چهل حدیث عمل

مشخصات کتاب

چهل حدیث عمل

نویسنده ... جواد محدّثی

چاپ و نشر ... اوّل / زائر / آستانه مقدسه

صفحه آرایی ... کوثر 09122539794 (بابکی)

شمارگان ... 3000

سال و نوبت چاپ ... اوّل، 1388

شابک : - -180-964-978

رده بندی کنگره : BP230/13/ن9چ9 1389

رده بندی دیویی : 297/483

قیمت تومان

مرکز پخش : قم / میدان شهداء (چهار راه بیمارستان) انتشارات زائر

تلفن : 7742519 - ص . پ : 3597-37185

کلیه حقوق برای آستانه مقدسه محفوظ است

اشارة

چهل حدیث عمل

نویسنده ... جواد محدّثی

چاپ و نشر ... اوّل / زائر / آستانه مقدسه

صفحه آرایی ... کوثر 09122539794 (بابکی)

شمارگان ... 3000

سال و نوبت چاپ ... اوّل، 1388

شابک : - -180-964-978

رده بندی کنگره : BP230/13/ن9چ9 1389

رده بندی دیویی : 297/483

قیمت تومان

مرکز پخش : قم / میدان شهداء (چهار راه بیمارستان) انتشارات زائر

تلفن : 7742519 - ص . پ : 3597-37185

کلیه حقوق برای آستانه مقدسه محفوظ است

فهرست مطالب

مقدمه ناشر... 5

کتابنامه... 54

مقدمة الناشر

کَلامُکُمْ نُورٌ

سخن شما اهل بیت، نور است.

زیارت جامعه کبیره

بر آستان احادیث اهل بیت ، عقل خضوع می‌کند دل خشوع می‌یابد و روح سیراب می‌شود . احادیث نورانی ائمه اطهار ، منشوری است که حکمت‌های قدسی و معارف ناب الهی را بر دل‌ها و عقل‌ها می‌تاباند . گلشنی روح پرور و گنجینه‌ای گرانبها و سرمایه‌ای پایان‌ناپذیر است .

امام باقر علیه‌السلام فرمود :

شَرِّقا أوْ غَرِّبا ، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا اهلِ البیت؛⁽¹⁾

به شرق و غرب جهان بروید ، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت ، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است .

همواره مدیون راویان ، محدّثان و عالمان گذشته شیعه‌ایم که با دقّت و درایت و مسئولیت‌شناسی ، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسل‌های بعدی سپرده‌اند .

احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام آنگونه که خودشان فرموده‌اند ، «نور» است .

مجموعه‌های حدیثی ، دانشکده‌های صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر حضوری می‌دهد و خرسندیم که ما میراث‌دار این

علوم و معارفیم . برای پیمودن راه صحیح زندگی و

رهایی از حیرت‌ها و ضلالت‌ها و کج راهه‌ها ، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایت‌گر اندیشه‌ها و صفابخش دل‌ها و جان‌ها است .

روایات پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و اهل بیت او ، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است ، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است ، هم در موضوعات اخلاقی ، تربیتی ، تهذیب نفس ، پند و موعظه ، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند ، دل در گرو محبت و اطاعت آنان می‌نهند، همانگونه که حضرت رضا علیه‌السلام فرمود : اِنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا لاَتّبعونا؛⁽¹⁾

اگر مردم خوبی‌ها و زیبایی‌های سخن ما را بدانند ، از

ما پیروی می‌کنند .

بر این اساس ، آموختن ، نوشتن ، بیان ، نشر ، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت ، کاری است ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام .

کتب حدیثی شیعه ، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است . برای بهره‌گیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر ، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجان‌هایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد .

«چهل حدیث نویسی» ، یکی از گام‌های ارزشمند در نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که عالمان از دیرباز به آن مبادرت می‌ورزیدند و جامعه را

از معنویّت آثار اهل بیت بهره‌مند می‌ساختند . اینکه امامان فرموده‌اند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند ، در روز قیامت فقیه و دین شناس

برانگیخته می‌شود ، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است ، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان آگاه می‌کند . چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد ، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل . به هر حال ، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است .

امروز ، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت ، بیش از هر زمان احساس می‌شود . عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان می‌دهند ، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان ،

سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقه‌مند ، روشن‌تر نشان می‌دهد و به همین دلیل ، مراکز و مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث» می‌پردازند .

آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان

یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت ، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیث‌های موضوعی کرده است . موضوعات ، ابتدا در کمیته‌ای تعیین ، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند . سعی شده است اغلب موضوعات ، اخلاقی ، تربیتی ، کاربردی و معارفی باشد . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .

امّا جزوه حاضر .....

ایمان، هم اعتقادی قلبی است، هم اقرار زبانی، هم عمل، این سه مرحله، در تعریف ایمان در روایات متعددی بیان شده است.

عمل هر کس، نشان دهنده فکر، شخصیت و اعتقاد اوست. ارزش اعمال هم به نسبت نیّت و انگیزه افراد و کیفیّت عمل متفاوت است.

درباره «عمل»، رهنمودهای بسیار ارزشمندی در روایات است که در سایه آن‌ها می‌توان به اهمیّت، ارزش، کیفیّت، آثار، استمرار، اتقان و استحکام، زمان و زمینه‌های عمل پی برد و به نتیجه بخشی بیشتر و بهتر «اعمال» چه در دنیا و چه در آخرت دست یافت و به بهینه سازی اعمال پرداخت.

آنچه می‌خوانید، قطره‌ای از دریای معارف اهل بیت

عصمت و طهارت است که به صورت «چهل حدیث» برگزیده، تقدیم شما می‌شود. باشد که این رهنمودها ما را در پیمودن بهتر «راه زندگی» یاری کند.

به جاست از تلاش فاضل ارجمند، حجة الاسلام استاد جواد محدّثی که گزینش و تهیه این اثر را بر عهده داشته است، تقدیر شود.

به امید نورانیت دل‌ها در سایه احادیث نورانی اهل بیت علیهم‌السلام .

انتشارات زائر / آستانه مقدسه

1388 ش

1.شناسنامه عملی انسان

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

لا یُعْرَفُ الرَّجُلُ إلاّ بِعَمَلِهِ، کَما لا یُعْرَفُ الْغَریبُ مِنَ الشَّجَرِ اِلاّ عِنْدَ حُضُور الثَّمَرِ؛⁽¹⁾

هیچ کس جز با عملش شناخته نمی‌شود، مثل درخت ناشناخته که جز با رسیدنِ میوه‌اش نمی‌توان آن را شناخت (عمل، میوه درخت وجودی انسان است).

2.اعمال، نشانه شخصیت انسان

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

یُسْتَدَلُّ عَلی خَیْرِ کُلِّ اْمرِءٍ وَ شَرِّهِ وَ طَهارَةِ اَصْلِهِ وَ خُبْثِهِ بِما یَظْهَرُ مِنْ أفْعالِهِ؛⁽¹⁾

گواه و نشانه خوبی و بدی هر کس و پاکی و پلیدی اصل و ریشه‌اش، کارهایی است که از او آشکار می‌شود.

3.کار امروز به فردا مفکن

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

وَامْضِ لِکُلِّ یَوْمٍ عَمَلَهُ، فإنَّ لِکُلِّ یَوْمٍ ما فیهِ؛⁽¹⁾

کار هر روز را همان روز انجام بده، چرا که هر روز، کار خاصّ خودش را دارد.

4.پرداختن به کار مهم‌تر

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

مَنِ اشْتَغَلَ بِغَیْرِ الْمُهِمِّ ضَیَّعَ الأَهَمَّ؛⁽¹⁾

هر کس به کار غیر مهم بپردازد، کار مهم‌تر را ضایع و تباه خواهد کرد (لزوم اولویت بندی در کارها بر اساس اهمیّت).

5.نگاه خدا به دل‌ها و عمل‌ها

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

اِنَّ اللّه‌َ تعالی لا یَنْظُرُ إلی صُوَرِکُمْ وَلا إلی اَمْوالِکُمْ، وَلکِنْ یَنْظُرُ إلی قُلُوبِکُمْ وَ اَعْمالِکُمْ؛⁽¹⁾

خداوند متعال، به چهره‌ها و اموال شما نگاه نمی‌کند، بلکه به دل‌ها و عمل‌های شما می‌نگرد.

