ghaemiyeh.com
عنوان و نام پدیدآور : چهل حدیث کودک/محمدرضا احمدیان
مشخصات نشر : قم: زائر، 1390
مشخصات ظاهری : 55 ص
شابک 6-031-180-964-978
وضعیت فهرست نویسی : در انتظار فهرستنویسی (اطلاعات ثبت)
یادداشت : چاپ چهارم: 1390
شماره کتابشناسی ملی : 4464632
احمدیان ، محمّدرضا ، 1335 - .
چهل حدیث کودک / محمّد رضا احمدیان . - قم : زائر ، 1387 .
56 ص . شابک 6-031-180-964-978
کتابنامه ص 61-63 ؛ همچنین بصورت زیرنویس .
1 . اربعینات - قرن 14 . 2 . کودکان .
3 الف 9 ک / 9/143 BP
چهل حدیث کودک
نویسنده ... محمّد رضا احمدیان
چاپ و نشر ... اوّل / زائر / آستانه مقدسه
صفحه آرایی ... کوثر 09122539794 (بابکی)
شمارگان ... 3000
شابک : 6-031-180-964-978
قیمت 600 تومان
مرکز پخش : قم / میدان شهدا (چهار راه بیمارستان) انتشارات زائر
تلفن : 7742519 - ص . پ : 3597-37185
کلیه حقوق برای آستانه مقدسه محفوظ است
مقدمه ناشر... 5
1 . حقوق پسر بر پدر... 13
2 . مراحل تربیت... 14
3 . نقش پدر در نسلهای آینده... 15
4 . آرزوی فرزند سالم... 16
5 . رعایت عدالت و انصاف... 17
6 . عدالت در نوازش... 18
7 . دوست داشتن فرزندان... 19
8 . زیاد بوسیدن فرزندان... 20
9 . تفقّد فرزند... 21
10 . مهرورزی و وفا به عهد... 22
11 . وفای به عهد نسبت به فرزندان... 23
12 . با کودک رفتاری کودکانه باید... 24
13 . تربیت صحیح... 25
14 . نقش پدران... 26
15 . سلام بر کودکان... 27
16 . شاد کردن فرزند دختر... 28
17 . بوسیدن و شاد کردن کودک... 29
18 . نگاه محبّتآمیز به کودکان... 30
19 . واداشتن کودکان به عبادت... 31
20 . حفظ حریم دختر بچه نامحرم... 32
21 . جدا سازی بسترکودکان... 33
22 . دقت در خوراک کودکان... 34
23 . تحمّل گریه کودکان... 35
24 . تربیت نیکو... 36
25 . انتخاب نام محمد برای کودکان... 37
26 . انتخاب نام نیکو... 38
27 . اسم پیامبر مایه برکت... 39
28 . آموختن شعائر دینی... 40
29 . زمان ختنه... 41
30 . دقت در تربیت... 42
31 . شادمانی پیامبر با تولد دختران... 43
32 . آموزش توحید... 44
33 . اهمیت سرپرستی دختران... 45
34 . کام کودکان و تربت امام حسین علیهالسلام ... 46
35 . فرزند مایه دلگرمی... 47
36 . فرزند خوب موجب سعادت... 48
37 . استغفار فرزند نیک برای والدین... 49
38 . تحمل مرگ فرزند... 50
39 . فرزند نیکو یادگار زیبا... 51
40 . آثار فرزندان بدکار... 52
کتاب نامه... 53
کَلامُکُمْ نُورٌ
سخن شما اهل بیت، نور است.
زیارت جامعه کبیره
بر آستان احادیث اهل بیت ، عقل خضوع میکند دل خشوع مییابد و روح سیراب میشود . احادیث نورانی ائمه اطهار ، منشوری است که حکمتهای قدسی و معارف ناب الهی را بر دلها و عقلها میتاباند . گلشنی روح پرور و گنجینهای گرانبها و سرمایهای پایانناپذیر است .
امام باقر علیهالسلام فرمود :
شَرِّقا أوْ غَرِّبا ، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا اهلِ البیت؛(1)
به شرق و غرب جهان بروید ، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت ، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است .
