‌اللّه علیها»

شیرازی، علی، قم، خرم، چاپ اوّل 1377، 88 ص.

در این کتاب شرح حال «رقیه» دختر امام حسین علیه‌السلام و نیز مصائب و مشکلات آن حضرت در واقعه کربلا همراه با اشعاری در عزای او گرد آمده است.

69 ـ داستانهایی از حضرت رقیه علیهاالسلام

میر خلف زاده، احمد و قاسم، قم، روحانی، چاپ اوّل 1380، 96 ص.

مجموعه حاضر مشتمل بر 30 داستان و حکایت کوتاه درباره فضایل و کرامات حضرت رقیه علیهاالسلام است که با عناوین از این دست به طبع رسیده است، سجاده امام حسین علیه‌السلام با دست‌های کوچک رقیه علیهاالسلام باز می‌شد، غسل دادن رقیه علیهاالسلام حضرت زینب علیهاالسلام سفارش رقیه علیهاالسلام را به مردم شام کرد، بابا به وعده ات عمل کن، سخن رقیه با سر پدر.

70 ـ ستاره درخشان شام، حضرت رقیه دختر امام حسین علیه‌السلام

ربانی خلخالی، علی، قم، مکتب الحسین، چاپ اوّل 1377، 372 ص.

کتاب حاضر، شرح زندگانی حضرت رقیه دختر امام حسین علیه‌السلام است. مؤلف ضمن بیان مصیبت‌های واقعه عاشورا و نحوه وفات او، اشعار مختلفی که در مدح آن حضرت سروده شده ذکر می‌کند. بخش پایانی کتاب به کرامات حضرت رقیه علیهاالسلام و آثار و ابنیه تاریخ شام اختصاص یافته است.

71 ـ السیدة سکینة علیهاالسلام

مقرّم، عبدالرزاق، قم، انتشارات الشریف الرضی، 1371، 156 ص.

این اثر گزارشی است دقیق از زندگانی سکینه، دختبر بزرگوار حضرت ابا عبداللّه الحسین علیه‌السلام، مؤلف که از محققان و مجتهدان عراقی است، در پرتو آگاهیهای هوشمندانه تاریخی، آرا و گزارشهای تاریخی مورخّان را درباره آن بانوی بزرگوار به نقد کشیده و حقیقت را نمایانده است. در این کتاب به مناسبت از جریان جعل و وضع در تاریخ اسلام و غناء سخن رفته که سودمند است.

72 ـ فاطمه علیهاالسلام دختر امام حسین علیه‌السلام

صادقی اردستانی، احمد، تهران، نشر مطهر، چاپ اوّل 1379، 204 ص.

این کتاب مشتمل بر چهارده فصل است که در فصل اوّل تحت عنوان «اشک

خورشید» وضع کلی عاشورا و لزوم سوگواری در آن مطرح شده و در فصل‌های دیگر این مطالب آورده شده است: مراحل مختلف زندگی فاطمه کبری دختر امام حسین علیه‌السلام از سفر به کربلا و حضور در صحنه‌های آن، اسارت فاطمه علیهاالسلام و سایر اهل بیت علیهم‌السلام در کوفه و شام، شخصیت علمی و معنوی دختر امام حسین علیه‌السلام، ازدواج مجدد آن بانو پس از شهادت همسر بزرگوارش و سرانجام نحوه وفات و محل آرامگاه این بانوی گرامی.

اصحاب و یاران امام حسین علیه‌السلام

73 ـ اسوه‌هایی از قیام عاشورا.

اسعدی، حسین، قم، ائمه8، چاپ اوّل 1380، 288 ص.

«اسوه‌هایی از قیام عاشورا» به شرح حال، فضایل و مناقب برخی قهرمانان واقعه کربلا اختصاص دارد. این افراد عبارتند از: 1 ـ مسلم بن عقیل، اسوه شهامت و جوانمردی، 2 ـ حر بن یزید ریاحی، اسوه توبه و بازگشت، 3 ـ حبیب ابن مظاهر، اسوه وفاداری، 4 ـ زهیر ابن قین، اسوه اراده و تصمیم، 5 ـ علی اکبر علیه‌السلام، اسوه جوانان، 6 ـ حضرت قاسم علیه‌السلام، اسوه نوجوانان، 7 ـ ابوالفضل العباس علیه‌السلام، اسوه شجاعت و ایثار، 8 ـ زینب کبری علیهاالسلام، اسوه صبر و استقامت.

74 ـ جانبازان حماسه عاشورا.

طبسی، محمّدجواد، قم، انوارالمهدی، چاپ اوّل، 1380، 136 ص.

در این کتاب، شرحی از زندگی و رشادتهای تعدادی از یاران امام حسین علیه‌السلام به اختصار بازگو شده است. این اشخاص عبارت‌اند از: عابس بن ابی شبیب شاکری، حجاج بن مسروق جعفی، نافع بن هلال جملی، موقع بن ثمامه اسدی صیداوی، عبداللّه بن عمیر کلبی، اسلم بن عمرو، واضح ترکی، سعید بن عبداللّه حنفی، عمرو بن خالد صیداوی، مجمع بن عبداللّه عائذی، مسلم بن عوسجه اسدی، عبداللّه بن مجمع، جناده بن حرث سلمانی، عمرو بن قرظه انصاری، سوید بن عمرو، غلام نافع بن هلال، وهب بن عبداللّه بن حباب کلبی، سوار بن أبی عمیر نهمی، عمرو بن عبداللّه جُندعی و...

75 ـ حبیب بن مظاهر

محدثی، جواد، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اوّل، 1375 56 ص.

وه! چه شکوهمند است چهره نورانی مردی با محاسن سپید، قامتی استوار و سینه‌ای ستبر، و هفتاد و پنج سالگی که با عظمتی به بلندای تاریخ می‌ایستد و در راه حراست از جان فرزند رسول‌اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم به خون می‌غلتد، چنین است حبیب بن مظاهر صحابی جلیل رسول‌اللّه و همگام رشید علی علیه‌السلام و همبر و یاورال‌اللّه، که بهشت برین جایگاهش باد «حبیب بن مظاهر» از بزرگان شیعه از طایفه «بنی اسد» بود. در زمان پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و امیرمؤمنان علیه‌السلام از یاران وفادار آنان به شمار می‌رفت. و در نهضت کربلا در رکاب امام حسین علیه‌السلام جنگید و به شهادت رسید. این نگاشته ترسیمی است گویا، دلپذیر و خواندنی از زندگی، اندیشه مواضع، دانش و شهادت، این چهره منورّ و پرشکوه و خونین و نگاهی است به حیات سراسر اقدام و تعهد این عابد مسلّم.

76 ـ شهدای انقلاب کربلا «تحقیقی پیرامون 145 شهید کربلا»

موسوی، محمّدصالح، قم، دارالکتاب، چاپ اوّل، 1377، 296 ص.

کتاب حاضر تحقیقی است درباره یک صدو چهل و پنج شهید کربلا که بر این اساس تدوین شده است: 1 ـ بررسی شناسنامه‌ای شهید، 2 ـ بررسی سوابق و فضایل؛ 3 ـ نحوه حضور در کربلا، شهادت و ترجمه اشعار و رجزها، در بخش نخست کتاب تحت عنوان «شهدای بنی هاشم در کربلا» این اشخاص معرفی شده‌اند: فرزندان امام حسین علیه‌السلام، فرزندان علی علیه‌السلام، فرزندان امام حسن علیه‌السلام، فرزندان جعفر طیار و فرزندان حضرت عقیل. در بخش دوّم با عنوان «شهدای غیر بنی هاشم» این عناوین آمده است: شهدای بنی اسد، شهدای انصار در کربلا، شهدای قبیله مذحج، شهدای قبیله ازد، شهدای قبیله عبوی، شهدای بنی تغلب و شهدای دیگر.

77 ـ شیفتگان مکتب اهل بیت علیهم‌السلام (یاران امام حسین علیه‌السلام )

فوزی، محمّد؛ مترجم: مهدی علیزاده، قم، دفتر نشر برگزیده، چاپ اوّل، 1377، 80 ص.

کتاب حاضر یکی دیگر از مجموعه چهارده جلدی «شیفتگان مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام » است که در آن پنج تن از یاران برجسته امام حسین علیه‌السلام معرفی شده است. این افراد عبارت‌اند از: حر بن یزید ریاحی، جون بن حوی (غلام ابوذر غفاری)، مسلم بن عقیل بن ابی طالب، عباس بن علی بن ابی طالب علیه‌السلام و ابوالقاسم حبیب بن مظاهر اسدی. این اثر به گونه داستانی برای جوانان بازگو شده است.

78 ـ عنصر شجاعت یا هفتاد و دو تن و یک تن.

کمره‌ای، میرزا خلیل، 6 جلد، تهران، اسلامیه، 1381 ص.

جلد اوّل حاوی شرح حال 20 تن از شهداء عظیم است که قبل از دیگران رهسپار کوی حسین شدند و یا به استقبال امام به مکه رفتند و یا تا قبل از پیاده شدن امام در کربلا به وی پیوستند. جلد دوّم، شهدائی که بعد ازنزول امام به کربلا از عراق (کوفه و بصره) به امام پیوستند و آنها 20 نفرند، در جلد سوّم، شرح حال آن دسته از شهدائی است که از لشکر عمر سعد در کربلا جدا شده و به حسین پیوستند، در این جلد جدول دول اسلامی از آغاز ظهور اسلام تاکنون با ذکر نام دولت، پایتخت، عدد شاهان، سال پیدایش و انقضاء آن آمده، جلد چهارم تحت عنوان: مسلم بن عقیل و اسرار پایتخت طوفانی کوفه به قیام مسلم و اوضاع و احوال کوفه اختصاص دارد. جلدهای پنج و شش به زندگانی امام و قیام وی و پیشگوئی‌های پیامبر درباره قتل امام حسین اختصاص دارد.

79 ـ مردان و رجزهایشان.

شجاعی، مهدی، تهران، منادی تربیت، چاپ اوّل 1380، 104 ص.

در صفحات نخست این کتاب به نقش اهمیت رجز خوانی در تاریخ جنگ‌ها و مبارزات عرب اشاره می‌شود. در پی آن، رجزهایی از یاران امام حسین علیه‌السلام نقل می‌گردد. این رجزها که به زبان عربی و فارسی گرد آمده را توضیحاتی چند همراه است. عناوین برخی از آن‌ها بدین قرار است: آیین دلدادگی، جوهر جوانمردی، تندیش

وفاداری، اسوه عاشقی، حماسه ادب، و مأذنه ولایت.

80 ـ منظومه عشق ارغوانی (رجزهای واقعه کربلا).

دفتر مطالعات اسلامی، بنیاد بعثت؛ مترجم: علیرضا میرزا محمّد، تهران، بنیاد بعثت، مرکز چاپ و نشر، چاپ اوّل، 1381، 176 ص.

در این کتاب، مجموعه رجزهای یاران امام حسین علیه‌السلام، نیز رجزهای سپاهیان ابن زیاد، در روز عاشورا ـ برگرفته از منابع مختلف ـ به طبع رسیده است ذیل هر رجز، توضیحات مختصری همراه با ترجمه فارسی آن درج شده است.

81 ـ یاران امام حسین علیه‌السلام (1) حبیب بن مظاهر.

دُخَیِّل، علی محمّدعلی، ترجمه: عدنان طهماسبی؛ شهید صادق ترکشاوند، تهران، کانون فرهنگ و هنر اسلامی، چاپ اوّل، بی‌تا، 77 ص.

«یاران امام حسین علیه‌السلام » مجموعه چند جلدی است که شرح حال و زندگی تعدادی از یاران امام حسین علیه‌السلام را بازگو می‌کند که نخستین جلد آن به یار باوفای اباعبداللّه «حبیب بن مظاهر» اختصاص دارد.

نویسنده معتقد است که یاران امام حسین علیه‌السلام بزرگترین شهدای اسلام ـ بعد از شهدای خاندان پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و عده کمی از صحابه بزرگوار آن حضرت ـ هستند، تاریخ اسلام از همان آغاز و از عصر بعثت تاکنون، شهدای بیشماری به خود دیده است، اما میان این شهدا و یاران امام حسین علیه‌السلام تفاوت زیاد است. به عنوان مثال: صحابه رسول‌اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ـ که در راه مبارزه با سردمداران شرک و گمراهی، از جان و مال خویش گذشتند ـ با صحابه امام حسین علیه‌السلام این تفاوت را دارند که آنان بین شهادت و پیروزی قرار داشتند لیکن برای یاران سیدالشهدا علیه‌السلام راهی جز شهادت وجود نداشت و دلیل این مدّعا در سخنان امام حسین علیه‌السلام که در صبح عاشورا خطاب به یارانشان ایراد فرمودند: نمایان است که «ان اللّه قد اَذن فی قتلکم فعلیکم بالصبر» یعنی همانا خداوند رخصت شهادت را به شما عطا نموده است پس بر شماست که شکیبا باشید. تفاوت دوّم: میان اصحاب رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و یاران امام حسین علیه‌السلام این است که صحابه رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم مورد پشتیبانی جبرئیل و ملائکه خدا بودند

اما یاران امام حسین علیه‌السلام از چنین پشتوانه‌ای برخوردار نبودند. فرق سوّمی که بین یاران پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و شهدای کربلا است این است که خداوند در قرآن مجید کسانی را که از میدان جنگ فرار می‌کردند به سختی مورد توبیخ و سرزنش قرار داده (آل عمران / 155)، لیکن امام حسین علیه‌السلام در شب عاشورا، یاران خود را اجازه بازگشت دادند و فرمودند: همانا به شما رخصت دادم که همگی آسوده و سالم به خانه‌های خود شوید، مرا بر گردنِ شما دِیْنْ و تعهدی نیست، پرده شب، شما را از چشم دشمن پوشانیده است، شب را از برای خود مَرکب راهوار گیرید و باز گردید...

عناوین کتاب عبارت‌اند از:

معرفی حبیب در چند سطر، با حضرت علی علیه‌السلام، عبادت او، تعلیم و تربیت او، رسالت امام حسین علیه‌السلام در مسیر اصلاح، شهادت، آرامگاه او، سخنان علماء و بزرگان.

بخش ششم: فهرست مقالات پیرامون شخصیت، فضیلت و سیره اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام

قمست اول

1 - آب در کنارفرات

کیهان (29 تیر 1370)، صفحه 6.

2 - آثار نهضت نور

رسول جعفریان، بهار حماسه؛ ویژه‌نامه عاشورای حسینی (ضمیمه ماهنامه بصائر)، (فروردین 1381)، صفحه 16 ـ 18.

3 - آخرین خطبه‌های امام‌حسین علیه‌السلام

جعفر شهیدی، همشهری (16 و 17 خرداد 1374)، صفحه 6.

4 - آزمایش یاران

[بی‌نام]، کیهان (19 شهریور 1367)، صفحه 2.

5 - آسمان چهل روز گریست: اربعین در احادیث و فرهنگ عاشورا

علی‌اصغر صرفه‌جو، جام‌جم (14 و 16 اردیبهشت 1381).

6 - آسیب‌شناسی فرهنگ و سنت عاشورا در آرای مطهری

حسن‌محدثی، ایران‌فردا، سال‌هشتم، شماره 72 (24 فروردین 1379).

7 - آسیب‌شناسی قیام کوفه و چهره‌شناسی قیام عاشورا

غلامرضا رحمدل، جمهوری‌اسلامی (1 و 4 و 11 اردیبهشت 1379).

8 - آغشته به گل در عزای حسین علیه‌السلام

محرم در لرستان، داود پنهانی، همشهری (23 فروردین 1381).

9 - آفتاب افتخار حسینی

مسعود علوی، رسالت (14 فروردین 1381).

10 - آفرینندگان نهضت عاشورا چه کسانی بودند؟

جعفر شهیدی، همشهری (31 تیر 1374).

11 - آگاهی از شهادت

سیدمهدی شمس‌الدین، صفحه 52 ـ 53.

12 - آموزگار مکتب وفا: به مناسبت چهارم شعبان‌المعظم سالروز ولادت خجسته ابالفضل‌العباس علیه‌السلام : گفت‌وگو با حجت‌الاسلام و المسلمین جواد محدثی

کیهان (22 آبان 1378).

13 - آموزه‌های عاشورایی در فرهنگ و ادب فارسی

سیداحمد حسینی کازرونی، صفحه 56 ـ 60 ـ.

14 - آموزه‌هایی از نهضت حسینی در سال عزت و افتخار حسینی

فریبا مسعود پورشیرازی، سیاست روز (19 فروردین 1381).

15 - آیا براستی ستمگران پشیمان می‌شوند؟!

[به مناسبت اربعین سالار شهیدان]، مصطفی قنبرپور، ابرار (13 خرداد 1378).

16 - آیا کسی هست مرا یاری کند؟

هدف، سال ششم، شماره 294 (27 تیر 1370)، صفحه 1، 3.

17 - آینه حیدرنما: به بهانه چهارم شعبان سالروز ولادت مسرت‌بخش ابوالفضل‌العباس علیه‌السلام

محمدناصر حسینی‌علایی، کیهان (10 آبان 1379).

18 - آینه‌دار خورشید

[حضرت زینب علیهاالسلام ]، عزت‌اللّه واعظی، جمهوری اسلامی (27 تیر 1381).

19 - آیین جاودانه و نگرشهای نوین

مهری حقانی، ایران (14 اردیبهشت 1378).

20 - آیین سوگواری در سرزمین دوستداران اهل بیت

[بی‌نام]، آریا (5 اردیبهشت 1378).

21 - آیین عاشورا در سوریه و لبنان در گفت‌وگو با استاد حسن الامینی

[و محمدمهدی تسخیری و محمدرضا]

22 - آیینهای محرم و نقش تاریخی شیعه در اندونزی

محمدعلی ربانی، کیهان فرهنگی، سال شانزدهم، شماره 151 (اردیبهشت 1378)، صفحه 57 ـ 59.

23 - آیینهای محرم و نقش تاریخی شیعه در اندونزی

محمدعلی ربانی، کیهان فرهنگی، شماره 151.

24 - آیینه عاشورا

حجت‌اللّه‌بیات، مبلغان، سال‌اول، شماره3 (محرم1421)، صفحه 25ـ36؛ شماره 4، صفحه 18 ـ 30.

25 ـ اباالفضل‌العباس، اسوه ایثار

جمهوری‌اسلامی (11 شهریور 1366)، صفحه 7.

26 - ابلاغ پیام کربلا؛ خطبه حضرت زینب علیهاالسلام در مجلس یزید، مصطفی قنبرپور

ابرار (18 اردیبهشت 1379).

27 - احسان در سیره سیدالشهدا علیه‌السلام

مهدی غفاری، وام، شماره 23 (بهار 1381).

28 - احیای اخلاق پیامبری؛ به مناسبت تولد امام‌حسین علیه‌السلام و حضرت‌عباس علیه‌السلام

همشهری (20 آبان 1378).

29 - احیای سنت و مضمون آن در پرتو نهضت حسینی

محسن آرینی، عصر ما شماره 165.

30 - احیاء عاشورا

جواد محدثی، جمهوری‌اسلامی (31 خرداد 1379).

31 - ادبیات عاشورایی

مهدی الماسی، رودکی، شماره 2.

32 - ادبیات عاشورایی

[بی‌نام]، شما، شماره 253 (ضمیمه) 23 اسفند 1380).

33 - اربعین آغاز نهضت تشیع حسینی: پژوهشی پیرامون اربعین و علت بزرگداشت آن

اسداللّه بادامچیان، شما، شماره 26 (ضمیمه).

34 - اربعین با آموزگار آزادی

[بی‌نام]، کاروکارگر، (9 مهر 1367)، صفحه 7.

35 - اربعین، تجدید خاطره شهیدان

کریمی جهرمی، آیت‌اللّه، رسالت (1 مرداد 1374)، صفحه 4.

36 - اربعین، تجدید کننده خاطره حماسه عاشورا

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (21 مهر 1366)، صفحه 2.

37 - اربعین، تداوم ابلاغ پیام‌عاشورا

[در سوگ اربعین سالار شهیدان]، ابرار (24 خرداد 1377).

38 ـ اربعین، تداوم قیام جاودانه

م، رضوی نیشابوری، سروش، سال هفدهم، شماره 746(24 تیر 1374)، صفحه 38 ـ 39.

39 - اربعین، تداوم منطق عاشورا

علی‌اکبر کیوانفر، بیان (4 خرداد 1379).

40 - اربعین، جاودانگی ندای حق‌طلبی

علی اصغر شعردوست، حیات نو (17 اردیبهشت 1381).

41 - اربعین جاویدان

حسین امین‌نژاد، قدس (23 خرداد 1377).

42 - اربعین حسینی

جوادی‌آملی، انتخاب (12 اردیبهشت 1381).

43 - اربعین حسینی چگونه گذشت

[بی‌نام]، پیام هاجر، سال هشتم، شماره 145 (10 مهر 1366)، صفحه 2.

44 - اربعین حسینی درسها و عبرتها

[بی‌نام]، پیام دانشجو، سال اول، شماره 45 (27 تیر 1374)، صفحه 1.

45 - اربعین حسینی

عزیز شرقی، هوشیار، سال نهم، شماره 17(6 مهر 1367)، صفحه 1.

46 - اربعین حسینی و راهی که می‌رویم

[بی‌نام]، جمهوری اسلامی (23 اردیبهشت 1380).

47 - اربعین حسینی

[بی‌نام] اولیاء اصفهان، شماره 1715 (23 مهر 1366)، صفحه 1، 2.

48 - اربعین در جهان

گلستان قرآن، سال چهارم، شماره، 108 (خرداد 1380).

49 - اربعین دیگر

[بی‌نام]، ابرار (21 مهر 1366)، صفحه 1.

50 ـ اربعین شهیدان کربلا

احمد صادقی‌اردستانی، اطلاعات (27 تیر 1374)، صفحه 7.

51 - اربعین و نگاهی نو به یک حقیقت همیشه‌زنده

غلامرضا بنی اسدی، خراسان (4 خرداد 1379).

52 - اربعین یعنی چهل روز وقوف در مدرسه عاشورا

احمدرضا مهرپرور، خراسان (4 خرداد 1379).

53 - ارزش‌های حسینی و هنجارهای عاشورایی از دیدگاه شهید مطهری

علی باقی نصرآبادی، بهار حماسه؛ ویژه‌نامه عاشورای حسینی (ضمیمه ماهنامه بصائر)، (فروردین 1381)، صفحه 20 ـ 23.

54 - از دنیاطلبی تا دین فروشی: انحراف خواص و واقعه عاشورا

احمد مؤمنی‌راد، ابرار (25 اردیبهشت 1380).

55 - از شام بلا، تا کربلا

حجت وحیدی رسالت، (6 مرداد 1373) صفحه 6.

56 - از عاشورا است که اسلام را زنده است

دنیای ورزش، سال بیستم، شماره 969 (6 مرداد 1369)، صفحه 2 ـ 3.

57 - از عاشورا باید آموخت

صفر خواجوی‌راد، نهضت شمال، سال هفتم، شماره 395 (21 شهریور 1366)، صفحه 1، 4.

58 - از عاشورا باید آموخت

منشور برادری، سال سی و پنجم، دوره 3، شماره 55 (21 شهریور 1366)، صفحه 1، 4.

59 - از عاشورا تا اربعین

سعید محبوبی‌نژاد، امید انقلاب، سال یازدهم، شماره 239 (2 شهریور 1370)، صفحه 10 ـ 11.

60 ـ از عاشورا تا اربعین

شاهد، شماره 242(خرداد 1374) 18 ـ 21.

61 - از عاشورا تا اربعین

[بی‌نام]، پاسداراسلام، شماره 82(مهر 1367)، صفحه 8 ـ 9، 45.

62 - از عصر پیامبر تا قتل حسین علیه‌السلام جامعه اسلامی چگونه بی‌هویت شد؟

[عبرتهای عاشورا از دیدگاه رهبر معظم انقلاب در طولانی‌ترین خطبه نمازجمعه تهران]، رسالت (19 اردیبهشت 1377).

63 - از قیام تا قیام

[بی‌نام]، زن‌روز، شماره 1138(18 مهر 1366)، صفحه 24 ـ 25، 41، 42 ـ 43.

64 - از کربلای خرمشهر تا کربلای حسین علیه‌السلام ؛ به مناسبت اربعین سالار و سرور شهیدان عالم امام‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (31 خرداد 1379).