6.شیعه یعنی پیرو در عمل

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

اِنَّ شیعَتَنا مَنْ شَیَّعَنا وَ اتَّبَعَ آثارَنا وَ اقْتَدی بِاَعْمالِنا؛⁽¹⁾

شیعه ما کسی است که از ما پیروی کند و از آثار و سخنان ما تبعیّت نماید و به کارهای ما اقتدا کند.

7.تا فرصت عمل باقی است...

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

عِبادَ اللّه! اَلآنَ فَاعْمَلُوا، وَالألْسُنُ مُطْلَقَةٌ وَالاَبْدانُ صَحیحَةٌ وَ الأعضاءُ لَدْنَةٌ وَالْمُنقَلَبُ فَسیحٌ وَالمَجالُ عریضٌ، قَبْلَ اِرْهاقِ الْفَوتِ وَ حُلُولِ الْمَوْتِ؛⁽¹⁾

ای بندگان خدا! هم اکنون عمل کنید که زبان‌ها باز است و بدن‌ها سالم است و اعضا و جوارح نرم و آماده است و فرصت تحوّل فراهم است و مجال گسترده است، پیش از آنکه فرصت از دست برودو مرگ فرا رسد.

8.اعمال، معیار ارزش

امام هادی علیه‌السلام :

اَلنّاسُ فِی الدُّنیا بِالأموالِ و فی‌الآخِرَةِ بِالأَعْمالِ؛⁽¹⁾

ارزش و موقعیّت مردم در دنیا به «اموال» آنان است، ولی در آخرت به «اعمال» آنان است.

9.اعمال و آثار ماندگار

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

شَتّانَ بَیْنَ عَمَلَیْنِ: عَمَلٍ تَذْهَبُ لَذَّتُهُ وَ تْبْقی تَبِعَتُهُ، وَ عَمَلٍ تَذْهَبُ مَؤُونَتُهُ وَ یَبْقی أَجْرُهُ؛⁽¹⁾

چه قدر فاصله میان دو کار است:

یکی کاری که لذّتش می‌رود، ولی تَبِعات و آثارش می‌ماند، دیگری کاری که رنج و زحمتش می‌رود، امّا اجر و پاداش آن ماندگار است!

10.ارزش عمل همراه با یقین

امام صادق علیه‌السلام :

وَاعْلَمْ اَنَّ الْعَمَلَ الدّائِمَ القَلیلَ عَلَی الیَقینِ اَفْضَلُ عِنْدَاللّه عزَّوجلَّ مِنَ الْعَمَلِ الْکثیرِ عَلی غَیرِ یَقینٍ؛⁽¹⁾

بدان که عمل پیوسته و اندک امّا بر اساس یقین، نزد خدای متعال برتر از عمل بسیاری است که از روی یقین نباشد.

11.در کار خیر، حاجت هیچ استخاره نیست

امام صادق علیه‌السلام :

إذ هَمَمْتَ بِخَیرٍ فَبادِرْ، فَإنَّکَ لا تَدْری ما یَحْدُثُ؛⁽¹⁾

هر گاه تصمیم به کار نیک گرفتی در انجام آن بشتاب، چرا که نمی‌دانی چه پیش خواهد آمد.

12.کار بی‌هنگام

امام صادق علیه‌السلام :

مَنِ ابْتَدَءَ بِعَمَلٍ فی غَیْرِ وَقْتِهِ، کانَ بُلُوغُهُ فی غَیرِ حینهِ؛⁽¹⁾

هر کس کاری را پیش از وقتش شروع کند، رسیدن آن در غیر زمان مناسبش خواهد بود (کار بی‌هنگام، بی ثمر است).

13.اوّل اندیشه، و آنگهی کردار

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

ألتَّدبیرُ قَبْلَ الْعَمَلِ، فَإنَّهُ یُؤَمِّنُکَ النَّدَمَ؛⁽¹⁾

تدبیر و آینده نگری قبل از انجام کار لازم است، چرا که این کار، تو را از پشیمانی ایمن می‌سازد.

14.فرصت کار نیک در گذر زمان

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اَلْفُرصَةُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحابِ، فَانْتَهِزُوا فُرَصَ الْخَیرِ؛⁽¹⁾

فرصت، همچون گذشتن ابر می‌گذرد. پس فرصت‌های خیر را غنیمت بشمارید.