همواره مدیون راویان ، محدّثان و عالمان گذشته شیعهایم که با دقّت و درایت و مسئولیتشناسی ، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسلهای بعدی سپردهاند .
احادیث اهلبیت علیهمالسلام آنگونه که خودشان فرمودهاند ، «نور» است .
مجموعههای حدیثی ، دانشکدههای صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر حضوری میدهد و خرسندیم که ما میراثدار این
1) 1 . الکافی ، کلینی ، ج 1 ، ص 399 .
علوم و معارفیم . برای پیمودن راه صحیح زندگی و رهایی از حیرتها و ضلالتها و کج راههها ، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایتگر اندیشهها و صفابخش دلها و جانها است .
روایات پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآله و اهل بیت او ، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است ، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است ، هم در موضوعات اخلاقی ، تربیتی ، تهذیب نفس ، پند و موعظه ، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند ، دل در گرو محبّت و اطاعت آنان مینهند، همانگونه که حضرت رضا علیهالسلام فرمود : اِنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا لاَتّبعونا؛(1)
1) 1 . بحار الانوار ، ج 2 ، ص 30 ، ح 13 .
اگر مردم خوبیها و زیباییهای سخن ما را بدانند ، از ما پیروی میکنند .
بر این اساس ، آموختن ، نوشتن ، بیان ، نشر ، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت ، کاری است ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهمالسلام .
کتب حدیثی شیعه ، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است . برای بهرهگیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر ، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجانهایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد .
«چهل حدیث نویسی» ، یکی از گامهای ارزشمند در
نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که عالمان از دیرباز به آن مبادرت میورزیدند و جامعه را
از معنویّت آثار اهل بیت بهرهمند میساختند . اینکه امامان فرمودهاند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند ، در روز قیامت فقیه و دین شناس برانگیخته میشود ، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است ، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان آگاه میکند . چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد ، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل . به هر حال ، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است .
امروز ، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت ، بیش از هر زمان احساس میشود . عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان میدهند ، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان ،
سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقهمند ، روشنتر نشان میدهد و به همین دلیل ، مراکز و مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث» میپردازند .
آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت ، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیثهای موضوعی کرده است . موضوعات ، ابتدا در کمیتهای تعیین ، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند . سعی شده است اغلب موضوعات ، اخلاقی ، تربیتی ، کاربردی و معارفی باشد . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .
امّا جزوه حاضر .....
فرزندان ، ثمره زندگیاند . تربیت شایسته فرزندان نیز رسالت مهمّ والدین به شمار میرود .
گرچه روانشناسان و کارشناسان امور تربیت ، برای تربیت کودک ، نظرهای مختلف و سودمندی دارند ، امّا برای پیروان اهل بیت که شاگرد مکتب «قرآن و حدیث» اند دانستن نظر و رهنمود اولیای دین بسی لازم و سودمند است .
خاندان وحی ، هم در رفتار و سیره نورانی خود با کودکان ، درسآموز و مربّی شایسته بودند ، هم در گفتار و توصیههایی که به پیروان و اصحابشان داشتند ، راه و روش تربیت فرزندانی با ایمان ، با ادب ، شایسته و سالم را ارائه دادهاند .
والدین و مربّیان ، نه تنها با گفتار ، بلکه با رفتار و نگاهشان هم بر کودکان تأثیر میگذارند و برای آنان
نقش الگو دارند . و از این رو ، مراقبت ، هدایت ، رفتارعادلانه ، مهروزی و ابراز عاطفه ، تربیت دینی و عادت دادن به انجام وظایف مذهبی ، صبوری و بردباری در امر تعلیم و تربیت آنان و در یک کلمه ، شناخت و ادای حقوق کودکان و بر جا نهادن یادگاری ارزشمند از خود ، از وظایف مهم ما نسبت به کودکان است .