65 - از مدینه تا کربلا

سیدعبدالکریم هاشمی‌نژاد، جمهوری‌اسلامی، (22 و 23 و 24 و 25 و 26 و 27 و 29 تیر 1370)، صفحه 14، 12، 11، 10؛(1 مرداد 1370)، صفحه 12.

66 - از معاویه تا مختار، عاشورا به روایت تاریخ

محمود اکبرزاده، گلستان قران، سال چهارم، شماره 104 (اردیبهشت 1380).

67 - از نگارش شهید جاوید تا نقد حماسه حسینی: گفتگو با نعمت‌اللّه صالحی

کتاب هفته، شماره 438 (اردیبهشت 1381).

68 - از نهضت مقدس حسینی چگونه باید بهره برداشت

ابرار (22 تیر 1370)، صفحه 1، 2.

69 - از نینوا تا دمشق

ابرار (6 مرداد 1373)، صفحه 1 ـ 2.

70 - استاد مطهری و تحلیل نهضت حسینی: گفتگو با آقای دکتر سیدجعفر شهیدی

جمهوری‌اسلامی (12 اردیبهشت 1378).

71 - اسرار واقعه خونین کربلا

[بی‌نام]، خراسان (21 مهر 1366)، صفحه 3.

72 - اسلام به برکت عاشورا در جهان مطرح شد امروز همه ما باید عاشورایی باشیم

جمهوری‌اسلامی (4 خرداد 1374)، صفحه 3، 11.

73 - اسلام علوی و تشیع حسینی، نهضت و شهادت حضرت امام حسین علیه‌السلام

احمد مشکوه کرمانی، گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 107 (اردیبهشت 1380).

74 - اسوه‌های بشریت، امام‌حسین علیه‌السلام

رسول جعفریان، نور علم، دوره 3، شماره 3 (مرداد 1367)، صفحه 46 ـ 77.

75 - اسوه‌های تربیتی و اخلاقی در نهضت حسینی

حسن مدرسی، مشکوة، شماره 60 و 61.

76 - اشعار حماسی امام علیه‌السلام در میدان شهادت

[بی‌نام]، کیهان (21 شهریور 1367)، صفحه 2.

77 - اشک، بدرقه راه عشق

ناصر مکارم شیرازی، رسالت (29 تیر 1370)، صفحه 4.

78 - اشک شیعه؛ ترجمان عشق، عباس ایزدپناه

رسالت (17 فروردین 1380).

79 - اشک شیعه؛ ترجمان عشق

عباس سالک، بهار حماسه؛ ویژه‌نامه عاشورای حسینی [ضمیمه ماهنامه بصائر]، (فروردین 1381)، صفحه 30 ـ 31.

80 - اصلاحات به قرائت حسین علیه‌السلام

تقی دژاکام، کیهان (7 فروردین 1380).

81 - اصلاحات در حماسه عاشورا

شاهین خلج، جام‌جم (17 فروردین 1381).

82 - اصلاح جامعه بالنده‌ترین یادگار امام حسین علیه‌السلام

صدقی، پاسدار اسلام، سالِ بیست و یکم، شماره 245.

83 - اصلاح و احیاء، اساسی‌ترین هدف نهضت عاشورا

کیهان هوایی، شماره 1135 (31 خرداد 1374)، صفحه 9، 21.

84 - افشاگری‌های امام‌سجاد علیه‌السلام در قیام کربلا

علی ربانی گلپایگانی، نور علم، دوره چهارم، شماره 4 (شهریور 1370)، صفحه 24 ـ 37، 59.

85 - اقامه عاشورا

کاظم حسینی، اطلاعات (11 شهریور 1366)، صفحه 15.

86 - اگر همه عاشورایی باشیم زمینه ظهور ولی‌مطلق حق فراهم می‌شود

،رسالت (4 خرداد 1374)، صفحه 4، 2.

87 - الگوی ماندگار

[حضرت‌زینب]، صادق سیدنژاد، کیهان (4 مرداد 1380).

88 - امام اصلاح‌طلب

[امام حسین علیه‌السلام ]، علی‌اکبر رحمتی، قدس (12 اردیبهشت 1381).

89 - امامان شیعه و نهضت عاشورا

احمد خاتمی، کیهان (3 و 6 و 8 تیر 1372)، صفحه 16، 18.

90 - امام‌پنجم تدوین مبانی عقیدتی قیام کربلا

اطلاعات، (5 مهر 1366)، صفحه 2.

91 - امام‌چهارم علیه‌السلام، پاسدار انقلاب حسینی

[بی‌نام]، خراسان (15 فروردین 1366)، صفحه 1، 7.

92 - امام‌حسین علیه‌السلام از دیدگاه اهل‌سنت

جلال جلالی‌زاده، همبستگی (12 آبان 1379).

93 - امام‌حسین علیه‌السلام از منظر علما و مذاهب اهل‌سنت

محمدابراهیم حسنی، اطلاعات (11 اردیبهشت 1378).

94 - امام‌حسین علیه‌السلام اسوه ایثار و آزادگی، پاسدار اسلام

سال هشتم، شماره 78 (اسفند 1367)، صفحه 12.

95 - امام‌حسین علیه‌السلام، اسوه یا اسطوره؟ به انگیزه زادروز میلاد امام‌حسین علیه‌السلام

احمد اسلامی، همبستگی (10 آبان 1379).

96 - امام‌حسین علیه‌السلام، الگوی آزادگی و تعهد

رضا اکرمی، اطلاعات( 5 دی 1374).

97 - امام‌حسین علیه‌السلام باطن تمام ادیان است

گفتگو با آنتوان بارا، نویسنده مسیحی کتاب الحسین علیه‌السلام فی الفکر المسیحی، ترجمه: مرتضی حسینی فاضل، ابرار (21 آبان 1380).

98 - امام‌حسین بر علیه کدام جریان قیام کرد؟

[بی‌نام]، زن‌روز، شماره 1181 (5 شهریور 1367)، صفحه 12 ـ 13، 52.

99 - امام‌حسین‌بن‌علی علیه‌السلام

عادل ادیب، یاد ایام، سال دوم، شماره 9 (آذر 1374)، صفحه 62 ـ 92.

100 - امام حسین بن علی علیه‌السلام

عادل ادیب، یادایام، سال‌دوم، شماره 9 (آذر 1374)، صفحه 62 ـ 92.

101 - امام‌حسین علیه‌السلام بنیانگذار استراتژی خون

شاهد، شماره 191 (1 آبان 1368)، صفحه 40 ـ 41.

102 - امام‌حسین علیه‌السلام پاسدار بزرگ دین

جمهوری‌اسلامی (26 دی 1372)، صفحه 14.

103 - امام‌حسین علیه‌السلام، پاسدار بزرگ دین

کاروکارگر (6 بهمن 1371)، صفحه 2.

104 - امام‌حسین علیه‌السلام پاسدار بزرگ دین

[بی‌نام]، کاروکارگر (20 آبان 1378).

105 - امام‌حسین علیه‌السلام پاسدار حریم اسلام

خراسان (17 بهمن 1370)، صفحه 1، 11.

106 - امام‌حسین علیه‌السلام پیشرو فرهنگ انسانیت: مطلب منتشر نشده‌ای از علامه محمدتقی جعفری

جام‌جم (9 آبان 1379).

107 - امام‌حسین علیه‌السلام : تا مرا نکشند دست از من برنخواهند داشت

[بی‌نام]، کیهان (3 شهریور 1367)، صفحه 2.

108 - امام‌حسین علیه‌السلام، حکومت و شهادت

[بی‌نام]، اطلاعات(16 مرداد 1368)، صفحه 1، 4.

109 - امام‌حسین علیه‌السلام، حکومت و شهادت

[بی‌نام]، اطلاعات (16 مرداد 1368)، صفحه 1 و 4.

110 - امام‌حسین علیه‌السلام : خطاب به یاران، هر که بخواهد در برگشتن آزاداست

کیهان (13 شهریور 1367)، صفحه 2.

111 - امام‌حسین علیه‌السلام خورشید هدایت امت

جعفر سبحانی، اطلاعات (15 دی 1373).

112 - امام‌حسین علیه‌السلام خورشید هدایت امت

جعفر سبحانی، اطلاعات (15 دی 1373)، صفحه 7.

113 - امام‌حسین علیه‌السلام در برابر معاویه

عباس کوثری، فرهنگ کوثر، سال چهارم، شماره 38 (اردیبهشت 1379)، صفحه 67 ـ 70.

114 - امام‌حسین علیه‌السلام در تاریخ و فرهنگ ایران اسلامی

احمدرضا مهرپرور، خراسان (10 آبان 1379).

115 - امام حسین علیه‌السلام سفینه نجات امّت

ابرار (10 اسفند 68)، صفحه 1، 2.

116 - امام حسین علیه‌السلام شهید فرهنگ انسانیت

محمدتقی جعفری، همشهری (17 و 19 فروردین 1381).

117 - امام‌حسین علیه‌السلام : عقلانیت، حکومت

عطاءاللّه مهاجرانی، روزنامه مشارکت (1 اردیبهشت 1379).

118 - امام‌حسین علیه‌السلام منظومه‌ایی از عشق و جهاد

عبداللّه نصیری، ایران (5 دی 1374)، صفحه 12 علمدار کربلا، زینت جانبازان، ایران (6 دی 1374)، صفحه 1.

119 - امام‌حسین علیه‌السلام و «آزادگی»

بهرام شیخ‌نژاد، خراسان (4 خرداد 1379).

120 - امام‌حسین علیه‌السلام و اصلاح‌طلبی

به مناسبت سوم شعبان زادروز خجسته زاد سرور آزادگان حضرت اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام موسی محمدعلی؛ ترجمه: م، آزاد اردبیلی، کیهان (26 مهر 1380).

121 - امام‌حسین علیه‌السلام و اصلاح‌طلبی

به مناسبت سوم شعبان سالروز میلاد مبارک اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام، محسن قنبریان، کیهان (10 آبان 1379).

122 - امام‌حسین علیه‌السلام، والاترین پاسدار ارزشهای الهی

[بی‌نام]، اطلاعات (2 آذر 1377)، صفحه 2 ضمیمه.

123 - امام‌حسین علیه‌السلام و ایران

رضا اکرمی، ابرار (1 آذر 1377)، صفحه 2.

124 - امام‌حسین علیه‌السلام و تربیت فرزند

علی همت بناری، فرهنگ کوثر، سال چهارم، شماره 39 (خرداد 1379)، صفحه 6 ـ 10.

125 - امام‌حسین علیه‌السلام و تلاش برای تبدیل دشمنان به موافقان

مهدی عزیزی، بیان (12 اردیبهشت 1379).

126 - امام حسین علیه‌السلام و عاشورا از دیدگاه برخی نویسندگان معاصر (2 ـ 1)

حسین رجبی، اسوه، سال چهارم، شماره 51 (اسفند 1380)؛ ش 52 (فروردین 1381).

127 - امام‌حسین علیه‌السلام و مبارزه با تحریف

احمد بهشتی، سلام (10 ـ 24 اردیبهشت 1377).

128 - امام‌حسین علیه‌السلام هنوز هم مظلوم است؛

[بی‌نام]، پیام دانشجو، سال‌اول، شماره 39 (16 خرداد 1374)، صفحه 6.

129 - امام‌خامنه‌ای: اسلام به برکت عاشورا در جهان مطرح شد، امروز همه ما باید عاشورایی باشیم

پیام دانشجو، سال اول، شماره 38 (9 خرداد 1374)، صفحه 1، 2.

130 ـ امام‌خمینی، احیاگر فرهنگ عاشورا

محمدتقی‌رهبر، شاهد، شماره 242 (خرداد 1374)، صفحه 4 ـ 7.

131 - امام‌خمینی علیهاالسلام و احیای نگرش سیاسی به عاشورا

محمد سروش، کیهان (9 اردیبهشت 1378).

132 - امام‌خمینی و احیاء نگرش سیاسی به عاشورا

جمهوری اسلامی (10 و 11 و 13 و 16 خرداد 1373)، صفحه 15.

133 - امام‌خمینی و احیاء و اصلاح شعائر حسینی

جواد ورعی، جمهوری‌اسلامی( 22 و 23 و 24 خرداد 1374)، صفحه 15.

134 - امام‌خیمنی رحمه‌الله انقلاب اسلامی

و عاشورا، سروش، سال شانزدهم، شماره 695. (14 خرداد 1373)، صفحه 5 ـ 15.

135 - امام رضا علیه‌السلام در سوگ سیدالشهدا علیه‌السلام

رسالت (26 تیر 1370)، صفحه 1، 8.

136 - امام‌زین‌العابدین علیه‌السلام، پیام‌رسان نهضت خونین حسینی

کاروکارگر (20 بهمن 1370)، صفحه 4.

137 - امام‌سجاد علیه‌السلام ابلاغ‌گر پیام عاشورا

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (24 مرداد 1368)، صفحه 2.

138 - امام‌سجاد علیه‌السلام ابلاغ‌گر حماسه عاشورا

جمهوری اسلامی (12 تیر 1372) صفحه 15.

139 - امام‌سجاد علیه‌السلام ادامه دهنده نهضت عاشورا

پاسدار اسلام، سال هشتم، شماره 93 (شهریور 1368)، صفحه 4 ـ 5.

140 - امام‌سجاد علیه‌السلام الگوی بردباری و بخشایندگی

محمدجواد مهری، پاسدار اسلام، سال نوزدهم، شماره 221 (اردیبهشت 1379).

141 - امام‌سجاد علیه‌السلام پاسدار ارزشهای عاشورا

سلام (11 بهمن 1371)، صفحه 5.

142 - امام سجاد علیه‌السلام پرچمدار عزت حسینی

زهرا حاجیان، خراسان (20 فروردین 1381).

143 - امام‌سجاد علیه‌السلام پیام‌آور قیام کربلا

علی‌رضا رجایی، رسالت (17 دی 1373)، صفحه 12.

144 - امام‌سجاد علیه‌السلام پیام‌آور کربلا

[بی‌نام]، رسالت( 17 دی 1373).

145 - امام‌سجاد علیه‌السلام پیام‌رسان عاشورا

جمهوری‌اسلامی (2 مرداد 1370)، ص 15.

146 - امام‌سجاد علیه‌السلام پیام‌رسان عاشورا و تبیین‌گر معارف‌الهی

جمهوری‌اسلامی( 28 مهر 1373)، صفحه 14.

147 - امام‌سجاد علیه‌السلام پیام‌رسان عاشورا

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی(25 مرداد 1369)، صفحه 2.

148 - امام‌سجاد علیه‌السلام پیام‌رسان نهضت عاشورا

[بی‌نام] جمهوری‌اسلامی(3 شهریور 1367)، صفحه 9.

149 - امام‌سجاد علیه‌السلام پیام‌رسان واقعه کربلا

جمهوری‌اسلامی (1 تیر 1373)، صفحه 12.

150 - امام سجاد، پیام عاشورا در قالب نیایش

[بی‌نام]، جمهوری اسلامی (3 تیر 1374)، صفحه 14.

151 - امام‌سجاد علیه‌السلام پیشوای مبارزه فرهنگی

خراسان (26 تیر 1372)، صفحه 1، 11.

152 - امام‌سجاد علیه‌السلام تداوم‌بخش نهضت کربلا

ابرار (15 شهریور 1366)، صفحه 1، 2.

153 - امام‌سجاد، شاهد شهیدان و زینت عابدان

زن روز، شماره 917 (31 اردیبهشت 1362)، صفحه 56، 57، 58.

154 - امام‌سجاد، شاهد شهیدان و زینت عابدان

زن‌روز، شماره 917 (31 اردیبهشت 1362)، صفحه 56 ـ 57 ـ 58، حسین علیه‌السلام اسوه رضا و تسلیم، پیام‌انقلاب، سال‌نهم، شماره 234 (20 اسفند 1367)، صفحه 4 ـ 5.

155 - امام‌سجاد علیه‌السلام قافله‌سالار قبیله عشق

عباسعلی کامرانیان، کیهان (12 تیر 1372)، صفحه 7.

156 - امام‌سجاد علیه‌السلام کامل کننده نهضت عاشورا

جمهوری‌اسلامی(15 شهریور 1366)، صفحه 10.

157 - امام‌سجاد علیه‌السلام وارث عاشورا

ر. علیزاده، کیهان (20 بهمن 1370)، صفحه 3.

158 - امربه‌معروف و نقد قدرت

[قرائتی تازه از حادثه عظیم عاشورا] هاشم آغاجری، بهار (27 اردیبهشت 1379).

159 - امروز به برکت خون امام‌حسین علیه‌السلام در ایران مکتب تشیع تجلی کرد و در مقابل دنیای کفر ایستاده است

[بی‌نام]، خراسان (14 شهریور 1366)، صفحه 8.

160 - امیر کربلا

اردشیر منظمی، رسالت (23 اردیبهشت 1380).

161 - ان الحسین مصباح الهدی و سفینة النجاة

جوانان امروز، شماره 1196 (1 مرداد 1369)، صفحه 3.

162 - ان الحسین مصباح الهدی و سفینة النجاة

[بی‌نام]. سروش، سال بیست، شماره 884 (12 اردیبهشت 1377)، صفحه 5 ـ 6.

163 - انتخاب بزرگ، بزرگ انتخابگر

محمدرضا سنگری، [بی‌نام]، تربیت، شماره 8.

164 - انتخابی بزرگ

آینده‌سازان، شماره 211 (مرداد 1369)، صفحه 3.

165 - اندیشه اصلاح در قیام عاشورا: گفت‌وگو با دکتر محمد ثقفی درباره علل و پیامدهای قیام عاشورا

صبح‌امروز (4 اردیبهشت 1378).

166 - اندیشه حسین هدایت کننده عاشقان راه او

حسین مهدوی، کیهان (23 مرداد 1368)، صفحه 14.

167 - اندیشه حسین هدایت کننده عاشقان راه او

حسین مهدوی، کیهان (23 مهرماه 1368)، صفحه 14.

168 - انقلاب اسلامی زاییده فرهنگ عاشورای حسینی است

[بی‌نام]، حرم، سال یازدهم و دوازدهم، شماره 80 و 79.

169 - انقلاب اسلامی گل معطری از گلستان انقلاب عاشورا است

رسالت (17 خرداد 1374)، صفحه 2.

170 - انقلاب‌اسلامی و نهضت حسینی

محمد واعظ‌زاده‌خراسانی، اطلاعات( 13 خرداد 1374)، صفحه 14 ـ 15 ویژه‌نامه.

171 - انقلاب‌اسلامی و نهضت حسینی

محمد واعظ‌زاده خراسانی، کیهان (1 اردیبهشت 1379).

172 - انقلاب اسلامی و نهضت حسینی

محمد واعظ‌زاده خراسانی، مشکوة، شماره 42 (بهار 1373)، صفحه 4 ـ 20.

173 - انقلاب حسینی با یک نهضت بزرگ

[بی‌نام]، ندای اکباتان، سال سی و هشتم، شماره 385(1 شهریور 1367)، صفحه 1، 4.

174 - انقلاب حسینی

[بی‌نام]، ندای اکباتان، سال سی و ششم، شماره 345 (8 مرداد 1366)، صفحه 1.

175 - انقلاب دائمی و کارآمدی تجربه عاشورا

عباس ایزدپناه، رسالت (5 اردیبهشت 1378).

176 - انقلاب عاشورا

عطاءاللّه مهاجرانی، اطلاعات (10 و 11 و 16 و 17 و 20 و 21 و 22 و 23 و 24 و 25 و 27 و 28 و 29 و 30 خرداد 1374)، صفحه 2.

177 - انگیزه قیام امام‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، کیهان (15 شهریور 1367)، صفحه 2.

178 - انگیزه‌ها و اهداف نهضت عاشورا

مهدی شمس‌الدین، اطلاعات (17 مرداد 1372)، صفحه 6، 13.

179 - اوج حماسه در کجاست

کیومرث ملکی، سروش، سال دوازدهم، شماره 522 (6 مرداد 1369)، صفحه 6 ـ 7.

180 - او چرا قیام کرد

[امام‌حسین علیه‌السلام ]، علیرضا اسماعیل‌آبادی، قدس (24 اردیبهشت 1377).

181 - اهداف عالیه قیام عاشورا

هاشم هاشم‌زاده هریسی، صدای عدالت (25 و 29 فروردین 1380) و (1 و 8 و 15 و 18 و 22 و 25 و 29 اردیبهشت 1380).

182 - اهداف قیام عاشورا به روایت امام‌حسین علیه‌السلام

محمد محمدی‌اشتهاردی، کیهان (29 تیر 1370)، صفحه 6.

183 - اهل‌بیت امام‌حسین علیه‌السلام در جاودانه عاشورا

[بی‌نام]، کیهان (2 اردیبهشت 1378).

184 - ای آنکه در عزای تو هفت آسمان گریست

رسالت (16 شهریور 1370)، صفحه 4، 11.

185 - ایرانیان و قیام عاشورا؛ گفتگو با دکتر سیدمحمد ثقفی

حیات نو، (12 اردیبهشت 1381).

186 - این حسین کیست که ...

رسالت( 9 مرداد 1369)، صفحه 1، 12.

187 - این همه شور حسینی از چیست

جواد محدثی، ایران (26 اسفند 1380).

188 - با حسین علیه‌السلام از مدینه تا شهادت

علی باقری، کیهان (9 مرداد 1369)، صفحه 14.

189 - بار دیگر حماسه عاشورا

ک، فاتحی، جهان اسلام (7 شهریور 1370)، صفحه 11.

190 - باز این چه شورش است که در خلق عالم است

اطلاعات هفتگی، شماره 2488 (3 ـ 17 مرداد 1369)، صفحه 4 ـ 5.

191 - باز این چه شورش است که در خلق عالم است

[عزاداری و سوگواری امام‌حسین علیه‌السلام ]علی ولی‌زاده، ابرار (9 اردیبهشت 1377).

192 - با زدودن مفاهیم تحریف‌آمیز و غلط، اجازه ندهیم حادثه عاشورا مغشوش جلوه داده شود

کاروکارگر (4 خرداد 1374)، صفحه 1، 2.

193 - بازشناسی زمینه‌ها در انقلاب عاشورا خراسان

(2 و 3 و 5 و 6 تیر 1379) صفحه 3.

194 - بازشناسی عناصر ایرانی فرهنگ عاشورا

[بی‌نام]، صبح‌امروز (4 اردیبهشت 1378).

195 - بازگوی حکایت حسین علیه‌السلام

یاسین هرسینی، همشهری(6 مرداد 1373)، صفحه 6.

196 - با عاشورا در دو عرصه: سلوک انسانی و مناسبات اجتماعی

محمد آکوچکیان، کیهان، (17 خرداد 1374)، صفحه 6.

197 - بحثی پیرامون نخستین اربعین حسینی

محمدجواد شمس، رسالت (4 خرداد 1379).

198 - بحثی در قدر و اصالت سوگ حسینی

محمدجواد محدثین، جام‌جم، (16 و 18 اردیبهشت 1381).

199 - برپائی مراسم عزاداری اهداف حسین علیه‌السلام را زنده نگهداریم

رسالت (30 مرداد 1367)، صفحه 10.

200 - ...بر خشک چوب نیزه‌ها گل کرد خورشید

همشهری (21 خرداد 1373)، صفحه 1.

قسمت دوم

201 - بررسی ابعاد اجتماعی، سیاسی و عرفانی نهضت سیدالشهدا علیه‌السلام

محمود تقی‌زاده داوری و محسن غرویان و محمد لگنهاوزن (میزگرد)، معرفت، سال نهم، شماره 34(خرداد ـ تیر 1379)، صفحه 7 ـ18.

202 - بررسی تاریخچه عاشورای حسینی علیه‌السلام

[بی‌نام]، جمهوری اسلامی (7 و 14 شهریور 1366)، صفحه 8؛ (9 و 10 شهریور)، صفحه 9.

203 - بررسی جامع واقعه کربلا

سیدجعفر شهیدی، التوحید، سال 16، شماره 3، صفحه 44 ـ 71 (انگلیسی).

204 - بررسی جامعه‌شناختی قیام کربلا

محمدعلی زکی، کیهان فرهنگی، سال هجدهم، شماره 174 (فروردین 1380).

205 - بررسی شیوه روایت وقایع عاشورا در روضة الشهداء

مرتضی نیک‌پایان، فرهنگ اصفهان، سال چهارم، شماره 11 (فروردین و اردیبهشت 1378)، صفحه 28 ـ 39.

206 - بررسی علل قیام امام‌حسین علیه‌السلام

محمدابراهیم آیتی، جمهوری‌اسلامی (23 و 24 مرداد 1367)، صفحه 8 و 9.

207 - بررسی علل وقوع و پیامدهای واقعه عاشورا: گفت‌وگو با علیرضا پناهیار

عباسعلی کامرانیان، کیهان (3 و 8 خرداد 1379).

208 - بررسی فرهنگ عزاداری در ایران

روانشناسی امروز، سال اول، شماره 6 (اردیبهشت 1380).

209 - بررسی قیامهائی که در پرتو انقلاب اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام جوشیدند

حسین شفیعی دارابی، جمهوری‌اسلامی (10 و 13 و 20 مهر 1368)، صفحه 9، 10، 11(4 و 8 آبان 1368)، صفحه 8 و 9.

210 - بررسی مهمترین انگیزه نهضت امام‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی( 2 و 6 و 7 مرداد 1370)، صفحه 11، 9، 12.

211 - برزیگران دشت خون (به مناسبت عاشورای حسینی)

[بی‌نام ]همگامان، شماره 12 و 13 (فروردین 1380).

212 - برکات حماسه و پیام و سوگ در نهضت مقدس حسین

ابرار( 2 و 3 و 4 و 6 و 7 و 8 و 9 و 13 و 14 و 15 مرداد 1369)، صفحه 1، 2.

213 - بر کشته کربلا بگریید؛ به مناسبت اربعین حسینی

مریم صباغ‌زاده ایرانی، کیهان (24 خرداد 1377).

214 - برگزاری مراسم سوگواری سیدالشهدا امام حسین علیه‌السلام در جهان

فریده مجیدی خامنه، گلستان، قرآن، سال چهارم، شماره 103 (اردیبهشت 1380).

215 - بزرگ سردار کربلا حضرت ابوالفضل العباس علیه‌السلام

حسین اسعدی، شاهد، شماره 233 (خرداد 1373)، صفحه 8 ـ 10.

216 - بستر تاریخی عاشورا

محمدحیدری قاسمی، اطلاعات (14 اردیبهشت 1377.)

217 - بستر تاریخی عزاداری امام حسین علیه‌السلام در اهل سنت

رسول جعفریان، فصلنامه کتابهای اسلامی، سال اول، شماره 3 (دی ـ بهمن و اسفند 1379)، صفحه 7 ـ 23.

218 - بستر تاریخی عزاداری اهل‌سنت برای امام‌حسین علیه‌السلام

رسول جعفریان، اسوه، سال سوم، شماره 30 (خرداد 1379).

219 - بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران ... یادی دیگر از عاشورا

علی کهن‌نسب، خرداد (9 اردیبهشت 1378).

220 - بن‌مایه‌ها و درون مایه‌های رخداد عاشورا (بررسی تاریخی)

حسن حضرتی، تاریخ اسلام، سال اول، شماره 1 (بهار 1379)، صفحه 91 ـ 116.

221 - بن‌مایه‌ها و درون مایه‌های رخداد عاشورا (بررسی تاریخی) حسن حضرتی

تاریخ اسلام، سال‌اول، شماره 1 (پاییز 1379).

222 - به آموزه‌های عاشورا بیندیشیم

فضل‌اللّه فرخ، رسالت (25 اسفند 1380).

223 - به بهانه محرم

دولت‌آبادی، رسالت (1 تیر 1372)، صفحه 1، 16.

224 - بهترین راه نجات ملتها تمسک به فرهنگ عاشورا است

رسالت (28 خرداد 1373)، صفحه 4.

225 - بهترین عزیزان و همراهان امام

سعداللّه زارعی، جمهوری‌اسلامی (15 دی 1373).

226 - به مناسبت اربعین حسینی

[بی‌نام]، افتخارات ملی، شماره 210 (19 مهر 1366)، صفحه 1، 3.

227 - به مناسبت ایام محرم و شهادت سردار رشید سپاه حسین علیه‌السلام حضرت‌ابوالفضل علیه‌السلام

احمد صادقی‌اردستانی، زن‌روز، شماره 1468، 1469، 1470 (مرداد 1373).

228 - پاسدار پیام شهدای کربلا

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی(19 اردیبهشت 1377)، صفحه 12.

229 - پاسدار نهضت حسینی

[بی‌نام]، قدس (16 شهریور 1367)، صفحه 1، 6.

230 - پاسداری از فرهنگ عاشورا به ارزیابی نمادها و اشکال عزاداری در ایران

[بی‌نام]، گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 107 (اردیبهشت 1380).

231 - پرتوی از آفتاب در حجاب

سیدمهدی شجاعی، موعود جوان، سال‌دوم، شماره 3، (فروردین و اردیبهشت 1378)، صفحه 16 ـ 18.

232 - پرتوی از کلام امام‌حسین علیه‌السلام

محسن غرویان، اطلاعات( 1 و 4 تیر 1373)، صفحه 7.

233 - پرتوی از کلام سیدالشهدا علیه‌السلام

محمدی سلمانی کیاسری، رسالت (2 و 3 و 7 و 8 تیر 1372)، صفحه 5، 4، 13.

234 - پرتویی از کلام امام‌حسین علیه‌السلام

محسن غرویان، اطلاعات (28 خرداد 1373) صفحه 7.

235 - پرچمدار کربلا

رسالت (17 بهمن 1370)، صفحه 5.

236 - پرچمدار کربلا و مظهر غیرت وفا؛ به مناسبت سالروز ولادت پرچمدار حماسه کربلا حضرت‌باب‌الحوائج

جمهوری‌اسلامی (22 آبان 1378).

237 - پسران دلاور امام‌حسین علیه‌السلام در کربلا

[بی‌نام] گلستان قرآن سال چهارم، شماره 105، (اردیبهشت 1380).

238 - پیام‌آور عاشورا

کاروکارگر (29 مهر 1372)، صفحه 5.

239 - پیام اربعین

[گزارشی از گفتگو با حجت‌الاسلام احمدی]، خراسان (12 اردیبهشت 1381).

240 - پیام جاودانه شیرزن کربلا

پروانه محبی، سلام (20 خرداد 1374)، صفحه 2.

241 - پیام حسین علیه‌السلام از فراز برج بلند عاشورا

محمد یاسین زرتشتیان، کیهان (23 خرداد 1374) صفحه 6.

242 - پیامدهای عاشورا

محمدتقی معینیان، سلام (10 شهریور 1370)، صفحه 6.

243 - پیامدهای نهضت حسینی

علی دوانی، کیهان هوایی، شماره 1043 (20 مرداد 1372)، صفحه 12، 25.

244 - پیام‌رسانان نهضت عاشورا

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (9 مهر 1367)، صفحه 2.

245 - پیام‌رسان حماسه جاودانه حسین علیه‌السلام

عابد عباسی، جمهوری‌اسلامی(9 مرداد 1369)، صفحه 9.

246 - پیام‌رسان عاشورا

علی غفوری، زن‌روز، شماره 1480 (23 مهر 1373)، صفحه 12 ـ 13، 153.

247 - پیام‌رسان نهضت عاشورا

کاروکارگر، (6 بهمن 1371)، صفحه 2.

248 - پیام‌رسانی؛ تکلیفی که عاشورا بر عهده زنان گذاشت

فاطمه توانا علمی، خراسان (19 فروردین 1380).

249 - پیام‌عاشورا از کلام اسرای عاشورا

ح. خندق‌آبادی، سلام (31 اردیبهشت 1377).

250 - پیام عاشورا

جهان اسلام (23 و 24 و 25 خرداد 1373)، صفحه 2.

251 - پیام عاشورا

حسین اکبریان، کارشناس، شماره 22

252 - پیام عاشورا: گفتگو با حجت‌الاسلام دکتر سیدمحمد شفیعی

خراسان (14 فروردین 1381).

253 - پیام عاشورا

محمدحسین مستعانی تعاون، شماره 45 [پیاپی 134]، (خرداد 1374)، صفحه 6 ـ 10.

254 - پیام محرم

جمهوری‌اسلامی (2 مرداد 1369)، صفحه 1، 2.

255 - پیام نهضت حسینی از زبان امام‌خمینی

محمد سروش، جمهوری‌اسلامی(14 مرداد 1368)، صفحه 8، (15 مرداد 1368)، صفحه 10، (16 مرداد 1368)، صفحه 5 (17 مرداد 1368)، صفحه 7، (18 مرداد 1368)، صفحه 10، (19 مرداد 1368)، صفحه 9.

256 - پیام‌ها و دستاوردهای نهضت عاشورا

محمدعلی اشتهاردی، گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 103 (اردیبهشت 1380).

257 - پیروان مکتب عاشورا

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (14 شهریور 1366)، صفحه 1، 8.

258 - پیروزی خون بر شمشیر

[بی‌نام]، اولیاء اصفهان، شماره 1708(5 شهریور 1366)، صفحه 1، 8.

259 - پیروزی یا شکست حسین علیه‌السلام از نگاه سیدقطب

ترجمه: م، آزاد اردبیلی، کیهان (6 مرداد 1381).

260 - پیش‌بینی خواری مردم کوفه

کیهان(9 شهریور 1367)، صفحه 3، 14.

261 - پیشوای پیروان

رضا بیات، انتخاب (4 مرداد 1380).

262 - پیشینه تاریخ‌نگاری عاشورا: گفت‌وگو با هادی عالم‌زاده

صبح امروز (6 اردیبهشت 1379).

263 - پیشینه‌شناسی شعائر عزاداری در عزادارری سنتی شیعیان

علیرضا ذکاوتی قراگزلو، آینه پژوهش، سال یازدهم، شماره 63، (مرداد و شهریور 1379)، صفحه 39 ـ 42.

264 - پیشینه عاشورا

رضا استادی، پیام‌حوزه، سال دوم، شماره 1 (بهار 1374)، صفحه 41 ـ 45.

265 - پیشینه عاشورا(2)

رضا استادی، پیام حوزه، سال دوم، شماره 6 (تابستان 1374)، صفحه 69 ـ 84.

266 - پیشینه و فلسفه عزاداری و مرثیه‌سرایی؛ به مناسبت اربعین شهادت حضرت اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام

جمهوری اسلامی (12 اردیبهشت 1381).

267 - پیکار با منکر

پیام‌عاشورا، مصطفی غلامحسینی، فرهنگ کوثر، سال سوم، شماره 26 (اردیبهشت 1378)، صفحه 12 ـ 16.

268 ـ پیکار کربلا

احمد صادقی‌اردستانی، زن روز، شماره 1512، 1513، 1514، 1515، 1516 (تیر 1374).

269 - پیوند ادبیات با حماسه بزرگ عاشورا

کامران شرفشاهی، کاروکارگر (17 خرداد 1377).

270 - پیوند جامعه انقلابی‌ها و حماسه خونین کربلا

عباسعلی عمیدزنجانی، پلیس‌انقلاب، سال‌هفتم، شماره 78، (مرداد 1367) صفحه 22، 23.

271 - پیوند فرهنگ انقلاب با فرهنگ عاشورا

کاروکارگر (24 تیر 1370)، صفحه 3.

272 - تئوری تشکیل حکومت در قیام عاشورا

هاشم هاشم‌زاده هریسی، صدای عدالت (15 اردیبهشت 1380).

273 - تابلوهای زرین حماسه

[حماسه کربلا و امام‌حسین علیه‌السلام ]، محمدجواد مهری، پاسدار اسلام، شماره 197.

274 - تا تاریخ زنده است عا شورا زنده است

[پرسش و پاسخ]، صباغ‌زاده، حرم، سال یازدهم و دوازدهم، شماره 80 و 79.

275 - تاثیرات متقابل نوحه و موسیقی؛ سیری در نوحه‌سرایی در اسلام و ایران، محسن افتاده

جام‌جم (22 اردیبهشت 1381).

276 - تاریخ در پیشگاه حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، کایر، سال هشتم، شماره 368 (21 شهریور 1366) صفحه 1، 4.

277 - تاریخ نهضت حسینی

محمدجواد صاحبی، کیهان (20 و 22 و 23 و 24 و 27 و 29 تیر 1370)، صفحه 18، 26، 22؛ (1 و 2 و 3 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 و 10 و 20 و 21 و 22 و 23 و 26 و 28 و 29 و 31 مرداد 1370)، صفحه 22، 26، 18؛ (2 و 3 و 4 و 6 و 10 شهریور 1370)، صفحه 18، 22، 26.

278 - تاسوعا و عاشورا، تجلی ایثار و استقامت

کاروکارگر (17 خرداد 1374) صفحه 1، 2.

279 - تاسوعا، یادآور ایثار ابوالفضل‌العباس علیه‌السلام

هاشم هوشی سادات، اطلاعات هفتگی، شماره 2353(11 ـ 18 شهریور 1366)، صفحه 5.

280 - تأثیر شناخت حادثه عاشورا در هدایت انسان‌ها

فخر روحانی، عصر آزادگان (2 و 4 و 5 اردیبهشت 1378).

281 - تأثیر فرهنگ‌عاشورا در اندیشه و مبارزات امام‌خمینی رحمه‌الله برای مقابله با صهیونیسم

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (13 و 14 و 16 و 21 اردیبهشت 1378).

282 - تأملی تاریخی ـ تحقیقی در نخستین اربعین امام حسین علیه‌السلام

محمدجواد شمس، انتخاب (12 اردیبهشت 1381).

283 - تبلیغ تاریخی یا عاطفی؟

محمد باغستانی، نگاه حوزه، شماره 38 و 39 و 40 (1377).

284 - تبیین هدف امام‌حسین علیه‌السلام و حادثه عاشورا باید پیوسته مورد توجه قرارگیرد

سلام (4 خرداد 1374)، صفحه 1، 4.

285 - تجلی اسلام ناب در حماسه حسینی و نهضت امام‌خمینی رحمه‌الله : ششمین همایش بررسی ابعاد زندگی امام‌حسین علیه‌السلام

جوان (25 آبان 1378).

286 - تجلی ایثار و وفا در سیمای درخشان حضرت‌ابوالفضل علیه‌السلام

رسالت (13 دی 1373)، صفحه 4.

287 - تجلی توحید در نهضت عاشورا

الیاس کلانتری، اطلاعات (8 اردیبهشت 1379).

288 - تجلی حماسه عاشورا در عرصه کتاب و ادبیات

جمهوری اسلامی (22 و 27 اسفند 1380).

289 - تجلی شور و شعور در ادبیات عاشورایی؛ گزارش شانزدهمین شب شعر عاشورا در شهر شیراز

اطلاعات (12 اردیبهشت 1381).

290 - تجلی عشق در حادثه عاشورا

کیهان (19 مرداد 1368)، صفحه 2.

291 - تجلی هنر و عرفان در حماسه عاشورا

زکریا هدایتی، کیهان (24 و 25 خرداد 1373)، صفحه 6.

292 - تحریفات در واقعه تاریخی عاشورا: گزیده‌ای از حماسه حسینی اثر شهیدمطهری

حرم، سال دهم، شماره 67 (خرداد 1379).

293 - تحریفات عاشورا

رسول جعفریان، کتاب هفته (ویژه کتاب عاشورا)، شماره 435 (فروردین 1381).

294 - تحریفات عاشورا

مرتضی مطهری، اطلاعات (20 خرداد 1374)، صفحه 6، 4.

295 - تحریفات عاشورا

مرتضی مطهری، کیهان (9 مرداد 1369)، صفحه 6.

296 - تحریفات عاشورا

مرتضی مطهری، همشهری (9 اردیبهشت 1378).

297 - تحریفات معنوی حادثه کربلا

مرتضی مطهری، گلستان قرآن، سال هجدهم، شماره 102 (فروردین 1380).

298 - تحریف حقیقت عزاداری در پرده آداب و رسوم

[بی‌نام]، جمهوری اسلامی (9 خرداد 1379).

299 - تحریفها و انحرافها در تاریخ‌نگاری عاشورا

محمدجواد صاحبی، کوثر، سال دوم، شماره 14 (اردیبهشت 1377)، صفحه 11 ـ 14.

300 - تحریف‌های حماسه عاشورا باید زدوده شود

محمدمهدی موحدی، اطلاعات (27 خرداد 1374)، صفحه 11.

301 - تحریف‌های عاشورا: با نگاهی به کتاب حماسه حسینی

[تالیف مرتضی مطهری]، [بی‌نام]، صف، سال بیست و سوم، شماره 251 (فروردین و اردیبهشت 1380).

302 - تحریف‌های معنوی حادثه کربلا

مرتضی مطهری، کیهان (17 اردیبهشت 1381).

303 - تحقیق درباره اولین اربعین

مصطفی محمدی، موعود، شماره 8 (خرداد و تیر 1377) صفحه 24 ـ 27.

304 - تحلیل بر واقعه عاشورا

مرتضی مطهری، همشهری (12 ـ 14 اردیبهشت 1377).

305 - تحلیل جامعه‌شناختی از سنّت عزاداری امام حسین علیه‌السلام

اکبر میرسپاه، معرفت، سال پنجم، شماره 20 (بهار 1376)، صفحه 85 ـ 87.

306 - تحلیل سیاسی روز از قیام عاشورا؛ در سخنرانی‌های فعال سیاسی در ایام محرم عنوان شد

همبستگی، (18 فروردین 1380).

307 - تحلیل عرفانی بر واقعه عاشورا: به انگیزه اربعین شهادت سالار شهیدان و یاران او،

مریم صانع‌پور، همشهری (13 خرداد 1378).

308 - تحلیل فرهنگی هیأتهای عزاداری در فرخشهر

مجید خرسندی، فرهنگ بام ایران، شماره 11 و 10 (تابستان و پاییز 1380).

309 - تحلیل واقعه عاشورا و حرکت امام‌حسین علیه‌السلام در گفت‌وگو با دکتر عبدالکریم سروش

صبح‌امروز (8 و 9 اردیبهشت 1378).

310 - تحلیل واقعه عاشورا

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (6 و 7 و 8 مرداد 1370)، صفحه 11، 9، 13.

311 - تحلیل وجوه تشابه قیام جاویدان حسینی و نهضت جهانی حضرت مهدی(عج)

اسماعیل شفیعی سروستانی، بهار حماسه؛ ویژه‌نامه عاشورای حسینی (ضمیمه ماهنامه بصائر)، (فروردین 1381)، صفحه 24 ـ 25.

312 - تحلیل ولی‌امر مسلمین از قیام امام‌حسین علیه‌السلام و انقلاب اسلامی ایران

،ابرار (20 خرداد 1374)، صفحه 2.

313 - تحلیلی از حادثه عاشورا

حاجی‌آبادی، حرم، سال یازدهم و دوازدهم، شماره 80 و 79.

314 - تحلیلی از قیام حسین علیه‌السلام

وحید سلامی، سلام (22 و 23 و 24 و 25 و 26 و 27 و 29 تیر 1370)، صفحه 2 و 4؛(1 و 2 و 3 و 5 مرداد 1370)، صفحه 2، 3، 4.

315 - تحلیلی از واقعه کربلا؛ گفتگو با استاد رضا نکونام

خراسان (7 فروردین 1380).

316 - تحلیلی پیرامون نهضت حسینی

علی فرجی، هنر دینی، شماره 7، (بهار 1380).

317 ـ تدبر در مصائب عاشورا به ما می‌فهماند که چقدر باید در راه خدا استوار باشیم

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی(11 شهریور 1366)، صفحه 12.

318 - تراژدی کربلا یادگار اسلام و خاندان علی علیه‌السلام

[متن سخنرانی مهدی بازرگان در ایام محرم سال 41 شمسی در تبیین هدف امام حسین علیه‌السلام ]، توسعه (25 اسفند 1380).

319 - تشریفات در مجالس تعزیه

[مجالس سوگواری]، مجید فکری، بهرام پیوندی‌زاده، خراسان، (31 شهریور 1379).

320 - تقوای عزاداری باید رعایت شود

رئیس جمهور، کیهان (28 خرداد 1373)، صفحه 3.

321 - تکرار تاریخ؛ منع آبرسانی به امام حسین علیه‌السلام و یارانش

[بی‌نام]، کیهان هوایی، شماره، 1476، 1477، 1478، 1479 و 1480.

322 - تو را بر می‌گزینم ای بانوی شهر ایمان :امام‌حسین علیه‌السلام و حکایت دامادی ایرانیان

محمدرضا قرابی، انتخاب (20 آبان 1378).

323 - ثاراللّه یا خون خدا؟

[بی‌نام]، ابرار (8 اردیبهشت 1377)، صفحه 20.

324 - جاذبه عاشورا برخورداری از نیروهای جوان در این حادثه عظیم است: گفتگو با حجت‌الاسلام‌والمسلمین سعیدی قائم مقام سازمان تبلیغات الاسلامی

جمهوری‌اسلامی (1 و 8 اردیبهشت 1378).

325 - جاری چون فرات، جاوید چون عاشورا

جواد محدثی، موعود، سال سوم، شماره 14 (خرداد و تیر 1378)، صفحه 62 ـ 67.

326 - جامعه‌شناسی قیام حسین علیه‌السلام و مردم کوفه

عمادالدین باقی، نشاط (1 و 4 و 8 و 11 و 13 و 27 و 28 اردیبهشت 1378).

327 - جامی از اقیانوس

محمود شاهرخی، سیاست روز (15 و 19 و 26 و 30 اردیبهشت 1380).

328 - جانباز کربلا سپهسالار عاشورا: به مناسبت سالروز میلاد حضرت‌ابوالفضل علیه‌السلام

عبداللّه نصیری، ایران (22 آبان 1378).

329 - جانمایه عشق در عاشوراهای مکرر تاریخ

محمدجواد حجتی کرمانی، اطلاعات (17 خرداد 1374)، صفحه 2.

330 - جایگاه شعر در تبیین فرهنگ عاشورا

عباس ایزدپناه، رسالت (18 فروردین 1381).

331 - جایگاه عزاداری در جامعه اسلامی

محمد عابدی میانجی، مبلغان، سال اول، شماره 15، صفحه 19 ـ 31.

332 - جایگاه عنصر تبلیغ در نهضت حسینی؛ با مروری در آثار شهید آیت‌اللّه مطهری

عباس چگینی، شما، شماره 260.

333 - جایگاه نماز در نهضت اباعبداللّه علیه‌السلام

ابوالفضل علیدوست ابرقوئی، کیهان (14 اردیبهشت 1377).

334 - جایگاه و پایگاه امام‌حسین علیه‌السلام در تاریخ بشری

حمید مغفورمغربی، اسوه «ویژه‌نامه»، (اردیبهشت 1377)، صفحه 5 ـ 9.؛ زائر، سال‌پنجم، شماره 45 (اردیبهشت 1377)، صفحه 25 ـ 27.

335 - جستارگشایی اصلاحات در حماسه کربلا

، شاهین خلج، بهار حماسه: ویژه‌نامه‌عاشورای‌حسینی [ضمیمه ماهنامه‌بصائر]، (فروردین1381) صفحه 42 ـ44.

336 - جلوگیری از تحریفهای عاشورا

کاظم فاطمی، سلام( 6 مرداد 1373)، صفحه 9.

337 - جلوه‌های زاینده از واقعه عاشورا

علیرضا رزازی‌فر، صبح‌امروز (5 اردیبهشت 1378).

338 - جلوه‌های قیام‌حسینی در ادب فارسی و عربی

کریم زمانی، اطلاعات (19 مرداد 1368)، صفحه 6، 15.

339 - جلوه‌های وفاداری، آزادگی و فداکاری در کربلا

[بی‌نام]، انتخاب (20 آبان 1378).

340 - جلوه‌های هنر بارنگ و بوی محرم: گزارشی از چهارمین برنامه یک هفته با کودکان ویژه محرم

ه، عاصمی، جمهوری‌اسلامی (14 اردیبهشت 1377).

341 - جلوه‌هایی از عاشورا

ج. سنا برق، فرهنگ کوثر، سال سوم، شماره 26 (اردیبهشت 1378)، صفحه 34 ـ 37.

342 - جلوه‌هایی از عظمت نهضت حسینی

مرتضی جعفری، جمهوری اسلامی( 19 شهریور 1369)، صفحه 10.

343 - جنایت‌بی‌مکافات نمی‌ماند

محمدحسن جاهدنیا، زائر، سال‌پنجم، شماره 45 (اردیبهشت 1377)، صفحه 28 ـ 29.

344 ـ جنبه‌های تربیتی قیام عاشورا

محمدرضا شرفی، تربیت، سال دهم، شماره 9(خرداد 1374)، صفحه 18.

345 - جوشش ایمان در عزاداری سالار شهیدان

قدس (2 مهر 1368)، صفحه 4.

346 - چرا امام حسین علیه‌السلام به روزگار حکومت معاویه قیام نکرد

اصغر فروغی ابری، نشریه دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، شماره 53 و 54 (پاییز و زمستان 1380).

347 - چرا امام‌حسین علیه‌السلام قیام کرد؟

پیوند، شماره 141 ـ 143 (تابستان 1370)، صفحه 78 ـ 85.

348 - چرا حسین علیه‌السلام قیام کرد

[بی‌نام]، کیهان (30 مرداد 1367)، صفحه 2.

349 - چرا 50 سال پس از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم امام‌حسین علیه‌السلام شهید شد، مشروح سخنان مقام معظم رهبری در مورد عبرتهای عاشورا

قدس (19 اردیبهشت 1377).

350 - چراغ هدایت

، هدف، سال پنجم، شماره 230 (10 اسفند 1368)، صفحه 1، 2.

351 - چراغی که امام حسین علیه‌السلام برافروخت تا قیامت روشن است، گفتگو با دکتر نجف‌قلی حبیبی

گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 104 (اردیبهشت 1380).

352 - چرا کوفه؟

محمدجواد ابوالقاسمی، ایران( 7 خرداد 1377).

353 - چشم‌انداز زیبایی و جبروت در پیکار یاران حسین علیه‌السلام ...

محسن امین، ترجمه: حسین وجدانی، کیهان هوایی، شماره 1483 (تیر 1381).

354 - چشم‌اندازی بر نهضت عظیم امام‌حسین علیه‌السلام

محمد محمدی اشتهاردی، کیهان(12 و 14 و 15 و 16 و 17 و 18 و 19 مرداد 1368)، صفحه 3.

355 - چکامه‌ای که تا ابد سروده می‌شود

ابوالفضل علیدوست ابرقوئی، کیهان (15 اردیبهشت 1377)، صفحه 6.

356 - چکامه‌ای که تا ابد سروده می‌شود

[حسین‌بن‌علی علیه‌السلام امام سوم و شهادت او ]ابوالفضل علیدوست ابرقویی. کیهان، (15 اردیبهشت 1377).

357 - چله عشق: به مناسبت فرا رسیدن اربعین حسین علیه‌السلام

زین‌العابدین صفوی، کیهان، (1 خرداد 1379).

358 - چهار ویژگی انقلاب حسین علیه‌السلام

آنتوان بارا؛ ترجمه: م، آزاد اردبیلی، موعود، شماره 14.

359 - چهار ویژگی انقلاب حسین

بارا، آنتوان، ترجمه: م آزاد اردبیلی، موعود، سال‌سوم، پیاپی 14 (خرداد و تیر 1378)، صفحه 46 ـ 47.

360 - چهره حقیقی انقلاب کربلا

امیدانقلاب، سال یازدهم، شماره 237 (29 تیر 1370)، صفحه 10 ـ 11.

361 - چهره‌هایی که می‌توانستند بر تاریخ کربلا تاثیر بگذارد؛ تحلیل 5 شخصیت در قیام عاشورا

احمد مومنی‌راد، جام‌جم (31 فروردین 1381).

362 - چهل روز اشک و آه مهر و سپهر؛ نوشتاری به مناسبت اربعین شهادت سالار شهیدان علیه‌السلام

رسول جعفریان، رسالت (23 اردیبهشت 1380).

363 - حادثه کربلا، تجسم عملی اسلام؛

[مقاله‌ای برگرفته از کتاب حماسه حسینی شهید مرتضی مطهری]، کیهان هوایی، شماره 1276.

364 - حادثه کربلا، تجسم عملی اسلام

[بی‌نام]، جمهوری اسلامی (29 و 30 مرداد 1367) 7، صفحه 9؛ (2 شهریور 1367)، صفحه 9.

365 - حاکمیت جریان عاشورا

محمدمحمدی اشتهاردی، رسالت (24 فروردین 1366)، صفحه 5

366 - حدیث سرور آزادگان

رسالت (11 شهریور 1366)، صفحه 1، 12.

367 - حسین علیه‌السلام آموزگار آزادگی

تقی فرجی، رسالت (6 بهمن 1371)، صفحه 6.

368 - حسین، آموزگار بزرگ انسان

غلامعلی رجایی، اطلاعات (5 اردیبهشت 1378).

369 - حسین علیه‌السلام آموزگار قیام حماسه‌ساز عاشورا

[بی‌نام]، جهادروستا، سال هشتم، شماره 225 (نیمه اول شهریور 1366)، صفحه 6 ـ 7، 39.

370 - حسین احیاکننده مکتب

پاسدار اسلام، سال دهم، شماره 115( تیر 1370)، صفحه 26 ـ 28.

371 - حسین علیه‌السلام احیاگر سنت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم

محمدجواد صاحبی، کیهان( 28 خرداد 1373)، صفحه 16.

372 - حسین از من است و من از حسین

رضا مهیار، فاراد، سال هفتم، شماره 1 (مرداد و شهریور 1370)، صفحه 9، 59.

373 - حسین علیه‌السلام، اسطوره عشق و جهاد

علیرضاخانی، اطلاعات (14 مرداد 1369)، صفحه 6 و 14.

374 - حسین علیه‌السلام اسوه رضا و تسلیم

پیام انقلاب، سال نهم، شماره 234 (20 اسفند 1367)، صفحه 4 ـ 5.

375 - حسین علیه‌السلام، اندوهگین امت

، جهان اسلام (29 تیر 1370)، صفحه 2.

376 - حسین علیه‌السلام بر ملکوت بلندای هستی

پیام‌انقلاب، سال دوازدهم، شماره 280 (16 شهریور 1370)، صفحه 18، 19، 33.

377 - حسین علیه‌السلام، بزرگترین آزاده تاریخ

غلامعباس حیدری، اطلاعات (16 بهمن 1370)، صفحه 10.

378 - حسین‌بن‌علی علیه‌السلام ؛ احیاگر شریعت محمدی صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ؛ به مناسبت سوم شعبان میلاد فرخنده حضرت‌سیدالشهدا

صدای عدالت (29 مهر 1380).

379 - حسین بن علی علیه‌السلام از نگاه لورا واکسیا والگیری

ترجمه: عباس غنی‌زاده، زائر، سال هشتم، شماره 77 (فروردین 1380).

380 - حسین‌بن‌علی علیه‌السلام حماسه تاریخ

محمدجواد حجتی کرمانی، اطلاعات (16 و 27 اردیبهشت 1378).

381 - حسین بن علی علیه‌السلام ؛ قدیس و قهرمان اخلاقی؛

مشروح سخنان مصطفی ملکیان در همایش تلقی‌های نو از عاشورا، بنیان (27 فروردین 1381).

382 - حسین‌بن‌علی علیه‌السلام مشعل همیشه فروزان تاریخ (2)

حسن عبدی‌پور، تبیان، شماره 27 (فروردین، اردیبهشت 1377)، صفحه 24 ـ 30.

383 - حسین‌بن‌علی علیه‌السلام

مظهر عزت، محمد حسینی مهوری، فرهنگ کوثر، سال‌چهارم، شماره 38 (اردیبهشت 1379)، صفحه 24 ـ 26.

384 - حسین‌بن‌علی علیه‌السلام و جلال‌الدین رومی (3)عبدالکریم سروش

نشاط (1 اردیبهشت 1378)

385 - حسین‌بن‌علی علیه‌السلام و جلال‌الدین رومی

عبدالکریم سروش، نشاط (28 و 30 فروردین 1378).

386 - حسین علیه‌السلام پاسداری حریم حرم

اکبر پرورش، رسالت(4 شهریور 1366)، صفحه 1، 12.

387 - حسین، تاریخ زنده اسلام

محمد مهاجری، کیهان (20 آبان 1378).

388 - حسین علیه‌السلام، تفسیر آیه‌های بلاغت

[بی‌نام]، قدس (10 آبان 1379).

389 - حسین علیه‌السلام جذبه جانها و کعبه دلها

مرتضی مهدوی یگانه، پیام انقلاب، سال دوازدهم، شماره 279 (26 مرداد 1370)، صفحه 6 ـ 7.

390 - حسین علیه‌السلام چشمه خورشید

حجت وحیدی، رسالت (14 دی 1373)، صفحه 1، 16.

391 - حسین علیه‌السلام در آینه افکار

کیهان (16 خرداد 1374)، صفحه 7.

392 - حسین علیه‌السلام در نگاه محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم

پرویز عباسی، کیهان (11 فروردین 1366)، صفحه 2.

393 - حسین علیه‌السلام راز بزرگ محرم

جوانان امروز، شماره 1328 (31 خرداد 1372)، صفحه 3.

394 - حسین علیه‌السلام روح مجسم اسلام بود

بهار آذربایجان، شماره 178 (1 شهریور 1366)، صفحه 1، 7.

395 - حسین علیه‌السلام سیمای راستین عدالت

عبدالعلی بازرگان، پیام هاجر، سال 18، شماره 235 (مرداد 1377)، صفحه 34 ـ 38.

396 - حسین علیه‌السلام، سیمای راستین عدالت

عبدالعلی بازرگان، پیام هاجر، سال هجدهم، شماره 234، (خرداد و تیر 1377)، صفحه 13 ـ 16 و شماره 235 (مرداد 1377)، صفحه 34 ـ 38.

397 - حسین علیه‌السلام شهید امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر

[بی‌نام]، پیام دانشجو، سال‌اول،شماره 39( 16 خرداد 1374) صفحه 1 و 5.

398 - حسین علیه‌السلام عاشورایی‌ترین سردار اسلام

میثم نمکی (آرانی)، ایران (12 اردیبهشت 1379).

399 - حسین علیه‌السلام، عاشورایی‌ترین سردار اسلام

میثم نمکی (آرانی)، قدس (28 مهر 1380).

400 - حسین علیه‌السلام، فجر انسان در دهر

فرزانه مدحت، فردا (13 اردیبهشت 1377).

قمست سوم

401 - حسین علیه‌السلام قلبی که در پیکر تاریخ پیوسته می‌تپد

عباس پرورده، جهان اسلام (28 تیر 1372)، صفحه 9.

402 - حسین علیه‌السلام، معیار اصلاح‌طلبی

محمدهادی زاهدی، قدس (10 آبان 1379).

403 - حسین علیه‌السلام، مفسر معنی مرگ

اسماعیل شفیعی سروستانی، کیهان (24 خرداد 1374)، صفحه 6.

404 - حسین منجی بشریت

سیدعلی شهباز، ندای اسلام، سال نوزدهم، شماره 186 (آوریل 2000) صفحه 4 ـ 5 (انگلیسی).

405 - حسین علیه‌السلام وارث آدم

علی بختیاری، قدس (5 اردیبهشت 1377)، صفحه 8؛ (15 اردیبهشت 1377)، صفحه 4؛ (19 اردیبهشت 1377)، صفحه 8.

406 - حسین وارث آدم

علی شریعتی، فرهنگ توسعه، سال هفتم، شماره 33 و 34 (خرداد 1377)، صفحه 2 ـ 3.

407 - حسین علیه‌السلام وارث پیامبران و شکوفه زندگی محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم

[بی‌نام]، کیهان هوایی، شماره 1163 (13 دی 1374)، صفحه 16.

408 - حسین وارث پیامبر و خمینی وارث حسین

صدیقه چشمه، ورزش دانشگاه انقلاب، شماره 44 (شهریور 1368)، صفحه 4، 28.

409 - حضرت ابوالفضل علیه‌السلام پرچمدار نهضت عاشورا

جمهوری‌اسلامی (27 دی 1372)، صفحه 4.

410 - حضرت‌ابوالفضل علیه‌السلام مظهر ایثار و جانبازی

جمهوری‌اسلامی (15 دی 1373)، صفحه 15.

411 - حضرت‌ابوالفضل علیه‌السلام مظهر ایثار و جانبازی

[بی‌نام] جمهوری‌اسلامی (15 دی 1373).

412 - حضرت امام‌حسین علیه‌السلام بزرگ آموزگار درس شرف

بهاران، جوانان امروز، شماره 1181 (14 اسفند 1368)، صفحه 10 ـ 11، 12.

413 - حضرت امام‌حسین‌بن‌علی علیه‌السلام سیدالشهدا

غلام‌رضا شریفی اقدس، کهکشان، سال 3، شماره 18 (اردیبهشت 1371)، صفحه 74 ـ 76.

414 - حضرت امام‌حسین‌بن‌علی علیه‌السلام سیدالشهدا

[بی‌نام]، کهکشان، سال دهم، شماره 63 (اردیبهشت 1379).

415 - حضرت زین‌العابدین، پیام‌آور قیام خونین عاشورا

[بی‌نام]،اطلاعات (4 آذر 1377)، صفحه 2 ضمیمه.

416 - حضرت زینب علیهاالسلام افشاگر چهره یزیدیان

علی توکلی، کیهان (7 شهریورر 1370)، صفحه 18.

417 - حضرت زینب علیهاالسلام، پیام‌آور انقلاب خونین نینوا

محمود رئوفی، همبستگی (21 مهر 1379)

418 - حضرت زینب علیهاالسلام و نهضت عاشورا

گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 103 (اردیبهشت 1380).

419 - حضرت‌سجاد علیه‌السلام و رسالت او در نهضت حسینی علیه‌السلام

محمود کاویانی، نگهبان انقلاب اسلامی، سال سوم، شماره 31(تیر 1373)، صفحه 62 ـ 64.

420 - حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام در منظر امام‌خمینی رحمه‌الله

[بی‌نام]، رسالت (31 فروردین 1378).

421 - حضوری اینچنین باید: نقش زینب علیهاالسلام در عاشورا

[بی‌نام]، زن روز، شماره 1793 (اسفند 1379).

422 - حقوق مردم از دیدگاه سیدالشهدا علیه‌السلام

محمد بسته‌نگار، خرداد (30 اردیبهشت 1378).

423 - حقوق مردم از دیدگاه سیدالشهدا علیه‌السلام (2)

محمد بسته‌نگار، خرداد (1 خرداد 1378).

424 - حقیقت بر سر نیزه، نوید فضیلت

سال دوم، شماره 13 (تیر 1372)، صفحه 6.

425 - حل بیعت امام‌حسین علیه‌السلام در شب عاشورا و سه خط‌مش پیروز

راه مجاهد، سال دوازدهم، شماره 72 (فروردین 1372)، صفحه 6 ـ 7، 14.

426 - حل بیعت در سه مشی پیروز

[سه خط مشی پیروز اشاره به رفتن امام‌حسین علیه‌السلام به کوفه بازگشت به مدینه و رفتن به سوی کربلا برای تشکیل حکومت اسلامی]، لطف‌اللّه میثمی، صبح‌امروز (4 اردیبهشت 1378).

427 - حماسه ادب

مهدی شجاعی، تربیت، سال‌پانزدهم، شماره 8 و 9 (خرداد و اردیبهشت 1379).

428 - حماسه جاودان: پیرامون حماسه جاودان عاشورا و جانبازیهای سرور و سالار شهیدان حسین‌بن‌علی علیه‌السلام

سیدعلی تحققی، کیهان‌هوایی، شماره 1278 (23 اردیبهشت 1377)، صفحه 9.

429 - حماسه جاودان عاشورا؛ به مناسبت اربعین شهادت حضرت امام حسین علیه‌السلام

مرتضی مطهری، جمهوری اسلامی (23 اردیبهشت 1380).

430 - حماسه جاودانه کربلا

حماسه پیروزی خون بر شمشیر، سرباز، شماره 147 (مرداد 1369)، صفحه 4 ـ 7.

431 - حماسه جاودان

[جاودانگی نهضت امام‌حسین علیه‌السلام ]، علی تحققی، رسالت (18 اردیبهشت 1377).

432 - حماسه جوانمردی و دلیری عباس‌ابن علی علیه‌السلام : درسی بزرگ برای جوانان

مدیران، سرداران و داعیان عدالت، البرز چلبی، کشاورز، شماره 222 (1377).

433 - حماسه حسینی در آینه اندیشه شهیدمطهری

محمدجواد صاحبی، فرهنگ کوثر، سال سوم، شماره 26 (اردیبهشت 1378)، صفحه 7 ـ11.

434 - حماسه حسینی در آینه اندیشه شهیدمطهری

محمدجواد صاحبی، کوثر، شماره 26.

435 - حماسه حسینی و ظهور حقیقت آدمی

مصطفی دلشاد تهرانی، کیهان (25 و 27 خرداد 1378).

436 - حماسه حسینی و مسأله تحریفات

غلامرضا گلی‌زواره، مبلغان، سال‌اول، شماره 4، صفحه 43 ـ 55.

437 - حماسه حسینی و نوع تربیت انسانهای عصر واقعه

حسین خنیفر، تربیت، سال شانزدهم، شماره 2 (اردیبهشت 1380).

438 - حماسه حسینی و وظایف مداحان و ذاکرین اهل‌بیت علیهم‌السلام

محمدحسن حفیظی، جمهوری‌اسلامی (7 خرداد 1374)، صفحه 2.

439 - حماسه خاندان عقیل در قیام حسینی

محمدجواد طبسی، پاسداراسلام، سال بیستم، شماره 231 (اسفند 1379).

440 - حماسه شب یازدهم

مجتبی محدث، پیام‌زن، سال 2، شماره 5 (مرداد 1372)، صفحه 6 ـ 9.

441 - حماسه عاشورا تنها با منطق عشق فهمیده می‌شود

[سخنان رهبر انقلاب در نمازجمعه تهران]، اخبار (19 اردیبهشت 1377).

442 - حماسه عاشورا در کلام شهیدان

پاسدار اسلام، شماره 197.

443 - حماسه عاشورا

عبدالحمید کشک؛ ترجمه: حسن خامه‌یار، جمهوری‌اسلامی (12 مرداد 1370)، صفحه 9.

444 - حماسه عاشورا، فریاد قهرمانانه ملتها

علی باقری، کیهان (1 و 2 و 3 و 4 مرداد 1369)، صفحه 18، 14.

445 - حماسه عاشورا

محمد نیکو سیر، اطلاعات (31 خرداد 1373)، صفحه 7، 14.

446 - حماسه عاشورای حسینی در آبیک‌فردوس

جواد حاطمی، قدس( 18 مهر 1368)، صفحه 3.

447 - حماسه عباس علیه‌السلام، سقای دشت کربلا

جانباز، شماره 42 (تیر 1372)، صفحه 26 ـ 27.

448 - حماسه قاسم‌بن‌حسن علیه‌السلام، شهیدکربلا

یحیی طالبیان، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان، شماره 2.

449 - حماسه و عرفان امام‌حسین علیه‌السلام

جوادی آملی، جمهوری‌اسلامی(8 ـ 9 اردیبهشت 1377).

450 - حماسه ولایت و ولی حماسه‌وران؛ حسین علیه‌السلام

مسعود علوی، رسالت (20 آبان 1378).

451 - حیات سیاسی و فکری امام‌حسین علیه‌السلام

رسول جعفریان، اطلاعات (17 و 20 خرداد 1374)، صفحه 7.

452 - حیات عاشورا در مرگ ایدئولوژیها

علیرضا علوی‌تبار، ایران (28 اسفند 1380).

453 - خداجویی و مردم دوستی؛ سیره سالار شهیدان

سیدعلی شفیعی، بهار حماسه: ویژه‌نامه‌عاشورای‌حسینی [ضمیمه ماهنامه‌بصائر]، (فروردین1381) صفحه 36 ـ 39.

454 - خداجویی و مردم دوستی؛ سیره سالار شهیدان

[بی‌نام] رسالت (20 فروردین 1380).

455 - خداوند خون‌بهای شهیدان عاشورایی است

جوادی‌آملی، بهار حماسه؛ ویژه‌نامه عاشورای حسینی (ضمیمه ماهنامه بصائر)، (فروردین 1381)، صفحه 5 ـ 9.

456 - خرداد فرزند عاشورا است

محمدرضا سنگری، تربیت، سال‌نهم، شماره 9 (خرداد 1373)، صفحه 4 ـ 5.

457 - خطابه‌ها در مجالس عزاداری

تبیین دیدگاه حضرات آیات و شخصیتها و نظر مخالفین، رضا اسماعیلی و مرتضی پدریان، فرهنگ اصفهان، سال چهارم، شماره 11 (فروردین و اردیبهشت و خرداد 1378)، صفحه 12 ـ 27.

458 - خورشید بر نیزه

محمدرضا هفت‌تنانیان، فرهنگ کوثر، سال چهارم، شماره 38 (اردیبهشت 1379)، صفحه 58 ـ 61.

459 - خورشید کاروان

پس از هشت سال، مریم بصیری، پیام زن، سال نهم، شماره 101، (مرداد 1379)، صفحه 52 ـ 53.

460 - خون حسین علیه‌السلام را در راه خدا صرف کنید تا خیر دنیا و آخرت ببینید

[بی‌نام]، خرداد (2 اردیبهشت 1378).

461 - خیزش توابین به خونخواهی امام حسین علیه‌السلام

خراسان (10 شهریور 1370)، صفحه 3.

462 - دانشگاه عاشورا علیه‌السلام

ع . ح. ب، جمهوری‌اسلامی(30 مرداد 1367)، صفحه 9.

463 - در آینه عاشورا

زهره یزدان‌پناه، زن روز، سال سی‌وهفتم، شماره 1794، (اردیبهشت 1380).

464 - درباره منابع تاریخ عاشورا

رسول جعفریان، آینه پژوهش، سال دوازدهم، شماره 72 ـ 71 (آذر ـ اسفند 1380).

465 - در پاسخ‌نامه‌های مردم کوفه

[بی‌نام]، کیهان (5 شهریور 1367)، صفحه 2.

466 - در پیشگاه حضرت ثاراللّه

عبداللّه نصیری، ایران( 2 آذر 1377)، صفحه 10.

467 ـ در چشمه‌سار زلال عاشورا

محمد بهشتی، آیت‌اللّه، کیهان هوایی، شماره 1137 (14 تیر 1374) صفحه 9.

468 - در رابطه با شناخت امام‌حسین؛

علی زمانی قمشه‌ای، مکتب اسلام، سال سی‌وپنجم، شماره (شهریور 1374)، صفحه 39 ـ 45.

469 - در رثای حسین علیه‌السلام می‌گرییم، اما....

زن روز، شماره 1181 (5 شهریور 1367، صفحه 3.

470 - 36 درس از قیام خونین و ملکوتی حسین علیه‌السلام

محمد محمدی اشتهاردی، اطلاعات هفتگی، شماره 2359 (22 ـ 29 مهر 1366)، صفحه 3، 61.

471 - در سایه عاشورا

احمد زمانی، فرهنگ کوثر، سال سوم، شماره 26 (اردیبهشت 1378)، صفحه 52 ـ 55.

472 - درسها و پیامهای عاشورا

جواد محدثی، جمهوری‌اسلامی (15 اردیبهشت 1377).

473 - درسها و پیام‌های عاشورا

[بی‌نام]، اسوه، شماره 17.

474 - درسهای پس از عاشورا

همشهری (20 خرداد 1374)، صفحه 1، 15.

475 - درسهای محرم

اطلاعات (3 مرداد 1369)، صفحه 1، 2.

476 - درسی از عاشورای حسینی علیه‌السلام

پاسدار اسلام، سال نهم، شماره 104 (مرداد 1369)، صفحه 6 ـ 7.

477 - درسی از مکتب امام‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام] کاروکارگر(7 شهریور 1370)، صفحه 2.

478 - درسی برای همیشه تاریخ

فرامرز سیدآقایی، رسالت (24 تیر 1370)، صفحه 4.

479 - درسی که باید از حسین علیه‌السلام آموخت

جوانان امروز، شماره 1238 (24 تیر 1370)، صفحه 2.

480 - در شعر عاشورایی زبان باید ساده و صمیمی باشد

محمدعلی مجاهدی، جمهوری اسلامی (23 اسفند 1380).

481 - در کرانه عاشورا

محمدحسین پورامینی، قدس (4 اردیبهشت 1378).

482 - در مسلخ عشق؛ نگاهی به انقلاب کربلا در ادب فارسی

محمود یارویسی، اطلاعات (22 فروردین 1381).

483 - در مورد عزای حسینی و بویژه عاشورا

رجبعلی مظلومی، جمهوری‌اسلامی (4 مرداد 1369)، صفحه 11.

484 - در یاد عاشورا

سعید سام‌کن، موعود جوان، سال دوم، شماره 90 (فروردین و اردیبهشت 1379)، صفحه 43 ـ 45.

485 - دستاورد عاشورا: نتایج و آثار انقلاب امام‌حسین علیه‌السلام

عادل ادیب، انتخاب (5 اردیبهشت 1378).

486 - دلیل ترغیب ائمه علیهماالسلام به اقامه عزای حسینی

مرتضی مطهری، حرم، سال یازدهم و دوازدهم، شماره 80 و 79.

487 - دو تصور از امام‌حسین علیه‌السلام

(همنوایی و انقلاب در یک روستای ایران) ماری هگلاند ترجمه: محمد عابدی اردکانی، حضور، سال‌هفتم، پیاپی 27 (فروردین و اردیبهشت 1378)، صفحه 136 ـ 162.

488 - دو تصویر از یک واقعه

غلامعلی حدادعادل، هنر دینی، سال‌دوم، شماره 3 (بهار 1379)، صفحه 53 ـ 60.

489 - دو چهره حادثه کربلا

داودالهامی، درسهایی از مکتب‌اسلام، سال بیست‌ونهم، شماره 4 (مرداد 1368)، صفحه 24 ـ 30.

490 - دو فصل انقلاب سیدالشهدا علیه‌السلام ؛ حجت‌الاسلام علم‌الهدی در جمع عزاداران حسینی در مؤسسه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی تشریح کرد

شما، شماره 261.

491 - ده سال با کتاب عاشورا

کتاب هفته، شماره 279.

492 - دیدگاه‌های مختلف درباره اربعین: به مناسبت فرا رسیدن اربعین حسینی

عباسعلی کامرانیان، کیهان (23 اردیبهشت 1380).

493 - دیده بیدار کربلا

رسالت (1 مرداد 1370)صفحه 4.

494 - ذکر مصیبت و عرفان عاشورا

گفتگو با حاج سعید حدادیان ذاکر اهل بیت، کیهان (15 اردیبهشت 1377).

495 - رابطه قیام امام‌حسین علیه‌السلام با قیام جهانی حضرت مهدی (عج)

سجاد جدیدی راز لیقی، دانشجو، پیش شماره 4.

496 - راز بقاء حسین علیه‌السلام و عاشورا

احمد صادق‌اردستانی، اطلاعات (7 شهریور 1370)، صفحه 6.

497 - راز خون

[درباره عاشورا]، مرتضی آوینی، هنر دینی، شماره 7 (بهار 1380).

498 - راز سوگواری

ع. و، نگاه حوزه، شماره 38 و 39 و 40 (1377).

499 - راز محبت

احمد محیطی اردکانی، مبلغان، سال اول، شماره 10، صفحه 5 ـ 13.

500 - راه امام‌حسین علیه‌السلام را بهتر بشناسیم

صلاح، الف، جمهوری‌اسلامی (18 مرداد 1368)، صفحه 10.

501 - راهبردهای یزیدی در برابر حق

مهدی طباطبایی، کیهان (12 بهمن 1379).

502 - راه حسین، استراتژی پیروز

لطف اللّه میثمی، پیام هاجر، سال نوزدهم، شماره 311 (اسفند 1378).

503 - راه‌حسین علیه‌السلام

اطلاعات (21 اسفند 1367)، صفحه 1، 2.

504 - راه حسین علیه‌السلام

اطلاعات (20 اسفند 1367)، صفحه 1، 2.

505 - راه‌حسین علیه‌السلام، الگوی جاودانه عاشورا برای همه عصرها و نسلها

[بی‌نام]، کاروکارگر (13 خرداد 1378).

506 - رسالت امام‌سجاد علیه‌السلام، پس از نهضت حسینی

جمهوری‌اسلامی (17 دی 1373).

507 - رسالت امام‌سجاد علیه‌السلام، پس از نهضت حسینی

علی‌رضا سیدکباری، جمهوری‌اسلامی، (17 دی 1373) صفحه 15.

508 - رسالت حسین علیه‌السلام

همشهری (28 خرداد 1373)، صفحه 1.

509 - رسالت خواص: نگاهی به بیانات مقام معظم رهبری درباره عبرت‌های عاشورا

احمد خاتمی، اطلاعات (29 ـ 30 تیر 1377).

510 - رسالتی که امام‌حسین علیه‌السلام به انجام رسانید

محمد اقبال، ترجمه؛ فرشته ناصری، مشکوة، شماره 25 (زمستان 1368)، صفحه 169 ـ 181.

511 - رفتار علوی و رسالت خواص از منظر عاشورا

محسن غرویان، بهار حماسه: ویژه‌نامه‌عاشورای‌حسینی [ضمیمه ماهنامه‌بصائر]، (فروردین1381) صفحه 40 ـ 41.

512 - رمز گریه‌های محرم، حمایت از مظلومان است

رسالت (21 خرداد 1374)، صفحه 4.

513 - روایت سفر شهادت از مدینه تا کربلا

علی حجتی کرمانی، سروش، سال دهم، شماره 441 (29 مرداد 1367)، صفحه 21 ـ 48.

514 - روایتی دیگر از شکل‌گیری واقعه کربلا: وجدان شامیان و کوفیان

محمد قراگزلو، همشهری (9 و 12 اردیبهشت 1378).

515 - روایتی ماندگار و نمادهای سرشار

[پیرامون عزاداری برای سالار شهیدان]، ایران (2 اردیبهشت 1378).

516 - روح حماسه در واقعه کربلا

هوشیار، سال‌هفتم، شماره 30 (10 دی 1365)، صفحه 4.

517 - روح عاشورا در کالبد اربعین

حسین ترکش دوز، ایران (12 اردیبهشت 1381).

518 - روزی به پهنای تاریخ؛ گفتاری در تحلیل قیام کربلا به مناسبت فرارسیدن اربعین‌حسینی

محمدجواد مغنیه؛ ترجمه: س. فقیه، بهار (4 خرداد 1379).

519 - روشنگریهای امام حسین علیه‌السلام در نهضت عاشورا

رضا میرزاپور، جمهوری اسلامی (20 فروردین 1380).

520 - رویکرد اخلاقی به حادثه عاشورا و شهادت امام‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، همشهری (4 اردیبهشت 1378).

521 - رهبر انقلاب: قیام امام‌حسین علیه‌السلام درس عملی برای مسلمانان در طول تاریخ بشریت است

جمهوری اسلامی (20 خرداد 1374)، صفحه 14، 15.

522 - رهبر انقلاب: همه عاشورایی باشیم تا زمینه اصلاح دنیا و ظهور حضرت مهدی(عج) فراهم شود

کیهان (4 خرداد 1374)، صفحه 14.

523 - رهبرمعظم انقلاب در خطبه‌های نمازجمعه دیروز تهران: عاشورا، درسی عملی برای مسلمانان در طول تاریخ است.

اطلاعات (20 خرداد 1374)، صفحه 1، 3.

524 - رهبری و عاشورا

محمدعلی شرعی، رسالت( 22 و 23 و 24 و 25 و 26 خرداد 1373)، صفحه 1، 16، 20.

525 - ره‌یافت‌های تحلیل عاشورا

عباس ایزدپناه، بهار حماسه: ویژه‌نامه عاشورای حسینی [ضمیمه ماهنامه بصائر]، (فروردین 1381)، صفحه 32 ـ 35.

526 - رهیافت‌های تحلیل عاشورا

عباس ایزدپناه، رسالت (19 فروردین 1380).

527 - ریشه در جان ـ سه روز با سوگواران حسینی در حاشیه کویر

مریم مقبلی، زن‌روز، شماره 1658 (23 خرداد 1377)، صفحه 28 ـ 30

528 - ریشه‌ها و تاریخ تحول دسته‌های عزاداری

صمد پوررنگ، سروش، شماره 934.

529 - ریشه‌های تاریخی قیام امام‌حسین علیه‌السلام

[بخشی از مقاله بلند دکتر محمد حسینی مشایخ فریدنی و دکتر عبدالحسین زرین‌کوب که در دایرة المعارف تشیع به چاپ رسیده است.]، همشهری (13 ـ 14 اردیبهشت 1377).

530 - ریشه‌های عاشورا و درسهای آن، مصطفی میرسلیم

شما، شماره 214 (10 خرداد 1380) و شماره 215 و 217. (خرداد 1380).

531 - ریشه‌های قیام

رسالت (28 خرداد 1373)، صفحه 6.

532 - زمینه‌سازان فاجعه کربلا

[بی‌نام]، رسالت (2 و 4 و 6 شهریور 1367)، صفحه 4.

533 - زمینه‌ها و پیامدهای قیام عاشورا

[بی‌نام] سلام، (14 مرداد 1372) صفحه 6.

534 - زمینه‌های اجتماعی واقعه عاشورا

تاریخ اسلام، سال‌اول، شماره 1 (پاییز 1379).

535 - زمینه‌های اجتماعی واقعه عاشورا

علی‌محمد ولوی، تاریخ اسلام، شماره 1، صفحه 196 ـ 206.

536 - زمینه‌های اجتماعی وقوع فاجعه کربلا

[بی‌نام]، نگهبان، سال هفتم شماره 52 (مرداد 1378).

537 - زمینه‌های اعتقادی نهضت عاشورا

عبدالکریم حسینی قزوینی، جمهوری اسلامی (25 مرداد 1367)، صفحه 10.

538 - زمینه‌های مردم‌شناسی در نهضت کربلا

عبدالعلی بازرگان، خرداد (14 و 15 اردیبهشت 1378).

539 - زنان در نهضت سیدالشهدا

زهرا آیت‌اللّهی، پیام‌زن، شماره 74.

540 - زنان کربلا

[بی‌نام]، گلستان قرآن، شماره 104 (اردیبهشت 1380).

541 - زنان و نهضت حسینی

مرضیه شکوری، کوثر، سال‌دوم، شماره 14 (اردیبهشت 1377)، صفحه 58 ـ 60.

542 - زندگی امام‌حسین علیه‌السلام در یک نگاه

علی‌رضا مهاجر، کیهان (6 بهمن 1371)، صفحه 6.

543 - زیارت پیام‌آور شور و شوق

[اثر زیارت امام‌حسین علیه‌السلام در روح انسان]، [بی‌نام ]کوثر، سال دوم، شماره 14 (اردیبهشت 1377)، صفحه

38 ـ 40 و 55.

544 - زیباترین مدیریت

مدیریت عاشورایی است، محمد باشتنی، کارمند، سال‌دوم، شماره 13 (خرداد 1377)، صفحه 20 ـ 21 و 51.

545 - زینب علیهاالسلام ام‌المصائب مظهر استقامت

[بی‌نام]، ابرار (6 دی 1366)، صفحه 1، و 8.

546 - زینب بانوی حماسه‌ساز

جمهوری‌اسلامی (13 آذر 1368)، صفحه 5.

547 - زینب بزرگ بانوی افتخارآفرین تاریخ اسلام

[بی‌نام]، قدس (6 دی 1366)، صفحه 4.

548 - زینب علیهاالسلام ؛ بلندترین فریاد زمان

مهدیه طاهری، زن‌روز، شماره 1150 (12 دی 1366)، صفحه 16، 17، 44، 45.

549 - زینب پرستار نهضت عاشورا

محمدجواد مهری، پاسدار اسلام، شماره 212.

550 - زینب علیهاالسلام ؛ پیام‌آور انقلاب کربلا

[بی‌نام]، اطلاعات،(6 دی 1365) صفحه 1 و 2.

551 - زینب، پیام‌آور خون شهیدان

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (16 دی 1365)، صفحه 11.

552 - زینب علیهاالسلام پیام‌آور عاشورا

کار و کارگر (22 آبان 1370)، صفحه 1 و 12.

553 - زینب، پیام‌آور عاشورا، نگاهی به زندگی زینب علیهاالسلام و نقش ایشان در احیای حماسه حسینی

جمشید معظمی، ابرار (23 اردیبهشت 1380).

554 - زینب علیهاالسلام، پیام‌آور ...

کاروکارگر(19 مهر 1373)، صفحه 1.

555 - زینب علیهاالسلام پیامبر انقلاب حسین

احمد صادقی‌اردستانی، اطلاعات (19 دی 1371)، صفحه 6.

556 - زینب علیهاالسلام تداوم بخش انقلاب کربلا

اطلاعات (3 آذر 1369)، صفحه 2.

557 - زینب علیهاالسلام تداوم بخش انقلاب کربلا

[بی‌نام]، اطلاعات (16 دی 1365)، صفحه 2.

558 - زینب علیهاالسلام تعیین دستاورهای قیام کربلا

[بی‌نام]، اطلاعات( 24 آذر 1367) صفحه 2.

559 - زینب را باید به درستی شناخت

[نقد مقاله زینب را از نو باید شناخت منتشره در 29/1/1379]، جواد محدثین، فتح (3 اردیبهشت 1379).

560 - زینب علیهاالسلام، زنی آن‌گونه که باید

جعفر شهیدی، اطلاعات (25 تیر 1381).

561 - زینب علیهاالسلام زینت تاریخ

ابرار (22 آبان 1370)، صفحه 1، 2.

562 - زینب علیهاالسلام فریادگر مظلومیت عاشورا

ابرار (3 آذر 1369)، صفحه 1، 2.

563 - زینب علیهاالسلام قافله‌دار اسیران آزادی‌آفرین کربلا

[بی‌نام]، اطلاعات هفتگی، شماره 2369 (2 ـ 9 دی 1366)، صفحه 3.

564 - زینب علیهاالسلام قافله سالار عشق

سلام (22 آبان 1370)، صفحه 2.

565 - زینب علیهاالسلام قهرمان کربلا

س، رحیمی، جهان اسلام (23 آبان 1370)، صفحه 4.

566 - زینب کبری علیهاالسلام، آینه‌دار عزت عاشورایی

مهدی خلیلیان، رسالت (25 تیر 1381).

567 - زینب علیهاالسلام کربلای جاری

سخنرانی محمدحسین‌فضل‌اللّه، ترجمه؛ مجیدمرادی، پیام‌زن، سال‌دهم، شماره 113 (مرداد 1380).

568 - زینب علیهاالسلام و استمرار حماسه کربلا

جمهوری‌اسلامی (19 مهر 1373)، صفحه 14.

569 - ساجد وادی عشق: به مناسبت تولد فخر عاشقان و سرور آزادگان جهان حضرت حسین‌بن‌علی علیه‌السلام : گفت‌وگو با محی‌الدین بهرام محمدیان

کیهان (20 آبان 1378).

570 - سازگار بودن علم به شهادت با تلاش برای زندگی قانونی

[اصول تحلیل حادثه قیام امام‌حسین علیه‌السلام ]، محمدتقی جعفری، کیهان (2 اردیبهشت 1378).

571 - سالروز اربعین حسینی

هاشم هوشی سادات، اطلاعات هفتگی، شماره 2359 (22 ـ 29 مهر 1366)، صفحه 4.

572 - سپهسالار عشق: جرعه‌ای از فرات فضایل حضرت‌ابوالفضل علیه‌السلام

احمد لقمانی، رسالت (5 اردیبهشت 1378).

573 - سپهسالار کربلا ـ جانباز عاشورا: به مناسبت میلاد حضرت‌ابوالفضل علیه‌السلام

عبداللّه نصیری، ایران (11 آبان 1379).

574 - سخنان امام‌حسین علیه‌السلام پس از ورود به کربلا

[بی‌نام]، کیهان (17 شهریور 1367)، صفحه 2.

575 - سخنان امام‌حسین علیه‌السلام خطاب به استاندار مدینه

کیهان (23 و 24 مرداد 1367)، صفحه 2.

576 - سخنرانی زینب کبری در کوفه

جهان اسلام (1 مرداد 1370)، صفحه 3.

577 - سرالاسرار آن پرچم سرخ

غلامعلی رجایی، اطلاعات (1 خرداد 1379).

578 - سرنوشت قاتلان کربلا

جلال موسوی متقی، زن روز، شماره 1706.

579 - سرهای قدسیان همه بر زانوی غم است

[عزاداری و سوگواری امام حسین]، گزارش از مجید رزازی، کیهان (15 اردیبهشت 1377).

580 - سفر خون

ابوالقاسم حسینخانی، جام، سال چهارم، شماره 36( خرداد 1374)، صفحه 4 ـ 7.

581 - سفر شهادت

[درباره امام حسین علیه‌السلام ]، موسی صدر، آزاد، (12 اردیبهشت 1381).

582 - سفرنامه کربلا

احمد زمانی، فرهنگ کوثر، سال چهارم، شماره 43 (مهر 1379، صفحه 59 ـ 61.

583 - سلام بر تو ای شهید بیدارگر

رحیم نوبهار، بیان (4 خرداد 1379).

584 - سلام بر حسین

امید انقلاب، سال نهم، شماره 206 (28 مرداد 1368)، صفحه 12 ـ 13.

585 - سلام بر حسین علیه‌السلام، خبر جنوب

(20 اسفند 1367)، صفحه 1، 7.

586 - سلام بر حسین علیه‌السلام

خبر جنوب (20 اسفند 1367)، صفحه 1، 7.

587 - سلام بر حسین علیه‌السلام

قدس (2 مرداد 1369)، صفحه 1، 7.

588 - سلام بر عاشورا

قدس (9 مرداد 1369)، صفحه 1، 8.

589 - سماع عارفان در کربلا

مسعودرضا مدرسی چهاردهی، تبیان، سال هشتم، شماره 39 (فروردین و اردیبهشت 1379)، صفحه 20 ـ22.

590 - سوار بر کشتی نجات حسین علیه‌السلام : تحلیل قیام عاشورا

محمدتقی جعفری، کیهان فرهنگی، سال هجدهم، شماره 174 (فروردین 1380).

591 - سوگ سروده‌های عاشورایی در ادب فارسی

منصور رستگار فسائی، کیهان (6 و 8 اردیبهشت 1379).

592 - سوگ سروده‌های عاشورایی: نگاهی به اشعار شاعران کرد متاثر از قیام کربلا

کیهان فرهنگی، سال هجدهم، شماره 184 (بهمن 1380).

593 - سوگواری سیدالشهدا در تهران قدیم

حسن بیگی، گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 104 (اردیبهشت 1380).

594 ـ سوگواری و ارزشهای شیعه

غلام‌رضا گلی‌زواره، بصائر، سال‌دوم، شماره 9 (تیر 1374)، صفحه 42 ـ 46.

595 - سوم شعبان روز پاسداری از خون حسین علیه‌السلام، پاسدار اسلام

سال ششم، شماره 64(فروردین 1366)، صفحه 7.

596 - سوم شعبان، ولادت امام حسین

پاسدار اسلام، سال دوازدهم، شماره 34 (بهمن 1371) صفحه 6 و 7.

597 - سه عنصر اساسی در ساختمان نهضت حسینی

مرتضی مطهری، جمهوری‌اسلامی(27 مرداد 1367)، صفحه 10.

598 - سهم نخبگان و عوام در حادثه عاشورا

عباس رضوی، انتخاب (2 ـ 5 اردیبهشت 1378).

599 - سیاست امام حسین علیه‌السلام در واقعه عاشورا

فریبرز درجزی، کیهان (29 اردیبهشت 1381).

600 - سیدالساجدین، پیام‌آور انقلاب‌حسینی

جوادی، کاروکارگر،(5 دی 1374)، صفحه 2، (6 دی 1374)، صفحه 2.

قمست چهارم

601 - سیدالساجدین، پیام‌آور بزرگ انقلاب‌حسینی

اطلاعات (20 بهمن 1370)، صفحه 9.

602 - سیدالساجدین، حافظ میراث عاشورا: به مناسبت سالروز شهادت امام‌زین‌العابدین

اطلاعات (18 فروردین 1380).

603 - سیدالشهدا علیه‌السلام اسوه عزت

محمدحسین مهوری، رسالت (14 فروردین 1381).

604 - سیدالشهدا علیه‌السلام چهره واقعی اسلام را نشان داد: گفتگو با اکبر ایرانی مدیر مرکز نشر میراث مکتوب

گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 107 (اردیبهشت 1380).

605 - سیر تاریخی عزاداری

محب نجفی، کوثر، سال دوم، شماره 14 (اردیبهشت 1377)، صفحه 20 ـ 32 و 27.

606 - سیره سفیران عرش در عزای سیدالشهدا علیه‌السلام

سیدحسن‌فاطمی، بهار حماسه، ویژه‌نامه‌عاشوراحسینی [ضمیمه‌ماهنامه بصائر]، (فروردین 1381)، صفحه 50 ـ 51.

607 - سیره و روش تبلیغ و تبیین حادثه عاشورا

هاشم هاشم‌زاده هریسی، صدای عدالت (5 خرداد 1380).

608 - سیری در سیره اخلاقی امام‌حسین علیه‌السلام

ابوالقاسم یعقوبی، فرهنگ کوثر، سال چهارم، شماره 44 (آبان 1379)، صفحه 37 ـ 38.

609 - سیری در علل پیدایش حماسه عاشورا

مصطفی قنبرپور، ابرار (12 ـ 13 اردیبهشت 1377).

610 - سیمای حسین علیه‌السلام در احادیث پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم

علی‌اصغر صرفه‌جو، جام‌جام،(17 مهر 1381)، صفحه 8.

611 - سیمای حسین علیه‌السلام در همیشه تاریخ

علی شریعتی مزینانی، همشهری، (28 خرداد 1373) صفحه 6.

612 - سیمای خون‌فام حسین در صحنه حق و باطل همیشه تاریخ

مسعود محمدی اصفهانی، اطلاعات(8 شهریور 1367)، صفحه 6.

613 - سیمای زن در نهضت حسینی

[بی‌نام]، شاهد بانوان، شماره 151 (15 شهریور 1367)، صفحه 32 ـ 33.

614 - سیمای عاشورا در دیدگاه امام‌خمینی رحمه‌الله

[بی‌نام] رسالت (19 اردیبهشت 1377).

615 - سیمای عاشورای حسینی علیه‌السلام

رضا اکرمی، رسالت (4 اردیبهشت 1378).

616 - سیمای کربلا در آیینه آمار

محمدرضا هادی‌زاده، بهار حماسه؛ ویژه‌نامه عاشورای حسینی (ضمیمه ماهنامه بصائر)، (فروردین 1381)، صفحه 19.

617 - شریک حماسه سیدالشهدا علیه‌السلام

ابوالفضل علیدوست ابرقوئی، کیهان( 24 خرداد 1377)، صفحه 6.

618 - شریک حماسه سیدالشهدا علیه‌السلام : به بهانه بیستم صفر سالروز اربعین حسینی

ابوالفضل علیدوست‌ابرقوئی، کیهان (24 خرداد 1377).

619 - شط تشنه

[واقعه کربلا]، روح‌اللّه مهدی‌پور عمرانی، سلام (15 اردیبهشت 1377).

620 - شکوه شورانگیز آزادی و انتخاب

اطلاعات (9 مرداد 1369)، صفحه 1، 2.

621 - شگفتیهای تولد حسین علیه‌السلام آشنای بهشت و آسمان

سیاست روز (28 مهر 1380).

622 - شناخت حادثه کربلا درس زندگی

احمداحمدی، عصر آزادگان (4 و 5 اردیبهشت 1378).

623 - شورانگیزترین حماسه انسانی؛

فضایل امام حسین علیه‌السلام، محمدحسین مردانی نوکنده، جام‌جم، (26 و 31 فروردین 1381).

624 - شهادت امام حسین علیه‌السلام آگاهی بخش قرنها؛ تحلیلی بر علل وقوع واقعه کربلا

[بی‌نام]، شما، شماره 255 (9 اسفند 1380).

625 - «شهادت» با کدامین پیام جاودانه شد؟

عزت اللّه دهقان، ایران (21 ـ 22 تیر 1374).

626 - شهادت، برای تجدید حیات اسلام

کیهان،(7 شهریور 1367)، صفحه 2، 17.

627 - شهادت شاهد کربلا

رسالت (28 شهریور 1366)، صفحه 1، 12.

628 - شهادت مظلومانه سیدالشهدا علیه‌السلام بیدارگر و حرکت‌آفرین بود

[پرسش و پاسخ]، زیری قاینی، حرم، سال یازدهم و دوازدهم، شماره 80 و 79.

629 - شهدایی از شمایل سیدالشهدا

مسعود علوی، رسالت (17 فروردین 1381).

630 - شیرزن کربلا اسوه پرستاری

منصور دهدار، جمهوری‌اسلامی(6 دی 1366)، صفحه 9.

631 - شیوه‌های تحریف‌شناسی در نهضت عاشورا

عباس ایزدپناه، جمهوری‌اسلامی (12 اردیبهشت 1377).

632 - صبر، درسی از تاریخ کربلا

م کلهر، کیهان( 8 مرداد 1369)، صفحه 6.

633 - طبل عزا را بنواز ای فلک ...

[درباره عزاداریهای مردم در ماههای محرم و صفر ]کاروکارگر (14 اردیبهشت 1377)

634 - طلوع خورشید در افقی مه‌آلود(2): تاریخ تشیع پس از شهادت امام‌حسین علیه‌السلام

حجت‌اللّه ایزدی، فصلنامه مصباح، شماره 26.

635 - طنین عاشورا در فرهنگ عامه، مرزداران

سال‌هفتم، شماره 84( شهریور 1368)، صفحه 48 ـ 50.

636 - طنین فریاد حسین علیه‌السلام در فردای تاریخ

[بی‌نام]، مرزداران، سال ششم، شماره 60 (شهریور 1366)، صفحه 10 ـ 11، 17.

637 - عاشورا، آئینه تمام نمای حق

[بی‌نام]، رسالت (8 مرداد 1369)، صفحه 4.

638 - عاشورا از منظر فقاهت امام‌خمینی

ضیاء مرتضوی، جمهوری‌اسلامی (12 ـ 19 اردیبهشت 1377).

639 - عاشورا، اسطوره تحقق یافته امت اسلامی

محمد خاتمی، همشهری (26 خرداد 1377).

640 - عاشورا، الگوی همیشگی تاریخ

جمهوری اسلامی (17 خرداد 1374)، صفحه 1، 14.

641 - عاشورا، انفجار نور در ظلمت

جوانان امروز، شماره 1197 (8 مرداد 1369)، صفحه 3.

642 - عاشورا؛ بزرگترین معجزه ایمان

حمید تجریشی، کیهان (30 ـ 31 اردیبهشت 1377).

643 - عاشورا پیامد تغییر ارزش‌ها

شمس‌اللّه مریجی، معرفت، سال یازدهم، ش 56 (مرداد 1381)، صفحه 16 ـ 24.

644 - عاشورا، پیامی برای همه عصرها و نسل‌ها

صبح، سال‌اول، شماره 8 (16 خرداد 1374)، صفحه 7.

645 - «عاشورا» پیش زمینه برداشتهای مختلف

محمدحیدری قاسمی، اطلاعات (14 اردیبهشت 1377).

646 - عاشورا، تبلور حقیقت‌طلبی انسان

مرتضی مطهری، کیهان‌هوایی، شماره 1277.

647 - عاشورا، تجلی آئین محمدی

محمدرضا شفیعی، کیهان (16 خرداد 1374)، صفحه 7.

648 - عاشورا، تداوم‌بخش اسلام محمدی

[بی‌نام]، پاسدار اسلام، سال هفتم، شماره 81 (شهریور 1367)، صفحه 6 ـ 7، 46.

649 - عاشورا تقابل دو فلسفه سیاسی

هاشم آغاجری، عصرما، شماره 214 (خرداد 1380).

650 ـ عاشورا تماشاگه اسرار خدا

حکمت‌اللّه ملاصالحی، کیهان هوایی، شماره 1137 (14 تیر 1374)، صفحه 5.

651 - عاشورا؛ جنگ برای صلح: گفتگو با حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمدجواد حجتی‌کرمانی

صبح‌امروز (4 اردیبهشت 1378).

652 - عاشورا چکیده تاریخ

[بی‌نام]، رسالت (30 مرداد 1367)، صفحه 1، 12.

653 - عاشورا، ... حدیث جاودانه عشق

رسالت(11 شهریور 1366)، صفحه 4.

654 ـ عاشورا، ... حدیث نامکرر عاشقی

رسالت (10 شهریور 1366)، صفحه 4.

655 - عاشورا، حماسه جاویدان تاریخ

حیدر قاسمی، اطلاعات (15 اردیبهشت 1377).

656 ـ عاشورا حماسه خون و قیام

[بی‌نام]، نقش قلم، سال‌هشتم، شماره 396(8 شهریور 1366)، صفحه 1، 4.

657 - عاشورا، حماسه عشق و ایثار

م، توکل، جمهوری‌اسلامی (8 اردیبهشت 1378).

658 - عاشورا خاستگاه ایثار مردم ما

[بی‌نام]، خراسان(13 مهر 1366)، صفحه 2، 7.

659 ـ عاشورا در آینه زمان

موسی میرمدرس، پاسدار اسلام، شماره 162 (خرداد 1374)، صفحه 4 ـ 5.

660 - عاشورا در تاریخ

محمود فرشیدی، رسالت (19 فروردین 1380).

661 - عاشورا در ترازوی خرد و اسطوره

عباس ایزدپناه، رسالت (19 اردیبهشت 1378).

662 - عاشورا در دو جبهه جبهه‌امام و جبهه متحجرین

علی‌محمد بیرجندی، اطلاعات هفتگی، شماره 2532 (26 تیر ـ 9 مرداد 1370)، صفحه 8 ـ 9، 36.

663 - عاشورا؛ درس جانبازی در مکتب امام‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، کایر، سال‌هشتم، شماره 367(14 شهریور 1366)، صفحه 1، 4.

664 - عاشورا درسی دیگر

پلیس انقلاب، سال نهم، شماره 102( مرداد 1369)، صفحه 4 ـ 6.

665 - عاشورا در فقه: ارزیابی دیدگاه فقهی امام‌خمینی رحمه‌الله و دیگر فقیهان درباره قیام سیدالشهدا علیه‌السلام

ضیاء مرتضوی، اطلاعات (12 اردیبهشت 1378).

666 - عاشورا در فقه

ضیاءالدین مرتضوی، جمهوری اسلامی (10 ـ 30 تیر 1374).

667 - عاشورا در کلام امام خمینی رحمه‌الله ؛ قیام عاشورا اسوه آزادگان

بهارحماسه: ویژه‌نامه عاشورای‌حسینی (ضمیمه ماهنامه بصائر)، (فروردین 1381)، ص 2.

668 - عاشورا در کلام مقام معظم رهبری؛ امام حسین علیه‌السلام الگوی انسان‌ها؛ بهار حماسه؛ ویژه‌نامه عاشورای حسینی

(ضمیمه ماهنامه بصائر)، (فروردین 1381)، صفحه 3.

669 - عاشورا در مکه

[بی‌نام]، کار و کارگر، سال سوم، شماره 130(4 مهر 1366)، صفحه 6.

670 - عاشورا، رستاخیز بزرگ

گودرز گودرزی، کیهان (25 تیر 1370)، صفحه 22.

671 - عاشورا، رمز جاودانگی

محمود فرشیدی، رسالت (8 تیر 1372)، صفحه 1، 16.

672 - عاشورا: رمز راز جاودانگی

همشهری (8 تیر 1372)، صفحه 1.

673 - عاشورا، رهگشای تشیع

جعفر شهیدی، اطلاعات ویژه‌نامه. (13 خرداد 1374)، صفحه 13.

674 - عاشورا، سمبل حج حسین

سلام (28 خرداد 1373)، صفحه 2.

675 - عاشورا صحنه برخورد فرهنگ آزادی‌خواهی و خودکامگی

محمد بسته‌نگار، خرداد (2 خرداد 1378).

676 - عاشورا، عرفان و عشق: نگاهی به قیام امام‌حسین علیه‌السلام در آثار عارفان

محمد باری، سروش سال هفدهم، شماره 741 (13 خرداد 1374)، صفحه 12 ـ 16).

677 - عاشورا، عرفان و هنر

اطلاعات (18 مرداد 1368)، صفحه 1، 4.

678 - عاشورا عظیم‌ترین حماسه تاریخ آفرینش

هاشم هوشی سادات، اطلاعات هفتگی، شماره 2445 (11 ـ 25 مرداد 1368)، صفحه 8 ـ 9.

679 - عاشورا؛ عقل و عشق: تحلیل واقعه عاشورا و حرکت امام‌حسین علیه‌السلام در گفت‌وگو با عبدالکریم سروش

صبح‌امروز (4 اردیبهشت 1378).

680 - عاشورا، عید خون شیعه

اطلاعات هفتگی، شماره 2353(11 ـ 18 شهریور 1366)، صفحه 3، 61.

681 - عاشورا، ماندن یا حرکت

حسینعلی نجارپور، اطلاعات (24 خرداد 1377).

682 - عاشورا ...

محمدرضا حکیمی، مجد، سال‌سوم، شماره 14 (خرداد ـ تیر 1373)، صفحه 12 ـ 37.

683 - عاشورا، مشعل فروزان تاریخ

صفی‌اللّه لشینی، صف، شماره 160 (تیر 1372)، صفحه 6 ـ 9.

684 - عاشورا، مظلومیتی مضاعف

محمدرضا حکیمی، ایران، (22 اردیبهشت 1381).

685 ـ عاشورا، مکتب همیشه زنده حسین علیه‌السلام

مرتضی مطهری، زن روز، شماره 1132 (7 شهریور 1366)، صفحه 11، 44، 45.

686 - عاشورا، نماد توسعه بدون محوریت ولایت و عدالت

ابوالفضل عبادی، صبح، سال‌ششم، شماره 117 (14 اردیبهشت 1379).

687 - عاشورا نمودار احیای اسلام

هاشم هوشی سادات، اطلاعات هفتگی، شماره 2489. (17 ـ 24 مرداد 1369) صفحه 17، 38.

688 - عاشورا، نیاز فکری نسل امروز

محمدجواد حیدری‌کاشانی، پاسدار اسلام، شماره 197.

689 - عاشورا و آرمان‌های بعثت: گفتگو با حجت‌الاسلام‌والمسلمین معادیخواه

صبح‌امروز (4 اردیبهشت 1378).

690 - عاشورا و آزادی

محسن کدیور، صدای عدالت، 26 و 27 و 28 اسفند 1380).

691 - عاشورا و ادب کهن فارسی

محمدکاظم کاظمی، قدس (15 اردیبهشت 1377).

692 - عاشورا و ادبیات

م. ب. محمدیان، اطلاعات( 21 و 22 و 23 و 24 و 27 و 28 و 29 و 30 و 31 مرداد 1369)، صفحه 6، (4 شهریور 1369)، صفحه 6.

693 - عاشورا و اقبال

پرویز عباسی داکانی، بعثت، سال هشتم، شماره 34 (2 آبان 1366)، صفحه 1، 4.

694 - عاشورا والاترین حماسه بر بلندای تاریخ

مرتضی مهدوی یگانه، پیام انقلاب، سال شانزدهم، شماره 339 (15 خرداد تا اول تیر 1374)، صفحه 24 ـ 27.

695 - عاشورا و انتظار در معرض هجوم دین‌ستیزان

علیرضا سربخش، صبح، شماره 101.

696 - عاشورا و تحریف: بازنویسی شش سخنرانی در ایام عاشورای سال 1356

احمد بهشتی، اطلاعات (4 و 8 و 11 و 12 و 13 اردیبهشت 1378).

697 - عاشورا و تحلیل‌های مختلف کلامی و اجتماعی

[گزارشی از گفتگو با حجت‌الاسلام پارسانیا]، یحیی عظیمی، خراسان (18 فروردین 1380).

698 - عاشورا و جلوه‌های معنوی

[بخشهایی از کتاب «ره‌توشه راهیان نور» ]جواد محدثی، کاروکارگر (15 اردیبهشت 1377).

699 ـ عاشورا و حکومت

محمدتقی رهبر، مسجد، سال چهارم، شماره 19 (فروردین، اردیبهشت 1374)، صفحه 20 ـ 26.

700 - عاشورا و ساختار جامعه

محمدرضا حکیمی، ایران، (26 اردیبهشت 1381).

701 - عاشورا و عدالت

محمدرضا حکیمی، جام‌جم (18 و 20 فروردین 1380).

702 - عاشورا و عظمت یک فاجعه

[بی‌نام]، اولیاء اصفهان، شماره 1758 (2 شهریورماه 1367)، صفحه 1، 8.

703 - عاشورا و فرهنگ خودباختگی و خودباختگی فرهنگی

حسن پوشنگر، رسالت (21 خرداد 1374)، صفحه 2.

704 - عاشورا و موقعیت‌های ایمانی

[بی‌نام]، بنیان (26 و 27 و 28 اسفند 1380).

705 - عاشورا، هدف و بسترها

محمدحیدری قاسمی، اطلاعات (28 ـ 31) فروردین 1378).

706 - عاشورای حسینی بیعت مجدد مردم اردبیل با ولایت و رهبری

سبلان، سال‌دوم، شماره 4 (1373)، صفحه 5.

707 - عاشورای حسینی، چراغ جاودانه فروزان راه بشریت

[بی‌نام]، اطلاعات (29 تیر 1370)، صفحه 8.

708 - عاشورای حسینی

[بی‌نام]، اولیاء اصفهان، شماره 1709 (12 شهریور 1366)، صفحه 1، 8.

709 - عاشورای عشق

ایرج تبریزی، سروش، سال هفدهم، شماره 742 (27 خرداد 1374)، صفحه 5 ـ 6.

710 - عاشورا یک ایست بزرگ

محمدرضا حکیمی، ایران (26 اسفند 1380).

711 - عاشورایی باشیم

محمود فرشیدی، رسالت (4 خرداد 1374)، صفحه 1، 12.

712 - عاشور در راه است

کیهان ورزشی، سال سی و چهار، شماره 1806 (21 مرداد 1368)، صفحه 3.

713 - عباس‌بن‌علی علیه‌السلام ؛ آن شبه پدر:در گرامیداشت چهارم شعبان سالروز ولادت سرورانگیز حضرت‌عباس علیه‌السلام

باقر شریف القرشی، کیهان (29 مهر1380).

714 ـ عبرت عاشورا

مهدی حیدری‌کبیر، کیهان(25 تیر 1374)، صفحه 6.

715 - عبرتهای عاشورا؛ به مناسبت اربعین شهادت حضرت اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام

علی‌شیرازی، جمهوری‌اسلامی (13 خرداد 1378).

716 - عبرت‌های عاشورا

عطاءاللّه مهاجرانی، اطلاعات (29 ـ 31 فروردین 1378).

717 - عبرت‌های عاشورا

عطاءاللّه مهاجرانی، اطلاعات (2 و 5 اردیبهشت 1378).

718 - عبرت‌های عاشورا

متن کامل سخنان مقام معظم رهبری حضرت آیت‌اللّه خامنه‌ای (مدظلّه‌العالی).در سال 1375 هنر دینی شماره 7 (بهار 1380).

719 - عزاداری برای سیدالشهدا علیه‌السلام

محمد کریم عبداللهی، اسوه، سال پنجم، شماره 52 (فروردین 1381).

720 - عزاداری در سیره ائمه علیهماالسلام و رهبران مذهبی

گودرز نجفی، همشهری (1 اردیبهشت 1378).

721 - عزاداری در لکهنو

خان محمد عامر، کیهان فرهنگی، سال هجدهم، شماره 174 (فروردین 1380).

722 - عزاداری سنتی را احیا کنیم

رسالت (26 مرداد 1367)، صفحه 10.

723 - عزاداری محرم در سفرنامه‌ها

[بی‌نام]، حرم، سال دهم، شماره 67 (خرداد 1379).

724 - عزای پویا

کیهان (29 تیر 1370)، صفحه 6.

725 - عشق روی تو سرشته است به آب و گل من

[بی‌نام]، رسالت (15 دی 1373).

726 - عظمت فاجعه کربلا

ندای جمعه، سال اول، شماره 1( تیر 1373)، صفحه 8 ـ 10.

727 - عظمت وجودی امام‌حسین علیه‌السلام

اطلاعات (13 خرداد 1374)، صفحه 7.

728 - علل کج‌اندیشی در مورد نهضت حسینی

عبداللّه فاطمی‌نیا، رسالت (29 فروردین 1378).

729 - علل ماندگاری نهضت امام حسین علیه‌السلام

[گزارشی از گفتگو با حجت‌الاسلام و المسلمین مبلغی]، خراسان، (8 فروردین 1380).

730 - علل و انگیزه‌های قیام امام‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، آزادگان، شماره 1 (مرداد 1370)، صفحه 52 و 54.

731 - علمدار عشق، آبروی آب: ابوالفضائل، عباس علیه‌السلام

ایرج تبریزی، سروش، سال‌هفدهم، شماره 741 (13 خرداد 1374)، صفحه 10 ـ 11.

732 - علمدار عشق: پیشکش به فدایی حسین علیه‌السلام ابوالفضل عباس‌بن‌علی علیه‌السلام

بهروز ساقی، کیهان (22 آبان 1378).

733 - علمدار کربلا: نگاهی به فضایل عباس‌بن‌علی علیه‌السلام

محمدرضا جواهری، قدس (7 و 20 خرداد 1377).

734 - عمان سامانی و عاشورا

دیدگاه عرفانی، محمدهادی‌زاده، انتخاب (12 آبان 1379).

735 - عمیق‌ترین درس عاشورا

عباس لطفی، رسالت (31 خرداد 1372)،صفحه 4.

736 - عنایت امام حسین علیه‌السلام به آیت‌اللّه مرعشی نجفی

محمدباقر بدوی، کیهان (21 اردیبهشت 1381).

737 - عنصر اصلاح در حماسه حسینی

[بی‌نام]، بیان (8 خرداد 1379).

738 - عنصر تبلیغ در نهضت حسینی

جهان اسلام (20 فروردین 1371)، صفحه 7.

739 - عنصر تبلیغ در نهضت حسینی

مطهری، کیهان هوایی، شماره 1325 ـ 1326.

740 - عوامل و زمینه‌های شهادت امام‌حسین علیه‌السلام

روح‌اللّه حسینیان، کیهان (25 اردیبهشت 1378).

741 - فداکاری در راه عالی‌ترین ارزشهای انسانی

محمدتقی جعفری، کیهان (29 و 31 فروردین 1378).

742 - فرجام تبهکاران

سیدعلی‌نقی میرحسینی، فرهنگ کوثر، سال‌چهارم، شماره 38 (اردیبهشت 1379)، صفحه 56 ـ 57؛ شماره 39، صفحه 54 ـ 56.

743 - فرهنگ عاشورا، الهام‌بخش قیام امام‌خمینی رحمه‌الله

محمد موسوی، ابرار (4 خرداد 1377).

744 - فرهنگ عاشورا

امام‌خمینی و ادبیات انقلاب، [بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (4 اردیبهشت 1378).

745 - فرهنگ‌عاشورا (بررسی علل حرکت امام حسین علیه‌السلام به سوی کوفه)

سیامک مختاری، کیهان (27 فروردین 1381).

746 - فرهنگ عاشورا تصحیح اندیشمندانه عادت‌ها

عباس صالحی، انتخاب (30 فروردین 1378).

747 - فرهنگ عاشورا در عصر سکولار

مجید محمدی، خرداد (4 و 5 اردیبهشت 1378).

748 - فرهنگ عاشورا در گفتمان بقا

سعید حجاریان، ایران (31 فروردین 1378).

749 - فرهنگ عاشورا

سعید حجاریان، بازتاب اندیشه، سال اول، شماره 1 و 2 (فروردین 1379)، صفحه 95 ـ 100 آفتاب امروز (24 فروردین 1379).

750 - فرهنگ عاشورایی امام‌خمینی رحمه‌الله : به مناسبت اربعین سالار شهیدان امام‌حسین علیه‌السلام

علی‌اصغر عین‌القضاة، انتخاب (4 خرداد 1379).

751 - فرهنگ و تعالیم عاشورا

هاشم‌زاده هریسی، جمهوری‌اسلامی (29 و 30 و 31 فروردین 1378).

752 - فرهنگ و تعالیم عاشورا

هاشم‌زاده هریسی، جمهوری‌اسلامی (1 و 2 و 4 و 5 و 8 و 9 اردیبهشت 1378).

753 - فضیلت عزاداری سیدالشهدا علیه‌السلام

[بی‌نام]، پاسداراسلام، سال‌دهم، شماره115. (تیر1370)، صفحه5؛ شماره116 (مرداد1370)، صفحه 5.

754 - فضیلت گریه برای امام‌حسین علیه‌السلام

علی باقری، کیهان (8 مرداد 1369)، صفحه 18.

755 - فقه عاشورا

احمد مبلغی، فرهنگ کوثر، سال‌سوم، شماره 26 (اردیبهشت 1378)، صفحه 22 ـ 27.

756 - فقه عاشورا

احمد مبلغی، کوثر، شماره 26.

757 - فلسفه اشک

احمد لقمانی، فرهنگ کوثر، سال سوم، شماره 27 (خرداد 1378)، صفحه 16 ـ 20.

758 - فلسفه اشک (2)

احمد لقمانی، کوثر، شماره 27.

759 - فلسفه اشک

[پژوهشی نو درباره گریه ـ آثار و انواع آن و تحلیلی بر روایت گریه بر امام‌حسین علیه‌السلام، احمد لقمانی، کوثر، سال‌دوم، شماره 14 (اردیبهشت 1377)، صفحه 32 ـ 37.

760 - فلسفه تکرار مراسم عزاداری امام حسین علیه‌السلام

محمدابراهیم جناتی، رسالت (25 اسفند 1380).

761 - فلسفه سیاسی عاشورا

محمد نصر، همشهری (14 اردیبهشت 1377).

762 - فلسفه عاشورا و تحلیل دیدگاه‌های اندیشمندان

بخشعلی قنبری، رسالت (24 و 27 و 28 و 29 فروردین 1381).

763 - فلسفه عاشورا و مراسم نخل‌گردانی در منطقه گیلان

داود لاسمی، اطلاعات (27 خرداد 1377).

764 - فلسفه عزاداری بر امام حسین علیه‌السلام

فهیمه مخبر دزفولی، همشهری (28 فروردین 1380).

765 - فلسفه عزاداری برای اباعبداللّه الحسین علیه‌السلام چیست؟

رسالت (19 فروردین 1380).

766 - فلسفه عزاداری و گریستن بر سیدالشهدا علیه‌السلام

گودرز نجفی، اطلاعات (7 شهریور 1370)، صفحه 7.

767 - فلسفه عزای حسینی در اندیشه امام‌خمینی

جواد حسینی‌طباطبایی، جمهوری‌اسلامی (27 و 28 و 29 خرداد 1374)، صفحه 12 و 14.

768 - فلسفه قیام امام‌حسین

علی فاضل همدانی، اطلاعات (17 بهمن 1370)، صفحه 8 ـ 9.

769 - فلسفه قیام عاشورا

مسیح مهاجری، جمهوری‌اسلامی (10 اردیبهشت 1377).

770 ـ فلسفه نهضت اباعبداللّه‌الحسین علیه‌السلام

آیت‌اللّه ]بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی(11 شهریور 1366)، صفحه 7.

771 - فلسفه نهضت عاشورا: به مناسبت فرارسیدن ماه‌محرم و ایام شهادت سالار کربلا حضرت امام‌حسین علیه‌السلام

، محمد اسحاقی اخلاقی، اخوت، سال‌اول، شماره 2 (بهار 1378).

772 - فهم عاشورا در گرو شناخت بنی‌امیه است: گفتگو با حجت‌الاسلام ... معادیخواه

خراسان (15 فروردین 1381).

773 - فیض الدموع:

[شرح زندگانی و شهادت امام‌حسین7]، محمدابراهیم نواب تهرانی، اهل قلم، شماره 41.

774 - قاصدان شهادت نوحه می‌سرایند

زن روز، شمار 1183 (18 مهر 1366)، صفحه 10، 11.

775 - قاصدان شهادت نوحه می‌سرایند

زن‌روز، شماره 1183 (18 مهر 1369)، صفحه 10 و 11.

776 - قدیمی‌ترین منبع تاریخی در مورد واقعه کربلا

گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 106 (اردیبهشت 1380)و

777 - قرآن یعنی حسین علیه‌السلام ... گفت‌وگو با استاد حسن‌زاده آملی به مناسبت...

رسالت (2 اردیبهشت 1381).

778 - قرائت ایدئولوژیک از نهضت عاشورا

[بی‌نام]، ایران (26 اسفند 1380).

779 - قرة العین سیدالشهداء

به نقل از دایرة المعارف شیعه، اطلاعات (25 اردیبهشت 78).

780 - قصد امام حسین علیه‌السلام ریشه کن کردن جرثومه فساد (یزید) از جهان اسلام بود: گفتگو با آیت‌اللّه سیدمحمدحسن مرعشی شوشتری

گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 105 (اردیبهشت 1380).

781 - قهرمانان میدان دفاع از ارزش‌های کربلا

محسن محمدپور طلایی، اطلاعات (13 خرداد 1378).

782 - قهرمان علقمه

[حضرت ابوالفضل علیه‌السلام ]، احمد بهشتی، اطلاعات (15 دی 1373)

783 - قیام اباعبداللّه

غلام‌حیدر ابراهیم‌بای، قدس (22 و 23 و 25 و 27 و 29 تیر 1370)، صفحه 4.

784 - قیام امام‌حسین علیه‌السلام حماسه پیروزی خون بر شمشیر

[بی‌نام]، جهاد روستا، سال هشتم، شماره246 (نیمه دوم مرداد 1367)، صفحه 8 ـ 9، 27.

785 ـ قیام امام‌حسین علیه‌السلام درسی برای مسلمانان است

زن روز، شماره 1511 (27 خرداد 1374)، صفحه 5.

786 - قیام امام‌حسین علیه‌السلام نهضت اصلاحی اسلامی

سلام (28 خرداد 1373) صفحه 4.

787 - قیام امام‌حسین علیه‌السلام و قرآن

محمد جعفر خوشنویس، اطلاعات (26 خرداد 1373)، صفحه 11.

788 - قیام امام حسین علیه‌السلام

[پرسش و پاسخ]، صاحبی، حرم، سال یازدهم و دوازدهم، شماره 80 و 79.

789 - قیام حسینی، ظلم‌ستیزی، و جاذبه مظلومیت

اطلاعات (22 خرداد 1373)، صفحه 2.

790 - قیام حسینی و امام‌خمینی عوامل گرایش من به اسلام بودند: گفت‌وگو با هاجر حسینی

مسلمان آمریکایی، صدیقه توانا علمی، کیهان (14 تیر 1379).

791 - قیام حسینی و مسئولیت حکومت‌ها

کیهان (27 تیر 1370)، صفحه 18.

792 - قیام حسینی

[بی‌نام]، شاهد، شماره 163(1 شهریور 1367)، صفحه 6.

793 - قیام خونین حضرت حسین علیه‌السلام و یاران او

غلامحسین مجابی، ولایت سال سوم، شماره 27 (3 شهریور 1366)، صفحه 3.

794 - قیام سالار عشق، در عطشان کویر ظلمت

علی‌اصغر مؤذنی، اطلاعات (2 مرداد 1369)، صفحه 7.

795 - قیام سیدالشهدا، قیام برای اصلاح جامعه

محمد جواد مهری، پاسدار اسلام، شماره 209.

796 - قیام عاشورا، اسوه آزادگان

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (27 تیر 1374).

797 - قیام‌عاشورا، اهداف و دستاوردها

احمدعلی افتخاری، اطلاعات (8 تیر 1372)، صفحه 7 (12 تیر 1372)، صفحه 7.

798 - قیام عاشورا در نگاه خواص

سخنرانی از محمدتقی جعفری، کیهان‌هوایی، شماره 1278، (23 اردیبهشت 1377).

799 - کاروان پیام، کیهان

(24 مرداد 1368)، صفحه 14.

800 - کاروان پیروز، در راه

رسالت (7 شهریور 1370)، صفحه 11.

قسمت پنجم

801 - کتاب کربلا

[درسهایی از مکتب عاشورا]، محمدعلی اخگری، قدس (23 ـ 30 خرداد 1377).

802 - کجاست آن منتقم خون حسین علیه‌السلام

محمد صدیقی، رسالت (7 تیر 1372)، صفحه 4، 11.

803 - کربلا از نگاهی دیگر

فصلنامه کتابهای اسلامی، سال اول، شماره 3 (زمستان 1379)، صفحه 79 ـ 80.

804 - کربلا بزرگترین مدرسه تاریخ

فاطمه همایون‌مقدم، کیهان (23 خرداد 1374)، صفحه 6.

805 - کربلا؛ دانشگاه تاریخ:

احمد لقمانی، کیهان، 16 اردیبهشت اردیبهشت 1378).

806 - کربلا در منابع تاریخی کردستان

[بی‌نام] کیهان فرهنگی، سال نوزدهم، شماره 186 و 185 (اسفند 80 و فروردین 1381).

807 - کربلا سرآغاز نهضتی خونین

علیرضا بیرانوند، نگهبان انقلاب اسلامی، سال دوم، شماره 22 (تیر 1372)، صفحه 3.

808 - کربلا؛ شاهد پیروزی حق

علی شیرازی، اطلاعات (14 مرداد 1368)، صفحه 6.

809 - کربلا فرازین قله کرامت

[بی‌نام]، پیام انقلاب، سال نهم، شماره 219(22 مرداد 1367)، صفحه 4 ـ 5.

810 - کربلا فرصت تماشایی زیبایی است

محمدرضا سنگری، کتاب هفته (ویژه کتاب عاشورا) شماره 435 (اسفند 1380).

811 - کربلا، کعبه‌عشق

امید انقلاب، سال هشتم، شماره 185 (29 مرداد 1367)، صفحه 4 ـ 5.

812 - کربلا و الگوهای رفتاری

حجت‌اللّه بیات، مبلغان، سال‌اول، شماره 15 (محرم 1421)، صفحه 32 ـ 44.

813 - کربلا و ...کربلائیان

محمدعلی مهدوی، صبح ساحل، سال دوم، شماره 79(8 شهریور 1366)، صفحه 2.

814 - کربلایی آید از عشق شهید کربلا

اطلاعات (27 مرداد 1367)، صفحه 2.

815 - کوثر اشک

عبدالرحیم حجتی، کوثر، سال‌اول، شماره 4 (تیر 1376) صفحه 60 ـ 61 و 59.

816 - که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی

بهروز ساقی، کیهان (20 آبان 1378).

817 - کیفیت اقامه عزای حسینی

مجتبی قائمی مهر، جمهوری‌اسلامی (14 اردیبهشت 1377).

818 - گامی به سوی شناخت امام‌حسین علیه‌السلام

محمدابراهیم ایزدخواه، فرهنگ کوثر، سال سوم، شماره 32 (آبان 1378)، صفحه 51 ـ 54.

819 - گر تو بخواهی که شوی رستگار راه تولای حسین است و بس

کیهان (12 مرداد 1368)، صفحه 18.

820 - گریه آسمان بر حسین علیه‌السلام، ادعا یا واقعیت؛ با تاکید بر روایات اهل سنت

حسن سعید؛ ترجمه و نگارش: م، آزاد اردبیلی، کیهان (28 اسفند 1380).

821 - گریه آسمان و زمین

[بر شهادت امام حسین علیه‌السلام ]، محمدرضا مهدی، پاسدار اسلام، سال بیست و یکم، شماره 244 ـ 243 (اسفند 80 و فروردین 1381).

822 - گریه برای چیست؟: به مناسبت ماه محرم‌الحرام

داود الهامی، مکتب اسلام، سال سی و نهم، شماره 2.

823 - گریه برای چیست؟

داود الهامی، مکتب اسلام، شماره 458 (اردیبهشت 1378)، صفحه 20 ـ 34.

824 - گریه بر حسین علیه‌السلام چرا و تا کی؟

عبدالرزاق الموسوی المقرم؛ ترجمه: مهرداد آزاد اردبیلی، کیهان (8 اردیبهشت 1378).

825 - گفتاری فشرده در باب قیام امام حسین علیه‌السلام

اسداللّه افشار، اطلاعات (18 اردیبهشت 1381).

826 - گفتاری کوتاه و فشرده در قیام حسین‌بن‌علی علیه‌السلام

اسداللّه افشار، همسر، سال‌اول شماره 2 (خرداد 1377 صفحه 6 ـ 9.

827 - گلبانگ قیام عاشورا

مهدی شمس‌الدین، رسالت (29 فروردین 1378).

828 - گلبانگ قیام عاشورا

مهدی شمس‌الدین، رسالت (5 و 19 اردیبهشت 1378).

829 - گوشه‌هایی از حالات امام‌حسین علیه‌السلام : سخنرانی مرحوم راشد در ایام محرم سال 1321

صبح امروز (4 اردیبهشت 1378).

830 - ماه بنی‌هاشم و جانباز کربلا

رسالت (15 دی 1373) صفحه 4، 12.

831 - ماه بنی‌هاشم و جانباز کربلا

[بی‌نام]، رسالت (15 دی 1373).

832 - ماه پیروزی خون بر شمشیر

[بی‌نام]، فروغ آزادی (23 مرداد 1367)، صفحه 1، 4.

833 - ماهیت قیام امام حسین علیه‌السلام مبارزه با استبداد بود: گفتگو با دکتر سیدمحمد ثقفی، پژوهشگر و استاد جامعه‌شناسی

گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 105 (اردیبهشت 1380).

834 - ماهیت قیام حسینی

مرتضی‌مطهری، تعاون، شماره 180.

835 - ماهیت قیام حسینی

[بی‌نام]، جمهوری اسلامی (2 و 3 و 5 مرداد 1370)، صفحه 12 و 9.

836 - ماهیت نهضت امام‌حسین علیه‌السلام

مرتضی مطهری، پیام جهاد سازندگی، سال دوم، شماره 21،(خرداد 1373) صفحه 25 ـ 29.

837 - مباحث عاشورای حسینی علیه‌السلام

رضا اکرمی، اطلاعات (28 اسفند 1380)؛ (17 و 19 فروردین 1381)؛ (10 اردیبهشت 1381).

838 - مبانی تحلیل نهضت عاشورا: سیری در بررسی عوامل شناخت حوادث تاریخی برآمده از ارزشها

محمدتقی جعفری، شما، شماره 253 (ضمیمه)، (23 اسفند 1380).

839 - مبانی مشروعیت حکومت؛

با نگاه ویژه به سه فاز حرکت حسینی، هاشم آغاجری، نوروز (18 اردیبهشت 1381).

840 - مبلغین باید در عرصه رویارویی با تحریفات عاشورا گام بگذارند

محمد صحتی سردرودی، صفحه 64 ـ 65.

841 - مجالس حسینی همواره کانون کفرستیزی بوده است

کریمی‌جهرمی، بهار حماسه، ویژه‌نامه‌عاشورای‌حسینی [ضمیمه‌ماهنامه بصائر]، (فروردین 1381)، صفحه 10 ـ 11.

842 - محرم، آموزشها و درسها

اطلاعات (4 مرداد 1369)، صفحه 1، 3.

843 - محرم از راه می‌رسد...

پیام انقلاب، سال نهم، شماره 219، (22 مرداد 1367)، صفحه 6 ـ 7، 31.

844 - محرم برای ما یک فرهنگ است

محمدرضا عرفانی، رسالت( 12 مرداد 1368)، صفحه 5.

845 - محرم، ترجمان جاوید میثاق خون بر سر آرمانها

سروش، سال یازدهم، شماره 479 (7 مرداد 1368)، صفحه 4.

846 - محرم، ترجمان جاوید میثاق خون بر سر آرمانها

سروش، سال یازدهم، شماره 479 (7 مرداد 1368)، صفحه 4.

847 - محرم

جهادروستا، سال دهم، شماره 261 (نیمه دوم مرداد 1368)، صفحه 4 ـ 5.

848 - محرم، حریم ایمان و قرآن

محمد فیضی، رسالت (2 تیر 1372)، صفحه 5.

849 - محرم در جامعه ایرانیان مقیم ترکیه (قرن نوزدهم) گلستان قرآن

سال چهارم، شماره 106 (اردیبهشت 1380).

850 - محرم در سرزمینهای دیگر

قربانعلی سولقانی، کتاب ماه (هنر)، شماره 7.

851 - محرم، سیدالشهدا و برترین یاران عالم؛ به مناسبت فرا رسیدن ایام سوگناک و عبرت‌آموز محرم، حسینعلی راشد

همشهری (18 و 20 و 21 فروردین 1380).

852 - محرم عاشورا، ابراهیم ایرانپور

نوید اصفهان، سال چهارم، شماره 150 (9 مرداد 1370)، صفحه 2؛ شماره 153 (2 شهریور 1370)، صفحه 14 ـ 15.

853 - محرم فرارسید، رسالت

[بی‌نام]، (23 مرداد 1367)، صفحه 4.

854 - محرم فصل ابلاغ پیام خون

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی(31 مرداد 1366)، صفحه 1، 11؛ (1 شهریور 1366)، صفحه 1، 7؛ (2 شهریور 1366)، صفحه 1، صفحه 12،(3 شهریور 1366)، صفحه 1، 11؛ (4 شهریور 1366)، صفحه 1، 8.

855 - محرم

قدس (23 مرداد 1367)، صفحه 1، 8.

856 - محرم ماه پاس‌داری از حرمت انسان و حریم ایمان

جواد محدثی، بهار حماسه: ویژه‌نامه‌عاشورای‌حسینی [ضمیمه ماهنامه‌بصائر]، (فروردین1381) صفحه 54 ـ 55.

857 - محرم ماه پیروزی خون بر شمشیر

اولیاء اصفهان، شماره 1806 (12 مرداد 1368)، صفحه 5.

858 - محرم ماه پیروزی خون بر شمشیر

جمهوری‌اسلامی (22 تیر 1370)، صفحه 2.

859 - محرم ماه پیروزی خون بر شمشیر

فصلنامه آشتیان، سال‌اول، شماره 1 (1373)، صفحه 63.

860 - محرم، ماه حزن و مصیبت اهل‌بیت علیهم‌السلام

حسین شفیعی دارابی، جمهوری‌اسلامی( 2 مرداد 1369)، صفحه 9.

861 - محرم ماه حماسه مقاومت و ایثار

نهضت شمال، سال هفتم، شماره 396 (28 شهریور 1366)، صفحه 2.

862 - محرم، ماه حماسه مقاومت و ایثار

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی،(4 شهریور 1366)، صفحه 7.

863 - محرم ماه حماسه‌های همیشه جاودانه

[بی‌نام]، ندای اکباتان، سال سی و هشتم، شماره 346 (15 شهریور 1366)، صفحه 1، 4.

864 ـ محرم، ماه حماسه‌های همیشه جاوید

[بی‌نام]، اطلاعات هفتگی، شماره 2352 (4 ـ 11 شهریور 1366)، صفحه 3.

865 - محرم ماه خون

اولیاء اصفهان، شماره 1807 (19 مرداد 1368)، صفحه 1.

866 - محرم ماه خون، ماه شهادت

اولیاء اصفهان، شماره 1757 (27 مرداد 1367)، صفحه 1، 8.

867 - محرم، ماه زنده‌نگهداشتن حماسه خونین کربلا

جهادروستا، سال دهم، شماره 261 (نیمه دوم مرداد 1368)، صفحه 6، 7.

868 - محرم ماه قیام خونین

[بی‌نام]، نقش قلم، سال هشتم، شماره 395(1 شهریور 1366) صفحه 1، 4.

869 - محرم و فلسفه شهادت حضرت‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، ندای یزد، سال سوم، شماره 107 (9 شهریور 1396)، صفحه 1، 2.

870 - محرم و مردم

احمد وکیلیان، جهانگردان، شماره 15.

871 - محرم 61 هجری؛ درسها و عبرت‌ها

حمیدرضا زاهدی، اطلاعات(4 شهریور 1366)، صفحه 1، 16.

872 - محرم، یادآور یادهای بزرگ

زن روز، شماره 1180 (29 مرداد 1367)، صفحه 3، 54.

873 - مخالفان امام حسین علیه‌السلام

رضا صابری خوروزوقی، همشهری (28 اسفند 1380)؛ (14 فروردین 1381).

874 - مدرسه حسینی

[بخشهایی کوتاه از کتاب] مصطفی دلشاد تهرانی، گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 105، (اردیبهشت 1380).

875 - مرثیه‌سرایی در ایران

امیر اسماعیل‌آذر، اطلاعات (15 اردیبهشت 1379).

876 - مرثیه‌سرایی صحیح، مبنای فهم عاشورا

ابرار (23 تیر 1373)، صفحه 8.

877 - مرگ آگاهی و زندگی ناآگاهانه

[بی‌نام]، انتخاب (13 خرداد 1378).

878 - مرگ را جز سعادت نمی‌بینم: به مناسبت اربعین حسینی

مصطفی قنبرپور، ابرار (25 اردیبهشت 1380).

879 - مروری بر پیامدهای قیام عاشورا و علل پیروزی آن

پروین دارایان، زن روز، شماره 1327 (9 شهریور 1370)، صفحه 12 ـ 13.

880 - مروری بر مسأله آمار و ارقام در حادثه کربلا

عباس جعفری، اطلاعات (17 و 19 مرداد 1372)، صفحه 7

881 - مسئولیت حسین بودن

اکبر اعلمی، سلام (16 خرداد 1374)، صفحه 4.

882 - مسلم سفیر انقلاب کربلا

زن‌روز، شماره 1658 (23 خرداد 1377).

883 - مشعلدار قیام جاوید کربلا

سعید محبوبی‌نژاد، امید انقلاب، سال یازدهم، شماره 238 (12 مرداد 1370)، صفحه 4 ـ 5.

884 - معراج عاشورا

محمدحسین مردانی، کیهان (25 فروردین 1381).

885 - معنای محرم و فائده آن: سخنرانی استاد راشد درباره سیره اخلاقی امام‌حسین علیه‌السلام

همشهری، (26 فروردین 1378).

886 - مقدمه‌ای بر خرافه‌زدایی از نهضت عاشورا

[بی‌نام]، فرهنگ اصفهان، سال چهارم، شماره 11 (فروردین و اردیبهشت و خرداد 1378)، صفحه 6 ـ 11.

887 - مکان‌ها، آداب و مراسم عزاداری محرم در ایران: آیین‌های سوگ بزرگ در شهادت حسین‌بن‌علی علیه‌السلام

فریده مجیدی‌خامنه، همشهری (14 اردیبهشت 1377).

888 - مکتب حسین تجلی‌گاه عشق و حماسه

مرتضی مهدوی‌یگانه، پیام‌انقلاب، سال دوازدهم، شماره 278 (5 مرداد 1370)، صفحه 6، 7، 48.

889 - مکتب و مصلحت: دوره امامت: واقع‌نگری و مصلحت‌بینی در زندگانی امام‌حسن علیه‌السلام و امام‌حسین علیه‌السلام

عباس صالحی، حوزه، سال یازدهم، شماره 62 (خرداد و تیر 1373)، صفحه 128 ـ 162.

890 - مکه پایگاه فعالیت سیاسی امام‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی(24 شهریور 1366)، صفحه 7.

891 - منابع اولیه تاریخی درباره امام‌حسین علیه‌السلام و عاشورا

محمدنوری، فصلنامه کتابهای اسلامی، سال اول، شماره سوم، (زمستان 1379)، صفحه 25 ـ 39.

892 - مناظره عقل و عشق، مرتضی آوینی، ره‌آورد دانشگاه

شماره 13 (فروردین 1374)، صفحه 38 ـ 39.

893 - من فرد هستم

عاشورا و موقعیت تراژیک محمد سعید حنایی کاشانی؛ کیان، سال نهم، شماره 46 (خرداد و تیر 1378)، صفحه 58 ـ 68.

894 - مواضع امام حسین علیه‌السلام در برابر حکومت معاویه

محسن زنجبر، معرفت، سال یازدهم، شماره 52 (فروردین 1381).

895 - مواضع سیاسی امام‌سجاد علیه‌السلام پس از واقعه کربلا

محسن رنجبر، معرفت، سال دهم، شماره 40 (فروردین 1380).

896 - موجبات نهضت امام‌حسین علیه‌السلام

مصطفی قنبرپور، ابرار (5 اردیبهشت 1378).

897 - موجبات و عوامل نهضت مقدس حسینی

ابرار (24 و 25 و 26 و 27 و 28 تیر 1370)، صفحه 2، 1.

898 - موضع امام‌حسین علیه‌السلام در برابر صلح امام‌حسن علیه‌السلام

اصغر حیدری، کیهان (25 مرداد 1372)، صفحه 6.

899 - میراث جهانشمول عاشورا

حکمت‌اللّه ملاصالحی، کیهان هوایی، شماره 1091 (5 مرداد 1373)، صفحه 12.

900 - میراث‌دار عاشورا

ر. علیزاده، کیهان (1 تیر 1373)، صفحه 6.

901 - میزگرد بررسی ابعاد اجتماعی سیاسی و عرفانی نهضت سیدالشهدا علیه‌السلام

معرفت، سال نهم، شماره 34 (خرداد و تیر 1379).

902 - میلاد بزرگ پاسدار اسلام

خراسان، (6 بهمن 1371) صفحه 1، 11.

903 - نامه کوفیان به امام‌حسین علیه‌السلام

جام‌جم (16 آذر 1379).

904 - نانوشته‌های حماسه عاشورا

سیدمحمدعلی مدرس مطلق، حوزه اصفهان، سال‌اول، شماره 1 (بهار 1379)، صفحه 125 ـ 144.

905 - نتایج و پیامدهای هجرت امام‌حسین علیه‌السلام از مدینه به کوفه

[بی‌نام]، قدس (10 آبان 1379).

906 - نتیجه‌گیری از نهضت عاشورا

[بی‌نام] پاسدار اسلام، سال دوازدهم شماره 140 (مرداد 1372) صفحه 10 ـ 13.

907 - نجوا با ابوالفضل علیه‌السلام

مسعود علوی، رسالت (22 آبان 1378).

908 - نخستین اربعین

رسول جعفریان، رسالت (24 خرداد 1377).

909 - نسبت آزادی و قدرت: خطابه محسن کدیور درباره عاشورا و آزادی

،صبح امروز (1 اردیبهشت 1378).

910 - نسل سوم انقلاب تشنه شناخت واقعی زینب کبری علیهاالسلام است؛ استادان حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با قدس

قدس (25 اردیبهشت 1380).

911 - نشان سرخ دلیری

[واقعه عاشورا]، مرتضی الهی قمشه‌ای، کیهان فرهنگی، سال نوزدهم، شماره 188 (خرداد 1381).

912 - نظرات دانشمندان بزرگ شیعی، مرحوم سیدمرتضی، شیخ‌طوسی، شیخ‌مفید و ابن‌شهر آشوب درباره قیام امام‌حسین علیه‌السلام .

[بی‌نام]، پیام دانشجو، سال اول، شماره 39 (16 خرداد 1374)، صفحه 6.

913 - نظرات علما و مراجع پیرامون عزاداری امام حسین علیه‌السلام

علی‌اکبر سرشار، مبلغان، سال اول، شماره 3 (محرم 1421)، صفحه 37 ـ 45.

914 - نقد نگرش اسطوره‌ای به نهضت حسینی (2 ـ 1)

احمد میراحسان، پگاه حوزه، شماره 44، 45 (فروردین 1381).

915 - نقش امامان معصوم در احیای نهضت حسینی

محمدصادق غلام جمشیدی، جمهوری اسلامی (21 اسفند 1380).

916 - نقش امام‌خمینی علیه‌السلام در پاسداری و صیانت از دین

جمهوری‌اسلامی (24 ـ 27 اردیبهشت 1377).

917 - نقش امام‌خمینی رحمه‌الله در تبیین و بازسازی فرهنگ عاشورا

حسن رهبری، خرداد (9 و 11 و 13 اردیبهشت 1378).

918 - نقش امام‌سجاد علیه‌السلام در ابلاغ پیام نهضت امام‌حسین علیه‌السلام

کار و کارگر (2 مرداد 1370)، صفحه 1، 8.

919 - نقش تبلیغات در حادثه کربلا

ذوالفقار مالکی سونکی، سیاست، سال‌دوم، شماره 87 (27 فروردین 1379).

920 - نقش تبلیغات در نهضت و قیام امام‌حسین علیه‌السلام

موسی‌الرضا عبداللّهی، قدس (4 اردیبهشت 1378).

921 - نقش زنان در حماسه جاوید کربلا

[بی‌نام]، همسر، سال چهارم، شماره 23 (فروردین 1380).

922 - نقش زنان در نهضت حسینی

یوسف محفوظی‌موسوی، اطلاعات (15 ـ 21 اردیبهشت 1377).

923 - نقش زنان در نهضت عاشورا

[بی‌نام]، جمهوری‌اسلامی (9 و 16 شهریور 1366)، صفحه 8؛

924 - نقش زینب علیهاالسلام در تداوم نهضت حسینی

زن روز، شماره 1321 (29 تیر 1370)، صفحه 3.

925 ـ نقش عاشورا در شکل‌گیری و تداوم انقلاب اسلامی ایران

بصائر، سال دوم، شماره 9 (تیر 1374)، صفحه 28 ـ 34.

926 - نقش عنصر جهل در فاجعه کربلا

صبح مهاجری، جمهوری‌اسلامی، ( 13 اردیبهشت 1377).

927 - نقش نهضت عاشورا در شکل‌گیری و تداوم انقلاب

جمیله کدیور، اطلاعات (20 خرداد 1374)، صفحه 3، 2.

928 - نکاتی درباره مجالس عزاداری

باقری، جمهوری‌اسلامی (15 مرداد 1369)، صفحه 9.

929 - نگاهی بر مهمترین انگیزه‌های نهضت امام‌حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، شاهد، شماره 162 (15 مرداد 1367)، صفحه 54 ـ 56.

930 - نگاهی به ترجمه کتاب «قصه کربلا»

محمد ساوجی، فصلنامه کتابهای اسلامی، سال اول، شماره 3 (زمستان 1379)، صفحه 61 ـ 67.

931 - نگاهی به سیر مرثیه‌های عاشورایی، گفتگو با استاد ذبیح‌اللّه صاحبکاری محقق و شاعر معاصر، گفتگو از مصطفی موسوی گرمارودی

گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 105 (اردیبهشت 1380).

932 - نگاهی به سیره امام‌حسین علیه‌السلام

پاسدار اسلام، شماره 99 (اسفند 1368)، صفحه 7، 8.

933 - نگاهی به عاشورا پژوهی در غرب

عبدالحسین حاجی ابوالحسنی و محمد نوری، فصلنامه کتابهای اسلامی، سال اوّل شماره 3 (زمستان 1379)، صفحه 51 ـ 60.

934 - نگاهی به فضایل عباس‌بن‌علی: علمدارکربلا

[بی‌نام]، قدس (15 اردیبهشت 1377).

935 - نگاهی به واقعه عاشورا

جعفر شوشتری؛ ترجمه خلیل الله فاضلی، جام‌جم (17 و 19 فروردین 1381).

936 - نگاهی به وقایع بعد از عاشورا: خروج مختار

صف، سال بیست و سوم، شماره 252، (فروردین و اردیبهشت 1380).

937 - نگاهی دیگر به: فلسفه قیام امام‌حسین علیه‌السلام

یداللّه شریفی، امید انقلاب، سال دهم، شماره 226 (مرداد 1396)، صفحه 10 ـ 11.

938 - نگاهی کلامی ـ فقهی به قیام امام‌حسین علیه‌السلام

عابدین مؤمنی، مسجد، سال هشتم، شماره 43 (فروردین و اردیبهشت 1378)، صفحه 42 ـ 51.

939 - نگاهی کوتاه به علل و انگیزه‌های قیام امام‌حسین علیه‌السلام

کاروکارگر (26 تیر 1370)، صفحه 5.

940 - نگاهی گذرا بر وقایع محرم

قدس (29 تیر 1370)، صفحه 3.

941 - نگاهی گذرا به تحولات تاریخی کربلا و بارگاه ملکوتی حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام

شاهد، شماره 233 (خرداد 1373)، صفحه 36 ـ 37.

942 - نگرشی بر آثار سیاسی اجتماعی نهضت عاشورا

علی رضا رجالی تهرانی، بهار حماسه؛ ویژه‌نامه عاشورای حسینی (ضمیمه ماهنامه بصائر)، (فروردین 1381)، صفحه 26 ـ 29.

943 - نگرشی بر آثار سیاسی اجتماعی نهضت عاشورا

علیرضا رجالی تهرانی، رسالت (18 فروردین 1381).

944 - نگرشی بر خیزش خونین کربلا

احمد صادقی‌اردستانی، اطلاعات (27و29 و 30 مرداد1367)، صفحه 6، 14؛(2 و 6 و 8 و 9 شهریور 1367)، صفحه 6.

945 - نگرشی بر قیام امام‌حسین علیه‌السلام

حامد گروه‌ای، اطلاعات (31 خرداد 1373) صفحه 6، 7.

946 - نگرشی به واپسین لحظات عاشورا

حسین اسعدی، شاهد، شماره 223 (تیر 1372)، صفحه 8 ـ 12.

947 - نگرشی دوباره به جلوه‌های تربیتی حماسه عاشورا

غلامعلی افروز، پیوند، شماره 188 (خرداد 1374)، صفحه 4 ـ 5.

948 - نگرشی عرفانی و معنوی حضرت امام‌خمینی به نهضت حسینی

محمدمهدی حسینی، جمهوری‌اسلامی (23 و 25 خرداد 1374)، صفحه 15 و 12.

949 - نماد عاشورا استراتژی ملی، سینا واحد

کیهان (30 شهریور 1372)، صفحه 3.

950 - نماد عاشورا و عشق ملی

سینا واحد، کیهان (2 شهریور 1372) صفحه 3.

951 - نماد عاشورا و نفرت فرا تاریخی

سینا واحد، کیهان (16 شهریور 1372)، صفحه 3.

952 - نماز ظهور عاشورا، تزکیه نفس عزاداران حسینی

مجید زندی، جمهوری‌اسلامی (5 اردیبهشت 1378).

953 - نورافکندن بر آفتاب؛ به مناسبت اربعین سوگ سالار شهیدان

جواد محدثین، ایران (12 اردیبهشت 1381).

954 - نهضت امام‌حسین علیه‌السلام از دیدگاه استاد مطهری

[بی‌نام]، فرداد (10 اردیبهشت 1377)

955 - نهضت حسینی انقلابی در انقلاب اوّل و برای احیای اصول و ارزشهای آن

سلام (5 مرداد 1370) صفحه 4.

956 - نهضت حسینی

حماسه‌ای مقدس، مرتضی مطهری، کیهان(29 مرداد 1367)، صفحه 16، 2؛ (30 مرداد 1367)، صفحه 14.

957 - نهضت حسینی حماسه پاسداری از حریم

ولایت، ابرار (16 و 17 و 18 19 و 23 و 24 و 25 و 26 و 28 و 29 و 30 مرداد 1368)، صفحه 1، 2؛(1 و 2 شهریور 1368)، صفحه 1، 2.

958 - نهضت حسینی حماسه پاسداری از حریم ولایت

[بی‌نام]، ابرار (12 مرداد 1368)، صفحه 1، 3 (14 و 15 مرداد 1368)، صفحه 1، 2.

959 - نهضت حسینی: عامل شخصیت یافتن جامعه اسلامی

مرتضی مطهری، بصائر، سال اول، شماره 1 (تیر 1373)، صفحه 7 ـ 9.

960 - نهضت حسینی عامل شخصیت یافتن جامعه اسلامی

[بی‌نام]،ارزشها، شماره 115.

961 - نهضت حسینی و تداوم انقلاب دینی

محمدرضا جمالی، سلام (2 اردیبهشت 1378).

962 - نهضت حیات‌بخش امام‌حسین علیه‌السلام

مصطفی ملکی، اطلاعات (28 خرداد 1373)، صفحه 11.

963 - نهضت سالار شهیدان الهام‌بخش شاعران

محمود شاهرخی (جذبه) جام‌جم (28 و 30 خرداد 1380).

964 - نهضت عاشورا از نگاه اهل سنت

مرتضی ذکایی ساوجی، کیهان فرهنگی، سال هفدهم، شماره 163 (اردیبهشت 1379)، صفحه 36 ـ 40.

965 - نهضت عاشورا از نگاه بزرگان

گودرز نجفی، اطلاعات( 15 مرداد 1370)، صفحه 6.

966 - نهضت عاشورا، الگوی جاودانه برای ملت‌ها

جمهوری‌اسلامی (16 و 20 و 21 خرداد 1374)، صفحه 12، 14.

967 - نهضت‌عاشورا، الگوی نسل جوان

علی شیرازی، جمهوری‌اسلامی (24 خرداد 1377).

968 - نهضت عاشورا باید با شیوه‌های متناسب به جوانان معرفی شود: گفتگو با حجه‌الاسلام جعفریان

گلستان قرآن، سال چهارم، شماره 106 (اردیبهشت 1380).

969 - نهضت عاشورا در کلام امام خمینی

سروش، سال یازدهم، شماره 481 (21 مرداد 1368) صفحه 8 ـ 9.

970 - نهضت عاشورا، نقطه عطف تاریخ شکوهمند شیعه

[بی‌نام]، ابرار(11 شهریور 1366) صفحه 3.

971 - نهضت عاشورا و آزادی

، محسن کدیور، صبح‌امروز (31 فروردین 1378).

972 - نهضت عاشورا و جنبش‌های حق‌طلبانه در جهان معاصر ـ پیامها و دستاوردهای نهضت عاشورا

محمد محمدی‌اشتهاردی، کیهان‌هوایی، شماره 1283 (27 خرداد 1377)، صفحه 9.

973 - نهضت عاشورای حسینی

[پرسش و پاسخ]، معلمی، حرم، سال یازدهم و دوازدهم، شماره 80 و 79.

974 - نهضتی برای رسوایی ستمکاران

محمد ابراهیم حسنی، کیهان فرهنگی، سال هجدهم، شماره 174 (فروردین 1380).

975 - نیایش حسین علیه‌السلام

[بی‌نام]، پیام‌انقلاب، سال هشتم، شماره 193 (10 مرداد 1366)، صفحه 40 ـ 41.

976 - نیم‌نگاهی به نهضت کربلا از دیدگاه اهل‌سنت

شمس اللّه صفرلکی، فرهنگ کوثر، سال‌چهارم، شماره 38 (اردیبهشت 1379)، صفحه 71 ـ و 70.

977 - وارث عاشورا ابوالقاسم لاله‌زاری

کیهان (9 اردیبهشت 1378).

978 - واقعه عاشورا از دیدگاه امام‌خمینی

کیهان (29 فروردین 1378).

979 ـ واقعه کربلا از دیدگاه مولوی

علیرضا فولادی، کیهان (9 شهریور 1366)، صفحه 16.

980 - واقعه کربلا، خاستگاه نهضت‌های اسلامی

[بی‌نام]، رسالت (15 اردیبهشت 1377)

981 - واقعه کربلا، زاویه و شاخصه

مصباح عاملی، اندیشه حوزه، سال پنجم، شماره 16. (فروردین و اردیبهشت و خرداد 1378)، صفحه 4 ـ 12.

982 - واقعه کربلا، زاویه و شاخصه

مصباح عاملی، اندیشه حوزه، شماره 16.

983 - واکنش شورای نظارت بر نشر آثار استادمطهری نسبت به معرفی کتاب صالحی‌نجفی

[کتاب «نگاهی به حماسه حسینی استادمطهری» منتشره در 11/ 8/79]، ایران (30 آبان 1379).

984 - وقف و عاشورا

محمدعلی خسروی، وقف میراث جاویدان، سال دوم، شماره 5 (بهار 1373)، صفحه 4 ـ 5.

985 - ولادت امام‌حسین علیه‌السلام امیر شهر عشق

خراسان (6 بهمن 1371)، صفحه 1، 11.

986 - و ما همچنان تشنه حسینیم

ع، رضایی‌نیا، اطلاعات (29 تیر 1370)، صفحه 9.

987 - ویژگی‌های فرهنگ عاشورا

محمدرضا سنگری، بهار حماسه؛ ویژه‌نامه عاشورای حسینی (ضمیمه ماهنامه بصائر)، (فروردین 1381)، صفحه 12 ـ 15.

988 - هجرت امام حسین علیه‌السلام از مدینه به مکه

[از کتاب سیره معصومان علیهماالسلام نوشته سیدمحسن امینی؛ ترجمه: حسین وجدانی]، کیهان هوایی، سال پنجاه و یکم، شماره 1470 (27 اسفند 1380).

989 - هدف امام‌حسین علیه‌السلام از قیام علیه حکومت فاسد یزید عمل به یک واجب عظیم الهی بود

همشهری (20 خرداد 1374)، صفحه 2.

990 - هدف عالی قیام امام‌حسین علیه‌السلام از زبان خود امام علیه‌السلام

مهدی پیشوایی، مکتب اسلام، سال چهلم، شماره 470 (اردیبهشت 1379)، صفحه 5 ـ 9.

991 - هدف قیام‌حسین علیه‌السلام و خمینی رحمه‌الله نجات جامعه‌اسلامی از انحراف بود

رسالت (20 خرداد 1374)، صفحه 3، 4.

992 - هدف قیام سیدالشهدا علیه‌السلام برپایی حکومت اسلامی بود

رسالت (7 تیر 1372)، صفحه 4.

993 - هرجا باشم، حکومت یزید از من دست‌بردار نیست

کیهان (6 شهریور 1367)، صفحه 2، 14.

994 - هرگز با یزید بیعت نمی‌کنم

[بی‌نام]، کیهان (29 مرداد 1367)، صفحه 2.

995 - هرمنوتیک عاشورا: نگاهی به ده قرائت عاشورا

مقصود فراستخواه، ایران( 20 و 26 و 27 خرداد 1377)؛ (3 تیر 1377).

996 - همراهی با حماسه عاشورا

غلامرضا گلی‌زواره، کاروکارگر (29 اردیبهشت 1377)

997 - همگونی‌های نبرد امروز با نبرد عاشورا

امید انقلاب، سال هفتم، شماره 149 (16 اسفند 1365)، صفحه 30، 31.

998 - هوشیاری در عزاداری

علیرضا واسعی، نگاه حوزه، شماره 38 و 39 و 40 (1377).

999 - هویت عاشورا

محمود مهدوی‌پور، مبلغان، شماره 15، صفحه 2 ـ 8.

1000 - هیهات منا الذله

نوید اصفهان سال چهارم، شماره 148 (26 تیر 1370) صفحه 1، 8.

1001 - یار وفادار امام و جانباز انقلاب حسینی؛ به مناسبت سالگرد ولادت حضرت ابوالفضل علیه‌السلام

قدس (22 آبان 1378).

1002 - یا لیتنا کنا معک

مهدی شجاعی، شاهد، شماره 186 (15 مرداد 1368)، صفحه 49 ـ 51.

1003 - یک نگاه در یک مقاله

سیدمحمد ابراهیم آیتی، تلخیص سیدمحمد خردمند، فرهنگ کوثر، سال سوم، شماره 26 (اردیبهشت 1378)، صفحه 47 ـ 51.

نمایه اشخاص

آل‌اعتماد، سیدمصطفی / 159

آل شبیب موسوی، سیدتحسین / 188

آل طعمه، سلمان هادی / 187

آل‌کاشف‌الغطاء، محمد حسین / 149

آوینی، مرتضی / 52

آیتی، محمدابراهیم / 78

ابراهیم‌پور، ابراهیم / 41

ابن‌اعثم کوفی، احمدبن‌محمد / 149

ابن طاووس، سیدعلی‌بن موسی / 136، 141، 140

ابومحمد احمد بن علی کوفی

(معروف به ابن اعثم) / 115

ابومخنف، لوط‌بن‌یحیی / 151

احمد بن محمد ابن حنبل / 110

احمدوند، محسن / 87

احمدی‌بیرجندی، احمد / 130

احمدی، حسین / 44

احمدی‌گورجی، ذبیح‌اللّه / 147

اخلاقی، محمد اسحاق / 84

اردکانی، سیدابوالفضل / 22

ارفع، کاظم / 106، 208

استادولی، حسین / 173

استادی، رضا / 98

اسحاقی، سیدحسین / 29

اسدی، اکبر / 213

اسدی، محمد / 21

اسرار، مصطفی / 90

اسعدی، حسین / 223

اسفندیاری، محم / 185

اشراقی، محمد / 75

اعتماد السلطنة، محمدحسن بن علی / 32

اعدادی، مرتضی / 198

افشار، اسدالله / 92

الهامی، داود / 27

الهی قمشه‌ای، مهدی / 155

امامت، فضل‌اللّه / 181

انصاری قمی، محمدعلی / 127

ایمانی یامچی، حسین / 36، 196

بابائی آملی، ابراهیم / 192

بازرگان، عبدالعلی / 39

باقرزاده، عبدالرحمن / 97

باقی اصفهانی، محمدرضا / 72

باقی، عمادالدین / 29

باهنر، محمد جواد / 57

بردآبادی، احمد / 175

برنجیان، جلال / 170

بغدادی، محمود / 195

بنت الشاطی، عایشه / 204

بهتاش، یداللّه / 136

بی‌آزارشیرازی، سیدعبدالکریم / 50، 99، 100

بیاتی، جعفر / 75

پاشا، ابراهیم / 63

پهلوانیان، احمد / 219

پیر علیلو، حیدرعلی / 41

پیشوا، محمود / 88

تابنده، علی / 108

تاج‌خواه حکم آبادی، قاسم / 212

تاج‌لنگرودی، محمدمهدی / 117، 129

تبریزی خیابانی، علی / 155

ترابی، احمد / 191

تقدسی‌نیا، خسر / 66

تقی زاده انصاری / 76

توکل، محمدحسن / 140

جباران، محمدرضا / 74

جزائری، سید نورالدین / 208

جعفریان، رسول / 27

جعفری بافقی / 55

جعفری علامه / 15

جعفری، محمدتقی / 172

جوادی آملی، عبدالله / 35

جویباری، محمود / 122

چوبینه، سجاد / 63

حائری تبار (قحطانی)، محمّد / 221

حائری، محمدمهدی / 119

حبیبی، نجقلی / 185

حجتی کرمانی، محمدجواد / 32، 89

حسینجانی، ابوالقاسم / 87

حسین خانی، نورالله / 92، 110

حسینی ارزی، رضا / 123، 203

حسینی القزوینی، عبدالکریم / 114

حسینیان، سعید / 159

حسینی، داوود / 183

حسینی‌طهرانی / 165

حسینی، مجتبی / 169

حسینی، محمّد / 218

حسینی، محمدبن ابی‌طالب / 133

حسینی مراکشی، ادریس / 93

حسینی، مرتضی / 177

حکیمی، محمدرضا / 56

حکیمی، محمود / 79

حمیدی هشترودی، اکبر / 67

حیدری، اسماعیل / 180

حیدری، غلامعلی / 86

حیدری قاسمی، محمد / 186

خاتمی، سیداحمد / 39، 50

خزعلی، انسیه / 132

خسروی، موسی / 180

خوارزمی، موفق‌بن‌احمد موفق مکی / 151

دُخَیِّل، علی محمّدعلی / 227

دخیل، محمدعلی / 171

درخشنده، محمد / 178

دشتی، محمد / 14، 23، 164

دلشاد تهرانی، مصطفی / 58، 63

دلیر، محسن / 173

ده بزرگی، احد / 127، 137، 164

دهشیری، حسن / 168

دهلوی، عبدالعزیز بن احمد / 101

رادی دهنوی، پرویز / 79

ربانی خلخالی، علی / 86، 198، 222

ربانی، محمّدرضا / 214

ربیعی، عبدالعظیم / 43، 135

رجالی تهرانی، علیرضا / 71، 214

رجبی، حسین / 156

رجبی، فاطمه / 184

رحیم‌پور ازغدی / 30

رستم‌نژاد، مهدی / 26

رستمی لاهیجانی / 179

رسولی محلاتی، سیدهاشم / 94، 215

رضا داد، عبدالله / 78

رمزی واحدی، محمدرضا / 94

رنجبر، محسن / 194

رهبر، محمدتقی / 160

رهنما، زین العابدین / 95

زایری، محمدرضا / 134

زجاجی مجرد، مجید / 196، 219،220

زهیری نجفی، محمدعلی / 120

سعیدی، علی / 57

سلیمانی، جواد / 16

سنجری اراکی، علی رضا / 104

سنگری، محمدرضا / 53، 139

سیف اللهی، محمدحسن / 94

سیف، رسول / 207

شافعی، ابوالقاسم‌علی‌بن‌حسن / 84

شایان تبریزی، علی / 101

شجاعی، مهدی / 226

شرف‌الدین،سیدعبدالحسین / 174،214

شریفی، حسین / 152

شریفی، سیدحسین‌زینالی / 166

شریفی، محمود / 160

شفیع، محمد / 107

شفیعی، سیدمحمد / 22

شمس‌الدین، سیدمهدی / 109

شمس‌الدین، محمدمهدی / 13

شمس‌الدین، مهدی / 51، 116

شوشتری، جعفربن‌حسین / 120، 130

شهرستانی، عبدالهادی / 215

شهرستانی، محمدحسین / 172

شهیدمحمدحسین نجابت / 174

شهیدی، سیدجعفر / 194، 25

شیخ‌جعفر شوشتری / 116

شیخ‌زاده، محمدرضا / 178

شیرازی، علی / 222

شیرکش، هیثم / 19

صاحبکاری، ذبیح‌اللّه / 141

صاحبی، محمدجواد / 75

صادقی‌اردستانی‌احمد / 200، 213، 223

صادقی، اکبر / 192

صافی گلپایگانی، لطف‌الله / 24، 31

صالحان، جعفر / 152

صالحی‌راد، حسن / 148

صالحی، عبداللّه / 160

صالحی نجف‌آبادی، نعمت‌اللّه / 47، 67

صبا، رضی‌الدین / 76

صبوری، حسین / 184

صدر، رضا / 80

صفائی حائری، عباس / 65، 83

صفر علی‌پور، حشمت‌اللّه / 186

صنقور، محمد / 144

ضیائی بیگدلی / 11

طباطبائی، محمد / 109

طباطبایی، السید عبدالعزیز / 89

طبسی، محمّدجواد / 224

طبسی، نجم الدین / 73

طریحی نجفی، فخرالدین / 153

ظهیری، علی اصغر / 93، 139

عابدی، محمد / 80

عابدین، محمّدعلی / 216

عالمی دامغانی، ابوالقاسم / 121

عالمی، محمدعلی / 128

عاملی، سیدمحسن امین / 132

عباس محمود عقا / 65

عبداللهی، علی و حاج قربانی، علی / 114

عبدالمحمدی، حسین / 42

عرفان، حیدر / 133

عزیزی، عباس / 12، 171، 179، 188، 215

عسکری، سیدمرتضی / 64

عطاردی، عزیزالله / 118

عظیمی‌زاده، احمد / 103

عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم / 138

علامه، ضیاءالدین / 88

علایلی مصری، عبدالله / 17

علوی، سیدرسول / 45

علی بن موسی‌ابن‌طاووس / 98

علیزاده سورکی، مهدی / 62

عمادزاده، حسین / 96، 200

عمان سامانی، نوراللّه‌بن عبداللّه / 148

عندلیب همدانی، حسین / 85

غفاری، حسن / 107

غفاری، محسن / 44

فاخر، محمد شعاع / 90

فاضل، جواد / 98، 201

فاضل، محمدعلی / 172

فرحی، سیدعلی / 19

فروغی جهرمی / 48

فوزی، محمّد / 225

قاسمی ندوشن، حمیدرضا / 175

قاضی طباطبایی، سیدمحمدعلی / 182

قرشی، حاج سیدعلی‌اکبر / 118، 120

قمی، عباس / 134

قنبری، بخشعلی / 54

قنبری، حیدر / 179

قنبری همدانی، حشمت‌الله / 121

قهرمانی نژاد شائق / 77

کاشی، عبدالوهاب / 107

کتانی، سلیمان / 11

کرباسی، محمدصادق / 162

کربلائی لو، مرتضی / 170

کربلائی، نادعلی / 152

کریمیان، منصور / 97، 128

کریمی جهرمی، علی / 105

کریمی، رضا / 113

کفاش، حمیدرضا / 122

کلباسی، محمّدابراهیم / 199

کلیددار، عبدالجوا / 83

کمال سید / 79، 202، 210، 218، 219، 221

کمپانی، فضل‌الله / 91

کمره‌ای، میرزا خلیل / 225

گابریل انکری / 109

گلمردی، شیرینعلی / 129

گلی زواره، غلامرضا /، 147، 220

مبارکه، ابن رضا ابراهیم / 104

مجاهدی، محمدعلی / 137

مجلسی، محمدباقربن‌تقی / 177

محتشم، علی‌بن‌احمد / 142

محدثی، جواد / 20، 43، 165، 173، 202، 217، 224

محسن امین جبل عاملی / 106

محسن زاده، احمد / 72

محمدتقی جعفری تبریزی / 15

محمدخانی، مجتبی / 135

محمد نصر اصفهانی / 73

محمدی اشتهاردی / 115، 211

محمدی اهوازی، مصطفی / 85

محمدی‌نیا، اسدالله / 38

محمدی همدانی، اصغر / 74، 211

محمودی، محمدباقر / 102، 136

محمودی، محمّدحسین / 200

مدرس بستان آبادی، محمدباقر / 106

مدرسی، محمدتقی / 122، 193، 208، 216، 219

مدرسی، هادی / 203

مرتضوی، سیدضیاء / 184

مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی / 16

مستقیمی، مهدی / 131

مستوفی هروی / 115

مشنچی اصل، امیر و محمودی / 123

مصباح یزدی، محمدتقی / 9

مطهری، مرتضی / 33

مظفر، عبدالواحد / 196