15.از زمان چه می‌گیری و چه می‌دهی؟

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اِنَّ اللَّیْلَ وَالنَّهارَ یَعْمَلانِ فیکَ فَاعْمَلْ فیهِما، وَ یَأخُذانِ مِنْکَ فَخُذْ مِنْهُما؛⁽¹⁾

شب و روز در تو عمل می‌کنند، پس تو هم در شب و روز کار و عمل کن، شب و روز از تو (عمر و جوانی را) می‌گیرند، پس تو هم از شب و روز (بهره) بگیر.

16.دعوعت عملی نه زبانی

امام صادق علیه‌السلام :

کُونُوا دُعاةَ النّاسِ بِأعْمالِکُمْ، وَلا تَکُونُوا دُعاةً بِألسِنَتِکُمْ؛⁽¹⁾

دعوت کننده مردم باشید، با عمل‌هایتان، و (تنها) دعوت کنندگانِ به زبان‌هایتان نباشید.

17.عمل را به تأخیر نینداز

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

یا أباذَرٍّ! اِیّاکَ وَالتَّسْویفَ بِعَمَلِکَ، فَإنَّکَ بِیَوْمِکَ وَلَسْتَ بِما بَعْدَهُ، فإنْ یَکُنْ غَدٌ فَکُنْ فِی الْغدِ کَما کُنتَ فِی الْیَوْمِ؛⁽¹⁾

ای ابوذر! بپرهیز از این‌که کار خود را به بعد بیاندازی (و کار امروز را به فردا بیفکنی) چرا که تو وابسته به امروزی نه برای پس از آن. پس اگر فردایی بود، فردا چنان باش که امروز بودی (و کار فردا را فردا کن).

18.مفسده عمل بدون آگاهی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

مَنْ عَمِلَ عَلی غَیرِ عِلْمٍ کانَ ما یُفْسِدُ اَکْثَرَ مِمّا یُصْلِحُ؛⁽¹⁾

هر کس بدون علم و آگاهی عمل کند، فساد و تبهکاری او بیش از اصلاحش خواهد بود.

19.دوگانگی ادّعا و عمل

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

لا تَکُنْ مِمَّنْ یَرْجُو الآخِرَةَ بِغَیْرِ عَمَلٍ وَ یُرَجِّی التَّوبَةَ بِطُولِ الأَمَلِ، یَقُولُ فِی الدُّنیا بِقَوْلِ الزّاهِدینَ وَ یَعْمَلُ فیها بِعَمَلِ الرّاغِبینَ؛⁽¹⁾

از کسانی مباش که بدون عمل، امید به (سعادتِ) آخرت دارند و با آرزوهای دور و دراز، توبه را به تأخیر می‌اندازند، در دنیا مثل زاهدان پارسا حرف می‌زنند، ولی عملشان، عمل دنیا طلبان است.

20.اتقان در عمل

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

لکِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ عَبْدا إذا عَمِلَ عَمَلاً اَحْکَمَهُ؛⁽¹⁾

پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله قبری را پس از دفن میّت، محکم و مرتّب می‌کرد. علّت را پرسیدند، فرمود: می‌دانم که این جسد به زودی خواهد پوسید، ولی خداوند دوست دارد بنده‌ای را که وقتی کاری را انجام می‌دهد، آن را استوار و محکم انجام دهد.

21.عمل اندک، ولی مستمرّ

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

قَلیلٌ تَدُومُ عَلَیْهِ، اَرْجی مِنْ کَثیرٍ مَمْلُولٍ مِنْهُ؛⁽¹⁾

کار اندکی که بر آن مداومت داشته باشی، امیدوار کننده‌تر از کار بسیاری است که از آن ملول و خسته گردی.

22.عمل، گواه ایمان

امام صادق علیه‌السلام :

ألإیمانُ لایَکونُ إلاّ بِعَمَلٍ وَالْعَمَلُ مِنْهُ، ولا یَثْبُتُ الإیمانُ إلاّ بِعَمَلٍ؛⁽¹⁾

ایمان جز با عمل نخواهد بود و عمل، جزئی از ایمان است و ایمان جز با عمل، ثابت نمی‌شود.