در همین جا از تلاش ارزشمند برادر عزیز ، حجة الاسلام جناب آقای محمّد رضا احمدیان که زحمت تدوین این چهل حدیث را در این موضوع بر عهده داشتند ، تقدیر و تشکر میشود .
باشد که در مسیر هدایتهای اولیای دین ، موفق به تربیت نسلی با ایمان و صالح و خدمتگزار شویم .
انتشارات زائر / آستانه مقدسه
1388 ش
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله :
حَقُّ الْوَلَدِ عَلَی وَالِدِهِ إِذَا کَانَ ذَکَراً أَنْ یَسْتَفْرِهَ أُمَّهُ وَ یَسْتَحْسِنَ اسْمَهُ وَ یُعَلِّمَهُ کِتَابَ اللَّهِ وَ یُطَهِّرَهُ؛(1)
از جمله حقوق فرزند بر پدر این است که مادر وی را احترام کند و برای او نام زیبا انتخاب کند و به او قرآن بیاموزد و او را پاکیزه پرورش دهد.
1) 1. الکافی، ج 6، ص 48؛ التهذیب، ج 8، ص 112؛ وسائل الشیعة، ج 21، ص 481.
امام صادق علیهالسلام :
الْغُلَامُ یَلْعَبُ سَبْعَ سِنِینَ وَ یَتَعَلَّمُ الْکِتَابَ سَبْعَ سِنِینَ وَ یَتَعَلَّمُ الْحَلاَلَ وَ الْحَرَامَ سَبْعَ سِنِینَ؛(1)
کودک باید در هفت سال نخست بازی کند و در هفت سال دوم خواندن و نوشتن را بیاموزد و در هفت سال بعد (مقررات دینی) حلال و حرام را فراگیرد.
1) 1. الکافی، ج 6، ص 47؛ التهذیب، ج 8، ص 111؛ وسائل الشیعة، ج 17، ص 331.
امام صادق علیهالسلام :
إِنَّ اللَّهَ لَیُفْلِحُ بِفَلَاحِ الرَّجُلِ الْمُوءْمِنِ وُلْدَهُ وَ وُلْدَ وُلْدِهِ؛(1)
با رستگاری مرد با ایمان خداوند فرزندان و نوادگان او را رستگار سازد.
1) 1. بحارالانوار، ج 13، ص 312 و ج 68، ص 236.
إذَا بُشِّرَ [علی بن الحسین علیهماالسلام ] بِوَلَدٍ لا یَسْأَلْ أَذَکَرٌ هُوَ أَمْ أُنْثَی حَتَّی یَقُولُ : أَسَوِیٌّ؟ فَإِذَا کَانَ سَوِیّاً قَالَ اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِی لَمْ یَخْلُقْ مِنِّی شَیْئاً مُشَوَّهاً؛(1)
هنگامی که حضرت سجاد علیهالسلام را به ولادت مولودی بشارت میدادند، پیش از آن که از پسر یا دختر بودن او سؤال کند از سالم بودن او جویا میشد ، پس اگر فرزند، سالم بود، میگفت: خدای را شکر که از من، فرزندی زشت و ناسالم نیافرید.
1) 1. مکارم الاخلاق، ص 228؛ عدةالداعی، ص 88.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله :
اِعْدِلُوا بَیْنَ أَوْلَادِکُمْ کَمَا تُحِبُّونَ أَنْ یَعْدِلُوا بَیْنَکُمْ فِی الْبِرِّ وَ اللُّطْفِ؛(1)
بین فرزندان خود در مهرورزی و نیکی به آنان به عدالت رفتار نمایید، همانطوری که دوست دارید فرزندانتان بین شما در نیکی و خوشرفتاری، با عدل و داد رفتار نمایند.
1) 1. بحارالانوار، ج 101، ص 92؛ مکارم الاخلاق، ص 220.
امام صادق علیهالسلام :
نَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلیاللهعلیهوآله إِلَی رَجُلٍ لَهُ إبْنَانِ فَقَبَّلَ أَحَدَهُمَا وَ تَرَکَ الآْخَرَ، فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ صلیاللهعلیهوآله : فَهَلَّا وَاسَیْتَ بَیْنَهُمَا؟؛(1)
پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم به مردی نگریست که دو پسر داشت. پدر، یکی از آن دو فرزند را بوسید و دیگری را نبوسید. پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم فرمود: «چرا (در اظهار محبّت به) آن دو به طور مساوی رفتار نکردی؟!»
1) 1. من لایحضره الفقیه، ج 3، ص 483؛ وسائل الشیعة، ج 21، ص 487؛ مکارم الاخلاق، ص 220.
امام صادق علیهالسلام :
إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ لَیَرْحَمُ الرَّجُلَ لِشِدَّةِ حُبِّهِ لِوَلَدِهِ؛(1)
مردی که نسبت به فرزندان خود محبّت زیاد دارد، مشمول رحمت خداوند متعال قرار میگیرد.
1) 1. منلایحضرهالفقیه، ج 3، 482؛ وسائلالشیعة، 21، 359؛ بحارالأنوار، ج 101، ح 91؛ مکارمالأخلاق، 219.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله :
اَکْثِرُوا مِنْ قُبْلَةِ أَوْلادِکُمْ فَاِنَّ لَکُمْ لِکُلِّ قُبْلَةٍ دَرَجَةً؛(1)
به فرزندانتان (محبّت نمایید و) آنها را بسیار به بوسید، زیرا در هر بوسیدن و ابراز محبّت برای شما) یک درجه است.
1) 1. روضةالواعظین، ج 2، ص 369.
[رسول اللّه صلیاللهعلیهوآله ] إِذَا أَصْبَحَ مَسَحَ عَلَی رُءُوسِ وُلْدِهِ وَوُلْدِ وُلْدِهِ؛(1)
روش رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم در خانواده اینگونه بود که همه روزه دست محبّت و نوازش به سر فرزندان و نوادگان خود میکشید.
1) 1. منلایحضرهالفقیه، ج 3، ص 483؛ بحارالأنوار ج 101، ص 99؛ تهذیبالأحکام، ج 8، ص 113؛ وسائلالشیعة، ج 21، 483.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله :
أَحِبُّوا الصِّبْیَانَ وَ ارْحَمُوهُمْ وَ إِذَا وَعَدْتُمُوهُمْ شَیْا فَفُوا لَهُمْ فَإِنَّهُمْ لَا یَرَوْنَ إِلَّا أَنَّکُمْ تَرْزُقُونَهُمْ؛(1)
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید، وقتی که به آنها وعدهای میدهید حتماً وفا کنید؛ زیرا کودکان، شما را رازق خود میپندارند.
1) 1. الکافی، ج 6، ص 49؛ تهذیبالأحکام، ج 8، 113؛ وسائلالشیعة، ج 21، ص 483.
امام امیر مؤمنان علی علیهالسلام :
لا یَصْلُحُ مِنَ الْکَذِبِ جِدٌّ وَ لَا هَزْلٌ وَ لَا أَنْ یَعِدَ أَحَدُکُمْ صَبِیَّهُ ثُمَّ لَا یَفِیَ لَهُ؛(1)
شایسته نیست آدمی به جدّی و شوخی دروغ بگوید و شایسته نیست کسی به فرزند خود وعده بدهد و وفا نکند.
1) 1. وسائلالشیعة، ج 12، ص 250؛ بحارالأنوار، ج 69، ص 259؛ الأمالیللصدوق، ص 419؛ روضةالواعظین، ج 2، ص 468؛ مشکاةالأنوار، 173.
امام امیر مؤمنان علی علیهالسلام :
مَنْ کَانَ لَهُ وَلَدٌ صَبَا؛(1)
کسی که فرزند خردسال دارد، باید با او رفتاری کودکانه داشته باشد.
1) 1. الکافی، ج 6، ص 49؛ وسائلالشیعة، ج 21، ص 486؛ بحارالانوار، ج 1، ص 46.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله :
رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَعَانَ وَلَدَهُ عَلَی بِرِّهِ بِالْإِحْسَانِ إِلَیْهِ وَ التَّأَلُّفِ لَهُ وَ تَعْلِیمِهِ وَ تَأْدِیبِهِ؛(1)
رحمت خداوند بر بندهای که با احسان و انس و الفت با فرزند و تعلیم و تربیت (صحیح) او را در جهت نیکی و احسان به پدر یاری نماید .
1) 1. مستدرک الوسائل، ج 15، ص 169.
امام باقر علیهالسلام :
یُحْفَظُ الْأَطْفَالُ بِصَلَاحِ آبَائِهِمْ؛(1)
کودکان در پرتو صلاحیت و شایستگی پدران ، صلاح و سعادتشان حفظ میشود.
1) 1. بحارالأنوار، ج 68، ص 236.
انس بن مالک میگوید:
إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلیاللهعلیهوآلهوسلم ؛ مَرَّ اِلی [عَلَی] صِبْیَانٍ فَسَلَّمَ عَلَیْهِمْ وَ هُوَ مُغَذٍّ؛(1)
حضرت رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم در رهگذری بر چند کودک برخورد نمود، به آنها سلام کرد و طعامشان داد.
1) 1. بحارالأنوار ، ج 16، ص 229 و 254؛ مستدرکالوسائل، ج 8؛ ص 364؛ مکارم الاخلاق، ص 16.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
مَنْ فَرَّحَ ابْنَتَهُ فَکَأَنَّمَا أَعْتَقَ رَقَبَةً مِنْ وُلْدِإِسْمَاعِیلَ علیهالسلام وَ مَنْ أَقَرَّ بِعَیْنِ ابْنٍ فَکَأَنَّمَا بَکَی مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ؛(1)
هرکس که دختر بچه خود را شادمان کند، مانند
کسی است که بندهای از فرزندان اسماعیل علیهالسلام را آزاد کرده و آنکه پسر بچهای را مسرور کند، مانند کسی است که از خوف خدا گریسته است.
1) 1. وسائلالشیعة، ج 21، ص 514؛ مکارمالأخلاق، ص 221.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
مَنْ قَبَّلَ وَلَدَهُ کَتَبَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ حَسَنَةً وَ مَنْ فَرَّحَهُ فَرَّحَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ؛(1)
هرکس فرزندش را ببوسد، خداوند حسنهای در نامه اعمالش ثبت میکند؛ و هرکس فرزندش را شادمان کند، خداوند او را در قیامت شاد خواهد کرد.
1) 1. الکافی، ج 6، ص 49؛ وسائلالشیعة، ج 21، ص 475؛ بحارالأنوار، ج 7، ص 304.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
إِذَا نَظَرَ الْوَالِدُ إِلَی وَلَدِهِ فَسَرَّهُ کَانَ لِلْوَالِدِ عِتْقُ نَسَمَةٍ؛(1)
پدری که با نگاه محبّتآمیز فرزند خویش را شاد
کند، خداوند به او اجر یک بنده آزاد کردن عنایت میفرماید.
1) 1.مستدرکالوسائل، ج 15، ص 169؛ بحارالأنوار، ج 71، ص 80.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
مُرُوا صِبْیَانَکُمْ بِالصَّلَاةِ إِذَا بَلَغُوا سَبْعاً؛(1)
کودکان خود را در هفت سالگی امر کنید تا نماز
بخوانند.
1) 1. عوالیاللئالی، ج 1، ص 252؛ مستدرکالوسائل ج 3، ص 19 و ج 14، ص 359.
امام کاظم علیهالسلام :
إِذَا أَتَتْ عَلَی الْجَارِیَةِ سِتُّ سِنِینَ لَمْ یَجُزْ أَنْ یُقَبِّلَهَا رَجُلٌ لَیْسَ هِیَ بِمَحْرَمٍ لَهُ وَ لَا یَضُمَّهَا إِلَیْهِ؛(1)
وقتی که دختر بچه شش ساله شد فرد نامحرم حق
ندارد او را ببوسد و همچنین نمیتواند او را در آغوش بگیرد.
1) 1. تهذیبالأحکام، ج 7، ص 461؛ وسائلالشیعة، ج 20، ص 230.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
الصَّبِیُّ وَ الصَّبِیُّ وَ الصَّبِیُّ وَ الصَّبِیَّةُ وَ الصَّبِیَّةُ وَ الصَّبِیَّةُ یُفَرَّقُ بَیْنَهُمْ فِی الْمَضَاجِعِ لِعَشْرِ سِنِینَ؛(1)
رختخواب پسر بچهها با پسر بچهها و پسر بچهها با
دختر بچهها و دختربچهها با دختربچهها در سن ده سالگی باید از هم جدا شوند.
1) 1. وسائل الشیعة، ج 20، ص 231.
امام امیر مؤمنان علی علیهالسلام :
أَطْعِمُوا صِبْیَانَکُمُ الرُّمَّانَ فَإِنَّهُ أَسْرَعُ لِأَلْسِنَتِهِمْ؛(1)
به فرزندانتان انار بخورانید، که زبانشان را به سخن زودتر باز میکند.
1) 1. بحارالانوار، ج 63، ص 155.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
لا تَضْرِبُوا أَطْفَالَکُمْ عَلَی بُکَائِهِمْ فَإِنَّ بُکَاءَهُمْ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ الصَّلَاةُ عَلَی النَّبِیِّ وَ آلِهِ وَ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ الدُّعَاءُ لِوَالِدَیْهِ؛(1)
کودکانتان را به خاطر گریه کردن کتک نزنید، زیرا گریه کودک تا چهارماه اوّل شهادت به یگانگی خداست و چهارماه دوّم درود بر پیامبر و خاندان او، و در چهارماه سوم دعا برای پدر و مادرش است.
1) 1.وسائلالشیعة، ج 21، ص 447؛ بحارالأنوار، ج 57، ص 381.
امام امیر مؤمنان علی علیهالسلام :
مَا نَحَلَ وَالِدٌ وَلَداً نُحْلًا أَفْضَلَ مِنْ أَدَبٍ حَسَنٍ؛(1)
هیچ عنایت و عطایی پدر به فرزندش ننموده که عالیتر و شریفتر از تربیت خوب باشد.
1) 1. مستدرکالوسائل، ج 15، ص 164.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
مَنْ وُلِدَ لَهُ ثَلَاثُ بَنِینَ وَ لَمْ یُسَمِّ أَحَدَهُمْ مُحَمَّداً فَقَدْ جَفَانِی؛(1)
هرکس سه پسر برای او متولد شود و نام یکی از
آنها را محمد نگذارد به من جفا کرده است.
1) 1. وسائل الشیعة، ج 21، ص 394.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
إِنَّ أَوَّلَ مَا یَنْحَلُ أَحَدُکُمْ وَلَدَهُ الِاسْمُ الْحَسَنُ؛(1)
اوّلین عطا و هدیه هریک از شما به فرزند خود اسم خوبی است که برای او انتخاب میکنید.
1) 1. بحارالانوار، ج 101، ص 130.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
إِذَا کَانَ اسْمُ بَعْضِ أَهْلِ الْبَیْتِ اسْمَ نَبِیٍّ لَمْ تَزَلِ الْبَرَکَةُ فِیهِمْ؛(1)
در هر خانوادهای که اسم پیامبری باشد، برکت از آن
خانه برداشته نخواهد شد.
1) 1. دعائمالإسلام، ج 2، ص 188؛ مستدرکالوسائل، ج 15، ص 129.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
مَنْ وُلِدَ لَهُ مَوْلُودٌ فَلْیُوءَذِّنْ فِی أُذُنِهِ الْیُمْنَی بِأَذَانِ الصَّلَاةِ وَ لْیُقِمْ فِی الْیُسْرَی فَإِنَّهَا عِصْمَةٌ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ؛(1)
هرکس فرزندی برای او متولد شود، باید در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه بگوید، این کار سبب میشود کودک از شیطان رانده شده در امان باشد.
1) 1. الکافی، ج 6، ص 24؛ تهذیبالأحکام، ج 7، ص 437؛ وسائلالشیعة، ج 21، ص 405.
امام رضا علیهالسلام از پدرانش از رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم نقل میکند:
اِخْتِنُوا أَوْلَادَکُمْ یَوْمَ السَّابِعِ فَإِنَّهُ أَطْهَرُ وَ أَسْرَعُ لِنَبَاتِ اللَّحْمِ؛(1)
فرزندانتان را روز هفتم تولد ختنه کنید که این برای آنها پاک کنندهتر است و رشدشان را سرعت میبخشد.
1) 1. بحارالأنوار، ج 101، ص 109؛ وسائلالشیعة، ج 21، ص 439؛ مستدرکالوسائل، ج 15، ص 149.
امام امیر مؤمنان علی علیهالسلام :
وَلَدُکَ رَیْحَانَتُکَ سَبْعَاً وَ خَادِمُکَ سَبْعَاً ثُمَّ هُوَ عَدُوُّکَ أَوْ صَدِیقُکَ؛(1)
فرزندت در هفت سال اوّل گُل خوشبوی [درخت[
وجود شما است؛ و در هفت سال دوم خدمتگزار و مطیع و در هفت سال سوم، دشمن بدخواه، یا دوست خیرخواه شما است.
1) 1. شرح نهج البلاغة، ج 20، ص 343.
امام امیر مؤمنان علی علیهالسلام :
کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلیاللهعلیهوآلهوسلم إِذَا بُشِّرَ بِجَارِیَةٍ قَالَ رَیْحَانَةٌ وَ رِزْقُهَا عَلَی اللَّهِ؛(1)
روش حضرت رسول صلیاللهعلیهوآلهوسلم اینگونه بود که وقتی
خبر تولد یک دختر را به او میدادند، میفرمودند: گلی است و روزی آن با خداوند است.
1) 1. بحارالأنوار، ج 101، ص 97؛ مستدرکالوسائل، ج 15، ص 114.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
مَنْ رَبّی صَبِیّاً حَتّی یَقُولَ: لا اِله الاَّ اللّهُ وَ جَبَتْ لَهُ الجَنَّةُ؛(1).
هرکس کودکی را (به اندازهای) تربیت کند که بتواند
بگوید: لا اله الاّ اللّه، بهشت بر او واجب میشود.
1) 1. میزان الاعتدال، ج 1، ص 22.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
مَنْ عَالَ ثَلَاثَ بَنَاتٍ یُعْطَی ثَلاَثَ رَوْضَاتٍ مِنْ رِیَاضِ الْجَنَّةِ کُلُّ رَوْضَةٍ أَوْسَعُ مِنَ الدُّنْیَا وَ مَا فِیهَا؛(1)
هرکس سه دختر را سرپرستی کند، خداوند به او سه
باغستان از باغستانهای بهشت عطا میکند که هریک از آنها از دنیا و آنچه در آن است وسیعتر باشد.
1) 1. مستدرک الوسائل، ج 15، ص 115.
امام صادق علیهالسلام :
حَنِّکُوا أَوْلَادَکُمْ بِتُرْبَةِ الْحُسَیْنِ علیهالسلام فَإِنَّهَا أَمَانٌ؛(1)
با تربت امام حسین علیهالسلام کام کودکانتان را بردارید، چون سبب در امان بودن او از آفتهای روحی و
جسمی است.
1) 1. تهذیبالأحکام، ج 6، ص 74؛ وسائلالشیعة، ج 14، ص 524.
امام حسن عسکری علیهالسلام :
نِعْمَ العَضُدُ اَلْوَلَدُ؛(1)
فرزند تکیهگاه خوبی است.
1) 1. بحارالانوار، ج 50، ص 275.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
مِنْ سَعَادَةِ الرَّجُلِ الْوَلَدُ الصَّالِحُ؛(1)
از سعادت انسان داشتن فرزندی نیکوکار و شایسته است.
1) 1. الکافی، ج 6، ص 3؛ وسائلالشیعة، ج 21، ص 359.
امام صادق علیهالسلام :
مِیرَاثُ اللَّهِ مِنْ عَبْدِهِ الْمُوءْمِنِ الْوَلَدُ الصَّالِحُ یَسْتَغْفِرُ لَهُ؛(1)
فرزند صالح میراث و بازماندهای الهی برای بنده
مؤمن است که بعد از او برای او طلب آمرزش نماید.
1) 1. من لایحضرهالفقیه، ج 3، ص 481.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم :
مَا أَثْقَلَ فِی المِیزَانِ اَلْوَلَدُ الصَّالِحُ یُتَوَفّی لِمُسْلِمٍ فَیَصْبِرُ و یَحْتَسِبُ؛(1)
گرانبهاترین چیز در نامه عمل، مرگ فرزند
شایستهای است که انسان [در فراق او] صبر کند و به حساب خداوند بگذارد.
1) 1. بحارالانوار، ج 79، ص 115.
امام امیر مؤمنان علی علیهالسلام :
الْوَلَدُ الصَّالِحُ أَجْمَلُ الذِّکْرَیْنِ؛(1)
فرزند صالح و نیکوکار، زیباترین دو یادمان (نیک نامی و دودمان نیکو) است. که بعد از او به یادرگار
میماند.
1) 1. مستدرک الوسائل، ج 15، ص 114؛ غررالحکم، ص 407.
امام امیر مؤمنان علی علیهالسلام :
اَلْوَلَدُ السُّوءُ یَهْدِمُ الشَّرَفَ و یَشِینُ السَّلَفَ؛(1).
فرزند زشتکار، آبرو را میبرد و مایه ننگ اجداد و گذشتگان خواهد بود.
1) 1. غررالحکم، ص 407.
الامالی، شیخ صدوق، 1 جلدی، انتشارات کتابخانه اسلامیة، چهارم، 1362 ش.
التهذیب، 10 جلدی، شیخ طوسی، چاپ دارالکتب الاسلامیه، چهارم، تهران، 1365 ش.
الکافی، 8 جلدی، شیخ کلینی، دارالکتب الاسلامیة، چهارم، تهران، 1365 ق.
بحارالانوار، 110 جلدی، علامه مجلسی، محمدباقر، مؤسسة الوفاء، بیروت، 1404 ق.
دعائم الاسلام، (2 جلدی)، نعمان بن محمد تمیمی مغربی، دارالمعارف، دوم، مصر، 1385 ق.
روضةالواعظین، (2 جلدی)، محمد بن حسن فتّال نیشابوری، انتشارات رضی، قم، 1386 ق.
شرح نهج البلاغة، (20 جلدی)، ابن ابیالحدید معتزلی، کتابخانه آیةالله مرعشی نجفی، قم، 1404ق.
عدةالداعی، ابن فهد حلّی، دارالکتب الاسلامیة، اوّل، تهران، 1407 ق.
عوالی اللئالی، (4 جلدی)، ابن ابیجمهور احسائی، انتشارات سیدالشهدا علیهالسلام ، قم، 1405 ق.
غررالحکم و دررالکلم، (1 جلدی)، عبدالواحد بن محمد تمیمی آمدی، انتشارات دفتر تبلیغات، قم، 1366 ش.
مستدرک الوسائل (18 جلدی)، محدّث نوری، مؤسسة آلالبیت، اوّل، قم، 1408 ق.
مکارم الاخلاق، (1 جلدی)، رضیالدین حسن بن فضل طبرسی، انتشارات شریف رضی، چهارم، قم، 1413 ق.
من لایحضره الفقیه، (4 جلدی)، شیخ صدوق، انتشارات جامعه مدرسین، سوم، قم، 1413 ق.
میزان الاعتدال، ذهبی، دارالمعرفة، اوّل، بیروت، 1382 ق.
وسائل الشیعة، 29 جلدی، شیخ حرّ عاملی، مؤسسة آلالبیت، اوّل، قم، 1409 ق.