23.گفتار بدون عمل، چک بی‌محل

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

یا اَباذرٍّ! مَثَلُ الّذی یَدْعُو بِغَیْرِ عَمَلٍ کَمَثلِ الّذی یَرْمی بِغَیْرِ وَتَرٍ؛⁽¹⁾

ای ابوذر! مَثَل کسی که بدون عمل، دعوت می‌کند همچون کسی است که بدونِ زِه (با کمان) تیراندازی می‌کند (یعنی حرف و دعوتش بُردی ندارد و بی‌تأثیر است).

24.پُرکارِ کم حرف

امام کاظم علیه‌السلام :

یا هِشامُ! اَلمؤْمِنُ قَلیلُ الکلامِ کثیرُ الْعَمَلِ، وَالمُنافِقُ کثیرُ الکلامِ قَلیلُ الْعَمَلِ؛⁽¹⁾

ای هشام! مؤمن، کم حرف و پرکار است. ولی منافق، پرحرف و کم کار است.

25.آثار عمل به دانسته‌ها

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

مَنْ عَمِلَ بِما عَلِمَ، ورَّثَهُ اللّه‌ُ عِلْمَ ما لَمْ یَعْلَمْ؛⁽¹⁾

هر کس به آنچه می‌داند عمل کند، خداوند متعال، علم و دانش آنچه را هم نمی‌داند به او می‌دهد.

26.عمل، همدم همیشگی انسان

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

یَتْبَعُ الْمَیِّتَ ثَلاثَةٌ: اَهْلُهُ و مالُهُ وَ عَمَلُهُ، فَیَرْجِعُ اِثْنانِ وَ یَبْقی واحِدٌ، یَرْجِعُ اَهْلُهُ و مالُهُ وَ یَبْقی عَمَلُهُ؛⁽¹⁾

همراه مرده سه چیز می‌رود: خانواده‌اش، مالش و عملش. اما دو تا برمی گردند و یکی می‌ماند. خانواده‌اش و مالش برمی‌گردند، اما عملش همراه او می‌ماند.

27.تجسّم عمل در قیامت

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اَعْمالُ العِبادِ فی الدُّنیا نَصْبُ اَعْیُنِهِم فی‌الآخِرَةِ؛⁽¹⁾

اعمال بندگان در دنیا، در آخرت در برابر چشمانشان (و نصب العین آنان) خواهد بود.

28.علم و عمل

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

قَلیلُ الْعِلْمِ مَعَ الْعَمَلِ خَیْرٌ مِنْ کَثیرِهِ بلا عَمَلٍ؛⁽¹⁾

علم و دانش کم امّا همراه با عمل، بهتر از دانش بسیار امّا بدون عمل است.

29.انسان در گرو اعمال

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اِنَّکُمْ بِاَعْمالِکُمْ مُجازُونَ وَ بِهامُرْتَهِنُونَ؛⁽¹⁾

به یقین، شما نسبت به اعمالتان پاداش داده می‌شوید و در گرو عمل‌هایتان هستید.

30.اخلاص، سخت‌تر از عمل

امام صادق علیه‌السلام :

ألإبقاءُ عَلَی العَمَلِ حتّی یَخْلُصَ اَشَدُّ مِنَ الْعَمَلِ؛⁽¹⁾

باقی گذاشتن عمل (و ادامه آن)، تا آنکه به مرحله خلوص برسد، از اصل عمل سخت‌تر است.

31.رابطه گفتار و کردار

امام صادق علیه‌السلام :

مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ مَنْ قالَ: الإیمانُ قَولٌ بِلا عَمَلٍ؛⁽¹⁾

ملعون است، ملعون است، کسی که بگوید: ایمان، گفتار بدونِ عمل است.

32.محبوب‌ترین عمل نزد خدا

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

اَحبُّ الأعْمالِ عِنْدَ اللّه‌ِ سُرورٌ تُدخِلُهُ عَلَی المُؤمِنِ، تَظْرُدُ عَنْهُ جُوعَتَهُ وَ تَکْشِفُ عَنْهُ کُرْبَتَه؛⁽¹⁾

محبوب‌ترین کارها نزد خداوند، آن است که مؤمنی را شاد کنی، گرسنگی او را برطرف سازی و رنج و غصّه‌اش را برطرف کنی.

33.به چه کاری مشغولی؟

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

کُنْ مَشْغُولاً بِما اَنْتَ عَنْهُ مَسؤولٌ؛⁽¹⁾

به کاری مشغول باش که (فردای قیامت) از تو درباره آن سؤال می‌کنند.

34.امروز را دریاب

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اِنَّ ماضِیَ یَوْمِکَ مُنْتَقَلٌ وَ باقِیَهُ مُتَّهَمٌ، فَاْغتَنِمْ وَقْتَکَ بالْعَمَلِ؛⁽¹⁾

همانا دیروزت رفته است، روز آینده هم معلوم نیست. پس امروز را برای عمل، غنیمت بشمار.

35.عرضه اعمال بر خداوند

امام حسین علیه‌السلام :

اِنَّ اَعْمالَ هذِهِ الاُمَّةِ ما مِنْ صَباحٍ اِلاّ وَ تُعْرَضُ عَلَی اللّه‌ِ تعالی؛⁽¹⁾

اعمال این امّت هر روز صبح بر خداوند متعال عرضه می‌شود.

36.پرونده اعمال نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله

امام صادق علیه‌السلام :

اِنَّ اَعْمالَ العِبادِ تُعْرَضُ عَلی رَسولِ اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله کُلَّ صَباحٍ، اَبْرارِها وَ فُجّارِها، فَاحْذَرُوا فَلْیَسْتَحْیِ اَحَدُکُمْ اَنْ یَعْرِضَ عَلی نَبِیِّهِ الْعَمَلَ الْقَبیحَ؛⁽¹⁾

اعمال بندگان هر روز صبح بر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله عرضه می‌شود، چه کارهای نیک، چه کارهای زشت. پس حذر کنید و هر کدامتان شرم کنید که به پیامبرتان عمل زشت عرضه نمایید.

37.عمل‌های شرم‌آور

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

إحْذَرْ کُلَّ عَمَلٍ یُعْمَلُ بِهِ فِی السِّرِّ وَ یُسْتَحی مِنْهُ فِی الْعَلانیةِ؛ وَ اْحَذَرْ کُلَّ عَمَلٍ اِذا سُئِلَ عَنْهُ صاحِبُهُ اَنکَرَهُ اَو إعْتَذَرَ مِنْهُ؛⁽¹⁾

بپرهیز از هر عملی که در پنهان انجام می‌شود، ولی از انجام آشکار آن شرم می‌کنند و بپرهیز از هر عملی که اگر از صاحب آن سؤال شود، یا آن کار را انکار می‌کند، یا از آن عذرخواهی می‌کند.

38.عمل مقبول و مردود

امام کاظم علیه‌السلام :

قَلیلُ الْعَمَلِ مِنَ العاقِلِ مَقْبُولٌ مُضاعَفٌ، و کثیرُ الْعَمَلِ مِنْ أهلِ الْهَوی وَ الْجَهْلِ مَردُودٌ؛⁽¹⁾

کار اندک از عاقل قبول می‌شود و پاداش مضاعف دارد. امّا کار زیاد از اهل هوس و نادانی قبول نمی‌شود.

39.اخلاص، سبب قبولی اعمال

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

إنَّکَ لَنْ یُتَقَبَّلَ مِنْ عَمَلِکَ اِلاّ ما اَخْلَصْتَ فیهِ وَ لَمْ تَشُبْهُ بِالهَوی وَ اَسبابِ الدّنیا؛⁽¹⁾

یقین بدان که از عمل تو، همان قبول می‌شود که در آن اخلاص داشته باشی و آن را به هوای نفس و اسباب دنیا آلوده نکنی.

40.چیزی جایگزین عمل نیست

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

لا تَدَعُوا الْعَمَلَ الصّالِحَ والإجْتِهادَ فِی الْعِبادَةِ إتّکالاً عَلی حُبِّ آلِ مُحمّدٍ، وَلاتَدَعُوا حُبَّ آلِ مُحَمَّدٍ وَ التَّسلیمَ لاِءمْرِهِم اِتّکالاً عَلَی العِبادَةِ، فَإنَّهُ لا یُقْبَلُ اَحَدُهما دُونَ الآخَرِ؛⁽¹⁾

عمل صالح و تلاش در بندگی را، به اتّکای محبّت آل محمّد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ترک نکنید، محبّت خاندان پیامبر و

تسلیم بودن در برابر فرمانشان را نیز، به اتّکای عبادت،

ترک نکنید، چرا که هیچ کدام بدون دیگری پذیرفته نیست!

کتاب‌نامه:

کتاب‌نامه: