بشارت های معصومین علیهم السلام یا مجموعه ای از درهای امید

مشخصات کتاب

سرشناسه : حسینی‌بهارانچی، محمد، ۱۳۲۳-

عنوان و نام پدیدآور : بشارتهای معصومین علیهم‌السلام، یا، مجموعه‌ای از درهای امید/نویسنده محمدحسین بهارانچی.

مشخصات نشر : قم: اجر، ۱۳۸۶.

مشخصات ظاهری : ۲۶۳ ص.:نمونه.

شابک : ۱۶۰۰۰ریال:9649580530

یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس.

عنوان دیگر : مجموعه‌ای از درهای امید.

موضوع : چهارده‌معصوم-- پیشگوییها.

موضوع : چهارده‌معصوم-- احادیث.

موضوع : خاندان نبوت در کتاب مقدس.

رده بندی کنگره : BP۳۶/ح۵۲ب۵

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۹۵

شماره کتابشناسی ملی : ۱۰۶۱۳۲۴

اشاره

بشارتهای معصومین علیهم‌السلام، یا، مجموعه‌ای از درهای امید

نویسنده محمدحسین بهارانچی

فهرست مطالب

خطبة الکتاب··· 9

مقدمه و انگیزه تألیف··· 11

بشارت‌های معصومین علیهم‌السلام در باره شیعیان··· 15

ارزش بشارت و تاثیر آن در دلهای مردم··· 16

بشارت نجات به پیروان اهل بیت علیهم‌السلام ··· 18

بشارت امام صادق علیه‌السلام به ابوبصیر··· 22

بشارت‌های امام باقر علیه‌السلام به شیعیان··· 30

بشارت رسول خدا صلی الله علیه و آله به دوستان محمّد و آل‌محمّد علیهم‌السلام در وقت مرگ··· 36

بشارت ملک الموت به دوستان اهل بیت علیهم‌السلام ··· 37

بشارت دو ملک منکر و نکیر به مؤمن در قبر··· 40

بشارت اعمال نیک به مؤمن در وقت مرگ··· 43

بهترین اعمال مؤمن در قبر··· 47

ضمانت امام کاظم علیه‌السلام نسبت به نجات شیعیان در قیامت··· 48

بشارت به مؤمن در وقت مرگ و قیامت··· 49

بشارت امام باقر علیه‌السلام به گناهکاران شیعه در قیامت··· 52

شیعیان و قدرت بر گفتن شهادتین··· 54

بشارت ملک الموت به شیعه علی علیه‌السلام در وقت مرگ··· 56

بشارت رسول خدا صلی الله علیه و آله به علی علیه‌السلام در باره آمرزش شیعیان··· 61

شفاعت از نظر شیعه··· 63

کلام صدوق علیه الرحمه در باره شفاعت··· 64

شفاعت حضرت فاطمه علیهاالسلام از زن‌های مؤمنه··· 65

نیاز پیامبران و ملائکه و همه امت‌ها به شفاعت محمّد و علی علیهما السلام ··· 66

بشارت امیرالمؤمنین علیه‌السلام به حارث همدانی··· 67

بشارت رسول خدا صلی الله علیه و آله به علی علیه‌السلام در باره کوثر··· 72

بشارت‌های رسول صلی الله علیه و آله خدا به دوستان علی علیه‌السلام ··· 73

شفاعت شیعیان امیرالمؤمنین علیه‌السلام در قیامت··· 76

بشارت‌های مربوط به بهشت··· 81

خلقت بهشت و دوزخ··· 82

درهای بهشت و دعای امیرالمؤمنین علیه‌السلام ··· 83

مصالح بناها و ساختمان‌های بهشتی··· 84

تقسیم منازل اهل دوزخ بین اهل بهشت··· 85

خشنودی خداوند یا نعمت‌های بهشتی؟··· 87

آنچه بر درهای بهشت و دوزخ نوشته شده··· 89

نعمت‌های بهشتی مطابق ایمان و احسان مؤمن··· 95

دعای بهشت و دوزخ و حورالعین به مؤمن··· 97

اشتیاق خزان بهشتی و حورالعین به شیعیان محمّد و آل‌محمّد صلی الله علیه و آله ··· 98

رابطه با محمد و آل او صلی الله علیه و آله و درجات بهشت··· 100

شیعه امیرالمؤمنین علیه‌السلام و درجات بهشتی··· 106

شیعیان امیرالمومنین علیه‌السلام و بشارت‌های بهشتی··· 112

کلام مرحوم صدوق درباره بهشت و دوزخ··· 112

یادی از دوزخ و جهنم برای عبرت و بیداری··· 116

بشارت‌های مربوط به اعمال نیک··· 119

1 - پاداش اصلاح بین مردم··· 121

2- پاداش شاد کردن دل مؤمن و آثار آن··· 124

3- پاداش برآوردن حاجت مؤمن··· 129

4- پاداش برطرف نمودن غم و اندوه از دل مؤمن··· 135

5- پاداش اطعام مؤمن··· 137

6- پاداش آب دادن به مؤمن··· 139

7- پاداش میهمان و میزبان··· 140

8- پاداش لباس دادن به مؤمن··· 141

9- پاداش احترام و اکرام به مؤمن··· 142

10 - پاداش خیرخواهی از مؤمن··· 145

پاداش اعمال نیک و پایدار··· 147

ارزش عاقبت اندیشی و یاد آخرت··· 149

پاداش عاقبت اندیشی··· 150

قضای حوایج مؤمنین و درجات بهشتی··· 151

بشارت‌های حضرت زین العابدین علیه‌السلام و نصایح آن حضرت به شیعیان··· 153

تقوا و بشارت‌های بهشتی··· 156

بشارت و پیام حضرت مهدی علیه‌السلام در باره تأخیر ظهور··· 160

زیارت‌های معصومین علیهم‌السلام و بشارت‌های بهشتی··· 165

ظاهر شدن قبر مبارک امیرالمؤمنین علیه‌السلام ··· 167

ادای حق ذی‌القربی و بشارت‌های بهشتی··· 171

قصه عبداللّه مبارک و احسان او به یک زن علویّه··· 173

پناه‌دادن مرد مجوسی به یک زن علویّه و بشارت رسول خدا صلی الله علیه و آله ··· 176

احسان به آل محمّد صلی الله علیه و آله و بشارت رسیدن به حوایج بزرگ··· 179

قصیده شیخ رجب برسی در باره عظمت خاندان نبوت علیهم‌السلام ··· 180

اسلام و کتب عهدین··· 183

بشارت‌های کتب آسمانی در باره رسول خدا صلی الله علیه و آله ··· 184

بشارت‌های عهدین نسبت به اسلام و پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و اوصیای او علیهم‌السلام ··· 186

قرآن و بشارت‌های پیامبران گذشته··· 187

اعتراف اهل کتاب به نبوت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله ··· 188

بشارت‌های کتب آسمانی نسبت به پیامبراسلام صلی الله علیه و آله ··· 195

ماجرای امیرالمؤمنین علیه‌السلام و راهب نصرانی··· 199

کتب پیامبران گذشته و تحریف··· 206

انجیل برنابا و دست‌های سیاست و جنایت··· 208

انجیل برنابا چگونه به دست آمد؟··· 209

بشارت حضرت مسیح نسبت به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله ··· 212

تصریح به نام رسول خدا صلی الله علیه و آله در انجیل··· 213

آرزوی درک پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله ··· 214

انجیل برنابا و عظمت پیامبراسلام صلی الله علیه و آله در قیامت··· 215

صلیب یا بزرگ‌ترین اهانت به حضرت مسیح علیه‌السلام ··· 219

سخن حضرت مسیح علیه‌السلام در بطلان صلیب··· 224

تهمت زدایی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نسبت به حضرت مسیح علیه‌السلام ··· 224

بدعت تثلیث یا بزرگ‌ترین تهمت به حضرت مسیح علیه‌السلام ··· 226

قرآن و رفع بدعت تثلیث··· 229

قرآن و رفع تهمت از مسیح علیه‌السلام ··· 232

قرآن خاتم کتب آسمانی··· 233

قرآن و عهدین··· 237

تصدیق خاتم انبیا صلی الله علیه و آله نسبت به انبیاء گذشته علیهما السلام ··· 239

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله آخرین پیامبر خدا··· 242

فضایل امیرالمؤمنین علیه‌السلام در کتب عهدین··· 244

رساله ایلیا و بشارت‌های آن درباره امیرالمؤمنین علیه‌السلام ··· 244

پیشگویی شری کرشن جی در باره امیرالمؤمنین علیه‌السلام ··· 247

پیشگویی حضرت داوود علیه‌السلام در باره امیرالمؤمنین علیه‌السلام ··· 250

استمداد حضرت سلیمان علیه‌السلام از امیرالمؤمنین علیه‌السلام ··· 251

علی علیه‌السلام و کشتی حضرت نوح علیه‌السلام ··· 254

خرافه‌های مدعیان بابیت··· 259

آثار مؤلف تاکنون··· 264

خطبة الکتاب

الحمدللّه الذی بشرّ عباده المؤمنین بالنجاة و الأمان و وعدهم بالمغفرة و الغفران و الجّنة و الرضوان و الفلاح و النجاح و کفاهم من فتن الدنیا و العثرة و الهوان و وساوس الشیطان و وفقّهم لطاعة رسوله النّبیّ المصطفی و ولیّه العلیّ المرتضی و حبیته سیّدة النساء وسبطی نبیّه الحسن المجتبی و الحسین سیّد الشهداء و الهداة المهدیّین من اولاد نبیّه الائمّة «الذین اذهب اللّه عنهم الرجس و طهرّهم تطهیرا»

و الصلاة و السلام علی محمّد المختار و علی آله المصطفین الأخیار و الهداة الأبرار و حجج الجبّار و أمناء الرحمان و سلالة النبیّین و صفوة المرسلین و عترة خیرة ربّ العالمین صلاة کثیرة دائمة لاانقطاع لها و لااجل و لا امد حتّی یفضل عن صلاة من صلّی علیهم من الأوّلین و الآخرین و اللعنة الدائمة علی اعدائهم اجمعین الی یوم‌الدّین سیّما من لعنهم امیرالمؤمنین و امام المتقّین و قائد الغرِّ المحجّلین و ابوالأئّمة الطاهرین علیهم افضل صلوات المصلیّن فانّه علیه‌السلام کان یقول فی قنوته:

الّلهمّ العن صَنَمَـی قریش و جبتَیْها و طاغوتَیْها و إفکیْها، و ابنتیْهما اللذیْن خالفا أمرک و أنکرا وحیک، وجحدا إنعامک، و عصیا رسولک، وقلّبا دینک و حرّفا کتابک، وعطّلا أحکامک، وأبطلا فرائضک، وألحدا فـی آیاتک، وعادیا أولیاءک و والیا أعداءک، و خرّبا بلادک، وأفسدا عبادک.

الّلهمّ العنهما وأنصارهما فقد أخربا بیت النبوّة، و ردّما بابه، ونقضا سقفه، وألحقا سماءه بأرضه وعالیه بسافله و ظاهره بباطنه واستأصلا أهله وأبادا أنصاره وقتلا أطفاله وأخلیا منبره من وصیّه ووارثه وجحدا نبوّته وأشرکا بربّهما فعظِّم ذنبهما وخلّدهما فـی سقر وما أدریک ما سقر لا تبقـی ولا تذر.

الّلهمّ العنهم بعدد کلّ منکر أتوه و حقٍّ أخفوه و منبرٍ علوه و منافق ولوّه وموءمن

أرجوه و ولیٍّ آذوه و طرید آووه و صادق طرّدوه و کافر نصروه و إمامٍ قهروه و فرض غیّروه وأثرٍ أنکروه و شرٍّ أضمروه ودمٍ أراقوه وخبر بدّلوه و حکم قلّبوه و کفر أبدعوه و کذب دلّسوه و إرث غصبوه و فییٍءاقتطعوه و سحتٍ أکلوه و خمسٍ استحلّوه و باطلٍ أسّسوه وجورٍ بسطوه و ظلمٍ نشروه، ووعد أخلفوه و عهد نقضوه و حلال حرّموه و حرام حلّلوه و نفاق أسرّوه وغدرٍ أضمروه وبطن فتقوه وضلع کسروه وصکّ مزّقوه و شمل بدّدوه و ذلیل أعزّوه و عزیز أذلّوه و حقّ منعوه وإمام خالفوه.

الّلهمّ العنهما بکلّ آیة حرّفوها و فریضة ترکوها، وسنّة غیّروها وأحکام عطّلوها وأرحام قطعوها و شهادات کتموها و وصیّة ضیّعوها وأیمان نکثوها ودعوی أبطلوها وبیّنة أنکروها وحیلة أحدثوها وخیانة أوردوها وعقبة ارتقوها ودباب دحرجوها وأزیاف لزموها [وأمانة خانوها].

الّلهمّ العنهما فی مکنون السرّ و ظاهر العلانیة لعنا کثیرا دائبا أبدا دائما سرمدا لا انقطاع لأمده ولا نفاد لعدده ویغدو أوّله ولا یروح آخره لهم ولأعوانهم و أنصارهم و محبّیهم و موالیهم و المسلّمین لهم والمائلین إلیهم و الناهضین بأجنحتهم و المقتدین بکلامهم و المصدّقین بأحکامهم. (البلد الأمین ص 551 البحار ج 82/260)

مقدمه و انگیزه تألیف

هدف از تألیف کتاب حاضر نشر معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام بوده است ولی افزون بر آن نکات دیگری نیز در انگیزه مؤلف نقش داشته است که به اختصار اشاره می‌شود:

نسل کنونی به دلیل مشکلات زندگی حوصله زیادی برای مطالعه کتاب‌های مذهبی ندارد ولی اگر این‌گونه کتاب‌ها در قالب حکایات و قضایای شیرین نوشته شود خوانندگان رغبت بیشتری برای مطالعه آنها خواهند داشت.

از سویی روح امید و نشاط در جامعه امروز ضعیف گردیده است و برماست که با بیان شیرینی‌ها و وعده‌های مسرت‌بخش و نویدها و بشارت‌های فراوانی که اسلام به بندگان مؤمن و شایسته خدا داده است این ناامیدی‌ها و افسردگی‌ها را برطرف سازیم و روشن نماییم که اسلام آیین سختی‌ها و دشواری‌ها نیست. بلکه آیین محبت و عاطفه و عشق و دوستی و شادی است و دستورات آن که مطابق مصالح شخصی و اجتماعی است بسیار ساده و متناسب با توان و طاقت انسان است.

در آیین اسلام مسایلی مانند محبت و علاقه به فرزندان و مادران و پدران و اقوام و دوستان و برادران ایمانی و سفارش به دوستی و شادکردن و اندوه‌زدایی و برطرف نمودن مشکلات آنان به عنوان یک عبادت و عمل نیک محسوب شده است و بر این اساس روشن می‌شود که اسلام دین شادی و مسرت و محبت و برادری و مواسات و صداقت و راستی و خیرخواهی و خیراندیشی و گذشت است و خشونت و تلخی و جدایی و بی‌وفایی و بی‌محبتی در آن راه ندارد.

در روایتی آمده است که محبت و دوستی از مسایل اساسی اسلام بلکه از ایمان و دیانت یک مسلمان است و حتی آمده است: «هل‌الدّین الاّ الحب والبغض؟»؛ یعنی دین جز دوستی و دشمنی نیست.

و در روایت دیگری آمده است که ارزش والاتر در میان دو نفر مسلمان از آن شخص است که محبت و دوستی او نسبت به برادر مسلمان خود بیشتر است. اساسا

خیرخواهی و دوستی و گذشت و شادنمودن و اصلاح امور دیگران و کوشیدن در حل مشکلات آنان و حفظ برادری و آشتی با برادران دینی و سبقت در آن از مسایل اساسی اسلام و از عبادات است. از مجموع این دستورات اخلاقی روشن می‌شود که اسلام دین محبت و دوستی و شادی و شادمانی است.

در آیین مقدس اسلام رحمت و محبت و گذشت و بخشش مقدم بر انتقام و سخت‌گیری است و پاداش گذشت و تجدید رابطه بین دو مسلمان بلکه اصلاح بین مسلمانان به قدری زیاد است که فرموده‌اند نتیجه آن گذشت و عفو خداوند است و از تمام نمازها و روزه‌ها بهتر و ارزشمندتر است.

خداوند در قرآن فرموده است: «فلیعفوا ولیصفحوا ألا تحبّون ان یغفراللّه لکم»؛ یعنی باید از یکدیگر بگذرند و خطاهای برادران (و آزار آنان) را نادیده بگیرند. تا خداوند نیز از آنان بگذرد و خطاهای آنان را نادیده بگیرد.

در دعاهایی که از معصومین علیهم‌السلام نقل شده است می‌خوانیم: «سبقت رحمتک غضبک»؛ یعنی خدایا! رحمت تو بر غضب و خشم تو پیشی دارد براین اساس روشن می‌شود که اسلام فراتر از آن که دین شادی و محبت و گذشت و برادری و خیرخواهی و مواسات است، دین ایثار یعنی مقدم نمودن دیگران بر خود نیز هست. چه نیکوست که تشنگان حقیقت از میان دستورات اسلام، مسایل اخلاقی و

حقوقی و اجتماعی و عاطفی و خانوادگی و سیاسی و... آن را بیابند و بدانند که اگر برای اسلام و حقانیت آن هیچ دلیلی جز این دستورات نبود هر آینه حقانیت و آسمانی و الهی‌بودن آن روشن بود.

از خداوند توفیق پیروی از قرآن و مکتب نورانی خاندان وحی را خواستاریم و خداوند را بر این توفیق شاکریم و عنایت و فضل و کرم او را بیش از این می‌جوییم و توفیق خدمتگذاری به آستان بابرکت خاندان وحی را از او می‌طلبیم.

در پایان از برادرانی که در جمع‌آوری این مجموعه به این حقیر کمک نموده‌اند قدردانی نموده و پاداش آنان را به خداوند وامی‌گذاریم.

سید محمّد حسینی بهارانچی

5 شوال 1425 ه. ق

بشارت‌های معصومین علیهم‌السلام در باره شیعیان

اشاره

ارزش بشارت و تاثیر آن در دلهای مردم

⁽¹⁾مؤلف گوید: بشارت‌های پیامبرخدا صلی الله علیه و آله و ائمه طاهرین علیهم‌السلام نسبت به شیعیان فراوان است و در بخش‌های مختلفی از سخنان آن بزرگواران ذکر شده و ما به لطف الهی آنهارا تحت عناوین معینی قرار خواهیم داد تا برای خوانندگان ملالتی ایجاد نشود و مباحث کتاب نیز طولانی نگردد و اشتیاق و علاقه دوستان خاندان نبوت علیهم‌السلام نسبت به دستورات آنان بیشتر گردد و از مسیرهای انحرافی و مفاسد و دام‌های شیاطین که آنان را برگناه و انکاردین و ضروریات آن وا می‌دارد جلوگیری شود و توفیق پیروی از خاندان نبوت که مورد سفارش رسول خدا صلی الله علیه و آله می‌باشند و آن حضرت تمسک به آنان و کتاب خدا را وسیله نجات امت خود دانسته و ضمانت

فرموده که با تمسک به آنان گمراه نخواهید شد حاصل گردد.

⁽¹⁾البته روشن است که در این زمان‌ها سخت باید از دام‌های شیاطین و انحراف از دین و فسادهای گوناگون برحذر بود و تنها راه آن، پیروی از قرآن و عترت پیامبر صلی الله علیه و آله می‌باشد که در سایه آن، خداوند بندگان خود را ازخطر انحراف نجات

خواهد داد. از خداوند می‌خواهیم که به آبروی آن بزرگواران ما را از وساوس شیاطین جن و انس مصون فرماید.

⁽²⁾

روی فی الکافی عن محمّدبن یحیی عن محمّدبن الحسین عن صفوان بن یحیی عن العلاء بن رزین عن محمّدبن مسلم قال: (2)سمعت أبا جعفر علیه‌السلام یقول: کلّ من دان اللّه بعبادة یجهد فیها نفسه و لاإمام له من اللّه فسعیه غیر مقبول، و هو ضالّ متحیّر و اللّه شانی‌ء لأعماله و مثله کمثل شاة ضلّت عن راعیها و قطیعها، فهجمت ذاهبة و جائیة یومها، فلمّا جنّها اللّیل بصرت بقطیع مع غیرراعیها، فحنّت إلیها و اغترّت بها، فباتت معها فی ربضتها

بشارت نجات به پیروان اهل بیت علیهم‌السلام

(2)مرحوم کلینی در کتاب شریف کافی، با سند خود، از محمّدبن مسلم نقل نموده که گوید: از امام باقر علیه‌السلام شنیدم که می‌فرمود: «هرکس خدای خود را عبادت کند و امامی را که از طرف خدا معین شده است نپذیرفته باشد عبادت و سعی او مقبول نخواهد بود گرچه در عبادت خود کوشا باشد بلکه او گمراه و متحیر می‌باشد و خداوند براعمال او خشم خواهد نمود و مثَل او مثل گوسفندی است که گله و چوپان خود را گم کرده و سرگردان باشد و از این سو و آن سو رود و چون شب فرار رسد و خود را به گله‌ای رساند و با آنان به خوابگاه برود به گمان این که این همان گله و چوپان اوست، صبحگاه بنگرد که آن گله و چوپان از او نیست وباز متحیر و سرگردان بماند و چون باز گله و چوپانی را ببیند و گمان کند او گله و چوپان اوست و به آنان ملحق شود چوپان آن گله او را براند و فریاد کند که به گله و چوپان خود

بازگرد و او سرگردان و متحیر بماند و از این سو و آن سو گریزان باشد و چوپانی نباشد که او را به چراگاه و یا مأوای خود بازگرداند و در این حال باشد تا ناگهان گرگی فرصت را غنیمت دانسته او را طعمه خود قرار دهد.»

⁽¹⁾سپس فرمود: «ای محمّدبن مسلم! به خدا سوگند، این چنین است حال کسانی از این امت که برای آنان امامی از طرف خداوند عزّوجلّ نباشد (و او را به امامت نپذیرفته باشند)، او نیز حیران و سرگردان و گمراه خواهد بود و اگر با این حال بمیرد با کفر و نفاق مرده است.»

تا این که فرمود: «بدان، ای محمّدبن مسلم! که ائمه جور و پیروان آنان از دین خدا جدا هستند. آنان گمراه و مردم را نیز گمراه کرده‌اند و اعمالی که انجام می‌دهند (طبق فرموده قرآن) مانند خاکستری است که باد تند بر آن بوزد و چیزی از آن را

نتوانند به دست آورند و این همان گمراهی دور (از حق) است.»

⁽¹⁾و در همان کتاب، از عبداللّه ابن ابی یعفور نقل شده که گوید: به امام صادق علیه‌السلام گفتم: من با مردم معاشرت و مخالطه دارم و زیاد تعجب می‌کنم از مردمی که امامت و ولایت شما را نپذیرفته‌اند و امامت و ولایت فلان و فلان (یعنی ابوبکر و عمر) را پذیرفته‌اند و اهل امانت و راستی و وفا هستند از سویی مردمی را می‌شناسم که امامت و ولایت شما را پذیرفته‌اند و چنان امانت و راستی و وفا که آنان دارند را دارا نیستند!

عبداللّه بن ابی یعفور می‌گوید: سخن من که به اینجا رسید امام صادق علیه‌السلام استوار نشست و با خشم روی مبارک

را به من نمود و فرمود: «دین ندارند کسانی که ولایت امام جائر و ظالم را که از طرف خدا منصوب نیست پذیرفته‌اند و ملامتی نیست بر کسانی که دین خود را از امام عادل منصوب از ناحیه خداوند گرفته‌اند.» من گفتم: آیا راستی آنان دین ندارند و اینان را باکی نیست؟! فرمود: «آری، آنان دین ندارند و اینان را باکی نیست.»

⁽²⁾

سپس فرمود: «مگر گوش به سخن خداوند نداده‌ای که می‌فرماید: «خداوند ولی مؤمنین است و آنان را از تاریکی‌ها خارج و داخل نور (هدایت) می‌نماید»؛ یعنی از تاریکی‌های گناهان خارج و به وسیله توبه و مغفرت وارد نور (هدایت) می‌فرماید و این به علت پذیرفتن آنان است ولایت هر امام عادل من عنداللّه را «و آنان که کافر شدند اولیا و رهبرانشان طاغوت است که آنان را از نور خارج و به ظلمات و تاریکی داخل می‌نماید» و مقصود خداوند از این آیه این است که آنان دارای نور اسلام بودند و چون ولایت امام جائر و ظالم را پذیرفتند از نور اسلام خارج شدند و به ظلمات و تاریکی کفر داخل گردیدند تا این که خداوند آتش را بر آنان واجب نمود «و آنان همیشه در آتش مخلّد خواهند بود.»

بشارت امام صادق علیه‌السلام به ابوبصیر

⁽¹⁾مرحوم کلینی در کتاب کافی، از محمّدبن سلیمان، از پدرش سلیمان نقل نموده که گوید: خدمت امام صادق علیه‌السلام بودم که ابوبصیر با اضطراب و نفس زنان براو وارد شد و چون نشست امام علیه‌السلام به او فرمود: «ای ابامحمّد! این تنگی نفس برای چیست؟» ابوبصیر گفت: فدای شما شوم، ای فرزند رسول خدا صلی الله علیه و آله ! پیرو ناتوان شده‌ام و اجل من نزدیک گردیده و نمی‌دانم آخرت من چگونه خواهد بود.

⁽²⁾امام صادق علیه‌السلام فرمود: «ای ابامحمّد! تو نباید این چنین بگویی.» ابوبصیر

گفت: فدای شما شوم، چگونه چنین نگویم؟ امام علیه‌السلام فرمود: «مگر نمی‌دانی خداوند متعال جوانان شما را گرامی می‌دارد و به آنان اکرام می‌کند و از پیران شما حیا می‌نماید؟»

ابوبصیر گفت: فدای شما شوم، چگونه خداوند جوانان ما را اکرام و از پیران ما حیا می‌کند؟ امام علیه‌السلام فرمود: «خداوند جوانان شما را اکرام می‌کند و آنان را عذاب نمی‌نماید و از پیران شما حیا می‌کند و آنان را محاسبه نمی‌نماید.» ابوبصیر گوید: گفتم: فدای شما شوم، آیا این مخصوص ما شیعیان است یا برای همه اهل توحید می‌باشد؟ امام علیه‌السلام فرمود: «تنها مخصوص شما می‌باشد.» گفتم: فدای شما شوم، مردم

ما را به لقب و نامی صدا می‌زنند که پشت ما را شکسته و دل‌های ما از آن مرده است و به واسطه آن حکام و قضات عامه خون ما را حلال نموده‌اند و آن برای حدیثی است که فقهای آنان در باره ما برای آنها نقل نموده‌اند.

⁽¹⁾امام صادق علیه‌السلام فرمود: «رافضه را می‌گویی؟» گفتم: آری. فرمود: «به خدا

سوگند، آنان شما را رافضه ننامیده‌اند بلکه خداوند شما را رافضه نامیده است.

مگر نمی‌دانی که هفتاد نفر از بنی اسراییل چون گمراهی فرعون و قوم او را دانستند آنان را رفض نمودند (و از آنان دوری جستند) آنان چون موسی علیه‌السلام را شناختند به او پیوستند و در لشکر موسی علیه‌السلام معروف به رافضه شدند و چون فرعون را کنار زدند و از او دوری جستند و در لشکر موسی علیه‌السلام در عبادت خدا و محبت به موسی و هارون علیهما السلام و ذریّه آنان شدیدتر از دیگران بودند، پس خداوند به موسی علیه‌السلام وحی نمود:

این اسم را برای آنان در تورات ثبت کن چرا که من آنان را به این اسم نامیدم و گرامی داشتم پس موسی علیه‌السلام این اسم را برای آنان ثبت نمود و خداوند برای شما نیز این اسم را ذخیره نمود و شما را به آن گرامی داشت.»

⁽¹⁾سپس فرمود: «ای ابوبصیر! این مردم خیر را از خود دور کردند و شما شر را از خود دور کردید، آنان به فرقه‌ها و دسته‌هایی متفرق شدند و شما همراه اهل بیت پیامبر خود صلی الله علیه و آله رفتید و راهی که آنان رفتند شما رفتید. شما کسانی را که خدا برای

شما انتخاب نموده بود اختیار کردید و هرکس را او خواسته بود خواستید. پس بشارت باد برشما و بشارت باد برشما. به خدا سوگند، شما مورد رحمت خدا هستید، او اعمال نیک شما را می‌پذیرد و از گناهکار شما می‌گذرد و هرکس همانند شما نباشد خداوند اعمال نیک او را نمی‌پذیرد و از گناهان او نمی‌گذرد.»

⁽¹⁾تا این که فرمود: «ای ابوبصیر! آیا خشنود شدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید. فرمود: «ای ابوبصیر! خداوند را ملائکه‌ای است که به امر او گناهان را از دوش شیعیان ما می‌ریزند چنان که باد در فصل خزان برگ‌ها را از درختان می‌ریزد و این است معنای سخن خداوند که می‌فرماید: (الذین یحملون العرش و من حوله...) به خدا سوگند استغفار ملائکه، مخصوص شما می‌باشد، نه این مردم. ای ابوبصیر! آیا خشنود شدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا

خشنود کنید.

امام علیه‌السلام فرمود: «ای ابوبصیر! خداوند شما شیعیان را در کتاب خود یاد نموده و می‌فرماید: (من المومنین رجال صدقوا...) همانا شما عهد و پیمان خداوند را نسبت به ولایت ما وفا نمودید و دیگران را به جای ما انتخاب نکردید و اگر جز این کرده بودید خداوند شما را ملامت می‌نمود چنان که آنان را ملامت نموده و می‌فرماید: (و ما وجدنا لأکثرهم من عهد...) ای ابوبصیر! آیا تو را خشنود نمودم؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید.

⁽¹⁾امام علیه‌السلام فرمود: «خداوند شما را در کتاب خود یاد نموده و می‌فرماید: (اخوانا علی سُرُرٍ متقابلین) ؛ یعنی آنان در بهشت برادر و بر تخت‌های بهشتی مقابل یکدیگر (شاد) خواهند بود. به خدا سوگند، خداوند جز شما را در این آیه اراده نکرده است. ای ابوبصیر! آیا خشنود شدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید. امام علیه‌السلام فرمود: «خداوند در باره شما می‌فرماید: (الاخلاّء یومئذٍ بعضهم لبعضٍ عدوّ الاّالمتقین)؛ یعنی کسانی که در این دنیا با یکدیگر دوست بوده‌اند در قیامت دشمن همدیگر هستند، جز متقین.

به خدا سوگند، مقصود از متقین جز شما نیستند. آیا خشنود شدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید.

⁽²⁾

پس فرمود: «ای ابوبصیر! خداوند ما و شیعیان ما و دشمنان ما را در کتاب خود ذکر نموده و می‌فرماید: (هَلْ یَسْتَویِ الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَ الَّذِینَ لاَیعْلَمُونَ إِنَّمَا یَتَذَکَّرُ أُوْلُوالألَبابِ) و مقصود او از «الذین یعلمون» ما هستیم و مقصود او از «الذین لایعلمون» دشمنان ما هستند و مقصود او از «اولواالالباب» شیعیان ما می‌باشند. ای ابوبصیر! آیا خشنود شدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید.

⁽¹⁾امام علیه‌السلام فرمود: «خداوند در آیه شریفه (یوم لایغنی مولیً عن مولی شیئا ولاهم ینصرون الاّ من رحم اللّه) می‌فرماید: پیامبران و پیروان آنان روز قیامت به فریاد یکدیگر نمی‌رسند و دوستی‌های آنان آن روز سودی ندارد جز کسانی که مورد ترحم خداوند باشند و آنان جز علی علیه‌السلام و شیعیان او نیستند. ای ابوبصیر! آیا خشنود شدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید.

⁽²⁾

یا أبامحمّد لقد ذکرکم اللّه فی کتابه فقال: «إنّ عبادی لیس لک علیهم سلطان (الحجر: 42).» و اللّه ما أراد بهذا إلاّ الأئمّة علیهم‌السلام و شیعتهم، فهل سررتک یا أبا محمّد؟ قال: قلت: جعلت فداک زدنی، فقال: یا أبا محمّد لقد ذکرکم اللّه فی کتابه فقال: (2)«فاؤلئک مع الذین أنعم اللّه علیهم من النبیّین و الصدّیقین و الشهداء و الصّالحین و حسن اُولئک رفیقا (النساء: 69). فرسول اللّه صلی الله علیه و آله فی الاّیة النبیّون و نحن فیهذا الموضع الصدِّیقون و الشهداء و أنتم الصّالحون فتسمّوا بالصّلاح کما سمّکم اللّه عزّوجلّ، یا أبا محمّد فهل سررتک؟ قال: قلت: جعلت فداک زدنی، قال:(3)یا أبامحمّد لقد ذکرکم اللّه إذحکی عن عدوّکم فی النّار بقوله: «و قالوا مالنا لا نری رجالاً کنّا نعدُّهم من الأشرار أتّخدناهم سخریّا أم زاغت عنهم الأبصار» (ص: 62 و 63). و اللّه ما عنی ولا أراد بهذا غیرکم، صرتم عند أهل هذا العالم شرار النّاس و أنتم و اللّه فی الجنّة تحبرون (ای تکرمون و تنعمون و تسرّون) و فی النار تطلبون یا أبا محمّد فهل سررتک؟ قال: قلت: جعلت فداک زدنی، قال:

(قل یا عبادی الذین اسرفوا علی انفسهم لا تقتطوا من رحمة‌اللّه...) و به خدا سوگند دراین آیه جز شما را اراده نفرموده است، آیا خشنود گردیدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید.

(2)امام علیه‌السلام فرمود: خداوند شما را در کتاب خود یاد نموده و می‌فرماید: (انّ عبادی لیس لک علیهم سلطان) و مقصود او که به شیطان می‌فرماید: تو بر بندگان من تسلّط پیدا نخواهی نمود، جز ائمه علیهم‌السلام و شیعیان آنان نیستند.

آیا خشنود شدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید.

امام علیه‌السلام فرمود: «خداوند شما را در قرآن یاد نموده و می‌فرماید: (فاولئک مع الذین انعم اللّه علیهم من النبییّن...) و مقصود از نبییّن رسول خدا صلی الله علیه و آله است و مقصود از صدیّقین و شهدا ما هستیم و مقصود از صالحین شما می‌باشید. آیا خشنود

شدی؟ گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید.

(3)امام علیه‌السلام فرمود: «ای ابوبصیر! خداوند سخن دشمنان شما را در باره شما در

قرآن ذکر نموده و می‌فرماید: (و قالوا مالنا لانری رجالاً کنّا نعدّهم من الأشرار...) و مقصود او جز شما نیستید که شما را این مردم «شرارالنّاس» می‌پندارند درحالی که، به خدا سوگند، در بهشت متنّعم هستید و آنان در دوزخ در جستجوی شمایند (و شما را نمی‌یابند). آیا خشنود شدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید.

⁽¹⁾امام علیه‌السلام فرمود: «ای ابوبصیر! هیچ آیه‌ای در قران نیست که وعده بهشت به مردم بدهد و آنان را به خیرو خوبی یاد کند جز آن که در باره ما و شیعیان ما می‌باشد

و هیچ آیه‌ای نیست که وعده شر و عذاب داده باشد جز آن که آن آیه در باره دشمنان و مخالفین ما می‌باشد. آیا خشنود شدی؟» گفتم: فدای شما شوم، بیش از این مرا خشنود کنید.

پس امام علیه‌السلام فرمود: «ای ابوبصیر! کسی برآیین و ملّت ابراهیم خلیل علیه‌السلام نمی‌باشد جز ما و شیعیان ما و سایر مردم از آن بیزار می‌باشند. آیا خشنود شدی؟»

پس ابوبصیر چنان که در روایت دیگری آمده است گفت: این سخنان مرا بس باشد.

بشارت‌های امام باقر علیه‌السلام به شیعیان

⁽¹⁾

و اعلموا أنّ ولایتنا لاتنال إلاّ بالورع و الاجتهاد و من ائتمّ منکم بعبد فلیعمل بعمله، أنتم شیعة اللّه و أنتم أنصاراللّه و أنتم السّابقون الأوَّلون و السّابقون الآخرون و السابقون فی الدّنیا و السابقون فی الآخرة إلی الجنّة، قدضمنّا لکم الجنّة بضمان اللّه (أی بسبب ان اللّه ضمّن لکم الجنّة او ضمّناها لکم من قبل اللّه و بأمره و یحتمل ان یکون الباء بمعنی مع. (آت) عزّوجلّ و ضمان رسول اللّه صلی الله علیه و آله

نموده که گوید: از امام صادق علیه‌السلام شنیدم که می‌فرمود: باپدرم امام باقر علیه‌السلام وارد مسجد رسول خدا صلی الله علیه و آله شدیم و چون بین قبر و منبر رسیدیم به عده‌ای از شیعیان برخورد نمودیم، پس پدرم برآنان سلام کرد و سپس فرمود:

⁽¹⁾«به خدا سوگند، من از بوی شما خشنود می‌شوم و شما را دوست می‌دارم. پس شما نیز به من کمک دهید و در دین خود اهل تقوا و ورع و کوشش باشید و بدانید که ولایت ما جز با ورع و اجتهاد و کوشش (در بندگی خدا) به دست نمی‌آید و هر کدام شما که ولایت و امامت یکی از ما را پذیرفته است باید همانند او عمل کند.» سپس فرمود: «شما شیعه خدا و انصار او هستید و شمایید سابقین اول و سابقین آخر و سابقین در دنیا و سابقین در آخرت به بهشت، همانا ما به امر خداوند و ضمانت او و ضمانت رسول خدا صلی الله علیه و آله بهشت را برای شما ضمانت کرده‌ایم. به خدا سوگند، کسی بیش از شما به درجات بهشت نمی‌رسد پس برای رسیدن به درجات بهشتی بکوشید، همانا شمایید پاکان و طیّبون و زنان شما نیز پاک و طیبات‌اند.

هر زن مومنه‌ای از شما حوراء بهشتی است و هر مرد مؤمنی از شما صدّیق خواهد بود. همانا امیرالمؤمنین علیه‌السلام به غلام خود قنبر فرمود: بشارت باد تو را و تو نیز دیگران را بشارت ده و خشنود باش. به خدا سوگند، رسول خدا صلی الله علیه و آله از دنیا رحلت

نمود و بر امت خود خشمگین بود جز بر شیعیان (علی علیه‌السلام ).» سپس فرمود:

⁽¹⁾«آگاه باشید که هر چیزی را عزتی است و عزت اسلام شیعه می‌باشد. آگاه باشید که هر چیزی را دعامه و پایه‌ای است و پایه و دعامه اسلام شیعه می‌باشد. آگاه باشید که هرچیزی را جایگاه بلندی است و جایگاه بلند اسلام شیعه می‌باشد. آگاه باشید که هرچیزی را شرف و عزتی است و شرف اسلام شیعه می‌باشد. آگاه باشید که هر چیزی را سیّد و آقایی است و سیّد مجالس مجالس شیعه می‌باشد. آگاه باشید که هرچیزی را امامی است و امام زمین، زمینی است که شیعه در آن ساکن باشد.»

سپس فرمود: «به خدا سوگند، اگر شما روی زمین نبودید هرگز گیاهی روی زمین نمی‌رویید و مخالفین شما از نعمت‌های خدا بهره‌ای نمی‌بردند و از طیّبات آن استفاده نمی‌کردند؛ چراکه آنان نه در دنیا و نه در آخرت نصیب و بهره‌ای ندارند و هرکس از آنان ناصبی (یعنی دشمن اهل بیت علیهم‌السلام و شیعیان آنان) باشد گرچه عبادت کرده و کوشای در بندگی خدا بوده باشد مصداق این آیه قرآن خواهد بود (عاملة ناصبه تصلی نارا حامیة) (یعنی عذاب او حتمی خواهد بود) و عمل او بی‌ارزش و ساقط می‌باشد.»

تا این که فرمود: «شیعیان ما به نور الهی و امر او سخن می‌گویند و مخالفین آنان از روی هوای نفس و آرزو سخن می‌گویند. به خدا سوگند، چون شیعه ما به خواب می‌رود خداوند روح او را به آسمان می‌برد و به او تبریک گفته می‌شود و اگر اجل او رسیده باشد خداوند روح او را در خزاین رحمت و ریاض جنّت و زیر سایه

عرش خود قرار می‌دهد واگر اجل او نرسیده باشد توسط ملائکه به زمین باز می‌گردد و به بدن او ملحق می‌شود.»

⁽¹⁾سپس فرمود: «به خدا سوگند، حجاج و معتمرین شما مخصوص به عنایت

خداوند می‌باشند و فقرای شما از نظر ایمان و اعتماد به خداوند غنی هستند و اغنیای شما اهل قناعت‌اند و همه شما مورد دعوت خداوند و اجابت او هستید.»

در همان کتاب، این روایت با سند دیگر از امام صادق علیه‌السلام نقل شده و در ذیل آن آمده است که امام صادق علیه‌السلام فرمود: «آگاه باشید که برای هر چیزی جوهری است و جوهر فرزندان آدم (و افراد نفیس آنها) حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و ما و شیعیان ما هستند.»

⁽¹⁾سپس فرمود: «چه نیکوست احوال شیعیان ما و چقدر به عرش خداوند

عزوجل نزدیک هستند و چقدر لطف خداوند در قیامت نسبت به آنان نیکوست. به

خدا سوگند، اگر مردم طاقت پذیرش مقام آنان را داشتند و در باره آنان غلو نمی‌کردند ملائکه مقابل آنان حاضر می‌شدند و بر آنها سلام می‌کردند.

به خدا سوگند، هیچ بنده‌ای از شیعیان ما در نماز خود ایستاده قران را تلاوت نمی‌کند جز آن که برای او به هر حرفی یکصد حسنه خواهد بود و اگر در نماز نشسته قرائت کند به هر حرفی پنجاه حسنه برای او خواهد بود و اگر در غیرنماز قرائت کند به هر حرفی ده حسنه برای او خواهد بود و شیعه ما چون ساکت باشد پاداش قرائت مخالف ما را خواهد داشت.»

سپس فرمود: «به خدا سوگند، شما شیعیان اگر در رختخواب خود خوابیده باشید ثواب مجاهدین را خواهید داشت و چون در حال نماز باشید پاداش صف کشیدگان در راه جهاد فی سبیل اللّه را خواهید داشت.»

⁽¹⁾تا این که فرمود: «به خدا سوگند، شمایید مقصود خداوند از آیه (و نزعنا ما فی صدورهم من غلٍّ اخوانا علی سررٍ متقابلین)؛ یعنی ما کینه و حسد را از دل‌های

آنان برطرف می‌کنیم تادر بهشت برادرانی خالص بر روی تخت‌های بهشتی مقابل یکدیگر قرار گیرند.»

و در پایان سخن خود فرمود: «شیعیان ما اصحاب «اربعة الأعین» هستند؛ یعنی آنان دارای چهار چشم می‌باشند: دو چشم در سر آنها و دو چشم در قلب آنها می‌باشد. البته همه خلایق چنین‌اند جز این که خداوند عزوجل چشم‌های شما را گشوده ولکن چشم‌های مخالفین شما را کور کرده است (از این‌رو حقایق را چنان که هست نمی‌بینند و درک نمی‌کنند).»

بشارت رسول خدا صلی الله علیه و آله به دوستان محمّد و آل‌محمّد علیهم‌السلام در وقت مرگ

⁽¹⁾صاحب کتاب بشارة‌المصطفی، با سند خود، از چند طریق، از امام صادق و از امیرالمؤمنین علیهما السلام ، از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل نموده که فرمود: «سوگند به خدایی که

جان من در دست قدرت اوست، هیچ روحی از بدن صاحبش جدا نمی‌شود تا این که یا از میوه‌های بهشتی و یا از درخت زقوم جهنم بخورد.»

⁽¹⁾سپس فرمود: «و چون ملک الموت را مشاهده کند من و علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم‌السلام را نیز مشاهده خواهد نمود. پس اگر از دوستان ما باشد من به ملک الموت می‌گویم: ای ملک الموت! او من و اهل بیت من را دوست می‌داشت به او ارفاق کن، و اگر از دشمنان ما باشد به ملک الموت می‌گویم: ای ملک الموت! سخت بگیر بر او، همانا او از دشمنان من و از دشمنان اهل بیت من بوده است.»

بشارت ملک الموت به دوستان اهل بیت علیهم‌السلام

⁽²⁾مرحوم کلینی در کتاب شریف کافی، با سند خود، از امام صادق علیه‌السلام نقل

نموده که فرمود: «به خدا سوگند، خداوند (عبادت و اعمال خیر را تنها) از شما شیعیان می‌پذیرد و آمرزش او نیز مخصوص شما می‌باشد.»

⁽¹⁾سپس فرمود: «فاصله‌ای بین یکی از شما و رسیدن به آرزو و خوشبختی و شادمانی او نیست جز رسیدن جان او به این جا.» و با دست مبارک به گلوی خود اشاره نمود و فرمود: «چون وقت احتضار و جان دادن برسد رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و علی علیه‌السلام و جبرئیل و ملک الموت علیهما السلام نزد او حاضر شوند سپس علی علیه‌السلام نزدیک او می‌آید و می‌گوید: یا رسول اللّه! این شخص همیشه ما اهل بیت را دوست می‌داشت، پس شما او را دوست بدارید. رسول خدا صلی الله علیه و آله نیز به جبرئیل علیه‌السلام می‌فرماید: ای جبرئیل! این شخص همیشه خدا و رسول و اهل بیت رسول او را دوست می‌داشت تو نیز او را دوست بدار و جبرئیل به ملک الموت می‌گوید: ای ملک الموت! این شخص همیشه خدا و رسول و اهل بیت رسول او را دوست می‌داشته تو نیز او را دوست بدار و به او ارفاق کن. ⁽²⁾پس حضرت عزراییل نزدیک او می‌آید و می‌گوید: ای بنده خدا! آیا وسیله

نجات و امان از عذاب دوزخ را به دست آورده‌ای و در دنیا به عصمت کبری تمسک جسته‌ای؟ پس خداوند عزوجل به او توفیق می‌دهد که بگوید آری، و چون می‌گوید آری ملک الموت می‌گوید: وسیله نجات تو چیست؟ او می‌گوید: ولایت علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام . ملک الموت می‌گوید: راست گفتی (و نجات خویش را دریافتی)،

خداوند از آنچه تو می‌ترسیدی تو را درامان قرار داد و به آنچه امیدوار بودی رسیدی. من تو را بشارت می‌دهم که همنشین رسول خدا صلی الله علیه و آله و علی و فاطمه علیهما السلام خواهی بود. سپس جان او را با ارفاق و آسانی قبض می‌کند و از بهشت برای او کفن و حنوط معّطر می‌آید و پس از کفن و حنوط حلّه زرد بهشتی به او پوشانده می‌شود و چون وارد قبر شود خداوند دری از درهای بهشت را به سوی او می‌گشاید و راحت و آسایش و حیات ابدی و نعمت‌های بهشتی برای او فراهم می‌شود.

سپس از جلو و از راست و چپ او به اندازه مسافت یک ماه راه گشوده می‌گردد و به او گفته می‌شود مانند عروس در فراش خود بخواب و تو را به روح و ریحان و نعمت‌های بهشتی و رضوان الهی بشارت باد. سپس او در بهشت رضوان حضرت خاتم النبیّین و آل او صلوات اللّه علیهم اجمعین را زیارت می‌کندو در کنار آنان از طعام و شراب بهشتی استفاده می‌کند و همیشه با آنها همنشین خواهد بود و با

آنان سخن می‌گوید تا قائم اهل بیت یعنی حضرت مهدی علیه‌السلام قیام نماید.»

⁽¹⁾امام صادق علیه‌السلام سپس فرمود: «و چون قائم ما اهل بیت علیه‌السلام قیام نماید دوستان او دسته دسته او را لبیک گویان اجابت کنند و در آن هنگام اهل باطل مضطرب و آنان که به وعده قیام امام علیه‌السلام اعتقاد نداشته‌اند نابود و کسانی که در فرج آن حضرت شتاب می‌کرده‌اند (و صبر خود را از دست داده و گزافه گویی کرده‌اند) هلاک می‌شوند و مقرّبین و افراد صالح نجات می‌یابند. از این رو رسول خدا صلی الله علیه و آله به امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: تو برادر من هستی و وعده من با تو وادی السلام خواهد بود (که در آن جا همه مؤمنین جمع خواهند شد).» بشارت دو ملک منکر و نکیر به مؤمن در قبر

⁽²⁾مرحوم صدوق علیه‌الرحمه در کتاب امالی، از موسی‌بن جعفر علیهما السلام و آن

حضرت، از پدر خود امام صادق علیه‌السلام نقل نموده که فرمود: «هنگامی که مؤمن (شیعه) از دنیا می‌رود هفتاد هزار ملک او را تا نزد قبر تشییع می‌کنند و چون وارد قبر می‌شود دو ملک منکر و نکیر می‌آیند و او را می‌نشانند و به او می‌گویند: پروردگار تو کیست؟ و دین تو چیست؟ و پیامبر تو کیست؟

پس او می‌گوید: پروردگار من اللّه است و محمّد صلی الله علیه و‌آله پیامبر من است و اسلام دین من است. پس آنها قبر او را به اندازه دید چشم وسیع می‌کنند و از بهشت برای او طعام می‌آورند و براو روح (یعنی راحتی از دنیا و بلاهای آن) و ریحان 0یعنی بوی خوش بهشتی را) وارد می‌نمایند.»

سپس فرمود: «و این است معنای آیه شریفه (فامّا ان کان من المقرّبین فروح و ریحان)؛ یعنی در قبر به روح و ریحان می‌رسد، (و جنّة نعیم)؛ یعنی در آخرت نیز به بهشت خواهد رسید.»

⁽¹⁾سپس فرمود: و چون کافر از دنیا می‌رود هفتاد هزار ملک از ملائکه زبانیه و

عذاب او را تا نزد قبر تشییع می‌کنند و او حاملین خود را با صدایی که همه مخلوق جز جن و انس می‌شنوند صدا می‌زند و می‌گوید: ای کاش برای من بازگشتی بود و من از اهل ایمان می‌شدم و باز صدا می‌زند: مرا باز گردانید تا شاید اعمال صالحی که باید انجام می‌دادم انجام دهم. پس ملائکه عذاب به او می‌گویند:

هرگز چنین نخواهیم کرد و این تنها سخن تو است (که سودی ندارد). از سویی ملک دیگری صدا می‌زن: او دروغ می‌گوید؛ چرا که اگر باز گردانده شود به اعمال گذشته خود ادامه خواهد داد و چون داخل قبر شود و مردم از او جدا گردند دو ملک منکر و نکیر با وحشتناک‌ترین صورت نرد او حاضر می‌شوند و او را ازجای خود بلند می‌کنند و می‌گویند:

پروردگار تو کیست؟ و دین تو چیست؟ و پیامبر تو کیست؟ پس زبان او گره می‌خورد و قدرت بر جواب پیدا نمی‌کند و آنان با آن گرز و مضربه آتشین چنان بر او می‌زنند که همه مخلوق (جز جن و انس) از صدای آن وحشت می‌کنند و باز از او سؤال می‌کنند: پروردگار تو کیست؟ و دین تو چیست؟ و پیامبر تو کیست؟ و چون او می‌گوید: نمی‌دانم، آنان می‌گویند: ندانستی و هدایت نشدی و رستگار نگردیدی؟!

و سپس دری از آتش (دوزخ) را به روی او می‌گشایند و حمیم (آب جوشان جهنم) را بر او وارد می‌نمایند و این است معنای آیات «و امّا ان کان من المکذّبین الضالّین فنزل من حمیم»؛ یعنی در قبر بر او آب جوشان دوزخ وارد می‌شود، (و تصلیة جحیم)؛ یعنی در آخرت به عذاب دوزخ خواهد رسید.»

⁽¹⁾

فی الکافی مسندا عن سویدبن غفلة قال: قال امیرالمؤمنین صلوات اللّه‌علیه: انّ ابن آدم اذا کان فی آخر یوم من ایّام الدنیا و أوّل (2)یوم من ایّام الاخرة مثّل له ماله و ولده و عمله فیلتفت الی ماله فیقول: و اللّه انّی کنت علیک حریصا شحیحا فمالی عندک؟ فیقول: خذمنّی کفنک. قال: فیلتفت الی ولده فیقول: و اللّه انّی کنت لکم محبّا و انّی کنت علیکم محامیا فماذالی عندکم؟ فیقولون: نؤدّیک الی حفرتک نواریک فیها. قال: فیلتفت الی عمله فیقول: و اللّه انّی کنت فیک لزاهدا و انّک علیّ لثقیلا فماذا عندک؟ فیقول: انا قرینک فی قبرک و یوم نشرک حتّی اعرض أنا و أنت علی ربّک.

بشارت اعمال نیک به مؤمن در وقت مرگ

(2)در کتاب کافی، با سند متصل، از سویدبن غفله نقل شده که گوید:

امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: «فرزند آدم چون در آخرین روز دنیا و اولین روز آخرت قرار می‌گیرد مال و فرزندان وعمل او در مقابلش مجسم می‌شوند؛ پس به مال خود رو می‌کند و می‌گوید: به خدا سوگند، من نسبت به تو حریص و بخیل بودم، امروز چه کاری از تو برای من ساخته می‌شود و تو برای من چه سودی خواهی داشت؟ پس مال به او می‌گوید: کفن خود را از من بگیر.»

امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: «سپس به فرزندان خود رو می‌کند و می‌گوید: به خدا سوگند، من شما را دوست می‌داشتم و از شما حمایت می‌کردم، شما برای من چه خواهید کرد؟ آنان می‌گویند: ما تو را به قبرستان می‌بریم و در زیر خاک پنهان می‌کنیم.

سپس به عمل و کردار خود توجه می‌کند و می‌گوید: به خدا سوگند، من نسبت به تو بی‌رغبت بودم و تو برای من سنگین بودی، امروز برای من چه سودی داری؟ پس عمل به او می‌گوید: من در قبر و قیامت همنشین تو هستم تا هنگامی که برخداوند عرضه شویم.»

⁽¹⁾امیرالمؤمنین علیه‌السلام سپس فرمود: «پس اگر او ولی خدا (و بنده صالح او باشد)

انسانی خوشبو و زیبا با لباس فاخر مقابل او قرار می‌گیردو به او می‌گوید: بشارت باد

تو را به روح و ریحان و بهشت و نعمت‌های آن! خوش آمدی! (خیرمقدم!) پس شخص محتضر به او می‌گوید: تو کیستی؟ او می‌گوید: من عمل صالح تو هستم که از دنیا کوچ کرده و با تو به طرف بهشت می‌روم.»

امیرالمؤمنین علیه‌السلام سپس فرمود: «او به خوبی کسی را که او را غسل می‌دهد می‌شناسد و به کسانی که او را حمل می‌کنند سوگند می‌دهد که او را زود به قبر برسانند و چون در قبر قرار می‌گیرد دو ملک قبر - در حالی که موهای آنان به زمین کشیده می‌شود و با پاهای خود زمین را می‌خراشند و صدای آنان مانند رعد وحشتناک، و چشمانشان مانند برق خاطف است، نزد او می‌آیند و به او می‌گویند:

⁽¹⁾پروردگار تو کیست؟ و دین تو چیست؟ و پیامبر تو کیست؟ پس او می‌گوید: پروردگار من خدا و دین من اسلام و پیامبر من محمّد صلی الله علیه و آله است. پس آنان به او می‌گویند: خدا تو را در آنچه دوست می‌داری و راضی هستی ثابت قدم بدارد و این است معنای آیه شریفه «یُثَبِّتُ اللّهُ الَّذِینَ ءآمَنُواْ بِالقَولِ الثَّابِتِ فِی الحَیَوةِ الدُّنیَا وَ فِی الأآخِرَةِ» سپس قبر او را به اندازه دید چشم او وسعت می‌دهند و دری از بهشت به

روی او باز می‌کنند و به او می‌گویند: چشم تو روشن باد! و همانند جوانی در خواب خوش باش! خداوند نیز می‌فرماید: «اهل بهشت در آن روز بهترین جایگاه و بهترین سخن را خواهند داشت.»

(2)تا این که فرمود: و اگر آن محتضر دشمن خدا باشد شخصی با زشت‌ترین

قیافه و لباس و بدترین بوها بر او وارد می‌شود و به او می‌گوید: بشارت باد تو را به آب جوشان دوزخ و عذاب جهنم! و او نیز غاسل خود را می‌شناسد و به حاملین خود سوگند می‌دهد که او را نگه دارند و در قبر وارد نکنند و چون وارد قبر می‌شود دو ملک قبر می‌آیند و کفن او را کنار می‌زنند و به او می‌گویند:

پروردگار تو کیست؟ و دین تو چیست؟ و پیامبر تو کیست؟ و چون او می‌گوید: نمی‌دانم آنان به او می‌گویند: ندانستی و هدایت نشدی؟ و با گرز آتشین چنان بر فرق او می‌زنند که هر جنبده‌ای جز جن و انس از صدای آن وحشت می‌کند.

سپس دری را از آتش دوزخ به قبر او باز می‌کنند و به او می‌گویند: در سخت‌ترین و تنگ‌ترین جای خود بخواب. سپس خداوند مارها و عقرب‌ها و مورهای دیگر زمین را بر او مسلط می‌کند و آنها او را تا قیامت در قبر نیش می‌زنند.»

بهترین اعمال مؤمن در قبر

⁽¹⁾در کتاب محاسن، از ابوبصیر، از امام باقر و یا امام صادق علیهما السلام نقل شده که فرمود: «هنگامی که بنده مومن (شیعه) از دنیا می‌رود همراه او در قبر شش صورت وارد می‌شوند که یکی از آنان زیباترین و باعظمت‌ترین و پاکیزه‌ترین و خوشبوترین آنان می‌باشد. پس یکی از آنان در طرف راست او و دیگری در طرف چپ و سومی در مقابل و چهارمی پشت سر و پنجمی پایین پای او قرار می‌گیرند و آن که زیباترین آنان است بالای سر او قرار می‌گیرد.

پس اگر خطری از طرف راست متوجه او شود آن که در طرف راست اوست از او حمایت می‌کند و همچنین هر کدام آنان اگر خطری از آن سمتی که او هست

وارد شود از آن مؤمن حمایت خواهند کرد.

⁽²⁾

سپس آن که زیباترین آنان است به دیگران می‌گوید: خدا به شما جزای خیر بدهد، شما کیانید؟ پس آن که در طرف راست اوست می‌گوید: من نماز هستم و آن که در طرف چپ اوست می‌گوید: من زکات هستم و آن که در مقابل اوست می‌گوید: من روزه هستم و آن که در پشت سر اوست می‌گوید: من حج و عمره هستم و آن که در پایین پای اوست می‌گوید: من احسانی هستم که او به برادران خود کرده است.

پس همه آنها به آن که از همه زیباتراست می‌گویند: تو کیستی که از همه ما زیباتر و خوشبوتر و با عظمت‌تر هستی؟ او می‌گوید: من ولایت آل محمّد صلوات اللّه علیهم اجمعین هستم.»

ضمانت امام کاظم علیه‌السلام نسبت به نجات شیعیان در قیامت

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در کتاب بحار، از روضه کافی نقل نموده که سماعه گوید:

من در نیمه شبی در مسجدالحرام خدمت امام کاظم علیه‌السلام نشسته بودم و مردم مشغول طواف خانه خدا بودند. پس امام علیه‌السلام به من فرمود: «ای سماعه! بازگشت این مردم در قیامت به ما خواهد بود و حساب آنان با ما می‌باشد.»

سپس فرمود: «گناهانی که شیعیان ما بین خود و خدای خود داشته باشند ما از خدای خود خواسته‌ایم که به ما ببخشد و او اجابت نموده است و گناهانی که بین

آنان و مردم باشد ما از مردم خواسته‌ایم که به خاطر ما از آنان بگذرند و خداوند آنان را عوض دهد و آنان پذیرفته‌اند.»

بشارت به مؤمن در وقت مرگ و قیامت

⁽¹⁾صاحب کتاب کشف الغطاء با سند خود از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل نموده که فرمود: اول چیزی که بعد از مرگ به مؤمن بشارت داده می‌شود این است که به او گفته می‌شود: خیر مقدم (خوش آمدی) همانا خداوند مشیّعین تو را بخشید و دعای کسانی که برای تو طلب مغفرت کردند مستجاب نمود و شهادت آنان را در باره تو (به خوبی) پذیرفت. ⁽²⁾

و در کتاب میزان الحکمة از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده که فرمود: نخستین بشارتی که به مؤمن داده می‌شود بشارت به روح (و راحتی) و ریحان و نعمت‌های بهشتی می‌باشد.

⁽¹⁾و در همان کتاب از آن حضرت نقل شده که فرمود: اول چیزی که در قبر به مؤمن بشارت داده می‌شود بشارت به رضوان و خشنودی خداوند و بهشت است و به او گفته می‌شود: خوش آمدی (خیرمقدم) خداوند مشیّعین تو را آمرزید. ⁽²⁾و در کتاب امالی مفید از امام باقر علیه‌السلام نقل شده که فرمود: چون قیامت برپا شود خداوند اولین و آخرین را در یک جا جمع می‌کند و آنان تا مدتی که خدا می‌داند - در حالی که لباسی به تن ندارند - منتظر می‌مانند و چنان که خداوند در قرآن فرموده از آنان صدائی جز نفس‌های آنان شنیده نمی‌شود.

⁽³⁾سپس از ناحیه عرش الهی منادی ندا می‌کند: نبّی امیّ کجاست؟ پس مردم در

پاسخ او می‌گویند: نام او را بگو منادی می‌گوید: نبّی و پیامبر رحمت محمّد بن عبداللّه کجاست؟

و چون چنین می‌گوید رسول خدا صلی الله علیه و آله مقابل مردم در کنار حوض کوثر که طول آن به اندازه فاصله بین ایله و صنعا می‌باشد می‌ایستد سپس صاحب شما امیرالمؤمنین علی‌بن ابی‌طالب علیه‌السلام را صدا می‌زنند و او نیز مقابل مردم در کنار رسول خدا صلی الله علیه و آله می‌ایستد.

⁽¹⁾سپس به مردم اجازه داده می‌شود که از صراط عبور کنند (سخن که به اینجا رسید) امام باقر علیه‌السلام فرمود: عده‌ای وارد کوثر می‌شوند (و از دست مبارک رسول خدا صلی الله علیه و آله سیراب می‌شوند) و عده‌ای نیز محروم می‌مانند و به طرف آتش رهسپار می‌شوند وچون رسول خدا صلی الله علیه و آله می‌بیند که عده‌ای از دوستان ما اهل بیت به طرف آتش می‌روند گریه می‌کند و می‌گوید: خدایا اینها شیعیان علی هستند اینها شیعیان

علی هستند پس خداوند ملکی را خدمت آن حضرت می‌فرستد و به او می‌گوید:

ای محمّد برای چه گریه می‌کنی؟ رسول خدا صلی الله علیه و آله می‌فرماید: چگونه برای شیعیان برادرم علی بن ابیطالب گریه نکنم در حالی که می‌بینم از کوثر ممنوع شدند و

به طرف آتش می‌روند؟

⁽¹⁾پس خداوند به آن حضرت خطاب می‌فرماید: ای محمّد من آنان را به تو بخشیدم و از گناهانشان گذشتم و آنان را به تو و به ذریه تو که آنان را دوست می‌داشته‌اند ملحق نمودم و آنان را جزء جمعیت تو و موفق به نوشیدن کوثر قرار دادم و شفاعت تو را در باره آنان پذیرفتم و به این جهت تو را گرامی داشتم. امام باقر علیه‌السلام سپس فرمود: در آن ساعت چشم‌های زیادی از مرد و زن در قیامت گریان است وچون چنین می‌بینند فریاد می‌زنند ای محمّد به فریاد ما برس پس هرکه اهل ولایت و محبت ما بوده به ما ملحق خواهد شد و از کوثر بهره‌مند می‌شود.

بشارت امام باقر علیه‌السلام به گناهکاران شیعه در قیامت

⁽²⁾در کتاب بشارة المصطفی، با سند متصل، از محمّدبن مسلم ثقفی نقل شده

که گوید: از امام باقر علیه‌السلام در باره آیه شریفه (اولئک یُبدّل اللّه سیّئاتهم حَسَناتٍ و کان اللّه غَفورا رَحیما) سؤال نمودم.

⁽¹⁾امام علیه‌السلام فرمود: «در روز قیامت چون مؤمن (شیعه) گناهکار در موقف حساب حاضر می‌شود متولی حساب او خداوند خواهد بود و احدی از مردم از حساب او مطلع نمی‌شوند. پس خدای متعال او را بر گناهانش آگاه می‌سازد و چون او اقرار به گناهان خود می‌کند خداوند به ملائکه می‌فرماید: گناهان او را تبدیل به حسنات کنید و سپس نامه او را به مردم نشان دهید هنگامی که مردم نامه او را می‌بینند می‌گویند: آیا این بنده یک گناه در نامه او نبوده است؟ سپس دستور داده می‌شود که او را به بهشت ببرند.» پس امام باقر علیه‌السلام فرمود: «این تأویل این آیه است که مخصوص گناهکاران از شیعیان ما می‌باشد.»

شیعیان و قدرت بر گفتن شهادتین

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در کتاب شریف بحار، از ابوحمزه ثمالی نقل نموده که گوید: خدمت حضرت باقر علیه‌السلام رسیدم و گفتم: ای فرزند رسول خدا! برای من حدیثی بخوانید که از آن بهره‌مند شوم.

امام باقر علیه‌السلام فرمود: «همه مردم وارد بهشت می‌شوند جز کسانی که از رفتن به بهشت امتناع کنند و نخواهند به بهشت بروند.»

گفتم: ای فرزند رسول خدا! آیا کسی هست که از رفتن به بهشت امتناع کند؟ امام باقر علیه‌السلام فرمود: «آری.» گفتم: او کیست؟ فرمود: «کسی که ازگفتن «لااله الاّاللّه، محمّد رسول اللّه صلی الله علیه و آله » خودداری کند.» گفتم: ای فرزند رسول خدا! آیا این سخن را از شما نقل کنم؟ فرمود: «برای چه نقل نکنی؟» گفتم: من فرقه‌های خوارج و مرجئه و حروریه و بنی امیه را دیده‌ام که همه آنها می‌گویند: «لااله الاّاللّه، محمّد رسول‌اللّه صلی الله علیه و آله ».

⁽²⁾امام باقر علیه‌السلام فرمود: «هیهات! هیهات! چون روز قیامت شود خداوند «لا اله

الاّاللّه، محمّد رسول‌اللّه صلی الله علیه و آله » را از یاد آنان می‌برد و قدرت گفتن آن را نخواهند داشت بلکه از گفتن آن بیزار خواهند بود جز ما و شیعیان ما که خداوند توفیق گفتن آن را به ما خواهد داد.»

سپس فرمود: مگر سخن خدا را نشنیدی که می‌فرماید: «یَومَ یَقُومُ الرُّوحُ وَ المَلَئِکَةُ صَفّا لاَّیَتَکَلَّمُونَ إِلاَّ مَن أَذِنَ لَهُ الرَّحَمنُ وَ قَالَ صَوَابا»؛ یعنی روزی که روح و ملائکه صف بکشند و در آن روز کسی قدرت تکلم (به لااله الاّاللّه و محمّد رسول اللّه صلی الله علیه و آله ) را) ندارد جز کسانی که خداوند به آنان اذن سخن دهد و سخن صواب و حق بر زبان جاری کنند.»

⁽¹⁾در همان کتاب، با سند خود، از ابوذّر غفاری نقل شده که گوید: رسول خدا صلی الله علیه و آله به من فرمود: «ای اباذر! روز قیامت چون منکر ولایت و حق علی علیه‌السلام

محشور شود کرو گنگ و کور خواهد بود و در ظلمات و تاریکی‌های قیامت سرگردان و به صورت برزمین می‌خورد و فریاد می‌کند: واحسرتا که من نسبت به حق علی علیه‌السلام تفریط نمودم و حق او را انکار کردم و به گردن او طوقی از آتش خواهد بود که سیصد رشته دارد و بر هر رشته‌ای از آن شیطانی است و آن شیطان بر صورت او آب دهن می‌اندازد و او را ملامت و استهزا می‌نماید و او از داخل قبر خود به سوی دوزخ می‌رود.»

بشارت ملک الموت به شیعه علی علیه‌السلام در وقت مرگ

⁽¹⁾شیخ مفید در کتاب اختصاص، از امام صادق علیه‌السلام نقل نموده که رسول

خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هنگامی که خدای تبارک و تعالی بخواهد بنده مؤمن [شیعه امیرالمؤمنین علیه‌السلام ] را قبض روح نماید به ملک الموت می‌فرماید: ای ملک الموت! خود و همراهانت نزد بنده من بروید که طولانی شد رنج او در عبادت من، پس روح

او را نزد من آورید تا از رنج‌ها و سختی‌ها راحت شود.

پس ملک الموت با صورت نیکو و لباس پاکیزه و بوی خوش به درخانه او می‌آید و بدون این که از دربانی اجازه بگیرد و حجابی را کنار به‌زند و دری را بشکند همراه پانصد ملک از اعوان خود با شاخه‌های گل و حریز سفید و مشک اذفر وارد می‌شود پس همگی به آن مومن می‌گویند:

السّلام علیک یا ولیّ‌اللّه...؛ سلام بر تو ای ولی خدا! بشارت بر تو که پروردگارت بر تو سلام می‌رساند! آگاه باش که او از تو خشنود و راضی است و به تو بشارت به روح و ریحان و بهشت و نعمت‌های آن داده می‌شود!»

⁽¹⁾سپس فرمود: «مقصود از روح راحت شدن از دنیا و بلاهای آن است و مقصود از ریحان بوهای خوش بهشتی می‌باشد. پس آن بوی خوش و ریحان را بر چانه او می‌گذارند و از بوی آن، روح او شاد می‌شود و پیوسته چنین است تاجان از بدن او خارج گردد. پس رضوان، خازن بهشت، می‌آید و به او نوشابه‌ای از بهشت می‌دهد که هرگز در قبر و قیامت تشنه نخواهد شد تا وارد بهشت شود و چون قبض

روح شود به ملک الموت گوید:

روح مرا باز گردان تا از جسد من تشکّر کند و جسد من نیز از روح من تشکّر نماید، پس ملک الموت چنین می‌کند و می‌گوید: هرکدام از دیگری تشکّر کند، پس روح به جسد می‌گوید: خدا به تو بهترین جزای خیر را بدهد که در اطاعت خداوند کوشا واز معصیت او کناره می‌گرفتی پس سلام من بر تو تا قیامت وجسد نیز همین گونه بر روح سلام می‌فرستد و از او تشکّر می‌کند.

⁽¹⁾پس ملک الموت خطاب می‌کند: ای روح پاک! خارج شو از دنیا در حال ایمان و شادمانی. و چون روح از بدن جدا می‌شود ملائکه بر او ترّحم می‌کنند و آن روح از سختی‌ها نجات می‌یابد و راه نجات و دخول به بهشت برای او آسان می‌گردد. ⁽²⁾سپس خداوند دو صف از ملائکه - غیر از قابضین روح او - را می‌فرستد و آنها بین منزل او تا قبر او صف می‌کشند و برای او شفاعت و استغفار می‌کنند. پس ملک الموت از طرف خداوند او را دلجویی و امید و بشارت به کرامت و خیر

می‌دهد و همانند مادری که فرزند خردسال خود را آرام می‌کند و به او وعده آسایش و ریحان و سلامتی می‌دهد و قربان او می‌رود و پدر و مادر خود را قربان او می‌کند با او برخورد می‌نماید.

⁽¹⁾و چون جان مؤمن به گلو و حلقوم می‌رسد آن دو ملکی که حافظ اعمال او بوده‌اند به ملک الموت می‌گویند: با این رفیق ما مهربان باش و به او ارفاق کن که او برای ما خوب برادر و همنشینی بود، او ما را با نافرمانی خدا و خشم او آزرده نکرد. پس جان او همانند قامت نخله خرمای نورانی از بدن خارج و در ظرفی از مشک نورانی و گل‌های بهشتی قرار می‌گیرد و ملائکه قابض ارواح او را به آسمان اول می‌برند، پس درهای آسمان براو گشوده می‌شود و دربانان بر او تحیّت می‌فرستند و می‌گویند:

ما همیشه عمل صالح او را می‌دیدیم و حلاوت و شیرینی صوت قرآن او را می‌شنیدیم، پس همه آسمان‌ها و اهل آن بر او گریه می‌کنندو می‌گویند: خدایا! این بنده تو اهل عمل صالح بود و ما صدای شیرین تلاوت قرآن او را می‌شنیدیم پس تو به جای او برای ما بنده‌ای قرار ده که همانند او باشد تا آنچه ما از این بنده تو

می‌شنیدیم از او نیز بشنویم و خدا آنچه خواهد می‌کند.

⁽¹⁾پس او را بالا می‌برند و همه ملائکه به او خوش آمد می‌گویند و از او شفاعت می‌کنند و برای او استغفار می‌نمایند. پس خداوند می‌فرماید: رحمت من بر چنین روحی باد! تااین که ارواح مؤمنین با او دیدار می‌کنند و به یکدیگر می‌گویند: او را به حال خود واگذارید که او از مصیبت بزرگی [یعنی مرگ] نجات یافته و پس از آن که آن روح استراحت نمود و آرامش یافت نزد او می‌آیند و می‌گویند: فلانی و فلانی چه شدند. پس اگر آن مؤمن بگوید: فلانی مرده است استرجاع می‌کنند و می‌گویند: او نزد ما نیامده و به دوزخ رفته است! و از روی حسرت می‌گویند: «انّا للّه و انّا الیه راجعون».»

⁽²⁾مؤلف گوید: این حدیث بسیار طولانی است و ما به جهت اختصار از ذکر بقیه آن صرف نظر نمودیم طالبین می‌توانند به کتاب تسلیة الفؤاد و کتاب اختصاص

مراجعه فرمایند.

بشارت رسول خدا صلی الله علیه و آله به علی علیه‌السلام در باره آمرزش شیعیان

⁽¹⁾در کتاب بشارة المصطفی، با سند متصل، از سعیدبن جبیر، از ابن عباس نقل شده که گوید: رسول خدا صلی الله علیه و آله به علی علیه‌السلام فرمود: «یا علی! شیعیان تو در روز قیامت رستگار خواهند بود. پس هرکس به یکی از آنان اهانت کند به تو اهانت نموده و هرکس به تو اهانت کند به من اهانت نموده است و هرکس به من اهانت کند خداوند او را به آتش دوزخ وارد خواهد نمود و چه بدجایگاهی است برای او.»

⁽²⁾سپس فرمود: «یا علی! تو از من هستی و من از تو هستم، روح تو از روح من

است و طینت تو از طینت من است و شیعیان تو از باقیمانده طینت ما آفریده شده‌اند. پس هر کس آنان را دوست بدارد ما را دوست داشته و هرکس آنان را

دشمن بدارد ما را دشمن داشته و هرکس با آنان دشمنی و ظلم کند به ما دشمنی و ظلم نموده و هرکس آنان را دوست بدارد ما را دوست داشته است.»

تا این که فرمود: «یا علی! شیعیان تو با همه گناهان و عیوبی که دارند آمرزیده خواهند شد. یا علی! من چون فردای قیامت در مقام محمود بایستم شفیع شیعیان تو خواهم بود. پس تو آنان را به این سخن بشارت ده.»

سپس فرمود: «یاعلی! شیعیان تو شیعیان خدایند و یاران تو یاران خدایند و دوستان تو دوستان خدایند و حزب تو حزب خدایند. یا علی! رستگار است کسی که تو را دوست بدارد و شقی و بدبخت است کسی که تو را دشمن بدارد. یا علی! تو را در بهشت گنجی است که توصاحب اختیار آن هستی.»

شفاعت از نظر شیعه

اشاره

کلام صدوق علیه الرحمه در باره شفاعت

⁽¹⁾مرحوم صدوق علیه‌الرحمه در کتاب اعتقادات امامیه می‌گوید: اعتقاد ما در شفاعت این است که شفاعت مربوط به کسانی است که ایمان و اعتقاد آنان صحیح باشد و گناه کبیره یا صغیره انجام داده باشند و اما کسانی که از گناهان خود توبه کرده باشند نیازی به شفاعت ندارند.

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «کسی که ایمان به شفاعت من نداشته باشد خدا شفاعت من را برای او میسر نمی‌کند.» و فرمود: «هیچ شفیعی بهتر از توبه نیست.»

⁽²⁾و شفاعت مخصوص پیامبران و اوصیا و مؤمنین و ملائکه می‌باشد و در بین

مؤمنین کسانی هستندکه می‌توانند به اندازه قبیله ربیعه و مضر (دو قبیله بزرگ عرب) شفاعت کنند و ضعیف‌ترین مؤمنین در شفاعت کسانی هستند که برای سی نفر (سی هزارنفر) شفاعت می‌کنند.

و شفاعت برای اهل شک و شرک و کفر و کسانی که حقایق دین خدا را انکار می‌کنند امکان‌پذیر نیست و کسی نمی‌تواند برای آنان شفاعت کند بلکه شفاعت برای مؤمنین از اهل توحید امکان‌پذیر است.

شفاعت حضرت فاطمه علیهاالسلام از زن‌های مؤمنه

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در کتاب بحار، از امالی صدوق، از ابن عباس نقل نموده که

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: گواین که من می‌بینم: دخترم فاطمه روز قیامت بر مرکبی از نور سوار است و هفتاد هزار ملک در طرف راست او وهفتاد هزار ملک در طرف چپ او و هفتاد هزار ملک پشت سراو حرکت می‌کنند و او زن‌های مؤمنه این امت را

به بهشت می‌برد.»

سپس فرمود: «هر زنی که نمازهای پنجگانه شبانه روز خود را بخواند و روزه ماه مبارک رمضان را بگیرد و حج خانه خدا را (در صورت استطاعت) انجام دهد و زکات مال خود را (در صورت وجوب) بپردازد و از شوهر خود اطاعت کند و ولایت علی علیه‌السلام را بعد از من پذیرفته باشد با شفاعت دخترم فاطمه داخل بهشت خواهد شد.»

نیاز پیامبران و ملائکه و همه امت‌ها به شفاعت محمّد و علی علیهما السلام

⁽¹⁾درکتاب بحار، از دعوات راوندی، از سماعة بن مهران، از امام کاظم علیه‌السلام نقل شده که فرمود: اگر تو را حاجتی به خداوند باشد بگو: «اللهم انّی أسألک بحّق محمدٍ و علیّ فانّ لهما عندک شأنا من الشأن و قدرا من القدر فبحّق ذلک الشأن و ذلک القدر ان تصلّی علی محمّدٍ و آل محمّدٍ و أن تفعل بی کذا و کذا وبه جای کذا و کذا حاجت خود را طلب کن.»

سپس فرمود: «چون روز قیامت شود هیچ ملک مقرب و نبی مرسل و مؤمن

خالصی نیست جز آن که در آن روز نیاز به (شفاعت و عنایت) محمّد وعلی علیهما السلام خواهد داشت.»

بشارت امیرالمؤمنین علیه‌السلام به حارث همدانی

⁽¹⁾

قال دخل الحارث الهمدانی علی أمیرالمؤمنین علی بن‌أبی طالب علیه‌السلام فی نفر من الشیعة و کنت فیهم فجعل الحارث یتلوّذ فی مشیه و یخبط الأرض بمحجنه و کان مریضا فدخل فأقبل علیه أمیرالمؤمنین علیه‌السلام و کانت له منزلة منه فقال:

کیف تجدک یا حارث فقال: نال منّی الدهر یا امیرالمؤمنین وزادنی غلیلا اختصام اصحابک ببابک قال وفیم خصومتهم قال فی شأنک و الثلاثة من قبلک فمن مفرط غال و مقتصد وال و من مترّدد مرتاب لایدری أیقدم أم یحجم قال علیه‌السلام فحسبک یا اخا همدان الا انّ خیر شیعتی الخمط الأوسط الیهم یرجع الغالی و بهم یلحق التالی فقال له الحارث: لو کشفت فداک ابی و امّی الریب عن قلوبنا و جعلتنا فی ذلک علی بصیرة من امرنا؟

مبارک به او نمود و فرمود: «چگونه است حال تو ای حارث همدانی؟» حارث عرض کرد: یا امیرالمؤمنین! روزگار به من فشار آورده و نزاعی که بین اصحاب و یاران شما رخ داده براندوه من افزوده است. امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: «در چه چیزی نزاع و خصومت کرده‌اند؟» حارث گفت: در باره شخصیت شما و آن سه نفری که قبل از شما بوده‌اند. بعضی از آنان در باره شما گرفتار افراط و تندروی شده و بعضی معتدل و میانه رو هستند (و مقام شما را چنان که رسول خدا صلی الله علیه و آله بیان نموده باور دارند) و گروهی گرفتار تردید و شک شده‌اند و نمی‌دانند چه کنند؟

(2)امیرالمؤمنین علیه‌السلام به او فرمود: «همین اندازه سخن بس باشد، ای برادر

همدانی!» سپس فرمود: «ای حارث همدانی! آگاه باش که بهترین شیعیان من آن گروه معتدل هستند که باید غلات و تندروها به آنان باز گردند و عقب مانده‌ها نیز باید خود را به آنان برسانند.»

حارث گفت: پدر و مادرم فدای شما باد! ای کاش با سخن خود شک و تردید را از دل‌های ما برطرف می‌نمودید و بینش لازم را به ما تعلیم می‌فرمودید:

امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: «چنین خواهم نمود، این مسأله پیچیده است.»

⁽¹⁾

سپس فرمود: (ای حارث) دین خدا (و حق) را به وسیله افراد و شخصیت‌ها نباید شناخت بلکه باید نشانه‌های حق را بدانی تا اهل آن را بشناسی. ای حارث! حق بهترین سخن می‌باشد و گوینده و بیان کننده آن مجاهد خواهد بود. من حقیقت را برای تو می‌گویم، تو گوش خود را در اختیار من گذار و آنچه را به تو می‌گویم به نیکان و افراد با صلاحیت منتقل کن.

آگاه باش که من بنده خدا و برادر رسول خدا صلی الله علیه و آله و صدیق اکبر هستم. من پیامبر خدا صلی الله علیه و آله را تصدیق نمودم هنگامی که آدم بین روح و جسد بود (و هنوز به این عالم قدم نگذارده بود) بدان که من در این امت نخستین کسی هستم که رسول خدا صلی الله علیه و آله را تصدیق نمودم پس ما تصدیق کنندگان اول و آخر هستیم.

⁽¹⁾آگاه باش، ای حارث! که من مخصوص رسول خدا صلی الله علیه و آله و برادر و وصی و

دوست و صاحب و همراز و صاحب سرّ اویم. به من فهم کتاب و فصل خطاب و علم قرآن داده شده است. نزد من هزار کلید علم و دانش نهفته که از هر کلید هزار در گشوده می‌شود و از هر در هزار هزار عهد از علم و دانش گشوده می‌شود و به وسیله شب قدر تأیید (وامداد) می‌شوم و این در امامان از ذریّه من نیز جاری خواهد بود مانند جریان شب و روز تا این که خداوند وارث زمین و اهل آن شود.»

سپس فرمود: «ای حارث! من برای تو سوگند یاد می‌کنم که تو در مواطن و جاهای مختلف من و دوستان من و دشمنان من را خواهی شناخت، در وقت مرگ مرا خواهی دید و نزد صراط و حوض و مقاسمه (وقتی که مردم رامن به بهشت و دوزخ می‌فرستم) نیز خواهی دید.» حارث گفت: مقاسمه چیست؟ امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: «تقسیم آتش (و بهشت) که من به قسمت صحیح تقسیم خواهم نمود و به آتش می‌گویم: این ولی من است (رها کن) و این دشمن من است او را بگیر.»

⁽¹⁾

یا حار همدان من یمت یرنی من مؤمن او منافق قبلا

یعرفنی طرفه و اعرفه بعینه و اسمه و ما عملا

و أنت عندالصراط تعرفنی فلا تخف عثرة ولا زللا

أسقیک من بارد علی ظمی‌ء تخاله فی الحلاوة العسلا

أقول للنار حین توقف للعرض علی حرّهادعی الرجلا

دعیه لا تقربیه انّ له حبلا بحبل الوصیّ متّصلا

هذا لنا شیعة و شیعتنا أعطانی اللّه فیهم الأملا(بشارة المصطفی ص 4 الغدیر ج 11/222)

گرفتم چنان که رسول خدا صلی الله علیه و آله دست مرا گرفت در حالی که من از حسد قریش و

منافقین به او شکایت نمودم پس رسول خدا صلی الله علیه و آله به من فرمود:

روز قیامت من به ریسمان خدا چنگ می‌زنم، (یعنی به عصمت الهی و صاحب عرش پناهنده می‌شوم) و تو، یا علی! به من پناهنده می‌شوی و ذریّه تو به تو پناهنده می‌شوند و شیعیان شما به شما (به ذریه من) پناهنده می‌شوند. (ای حارث) فکر می‌کنی خداوند عزّوجلّ در آن روز با پیامبر خود صلی الله علیه و آله چه خواهد کرد و پیامبر خدا صلی الله علیه و آله با وصی خود چه خواهد کرد؟

ای حارث!از این مجمل و سخن کوتاه تو درس بزرگ و مفصلی را بیاموز و بدان که تو با هر کس علاقه داشته‌ای با او محشور می‌شوی و هرچه کرده‌ای به آن

خواهی رسید.» و این جمله را سه مرتبه تکرار فرمود. پس حارث همدانی برخاست و در حالی که عبای او بر زمین کشیده می‌شد گفت: به خدا سوگند، بعد از این باکی ندارم که مرگ مرا دریابد یامن او را دریابم.

جمیل بن دراج گوید: این قصه را سیّد ابوهاشم بن محمّد برای من به شعر درآورد و گفت: قول علیّ لحارث عجب...

بشارت رسول خدا صلی الله علیه و آله به علی علیه‌السلام در باره کوثر

⁽¹⁾درکتاب بشارة المصطفی، با سند متصل، از عبداللّه بن عباس نقل شده که گوید: هنگامی که سوره مبارکه (انّا اعطیناک الکوثر...) نازل شد علی علیه‌السلام به رسول خدا صلی الله علیه و آله عرض کرد: «یا رسول اللّه! این کوثر چیست؟»

⁽²⁾رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «نهری است در بهشت که خداوند مرا به وسیله آن

گرامی داشته است.» علی علیه‌السلام گفت: «یا رسول اللّه! این نهر، نهر شریفی است. آن را برای من توصیف فرمایید؟ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «ای علی! کوثر نهری است که زیر عرش خداوند جاری می‌باشد و آب آن از شیر سفیدتر و از عسل شیرین‌تر و از کف نرم‌تر است، ریگ‌های کف آن زبرجد و یاقوت و مرجان است وگیاه اطراف آن زعفران و خاک آن مشک اذفر، و پایه‌های آن زیر عرش خداوند است.»

سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله دست خود را بر پهلوی امیرالمؤمنین صلی الله علیه و آله زد و فرمود:

«یا علی! این نهر برای من و تو و دوستان تو بعد از من می‌باشد.»

بشارت‌های رسول صلی الله علیه و آله خدا به دوستان علی علیه‌السلام

⁽¹⁾مرحوم صدوق در کتاب «فضائل الشیعة»، با سند خود، از رسول خدا صلی الله علیه و آله

نقل نموده که آن حضرت ضمن حدیثی طولانی فرمود:

«آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، مرا دوست داشته است و هرکس مرا دوست بدارد خدا از او خشنود می‌شود و پاداش او را بهشت قرار می‌دهد.

آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، از دنیا نمی‌رود تا از آب کوثر بنوشد واز درخت طوبی بخورد و جایجاه خود را (قبل از مرگ) در بهشت ببیند.

آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، هشت در بهشت به روی او گشوده می‌شود و او از هر دری که بخواهد بدون حساب وارد خواهد شد.

آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، خداوند نامه عمل او را به دست راست او می‌دهد و همانند پیامبران حساب اعمال او را می‌کند.

⁽¹⁾آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، خداوند به عدد هر مو و هر رگی که در بدن اوست از حورالعین به او تزویج می‌نماید و اجازه شفاعت از هشتاد نفر از اهل‌بیت او را به او می‌دهد و شهری را در بهشت به او عطا می‌فرماید. آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، خداوند او را همانند پیامبران

قبض روح می‌کند و وحشت منکر و نکیر را از او برطرف می‌کند و صورت او را سفید می‌نماید و او را با حضرت حمزه سیدالشهداء علیه‌السلام محشور می‌نماید.

آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، صورت او روز قیامت مانند ماه شب چهارده نورانی می‌باشد.

آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، خداوند تاج سلطنت بر سر او می‌گذارد و از حله‌های کرامت بهشتی به او می‌پوشاند.

⁽¹⁾آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، مانند برق از صراط می‌گذرد. آگاه باشید! هرکس علی علیه‌السلام را دوست بدارد، خداوند برائت از آتش دوزخ و عبور از صراط و امان از عذاب را برای او می‌نویسد و نامه‌ای برای او گشوده نمی‌شود و میزان وحسابی نخواهد داشت و به او گفته می‌شود: بدون حساب وارد بهشت شود.

آگاه باشید! هرکس آل محمّد علیهم‌السلام را دوست بدارد، از حساب و میزان و صراط ایمن خواهد بود.

آگاه باشید! هرکس با محبت و دوستی آل محمّد علیهم‌السلام بمیرد، من ضامن او

خواهم بود که در بهشت همنشین پیامبران علیهم‌السلام باشد.

آگاه باشید! هرکس بادشمنی با آل محمّد علیهم‌السلام بمیرد، بوی بهشت به مشام او نخواهد رسید.»

شفاعت شیعیان امیرالمؤمنین علیه‌السلام درقیامت

⁽¹⁾

اشفع لی.

داری که من برای تو شفاعت کنم؟ او می‌گوید:

⁽¹⁾من روزی تو را سیرآب نمودم. پس آن شیعه از او شفاعت می‌کند وخداوند

شفاعت او را می‌پذیرد تا این که دیگری می‌آید و به او می‌گوید: مرا بر تو حقی است و باید برای من شفاعت کنی! او می‌گوید: حق تو بر من چیست؟او می‌گوید: تو در روزی که هوا گرم بود از سایه دیوار من استفاده کردی. پس برای او شفاعت می‌کند و شفاعت او پذیرفته می‌شود و پیاپی این گونه شفاعت می‌کند تا این که در حق همسایگان و همنشینان و آشنایان خود نیز شفاعت خواهد نمود.»

امیرالمؤمنین علیه‌السلام سپس فرمود: «همانا مؤمن نزد خداوند گرامی‌تر از آن است که شما گمان می‌کنید.»

مؤلف گوید: تأیید سخن امیرالمؤمنین علیه‌السلام روایتی است که مرحوم صدوق، در کتاب علل الشرایع، از حنّان بن سدیر نقل نموده که گوید: از امام باقر علیه‌السلام شنیدم که فرمود: «از مخالفین ما [یعنی اهل تسنن] چیزی درخواست نکنید؛ چرا که ما را مکلّف خواهید کرد که در روز قیامت حوایج آنان را برآورده کنیم.»

و از امام باقر علیه‌السلام نیز در همان کتاب نقل شده که فرمود: «از آنها [یعنی اهل تسنن] حوایج و نیازهای خود را درخواست نکنید و اگر چنین کنید، رسول خدا صلی الله علیه و آله در قیامت به خاطر شما باید از آنان دستگیری کند.»

⁽¹⁾عنایت خداوند به شیعیان امیرالمؤمنین علیه‌السلام به قدری زیاد است که در کتاب کافی از عبدالحمید وابشی نقل شده که گوید: به امام باقر علیه‌السلام گفتم: ما همسایه‌ای داریم که همه محرمات خدا را انجام می‌دهد، حتی نماز نمی‌خواند، تا چه رسد

واجب‌های دیگر! امام باقر علیه‌السلام فرمود: «سبحان اللّه!» و تعجب نمود و فرمود:

«آیا بدتر از آن را به تو بگویم؟» گفتم: آری. فرمود: «بدتر از او کسی است که ناصبی و دشمن ما باشد.» تا این که فرمود: «آگاه باش که اگر بنده‌ای نام ما را بشنود و برای [مصایب] ما رقت پیدا کند و متأثر شود ملائکه رحمت دست به پشت او می‌کشند و همه گناهان او آمرزیده می‌شود جز این که گناهی کرده باشد که او را از ایمان خارج نموده باشد.» سپس فرمود:

«شفاعت [نسبت به همه گناهکاران [پذیرفته است جز نسبت به ناصبی و دشمن ما اهل بیت. همانا مؤمن برای همسایه خود که هیچ عبادتی در نامه او نیست شفاعت می‌کند و می‌گوید: خدایا! این همسایه من است که به من اذیت نمی‌کرد و خداوند شفاعت او را می‌پذیرد و به مؤمن خطاب می‌فرماید: من پروردگار تو هستم واز هر کسی سزاوارترم که از تو حمایت کنم. پس آن همسایه مؤمن را به بهشت می‌برد، در حالی که هیچ حسنه و عبادتی در نامه عمل او وجود ندارد.»

⁽¹⁾امام باقر علیه‌السلام سپس فرمود: «پایین‌ترین فرد از مؤمنین کسی است که می‌تواند شفاعت سی نفر] و در نقلی سی هزار نفر] را بکند و شفاعت او پذیرفته می‌شود و اهل آتش چون این وضعیت را برای شیعیان و دوستان اهل بیت علیهم‌السلام و متعلقین آنان می‌بینند از روی حسرت می‌گویند: دراین روز برای ما شفاعت‌کننده و دوست حامی نیست.» ⁽²⁾علاّمه مجلسی در کتاب بحار، از کتاب فضائل الشیعة صدوق نموده که ابن

ابی نجران گوید: امام کاظم علیه‌السلام فرمود: «شیعیان ما کسانی هستندکه نماز را برپا

می‌دارند و زکات مال خود را می‌پردازند و حج خانه خدا را انجام می‌دهند و روزه ماه مبارک رمضان را می‌گیرند و ولایت و امامت اهل البیت علیهم‌السلام را پذیرفته و از دشمنان آنان بیزار هستند.»

تا این که فرمود: «همانا یکی از شیعیان ما می‌تواند به اندازه قبیله ربیعه و مضر شفاعت کند و خداوند از عنایتی که به آنان دارد شفاعت آنها را می‌پذیرد.»

بشارت‌های مربوط به بهشت

اشاره

خلقت بهشت و دوزخ

⁽¹⁾

و قال النبیّ صلی الله علیه و آله : لمّا عرج بی إلی السماء أخذ بیدی جبرئیل فأدخلنی الجنّة فناولنی من رطبها فأکلته فتحوّل ذلک نطفة فی صلبی فلمّا هبطت إلی الارض واقعت خدیجة فحملت بفاطمة ففاطمة حوراء إنسیّة، فکلّما اشتقت إلی رائحة الجنّة شممت رائحة ابنتی فاطمة. (البحار ج 8/119)

گفتم: عده‌ای می‌گویند: بهشت و دوزخ آفریده نشده‌اند و بعدا آفریده خواهند شد. امام علیه‌السلام فرمود: «آنها از ما نیستند و ما نیز از آنان نیستیم. هرکس منکر خلقت بهشت و دوزخ شود او رسول خدا صلی الله علیه و آله و ما را تکذیب نموده و رابطه‌ای با ما ندارد و برای همیشه اهل دوزخ خواهد بود خداوند در قرآن فرموده است: «هذه جهنّم التی یکذّب بها المجرمون...» یعنی این است آن دوزخ و جهنمی که مجرمان آن را انکار می‌کنند. آنان الآن بین آن دوزخ و آب جوشان آن مبتلا هستند. و

(2)رسول‌خدا صلی الله علیه و آله نیز فرمود: چون جبرئیل مرا به آسمان برد دست مرا گرفت و مرا داخل بهشت برد و من از رطب و خرمای تازه آن خوردم و آن مبدّل به نطفه گردید و چون به زمین بازگشتم و با خدیجه همبستر شدم او به فاطمه باردار گردید و از این رو فاطمه حوراء انسیه نامیده شد و من هروقت مشتاق بوی بهشت می‌شوم دخترم فاطمه را می‌بویم.»

درهای بهشت و دعای امیرالمؤمنین علیه‌السلام

⁽¹⁾

ربّ سلّم شیعتی و محبّی و أنصاری و من توّلانی فی دارالدنیا، فإذا النداء من بطنان العرش: قد اجیبت دعوتک و شفّعت فی شیعتک، و یشفع کلّ رجل من شیعتی و من تولاّنی و نصرنی و حارب من حاربنی بفعل أو قول فی سبعین ألفا من جیرانه و أقربائه، و باب یدخل منه سائرالمسلمین ممّن یشهد أن لاإله إلااللّه ولم یکن فی قبله مقدار ذرّة من بغضنا أهل البیت.» (البحار ج 8/121)

نموده که فرمود: «بهشت هشت در دارد؛ یکی از آنها مخصوص پیامبران و صدیقین علیهم‌السلام است، و دیگری مخصوص شهدا و صالحین است، و پنج درآن مخصوص شیعیان و دوستان ما می‌باشد و من [در وقت دخول بندگان خدا به بهشت] پیاپی بر روی صراط ایستاده و دعا می‌کنم و می‌گویم:

خدایا! شیعیان و دوستان و انصار و یاوران من و هرکس در دنیا ولایت من را پذیرفته بر صراط سالم نگهدار. پس از طرف خداوند از ناحیه عرش ندا می‌آید: دعای تو مستجاب گردید و شفاعت تو پذیرفته شد.»

سپس فرمود: «و هر کدام از شیعیان و دوستان و انصار من مجاز می‌شوند که هفتاد نفر از همسایگان و خویشان خود را شفاعت کنند، و از یک در دیگر بهشت سایر مسلمانان که اقرار به یگانگی خداوند داشته‌اند و ذره‌ای از بغض و دشمنی ما در دل‌های آنان نیست وارد می‌شوند.»

مصالح بناها و ساختمان‌های بهشتی

⁽¹⁾

امام صادق علیه‌السلام نقل نموده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «من چون به معراج رفتم و داخل بهشت شدم، ملائکه‌ای را دیدم که مشغول ساختن خانه‌های بهشتی بودند و یک خشت از طلا و یک خشت از نقره بر می‌داشتند و آن خانه‌ها را می‌ساختند و بسا دست از کار بر می‌داشتند. پس به آنان گفتم: برای چه گاهی دست از کار می‌کشید؟ آنها گفتند: منتظر می‌مانیم تا نفقه و مصالح برسد. گفتم: نفقه و مصالح چیست؟ گفتند: مصالح بنای این خانه‌ها گفتن: «سبحان اللّه و الحمدللّه و لااله الاّاللّه و اللّه اکبر» می‌باشد که اگر مؤمن این اذکار را بگوید ما مشغول می‌شویم و اگر نگوید ما دست از کار می‌کشیم.»

تقسیم منازل اهل دوزخ بین اهل بهشت

⁽¹⁾

إرفعوا رؤوسکم فانظروا إلی منازلکم فی الجنّة فیرفعون رؤوسهم فینظرون إلی منازلهم فی الجنّة و ما فیها من النعیم، فیقال لهم: هذه منازلکم التی لو أطعتم ربّکم دخلتموها قال: فلو أنّ أحدا مات حزنا لمات أهل النار ذلک الیوم حزنا، فیورّث هؤلاء منازل هؤلاء، و هؤلاء، منازل هؤلاء، و ذلک قول اللّه عزّوجلّ: «اولئک هم الوارثون الذین یرثون الفردوس هم فیها خالدون». (البحار ج 8/125 ثواب الاعمال ص 249)

نموده که فرمود: «خداوند هیچ انسانی را خلق نفرموده جزاین که برای او جایی در بهشت و جایی در جهنم قرار داده است، و روز قیامت چون اهل بهشت در بهشت و اهل جهنم در جهنم ساکن می‌شوند منادی از طرف خداوند ندا می‌کند: ای اهل

بهشت! منازل خود را در دوزخ ببینید که اگر معصیت خدا را کرده بودید در این جایگاه جهنم ساکن می‌بودید.» امام صادق علیه‌السلام می‌فرماید: «اگر کسی از شادی می‌مرد، هرآینه، اهل بهشت در آن ساعت از شادی می‌مردند [بدان جهت] که عذاب دوزخ ازآنان برطرف شده است.».

«سپس آن منادی از ناحیه خداوند می‌گوید: ای اهل دوزخ! بنگرید و منازل خود را در بهشت ببینید و چون سرهای خود را بالا می‌کنند و آن منازل بهشتی را می‌بینند به آنان گفته می‌شود: اینها منازل شما می‌بود اگر در دنیا خدای خود را اطاعت می‌کردید.»

امام صادق علیه‌السلام می‌فرماید: در آن وقت «اگر کسی از غم و اندوه می‌مرد، هرآینه، اهل دوزخ آن ساعت از غم و اندوه می‌مردند. از این رو اهل بهشت منازل اهل

دوزخ را در بهشت مالک می‌شوند و اهل دوزخ نیز منازل اهل بهشت را در دوزخ مالک می‌گردند و این است معنای آیه شریفه «اولئک هم الوارثون...».»

خشنودی خداوند یا نعمت‌های بهشتی؟

⁽¹⁾

می‌شود و خدام بهشتی آنچه را او دوست می‌دارد بدون سؤال برای او حاضر می‌کنند و حورالعین بر او وارد می‌شوند و مدت‌ها از نعمت‌های بهشتی بهره‌مند

می‌گردد (می‌گردند)، خداوند به آنان می‌فرماید:

⁽¹⁾ای اولیای من، وای اهل طاعت، و ای ساکنان بهشت که در جوار قرب من هستید! آیا شما را خبر دهم به آنچه از این نعمت‌ها بالاتر است؟ پس آنان می‌گویند: خدایا! چه چیز می‌تواند بهتر از این نعمت‌ها باشد، در حالی که ما نسبت به آنچه میل داشته باشیم و از آن لذت ببریم، در جوار خدای کریم بهره‌مند هستیم. سپس آن سخن دوباره تکرار می‌شود و آنان می‌گویند: خدایا! آنچه بهتر از این نعمت‌هاست به ما عطا فرما. پس به آنان خطاب می‌شود: خشنودی من از شما و محبت من نسبت به شما از این نعمت‌ها بالاتر و بزرگ‌تر می‌باشد. پس آنان می‌گویند: پروردگارا! خشنودی تو و محبت تو نسبت به ما برای ما بهتر و شیرین‌تر از هرچیزی می‌باشد.» سپس حضرت زین العابدین علیه‌السلام این آیه را قرائت فرمود: «و عداللّه المؤمنین و المؤمنات جنّاتٍ تجری من تحتهاالأنهار خالدین فیها و مساکن طیّبة فی جنّات عدنٍ و رضوان من اللّه اکبر ذلک هوالفوز العظیم».

آنچه بر درهای بهشت و دوزخ نوشته شده

⁽¹⁾

نموده که گوید: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هنگامی که من به معراج رفتم جبرئیل علیه‌السلام به من گفت: بهشت و دوزخ مأمور شده‌اند که خود را بر تو عرضه کنند. پس من بهشت و نعمت‌های آن را و دوزخ و عذاب آن رامشاهده نمودم و بهشت را دیدم که هشت در داشت و بر هر دری چهار جمله نوشته شده بود که هر کدام از آن جملات برای کسی که بداند و به آن عمل کند از دنیا و آنچه در آن است بهتر می‌باشد و دوزخ را مشاهده کردم که هفت در داشت و بر هر دری از آن سه جمله نوشته شده بود که هرجمله آن برای کسی که بداند وعمل کند از دنیا و آنچه در اوست بهتر می‌باشد.

⁽²⁾پس جبرئیل علیه‌السلام به من گفت: ای محمّد! آنچه بر درهای بهشت و دوزخ

نوشته شده است را بخوان و من همه آنها را خواندم و دیدم.»

که بر در اول بهشت نوشته بود: «لااله الاّ اللّه، محمّد رسول اللّه، علیّ ولی‌اللّه. برای هر چیزی حیله و چاره‌ای است و حیله زندگی چهار خصلت است: قناعت، و پرداختن حق واجب، و دوری از کینه، و همنشینی با اهل خیر.»

⁽¹⁾و بر در دوم آن نوشته بود: «لااله الاّ اللّه، محمّد رسول اللّه، علیّ ولی‌اللّه. برای هر چیزی حیله و چاره‌ای است و حیله و چاره خشنودی در آخرت چهار خصلت است: دست کشیدن بر سر یتیمان از روی ترّحم [شاید مراداحسان و دلجویی به آنان باشد] و دستگیری و ترّحم به زن‌های بی سرپرست و کوشش دربرآوردن حاجت مؤمنین، و تفقد و رسیدگی به فقرا و مستمندان.»

⁽²⁾و بر در سوم بهشت نوشته شده بود: «لااله الاّ اللّه، محمّد رسول اللّه، علیّ ولی‌اللّه. برای هر چیزی حیله و چاره‌ای است و حیله سلامتی در دنیا چهار خصلت

است: کم سخن گفتن، و کم خوابیدن، و کم راه رفتن [شاید مراد رفت و آمد بین مردم باشد] و کم خوردن.

⁽¹⁾و بر در چهارم بهشت نوشته شده بود: «لااله الاّ اللّه، محمّد رسول اللّه، علیّ ولی‌اللّه. هرکس به خدا و قیامت ایمان دارد باید میهمان خود را گرامی بدارد، هرکس به خدا و قیامت ایمان دارد باید همسایه خود را گرامی بدارد، هرکس به خدا و قیامت ایمان دارد باید پدر و مادر خود راگرامی بدارد، هرکس به خدا و قیامت ایمان دارد باید گفتار او نیکو باشد و یا سکوت کند.» ⁽²⁾و بر در پنجم بهشت نوشته شده بود: «لااله الاّ اللّه، محمّد رسول اللّه، علیّ ولی‌اللّه. هرکس بخواهد مورد ستم و ظلم واقع نشود باید به کسی ظلم و ستم نکند، هرکس بخواهد او را دشنام ندهند باید به کسی دشنام ندهد، و هر کس بخواهد ذلیل نشود باید کسی را ذلیل نکند، و هرکس بخواهد در دنیا و آخرت دستگیره محکم داشته باشد باید [از روی اعتقاد] بگوید: لااله الاّ اللّه، محمّدرسول اللّه، علیّ‌ولی‌اللّه. ⁽³⁾

و بر در ششم بهشت نوشته شده بود: «لااله الاّ اللّه، محمّد رسول اللّه، علیّ

ولی‌اللّه. هر کس بخواهد قبر او وسیع و گشاده باشد باید مسجد بسازد، و هر کس بخواهد در قبر کرم‌ها بدن او را نخورند باید ساکن مساجد شود [شاید مراد این باشد که زیاد به مسجد برود]، و هرکس بخواهد بدن او در قبر تازه بماند و پوسیده نشود باید مساجد را نظافت کند، و هرکس بخواهد جایگاه خود را در بهشت ببیند باید مساجد را با لباس مخصوص بسط بپوشاند.» (مقصود از بسط:

⁽¹⁾و بر در هفتم بهشت نوشته شده بود: «لااله الاّ اللّه، محمّد رسول اللّه، علیّ ولی‌اللّه. سفیدی قلب در چهار چیز است: عیادت مریض، تشییع جنازه، تهیه کفن، پرداخت بدهی.» ⁽²⁾و بر در هشتم بهشت نوشته شده بود: «لااله الاّاللّه، محمّد رسول اللّه، علیّ ولی‌اللّه. کسی که بخواهد از این درها وارد بهشت شود باید دارای چهار خصلت

باشد: سخاوت، حسن خلق، صدقه دادن، خودداری از اذیت به مردم.»

⁽¹⁾و سپس فرمود: و بر درهای دوزخ هرکدام سه جمله نوشته شده بود: بر در اول دوزخ نوشته شده بود: «هرکس به خدا امیدوار باشد سعادتمند می‌شود، و هرکس از مخالفت خدا بترسد ایمن خواهد شد، بیچاره و مغرور کسی است که امید او به غیر خدا باشد و از غیر او بترسد.»

⁽²⁾و بر در دوم دوزخ نوشته شده بود: «هرکس بخواهد روز قیامت عریان نباشد باید در دنیا برهنه‌ها را بپوشاند [و لباس به آنان بدهد]، و هرکس بخواهد روز قیامت تشنه نباشد باید در دنیا به تشنه‌ها آب بدهد، و هرکس بخواهد روز قیامت گرسنه نباشد باید شکم‌های گرسنه را در دنیا سیر کند.»

⁽³⁾و بر در سوم دوزخ نوشته شده بود: «خدا دروغگویان را لعنت کند، خدا بخیلان را لعنت کند، خدا ستمکاران را لعنت کند.» ⁽⁴⁾و بر در چهارم دوزخ نوشته شده بود: «ذلیل و خوار باد کسی که به اسلام

توهین نماید، ذلیل و خوار باد کسی که به اهل بیت پیامبر علیهم‌السلام توهین کند، ذلیل و خوار باد کسی که به ستمکاران که به مردم ظلم می‌کنند کمک کند.»

⁽¹⁾و بر در پنجم دوزخ نوشته شده بود: «از هوا و هوس پیروی نکنید که پیروی از آن خلاف ایمان است، سخن بیهوده مگو تا از رحمت خدا ساقط نشوی، کمک‌کار ستمکاران مباش [تا از آنان محسوب نشوی.]» ⁽²⁾و بر در ششم دوزخ نوشته شده بود: «من بر کسانی که در اطاعت خداوند کوشا باشند حرام هستم، من بر کسانی که اهل صدقه و کمک به فقرا هستند حرام هستم، من بر کسانی که اهل روزه هستند حرام می‌باشم.» ⁽³⁾و بر در هفتم دوزخ نوشته شده بود: «حساب اعمال خود را در دنیا بکنید قبل از آن که در قیامت از شما حسابرسی کنند، در دنیا خود راسرزنش کنید قبل از آن که در آخرت سرزنش شوید، در دنیا هرچه می‌توانید خدای خود را بخوانید قبل از

آن که از دنیا بروید و راه دعا بر شما بسته شود.»

نعمت‌های بهشتی مطابق ایمان و احسان مؤمن

⁽¹⁾

«من چون خانه او را به یاد می‌آورم که چگونه خداوند آن خانه را وسعت داد و در آن غذا برکت قرار داد و اثر سمّ را از آن برطرف نمود به یاد خانه‌های شیعیانمان و همسران آنان در بهشت می‌افتم که خداوند آنان را زیاد می‌کند و همسران آنان نیز در بهشت زیاد خواهند بود خداوند به بعضی از شیعیان درجات و منازل و همسرانی می‌دهد که دنیا در مقابل آنها مانند رمل بیابان می‌باشد.»

⁽²⁾سپس فرمود: «و این بدین علت است که مؤمن چون برادر خود را فقیر ببیند

در مقابل او تواضع کند و او را اکرام و کمک و تأمین نماید و آبروی او را حفظ نماید پس چیزی نگذرد تا این که ملائکه موکل به منازل بهشتی و قصور خود رامشاهده کند و ببیند چگونه آن منازل و قصرها مانند این خانه کوچک که وسعت پیدا نمود، وسیع و بزرگ می‌شود، به طوری که ملائکه گویند: خدایا! ما را طاقت خدمت در این

منازل و قصور بزرگ و وسیع نیست و ملائکه دیگری را برای خدمت به کمک ما بفرست. پس خداوند در پاسخ آنان می‌فرماید:

من هرگز شما را بر کاری که طاقت آن را ندارید وانمیدارم، شما چه مقدار کمک لازم دارید؟

⁽¹⁾آنان می‌گویند: ما هزار برابر خود نیاز به کمک داریم و البته بین مؤمنین

بهشتی افرادی هستند که مقام آنان در بهشت به قدری وسیع است که ملائکه خدّام می‌گویند: ما به هزار هزار برابر خود نیاز به کمک داریم و بسا بیش از این هم درخواست کمک می‌کنند و این به علت قوت ایمان آن مؤمن بهشتی و احسان‌های فراوان اوست به برادران خود.

پس خداوند خواسته آنان را برآورده می‌کند و بر خدّام بنده مؤمن خود می‌افزاید و هرچه آن بنده مومن در دنیا به برادران ایمانی خود بیشتر کمک کند خداوند بر منازل و قصور و خدّام او در بهشت خواهد افزود.»

دعای بهشت و دوزخ و حورالعین به مؤمن

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در کتاب بحار، از کافی، از ابوالمعزا نقل نموده که گوید: از

امام صادق علیه‌السلام شنیدم که فرمود: «بهشت و دوزخ و حورالعین صدای همه خلایق را

می‌شنوند و سخن آنان را می‌فهمند و چون بنده مؤمن می‌گوید: اللّهمّ اعتقنی من النار...؛ یعنی خدایا! مرا از آتش دوزخ آزاد کن و داخل بهشت گردان و از حورالعین به من تزویج نما، دوزخ می‌گوید: خدایا! بنده تو از تو می‌خواهد که او را از من آزاد کنی، پس او را آزاد نما؛ و بهشت می‌گوید: خدایا! بنده تو مرا از تو طلب می‌کند، پس او را در من ساکن نما؛ و حورالعین می‌گویند: خدایا! بنده تو ما را از تو خواستگاری نمود، پس ما را به او تزویج نما. و اگر کسی از نماز فارغ شود و این سؤالات را نکند حورالعین می‌گویند: خدایا! این بنده تو به ما رغبت ندارد و بهشت می‌گوید: این بنده مرا نمی‌خواهد و دوزخ می‌گوید: این بنده نسبت به من نادان و جاهل است [و سختی عذاب مرا نمی‌داند].»

اشتیاق خزان بهشتی و حورالعین به شیعیان محمّد و آل‌محمّد صلی الله علیه و آله

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در کتاب بحار، از تفسیر حضرت عسکری علیه‌السلام نقل نموده

که چون برای رسول خدا صلی الله علیه و آله منبری تهیه شد و آن درختی که به آن تکیه می‌نمود از مفارقت آن حضرت ناله کرد رسول خدا صلی الله علیه و آله به اصحاب خود فرمود:

«سوگند به آن خدایی که مرا به پیامبری مبعوث نمود، ناله خزّان بهشت و حور و قصور آن از فراق کسانی که دوست محمّد و آل محمّد صلی الله علیه و آله و بیزار از دشمنان آنان هستند بیش از ناله این درخت است از فراق رسول خدا صلی الله علیه و آله و ناله و اشتیاق آنان را ساکن نمی‌کند جز صلوات شما بر محمّد و آل او علیهم‌السلام و نماز نافله و روزه [مستحبی[ و صدقه شما و بهترین چیزی که ناله و اشتیاق آنان را آرامش می‌دهد احسان و کمک

شما به برادران مؤمن خودتان می‌باشد، که اهل بهشت به یکدیگر می‌گویند:

⁽¹⁾شتاب نکنید! دوری معشوق شما از شما برای کسب درجات عالیه بهشتی است؛ که او با خدمت به برادران مؤمن خود به دست می‌آورد و چیزی که بیش از همه آنان را آرامش می‌دهد صبر شیعیان ما و تقیه آنان است در مقابل دشمنان اسلام که با این عمل خزّان بهشتی و حورالعین می‌گویند: ما نیز همانند آنان در فراق معشوق خود صبر می‌کنیم چنان که آنان در مقابل توهین‌های دشمنان خود نسبت به خاندان نبوت علیهم‌السلام صبر می‌کنند با این که کظم غیظ آنان در مقابل این توهین‌ها و این

که راهی برای اظهار حق و محکوم کردن ظالم ندارند برای آنان بسیار مشکل‌تر است. و چون خزان بهشت و حورالعین چنین سخنی را می‌گویند خداوند به آنان خطاب می‌فرماید:

⁽¹⁾«ای ساکنان بهشت و ای خازنان رحمت من! بدانید که اگر من همسران و سادات شما را از شما دور نگه داشته‌ام، این از جهت بخل من نبوده بلکه برای این بوده که آنان با مواسات و خیرخواهی خود نسبت به برادران دینی به آن بهره کامل و کرامت بزرگ من برسند و از مصیبت زده‌ها و گرفتارها دستگیری کنند و در مقابل کافران و فاسقان تقیه نمایند و در این راه چون به مرحله عالی پاداش و کرامت من برسند من آنان را با کمال خوشبختی و شادی به شما خواهم رساند.» پس حورالعین و خزان بهشتی آرامش و سکون پیدا می‌کنند.»

رابطه با محمد و آل او صلی الله علیه و آله و درجات بهشت

⁽²⁾

که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «کسی که رعایت خویشان خود را بکند هزار درجه در بهشت به او داده خواهد شد و فاصله هر درجه تا درجه دیگر به اندازه حرکت یک سال اسب تندرو می‌باشد و آن درجات از طلا و نقره و لؤلؤ و زمّرد و زبرجد و مشک و عنبر و کافور می‌باشد. و هرکس رعایت واحترام به خویشان محمّد و علی علیهما السلام را بکند به نسبت فضیلت محمّد و علی علیهما السلام بر پدر و مادر نسبی او بر درجات او افزوده می‌شود.»

⁽¹⁾... تا این که فرمود: «کسی که خویشان پیامبر خدا صلی الله علیه و آله را بر خویشان خود مقدم دارد خداوند مال فراوانی به او خواهد داد و رسول خدا صلی الله علیه و آله به او می‌فرماید: ای

بنده خدا! این پاداش دنیای تو بود که خویشان مرا بر خویشان خود مقدم داشتی و در آخرت و بهشت در مقابل هر دانه از این مالی که به ذرّیه و خویشان من احسان نمودی هزار قصر به تو داده خواهد شد که کوچک‌ترین آنها از دنیا بزرگ‌تر می‌باشد و مقدار یک سر سوزن آن قصرها بهتر از دنیا و آنچه در دنیاست می‌باشند.»

⁽¹⁾تا این که فرمود: «کسی که از روی محبت و ترحم دست خود را بر سر یتیمی بکشد خداوند به اندازه هرمویی که از زیر دست او می‌گذرد قصری در بهشت به او می‌دهد که از دنیا و آنچه در آن است وسیع‌تر خواهد بود و در آن قصرها هرچه را میل کند و چشم او لّذت ببرد موجود است و او در آنها خالد و جاوید می‌باشد.» تا این که فرمود: ... «حسین بن علی علیهما السلام فرمود: کسی که یتیمی را که در اثر غیبت و پنهان بودن ما، از علوم ما محروم مانده مواسات کند و از علوم ما به او بیاموزد و او را راهنمایی و هدایت نماید خداوند به او خطاب خواهد نمود: ای بنده کریم و خیرخواه و با گذشت من! من از تو کریم‌تر هستم. سپس به ملائکه می‌فرماید: ای ملائکه! برای این شخص در بهشت به عدد هر حرفی که تعلیم این بنده من نموده هزار هزار قصر قرار دهید و از نعمت‌های دیگر بهشتی آنچه شایسته اوست به آن اضافه کنید.»

⁽²⁾

تا این که فرمود: «فاطمه علیهاالسلام در مورد آن زنی که از دوستان آن حضرت با زن معانده‌ای در یک مسأله دینی نزاع داشت و فاطمه علیهاالسلام به او کمک کرد تا بر دشمن خود پیروز گردید و بسیار خشنود شد فرمود: خشنودی ملائکه از این که تو بر او غالب شدی بیش از خشنودی تو است و اندوه و خواری شیاطین از پیروزی تو بیش از خواری و اندوه تواست.»

سپس حضرت عسکری علیه‌السلام فرمود: «خداوند پس از این قصه به ملائکه خود فرمود: برای فاطمه علیهاالسلام به خاطر این عمل در بهشت هزارهزار برابر آنچه برای او معین شده بیفزایید و این پاداش را برای هرکسی که چنین عملی را انجام دهد سنت

قرار دهید.»

⁽¹⁾تا این که فرمود: «جدم امام صادق علیه‌السلام فرمود: هرکس همت او شکستن کمر

دشمنان ما باشد و با سخنان خود حرف آنان را باطل کند و از دوستان ما حمایت نماید و نشانه‌های گمراهی و خواری دشمنان ما را آشکار سازد و مقام و عظمت محمّد و آل او علیهم‌السلام را اثبات نماید، خداوند نیز همّت کارپردازان بهشتی را در ساختن خانه‌ها و قصرهای او قرار می‌دهد و آنان به جای هر حرفی از سخنان او که با آن، دشمنان خدا را محکوم نموده بیش از عدد اهل دنیا برای او کارپرداز و نیرو قرار می‌دهند که قدرت هر کدام آنان بیش از حمل آسمان‌ها و زمین است؛ بنابراین باید گفت: چه زیاد است بناها و نعمت‌ها و قصرهای بهشتی او که اندازه آنها راجز خدا نمی‌داند!»

⁽¹⁾تا این که فرمود: «رسول خدا صلی الله علیه و آله راجع به معراج خود فرمود: خداوند به جبرئیل امر نمود تا شب معراج قصرهای بهشت رابه من نشان دهد. پس من مشاهده نمودم که آنها از طلا و نقره ساخته شده و ملاط آنها مشک و عنبر است، جز این که دیدم بعضی از آنها را ایوان‌های فوقانی و رفعت و شأنی است که برای بقیه نیست. پس به جبرئیل علیه‌السلام گفتم: چگونه است که بقیه قصور دارای این شرف و ایوان‌های فوقانی نیستند؟ جبرئیل گفت: این قصوری که بدون شرف و ایوان‌های عالیه است مربوط به کسانی است که بعد از

نمازهای واجب خود از صلوات بر تو و بر آل تو کسل و بی‌رغبت بوده‌اند، و اگر هر

کدام آنان با صلوات بر محمّد و آل او مصالح بنای این شرف و ایوان‌های عالیه را بفرستند برای آنان ساخته خواهد شد وگرنه به همین صورت خواهد ماند تا اهل بهشت بدانند قصرهایی که این چنین است مربوط به کسانی است که از فرستادن صلوات بر محمّد و آل او بعد ازنمازهای واجب کسل بوده‌اند.»

⁽¹⁾

دخول المؤمن الجنة و درجاته و تنعّمه فیها

شیعه امیرالمؤمنین علیه‌السلام و درجات بهشتی

⁽¹⁾در بسیاری از روایات مقام شیعه نزد خداوند و درجات و منزلت او در قیامت و بهشت به طور مفصّل و مشروح ذکر شده است. مرحوم صدوق علیه‌الرحمه در باره فضایل شیعه کتابی نوشته و بیشتر آن روایات را با سند معتبر نقل نموده است که بخشی از آن‌ها در بخش‌های مختلف این کتاب ذکر شده و خواهد شد.

اینک روایتی که مرحوم علاّمه سیّد عبداللّه شبّر در کتاب تسلیة الفؤاد نقل نموده و بشارت هایی در آن برای شیعیان امیرالمؤمنین علیه‌السلام آمده است را به دوستان اهل‌بیت علیهم‌السلام تقدیم می‌کنیم.

مرحوم علی بن ابراهیم قمی در تفسیر خود از ابوبصیر نقل نموده که گوید: به امام صادق علیه‌السلام گفتم: فدای شما شوم! ای فرزند رسول خدا! مرا تشویق فرمایید و به من بشارت بدهید.

⁽²⁾

امام صادق علیه‌السلام فرمود: ای ابوبصیر! بوی بهشت از فاصله هزارسال به اهل آن می‌رسد و کسی که منزلت او از همه اهل بهشت پایین‌تر است خانه‌ای در بهشت دارد که اگر همه جنّ و انس را دعوت کند گنجایش همه آنان را دارد و می‌تواند آنان را اطعام نماید و چیزی از نعمت‌هایی که در اختیار اوست کم نمی‌شود و ناچیزترین اهل بهشت کسی است که وارد بهشت می‌شود و سه باغستان بهشتی به روی او باز می‌گردد و چون وارد نزدیک‌ترین آنها می‌شود همسران و خدمتگذاران و نهرها و میوه‌های فراوانی رامشاهده خواهد نمودو چون خدای خود را بر آن نعمت‌ها شکر و ستایش نماید به او گفته می‌شود: سر خود را بالا کن و باغستان دوم را ببین که در آن نعمت‌هایی است که در باغستان اول نبوده است و چون او باغستان دوم را مشاهده می‌کند و می‌گوید: خدایا! این باغستان را به من عطا فرما! خدای متعال می‌فرماید: اگر من آن را به تو عطا کنم باغستان دیگری را از من درخواست خواهی نمود. پس آن مؤمن بهشتی می‌گوید: خدایا! این را می‌خواهم! این را می‌خواهم! و چون داخل آن می‌شود و بسیار مسرور می‌گردد و خدا را شکر و سپاس می‌گوید،

خداوند به ملائکه دستور می‌دهد و می‌فرماید: در بهشت را به روی او باز کنید. پس به او گفته می‌شود: سر خود را بالا کن و چون سر خود را بالا می‌کند دری از بهشت

خلد به روی او گشوده می‌گردد و چندین برابر آنچه تاکنون دیده از نعمت‌ها و درجات بهشتی می‌بیند و خشنود می‌شود و می‌گوید: خدایا! حمد و سپاس بی نهایت بر تو باد که به چنین نعمت‌هایی بر من منّت نهادی و مرا از آتش دوزخ نجات دادی! پروردگارا! مرا داخل بهشت کن و از آتش نجات بخش!»

⁽¹⁾ابوبصیر می‌گوید: چون سخن امام علیه‌السلام به این جا رسید، من گریه کردم و گفتم: فدای شما شوم! بیش از این بفرمایید. امام صادق علیه‌السلام فرمود: «ای ابوبصیر! در بهشت نهری است که در دو طرف آن زن‌های بهشتی [حورالعین] می‌روید و چون مؤمن به یکی از آنان برخورد می‌کند و در شگفت می‌ماند [و او را دوست می‌دارد] و آن را از جا می‌کند، خداوند دیگری را به جای او می‌رویاند.»

ابوبصیر می‌گوید: گفتم: بیش از این بفرمایید. امام علیه‌السلام فرمود: «خداوند در بهشت هشتصد زن باکره وچهار هزار زن ثیّبه و دو نفر از حورالعین رابه مؤمن تزویج می‌کند.»

ابوبصیر می‌گوید: گفتم: هشتصد زن باکره؟! فرمود: «آری» آنان همیشه باکره هستند و هر وقتی مؤمن با یکی از آنان همبستر شود او را باکره می‌یابد.»

گفتم: فدای شما شوم! حورالعین از چه چیز آفریده می‌شوند؟ فرمود: «آنان از

بهشت آفریده می‌شوند و به قدری زیباو شفاف هستند که مغز استخوان پاهای آنان از زیر هفتاد حلّه دیده می‌شود و جگر آنان آیینه مؤمن و جگر مؤمن آیینه آنان می‌باشد.»

گفتم: فدای شما شوم! آیا آنان را در بهشت سخن و گفتاری است؟ فرمود: «آری، آنان را سخنی است بسیار شیرین و دلربا که خلایق چنین سخنی را نشنیده‌اند.»

گفتم: سخن آنان چیست؟ امام علیه‌السلام فرمود: «آنان می‌گویند: ما جاودانانیم که هرگز مرگ نداریم و ما شادمانان شیرینی هستیم که هرگز اندوه و نگرانی نخواهیم داشت، و ما همسرانی هستیم که از شوهران خود جدا نمی‌شویم، و ما خشنودهایی هستیم که هرگز خشم نمی‌کنیم. خوشا به حال کسانی که برای ما خلق شده‌اند و ما برای آنان خلق شده‌ایم! ما زن‌هایی هستیم که اگر یکی از ما در آسمان ظاهر شود از نور او چشم‌های مردم فرو بسته می‌شود.»

⁽¹⁾مرحوم صدوق، در کتاب امالی، از ابوبصیر نقل نموده که گوید: امام

صادق، از پدران خود، از امیرالمؤمنین علیه‌السلام نقل نمود که آن حضرت فرمود: «درخت طوبی درختی است در بهشت که اصل آن در خانه رسول خدا صلی الله علیه و آله می‌باشد و هیچ مؤمنی نیست مگر آن که شاخه‌ای از آن درخت در خانه اوست و آن مؤمن به هر چه علاقه پیدا کند آن شاخه درخت بر او فرو می‌ریزد و اگر سواره‌ای با تمام جدیت و کوشش صدسال در زیر سایه آن درخت حرکت کند از آن دور نخواهد شد و اگر کلاغی از پایین آن پرواز کند و بخواهد به بالای آن برسد پیر می‌شود و از پیری سقوط می‌کند و به بالای آن نمی‌رسد.» سپس فرمود: «پس بیدار باشید و برای درک چنین نعمت‌هایی بکوشید.»

⁽¹⁾و در همان کتاب، از زیدبن علی، از جدش امام حسین، از امیرالمؤمنی علیهم‌السلام نقل شده که فرمود: «همانا در بهشت درختی است که از بالای آن زیور خارج می‌شود و از پایین آن اسب‌های زیبا و زین کرده و لگام زده و دارای بال برای پرواز

خارج می‌گردد که هرگز مانند حیوانات دیگر از آنها فضولات خارج نمی‌شود و چون اولیای خدا بر آنها سوار می‌شوند در هرجایی از بهشت که بخواهند آنان را می‌برند. و کسانی که در درجات پایین‌تری قرار گرفته‌اند می‌گویند: خدایا! چه عملی این بندگان تو را به این کرامت رسانده است؟ پس خداوند به آنها خطاب می‌فرماید: آنها شب را به عبادت می‌گذراندند و نمی‌خوابیدند و روزه می‌گرفتند و غذا نمی‌خوردند و در راه خدا جهاد می‌کردند و نمی‌ترسیدند و صدقه می‌دادند و بخل نمی‌ورزیدند.»

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در کتاب شریف بحار، از کتاب حسین بن سعید، از زیدبن علی بن الحسین، از پدرانش، از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل نموده که فرمود: «پایین‌ترین شهید از جهت منزلت بهشتی کسی است که دارای دوازده هزار همسر از حورالعین و چهارهزار زن باکره و دوازه هزار زن ثیّبه می‌باشد و هر کدام از همسران او را هفتاد هزار خادم می‌باشد و زنان بهشتی؟ [حورالعین] در مقابل زن‌های مؤمنه دنیا خضوع

می‌کنند و مؤمن در هر هفته به هر کدام آنان سر می‌زند و چون روز و یا ساعت

هرکدام آنان می‌رسد همگی گرد او جمع می‌شوند و آوازی سر می‌دهند که صدایی از آن شیرین‌تر و نیکوتر نیست.

تا این که هرچه در بهشت وجود دارد از صدای آنان به وجد می‌آید و لذّت می‌برد و شاد می‌شود و سخن آنان این است که می‌گویند: ما همسران جاویدی هستیم که هرگز مرگ نداریم و ما شادمانان خرسندی هستیم که هرگز اندوه نداریم و ما خشنودهایی هستیم که هرگز خشم نمی‌کنیم.»

شیعیان امیرالمومنین علیه‌السلام و بشارت‌های بهشتی

مؤلف گوید: شایسته دیدم بخش هایی از بشارت‌های بهشتی و آنچه مربوط به آن می‌شود را به طور اختصار برای دوستان و شیعیان امیرالمؤمنین علیه‌السلام نقل کنم تا این که روح امید و نشاط در آنان تقویت گردد و رغبت بیشتری به عبادت خداوند و انجام اعمال خیر و رعایت تقوا که مقدمه این نعمت‌هاست پیدا کنند.

و چون موضوع کتاب بشارت‌ها ونویدها بود از ذکر بخش‌های مربوط به عذاب و کیفر قیامت و دوزخ صرف نظر گردید و برای عبرت تنها به ذکر یک روایت از آنها اکتفا شد.

کلام مرحوم صدوق درباره بهشت و دوزخ

⁽¹⁾

نموده که گوید: اعتقاد ما امامیه در باره بهشت این است که بهشت دار باقی و سلامت است و مرگ و پیری و درد و بیماری و آفت و زمین‌گیری و غم و اندوه و فقر و نیاز

در آن وجود ندارد و آن خانه غنا و بی نیازی و سعادت و اقامت [دایمی] و کرامت [الهی [است و اهل آن رارنج و زحمتی نیست و در آن [مهمانسرای الهی [هرچه انسان مؤمن دوست بدارد و از آن لّذت ببرد موجود است و اهل آن باقی و جاودان خواهند بود و میهمان خدا و اولیا و دوستان و اهل کرامت او هستند و آنان را مراتبی است از⁽¹⁾

و منه المتنّعون بأنواع المآکل و المشارب والفواکه و الأرائک و حورالعین، واستخدام الولدان المخلّدین، و الجلوس علی النمارق و الزرابیّ و لباس السندس و الحریر، کلّ منهم إنّما یتلّذذ بما یشتهی و یرید حسب ما تعلّقت علیه همّته، و یعطی ما عبداللّه من أجله.

بعضی همانند ملائکه با تقدیس و تسبیح و تکبیر متنعم هستند و بعضی با استفاده از انواع غذاها و نوشیدنی‌ها و میوه‌های بهشتی متنعم می‌باشند و بر تخت‌های بهشتی تکیه می‌زنند و از حورالعین استفاده می‌کنند و خدّام بهشتی همیشه در اختیار آنان می‌باشند و بر فرش‌های زرین می‌نشینند و لباس حریر و سندس می‌پوشند و آنچه را بخواهند و همت آنان بر آن باشد و از آن لّذت ببرند برای آنان آماده است و به آنچه خدا را برآن عبادت نموده‌اند می‌رسند.

⁽²⁾

امام صادق علیه‌السلام فرمود: «مردم در عبادت خداوند سه دسته‌اند: گروهی به امید پاداش خدا را عبادت می‌کنند و عبادت آنان عبادت خدّام واجیران است، و گروهی از ترس و عذاب او را عبادت می‌کنند و عبادت آنان عبادت غلامان و عبید می‌باشد، و گروهی از روی محبت و دوستی او را عبادت می‌کنند و عبادت آنان عباد کرام و بزرگواران است.»

⁽¹⁾شیخ صدوق سپس می‌افزاید: اعتقاد ما در باره بهشت و دوزخ این است که آنها آفریده شده و موجود هستند و رسول خدا صلی الله علیه و آله چون به معراج رفت بهشت و دوزخ را مشاهده نمود.

و اعتقاد ما این است که احدی از دنیا خارج نمی‌شود جز آن که جایگاه خود رادر بهشت و یا دوزخ خواهد دید.

و اعتقاد ما این است که مؤمن قبل از مرگ خود جایگاه خود را در آخرت خواهد دید و او مخیّر خواهد بود بین مردن و زندگی در دنیا و چون آخرت را انتخاب کند او را قبض روح خواهند کرد و این معنی از جمله «فلان یجود بنفسه»

ظاهر است؛ چرا که کسی چیزی رابخشش نمی‌کند جز این که همراه با رضایت او باشد و هرگز اکراه و اجباری بر او نباشد.

⁽¹⁾و اعتقاد ما این است که بهشت آدم علیه‌السلام در دنیا بوده و خورشید در آن طلوع و غروب می‌نموده است و اگر آن بهشت موعود و جنّت خلد می‌بود هرگز آدم علیه‌السلام نباید از آن خارج می‌شد. و اعتقاد ما این است که [طبق ظواهر آیات و روایات] اهل بهشت و دوزخ به واسطه اعمال خیر و شر خود در بهشت و دوزخ قرار می‌گیرند.

⁽²⁾و اعتقاد ما این است که اهل بهشت مکان خود را در دوزخ و اهل دوزخ مکان خود را در بهشت می‌بینند و هر کدام مکان دیگری را وارث می‌شوند و این موجب خشنودی اهل بهشت و اندوه اهل دوزخ خواهد شد و شاهد این معنی آیه شریفه «اولئک هم الوارثون الذین یرثون الفردوس هم فیها خالدون» می‌باشد. و اعتقاد ما این است که پایین‌ترین اهل بهشت از جهت منزلت کسی است که

جایگاه او در بهشت ده برابر دنیا باشد.

یادی از دوزخ و جهنم برای عبرت و بیداری

⁽¹⁾

سپس فرمود: «روزی جبرئیل علیه‌السلام در حالی که صورت او گرفته و محزون به نظر می‌رسید خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد، حال آن که پیش از آن چون خدمت آن حضرت می‌آمد متبسّم و شاد بود، پس رسول خدا صلی الله علیه و آله به او فرمود: ای جبرئیل! برای چه امروز گرفته و محزون هستی؟

⁽²⁾جبرئیل علیه‌السلام گفت: ای محمّد صلی الله علیه و آله ! منافخ آتش آماده گردید. رسول خدا صلی الله علیه و آله

فرمود: منافخ آتش چیست؟ جبرئیل گفت: ای محمّد! خداوند دستور داد هزار سال بر آتش دمیدند تا سفید شد، سپس هزار سال دمیدند تا سرخ شد، و در آخر هزار سال دمیدند تا سیاه شد، و اکنون سیاه و تاریک است واگر قطره‌ای از ضریع - که نوشابه اهل دوزخ است - در آب‌های دنیا ریخته شود از بوی بد آن همه اهل دنیا می‌میرند و اگر حلقه‌ای از زنجیر هفتاد ذراعی دوزخ بر روی کره زمین قرار گیرد

همه دنیا از حرارت آن ذوب خواهد شد و اگر لباسی از لباس‌های اهل دوزخ بین آسمان و زمین آویخته شود اهل دنیا از بوی بد آن می‌میرند.

⁽¹⁾

"کلّما أرادوا أن یخرجوا منها من غمٍّ أعیدوا فیها و ذوقوا عذاب الحریق" ثمّ یبدّل جلودهم غیرالجلود التی کانت علیهم. قال أبو عبداللّه علیه‌السلام : حسبک؟ قلت: حسبی حسبی. (البحار ج 8/280 الإعتقادات ص 437-438.)

نزد آنان فرستاد و به آنان گفت: پروردگارتان سلام می‌رساند و می‌فرماید: من شما رااز انجام گناه مصون داشتم تا معذّب نشوید.»

امام صادق علیه‌السلام فرمود: «پس از آن رسول خدا صلی الله علیه و آله جبرئیل علیه‌السلام را خندان ندید.»

سپس امام صادق علیه‌السلام فرمود: «اهل آتش، دوزخ را بزرگ و خطرناک می‌دانند و اهل بهشت نیز بهشت و نعمت‌های آن را بزرگ می‌دانند، و اهل دوزخ چون داخل آتش شوند هفتاد سال طول می‌کشد تا به قعر دوزخ برسند و چون [از شدت عذاب[ خود را به بالای دوزخ برسانند با گرزهای آهنین بر سر آنان کوبیده می‌شود تا در درکات آن فرو روند و پیاپی چنین حالی را خواهند داشت؛ چنان که خداوند در قرآن فرموده است: «کلّما ارادوا ان یخرجوا منها من غمٍّ اعیدوا فیها و ذوقوا عذاب الحریق»؛ یعنی اهل دوزخ چون از شدت عذاب و اندوه بخواهند از دوزخ خارج شوند [با آن گرزهای آهنین] بر سر آنان کوبیده می‌شود تا به آتش باز گردند و به آنان گفته می‌شود: بچشید عذاب سوزان را! و چون پوست بدن‌های آنان سوخته شود پوست‌های تازه‌ای بر بدن‌های آنان قرار خواهد گرفت تا عذاب را [پیاپی] بچشند.»

امام صادق علیه‌السلام بعد از این سخنان به ابوبصیر فرمود:«آیا همین اندازه تو را بس است؟» ابوبصیر گفت: آری، بس باشد! بس باشد!

بشارت‌های مربوط به اعمال نیک

اشاره

مؤلف گوید: توفیق انجام اعمال نیک لطفی است از ناحیه خداوند و این توفیق رفیق هرکسی نخواهد شد و تا بنده خدا استحقاق چنین لطفی را نداشته باشد مشمول چنین توفیقی نمی‌شود و هرچه نیت خیر و گمان خیر و اراده خیر و درخواست خیر از ناحیه خداوند در وجود انسان بیشتر باشد توفیق عمل خیر بیشتری پیدا می‌کند و هرچه در اعمال خیر قدم بیشتری بردارد لطف خداوند براو افزون‌تر می‌گردد تا این که اگر یک قدم در راه خدا بردارد لطف خداوند دو قدم به او نزدیک می‌شود و اگر مختصری از مشکلات مردم را اصلاح نمود خداوند توفیق بیشتری به او می‌دهد و راه انجام خیر را برای او می‌گشاید تا این که مشکلات دنیا و آخرت او را اصلاح می‌فرماید.

و اگر خدای ناخواسته اسباب و وسایل عمل خیر برای او فراهم شود و از انجام آن خودداری نماید بسا لطف خداوند از او قطع و یا مورد خشم خداوند قرار می‌گیرد و خداوند نعمت‌ها و الطاف خود را از او دریغ می‌نماید و دیگر علاقه به انجام کار خیر پیدا نمی‌کند. از این رو، باید پیاپی از خدای منّان خواستار باشیم که توفیق عمل خیر و برکت در مال و نیرو و اعضا و جوارح و نعمت هایی که به ما داده است را زیاد نماید و ما را به داده‌های خود قانع و شاکر گرداند تا از نعمت‌های خداوند کمال استفاده را بکنیم: «اللّهمّ قنّعنی بما رزقتنی و بارک لی فیما آتیتنی»

چه نیکوست که در این باره به سخنان اولیای خدا علیهم‌السلام نظر کنیم و با پیروی از

آنها زمینه‌های لطف و رحمت خداوند را در خود ایجاد نماییم.

تردیدی نیست که توجه به سخنان معصومین علیهم‌السلام و مطالعه سیره روش و عادت آنان در طول زندگی موجب توفیق و علاقه به انجام کارهای خیر و شایسته می‌گردد. و هرچه انسان بیشتر به سخنان خداوند و سخنان اولیای او توجه کند نورانیت بیشتری پیدا می‌کند تا جایی که نیّت انجام کارهای نیک و آنچه آنان عمل

می‌کرده و به آن سفارش نموده‌اند در وجود او حاصل خواهد شد.

اینک به بخش‌هایی از اعمال نیک که مورد سفارش اولیای دین ما می‌باشد و پاداش‌هایی که برای آن‌ها بیان فرموده‌اند توجه می‌کنیم؛ به این امید که خداوند توفیق عمل به این گونه کارهای خیر و شایسته را به ما نیز مرحمت فرماید.

1 - پاداش اصلاح بین مردم

مؤلف گوید: پس از انجام واجبات هیچ عملی بهترو نیکوتر و با ارزش‌تر از اصلاح بین مردم نیست، این عمل حتی از تمام نمازها و روزه[های مستحبی] بهتر است؛ چنان که در قرآن و سخنان معصومین علیهم‌السلام از این عمل پسندیده فراوان یاد شده و اولیای خدا شیعیان و دوستان خود را به صلح و اصلاح سفارش می‌نموده‌اند.

⁽¹⁾

قال اللّه سبحانه و تعالی: «فاتّقوا اللّه و اصلحوا ذات بینکم» (الأنفال آیة 1)

و قال سبحانه: «انّما المؤمنون اخوة فاصلحوا بین اخویکم و اتّقوا اللّه لعّلکم ترحمون» (الحجرات آیه 10)

سوره انفال می‌فرماید: «از خدا بترسید و بین خودتان اصلاح برقرار نمایید.» و در آیه دهم سوره حجرات می‌فرماید: «مؤمنان برادر همدیگرند و شما باید بین دو برادر خود را اصلاح بدهید و [در این مسأله] از خدا بترسید؛ امید آن که خداوند به شما ترّحم نماید.»

از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده که می‌فرماید: «بعد از انجام واجبات هیچ عملی بهتر از اصلاح بین مردم نیست و مؤمن با سخن خیر خود در اصلاح بین مردم برخیر خود می‌افزاید.» و باز فرمود: «اصلاح بین مردم از همه نمازها و روزه‌ها[ی مستحبی] بهتر است.»

⁽¹⁾

و فیه عن الکافی عن ابی عبداللّه علیه‌السلام إنّه قال للمفضّل: اذا رأیت بین اثنین من شیعتنا منازعة فافتدها من مالی.

و فیه عن الکافی عنه علیه‌السلام إنّه قال: انّ المصلح لیس بکذّابٍ انّما هوالصلح، لیس بکذبٍ.

خود مفضّل فرمود: «اگر دیدی بین دو نفر از شیعیان ما نزاعی [مربوط به مال دنیا[ رخ داده است تو از طرف من آنچه مورد نزاع آنهاست بپرداز [تا نزاع آنها مبّدل به اصلاح شود].»

و در همان کتاب از آن حضرت نقل شده که فرمود: «اصلاح دهنده [که برای اصلاح دادن، دروغ و خلاف واقعی را می‌گوید] دروغگو محسوب نمی‌شود؛ چرا که برای اصلاح خلاف واقع گفتن دروغ نیست.»

⁽¹⁾و فرمود: «کلام سه قسم است: صدق و کذب و اصلاح بین مردم.» سپس فرمود: «اگر تو برای اصلاح به یکی از دو نفری که نزاع دارند بگویی: من از فلانی در باره تو تعریف چنین وچنان شنیدم و در حقیقت چیزی نشنیده باشی، دروغگو نخواهی بود.»

و فرمود: «ملعون است و ملعون است کسی که برادر او بیاید بااو صلح و آشتی کند و او حاضر به آشتی و صلح نشود.»

علاّمه مجلسی در کتاب بحار [ج 76/367]،از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل نموده که آن حضرت در ضمن خطبه‌ای فرمود: «کسی که برای اصلاح بین دو نفر از خانه خود خارج شود ملائکه برای او درود می‌فرستند تا باز گردد و پاداش شب قدر به او داده خواهد شد...»

تا این که فرمود: «و کسی که برای اصلاح بین زن و شوهر از خانه خود خارج شود خداوند پاداش هزار شهیدی که به حق در راه خدا کشته شده باشند را به او

خواهد داد و برای هر گامی که در این راه برداشته و هر کلمه‌ای که گفته ثواب عبادت یک سال که روزهای آن را روزه گرفته باشد و شب‌های آن را به عبادت طی نموده باشد را به او خواهد داد.»

2- پاداش شاد کردن دل مؤمن و آثار آن

⁽¹⁾

یرحمک اللّه نعم الخارج خرجت معی من قبری و ما زلت تبشّرنی بالسرور و الکرامة من اللّه حتّی رأیت ذلک، فیقول: من أنت؟ فیقول: أنا السرور الّذی کنت أدخلت علی أخیک المؤمن فی الدنیا خلفنی اللّه عزّوجلّ منه لابشّرک. (الکافی ج 2/190)

هنگامی که خداوند بنده مؤمن خود را زنده می‌کند و از قبر خارج می‌نماید مقابل او مثالی [همانند انسان] از قبر خارج می‌گردد و هرچه آن مؤمن از وحشت قیامت و اهوال آن هراس پیدا می‌کند آن مثال به او می‌گوید: هراس مکن و ترسی به خود راه مده، من از ناحیه خداوند به تو نوید و بشارت شادی و کرامت می‌دهم؛ تا این که آن مؤمن در مقام حساب قرار می‌گیرد و خداوند حساب آسانی از او می‌کند و

به او اجازه بهشت داده می‌شود در حالی که آن مثال در پیش روی او قرار دارد پس به او می‌گوید:

خدا تو را رحمت کند! چه رفیق خوبی بودی تو، که از قبر تاکنون به من بشارت به سرور و کرامت الهی را دادی تا این که به بهشت رسیدم، تو کیستی؟ پس او می‌گوید: من همان سرور و شادی هستم که تو در دنیا بر برادر خود وارد نمودی خداوند من را از آن آفرید تا امروز تو را خشنود نمایم.»

⁽¹⁾و در همان کتاب، از محمّد بن جمهور نقل شده است که گوید: نجاشی مردی از متمّکنین و بزرگان عرب و والی اهواز و فارس [و از دوستان اهل‌بیت علیهم‌السلام [ بود پس یکی از افراد تحت حکومت او خدمت امام صادق علیه‌السلام رسید و گفت: من در دیوان نجاشی مالیاتی بدهکار شده‌ام و او اهل دیانت و ارادت به شما می‌باشد، اگر صلاح می‌دانید برای من نامه‌ای به او بنویسید.

⁽²⁾

محمّدبن جمهور می‌گوید: امام صادق علیه‌السلام به او نوشت «بسم اللّه الرحمن الرحیم. برادر خود را خشنود کن تا خدا تو را خشنود کند.»

پس صاحب نامه وارد بر نجاشی شد و او در مجلسی بین اعوان خود نشسته بود. پس بااو خلوت نمود و به او گفت: این نامه امام صادق علیه‌السلام است. نجاشی چون نامه امام علیه‌السلام را دید، بوسید و بر چشمان خود گذارد و گفت: حاجت تو چیست؟ آن مرد گفت: مالیاتی است که در دیوان تو به عهده من آمده است. نجاشی گفت: چه مقدار است؟ آن مرد گفت: ده هزار درهم می‌باشد. پس نجاشی به کاتب خود دستور داد که مالیات او را پرداخت کند وهمان مبلغ را برای سال دیگر برای او ثبت کنند و به او به عنوان مستمری بدهند.

⁽¹⁾سپس به او گفت: آیا من تو را خشنود کردم؟ آن مرد گفت: آری، فدای شما

شوم! پس نجاشی دستور داد به او مرکبی و غلامی و کنیزی و جامه‌دانی بدهند و در

هر بار به او می‌گفت: آیا من تو را خشنود نمودم؟ و آن مرد می‌گفت: آری، فدای شما شوم! و هرچه آن مرد می‌گفت: آری، نجاشی بر احسان خود می‌افزود و چون هر چه داشت به او داد در آخر به او گفت: بگیر فرش این اتاقی که من در آن نشسته بودم و تو نامه مولای مرا به من دادی و پس از این هر حاجتی داری نزد من بیاو! پس آن مرد عطای نجاشی را گرفت و چون خدمت امام صادق علیه‌السلام رسید و قصه خود را بیان کرد آثار خشنودی در امام صادق علیه‌السلام ظاهر گردید.

پس آن مرد گفت: مثل این که نجاشی با این عمل شما را خشنود نموده است؟

امام صادق علیه‌السلام فرمود: «آری، به خدا سوگند، خدا و رسول او صلی الله علیه و آله را نیز خشنود نموده است.»

⁽¹⁾و در همان کتاب، از مالک بن عطیه، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «بهترین اعمال نزد خداوند این است که تو برادر مؤمن خود را خشنود نمایی، گرسنگی او را برطرف و اندوه و گرفتاری او را زایل نمایی.»

و در همان کتاب، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «هرکس دل برادر

مؤمن خود را شاد کند، خداوند از آن شادی، انسانی را خلق می‌کند که در وقت مرگ به او می‌گوید: بشارت باد تو را ای ولی خدا به کرامت و رضوان الهی! و همواره با او خواهد بود تا داخل قبر شود و همین سخن را به او بگوید و چون در قیامت مبعوث گردد باز او را ملاقات کند و همین بشارت را به او بدهد تا این که هر ترسی و هراسی بر او فرا رسد او را بشارت دهد و همان سخنی را به او بگوید و آن مؤمن [در نهایت کار خود که آماده دخول بهشت می‌شود] به او گوید: تو کیستی، خدا تو را رحمت کند؟ او می‌گوید: من همان خشنودی و سروری هستم که تو در دنیا در قلب برادر خود وارد کردی و او را خشنود نمودی.»

⁽¹⁾و در همان کتاب، از عبداللّه بن سنان نقل شده که گوید: یکی از اصحاب امام

صادق علیه‌السلام خدمت آن حضرت نشسته بود، پس این آیه را تلاوت نمود: «کسانی که با نسبت دادن بی‌جا به مؤمنین و مؤمنان آنان را اذیت می‌کنند تهمت و گناه آشکاری را به دوش گرفته‌اند»، پس امام صادق علیه‌السلام فرمود: «پاداش کسی که مؤمنی را شاد کند چیست؟» من گفتم: ده حسنه خواهد بود امام علیه‌السلام فرمود: «آری، به خدا سوگند، هزار هزار حسنه می‌باشد.»

3- پاداش برآوردن حاجت مؤمن

⁽¹⁾1- مرحوم کلینی در کتاب کافی، از مفضّل نقل نموده که گوید: امام صادق علیه‌السلام به من فرمود: «ای مفضّل! به آنچه می‌گویم گوش فرا ده و بدان که آنچه می‌گویم حق است، پس به آن عمل کن و به برادران خود که اهل احسان و انجام حوایج برادران دینی خود هستند خبر ده.» ⁽²⁾سپس فرمود: «کسی که یک حاجت برادر مؤمن خود را برآورده کند خداوند

روز قیامت یکصد هزار حاجت او را که نخستین آنها دخول او و دخول خویشان و برادران و آشنایان او به بهشت می‌باشد برآورده می‌کند؛ مشروط به این که دشمن اهل‌بیت علیهم‌السلام نباشند.»

مفضّل پس از شنیدن این سخن هر وقت از یکی از برادران خود حاجتی را می‌طلبید سخن امام صادق علیه‌السلام را به یاد او می‌آورد.

⁽¹⁾2- در همان کتاب، از مفضّل نقل شده که گوید: امام صادق علیه‌السلام فرمود: «خداوند از بین مخلوق خود عده‌ای رابرای انجام حوایج فقرای شیعیان ما انتخاب نموده و پاداش آنان را بهشت قرار داده است و تو نیز اگر می‌توانی بکوش که از آنان باشی.» سپس فرمود: «و البته ما را پروردگاری است که او را می‌پرستیم و هرگز به او شرک نمی‌آوریم [و حاجت خود را از غیر او نمی‌خواهیم].»

(2)3- در همان کتاب، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «برآوردن حاجت مؤمن بهتر از آزاد کردن هزار بنده در راه خدا و از انفاق هزار بار اسب است که در راه خدا داده شود.»

(3)4- در همان کتاب از آن حضرت نقل شده که فرمود: «همانا انجام حاجت

مؤمن نزد خداوند از بیست حج که صاحب آنها برای هر کدام یکصد هزار درهم و یا دینار مصرف کند بهتر می‌باشد.»

⁽¹⁾5- در همان کتاب،از عمار صیرفی نقل شده که گوید: به امام صادق علیه‌السلام گفتم:

فدای شما شوم! آیا مؤمن برای مؤمن رحمت است؟ فرمود: «آری.» گفتم: چگونه مؤمن برای مؤمن رحمت است؟ امام علیه‌السلام فرمود: «هرمؤمنی که برای حاجت خود نزد مؤمن دیگری می‌آید، این رحمتی است که خداوند برای آن مؤمن فرستاده است؛ پس اگر حاجت او را برآورد آن رحمت را پذیرفته است و اگر با داشتن قدرت برای انجام حاجت او او را رد نماید رحت خدا را رد نموده است و خداوند این رحمت را ذخیره می‌کند تا روز قیامت و در آن روز آن رحمت در اختیار صاحب حاجت می‌باشد، اگر خواست به خود اختصاص می‌دهد و اگر خواست به دیگری.»

(2)سپس امام علیه‌السلام به راوی حدیث فرمود: «چون روز قیامت آن بنده، صاحب آن رحمت باشد فکر می‌کنی آن رحمت را به خود اختصاص می‌دهد یا به دیگری؟» راوی می‌گوید: من گمان می‌کنم به خود اختصاص دهد. پس امام علیه‌السلام فرمود: «گمان مکن، بلکه یقین بدان که به خود اختصاص خواهد داد.»

تا این که فرمود: «هرکس از برادر مؤمن خود حاجتی طلب کند و او با داشتن

توان حاجت او را برآورده ننماید خداوند ماری را در قبر بر او مسلّط خواهد نمود که تا قیامت انگشت ابهام او را به‌گزد؛ چه [در نهایت] آمرزیده شود یا اهل عذاب

باشد.»

⁽¹⁾6

⁽²⁾7- و در همان کتاب، از ابراهیم خارقی نقل شده که گوید: از امام صادق علیه‌السلام شنیدم که می‌فرمود: «کسی که برای خدا به دنبال اصلاح و انجام حاجت برادر مؤمن خود حرکت کند اگر موفق به انجام آن شود خداوند برای اوپاداش حج و عمره مقبول و روزه دو ماه از ماه‌های حرام و اعتکاف دو ماه در مسجد الحرام را می‌نویسد و اگر موفق به انجام آن نشود خداوند پاداش یک حج مقبول را برای او می‌نویسد، پس در انجام اعمال خیر رغبت داشته باشید.» ⁽³⁾

8- در همان کتاب، از ابوبصیر نقل شده که گوید: امام صادق علیه‌السلام فرمود: «بکوشید برای انجام کار خیر برای برادران خود و سعی کنید که اهل عمل خیر باشید

[و همیشه مشغول کارخیر باشید]؛ چرا که بهشت را دری است به نام «باب المعروب» که از آن در وارد نمی‌شود جز کسی که در دنیا اهل معروف و کار خیر بوده باشد و بسا می‌شود بنده‌ای چون حرکت می‌کند برای انجام حاجت برادر مؤمن خود، خداوند دو ملک را در طرف راست و چپ او قرار می‌دهد که برای او استغفار کنند و حاجت او را از خدا بخواهند.»

سپس فرمود: به خدا سوگند، رسول خدا صلی الله علیه و آله بیش از مؤمن صاحب حاجت از انجام حاجت او خشنود می‌شود.»

⁽¹⁾9- و در همان کتاب از امام باقر علیه‌السلام نقل شده که می‌فرماید: «به خدا سوگند،

اگر من یک حج انجام دهم بهتر از آن است که ده بنده، بلکه هفتاد بنده، در راه خدا آزاد کنم، واگر اهل بیتی از مسلمانان را تأمین کنم و به آنان غذا و لباس بدهم و آبروی آنان را بین مردم حفظ نمایم نزد من بهتر از ده حج، بلکه هفتاد حج، می‌باشد.»

4- پاداش برطرف نمودن غم و اندوه از دل مؤمن

⁽¹⁾1- در کتاب کافی، از زید شحام نقل شده که گوید: از امام صادق علیه‌السلام شنیدم که می‌فرمود: «کسی که از برادر مؤمن غم زده و عطشان خود دلجویی کند [او را آب

دهد] و اندوه او را برطرف نماید و او را برای رسیدن به خواسته و حاجت او کمک دهد، خداوند در عوض هفتاد و دو رحمت خود را برای او می‌نویسد که یکی از آنها را برای اصلاح معاش دنیای او قرار می‌دهد و هفتاد و یک رحمت دیگر را برای بیچارگی و ترس‌های قیامت او ذخیره می‌نماید.»

⁽¹⁾2- و در همان کتاب، از مسمع بن ابی سیّار نقل شده که گوید: از امام صادق علیه‌السلام شنیدم که می‌فرمود: «کسی که اندوه و غصه‌ای را از دل برادر مؤمن خود برطرف کند، خداوند غصه‌های قیامت او را برطرف خواهد نمود و چون از قبر خود خارج شود شادمان خواهد بود و کسی که به برادر خود اطعام نماید خداوند از میوه‌های بهشتی به او خواهد داد و کسی که او را سیراب کند خداوند او را از جام‌های مهرکرده بهشتی سیراب خواهد نمود.» ⁽²⁾3- و در همان کتاب، از ذریح محاربی نقل شده که گوید: شنیدم امام

صادق علیه‌السلام می‌فرمود: «هر مؤمنی که از برادر مؤمن خود که در سختی و مشقت به سر می‌برد اندوهی را برطرف کند خداوند حوایج دنیا و آخرت او را آسان می‌نماید و هرکس آبروی برادر خود را که در معرض خطر زوال می‌باشد حفظ کند خداوند هفتاد مرتبه در دنیا و آخرت آبروی او را حفظ می‌نماید.»

سپس فرمود: «مادامی که مؤمن در مقام کمک به برادر خود باشد خداوند نیز

کمک و حامی او خواهد بود، پس از این سخن پند بگیرید و به کار خیر رغبت کنید.»

5- پاداش اطعام مؤمن

⁽¹⁾1- مرحوم کلینی در کتاب کافی، از امام صادق علیه‌السلام نقل نموده که فرمود: «کسی که یک مؤمن را اطعام کند بهشت برای او واجب می‌شود و کسی که کافری را اطعام نماید بر خدا واجب است که شکم اطعام کننده را چه مؤمن باشد و چه کافراز زقوم جهنم پرکند.» ⁽²⁾2- و در همان کتاب، از ابوبصیر، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «اگر

من یکی از مسلمانان را اطعام کنم بهتر از آن است که افقی از غیر مسلمانان را اطعام نمایم.» ابوبصیر می‌گوید: گفتم: افق از مردم چه قدر است؟ امام علیه‌السلام فرمود: «صدهزار یا بیشتر.»

⁽¹⁾3- و در همان کتاب، از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده که فرمود: «کسی که سه نفر از مسلمانان را اطعام نماید خداوند او را در آسمان‌ها از سه بهشت فردوس و عدن و طوبی و از درختی که خداوند به دست خود در جنّت عدن غرس نموده است اطعام خواهد نمود.» ⁽²⁾4- و در همان کتاب، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «کسی که به

مؤمنی غذا دهد تا او را سیر نماید احدی از مردم نمی‌داند که پاداش او در آخرت چیست؟ حتی هیچ ملک مقرّب و پیامبر مرسلی جز خداوند پاداش او را نمی‌داند.»

سپس فرمود: «یکی از اسباب آمرزش، اطعام مسلمان گرسنه می‌باشد.» سپس این آیه را تلاوت فرمود: «اَو اِطعامٌ فی یَومٍ ذی مَسْغَبَةٍ یَتیما ذامَقْرَبْهٍ اَو مِسکینا ذامَتربَةٍ»؛ یعنی کسی که در روز گرسنگی یتیم دارای خویشی و یا فقیر خاکنشینی را اطعام کند از گردنه بزرگ قیامت خواهد گذشت.»

6- پاداش آب دادن به مؤمن

⁽¹⁾در کتاب کافی، از امام صادق علیه‌السلام ، از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده که فرمود: «کسی که به مؤمنی شربت آبی بدهد، در حالی که او قادر بر آن آب باشد، خداوند هفتاد هزار حسنه به او عطا فرماید، و اگر در وقتی به او آب دهد که او قادر برآن آب نباشد پاداش او آزاد نمودن ده بنده از فرزندان اسماعیل علیه‌السلام خواهد بود.»

7- پاداش میهمان و میزبان

⁽¹⁾

أما إنّه یحقّ علیک (ای یجب ویلزم) أن تحبَّ من یحبّ اللّه، أما و اللّه لاتنفع منهم أحدا حتّی تحبّه (کان غرضه علیه‌السلام أن دعوی المحبّة بدون النفع کذب و ان کنت صادقا فی دعوی المحبّة لابد ّأن تنفعهم (آت)، أتدعوهم إلی منزلک؟ قلت: نعم ما آکل إلاّ و معی منهم الرجلان و الثلاثة و الأقل و الأکثر، فقال أبوعبداللّه:

أما إنّ فضلهم علیک أعظم من فضلک علیهم، فقلت: جعلت فداک اُطعمهم طعامی و أوطئهم رحلی و یکون فضلهم علیّ اعظم؟! قال: نعم إنّهم إذا دخلوا منزلک دخلوا بمغفرتک و مغفرة عیالک (الباء للمصاحبة أو للتعدیة و فی سائر الاخبار «برزقک ورزق عیالک» و لایبعد أن یکون سهوا من الرواة لیکون ما بعده تأسیسا (آت) و إذا خرجوا من منزلک خرجوا بذنوبک و ذنوب عیالک. (الکافی ج 2/202)

به من فرمود: «ای حسین بن نعیم! آیا برادران خود را دوست می‌داری؟» گفتم: آری. فرمود: «آیا به فقرای آنان رسیدگی می‌کنی؟» گفتم: آری. امام علیه‌السلام فرمود: «البته بر تو واجب است که هرکس خدا را دوست می‌دارد تو او را دوست بداری؛ به خدا سوگند، تا او را دوست نداری به او احسان نخواهی کرد [یعنی دلیل احسان تو همان

دوستی تواست].»

سپس فرمود: «آیا فقرا را به منزل خود دعوت می‌کنی؟» گفتم: آری، همیشه در کنار سفره من دو نفر یا سه نفر یا کمتر و یا بیشتر از فقرا نشسته‌اند. امام علیه‌السلام فرمود: «آگاه باش که حق آنها برتو بیش از حق توست بر آنها.» گفتم! فدای شما شوم! من آنها را اطعام می‌کنم و به خانه خود راه می‌دهم و باز حق آنها بالاتر از من است؟!

فرمود: «آری، چنین است. به دلیل این که آنها چون وارد خانه تو شوند وسیله آمرزش تو و عیال تو خواهند بود و چون خارج شوند گناهان تو و عیال تو را پاک می‌کنند.»

8- پاداش لباس دادن به مؤمن

⁽¹⁾1- در کتاب کافی، از ابوحمزه، از امام باقر علیه‌السلام ، از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده که فرمود: «کسی که به یکی از مسلمانان لباسی بدهد یا از غذای خود چیزی به او کمک کند خداوند هفتاد هزار از ملائکه را مأمور می‌کند که تا قیامت برای هر گناهی که کرده استغفار نمایند.»

⁽²⁾2

⁽¹⁾3- و در همان کتاب، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «کسی که مؤمنی را بپوشاند و به او لباسی بدهد که عریان نماند، خداوند از لباس استبرق بهشتی به او بپوشاند، و کسی که به برادر مؤمن خود که فقیر نیست لباسی بدهد تا وقتی که آن لباس باقی است خداوند آبروی او را حفظ خواهد نمود.»

9- پاداش احترام و اکرام به مؤمن

⁽²⁾1 - در کتاب کافی، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «کسی که از

صورت برادر مؤمن خود خاشاکی را برطرف کند، خداوند ده حسنه برای او می‌نویسد، و کسی که در صورت برادر خود تبسّم نماید حسنه‌ای برای او خواهد بود.»

⁽¹⁾2- و در همان کتاب نقل شده که فرمود: «کسی که به برادر مؤمن خود خوش آمد و مرحبا بگوید، خداوند تا قیامت برای او مرحبا می‌نویسد.»

⁽²⁾3- و در همان کتاب نقل شده که فرمود: «کسی که چون برادر مسلمان او بر او وارد می‌شود به او احترام و اکرام نماید، همانا خدا را احترام و اکرام نموده است.» ⁽³⁾4- و در همان کتاب، از زیدبن ارقم نقل شده که گوید: رسول خدا صلی الله علیه و آله

فرمود: «هیچ بنده‌ای از امت من به برادر خود برای خدا ترّحم و احسان نمی‌کند جز آن که خداوند خادمین بهشت را در خدمت او قرار خواهد داد.»

⁽¹⁾5- و در همان کتاب، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «کسی که با گفتن کلمه‌ای به برادر مسلمان خود احترام کند و اندوه او را برطرف نماید در سایه رحمت واسعه خداوند خواهد بود تازمانی که مشغول چنین احسانی می‌باشد.» ⁽²⁾6- و در همان کتاب، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که به جمیل بن دراج فرمود:

«از عنایاتی که خداوند به مؤمن دارد این است که توفیق احسان به برادران او را به او می‌دهد؛ گرچه احسان کمی باشد؛ چرا که ارزش احسان به زیادی آن نیست و خداوند در قرآن فرموده است: «بندگان [خوب] ما دیگران را بر خود مقدم می‌دارند؛ گرچه خود در زحمت باشند» و فرموده است: «کسانی که با توفیق خداوند از بخل پرهیز کنند رستگار می‌باشند» و خداوند چون ببیند که بنده او بخل نمی‌ورزد او را دوست خواهد داشت و هرکس را خدا دوست بدارد در قیامت بدون حساب به او پاداش می‌دهد.» سپس امام علیه‌السلام به من فرمود: «ای جمیل! این حدیث را برای برادران خود نقل کن که آن ترغیب و تشویق به عمل خیر خواهد بود.»

10 - پاداش خیرخواهی از مؤمن

⁽¹⁾1- در کتاب کافی، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «بر هر مؤمنی واجب است که از برادر مؤمن خود خیرخواهی کند [همان گونه که برای خود

خیرخواهی می‌کند].»

⁽¹⁾2- و در همان کتاب، از آن حضرت نقل شده که فرمود: «بر هر مؤمنی واجب است که در پنهان و آشکار از برادر مؤمن خود خیرخواهی داشته باشد.» ⁽²⁾3- و در همان کتاب، از امام باقر علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «بر هر کدام از شما واجب است که از برادر دینی خود خیرخواهی کند؛ همانند این که برای خود خیرخواهی می‌کند.»

⁽³⁾4- در همان کتاب، از امام صادق علیه‌السلام نقل شده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «بالاترین افراد در روز قیامت نزد خداوند کسانی هستند که بیش از دیگران در روی زمین از بندگان خدا خیرخواهی کرده‌اند.» ⁽⁴⁾

5- و در همان کتاب، از سفیان بن عیینه نقل شده که گوید: از امام صادق علیه‌السلام شنیدم که می‌فرمود: «بر شما باد که برای خدا از بندگان او خیرخواهی کنید؛ چرا که نزد خداوند عملی بهتر از آن نخواهید یافت.»

پاداش اعمال نیک و پایدار

مؤلف گوید: لازم دیدم در اینجا به بخشی از سخنان اولیای خدا در باره اعمال نیکی که آثار آن ادامه می‌یابد؛ یعنی اعمالی که در دنیا آثار و برکاتی دارد و برای آخرت و عالم دیگر نیز آثار آن باقی می‌ماند و پیاپی پس از مرگ به صاحب آن بشارت ثواب و پاداش خواهد رسید و از پاداش عمل کنندگان نیز کم نخواهد شد. اشاره نمایم؛ به امید آن که نویسنده و خواننده استفاده کنند و توفیق این گونه اعمال و کارهای خیر به لطف خداوند برایشان حاصل گردد، و با فرا رسیدن مرگ دفتر اعمال ما بسته نشود.

⁽¹⁾1- مرحوم صدوق در کتاب خصال، از امام صادق علیه‌السلام نقل نموده که فرمود:

«شش خصلت است که مؤمن بعد از مرگ نیز از آنها بهره‌مند می‌شود:

1- فرزند شایسته و صالحی که برای او استغفار کند؛ 2 - قرآنی که آن را قرائت نموده باشد؛ 3 - چاهی که ؛ [برای استفاده دیگران] حفر کرده باشد؛ 4- درختی که به دست خود غرس نموده و بعد از او باقی بماند 5 - آبی و قناتی که جاری نموده باشد و بعد از او از آن استفاده کنند؛ 6 - سنت و روش نیکی که ایجاد نموده و بعد از او دیگران از آن پیروی کنند.»

2- و در کتاب بحار، از آن حضرت نیز نقل شده که می‌فرماید: «سه چیز بعد از مرگ تا قیامت برای انسان سودمند می‌باشد: 1 - عمل خیری که انجام دهد و آثار آن باقی بماند؛ 2 - مالی که آن را وقف کند و به وسیله ارث به کسی منتقل نشود؛ 3 - سنّت نیکی که برقرار کند و دیگران بعد از او از او پیروی کنند ویا فرزند صالحی که برای او استغفار نماید.»

⁽¹⁾3- در همان کتاب نقل شده که ابن عمار گوید: به امام صادق علیه‌السلام گفتم: چه عبادتی بعد از مرگ برای میت سودمند است؟ امام علیه‌السلام فرمود: «حج و صدقه و روزه.»

ارزش عاقبت اندیشی و یاد آخرت

تردیدی نیست که با مرگ انسان دفتر اعمال نیک و بد او بسته خواهد شد و هیچ راهی برای بازگشت به دنیا و انجام اعمال صالحه نخواهد داشت و کسی که در دوران زندگی دنیا به واسطه غفلت‌ها و آمال و آرزوهای دنیایی و دوری از معارف اسلام و سخنان اولیای خدا توشه لازم خود را از اعمال صالحه و انجام وظایف دینی خود برنداشته باشد، هنگام مرگ با حسرت فراوان از دنیا می‌رود و اموال و

اولاد و هیچ چیز دیگری جز رحمت واسعه الهی و شفاعت اولیای خدا برای او سودی ندارد.

از این رو لازم است که انسان همیشه در فکر عاقبت کار خود باشد و ببیند چه کرده و چه شده و چه خواهد شد؟ و اگر الآن مأمور الهی برای قبض روح او بیاید آماده این سفر بسیار خطرناک هست یا نیست؟ مدیون خدا و بندگان او هست یا نیست؟ آیا وسیله‌ای برای استحقاق رحمت الهی و شفاعت اولیای خدا فراهم کرده است یا خیر؟ علامه نوری در مستدرک الوسائل ج 2/465 از براءبن عازب نقل نموده که گوید: روزی در خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله بودیم آن حضرت جماعتی را مشاهده نمود که برای حفر قبری اجتماع نموده بودند پس رسول خدا صلی الله علیه و آله با اصحاب خود با شتاب نزد آن قبر دوید و من نزدیک رفتم تا به بینم چه می‌کند پس دیدم روی خاک قبر نشست و اشگ او جاری شد و روی مبارک خود را بما نمود و فرمود: ای برادران من خود را برای چنین جایی آماده کنید.

و در کتاب غررالحکم سخن 3367 از امیرالمؤمنین علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «اعقل الناس انظرهم فی العواقب» یعنی عاقلترین مردم کسانی هستند که بیش از

همه چیز به یاد عاقبت (امور) خود می‌باشند.

اللّهم بک و منک والیک و لاحول و لاقوة الاّ بقدرتک و لانجاة لنا من مهالک الدنیا و عقوبات الآخرة الاّ به فضلک و رحمتک و عفوک و عصمتک لک الحمد علی ما خلقتنا و هدیتنا و عافیتنا اللّهم فکما ابتدئتنا برحمتک و نعمتک و هدیتنا و وفّقتنا بلطفک و کرمک فاتمم نعمتک علینا و اختم عاقبة امرنا بالخیر بفضلک وسعة رحمتک و بجاه محمّد و آله صلواتک علیهم اجمعین انّک انت ارحم الراحمین.

پاداش عاقبت اندیشی

چه خوب است انسان با خواندن قرآن و سخنان اولیای خدا خود را از خطر غفلت و غافلگیر شدن دور کند و بنگرد که خداوند می‌فرماید: «المال و البنون زینة الحیاة الدنیا و الباقیات الصالحات خیرللذین اتقّوا» و یا می‌فرماید: «یا ایّها الذین آمنوا لا تلهکم اموالکم ولا اولادکم عن ذکر اللّه و من یفعل ذلک فاولئک هم

الخاسرون» و یا می‌فرماید: «یا ایّها الذین آمنوا انّ من ازواجکم و اولادکم عدوّا لکم فاحذروهم...» و یا می‌فرماید: «یا ایّها الذین آمنوا اتقوا اللّه وَلتَنْظُرْ نفس ما قدّمت لغدٍ و اتّقوا اللّه انّ اللّه خبیر بما تعملون» (سوره حشر آیه 18) و امثال این آیات که در قرآن فراوان به چشم می‌خورد.

امیرالمؤمنین علیه‌السلام نیز می‌فرماید: «عباد اللّه تجهزّوا رحمکم اللّه فقد نودی فیکم بالرحیل و اقلّوا العرجة علی الدنیا و انقلبوا بصالح ما بحضرتکم من الزاد فانّ امامکم عقبةً کئودا و منازل مخوفةً مهولة لابّد من الورود علیها و الوقوف عندها...»

و می‌فرماید: «اغتنموا الفرص فانّها تمرّ مرّ السحاب» و می‌فرماید: «اذا مات ابن آدم انقطع عنه عمله الاّ من ثلث صدقة جاریة و علم علّمه النّاس فانتفعوا به و ولد

صالح یدعوله.» (شرح نهج البلاغه لابن الحدین ج 2 / 258) و می‌فرماید: «اذا مات بن آدم قامت قیامته (منازل الاخره ص 20). و می‌فرماید: تفّکر ساعةٍ خیر من عباده سبعین سنة [سبعین الف سنة].» (نورالبراهین ج 1 / 79).

اللّهم اهدنا من عندک وافض علینا من فضلک و انشرعلینا من رحمتک انّک انت ارحم الراحمین.

قضای حوایج مؤمنین و درجات بهشتی

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در کتاب بحار، از تفسیر حضرت عسکری علیه‌السلام نقل نموده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «همچنان که شما اهل بیت مرا دوست می‌دارید دوستان ما را نیز دوست بدارید.» سپس فرمود: «به عنوان نمونه) این زیدبن حارثه و فرزند او اسامة بن زید هستند و از خواص دوستان ما می‌باشند پس آنان را دوست بدارید. سوگند به آن خدایی که محمّد صلی الله علیه و آله را به حق به پیامبری مبعوث نموده دوستی این دو نفر برای شما سودمند خواهد بود.»

اصحاب و یاران آن حضرت گفتند: چگونه دوستی با آنان برای ما سودمند

است؟

⁽¹⁾رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «این دو نفر روز قیامت نزد علی علیه‌السلام می‌آیند و همراه خود عده زیادی را که بیش از قبیله ربیعه و مضر (دو قبیله بزرگ و معروف عرب) هستند (از دوستان خود) می‌آورند. سپس به علی علیه‌السلام می‌گویند: ای برادر رسول خدا صلی الله علیه و آله ! اینان به خاطر رسول خدا و شما ما را دوست می‌داشته‌اند. پس علی علیه‌السلام برای آنان می‌نویسند: که از صراط با سلامت عبور کنید و داخل بهشت شوید و آنان از صراط سالم می‌گذرند و داخل بهشت می‌شوند و این به این علت استکه احدی از امت محمّد صلی الله علیه و آله داخل بهشت نمی‌شود جز با اجازه علی علیه‌السلام و اگر شما می‌خواهید به سلامت از صراط بگذرید و وارد بهشت شوید باید بعد از دوستی با محمّد و آل او، دوستان او را نیز دوست بدارید.»

سپس فرمود: «و اگر می‌خواهید محمّد و علی علیهما السلام منزلت شما را نزد خداوند بالا ببرند باید شیعه محمّد و علی علیهما السلام رادوست بدارید و در قضای حوایج مؤمنین کوشا باشید و بدانید که خداوند چون شما شیعیان و دوستان (ما را) به بهشت داخل کند منادی او در بهشت ندا خواهد نمود:

⁽²⁾

ای بندگان من! شما با رحمت من داخل بهشت شدید. پس بهشت را

براساس دوستی خود نسبت به شیعه محمّد و علی علیهما السلام و قضای حقوق برادران مؤمن خود بین خودتان تقسیم نمایید.»

سپس فرمود: «هرکدام آنان که از جهت محبت و دوستی نسبت به شیعیان و رعایت حقوق برادران مؤمن خود قوی‌تر و کوشاتر بوده است درجات او در بهشت عالی‌تر خواهد بود تا جایی که بعضی از آنان از جهت درجات بهشتی به قدری بالا می‌روند که فاصله آنها نسبت به دیگری مسیر پانصد سال (یا یکصد هزار سال) از ترابیع قصور و باغستان‌های بهشتی فاصله خواهد داشت.»

بشارت‌های حضرت زین العابدین علیه‌السلام و نصایح آن حضرت به شیعیان

⁽¹⁾مرحوم صدوق در کتاب شریف امالی، با سند خود، از سعیدبن مسیب نقل

نموده که گوید: حضرت زین العابدین علیه‌السلام در هر روز جمعه‌ای در مسجد رسول خدا صلی الله علیه و آله مردم را نصیحت می‌فرمود و نسبت به زهد در دنیا و رغبت در امر آخرت ترغیب می‌نمود تا جایی که سخنان آن حضرت (به علت تکرار) حفظ شده بود؛ آن بزرگوار کرارا می‌فرمود:

«ای مردم! از خدا بترسید و بدانید که شما به سوی او بازگشت خواهید نمودو هرکسی آنچه در دنیا انجام داده از اعمال خیر نزد خداوند خواهد یافت و نسبت به آنچه از اعمال زشت انجام داده دوست می‌دارد که آن اعمال با او فاصله زیادی داشته باشند و خداوند شما را از عقوبت خود پرهیز می‌دهد.»

⁽¹⁾سپس می‌فرمود: «ای فرزند آدم! خدا به تو ترّحم کند، تو غافلی هستی ولی

خداوند از تو غافل نخواهد بود. ای فرزند آدم! اجل و مرگ تو سریع‌ترین چیزی است که به تو می‌رسد؛ او سخت به طرف تو می‌آید و نزدیک است که به تو برسد و ملک الموت تو را قبض روح نماید و تو به منزل خود یعنی قبر وارد شوی و در آن جا تنها باشی تا این که روح تو باز در بدن تو وارد شود و دو ملک منکر و نکیر برای سؤال و امتحان سختی در قبر بر تو وارد شوند.

⁽¹⁾آگاه باش که آنان اول چیزی که از توسؤال خواهند نمود سؤال از پروردگار است که تو او را عبادت می‌کرده‌ای، و سپس از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله که دین خود را از او می‌گرفته‌ای سؤال می‌کنند، و درنهایت از کتابی که تلاوت می‌نموده‌ای (یعنی قرآن) و از امامی که ولایت او را پذیرفته و او را دوست می‌داشته‌ای، و از عمر خود که در چه راهی تمام کرده‌ای، و از مال خودکه از چه راهی به دست آوردی، و در چه راهی مصرف نمودی نیز سؤال خواهند نمود. پس خود را آماده نما و پاسخ صحیح خود را قبل از سؤال و امتحان فراهم

کن.پس اگر تو مؤمن با تقوا و عارف به دین و پیرو صادقین علیهم‌السلام (یعنی امامان خود) باشی و ولایت اولیای خدا را پذیرفته باشی خداوند حجت خود (یعنی پاسخ صحیح) را به تو تلقین خواهد نمود و زبان تو را به سخن صحیح گویا خواهد کرد و تو پاسخ نیکو خواهی داد و از ناحیه خداوند به تو بشارت به بهشت و رضوان و حورالعین داده خواهد شود و ملائکه با روح و ریحان به استقبال تو خواهند آمد و اگر چنین نباشی در وقت سؤال، زبان تو گره خواهد خورد و از بیان حجت و پاسخ

صحیح عاجز خواهی بود و به تو بشارت عذاب داده خواهد شد و ملائکه عذاب با آب جوشان دوزخ و وعده عذاب آخرت به استقبال تو می‌آیند...»

مؤلف گوید: سخنان آن بزرگوار طولانی است و ما به جهت رعایت اختصار از ذکر بقیه آن صرف نظر می‌کنیم. طالبین می‌توانند به کتاب امالی مراجعه فرمایند.

تقوا و بشارت‌های بهشتی

⁽¹⁾

و فی حدیث آخر قال: انّ الملائکة لتستقبلنّهم بنوق من العزّة علیها رحائل الذهب مکلّلة بالدّر و الیاقوت و جلاّلها الاستبرق و السندس و خطامها جذل الارجوان و زمامها من زبرجد، فتطیربهم الی المجلس، مع کلّ رجل منهم ألف ملک من قدّامه و عن یمینه و عن شماله، یزفّونهم زفّا حتّی ینتهوا بهم الی باب الجنّة الاعظم، و علی باب الجنة شجرة الورقة منها تستظلّ تحتها مائة ألف من النّاس، و عن یمین الشجرة عین مطهّرة مزکیّة؛قال:

فیسقون منها شربة فیطهّر اللّه قلوبهم من الحسد و یسقط من ابشارهم الشعر، و ذلک قوله: «و سقاهم ربّهم شرابا طهورا» (الانسان: (2)21) من تلک العین المطهرّة، ثمّ یرجعون الی عین اخری عن یسار الشجرة فیغتسلون منها و هی عین الحیاة فلایموتون ابدا، قال: ثمّ یوقف بهم قدّام العرش و قد سلموا من الافات و الاسقام و الحرّ و البرد أبدا. قال: فیقول الجبّار للملائکة الذین معهم: أحشروا اولیائی الی الجنّة فلاتوقفوهم مع الخلائق فقدسبق رضای عنهم و وجبت رحمتی لهم، فکیف اریدان اوقفهم مع اصحاب الحسنات و السیئات.

صادق علیه‌السلام نقل نموده که فرمود: «علی علیه‌السلام از رسول خدا صلی الله علیه و آله در باره آیه «و یوم نحشر المتّقین الی الرحمان وفدا» سؤال نمود و رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «وفد» جز جمعیت سواره را نمی‌گویند و آنان مردانی هستند که در دنیا از مخالفت خداوند در هراس بوده‌اند، از این رو خداوند آنان را دوست می‌داشته و مخصوص به رحمت خود قرار داده و از اعمال آنان راضی و خشنود شده و آنان را متقین نامیده است.

سپس فرمود: یا علی! سوگند به خدایی که دانه را شکافته و انسان را آفریده، آنان با صورت‌های سفید و نورانی همانند سفیدی برف از قبرهای خود خارج می‌شوند و لباس‌های سفیدی همانند شیر برآنان پوشیده شده و کفش‌های آنان از طلا و بندهای آن از لؤلؤ نورانی می‌باشد.»

(2)علی بن ابراهیم قمی گوید: در سخن دیگری امام صادق علیه‌السلام فرمود: «ملائکه

با مرکب‌های مجلّل و مزّین به طلا و درّ و یاقوت و استبرق و سندس و زبرجد به استقبال آنان می‌آیند و برای رساندن آنان به مجلس بهشتی پرواز می‌کنند و همراه هرکدام آنان هزار ملک از جلو و هزار ملک از راست و هزار ملک از چپ و هزار ملک از شمال حرکت می‌کنند و همانند دامادی که به زفاف برده می‌شود آنان را به دربهشت می‌رسانند و بردر بهشت درختی است که در زیر هر برگ آن یکصد هزار نفر قرار می‌گیرند و در طرف راست آن درخت چشمه‌ای است پاک کننده و صفابخش و چون از آن چشمه می‌نوشند خداوند قلوب آنان را از حسد پاک و بدن و موهای آنان را آراسته می‌نماید و این است معنای سخن خداوند که می‌فرماید: «و سقاهم ربّهم شرابا طهورا»».

سپس در چشمه دیگری در طرف چپ آن درخت که آن را چشمه حیات می‌گویند غسل می‌کنند و بعد از آن مرگی برای آنان نخواهد بود و پس از آن که از آفات و بیماری‌ها و سرما و گرما مصون می‌شوند و مقابل عرش الهی قرار می‌گیرند خداوند به ملائکه‌ای که همراه آنان هستند می‌فرماید: اولیای من را وارد بهشت کنید و در کنار اهل محشر قرار ندهید؛ چرا که من سابقا از آنان خشنود شده‌ام و رحمت من بر آنان واجب گشته است، چگونه آنان را در کنار اصحاب حسنات و سیئات قرار دهم؟

⁽¹⁾

پس ملائکه آنان را به طرف بهشت حرکت می‌دهند و چون به در اعظم

بهشت می‌رسند و ملائکه حلقه آن را می‌کوبند صدای آن راهمه حورالعین که خداوند برای اولیای خود خلق نموده می‌شنوند و از آن صدا یکدیگر را بشارت می‌دهند و می‌گویند اولیای خدا نزد ما آمدند تا این که درِ بهشت گشوده می‌شود و آنان وارد بهشت می‌شوندو همسران آنان - از حورالعین و خدّام بهشتی - به آنان می‌گویند: خوش آمدید! مرحبا بکم! چقدر اشتیاق ما به شما زیاد بود! آنان نیز می‌گویند: ما هم به شما اشتیاق فراوان داشتیم.»

⁽¹⁾پس امیرالمؤمنین علیه‌السلام به رسول خدا صلی الله علیه و آله عرض کرد: «یا رسول‌اللّه! اینها کیانند (که با چنین عزتی وارد بهشت می‌شوند)؟» رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «اینها شیعیان تو و مخلصین در ولایت تو هستند و تو امام آنان هستی و این است معنای آیه شریفه «و یوم نحشر المتّقین الی الرحمان وفدا» ؛ یعنی متقین را بر مرکب هایی از نور سوار

می‌کنیم و به بهشت می‌بریم «و نسوق المجرمین الی جهنّم وردا» و مجرمین و ستمکاران را به طرف دوزخ می‌رانیم و در آتش می‌افکنیم.»

بشارت و پیام حضرت مهدی علیه‌السلام در باره تأخیر ظهور

⁽¹⁾در کتاب احتجاج طبرسی نقل شده که در روز پنجشنبه، بیست و سوم ذی‌حجه سال 412 هجری قمری نامه‌ای از امام زمان علیه‌السلام برای شیخ مفید علیه‌الرحمة به این مضمون فرستاده شده که متن آن چنین است: «از طرف بنده مجاهد و مرابط در راه خدا به کسی که حق به او الهام شده (و حق را دریافته) و راهنمای حق است.

⁽²⁾بسم اللّه الرحمن الرحیم. سلام برتو، ای کسی که ناصر و حامی حق و دعوت کننده به صدق و راستی هستی. ما به وجود تو خدای یگانه را که جز او پروردگاری نیست حمد و ستایش می‌کنیم.

او پروردگار ما و پروردگار پدرانمان می‌باشد. از او می‌خواهیم که بر پیامبر و سیّد و مولای خود حضرت محمّد خاتم پیامبران و براهل بیت پاک او درود و سلام

فرستد.

⁽¹⁾و بعد: به راستی ما به مناجات تو که خداوند به برکت اولیایش به تو عطا فرموده و تو را از کید و شر دشمنان خود حفظ نموده توجه نمودیم. خداوند ما را - از همان محلی که در آن مستقر هستیم - شفیع و حامی تو قرار داده و... خبرهای ما در وقت خود به تو خواهد رسید و تو راه رسیدن به ما را به وسیله اعمال خیرخواهی یافت و این توفیقی است که خداوند از رحمت و فضل خود نصیب تو نموده است. این نعمت را قدر بدان. ⁽²⁾خداوند تو را حفظ نماید؛ چرا که عده‌ای به واسطه انحراف و اعمال

ناشایست خود بدون اجازه ما با طاغوت‌ها و مبطلین مبارزه کردند و خود را هلاک نمودند و اهل ایمان از آن شاد شدند و اهل ستم محزون گردیدند.

نشانه حرکت ما و نجات از این سختی و سنگلاخ دوران غیبت حادثه‌ای است که در حرم معظم الهی به دست مرد پلید و منافق و خونخواری رخ می‌دهد. هدف او از قیام خود، از بین بردن اهل ایمان است و البته بعد از ظلم‌ها و ستم هایی که به آنها می‌کند به هدف خویش دست پیدا نخواهد نمود چرا که ما از دعابه دوستان خود که هرگز رد نخواهد شد دریغ نمی‌کنیم و از پشت پرده غیبت کاملاً به آنها توجه داریم.

⁽¹⁾دوستان ما باید مطمئن باشند و بدانند که از حمایت ما بهره‌مند خواهند بود؛ گرچه حمله دشمنان به آنها استمرار دارد. تا وقتی که آن‌ها از گناهان و آنچه از آن نهی شده‌اند پرهیز کنند که اگر چنین کنند از ناحیه پروردگار سرانجامی نیک خواهند داشت.

ای دوست مخلص و ای کسی که در راه ما با ظالمین مجاهده نموده‌ای - خداوند تو را چنان که صالحین پیشین را تأیید نمود تأیید نماید - ما پیمان می‌بندیم که هر کس از برادران تو تقوای خدا را در دین خود رعایت کند و آنچه به عهده اوست به مستحقین آن بپردازد از فتنه‌ها و سختی‌ها و تاریکی‌های گمراه کننده نجات یابد.

و هر کس نسبت به آنچه خداوند از نعمت‌های خود به او داده بخل ورزد و به کسانی که مأمور به صله واحسان به آنهاست احسان و انفاق نکند خسران و زیان دنیا و آخرت نصیبش خواهد شد.

⁽¹⁾اگر پیروان ما - که خداوند آنان را به طاعت خود موفق فرماید - در معرفت به ما صادق می‌بودند و دل‌های آنان نسبت به وفای به آنچه به عهده آنان سپرده شده مجتمع می‌بود فرج برای آنان نزدیک می‌شد و از ملاقات و حضور و دولت ما محروم نمی‌ماندند و لطف خداوند از ناحیه ما از آنان دور نمی‌گردید.

پس چیزی جز گناهانی که از آنان به ما می‌رسد و ما را ناخوش می‌نماید و بر آنان نمی‌پسندیم آنان را از فیض حضور ما دور نمی‌کند و اللّه المستعان و هو حسبنا

و نعم الوکیل و صلواته علی سیّدنا البشیرالنذیر، محمّد و آله الطاهرین و سلّم.

این مرقومه در اول ماه شوال سال چهارصد و دوازده هجری[قمری] به دست با ارزش نویسنده - که درود خدا بر او باد- نوشته شد.

⁽¹⁾ای دوست - اهل حق و ملهم [من عنداللّه] - این نوشته ماست بر تو که با املای ما و خط ثقه مورد اعتماد ما نوشته شد پس آن را بپوشان و به کسی نشان مده و نسخه‌ای از آن بگیر و در اختیار کسانی که از دوستان ما مورد عنایت خداوند و اطمینان تو هستند [و از دعای ما بهره‌مند شده‌اند] قرار ده. و الحمدللّه و الصّلاة علی سیّدنا محمّد و آله الطاهرین.» مؤلف گوید: از امام زمان علیه‌السلام دو توقیع شریف برای شیخ مفید صادر شده که ما یکی از آن دو توقیع را در کتاب دولة المهدی علیه‌السلام آوردیم و دیگری را در این کتاب نقل نمودیم و احتمال دارد طبق تعبیر بعضی از بزرگان که فرموده‌اند توقیعاتی از ناحیه امام زمان علیه‌السلام برای شیخ مفید صادر شده است. توقیعات دیگری برای آن عالم ربانی صادر شده باشد و در کتب معهوده اشاره‌ای به آنها نشده باشد. و اللّه العالم.

علاّمه نوری در کتاب نجم الثاقب، از شهید ثالث، قاضی نوراللّه، در کتاب

«مجالس المؤمنین» نقل نموده است که اشعار ذیل را بعد از رحلت شیخ مفید در روی قبر او دیدند. این اشعار را امام زمان علیه‌السلام در مرثیه جناب شیخ مفید فرموده است:

«لا صوّت الناعی بفقدک انّه یوم علی آل الرسول عظیم

ان کنت قد غیّبت فی جدث الثری فالعلم و التوحید فیک مقیم

و القائم المهدی یفرح کلّما تلیت علیه من الدروس علوم»

زیارت‌های معصومین علیهم‌السلام و بشارت‌های بهشتی

⁽¹⁾

و عنه صلی الله علیه و آله انّه قال لعلیّ بن أبی طالب: و اللّه لتقتلن بأرض العراق و تدفن فیها، فقلت: یا رسول اللّه مالمن یزور قبورنا و عمّرها و تعاهدها؟ فقال لی: یا أبا الحسن إنّ اللّه تعالی جعل قبرک و قبور ولدک بقعة من بقاع الجنّة و عرصةً من عرصاتها و انّ اللّه تعالی جعل قلوبا من خلقه و صفوة من عباده تحنّ الیکم و تحمّل الأذی فیکم فیعمّرون قبورکم تقرّبا منهم الی اللّه جلّ و علا و مودّة لرسوله اولئک یا علیّ المخصوصون بشفاعتی الواردون حوضی و هم زوّاری غدا فی الجنّة،

و رسول خدا صلی الله علیه و آله نیز به علی علیه‌السلام فرمود: «به خدا سوگند، تو در سرزمین عراق کشته خواهی شد و در آن جا مدفون خواهی گشت.» امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌فرماید: «به رسول خدا صلی الله علیه و آله گفتم: یا رسول اللّه! پاداش کسی که قبرهای ما را زیارت و تعمیر و آباد نماید چیست؟»

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «ای ابوالحسن! خداوند قبر تو و قبر فرزندان تو را

بقعه‌ای از بقعه‌ها و عرصه‌ای از عرصه‌های بهشت قرار داده است و دل‌های عده‌ای از بندگان نیک خود را عاشق شما [و زیارت شما] نموده و آنان در راه شما هر آزاری را تحمل می‌کنند و برای تقرّب به خدا و محبّت رسول او قبرهای شما را آباد خواهند نمود؛ آنان مخصوص به شفاعت من هستند و وارد بر حوض من خواهند شد و در بهشت زوّار من می‌باشند.

⁽¹⁾یاعلی! هرکس شما را زیارت کند پاداش هفتاد حج مستحبی خواهد داشت و چون از زیارت شما بازگردد مانند روزی که از مادر متولد شده از گناهان خود پاک خواهد شد. یا علی! من تو را و شیعیان و دوستان تو را به نعمت‌های بهشتی که نه گوشی شنیده و نه چشمی دیده و نه به قلب کسی خطور نموده است بشارت می‌دهم.

یا علی! بعضی از این مردم [از مخالفین شما] زایرین شما را ملامت می‌کنند همانند این که زن زناکار را ملامت می‌کنند، آنها بدترین امت من هستند و شفاعت من به آنان نمی‌رسد و بر حوض کوثر من نیز وارد نخواهند شد.»

ظاهر شدن قبر مبارک امیرالمؤمنین علیه‌السلام

⁽¹⁾صفوان جمال گوید: هنگامی که امام صادق علیه‌السلام نزد منصور دوانیقی می‌رفت، در بین راه، چون به نجف (غریّ) رسید به من فرمود: «ای صفوان! شتر را بخوابان که

اینجا حرم جدّ من امیرالمؤمنین علیه‌السلام است.» پس من شتر را خواباندم و آن حضرت پیاده شد و غسل کرد و لباس خود را عوض نمود و به من فرمود: «آنچه من می‌کنم تو نیز انجام بده.» سپس حرکت نمود و فرمود:

«گام‌های خود را کوتاه بردار و سر به زیرافکن؛ چرا که به هرگامی که بر می‌داری پاداش یکصد هزار حسنه برای تو نوشته می‌شود و یکصدهزار گناه از تو بخشوده می‌گردد و یکصد هزار درجه به درجات تو افزوده می‌شود و یکصد هزار

حاجت تو برآورده می‌گردد و پاداش هر صدیق و شهیدی که مرده و یا شهید شده است به تو داده می‌شود.»

⁽¹⁾پس من با آن حضرت با پای برهنه و آرامش بدن و تسبیح و تقدیس و تهلیل خداوند حرکت کردیم تا نزد قبر امیرالمؤمنین علیه‌السلام رسیدیم و امام صادق علیه‌السلام توقف نمود و نگاهی به طرف راست و چپ خود کرد و با عصای خود بر زمین خطی کشید و به من فرمود: «قبر را جستجو کن.» و چون من جستجو نمودم و در جای خط او اثر قبر ظاهر گردید، اشک امام صادق علیه‌السلام جاری شد و فرمود: «انّا للّه و انّا الیه راجعون» ⁽²⁾سپس فرمود: «السلام علیک ایّها الوصیّ البرّ التقیّ...» و خود را بر روی قبر

شریف امیرالمؤمنین علیه‌السلام انداخت و فرمود: «پدر و مادرم فدای تو، ای امیرالمؤمنین! پدر و مادرم فدای تو، ای نور کامل خداوند...!» تا این که برخاست و دو رکعت نماز نزد سر مبارک آن حضرت خواند و فرمود: «ای صفوان! هر کس با این زیارت

امیرالمؤمنین علیه‌السلام را زیارت کند و این نماز را بخواند آمرزیده خواهد شد و سعی او مشکور خواهد بود و برای اوست ثواب زیارت ملائکه مقربین که او را زیارت کرده‌اند و در هر شب هفتاد قبیله از ملائکه او را زیارت می‌کنند.» گفتم: قبیله چه مقدار می‌باشد؟ فرمود: «یکصدهزار.»

⁽¹⁾سپس امام صادق علیه‌السلام به طور قهقری بازگشت و گفت: «یا جدّاه! یا طیّباه! یا طاهراه! خدا این زیارت را آخرین زیارت من قرار ندهد و باز توفیق زیارت و ماندن در حرم شما را همراه با نیکان از فرزندان شما به من عطا فرماید. درود خدا بر شما و بر ملائکه‌ای که قبر شما را احاطه نموده‌اند.»

صفوان می‌گوید: من به امام صادق علیه‌السلام گفتم: آیا اجازه می‌دهی من این خبر را به اهل کوفه از اصحاب شما بگویم؟ فرمود: «آری.» و چند درهم به من داد و من قبرامیرالمؤمنین علیه‌السلام را تعمیر نمودم.

⁽¹⁾و در روایت دیگر آمده که که امام صادق علیه‌السلام فرمود: «هر کس زیارت امیرالمؤمنین علیه‌السلام را ترک کند خداوند به او نظر رحمت نخواهد نمود.» سپس فرمود: «آیا زیارت نمی‌کنی کسی را که ملائکه و پیامبران علیهم‌السلام او را زیارت می‌کنند؟ همانا امیرالمؤمنین علیه‌السلام از همه امامان علیهم‌السلام افضل می‌باشد و برای

اوست ثواب اعمال آنان در حالی که آنها به اندازه اعمال خود پاداش و فضیلت پیدا می‌کنند.»

⁽²⁾و در روایت دیگری فرمود: «درهای آسمان برای اجابت دعای زایر

امیرالمؤمنین علیه‌السلام گشوده خواهد شد.»

و فرمود: «در پشت کوفه قبری است که هیچ مهموم و غصه‌مندی او را زیارت نمی‌کند، جز آن که خداوند اندوه و غصه او را برطرف خواهد نمود.»

صاحب کتاب ارشاد القلوب گوید: از بعضی از اصحاب امام صادق علیه‌السلام نقل شده که گوید: من خدمت امام صادق علیه‌السلام بودم و نام امیرالمؤمنین علیه‌السلام برده شد، پس یکی از اصحاب آن حضرت به نام ابن مارد گفت: پاداش زیارت جدتان امیرالمؤمنین علیه‌السلام چیست؟

امام صادق علیه‌السلام فرمود: «ای ابن مارد! هرکس با معرفت جدّم را زیارت کند، خداوند به هر گامی که بر می‌دارد پاداش حج و عمره مقبول برای او می‌نویسد. به خدا سوگند، هر قدمی که در راه زیارت امیرالمؤمنین علیه‌السلام آسیب ببیند، خواه پیاده بوده باشد یا سواره، به آتش دوزخ نخواهد سوخت.»

سپس فرمود: «ای ابن مارد! این حدیث را با آب طلا باید بنویسی.»

ادای حق ذی‌القربی و بشارت‌های بهشتی

⁽¹⁾مرحوم دیلمی در ارشاد القلوب می‌فرماید: مسأله «ایتاء ذی القربی» که به معنای احسان و اکرام به ذریه علوّیه است چیزی است که خداوند در قرآن نسبت به

آن تأکید و سفارش نموده و دوستی آنان را پاداش رسالت پیامبر خود صلی الله علیه و آله قرار داده است و به آن حضرت فرموده: «به امت خود بگو: پاداشی از شما نمی‌خواهم جز محبت و مودت خویشان خود را.»

⁽¹⁾و رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «من چهار دسته از مردم را روز قیامت شفاعت می‌کنم، گرچه گناهان اهل دنیا را با خود آورده باشند:

1- کسی که ذریّه من را یاری کرده باشد؛ 2- کسی که مال خود را در وقت تنگدستی صرف آنان نموده باشد؛ 3- کسی که سعی کرده باشد حوایج و گرفتاری ذریّه من را هنگامی که آواره و مطرود شدند برآورده کند؛ 4- کسی که ذریّه من را با قلب و زبان خود دوست داشته باشد.»

(2)امام صادق علیه‌السلام فرمود: «چون روز قیامت شود از ناحیه خدای متعال ندا

خواهد شد: ای مردم! ساکت شوید! همانا [رسول خدا] محمّد صلی الله علیه و آله با شما سخن می‌گوید. پس همه خلایق سکوت می‌کنند و پیامبرگرامی اسلام صلی الله علیه و آله می‌ایستد و می‌فرماید: ای مردم! هرکس نزد من احسانی و منّتی و عمل نیکی دارد [که در حق ذریّه من انجام داده] آماده شود تا پاداش او را بدهم. پس مردم می‌گویند: ما چه احسان و منّت و عمل نیکی نسبت به شما داشته‌ایم؟ بلکه خدا ورسول او صلی الله علیه و آله بر ما منّت و احسان و انعام داشته و دارند.

پس رسول خدا صلی الله علیه و آله می‌فرماید: هرکس یکی از اهل بیت من را پناه داده باشد و

یا به آنان احسان نموده باشد و یا به آنان لباس داده و یا اطعام نموده باشد برخیزد تا امروز من پاداش او را بدهم. پس عده‌ای از مردم که اهل چنین کارهایی بوده‌اند بر می‌خیزند و از ناحیه خداوند ندا می‌رسد: من پاداش آنان را به تو واگذار نمود، تو در هر کجای از بهشت که می‌خواهی آنان را ساکن گردان.

پس رسول خدا صلی الله علیه و آله آنان را در کنار خود و اهل بیت خود که وسیله نامیده شده است اسکان می‌دهد و در آن محل بین آنان و بین پیامبر خدا و اهل بیت او علیهم‌السلام حجابی نخواهد بود.»

قصه عبداللّه مبارک و احسان او به یک زن علویّه

⁽¹⁾

یا عبداللّه قد ألجأتنی أن اکشف سرّی الیک، أنا امرأة علوّیة ولی أربع بنات یتامی مات ابوهنّ من قریب، و هذا الیوم الرابع ما أکلنا شیئا، و قد حلّت لنا المیتة، فأخذت هذه البطّة أصلحها و أحملها الی بناتی لیأکلنها، قال: فقلت فی نفسی و یحک بابن مبارک این أنت عن هذه الفرصة، قلت: افتحی ازارک فصببت الدنانیر فی طرف ازارها و هی مطرقة لاتلتفت.

حنبلی در تذکرة الخواص نقل نموده‌اند که گوید: عبداللّه مبارک پنجاه سال بود که عادت داشت یک سال به حج برود و یک سال به جهاد. پس در یکی از سال‌ها پانصد دینار آماده نمود و به بازار شترفروشان رفت تا برای حج چند شتر خریداری کند. در بین راه یک زن علویّه‌ای را دید که مرغ مرده‌ای را از مزبله برداشته و آن را تمیز می‌کند که به خانه ببرد. عبداللّه مبارک نزدیک او رفت و گفت:

چرا این مرغ مرده را برداشته‌ای؟ زن علویّه گفت: سؤال از چیزی که برای تو فایده‌ای ندارد مکن. عبداللّه مبارک می‌گوید: سخن آن زن علویّه مرا به خود آورد و

اصرار نمودم تا وضع حال خود را بیان کند. پس گفت: ای عبداللّه مبارک! مرا مجبور کردی که سرّ خود را به تو بگویم. سپس گفت: «من زنی از سادات علویه هستم و چهار دختر یتیم دارم که تازه پدر آنان از دنیا رفته است و این روز چهارم است که ما

چیزی نخورده‌ایم و چون این مرغ مرده برای ما حلال شده آمده‌ام آن رابردارم و تمیز کنم و برای فرزندانم ببرم.»

⁽¹⁾

و فیه: و ذکر ابن الجوزی أیضا قال: کان ببلخ رجل من العلویّین نازلاً بها وله زوجة و بنات فتوفّی العلویّ، قالت المرأة: فخرجت بالبنات الی سمرقند خوفا من شماتة الأعداء، و اتّفق وصولی فی شدّة البرد فادخلت البنات مسجدا و مضیت لاحتال فی القوت فرأیت النّاس مجتمعین علی شیخ فسئلت عنه فقالوا: هذا شیخ البلد قشرحت له الحال، فقال الشیخ:

أقیمی البیّنة علی أنّک علویّة، و لم یلتفت إلیّ فأیست منه وعدت الی المسجد فرأیت فی طریقی شیخا جالسا علی دکةّ و حوله جمّا، فقلت: من هذا، فقیل لی: هذا ضامن البلد و هو مجوسیّ، فقلت: أمضی الیه فعسی أن یکون لنا عنده فرج فجئت الیه فحدّثته حدیثی، و ما جری لی مع شیخ البلد، فصاح بخادم فخرج فقال: قل لسیّدتک تلبس ثیابها فدخل و خرجت امرأة و معها جواریها، فقال لها:

خداوند حج تو را نیز قبول فرماید ما که در این سفر در فلان مکان و فلان مکان با هم بودیم و چون همه آنان این پاسخ را به من دادند، من متحیّر ماندم. پس رسول خدا صلی الله علیه و آله را در خواب دیدم و آن حضرت به من فرمود: «ای عبداللّه مبارک! به فریاد یکی از فرزندان من رسیدی و من از خدا خواستم که تا قیامت همه ساله ملکی

را به صورت تو خلق کند و برای تو حج به جا آورد و از این پس اگر خواستی حج به جاآور و اگر خواستی حج به جا نیاور.»

پناه‌دادن مرد مجوسی به یک زن علویّه و بشارت رسول خدا صلی الله علیه و آله

⁽¹⁾علاّمه مجلسی و صاحب ارشاد القلوب، از ابن جوزی در تذکرة الخواص نقل نموده‌اند که گوید: در شهر بلخ مردی از علویّین ساکن بود و دارای یک همسر و

چند دختر بود و چون از دنیا رفت همسر او گفت: من از ترس شماتت دشمنان دختران خود را به شهر سمرقند بردم و چون به آن شهر رسیدم هوا سرد بود پس دختران خود را در مسجدی گذاردم و رفتم تا غذایی برای آنان فراهم کنم، پس دیدم مردم گرد شخصی جمع شده‌اند، گفتم: او کیست؟ گفتند: او بزرگ این شهر است. (شیخ البلد) پس من نزد او رفتم و وضع حال خود را برای او گفتم و او گفت: دلیل تو براین که علویّه هستی چیست؟ و چیزی به من نداد. پس مأیوس شدم و به طرف مسجد بازگشتم تا این که در بین راه باز مردی را دیدم که عده‌ای گرد او جمع بودند، پرسیدم او کیست؟ گفتند: او ضامن بلد [شهردار شهر] است و مردی مجوسی می‌باشد. پس پیش خود گفتم: نزد او می‌روم، شاید فرجی برای من حاصل شود. پس قصه خود و آنچه شیخ بلد به من گفته بود برای او بازگو نمودم ناگهان آن مرد مجوسی خادم خود را صدا زد و به او گفت: سیده خود [همسر مرا] بگو لباس برتن کند و حاضر شود و چون آن خادم وارد خانه شد فورا زنی همراه چند کنیز نزد او آمدند، پس آن مرد مجوسی به همسر خود گفت: با این زن علویّه به فلان مسجد بروید و او را با دخترانش بیاورید پس ما را به خانه آن مرد مجوسی بردند و او برای ما جای مناسبی در خانه خود آماده نمود تا این که ما را به حمّام بردند و لباس‌های

فاخر به ما پوشاندند و انوع غذاهای نیکو را برای ما حاضر نمودند و در کمال راحتی آن شب را به سر بردیم.

⁽¹⁾و چون نصف شب شد شیخ بلد که مرد مسلمانی بود در خواب دید قیامت

برپا گردیده و پرچم عزّت بر سر مبارک رسول صلی الله علیه و آله است و در کنار آن حضرت قصری از زمرّد سبز آماده است پس از کسی سؤال کرد این قصر از کیست؟ گفته شد: این قصر متعلق به مرد مسلمانی است و چون نزدیک رسول خدا صلی الله علیه و آله رفت آن حضرت روی مبارک از او برگرداند، پس گفت: یا رسول اللّه! برای چه روی مبارک از من بر می‌گردانید در حالی که من مسلمان هستم؟! رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:

«باید برای مسلمان بودن خود دلیل و [بیّنه‌ای] اقامه کنی!» پس متحیر ماند تا این که رسول خدا صلی الله علیه و آله به او فرمود: «آیا فراموش نمودی آنچه را که به آن زن علویه گفتی؟ پس بدان که این قصر مربوط به آن شخصی است که آن زن علویّه در خانه اوست.» شیخ بلد از خواب بیدار شد در حالی که به سر و صورت می‌زد و گریه می‌کرد تا این که غلامان خود را به جستجوی آن زن علویّه فرستاد و خود نیز به جستجوی او رفت و چون فهمید که در خانه آن مرد مجوسی رفته است، نزد مرد مجوسی آمد و به او گفت: آیا آن زن علویّه نزد تو است؟ او گفت:

آری. شیخ بلد گفت: او را نزد من بفرست. مرد مجوسی گفت: چنین کاری را نخواهم کرد شیخ بلد گفت: این هزار دینار را بگیر و او را تحویل من بده. مرد مجوسی گفت: به خدا سوگند، اگر صدهزار دینار هم بدهی چنین نخواهم کرد و

چون به او اصرار کرد، مرد مجوسی گفت: خوابی که تو دیشب دیده‌ای من نیز دیده‌ام و قصری که مشاهده کردی برای من آماده شده است و تو باید برای مسلمان بودن خود دلیلی اقامه کنی.

⁽¹⁾سپس گفت: به خدا سوگند، ما دیشب به خواب نرفتیم تا این که همگی به واسطه این زن علویّه مسلمان شدیم و برکات او [نسبت به احسانی که به او کردیم[ به ما بازگشت و من رسول خدا صلی الله علیه و آله را در خواب دیدم و به من فرمود: «تو از اهل بهشت هستی و آن قصر برای تو و خانواده تو است، به جهت احسانی که به آن زن علویّه نمودید و خداوند شما را از اول براساس ایمان به اسلام آفریده است.»

احسان به آل محمّد صلی الله علیه و آله و بشارت رسیدن به حوایج بزرگ

⁽²⁾

حدّثنا محمّدبن الفضل بن ابراهیم عن عمران بن معقل عن أبی عبداللّه جعفربن محمّد علیه‌السلام قال سمعته یقول: لاتدعوا صلة آل محمّد من اموالکم من کان غنّیا فعلی قدر غناه و من کان فقیرا فعلی قدر فقره فمن أراد أن یقضی اللّه له أهمّ الحوائج الی اللّه فلیصل آل محمّد و شیعتهم بأحوج مایکون من ماله.(بشارة المصطفی ص 6)

صادق علیه‌السلام نقل شده که فرمود: «از صله و احسان به آل محمّد صلی الله علیه و آله با مال خود دریغ نکنید و هرکس هرچه می‌تواند به آنان صله کند، غنی به اندازه ثروت خود و فقیر در حد استطاعت خویش و هر کس بخواهد مهم‌ترین حوایج او برآورده شود باید به آل محمّد صلی الله علیه و آله و شیعیان آنان در سخت‌ترین وضعیت مالی خود صله و احسان کند.»

قصیده شیخ رجب برسی در باره عظمت خاندان نبوت علیهم‌السلام

هم القوم آثار النبّوة منهم تلوح وأعلام الامامة تلمع

مهابط و حی اللّه خزّان علمه و عندهم علم المهیمن مودع

إذا جلسوا للحکم فالکلّ أبکم و ان نطقوا فالدهر اُذن و مسمع

و ان ذکروا فالکون ندّ و مندل له ارج من طیبة یتضوّع

و ان بادروا فالدهر یخفق قلبه لسطوتهم و الأسد فی الغاب تفزع

و ان ذکروا المعروف و الجود فی الوری فبحر نداهم زاخر یتدفّع

أبوهم سماء المجد و الامّ شمسه نجوم لها برج الجلالة مطلع

وجدّهم خیر البریّة أحمد نبیّ الهدی الطهر الشفیع المشفع

فیا نسبا کالشمس أبیض واضح و یا شرفا من هامة النجم ارفع

فمن مثلهم ان عدّ فی النّاس مفخر اعد نظرا یاصاح ان کنت تسمع

میامین قوّامون عزّ نظیرهم ولاة هداة للرسالة منبع

فلا فضل إلاّ حین یذکر فضلهم ولا علم إلاّ عنهم حین یرفع

فیا عترة المختار یا رایة الهدی الیکم غذا فی موقفی اتطلّع

مددت یدی للبذل فی باب عزّکم فحاشاکم ان تدفعوها و تمنعوا

أتیتکم مسترفدا من نوالکم بحقّکم یا سادتی لا تضیّعوا

و وحدة لحدی آنسوها بنورکم فعبدکم من ظلمة القبر یجزع

ولو انّ عبدا جاء فی اللّه جاهدا بغیر ولا آل العبا لیس ینفع

خذوا بید الابدال عبد ولائکم فمن غیرکم یوم القیامة یشفع

جعلتکم یا آل طه وسیلتی فنعم معاد فی المعاد و مفزع

و کربة موتی فاحضروها و امنعوا عدوّی ان یغتالنی او یروّع

و ان خفّ میزانی فانّی بحبّکم بنی الوحی فی رجع الموازین اطمع

علیکم سلام اللّه یا رایة الهدی فویل لعبد غیرها جاء یتبع

(ارشاد القلوب ص 446)

اسلام و کتب عهدین

اشاره

مؤلف گوید: چون موضوع کتاب حاضر، بشارت‌ها بود لازم دیدم که به طور خلاصه برای نورانیت دلها و اطمینان و تحکیم عقاید مؤمنین به بشارت‌هایی که در کتب آسمانی در باره اسلام و پیامبر گرامی آن حضرت محمد ابن عبدالله صلی الله علیه و آله و جانشنیان آن حضرت آمده است نیز اشاره نمایم، به امید آن که اهل مطالعه و تحقیق از آن بهره‌مند گردند.

بشارت‌های کتب آسمانی در باره رسول خدا صلی الله علیه و آله

⁽¹⁾

و قال تعالی: «وَ لَماجاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِاللّهِ مُصَدِّقٌ لَما مَعَهُمْ‌نَبَذَ فَریقٌ مِنَ الَّذینَ اُوتُو الْکِتابَ کِتابَ اللّهِ وَراءَ ظُهُورِهِمْ کِاَنَّهُمْ لایَعْلَمُونَ» آیة، 101.

ترجمه: هنگامی که از جانب خداوند کتابی (قرآن) آمد که گواه و مؤیّد و تصدیق‌کننده چیزهایی است که نزد آنان (یهودیان) است و آنان از دیرباز بر کافران سبقت می‌جستند [که قبل از دیگران به آن آیین ایمان خواهند آورد] ولی چون آن کتاب که شناخته آنان بود نازل شد به آن کفر ورزیدند و انکارش کردند پس لعنت

خدا بر کافران باد (که همه چیز را دادند و کفر را خریدند و خدا را به خشم آوردند).

⁽¹⁾و در آیه 101 همین سوره می‌فرماید:«وَ لَماجاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِاللّهِ مُصَدِّقٌ لَما مَعَهُمْ نَبَذَ فَریقٌ مِنَ الَّذینَ اُوتُو الْکِتابَ کِتابَ اللّهِ وَراءَ ظُهُورِهِمْ کَاَنَّهُمْ لایَعْلَمُونَ» ترجمه: هنگامی که رسول و فرستاده‌ای از جانب خداوند بر ایشان آمد و

آنچه را نزد آنان (یعنی یهود و نصاری) بود تصدیق نمود گروهی ازاهل کتاب کتاب خدا را پشت سر انداختند گوئی از آن چیزی نمی‌دانند (و نشانه‌هائی که برای رسول خدا صلی الله علیه و آله نزد خود داشتند انکار کردند).

و در آیه 157 سوره اعراف می‌فرماید:

⁽²⁾«أَلَّذینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الأُمِیَّ الَّذی یَجِدُونَهُ مَکْتُوبا عِندَهُمْ فِی التَّوراةِ والإِنجیلِ یَامُرُهُمْ بِالمَعْرُوفِ وَ یَنْهیهُمْ عَنِ المُنکَرِ وَ یُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّباتِ وَ یُحّرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبائِثَ وَ یَضَعُ عَنْهُم إِصرَهُمْ وَ الأَغْلالَ الَّتی کانَتْ عَلَیهِم فَالَّذینَ آمَنُوا بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذی اُنزِلَ مَعَهُ أُولئِکَ هُمُ الْمُفلِحونَ»

ترجمه: (از اهل کتاب) آنان که پیروی کردند رسول امی را و از پیش وصف او رادر تورات و انجیل یافته بودند که او آنان را امر به معروف و نهی از منکر می‌کند و طیبات را برآنان حلال و خبائث و پلیدی‌ها را حرام می‌نماید و بار سنگین و غل‌ها(ی جاهلیت) را از دوش آنان بر می‌دارد پس آنان که به او ایمان آوردند و او را تعظیم و احترام و یاری نموده و از نوری که بر او نازل گشته بود (قرآن و یا وصیّ او علی علیه‌السلام ) پیروی نمودند رستگار شدند.

این آیات و آیات دیگری که موضوع بشارت انبیای گذشته را در باره پیامبراسلام صلی الله علیه و آله یاد آور شده، برای ما دلیلی حتمی و مسلّم است که در کتب عهدین، یعنی تورات و انجیل، و کتاب‌های آسمانی دیگر نام پیامر اسلام و اوصیای آن حضرت و دین اسلام مطرح بوده است. اینک به بخش هایی از تاریخ و سخنان اولیای خداو جملاتی از کتب انبیای گذشته اشاره می‌کنیم و تفصیل آن را به کتب مفصّل وا می‌گذاریم.

بشارت‌های عهدین نسبت به اسلام و پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و اوصیای او علیهم‌السلام

دراین بخش لازم دیدم متن آنچه از کتب عهدین، یعنی تورات و انجیل و زبور و غیره، موجود است را به طور اختصار، با ذکر سند، طبق تحقیق بعضی از محققین ذکر نمایم. امید آن که مزید نورانیت دل‌های مؤمنین و بصیرت و آگاهی دیگران شود و اگر تردیدی باقی مانده باشد می‌توانند به اسناد و مصادر این مطالب که موجود و حاضر است مراجعه کنند.

صاحب کتاب ایلیا، آقای حکیم سیالکوتی، از پژوهشگرانی است که برای بررسی اعتقادات خود و اطمینان به حقانیت اسلام و تشیع کتب عهدین را بررسی

نموده و از لابلای آنها حقایقی را به دست آورده و پس از تأمین و تحکیم اعتقادات خود آن را به صورت کتابی درآورده است و جناب مستطاب آقای محمّد مختاری آن را به فارسی ترجمه نموده است.

اینک بشارات عهدین، که مربوط به اسلام ونبوت پیامبر صلی الله علیه و آله و امامت اوصیای آن حضرت علیهم‌السلام است و از بشارات تورات و انجیل و زبور و صحف ابراهیم و غیره محسوب می‌شود را به طور اختصار بیان می‌کنیم و سپس از کتاب «الیا» که در مورد بشارات پیامبران گذشته علیهم‌السلام در باره امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام است و وصایت آن حضرت و فرزندان او را اثبات می‌کند مطالبی را به طور اختصار بیان خواهیم نمود.

قرآن و بشارت‌های پیامبران گذشته

قرآن در آیات فراوانی با صراحت روشن نموده که پیامبران گذشته و کتب آسمانی، مانند تورات و انجیل و زبور و غیره، به دین اسلام و پیامبر خدا حضرت محمّد بن عبداللّه صلی الله علیه و آله و جانشینان آن حضرت بشارت داده‌اند و همچنانکه علمای یهود نشانه‌ها و بشارت‌های تورات را نسبت به دین اسلام و حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و دین حضرت عیسی علیه‌السلام تحریف و یا محو می‌کرده‌اند و برای بهره‌های دنیایی خود از گرایش مردم به اسلام و دین مسیح و اطلاع از حقانیت آنها جلوگیری می‌نموده‌اند علمای مسیحیت نیز نسبت به اسلام و پیامبر اسلام و اوصیای آن حضرت چنین کرده‌اند!

خوشبختانه با وجود آن همه تحریف و محونمودن آیات مربوط به اسلام و

پیامبرخدا صلی الله علیه و آله از کتب آسمانی باز طبق وعده قرآن نشانه‌های فراوانی در کتب عهدین دیده می‌شود که برای انسان منصف هیچ‌گونه تردیدی نسبت به اسلام و

حقانیت آن باقی نمی‌ماند از این رو لازم است که یکایک آیات این موضوع مطرح و آنچه در تفسیر آنها از معصومین علیهم‌السلام رسیده بیان شود و سپس با آنچه در کتب عهدین موجود است تطبیق گردد تا حقیقت برای حق جویان آشکار و روشن شود.

اعتراف اهل کتاب به نبوت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله

⁽¹⁾علاّمه مجلسی، از کتاب نجوم، از کتاب «دلائل النبوّة»، با سند خود، از حسّان بن ثابت نقل نموده که گوید: به خدا سوگند، من نوجوان هفت ساله یاهشت ساله بودم و سخنان [یهودیان] را خوب می‌فهمیدم که شنیدم مردی از یهود بر بالای قلعه‌ای از قلعه‌های یهود در مدینه فریاد کرد و مردم یهود را صدا زد و چون نزد او جمع شدند و به او گفتند: چه می‌گویی؟ گفت: ستاره احمد( صلی الله علیه و آله ) که وعده بعثت او داده شده طلوع نمود.

⁽²⁾

در همان کتاب، از خصال صدوق، با سند خود، در ضمن حدیث مفصّلی از

امام حسن مجتبی علیه‌السلام نقل نموده که فرمود: «عده‌ای از یهودیان نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمدند و عالم آنان سؤالاتی از رسول خدا صلی الله علیه و آله پرسید و چون رسول خدا صلی الله علیه و آله به سؤالات او پاسخ داد او مسلمان شد و سپس نوشته سفیدی بیرون آورد که در آن تمام سخنان رسول خدا صلی الله علیه و آله نوشته شده بود. سپس گفت: ای رسول خدا، سوگند به آن خدایی که تو را به پیامبری مبعوث نموده، اینها را جز از الواح موسی علیه‌السلام - که خداوند بر او نازل نموده - ننوشتم و من در تورات مقام و منزلت تو را خواندم و در آن به شک افتادم و چهل سال بود که نام تو را از تورات محو می‌کردم و در هر نوبت

که محو می‌کردم باز می‌دیدم که به همان حال نوشته شده است و در تورات خواندم که این گونه مسایل راجز شما کسی نمی‌داند و در ساعتی که این مسایل از شما سؤال می‌شود جبرییل در طرف راست شما و میکاییل در طرف چپ شما و وصی و جانشین شما در مقابل شما می‌باشد.

پس رسول خدا صلی الله علیه و آله به او فرمود: راست گفتی، این جبرییل است که در طرف رسات من است و این میکاییل است که در طرف چپ من است و این وصی من علی‌بن ابی‌طالب است که در مقابل من قرار دارد.» پس مرد یهودی ایمان آورد و بر اسلام پایدار ماند.»

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در بحار، از کمال‌الدّین صدوق، از ابابن عثمان نقل نموده که گوید: هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله به بلوغ و رشد جسمی رسید و ابوطالب می‌خواست با قافله قریش به شام سفر کند رسول خدا صلی الله علیه و‌آله آمد و افسار مرکب عموی خود را گرفت و فرمود: «ای عمو، مرا به که می‌سپاری؟ من که نه پدر دارم و نه مادر.»

و این زمانی بود که مادر رسول خدا ـ آمنه - از دنیا رفته بود. پس حضرت ابوطالب بر فرزند برادر خود رقّت و ترحم نمودو او را با خود به طرف شام برد. در طول این سفر ابری بر سر مبارک رسول خدا صلی الله علیه و آله سایه افکنده بود و او را از حرارت خورشید مصون می‌داشت تا این که در مسیر راه به [راهبی به نام] بحیراء برخورد نمودند و چون او دید ابر بر سر رسول خدا صلی الله علیه و آله سایه فاکنده از صومعه و عبادتگاه خود بیرون آمد و برای قافله قریش غذایی فراهم نمود و آنان را دعوت به اطعام کرد. پس قریش اجابت نمودند لکن رسول خدا صلی الله علیه و آله را در کنار اموال خود گذاردند و چون بحیرای عابد دید ابر در جای خود مانده و همراه آنان به طرف دیر نیامده به آنان گفت:

(1)آیاکسی از شما جا مانده است؟ گفتند: آری، جوانی را نزد اموال خود گذارده‌ایم. عابد گفت: من سزاوار نمی‌دانم کسی از شما برای [خوردن] غذای من حاضر نشود.

پس کسی را فرستادند که رسول خدا صلی الله علیه و آله را بیاورد و چون رسول خدا صلی الله علیه و آله به طرف دیر راهب حرکت نمود و ابر در بالای سر مبارک او حرکت کرد بحیرای عابد

گفت: این جوان کیست؟ گفتند: این فرزند این آقاست و به ابوطالب اشاره کردند. ابوطالب فرمود: این فرزند برادر من است. بحیراء گفت: پدر او چه شد؟ ابوطالب فرمود: پدر او پیش از ولادت این فرزند از دنیا رفت.

پس بحیراء به ابوطالب گفت: این فرزند را به شهر خود بازگردان اگر یهودیان آثاری که من از او دیدم ببینند او را خواهند کشت؛ چراکه او رامقامی است عالی و او

پیامبر این امت است که با شمشیر قیام خواهد نمود.

(1)در همان کتاب، از کمال‌الدّین صدوق، با سند خود، از بکربن عبداللّه اشجعی، از پدرانش نقل نموده که گویند: در سالی که رسول خدا صلی الله علیه و آله به طرف شام حرکت نمود عبد مناة بن کنانه و نوفل بن معاویة بن عروة بن صخربن نعمان بن عدّی برای تجارت به شام رفتند و چون ابوالمویهب راهب این دو نفر را دید به آنان گفت: از کجا می‌آیید و از چه نژادی هستید؟ گفتند: ما تجار اهل حرم و از نژاد قریش هستیم. سپس پرسید: از کدام قبیله قریش هستید. آنان سؤال او را پاسخ دادند.

پس به آنان گفت: آیا از قریش کس دیگری هم همراه شما بوده است؟ گفتند: آری، جوانی به نام محمّد( صلی الله علیه و آله ) از بنی هاشم با ما بوده است. ابوالمویهب گفت: به خدا سوگند، مقصود من اوست. آنان گفتند: به خدا سوگند، کسی در قریش گمنام‌تر از او نیست و او یتیم قریش نامیده می‌شود و الان اجیر زنی است از قریش به نام خدیجه [سپس از او پرسیدند:] حاجت تو به او چیست؟ پس ابوالمویهب سر خود را تکان داد و گفت: او همان است! او همان است! سپس گفت:

مرا نزد او ببرید. آنان گفتند: ما او را در بازار بُصری گذارده‌ایم. در این بین رسول خدا صلی الله علیه و آله بر آنان وارد شد و ابوالمویهب گفت: این همان است! پس ساعتی با او صحبت خصوصی نمود. و سپس بین دو چشم او را بوسید و ما دیدیم می‌خواهد

چیزی به او بدهد و رسول خدا صلی الله علیه و آله از او نمی‌پذیرد و چون از رسول خدا صلی الله علیه و آله جدا شد به ما گفت: آیا سخن مرا می‌پذیرید؟ به خدا سوگند، این جوان پیامبر آخرالزمان است. به خدا قسم، در همین نزدیکی مردم رابه شهادت به «لااله الاّاللّه» دعوت خواهد نمود و هنگامی که شما دعوت او را شنیدید باید از او پیروی کنید.

سپس گفت: آیا برای عموی او ابوطالب فرزندی به نام علی به دنیا آمده

است؟ گفتیم: خیر. ابوالمویهب راهب گفت: او یا به دنیا آمده و یا در این سال به دنیا خواهد آمد و او کسی است که به این پیامبر ایمان می‌آورد و ما او را خوب می‌شناسیم که جانشین این پیامبر است؛ هم چنانکه صفات این پیامبر را می‌شناسیم و نزد ما موجود است.

⁽¹⁾سپس گفت: وصی این پیامبر (علی علیه‌السلام ) سیّد عرب و مردی الهی است. حق شمشیر را ادا خواهد نمود نام او در ملأ اعلی علیّ است و مقام او در روز قیامت بعد از پیامبران از همه بالاتر است و ملائکه آسمانها او را مرد شجاع و نورانی و رستگار [و سعادت بخش] می‌نامند او در مبارزه و جنگ به هر سو حرکت کند پیروز و رستگار است. به خدا سوگند، او بین ملائکه آسمان‌ها که یاران اویند از خورشید وسط روز آشکارتر است.

بشارت‌های کتب آسمانی نسبت به پیامبراسلام صلی الله علیه و آله

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در کتاب بحار، از کتاب خرایج نقل نموده که او فصلی در

باره بشارت‌های کتب متقدمه، مانند تورات و انجیل، نسبت به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله باز نموده و می‌گوید: در سفر اول تورات آمده است: جبرئیل بر ابراهیم علیه‌السلام نازل شد و به او گفت: «تو فرزندی به نام اسحاق پیدا خواهی نمود.» ابراهیم علیه‌السلام گفت: «ای کاش اسماعیل زنده می‌بود و تو را خدمت می‌نمود.» پس خداوند به ابراهیم فرمود: «خواسته تو نسبت به اسماعیل اجابت شد و من او را مبارک می‌گردانم و برای او امنیت و عظمت قرار می‌دهم و مقصود از این وعده و اجابتِ خواسته تو محمّد صلی الله علیه و آله می‌باشد و از نسل محمّد دوازده [امام] بزرگوار به وجود خواهد آمد و من محمّد صلی الله علیه و آله را [پیامبر] امت فراوانی خواهم نمود.»

⁽²⁾در همان کتاب، از کتاب سعدالسعود سیّدبن طاووس نقل شده که گوید: من

خطاب خداوند را به ابلیس در صحف ادریس پیغمبر دیدم که خداوند بعد از خطاب به ابلیس و مهلت دادن او تا «یوم وقت معلوم» که می‌فرماید: بندگانی را انتخاب نمودم و دل‌های آنان را به ایمان آزمودم.» سپس می‌فرماید: «آنان اولیای من هستند که برای آنان پیامبری برگزیده و امینی پسندیده انتخاب نمودم و بندگان خود را اولیاء و یاران او قرار دادم و آنان را برای پیامبر خود انتخاب کردم.»

⁽¹⁾سپس گوید: در صحف ادریس آمده است که آدم علیه‌السلام چون در عالم اشباه به عده‌ای از ذرّیه خود نگاه کرد و دید نوری از آنان ساطع است، از خدای خود سؤال

نمود: «اینها کیانند؟» خطاب شد: «اینها پیامبران از ذریّه تو هستند.» آدم علیه‌السلام گفت: «برای چه نور آخرین آنان بیش از دیگران است؟» خطاب شد: «این برای فضیلتی است که او بر آنان دارد.» آدم گفت: «این کدام پیامبر است و نام او چیست؟» خطاب شد: «این محمّد صلی الله علیه و آله است که پیامبر و رسول و امین و نجیب و نجیّ و برگزیده و صفوی و خالص و حبیب و خلیل و گرامی‌ترین خلق من و محبوب‌ترین آنان نزد من است.

او نزد من مقدم‌تر و نزدیک‌تر است و از جهت معرفت و حلم و علم و ایمان و یقین و صدق و برّ و نیکویی و عفّت و عبادت و خشوع و ورع و تسلیم افضل از دیگران است. من برای او از حمله عرش و مادون آنان از مخلوق خود در آسمان‌ها و زمین میثاق گرفته‌ام که به او ایمان بیاورند و به نبوت او اقرار کنند. پس ای آدم، تو [نیز] به او ایمان بیاور تا قرب و منزلت و فضل و نور و وقار تو نزد من افزوده شود.

⁽¹⁾و چون آدم علیه‌السلام گفت: «من به خدا و رسول او محمّد صلی الله علیه و آله ایمان آوردم» خطاب

شد: «من نیز [آنچه گفتم] برای تو واجب نمودم و فضل و اکرام خود را برای تو

افزودم. تو، ای آدم، نخستین پیامبران و رسولان هستی و فرزند تو محمّد صلی الله علیه و آله خاتم پیامبران و مرسلین است او نخستین کسی است که در قیامت سر از خاک بیرون می‌آورد و نخستین کسی است که لباس بر اندام او پوشانده می‌شود و به موقف قیامت حاضر می‌گردد او نخستین شافع و مشفع و نخستین کسی است که درهای بهشت را می‌کوبد و به روی او باز می‌گردد و وارد بهشت می‌شود. ای آدم، من تو را با نام او کنیه دادم؛ پس تو «ابومحمّد» هستی.»

پس آدم گفت: «ستایش خدای را که بعضی از ذریّه من را از فضل خود به چنین فضایلی رسانده که پیش از من به بهشت وارد خواهد شد و من به او حسد نمی‌ورزم.»

سیّدبن طاووس سپس می‌گوید: من دیدم که در سوره هفدم زبور نوشته شده بود: «ای داود، به آنچه می‌گویم گوش کن و سلیمان را امر کن که بعد از تو از طرف من بگوید: من محمّد و امت او را وارث زمین قرار خواهم داد و آنان برخلاف شمایند [در عبادت] و نمازشان با طنبور و تقدیسشان با وسایل تار نیست، پس بر تقدیس خود بیفزا و چون با مزمار تقدیس من کنید در هر ساعت فراوان گریه کنید و (بدان) در آن ساعتی که به یاد من نیستی عمر خود را نابود کرده‌ای.»

ماجرای امیرالمؤمنین علیه‌السلام و راهب نصرانی

⁽¹⁾علاّمه مجلسی در کتاب بحار، از کتاب روضه و فضایل، از سلیم بن قیس نقل نموده که گوید: در رکاب امیرالمؤمنین علیه‌السلام از جنگ صفین باز می‌گشتیم که لشکر آن حضرت نزد دیر راهب نصرانی نزول نمودند پس پیرمرد زیبا و ظاهرالصلاحی

در حالی که از دیر خارج می‌شد در دست او کتابی بود، او نگاهی به مردم کرد تا خدمت امیرالمؤمنین علیه‌السلام رسید و پس از سلام بر او به عنوان خلیفه رسول خدا صلی الله علیه و آله ، گفت:

⁽²⁾من مردی از نسل یکی از حواریین عیسی بن مریم علیه‌السلام هستم که او در بین حواریین - دوازده‌گانه - از همه آنان نزد عیسی علیه‌السلام افضل و محبوب‌تر و نیکوکارتر

بوده و حضرت عیسی علیه‌السلام او را وصی خود قرار داده و کتاب‌ها و دانش و حکمت خود را نزد او سپرده است و اهل‌بیت او تاکنون به ملّت عیسی علیه‌السلام باقی مانده و هرگز در دین او تغییر و زیاده و نقصی وارد نکرده‌اند و آن کتاب‌ها با املای عیسی علیه‌السلام و خط پیامبران گذشته نزد من موجود است و در آن کتاب‌ها هرچه رخ خواهد داد، مانند حکومت‌ها و اعمالی که انجام می‌شود و مدت آن حکومت‌ها و حوادثی که در هر حکومت واقع می‌شود ذکر شده است و در آن کتاب‌ها نوشته شده:

خداوند از بین عرب مردی را از فرزندان اسماعیل، فرزند ابراهیم خلیل علیهما السلام ، از سرزمین تهامه، از قریه‌ای به نام مکه مبعوث می‌نماید. او پیامبری است به نام «احمد» صلی الله علیه و آله که دوازده جانشین دارد و به پیامبری و رسالت برگزیده خواهد شد.

⁽¹⁾سپس گفت: در آن کتاب‌ها محل ولادت و بعثت و هجرت او و کسانی که با او جنگ می‌کنند و یا او را یاری و کمک می‌دهند و کسانی که با او دشمنی می‌کنند نیز ذکر شده است و در آن کتاب‌ها مدت زندگی او و اختلاف امت او بعد از او نیز یاد شده است و نام هر امام به حق و هادی مردم و هر امام گمراه که بعد از او می‌آید تا زمان نزول عیسی علیه‌السلام از آسمان نوشته شده است.

⁽²⁾

سپس گفت: در آن کتاب‌ها نام چهارده نفر از فرزندان اسماعیل بن ابراهیم خلیل علیهما السلام و محبوب‌ترین آنان نزد خداوند بیان شده و دوستان آن چهارده نفر [یعنی انوار مقدسه چهارده معصوم علیهم‌السلام ] در آن کتاب‌ها یاد شده و نوشته شده است «خداوند ولیّ کسانی است که ولایت آنان را پذیرفته باشند و دشمن کسانی است که با آنان دشمن باشند و کسی که از آنان اطاعت کند حقا خدا را اطاعت نموده و کسی که خدا را اطاعت کند هدایت یافته و از گمراهی مصون مانده است و اطاعت از آنان خشنودی خدا و نافرمانی از آنان معصیت و نافرمانی خدا خواهد بود.»

در آن کتاب‌ها نیز نام‌ها و نسب و صفات و مدت زندگی هر کدام ذکر شده و معلوم گردیده است که کدام یک باید تقیه کند و دین خود را پنهان و یا آشکار نماید و کدام یک به خلافت می‌رسد و مردم از او اطاعت می‌نمایند تا این که عیسی علیه‌السلام در زمان آخرین آنها از آسمان نزول نماید و در صف اول پشت سر او نماز بخواند.

⁽¹⁾همچنین نوشته شده است که نخستین آنان از همه آنها افضل است و برای

آخرینشان پاداشی است همانند پاداش گذشته‌ها و کسانی که از آنها پیروی و اطاعت نموده و به هدایت آنان هدایت یافته است. سپس نوشته شده است: نخستین آنها «احمد» رسول اللّه است و نام او «محمّدبن عبداللّه» و «یس» و «طه» و «نون» و

«فاتح» و «خاتم» و «حاشر» و «عاقب» و «سایح» و «عابد» می‌باشد و اوست پیامبر و خلیل و حبیب خدا و زبده و برگزیده او و خداوند با عنایت خود او را از هر آفت محفوظ می‌دارد و ذکر خود را به زبان او جاری می‌کند تا این که او هرچه می‌گوید یاد خدا خواهد بود واو گرامی‌ترین خلق خدا و محبوب‌ترین آنان نزد او خواهد بود.

خداوند هیچ ملک مقرّب و پیامبر مرسلی را از زمان آدم تا زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله خلق نفرموده که نزد او محبوب‌تر از این پیامبر باشد. خداوند او را در روز قیامت مقابل عرش قرار می‌دهد و او را نسبت به هر کس شفاعت کند شفیع قرار می‌دهد و شفاعت او را امضا می‌فرماید و با نام و یاد او در امّ الکتاب قلم در لوح محفوظ جاری می‌شود.

⁽¹⁾در روز قیامت و یوم حشر اکبر از او به نام «محمّد صاحب اللواء» یاد می‌شود

و برادر و وصی و خلیفه او در امت و محبوب‌ترین خلق خدا نزد او علی بن ابی‌طالب پسرعموی پدر و مادری اوست او بعد رسول خدا صلی الله علیه و آله ولی هر مرد و زن مؤمن خواهد بود و سپس یازده نفر بعد از او از فرزندان محمّد صلی الله علیه و آله که از دختر او فاطمه علیهاالسلام به وجود آمده‌اند چنین مقامی را خواهند داشت و اولین فرزندان او حسن و حسین هستند؛ همانند فرزندان هارون که شبّر و شبیر بوده‌اند، و سپس نه نفر از فرزندان آنان یکی پس از دیگری هستند که ولی هر زن و مرد مسلمان می‌باشند و آخرین آنان کسی است که عیسی بن مریم به او اقتدا خواهد نمود.

تا این که گوید: در آن کتاب‌ها نام انصار و یاوران آنان و نام آن امامی که از بین ائمه علیهم‌السلام قیام خواهد کرد و زمین را پر از عدل و قسط خواهد نمود [پس از آن که پر

از ظلم و جور شده باشد] ثبت شده و آنان از مشرق تا مغرب‌زمین را مالک می‌شوند و خداوند آنان را بر جمیع ادیان غالب خواهد نمود.

⁽¹⁾سپس آن راهب به امیرالمؤمنین علیه‌السلام گفت: هنگامی که این پیامبر (یعنی رسول

خدا صلی الله علیه و آله ) مبعوث گردید پدر من که پیر مردی بود نزد او آمد و به او ایمان آورد و او را تصدیق نمود و در آخر عمر خود به من گفت: جانشین محمّد( صلی الله علیه و آله ) بعد از گذشت سه پیشوای گمراه و دعوت‌کننده به آتش - که نام آنان و قبایل آنان نزد من موجود است (یعنی ابوبکر و عمر و عثمان) و مدت حکومت هر کدام معلوم است- به تو برخورد خواهد نمود و چون او بعد از امامان گمراه،- که صاحب حق است برآنها - نزد تو آید تو باید نزد او حاضر شوی و با او بیعت کنی و در رکاب او به جنگ [با دشمنان [برخیری که همانا جهاد در رکاب او مانند جهاد در رکاب رسول خدا صلی الله علیه و آله خواهد بود و دوست و موالی او دوست و موالی خدا می‌باشد چنان که دشمن او نیز دشمن خدا محسوب می‌شود.

⁽¹⁾سپس آن راهب گفت: ای امیرمؤمنان، دست خود را باز کن تا من با تو بیعت

کنم؛ من شهادت می‌دهم به یگانگی خداوند و این که محمّد( صلی الله علیه و آله ) بنده و رسول اوست و تو خلیفه و جانشین او هستی بین امت او و تویی شاهد و حجت او بربندگان و خلیفه او در روی زمین و شهادت می‌دهم که اسلام دین خداست و

بیزاری می‌جویم به خدای خود از هر کس که مخالف دین اسلام باشد؛ چرا که آن دینی است که خداوند برای اولیای خود برگزیده است.

و شهادت می‌دهم که دین اسلام، دین عیسی علیه‌السلام و دین پیامبرانی است که قبل از عیسی بوده‌اند و من با دوستان و موالیان تو دوست هستم و از دشمنان تو بیزارم و ولایت امامان یازدگانه از فرزندان تو را نیز پذیرفته و از دشمنان فرزندان تو و مخالفین و ظالمین آنان و کسانی که حق آنها را از اولین و آخرین انکار کرده و می‌کنند نیز بیزار هستم.

⁽¹⁾در این هنگام، امیرالمؤمنین علیه‌السلام دست خود را دراز نمود و با او بیعت کرد و

به او فرمود: «کتاب خود را به من بده» و چون کتاب او را گرفت به یکی از اصحاب خود فرمود: «برخیز و کسی را که ترجمه سخن این نصرانی را می‌داند بگو سخن او را با عبارات عربی به‌طور روشن بنویسد و آن را نزد من بیاور.» و چون آن ترجمه را نزد امیرالمؤمنین آوردند به فرزند خود امام‌حسین علیه‌السلام فرمود:

فرزندم، کتابی را که قبلاً به دست تو دادم بیاور.» پس امام حسین علیه‌السلام آن کتاب را آورد و امیرالمؤمنین علیه‌السلام به فرزند خود فرمود: «آن را بخوان.» و به آن شخص فرمود: «تو نیز در آن نگاه کن که آن با خط من و املای رسول خدا صلی الله علیه و آله نوشته شده است.» و چون روشن گردید که آن ترجمه با کتاب امیرالمؤمنین علیه‌السلام هیچ گونه اختلاف و تأخیر و تقدیمی نداشت و همانند این بود که یک نفر املا کرده باشد امیرالمؤمنین علیه‌السلام حمد و ثنای خدا را به جای آورد و فرمود: «ستایش خدای را که نام

مرا نزد خود و اولیای خود و رسول خود به میان آورده و مرا از اولیای شیطان و حزب او قرار نداده است.»

راوی قصه می‌گوید: در آن هنگام کسانی که از شیعیان امیرالمؤمنین در آن جلسه حاضر بودند خشنود شدند و منافقینی که در آن جلسه بودند سرافکنده و شرمسار گردیدند و آثار آن در صورت‌ها و رنگ رخسارشان ظاهر گردید.

کتب پیامبران گذشته و تحریف

پیش از آن که بشارت‌های انبیای گذشته و کتب آسمانی را در باره اسلام و شخصیت پیامبر گرامی و اوصیای آن حضرت علیهم‌السلام بیان نماییم توجه به این نکته لازم

است که اعتقادات غیرعقلایی و غیرقابل قبول در کتب عهدین، مانند تورات و اناجیل موجود، زیاد است و مسأله تثلیث و صلیب و آزادی عمل در دین مسیحیت و نسبت هایی که در این کتب به پیامبران خدا داده شده - و تفصیل هر کدام خواهد آمد - قابل انکار نیست ولی این حقیقت نیز قابل انکار نخواهد بود که در لابه لای همین کتب بشارت‌های زیادی نسبت به اسلام و پیامبر اسلام و اوصیای آن حضرت به ویژه در مورد امیرالمؤمنین علیه‌السلام و حکومت آن حضرت و دولت جهانی حضرت مهدی عجّل‌اللّه فرجه الشریف دیده می‌شود و از امور شگفت‌انگیز این است که در قرون متمادی پیروان حضرت موسی و حضرت عیسی علیهما السلام سعی شدیدی در محو این آثار و نشانه‌ها داشته و دارند و همان گونه که یکی از آنان گفته است: - چهل سال بود نام و نشانه‌های اسلام و محمّد صلی الله علیه و آله و اوصیای او را از تورات محو می‌نمودم ولی هر بار که به آن باز می‌نگریستم آن نشان‌ها به جای خود موجود بود تا در نهایت به حقانیت اسلام پی بردم و مسلمان شدم.

نکته دیگری که باید یادآور شویم این است که اگر این کتب محرّفه را مقابل قرآن قرار دهیم به خوبی می‌یابیم که قرآن کتاب آسمانی است و هرگز اختلال و اختلافی در آن وجود ندارد و چنان که خداوند در چند آیه وعده داده است هرگز دست تحریف و زیاده و نقصانی به آن راه نیافته و همچنان بر حقیقت خود ثابت و برقرار مانده است: «لایأتیه الباطل من بین یدیه و لا من خلفه تنزیل من حکیم

حمید»، «انّا نحن نزّلنا الذکر و انّا له لحافظون» وعده قرآن در این دو آیه مبارکه بر پایداری و ثبات خود حق و مسلم است.

ذکر این نکته نیز لازم است که معتبرترین اناجیل مسیحیت بین اهل این آیین انجیل برنابا می‌باشد لکن به علت این که در این انجیل مسأله بشارت به نبوت

رسول خدا صلی الله علیه و آله و امامت اوصیای آن حضرت آمده و از اعتقاد به مسأله صلیب و تثلیث نکوهش شده است و از سویی آزادی عمل - که بعضی از رهبران مسیحیت معتقدند و می‌گویند فقط باید دل نورانی و قدوسی باشد - در آن وجود ندارد، بین مسیحیت متروک بلکه منهی و متهم می‌باشد. البته طبق مدارک موجود این انجیل در آغاز قرن هیجدهم میلادی چاپ مجدد شده و بعد از حوادثی در اروپا منتشر گردیده است. و با انتشار این انجیل انقلابی بین مسیحیان ایجاد شده و به زبان عربی و فارسی نیز ترجمه گردیده لکن در اثر مخالفت شدید محافل روحانی مسیحیت دوباره نایاب گردیده.

انجیل برنابا و دست‌های سیاست و جنایت

صاحب کتاب «بشارات عهدین» در باره انجیل برنابا می‌گوید:

«جرم انجیل برنابا که در میان عیسویان متروک مانده، قبل از اسلام مخالفت شدید آن با تعلیمات پولس بوده و به همین علت مطالعه آن مورد نهی واقع شده است، زیر این انجیل برخلاف سایر اناجیل، موضوع صلیب (به دار آویختن) مسیح را شدیدا انکار و آن را از زشت‌ترین نسبت‌های ناروا به ساحت قدس آن حضرت دانسته است [چنان که در ذیل کلمه صلیب خواهد آمد] و همچنین بدعت تثلیث را از میان برده و توحید واقعی الهی را اثبات نموده و برخلاف پولس که شریعت عمل را نسخ نمود [و تنها نجات امت را مرهون محبت مسیح و اعتقاد به تثلیث وانمود ساخت و به نام دین، عیسویان را عنان گسیخته و آزاد در همه گونه اعمال زشت نمود و به همین سبب در فاصله کمی پیروان بسیاری پیدا کرد] نجات را تنها مرهون عقیده و عمل پاک قرار داده است.

ولی پس از اسلام جرم دیگری نیز بر آن افزوده شد و آن بشارات صریحه

مکرره‌ای است که در ابواب مختلف آن در مورد طلوع نور قدسی محمّدی صلی الله علیه و آله یافت می‌شود.

علمای مسیحیت برای آن که پرده از روی کارشان برداشته نشود از نهی پاپ جلاسیوس اول در مورد مطالعه انجیل برنابا نیز تجاوز نموده و با نسبت تالیف آن به یکی از مسلیمن خواسته‌اند این حجت بالغه الهیه را اساسا انکار کنند.

ولی باوجود تصریحاتی که از علمای مسیحی و دایرة المعارف انگلیسی و پطرس بستانی در مورد وجود انجیل برنابا قبل از اسلام مذکور شده، چگونه می‌توان پذیرفت که یکی از مسلمین آن را تالیف نموده باشد؟ قضاوت در این بابت به عهده خوانندگان ارجمند است. و اللّه الهادی.

انجیل برنابا چگونه به دست آمد؟

نخستین نسخه‌ای که از انجیل برنابا [پس از حریق اکسفورد و سوختن نسخه سرمند یونانی (1645 م.) و نسخه رئیس اساقفه «اوشه» (1644 م.) و سایر نسخه‌های مهمی که در قرن 16-17 یافت شده بود] به دست آمد نسخه ایتالیایی بود که به سال 1709- م. ظاهر گردید. نسخه دیگری هم به زبان اسپانیولی که در 222 فصل و 420 صفحه نوشته شده بود و در اثرگذشت قرون متمادی آثار و رسومش محو گشته و صورت پوسیده‌گی به خود گرفته بود در اوایل قرن هیجدهم میلادی به دست آمد.

نخستین کسی که بر نسخه اسپانیولی دست یافت «دکتر هلم» از اهالی «هدلی» (شهری است از توابع همپشیر) بود. دکتر هلم آن را به مستشرق معروف «سایل» به

قرض داد و پس از سایل به‌دست «منکهوس» که یکی از اعضای دانشکده‌های ملکه در (اکسفورد) بود افتاد.

دکتر منکهوس آن را به زبان انگلیسی ترجمه و اصل نسخه اسپانیولی و ترجمه آن را به دکتر «هویت» که از اساتید مشهور بود داد.

دکتر «هویت» در یکی از سخنرانی‌های خود که در برابر شاگردانش ایراد می‌نمود به این نسخه اشاره کرده و به بعضی از فقرات آن استناد نموده است.

از حاشیه‌ای که دکتر سایل مستشرق بر نسخه اسپانیولی نوشته چنین مستفاد می‌گردد که نسخه اسپانیولی ترجمه اصل ایتالیایی است و از مقدمه‌ای که دکتر منکهوس بر ترجمه انگلیسی آن نگاشته و همچنین مقدمه‌ای که دکتر سائل مستشرق بر ترجمه قرآن نوشته، به‌دست می‌آید که نخستین کاشف نسخه ایتالیایی راهبری به نام «فرامرینو» بوده است.

دکتر سائل در مقدمه خود بر ترجمه‌ی قرآن چگونگی دست یافتن فرامرینو را به اصل ایتالیایی این‌گونه بیان می‌کند.

«فرامرینو در میان کتبی چند از تصانیف «ایرینایوس» به رساله‌ی برخورد نمود که در آن صریحا برپولس اعتراض نموده و اعمال وی را تقبیح کرده و آنها را به انجیل برنابا نسبت داده است.

فرامرینو با کمال اشتیاق در صدد برآمد که انجیل برنابا را پیدا کند و اتفاقا پس از چندی با پاپ «سکتس» ارتباط نزدیکی پیدا کرده، روزی به اتفاق پاپ به کتابخانه مخصوص وی رفت و پس از لحظه‌ای چند خواب دیدگان پاپ را در ربود، فرامرینو فرصت را غنیمت شمرده، خواست تا برخاستن پاپ از کتابخانه بهره‌ای برده باشد لذا دست به طرف کتاب‌ها برد و اتفاقا نخستین کتابی که به دستش آمد

همان مطلوب دیرینه‌اش انجیل برنابا بود.

فرامرینو که پس از مدت مدیدی به هدف خوددست یافته بود آن را در میان آستین خود پنهان کرد تا پاپ از خواب بیدار شد، وی بی درنگ از پاپ رخصت بازگشت خواسته با شتاب تمام آن گنج گرانبها را همراه خود بیرون برده و با کمال دقت چندی به مطالعه آن پرداخت و در پرتو اشعه نورانی و بشارات درخشان آن به آیین مقدس اسلام مشرف گردید.»

پس از فرامرینو انجیل مزبور به دست «کریمر» که یکی از مستشارهای پادشاه «پروس» بوده و آن وقت در آمستردام سکونت داشت افتاد.

کریمر این نسخه را از کتابخانه یکی از مشاهیر و اعیان شهر آمستردام به دست آورده بود و پس از چندی آن را به «طولند» نامی قرض داد و پس از چهار سال آن را به شاهزاده «ابوحین سافوی» که با کثرت مشاغل سیاسی و جنگ‌ها به علوم و

آثار تاریخی علاقه زیادی داشت سپرد، پس از مدتی چند نسخه مزبور با سایر کتاب‌های کتابخانه مزبور به کتابخانه «بلاط» در «فینا» انتقال یافت. (یعنی کتابخانه‌ها در بار دروین VINپایتخت اتریش.)

وقتی که خبر پیدا شدن انجیل برنابا در اول قرن هیجدهم در اروپا منتشر شد انقلاب عظیمی در انجمن‌های دینی و علمی به ویژه در انگلستان برپا شد.

و این حجت بالغه الهیه و خورشید فروزانی که پس از مدت‌ها پنهانی از پس ابر نمودار گردیده بود همچون بمب هیدروژنی زلزله عظیمی در کلیساها و محافل روحانی مسیحیت ایجاد نمود.

نخستین ترجمه‌ای که از ترجمه انگلیسی نسخه اسپانیولی منتشر گردید ترجمه عربی است که آقای دکتر خلیل سعادت به سعی بلیغ خود تهیه و منتشر

ساخت و آقای سردار کابلی معروف به قزلباش آن را به زبان فارسی ترجمه نمود.

نسخه‌های عربی و فارسی انجیل برنابا نیز پس از اندکی نایاب و محافل روحانی مسیحیت با کمال جدیت آنها را جمع آوری نمودند، به طوری که اکنون تقریبا اثرش محو و از دسترس جویندگان بیرونست. (بشارت عهدین، صص 29-22).

اینک به بخش‌هایی از بشارت‌های انجیل برنابا توجه می‌کنیم.

بشارت حضرت مسیح نسبت به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله

در ص 111، فصل 44 از آیه 19 انجیل برنابا حضرت مسیح، آن بزرگ رهبر جهان انسانیت را به عظمت یاد کرده و خویشتن را دربرابر وی همچون بندگان معرفی نموده و می‌فرماید:

«(19) بدین جهت به شما می‌گویم به درستی که رسول خدای نیکوئیست که مسرور می‌سازد هر آنچه را که ساخته است خدای تقریبا، (20) زیرا که زینت داده شده است به روح دانش و مشورت، (21) روح حکمت و توانایی، (22) روح خوف و محبت، (23) روح اندیشه و میانه روی. (24) زینت داده شده است به روح محبت و رحمت، (25) روح عدل و پرهیزکاری (26) روح لطف و صبر که گرفته است آنها را از خدای سه برابر آنچه را که عطا فرموده به سایر خلق خود. (27) چه با

سعادتست زمانی که به زودی بیاید به سوی جهان. (28) مرا تصدیق کنید که دیدم او را و تقدیم کردم برای او احترام را چنان که دیده است او را هر پیغمبری؛ (29) زیرا که خدای عطا می‌کند به ایشان روح او را به نوبت، و چون او را دیدم از تسلی پر شده، گفتم: ای محمّد صلی الله علیه و آله خدا با تو باد و مرا لایق آن نمایاد که دوال نعل تو را باز کنم؛ زیرا هرگاه به این برسم خواهم شد پیغمبر بزرگ و قدوس خدای (32) و چون

یسوع این بفرمود شکر خدا نمود.» [بشارات عهدین، ص 42]

تصریح به نام رسول خدا صلی الله علیه و آله در انجیل

در فصل 163 انجیل برنابا، از آیه 1 تا 11، پیامبر اسلام به درختی تعبیر شده که بر جهانیان سایه رحمت گسترده و آنان را از حرارت سوزان آفتاب نگاه داشته است چنانکه می‌فرماید:

«(1) و یسوع با شاگردان خود به سوی صحرا پشت اردن روانه شد (2) پس همین که نماز ظهر تمام شد به پهلوی درخت خرمایی نشست و شاگردانش زیر سایه آن نخل نشستند. (3) آن وقت یسوع فرمود: ای برادران! همانا که قضا و قدر رازیست بزرگ حتی این که به شما می‌گویم که راستی آن را نمی‌داند آشکارا به جز یک نفر و بس (4) و او آن کسی است که به سوی او امت‌ها نگران می‌باشند؛ آن کسی که اسرار خدا بر او آشکار می‌شود آشکارشدنی، پس خوشا به حال کسانی که گوش به سخن او می‌دهند وقتی که بیاید به جهان؛ (5) زیرا که خدا بر ایشان سایه خواهد افکند چنان که این درخت خرما ما را سایه افکنده. (6) آری، چنانچه این درخت از حرارت سوزان آفتاب ما را نگاه می‌دارد، همچنین رحمت خدا نگاه می‌دارد ایمان آورندگان به آن اسم را از شیطان. (7) شاگردان در جواب گفتند: ای معلم! کدام کس خواهد بود آن مردی که از او سخن می‌رانی که به جهان خواهد آمد(8)؟ یسوع به شگفتی دل در جواب فرمود: همانا او محمّد( صلی الله علیه و آله ) پیغمبر خدا است. و وقتی که او به جهان بیاید چنانچه باران زمین را قابل می‌کند که بار بدهد بعد از آن که مدت مدیدی باران منقطع شده باشد (10) همچنین او وسیله اعمال صالحه میان مردم خواهد شد به رحمت بسیاری که آن را می‌آورد. (11) پس او ابر سفیدیست پر از رحمت خدا و

رحمتی است که آن را خدا بر مؤمنان نثار می‌کند نرم نرم مثال باران.» (بشارات، ص 43)

آرزوی درک پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله

این جمله که سومین فراز از وحی گذشته کودک است اشاره به این است که پیامبر اسلام فرمانروای قلوب پاکان و پیامبران می‌باشد و دیدار و لقائش مورد آرزوی آنان و بالجمله محبوب کلّ است.

و از جمله پیامبرانی که آن حضرت را به عنوان محبوب منحصر خود معرفی کرده و او را با بهترین وجه ستوده، حضرت سلیمان بن داوود علیه‌السلام است که در کتاب آسمانی خود (سرود سلیمان) فصل 5، از آیه 10 الی 15، پیامبر بزرگوار اسلام را توصیف و در آیه 16 به نام وی تصریح کرده، می‌فرماید:

«(10) محبوب من رویش سفید و سرخ فام و در میان ده هزار بیدق دار است، (11) سر او مثل زر خالص و طرّه‌های آویزانش مثل زاغ سیاه فام است، (12) چشمانش مثل چشمان کبوتری که نزد آب جاری بوده که در شیر شستشو یافته به ردیف می‌نشیند، (13) گونه هایش مثل چمن‌های ادویه جات طبله عطارانست، لبهایش مثل سوسن‌ها که مرّ صافی می‌چکاند، (14) دست هایش مثل انگشترین زرین نصف کرده شده به سنگهای ترشیش، و اندامش مثل عاج صیقلی مرصّع به یاقوت کبود، (15) ساقهایش مثل ستون‌های مرمر برپا نموده و بر پایه‌های زرین، و سیمایش مثل لبنان و برگزیده مثل درختان سرو آزاد.»

در آیه 16 موافق اصل عبری فرماید:

«حِکُّو ممتقیم وِ کوُلو محمَّدیم زِه دودی وزه رِعی بنت یِرشُالام.»

یعنی: دهانش شیرین است و تمامش محمّد است، این محبوب منست، و این یار منست، ای دختران اورشلیم!

مقصود از شرینی دهان، حلاوت زبان و فصاحت و بلاغت بیان شیوای آن حضرت است که بزرگ‌ترین فصحا و سخنوران بلیغ عرب را به زانو درآورده بود، و بهترین نمونه آن قرآن مجید است که اضافه بر تمام مراحل اعجاز، از نظر سبک

آیات و ترتیب جملات نیز فوق قدرت بشر است.

لفظ محمّد در بشارت فوق محتمل است نیز راجع به حضرت محمّد بن الحسن علیه‌السلام باشد که تمامش محمّد است و محامد پیامبران و برگزیده صفات و امتیازات آنان در وی جمع است، و چنان که در آیه 1 اشاره فرموده، آن حضرت به هنگام قیام در میان ده هزار سرباز قوی پنجه می‌باشد و در روایات اسلام نیز وارد شده که آن حضرت قیام نکند «حتی یکمل له العقد و هو عشرة الاف» تا آن که لشگرش به ده هزار برسد.

و این عدد منافات با عدد سیصد و سیزده که به عنوان اصحاب و قشون آن حضرت معرفی شده‌اند ندارد، زیرا در برخی روایات تصریح شده که: «هم اصحاب الالویة» یعنی آنان پرچمداران و افسران ارشد قائم آل محمّد صلی الله علیه و آله می‌باشند.

انجیل برنابا و عظمت پیامبراسلام صلی الله علیه و آله در قیامت

در انجیل برنابا (ص 243، فصل 138، از آیه 7 تا 15) نیز موضوع رستاخیز عمومی و ورود خلایق را به آتش دوزخ مورد بحث قرار داده و تصریح می‌کند که با ورود حضرت محمّد در آتش، دوزخ خاموش و دوزخیان نیز برای مدت کمی از رحمت و عنایت آن حضرت برخوردار می‌شوند، چنان که می‌فرماید: (7) یسوع در

جواب فرمود: بر هر کس متحتّم است، که هر که باشد، باید به دوزخ برود (8) مگر این که آنچه در او حرفی نیست آن که پاکان و پیمبران خدا همانا که آنجا روند تا مشاهده نمایند، نه این که عقابی بکشند (9) اما نیکان پس رنجی نکشند جز خوف (10) و چه گویم به شما می‌فهمانم که حتی (پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله ) آنجا می‌رود تا عدل خدا را مشاهده نماید (11) پس آن وقت دوزخ به واسطه حضور او لرزان شود (12) و چون او صاحب جسد بشری است عقاب از او برداشته می‌شود، پس بی‌رنج عقاب رسول خدا صلی الله علیه و آله برای مشاهده دوزخ لحظه‌ای در آن درنگ می‌نماید، (13) ولیکن او در آنجا جز چشم به هم زدنی اقامت نخواهد فرمود (14) وهمانا که این را خدا برای آن کند که هر مخلوقی بداند که او از رسول اللّه سودی برده (15) و چون در آنجا رود شیاطین به ولوله افتند، و می‌خواهند پنهان شوند، زیرا آتش افروخته و

یکی به دیگری گوید بگریزید، زیرا که همانا دشمن ما محمّد صلی الله علیه و آله آمد.»

و در فصل 55، از آیه 1 الی 38، در مورد عظمت و رحمت عامه پیامبر بزرگوار اسلام و مقام عظیم و ممتاز و یگانه وی در نزد خدا و شفاعت آن حضرت برای مؤمنین در روز جزا می‌فرماید:

«(1) پس رسول‌اللّه می‌رود تا جمع نماید همه پیغمبران را که با آنها سخن کند پس آنها زاری‌کنان به سوی ایشان روند که تا زاری کنند به سوی خدای از برای مؤمنان (2) پس هریک از ترس عذر آورند (3) و به زندگی خدای سوگند، به درستی که من خودم هم نخواهم رفت آنجا زیرا که من معرفت دارم به آنچه معرفت دارم (4) و وقتی که خدای این ببیند یادآوری کند رسول خود را که چگونه او آفریده است همه چیزها را برای محبت او(5) پس ترس او برطرف شود و به سوی عرش پاپیش نهد با محبت و احترام و فرشتگان بسرایند که خجسته باد نام پاک تو ای

خدای خدای ما (7) و چون به نزدیکی عرش شود بگشاید خدای برای رسول خود دروازه را، مانند خلیلی برای خلیل خود بعد از آن که مدت مدیدی همدیگر را ندیده باشند (8) و رسول‌اللّه نخست آغاز کند در سخن پس بگوید: به درستی که من عبادت تو می‌کنم و دوستی تو می‌ورزم ای خدای من (9)و شکر تو می‌گویم به تمام دل و روان خود، (10) زیرا که تو خواستی پس مرا آفریدی تا بنده تو باشم و هر چیزی را از برای محبت من آفریدی تا از برای هر چیزی و در هر چیزی و برتر از هرچیزی دوستی تو ورزم (12) پس باید همه آفریدگان تو حمد تو گویند ای خدای من. (13) آن هنگام همه آفریدگان خدای بگویند شکر تو می‌گوییم ای پروردگار، و خجسته باد نام پاک تو!(4) حق می‌گویم به شما به درستی که شیاطین و انداخته شدگان با شیطان آن هنگام می‌گریند حتی این که هرآینه آب از چشم یکی از ایشان روان شود بیشتر از آنچه در اردن است(15) و با وجود این پس نمی‌بینند خدای را (16) و خدای با رسول خود سخن نموده، بفرماید: مرحبا به تو ای بنده امین من! (17) پس طلب کن هر چه می‌خواهی که به هرچیزی خواهی رسید. (18) پس رسول‌اللّه جواب دهد: ای پروردگار من! یاد کن که چون مرا آفریدی، فرمودی: به درستی که تو اراده نموده‌ای که بیافرینی جهان را و بهشت را و فرشتگان را و مردم را

از روی محبت به من تا تمجید نمایند تو را به خود من بنده تو، (19) از این روی زاری می‌کنم به سوی تو ای پروردگار خدای مهربانِ دادگر که به یاد آوری وعده خویش را به بنده‌ات(20) پس خدای جواب دهد مانند خلیلی که با خلیل خود شوخی کند و می‌فرماید: ای خلیل من، محمّد صلی الله علیه و آله ! آیا گواهان داری براین؟ (21) پس با احترام بگوید: آری، ای پروردگار من! (22) پس خدای بفرماید: ای جبرئیل برو و ایشان را بخوان (23) پس جبرئیل به سوی رسول‌اللّه بیاید و بگوید: گواهان تو ای

آقا کیانند؟(24) پس رسول‌اللّه جواب دهد:ایشان آدم و ابراهیم و اسماعیل و موسی و داوود و یسوع پسر مریم هستند(25) پس فرشته باز شود و ندا کند گواهان مذکور را که حاضر خواهند شد آنجا ترسان(26) پس حاضر شوند و خدای به ایشان بفرماید: آیا به یاد دارید آنچه را رسول من ثابت نموده(27) پس جواب دهند: چیست ای پروردگار؟ (28) پس خدای بفرماید: این که هر چیزی را از روی محبت به او آفریده‌ام تا همه آفریدگان، مرا به او حمد گویند(29) پس هر یک از ایشان جواب دهند: ما سه گواه داریم که افضل از مایند ای پروردگار! (30) پس جواب دهد که آن سه گواه کیانند؟(31) پس موسی گوید: نخست کتابیست که مرا عطا فرمودی، (32) و داوود گوید: دوم کتابیست که مرا عطا فرمودی، (33) و آن که با شما سخن می‌دارد گوید: ای پروردگار به درستی که تمام جهان را شیطان اغواء نمود پس گفت به درستی که من پسر و شریک توام(34) ولیکن کتابی که مرا عطا فرمودی گفته که حقا به درستی که من بنده توام (35) و همان کتاب اعتراف دارد به ما آنچه رسول تو او را ثابت کرده (36) پس آن هنگام رسول اللّه به سخن درآید: این چنین می‌گوید کتابی که مرا عطا فرمودی ای پروردگار! (37) پس وقتی که رسول اللّه این بگوید خدای به سخن درآمده بفرماید: به درستی که آنچه حالا کردم جز این نیست که از این رو کردم تا هر کسی اندازه محبت مرا با تو بداند (38) و پس از آن که چنین کند عطا کند خدای رسول خود را کتابی که در آن نامه‌های همه برگزیدگان خدای نوشته شده باشد(39) از این روی هر مخلوقی به سجده درآمده بگوید: یگانگی تو راست تنها ای خدای مجد و اکرام، زیرا که ما را به رسول خود بخشیدی.»

صلیب یا بزرگ‌ترین اهانت به حضرت مسیح علیه‌السلام

(مؤلف گوید: بخش هایی که مربوط به مسیحیت و انحرافات آنان است گرچه از موضوع کتاب خارج است ولی به علت ارتباط با مسایل قبل ونیاز خوانندگان اضافه شده است.)

از جمله اتهاماتی که علمای مسیحی به پیروی از گفته «پولس» و برخی دیگر از ائمه مسیحیت به حضرت مسیح زده و در حقیقت با این نسبت آن بزرگ مرد آسمانی را از مقام نبوت و بلکه ایمان به دور داشته‌اند موضوع صلیب است:

«پولس» در باب سوم از نامه خود به غلاطیان می‌نویسد:

«(13) و مسیح ما را از لعنت شریعت فدیه گشته است که به جای ما مورد لعنت شد از آنجا که نوشته شده است: هرکس از دار آویخته شده است ملعون خداست.»

مقصود از این جمله که پولس بدان استناد کرده آیه 23 از فصل 21 تورات مثنی است که می‌گوید: «(23) آن که بر دار آویخته می‌شود ملعون خداست.»

قسیّس فندر آلمانی در این مورد می‌گوید: حضرت مسیح به وسیله به دار آویخته شدن خود را مورد لعنت خدا قرار داد تا آن که امتش از عذاب خدا رهایی یابند.

معنی گفته پولس نیز که مسیح ما را از لعنت شریعت فدیه گشته است، این است که آن حضرت خود را ملعون و از رحمت الهی به دور داشت برای آن که بار تکلیف از پیروانش برداشته شود و بدین وسیله شریعت عمل نسخ گردد.

یکی از بدعت هایی که پولس در میان امت مسیح گذارد نسخ شریعت عمل

بود، وی گفت: «شریعت موسوی بر عیسویان واجب نیست، زیرا اینان در تحت توفیق می‌باشند، چنانکه در نامه پولیس به رومیان در فصل 4، آیه 14 و 15 و در فصل 7، آیه 4 و 6 در نامه وی به غلاطیان فصل 3، ایه 13 و 25، و فصل 5 آیه 18 مذکور است.

و می‌گوید: آن گونه شرایع بعد از صعود مسیح منسوخ گردید: چنانکه در نامه پولس بغلاطیان فصل 3، آیه 24، و نامه وی به افسیان فصل 2، آیه 15 و نامه‌اش به عبرانیان فصل، 9 آیه 10 ذکر شده است.

و حضرت مسیح تمام شریعت را در محبت کامل نسبت به خدا و همسایه خود را نیز مثل خود دوست داشتن جمع فرمود، [چنانکه در انجیل متی فصل 22، آیه 37 و 40 مذکور است].

خلاصه آنچه از آیات فوق مستفاد می‌گردد این است که: اولاً حضرت مسیح به وسیله صلیب ملعون خدا و از رحمت الهی و قرب جوار حق مطرود گردید؛ و ثانیا مصلوب شدن آن حضرت در حقیقت فداکاری وی بوده است در راه نجات امتش از عذاب الهی و این که پیروانش در صورت ترک شریعت الهی مسؤول و معذّب و ملعون نگردند.

پس این پیامبر بزرگ الهی برخلاف وظیفه پیامبری [که نشر دعوت خدا و امر به معروف و نهی از منکر است] به جای آن که به منظور عملی شدن احکام الهی، فداکاری و از خودگذشتگی نشان دهد، خویشتن را برای نسخ شریعت عمل و ترکِ احکام خدا فدا کرده، و به منظور آن که قیدِ احکام و حدودِ الهی از امتش برطرف شود خویشتن را برای عذاب صلیب آماده و ملعون خدا ساخت، و در حقیقت آنچه لعنت و مسؤولیت از لحاظِ ترکِ شریعت برعهده امت او بوده است به شخصه

برعهده گرفت.

و با توجه به آیه 26، فصل 27 تورات مثنی که می‌فرماید: «لعنت بر کسی که این کلمات شریعت را برای به جای آوردنش اثبات ننماید و تمامی قوم بگویند آمین»، روشن می‌گردد که با این فداکاری مسیح علیه‌السلام ، نه تنها منظور آن حضرت که رفع لعنت و توجه رحمت به پیروانش بوده است هرگز عملی نشده، بلکه این لعنت شخصی (صلیب) موجب لعنت عمومی‌تر و بیشتری که شامل تارکین شریعت است نیز شده است.

گرچه از آنچه گفته شد سخافت و بطلان عقیده به صلیب بر هر خردمند خالی از تعصب هویداست، ولی برای توجه بیشتر و دقت کامل‌تری که شایسته است

عیسویان در موضوع فوق کنند، و این عقیده را که با شیر به وجودشان پیوند و همچون خون در شرایین آنان نفوذ کرده، به نیروی برهان و پیروی از عقل و علم از خود زایل سازند.

شایسته است برای این مطلب بدیهی نیز براهین روشنی اقامه گردد که ذیلاً به‌طور اختصار از نظر خوانندگان می‌گذرد:

1 - بر عموم پیروان ادیان آسمانی روشن و متیقّن است که بزرگ‌ترین وظیفه پیامبر الهی دعوت بشر به سوی خدا و تحریص و ترغیب به عمل کردن احکام الهی بوده و تمام هدف و فداکاری آنان علم و عمل به احکام خدا و نشر دعوت حقه الهیه بوده است.

ولی عیسویان با اعتقاد به صلیب، با توجیهاتی که از برخی ائمه مسیحیت گذشت، خواسته‌اند این پیامبر بزرگ الهی (حضرت مسیح علیه‌السلام ) را از سنّت ثابته پیامبران الهی به دور داشته و فداکاری او را که به بهای جان عزیزش خاتمه یافته،

برای عنان گسیختگی و آزادی امت از قید عمل به شریعت متوجه سازند، و آورنده شریعت را فدای در راه باطل ساختن و نسخ آن وانمود کنند.

2- شکی نیست که پیامبران الهی برگزیدگان بشر و صالح‌ترین افراد جهانیان و حامل رحمت الهی و سرچشمه فیض و رحمت رحمانیّه و رحیمیّه خدایند، و به عکس، شیطان و پیروان او ملعون خداو از رحمت وی بر کنار می‌باشند، ولی عیسویان حضرت مسیح را، با اعتقاد به صلیب، ملعون خدا و در ردیف شیطان و کافران قرار داده‌اند.

3- همه کس می‌داند که عقوبت و جرم دگران را بر عهده گرفتن و بدین وسیله گروهی را در عمل جرم آزاد گذاشتن، برخلاف عقل و نظم و صلاح جامعه بوده، و در هیچ حکومت و امتی - گرچه بیداد گرترین حکومت‌ها و جاهل‌ترین امم باشد - پذیرفته و مقبول نیست، بلکه اگر کسی چنان مسؤولیتی را برعهده گیرد، مجرم‌ترین و ناپاک‌ترین افراد بشر به شمار آمده و به عنوان مفسد و آشوب طلب مورد عقوبت سخت واقع خواهد شد.

ولی ائمه مسیحیت این مسؤولیت خطرناک را که نتیجه‌اش ترک شریعت

است، برعهده رهبر عالیقدر خود حضرت مسیح گذارده، و بدین وسیله او را ناپاک‌ترین و فاسدترین مردم جهان معرفی نموده‌اند.

4- از احکام بدیهی و بدون تردید عقل این است که: لازم است هر سببی برای ایجاد مسبب خود تناسب و صلاحیت داشته باشد تا بتواند آن را ایجاد کند، چنان که روشنی از نور و تاریکی از زوال نور پدید می‌آید و همچنین پاکی و شایستگی از مقام و پاک و ناپاکی و فساد و ناپاک تولید می‌گردد و هرگز معقول نیست مانند این‌گونه پدیده‌ها از سبب نقیض خود به وجود آیند؛ چنانکه تاریکی از

نور و روشنی از زوال نور، یا آن‌که پاکی از ناپاک و صلاح از فاسد پدید آید.

ولی عیسویان بر خلاف این ضرورت عقلی، با اعتقاد به صلیب، به هوس ایجاد رحمت به وسیله لعنت شدن حضرت مسیح افتاده و پنداشته‌اند که با ملعون شدن آن حضرت، بی چون و چرا، سیل رحمت الهی به آنان توجه کرده، و از لعنت ترک شریعت رهایی یافته‌اند.

ما از منطق وحی این را یافته‌ایم که تقرّب و عصمت و پاکی بندگان برگزیده خدا، برای آنان صلاحیت شفاعت نسبت به عاصیان [آن هم به اذن خدا با شرایط معیّن] ایجاد می‌کند، ولی هیچ گاه نمی‌اندیشیم گروهی از مدّعیان عقل و علم، ناپاکی و لعنت را نیز موجب توجه رحمت به دیگران بدانند.

خوشبختانه بر خلاف هدف آنان [چنانکه از تورات موسی( علیه‌السلام ) گذشت[ لعنت ترک شریعت تا ابد بر تارکین احکام خدا باقی می‌ماند و هرگز زایل شدنی نیست.

از آنچه گفته شد بر هر خردمندی روشن می‌گردد که اعتقاد به صلیب، آن هم با توجیه ائمه مسیحیت، ناشایست‌ترین نهمت ناروا به ساحت قدس حضرت مسیح علیه‌السلام بوده و در حقیقت نبوّت و بلکه ایمان آن بزرگ‌مرد آسمانی را تخطئه می‌کند.

و تعجب اینجاست که خود حضرت مسیح علیه‌السلام در اناجیل مکررا فرموده: «من برای ابطال شریعت موسوی نیامده‌ام»، ولی ائمه مسیحیت اصرار دارند که آن حضرت خود را ملعون و مصلوب ساخت تا آن که شریعت موسوی نسخ و امتش از

قید عمل به آن آزاد گردند!

سخن حضرت مسیح علیه‌السلام در بطلان صلیب

پیامبر بزرگوار اسلام [چنانکه در ص 206، فصل 112 از آیه 13 تا 17 انجیل برنابا مذکور است] این تهمت ناروا و نسبت زشت را از آن حضرت بدور داشته و مقام قدّوسی آن بزرگمرد آسمانی را از عیب آن گونه مرگ مبرّا داشته است، چنانکه می‌فرماید:

«(13) پس بدان ای برنابا که برای این واجبست بر من نگهداری و زود باشد که یکی از شاگردان مرا بسی پارچه از نقدینه بفروشد (14) و بنابراین من یقین دارم که آن که مرا می‌فروشد به نام من کشته خواهد شد، (15) زیرا که خدا مرا از زمین باند و منظر آن خائن را تغییر می‌دهد تا گمان کند او را هر کس منم (16) و با این وجود وقتی که او به بدترین مرگی بمیرد من خواهم ماند در آن ننگ مدت مدیدی در جهان (17) ولیکن هنگامی که بیاید محمّد صلی الله علیه و آله پیغمبر خدا این عیب از من برداسته می‌شود. و این را خدا خواهد کرد زیرا که من اعتراف نمودم به حقیقت مسیّا (مسیا- در اصطلاح انجیل برنابا پیامبراسلام است.) که این جزا را به من عطا خواهد فرمود، ینعی که من شناخته شوم که من زنده‌ام و من خالیم از عیب آن گونه مرگ (صلیب درنزد رومیان بدترین مرگ‌ها و قبیح‌ترین موت‌ها بوده است [قاموس مقدس]).»

تهمت زدایی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نسبت به حضرت مسیح علیه‌السلام

در ص 349 فصل 220 آیه19 و 20 انجیل برنابا نیز می‌فرماید: «(19) پس چونکه مردم مرا خدا و پسر خدا خواندند با این که من درجهان بیزار بودم، خدا خواست که مردم مرا استهزاء کنند به مرگ یهودا در این جهان، در حالی که معتقد

باشند به این که من همانم که بردار مرده تا شیاطین به من استهزاء نکنند در روز جزاء (20) و این باقی خواهد ماند تا بیاید محمّد صلی الله علیه و آله پیغمبر خدا، آن که چون بیاید این فریب را کشف خواهد کرد برای کسانی که به شریعت خدا ایمان دارند.»

حضرت مسیح در دو آیه فوق تصریح می‌فرماید که خدا خواست مردم چنان پندارند که من همان بودم که بردار آویخته شده، تا بدانند که من خدا و پسر خدا نیستم، زیرا خدا به دست مخلوق خود گرفتار عذاب صلیب نمی‌گردد، و این ذلتِ پنداری برای آن بود که مردم از ضلالت بدعت تثلیث بیرون آیند.

و در فصل 216 در مورد رفع تهمت صلیب و این که صورت مسیح بر یهودا افکنده گشت و هم او به جای آن حضرت به دار آویخته شد، می‌فرماید: «(1) و یهودا به عنف داخل غرفه شد که از آن یسوع بالا برده شد (2) و شاگردان همگی در خواب بودند (3) پس خدای عجیب، کار عجیبی کرد (4) پس یهودا در گفتار و رخسار تغییر پیدا کرد، پس شبیه به یسوع شد حتی این که ما اعتقاد نمودیم که او یسوع است (5) اما او، پس بعد از آن که ما را بیدار نمود مشغول شد به تفتیش که ببیند معلم کجاست (6) از این رو تعجب نمودیم و در جواب گفتیم: تویی ای آقا همان معلم ما، (7) هم اکنون ما رافراموش فرمودی (8) اما او، پس با تبسّم گفت مگر شما این قدر کودن هستید که یهودای اسخر یوطی را نمی‌شناسید (9) و در این گفتگو بود که لشگریان داخل شدند و دست‌های خود را بر یهودا انداختند زیرا که از هر جهت شبیه بیسوع بود (10) اما ما، پس همین که سخن یهودا را شنیدیم و جماعت لشگریان را دیدیم مانند دیوانگان گریختیم (11) و یوحنّا که به لحافی از کتان پیچیده بود، بیدار شد و گریخت (12) و همین که یک تن سپاهی او را با لحاف کتان برگرفت، لحاف کتان را گذاشته برهنه گریخت، (13) زیرا که خدا دعای یسوع

را شنید و یازده تن را از شر نجات داد.»

قرآن مقدس نیز در مورد رفع تهمت صلیب می‌فرماید: «وَ ما قَتَلوهُ و ما صَلَبوهُ وَلکن شبِّههَ لَهُم»(نساء، 156).

یعنی: عیسی مسیح علیه‌السلام را نکشتند و به دار نیاویختند بلکه مردی که عیسی را به یهودیان تسلیم نموده بود به اراده الهی صورت مسیح براو افکنده شد و هم او را به جای آن حضرت به دار آویختند و مردم در مورد او به شبهه افتاده، پنداشتند که عیسای مسیح است. (ریشه‌های عقیده صلیب از بت پرستان قرون اولیه است، چنانکه در ص 156 به قسمتی از آنها اشاره کرده‌ایم).

بدعت تثلیث یا بزرگ‌ترین تهمت به حضرت مسیح علیه‌السلام

یکی از عقاید سخیفه مسیحیان که به اعتراف خودشان نامفهوم و نامعقولست، موضوع تثلیث می‌باشد، که می‌توان گفت از نظر انحراف و مخالفت صریح باعقل، از کلیه پندارهای نادرست در پیرامون خداشناسی سخیف‌تر است.

هاکس در قاموس مقدس می‌گوید: «خدا از خود به وجود آمده، و طبیعت خدایی قصد از سه اقنوم مساوی الجوهر است [متی، 28 19 و نامه پولس به قرنطیان، 13 14]؛ یعنی خدای پدر، خدای پسر، خدای روح القدس. خدای پدر خالق جمیع کائنات است به واسطه پسر [مزمور، 33 6 و نامه 1 پولس به کولسیان، 1 16 و نامه وی به عبرانیان، 1 2] و این سه اقنوم را یک مرتبه و درجه و عمل است.»

و نیز می‌گوید: «نماز جز به حضرت ایزد تعالی به دیگری به جا آورده نمی‌شود [متی، 4 10 مقابله کنید با تثنیه، 6 13 و 10 20] و البته اگر اوّلاً به خود مسیح یا به روح القدس هم نماز کنیم برجا و صحیح خواهد بود، زیرا که آنها نیز از جوهر

الهی می‌باشند [مقابله اعمال رسولان، 7 59 و 60 و نامه اول پولس به قرنطیان، 1 2 و نامه او به فیلیپیان، 2 9] و بسیار اوقات منجی ما (مسیح) منفردا در دشت رفته و دعا می‌فرمود [متی، 14 23 و 26 39 و مرقس، 35 و لوقا، 5 16] و بلندترین نمازی که مسیح عیسی به جا آورد که نسبت به سایر نمازها اهمیتش بیشتر است، همان نماز آخریست که حضرتش با شاگردان و به جهت شاگردان خود به جا آورده [یوحنا، 17 1- 5 و 6 19 و 20 26].»

و می‌گوید: «مسیح از خدا تشکر کرد که دعای او را استجابت نمود [یوحنا، 11 41 و 42] و برای اعانت خواستن از خدا دعا نمود [یوحنا، 12 27] و از وی مسألت نمود که چرا مرا به خود واگذاشتی، در هنگامی که او را به‌دار می‌آویختند [متی، 27 46].»

مطالب فوق الذکر نمونه‌ای از عقاید عیسویان بود که در باره خداشناسی دارند، و «هاکس» آنها را از کتب مقدسه استخراج نموده وبرشته تحریر آورده است.

باید گفت: نظر و دقّت در عبارات فوق از غلط‌گیری واعتراض بر آنها گدشته

و بایستی به فکر صحیح‌گیری آنها افتاد.

ولی برای این که دعوی بلا دلیل نکرده باشیم، از بیان اندکی از تناقضات و مطالب نامعقول آن ناگزیریم.

(1) نخست معنی که برای خدا کرده (از خود به‌وجود آمده) مستلزم انکار خدای ازلی و خود نیز امری محال است)، زیرا اولاً معقول نیست چیزی علت وجود خود و سبب حدوث خویش گردد، و ثانیا اگر ما از استحاله این امر نیز چشم پوشیم، بایستی خدا را حادث فرض کنیم، جز آن که حدوثش مانند حدوث سایر ممکنات نیست بلکه از خودش تراوش کرده است!

(2) برای ذات اقدس الهی، طبیعت (که دستخوش تبدیل و زوالست) فرض کرده، و آن طبیعت را در عین وحدت مشتمل بر سه وجود مباین پنداشته (خدای پدر، خدای پسر، خدای روح‌القدوس) که در عین مباینت وجودی، متساوی الجوهرند، و خدای پدر را از پسر عاجزتر و ناتوان‌تر معرفی نموده، و خلقت کائنات را به وسیله و استمداد از پسر دانسته است. و در پایان این سه جوهر متساوی و هم مباین را سه اقنوم در یک مرتبه و درجه و عمل خوانده است.

(3) در جمله دومی که از «هاکس» نقل شد :نخست خواندن نماز را منحصر به پیشگاه خدای پدر کرده، و سپس آن را در برابر حضرت مسیح و روح القدوس نیز تجویز نموده، و براین تعدی، با این که این دو نیز از جوهر الهی می‌باشد استدلال جسته است.

ولی در چند سطر بعد می‌گوید: چه بسا خود مسیح به تنهایی در دشت می‌رفت و به خدای پدر دعا و از او استدعا می‌داشت، در مواردی بیشمار دست نیاز به سوی خدا دراز کرده، و هنگامی که می‌خواست او را به‌دار آویزد، با نهایت تضرّع و عجز و لابه می‌گفت: «خدایا، چرا مرا به خود واگذاشتی تا بندگانت به‌دارم آویزند؟»

چنان که بر هر صاحب شعور و ادراک روشن است، معتقدات و مذکورات فوق از اموری متناقض و محال و نامعقول بیرون نیست، و روی این اصل نیازی به استدلال وابطال نداشته و تنها ذکر آنها در سخافت و بطلانش کافی است.

باید از عیسویان پرسید: چگونه خدای پسر (عیسی) که به زعم شما جوهر و ذاتش با خدای پدر برابر است، گاهی به خدای پدر در خلقت کائنات کمک می‌دهد، و گاهی هم، چنان ناتوان است که بندگان خدای پدر او را به‌دار می‌آویزند؟ آیا مقتول

و مصلوب همان خدای پدر است، که کائنات پس از وی بدون خدا مانده‌اند؟ و یا خدای پسر است که در این صورت قسمتی از جوهر ذات خدای پدر شهید ناتوانی و ضعف فرزندش شده است؟ اگر ذات عیسی ذات خداست پس کمک دادن و یا کمک خواستن عیسی از وی و نماز و دعا در برابرش خواندن و مصلوب شدنش چیست؟ و اگر غیر او است، و ذات او غیر ذات خدا و بلکه آفریده و بنده او و فرزند انسانست [چنانکه هشتاد مرتبه در اناجیل اعتراف کرده که من فرزند انسانم] پس این تناقض‌گویها از چیست؟

قرآن و رفع بدعت تثلیث

قران مقدس [که خود را مهیمن و حافظ کتب آسمانی خوانده است این بدعت زشت را از بنیاد کنده و با صریح لهجه اعتقاد به تثلیث را کفر و زندقه خوانده و می‌فرماید: «لَقَد کَفَرَ الذینَ قالُوا اِنّ اللّه ثالثُ ثَلاثَةٍ]؛ یعنی کافر شدند آنان که گفتند خدا سومی سه نفر (سه اقنوم) است. (و می‌فرماید: (ولاتقولوا ثلاثة انتهوا خیرا لهم...) ؛ یعنی نگوئید سه خدا - اقنوم - از این زشتگوئیها در گذرید و به توحید حقیقی گرائید.)

و درباره اعتراف مسیح به بندگی خود، و تکذیب اتهام الوهیت می‌فرماید: «لَن یستَنکِفَ المَسیحُ اَن یَکونَ عبدا للّه»؛ یعنی حضرت مسیح هرگز از این که بنده و آفریده خدا باشد خودداری نکرد.

و نیز می‌فرماید: «مَاالمَسیحُ بن مَریَمَ اِلاّ رسُولٌ و اُمّهُ صِدیقَةٌ»؛ یعنی عیسی پسر مریم به جز فرستاده خدا نبود و مادرش بسیار راستگو بوده است.

در انجیل برنابا نیز [اضافه بر آنچه در ذیل عنوان صلیب در باره تبرّی مسیح از

اتهام الوهیت گذشت] در فصل 53، آیه 34 - 36، پس از بیان احوال قیامت می‌فرماید: «(34) و چون یسوع این بفرمود روی خود را طپانچه زد به دستهای

خود، (35) آن گاه سرخود را برزمین زد و چون سرخویش برداشت فرمود: ملعون باد هرکسی که درج کند در گفته‌های من این را که من پسرخدایم (36). پس بیفادند شاگردان هنگام این سخنان مثل مردگان.»

و در فصل 70 مسیح علیه‌السلام پطرس حواری را به این عقیده سخیف تهدید کرده، می‌فرماید: «(4) یسوع فرمود سخن شما در باره من چیست؟ (5) پطرس جواب داد: به درستی که تو مسیح پسر خدایی! (6) پس آن وقت به خشم آمد و به خشم او را نهیب کرده، فرمود: برو و دور شو از من زیرا که تویی شیطان و می‌خواهی به من بدی کنی.»

و در متی (16 23) نیز می‌فرماید: «اما عیسی برگشت» پطرس را گفت: دورشو از من ای شیطان که باعث لغزش من می‌باشی!»

و در فصل 92 و 93 برنابا می‌فرماید: «(14) پس یسوع چون کثرت جمعیت را که زمین را به مردم پوشانیده بود دید، متحیر شد (15) و به شاگردان خود فرمود: شاید شیطان در یهودیه فتنه‌ای برپا کرده، (16) خدا دور کند از شیطان تسلّطی را که او راست برخطاکاران (17) و چون این بفرمود مردم نزدیک شده بودند (18) پس همین که او را شناختند بنا کردند به فریاد زدن: مرحبا به تو ای خدای ما و بنا کردند به سجده نمودن به او چنانچه به خدا سجده می‌کنند. (19)

پس یسوع آهی کشیده، فرمود: از من دور شوید ای دیوانگان، زیرا که من می‌ترسم از این که زمین دهن‌باز کند و مرا با شما برای کلام ممقوت شما فرو ببرد (20) از این رو مردم ترسیدند و مشغول گریه شدند. (1) آن وقت یسوع دست بلند

نموده، اشاره به سکوت فرمود (2) و فرمود: به درستی که هرآینه شما گمراه شدید گمراهی بزرگی، ای اسرائیلیان، چه شما مرا خدای خود خواندید و حال آن که من انسانی هستم (3) و همانا می‌ترسم که از این رو خدا به شهرمقدس و بای سختی فرود آورده، آن را تسلیم کند برای بندگی نمودن به اجانب (غربا)، (4) بر شیطانی که شما را با این اغوا نمود هزار لعنت باد.

(5) و چون یسوع این بفرمود به هر دو دست خود لطمه بر روی خود زد (6) پس در عقب آن گریه سختی به ظهور رسید؛ به اندازه‌ای که کسی نشنید آنچه

رایسوع فرمود (7) پس از این جهت مرتبه دیگر دست خود رابلند کرده، اشارت به سکوت فرمود، (8) چون گریه مردم آرام گرفت بار دیگر به سخن درآمده، فرمود:

(9) گواهی می‌دهم روبه روی آسمان و هرچه را بر زمین است گواه می‌گیرم که از هرچه شما گفته‌اید من بیزارم، (10) زیرا که من انسانی هستم زاییده شده از زنی که فناپذیر و از جنس بشر است و در معرض حکم خداست و مبتلا به رنج خور و خواب و سرما و گرما است مثل سایر بشر، (11) از این رو وقتی که روز خدا برای جزادادن بیاید، سخن من مثل شمشیری خواهد بودکه می‌شکافد هرکه را که اعتقاد بورزد که من بالاتر از انسان هستم.»

انجیل برنابا به جرم کشف این فریب و انکار شدیدی که در موردصلیب و تثلیث و سایر بدعت‌های پولس و مانند او دارد، مورد طعن پیروان پولس قرار گرفته و از جمله آنان پاپ جلاسیوس اول است که برحسب آنچه در دایرة المعارف انگلیسی، طبع 13، ص 180 مرقوم یافته، وی در سال 496 میلادی، یعنی 118 سال پیش از بعثت پیامبر اسلام فرمانی مبنی بر نهی از مطالعه انجیل برنابا صادر کرد.

قرآن و رفع تهمت از مسیح علیه‌السلام

قرآن در موارد گوناگون که از حضرت مسیح سخن می‌گوید او را از شوائب نقص و گناه و ناپاکی مولد و نسب، و بی مهری به مادر، و همچنین از سایر انحرافات مبرا ساخته و از اتهامات اناجیل تبرئه می‌کند.

از جمله در آیات 29-34 سوره مریم‌راجع به ماجرای اتهام زنا به حضرت مریم علیهاالسلام و تکلّم عیسی در گهواره، و تبرئه خود و مادرش از ناپاکی مولد، و اثبات طهارت ابدی نسب خویش، و سایر جهات، می‌فرماید:

«قال اِنّی عبداللّهِ آتانِیَ الکِتابَ وَ جَعَلَنی نَبِیا (30) وَ جَعَلَنی مُبارَکا اَینَما کُنتُ و اَوصانی بالصَّلوةِ وَ الزکوةِ مادُمتُ حیّا (31) وَ بَرّا بِوالِدَتی وَ لَم یَجعَلنی جَبّارَا شَقِّیا (32) وَ السلامُ عَلیّ یَومَ وُلِدْتُ و یَومَ أَموتُ و یَومَ اُبْعثُ حیّا(33) ذلک عیسی بْنُ مریَمَ قَول الحَقِّ الّذی فیهِ یَمتَرونَ.»

ترجمه: 29 - [عیسی در گهواره به امر خدا به سخن آمد و گفت:] همانا من بنده خدایم که مرا کتاب آسمانی و شرف نبوت عطا فرمود (30) و هرکجا که باشم و در هرجا که بوده‌ام [در صلب پدران و رَحِمِ مادران و هنگام تولد تا گاهِ مردن] مرا مبارک و پاک و مایه برکت و سربلندی قرارداد، و تازنده‌ام به نماز و روزه مرا سفارش فرمود (31) و به نیکویی و مهربانی با مادر توصیه نموده و مرا ستمکار و بی مهر و عاطفه قرار نداد [چنانکه اناجیل گوید] (32) و سلامتی و پاکی از هر جهت [جسمی و روحی و نسبی] با من بوده و هست، از هنگامی که تولد یافتم و روزی که از جهان بروم، و زمانی که (قیامت) برای زندگی ابدی باز انگیخته شوم (33) این است عیسی پسر مریم و گفتار حق در باره او همانست که بیان شد، آن حقایقی که در مورد آنها دچار شبهه و تردید بوده‌اید.

مقصود از آیه 33 این است که عیسای پیامبر که فرستاده خدا بوده برخلاف پندار ناروای شما (اهل کتاب) خدا و پسر خدا نبوده، بلکه بنده خدا و فرستاده او بوده است و نسبت به مادر بی مهر نبود، بلکه معدن رحمت و عطوفت بود، از نظر نسب ناپاک و اولاد زنا نبود بلکه نسلش تا آدم( علیه‌السلام ) پاک و مطهر بوده است و... و به صریح لهجه و تعبیرات گوناگون کتاب و آئین و پیامبر بزرگوار اسلام راآخرین کتاب (1) و آیین (2) و ختمِ (3) انبیا و رسل الهی معرفی نموده است.

قرآن خاتم کتب آسمانی

قرآن مجید در آیاتی چند، خود را خاتم کتب آسمانی معرفی کرده و نزول کتاب آسمانی را پس از خود ممتنع و ناشدنی خوانده و می‌فرماید:

«وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقا وَّ عَدْلاً لا مُبْدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ»(انعام15)

ترجمه: ای پیامبر کلمات و آیاتِ پروردگارت که راهنمای راستی و عدالت است [با نزول قرآن] پایان یافت، هیچ قدرت و شخصیتی توانایی و یارای آن ندارد که آیات قران را تبدیل به آیاتی دگر کند، و یا کتابی بیاورد که جایگزین قرآن شود، و خدا شنوا و داناست:

جمله «وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقا وَّ عَدْلاً»، آیات صدق و عدلِ آسمانی را که

راهنمای راستی و عدالت است با نزول قرآن پایان یافته معرفی کرده، و در نتیجه، آنچه را که پس از قرآن به نام کتاب آسمانی خوانده شود کذب و ظلم خوانده است.

و جمله «وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ»، اشاره به این است که پروردگار یاوه‌گوئی‌ها و گزاف مدعیان کتاب آسمانی پس از قرآن را می‌شنود و به انحراف و عجز آنان از چنان اندیشه ناروایی آگاه است.

2- و در آیه 27 سوره کهف نیز می‌فرماید:

«وَ اُتلُ ما اُوحِیَ اِلَیکَ مِن کِتابِ رَبِّکَ لاَ مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ لِن تَجِدَ مِن دُونِهِ مُلتَحَدا»

ترجمه: آنچه از آیات کتاب پروردگار بر تو [ای پیامبر!] وحی شده برای جهانیان بخوان، هرگز احدی آنها را تبدیل نتواند کرد، و تا انقراض جهان به جز قرآن پناهگاهی برای ره‌گم کردگان نتوانی یافت.

چنانکه مشاهده می‌شود، آیه فوق بالفظ «لَن» (که در لغت عرب برای نفی ابدی استعمال می‌شود) ابدیّتِ قرآن را اثبات، و آن را تا انقراض بشریت به طور انحصار، هادی و پناه ره‌گم کردگان معرفی نموده است.

3- و در آیه 42 سوره فُصِّلت، حاکمیت و غلبه کّلی قرآن را بر عموم کتب پیامبران مورد بحث قرار داده، می‌فرماید:

«اِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِالذِّکرِ لَمَّا جآءَهُم وَ اِنَّهُ لَکِتابٌ عَزیزٌ (ما در استدلال باین جمله برخلاف آنچه بعضی از نقّادین پنداشته‌اند، نیازی به این نداریم که «الباطل» را به معنی «المبطل» بگیریم، تا استدلال برخلاف ظاهر لفظ لازم آید، بلکه با حفظ معنی «الباطل» گوئیم:

از لحاظ آنکه توجهِ نسخ و ابطال (از ناحیه مقام و یاقانونی که قبل و یا بعد از قرآن است) باین کتاب آسمانی، نتیجه‌اش راه یافتن باطل و بطلانست بسوی آن، روی این اصل جمله فوق با نفی نتیجه که «اتیان الباطل» است خواسته نفی هرگونه مبطل و ناسخی را در باره قرآن کرده و آنرا تا انقراض جهان باقی و ثابت معرفی نماید. لا یّاتیهِ الباطِلُ مِن بَینِ یَدَیهِ وَ لا مِن خَلفِهِ تَنزیلٌ مِن حَکیمٍ حَمید.»

ترجمه: آنان که ذکر الهی (قرآن) را به هنگام نزول آن انکار نمودند [در گمراهی آشکارند] در صورتی که این کتاب مجید آسمانی دارای حاکمیت و غلبه

مطلقه بر عموم کتب آسمانی است، آنچه بخواهد قرآن را باطل و قوانین محکمه آن را از حکومت برکنار سازد، نه پیش از او آمده و پس از آن هم تاابد نخواهد آمد، این

کتاب فرستاده پروردگاری است که آنچه فرموده، محکم و از روی حکمت و مصلحت ابدی فرموده و این موهبت بزرگ مورد ستایش عموم خردمندان است.

4- و در آیه 91 سوره نحل، قرآن را «تبیان کل شی‌ء» خوانده، می‌فرماید:

«وَ نَزَّلنا عَلَیْکَ الکِتابَ تِبیانا لِکُلِّ شیی‌ءِ وَ هُدیً وَ رَحمَةً وَ بُشری لِلمُسلِمینَ.»

ترجمه: ما این کتاب را برتو فرستادیم با این موقعیت که کلیه راه‌های سعادت و تمامی نیازمندی‌های بشریت را بیان و جبران کند، و برای آنان که در برابر حق سر تسلیم فرود می‌آورند، هدایت و رحمت و بشارت به نعمت‌های ابدی باشد.

5- و در آیه 38 سوره انعام می‌فرماید: «ما فَرَّطنا فِی الکِتابِ مِن شَیی‌ءٍ».

ترجمه: هیچ گونه کوتاهی و نقصان در قرآن وجود ندارد.

6- و نیز می‌فرماید: «لا رَطْبٍ وَ لایَابِسٍ اِلا فِی کِتابٍ مُّبِینٍ» [انعام 59]

ترجمه: آنچه شاید و باید دراین کتاب که روشن کننده حقایق است بیان شده است.

در برخی از فرمایشات حضرت مولی الموحدین امیرالمؤمنین علیه‌السلام نیز به خاتمیت قرآن اشاره شده و از جمله می‌فرماید:

«وَ کِتابُ اللّهِ بَینَ أظْهُرِ کُم ناطِقٌ لایَعْیی لِسانُهُ وَ بَیتٌ لاتَهدَمُ اَرکانهُ وَ عزٌ لاتُهزَمُ اعوانهُ» [نهج البلاغه]

ترجمه: کتاب خدا در برابر شماست، این کتاب گوینده‌ای است که هیچ گاه از تکلّم باز نمی‌ایستد [تا انقراض جهان رهبر آدمیان است] و خانه‌ای است که پایه‌هایش ویران ناشدنی است و عزت و عظمتی است [برای انسانیت] و غلبه و سیطره‌ای است بر عموم کتب، که هیچ گاه یارانش مغلوب و منکوب نمی‌گردند.

و نیز می‌فرماید:

«وَ اعلَمُوا: اَنّهُ لَیسَ علی اَحَدٍ بَعدَ القُرآنِ مِن حاجَةٍ وَلا لاَحَدٍ قَبلَ القُرآنِ مِن غِنیً.»⁽¹⁾

ترجمه: خدا آنچه را که بشر تا انقراض جهان از احکام دینی بدان نیازمند است در قرآن نازل کرده و برای پیامبرش بیان فرموده است.

و از حضرت باقر علیه‌السلام روایت شده که: «انّ القرآن یجری کجری الشمس.»

ترجمه: جریان تابش انوار قرآن بر اجتماعات بشری در اعصار زندگی، همچون جریان خورشید است [چنان که برای خورشید کهنگی و نسخی تا انقراض جهان نیست، خورشید فروزان قرآن نیز همدوش با عمر جهان بر بشریت تابش می‌کند.]

و از حضرت رضا علیه‌السلام منقول است که در وصف قرآن فرمود: «لا یخلقُ علی الازمنةِ لانّه لم یجعل لزمان دون زمان بل جعل دلیل البرهان و حجّة علی کل انسان لایاتیه الباطل من بین یدیه و لا من خلفه تنزیلٌ من حکیمٍ حمید.»

ترجمه: قرآن مجید با گذشت زمان [و تکامل عقل و علم] کهنه نمی‌گردد، زیرا این کتاب آسمانی [برخلاف سایر کتب الهی] تنها برای بعضی از منه و اعصار نازل نشده، بلکه [خدا آن را[ برای هر انسانی [بدون استثنا] حجت کافی و برهان وافی قرار داده، و هیچ گاه بطلان و نسخ از جهت قوانینی که قبل و یا بعد از قرآن مقرر گشته و یا جعل شود متوجه این قانون الهی نخواهد شد.

ترجمه: بدانید که پس از تابش انوار هدایت قرآن هرگز احدی را به کتاب و قانون دیگری نیاز نیست و به جز قرآن قانون دیگری نیست که نیازمندی‌های دینی و روحانی را رفع کند.

و نیز می‌فرماید:

«وَ علَیکم بکتابِ اللّهِ فَانّهُ الحبلُ المتینُ و النّورُ المبین (الی قوله) لا یَعوج فیقامُ و لایزیغ فَیُسْتَعتَب.»

ترجمه: بر شما باد که به کتاب اللّه (قرآن) منحصرا تمسک جویید که او پیوندی است متین و ناگسستنی میان خدا و بندگان و نوری است که حقایق را آشکار می‌کند، کجی در آن نیست تا نیازی به تصحیح داشته باشد، و مجعوله و انحرافی در آن راه ندارد تا مورد عتاب و سرزنش قرار گیرد [مانند کتب منسوخه.]

قرآن و عهدین

بشارت به خاتمیت آیین مبین اسلام که از مسلّمات کلیه فرق اسلامی است، در قرآن و سایر کتب پیمبران به صریح لهجه مذکور، وبرای روشن شدن اذهان خوانندگان به طور فهرست بدانها اشاره می‌شود.

1- در آیه6 باب‌سوم کتاب حقوق نبی گذشت که فرمود: «هَلِخُوت عوُلام لو.»

ترجمه: راه‌ها و سنن آن قدوس که از کوه فاران (حری) جلالش آسمان‌ها را پوشانیده عالمی و جهانی است؛ یعنی هم از نظر عمومیت دعوت مانند عالم است که جایگاه همگی آفریدگانست و هم عمرش همدوش و برابر عمر عالم انسانی و حیات بشریت است.

چنان که از پیامبر اسلام ماثوراست که فرمود: «اَنَا و الساعةُ کهاتَینِ»؛ من و ساعت (رستاخیز) همچون دو انگشت برابر یکدیگریم، و عمر شریعت من با عمر جهان یکسان است.

2- و در انجیل برنابا (فصل 42) نیز اشاره به خاتمیت آیین اسلام کرده، می‌فرماید:

«(14) و من نمی‌شمارم خود را مانند آن که از او سخن می‌رانید، (15) زیرا که

من لایق آن نیستم که بگشایم بندهای جرموق یا دوال‌های نعل رسول‌اللّه صلی الله علیه و آله را که او را مسیّا (مسیا در اصطلاح انجیل برنابا حضرت محمّد صلی الله علیه و آله است که در آیه 17 آیین او را بی‌نهایت و ابدی معرفی فرموده است). می‌نامید (16) آن که پیش از من آفریده شده و زود است بعد از من بیاید (17) و زود است بیاورد کلام حق را و نمی‌باشد آیین او را نهایتی.»

3- قرآن نیز در مورد خاتمیت اسلام می‌فرماید:

«اِنَّ هذَا القُرانَ یَهدی لِلَّتی هِیَ اَقوَمُ» [اسراء 9]

ترجمه: اگر شریعت اسلام را یکسو و سایر شرایع آسمانی را که برای سراسر حیات بشر در کلیه ادوار مقدر است سویی دگرنهیم، شریعت اسلام از همه آنها استوارتر است، و این خود معنی خاتمیت و شریعت آخرین می‌باشد.

4- و در آیه 161 سوره انعام می‌فرماید:

«قُلْ اِنَنی هَدانی رَبّی اِلی صِراطٍ مُستَقیمٍ دِینا قِیَما مِلَّةَ اِبراهیمَ حَنیفا»

ترجمه: به جهانیان بگو: پروردگار، مرا به راهی راست رهبری فرموده و آن دینی است قیّم و زوال‌ناپذیر که بنیادش از همان سنت و رویه ابراهیم است.

5- و در سوره بیّنه پس از آن که می‌فرماید: «مشرکین دست از عقیده باطل خود بر نمی‌داشتند جز آن که فرستاده خدا با آیات و بیّنات فرا رسد و آیات کتاب

قیّم را برایشان بخواند، اینان دستوری ندارند جز آن که خدای را با نیّت پاک پرستش کنند، نماز بخوانند و...»، می‌فرماید: (وَ ذلِکَ دینُ القَیِّمَةٍ» (آیین اسلام) دینی است قیّم و زوال‌ناپذیر.

6- و در آیه 85 سوره آل عمران می‌فرماید:

«وَ مَن یَبْتَعُ غَیْرَ الاْءِسْلامِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِی الاَْءخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِینَ».

ترجمه: هرکه جز آیین اسلام در جستجوی آیینی دیگر برآید، تا ابد و

انقراض جهان از او پذیرفته نیست و روز رستاخیز از زیانکاران است.

7- و در ایه 3 سوره مائده می‌فرماید: «الیَومَ اکمَلْتُ لَکُم دینکم و أتْمَمْتُ عَلَیْکُم نِعْمَتی وَ رَضیتُ لَکُمُ الاسلامَ دینا».

ترجمه: امروز که پیامبر اسلام عهده‌دار هدایت بشر است، دین را برای شما تکمیل و نعمت را برای شما تمام کردم، و خشنودم که برای همیشه بر دین اسلام باقی باشید.

و چنانکه روشن است آیات فوق آیین اسلام را پابرجاترین راه هدایت و دین قیّم و زوال‌ناپذیر و گرویدن به غیر آن را تا انقراض جهان غیرقابل قبول خوانده و آن را کمال و بلوغ دیانت و تمام نعمت معرفی فرموده است.

و در روایات وارده از ائمه اسلام علیهم‌السلام نیز به ابدیّت آیین مبین اسلام تصریح شده و از جمله حضرت علی بن ابی طالب علیه‌السلام می‌فرماید: «اِنَّ هذَا الاِسلامَ دینُ اللّهِ الّذی ارتضاهُ لنَفسه، تا آنکه فرماید: ثُمَّ جَعلَهُ لاَانفِصامَ لِعُروتِه وَ لا فَکّ لِحلقَتِه ولاانهدامَ لاَساسِه ولازوالَ لِدَعائمِه وَلا انِقلاع لِشَجَرَتِه وَ لاَانِقطاعَ لِمُدَّتِهِ» (النهج ج 2/174/175)

ترجمه: اسلام همان آیینی است که پروردگار بزرگ آن را در میان ادیان برگزیده و قوانین آن را به اندازه‌ای استوار فرموده که دستاویز آن پایان‌پذیر و حلقه‌اش گسستنی نیست، اساس و بنیادش انهدام نمی‌پذیرد و ارکانش زایل و نابود نمی‌گردد و درختش هرگز از ریشه بیرون نمی‌آید. و مدت و دوران او تمام نمی‌شود (چرا که آن دین کامل و جاوید خواهد بود).

تصدیق خاتم انبیا صلی الله علیه و آله نسبت به انبیاء گذشته علیهما السلام

قرآن در آیات خود رسول خدا صلی الله علیه و آله را مصدق انبیاء خوانده و تصریح می‌کند

که پروردگار از ازل با عموم پیامبران پیمان گرفته که به آن حضرت ایمان آورده و یاریش کنند؛ چنان که می‌فرماید:

8 - وَ اِذا اَخَذَ اللّهُ میثاقَ النَّبیّین (1) لَما آتیتکُم مِن کِتابٍ وَ حِکَمةٍ (2) ثُمّ جائکُم رَسُولٌ (3) مُصَدقٌ لما معَکُم (4)لَتُؤمِنُنَّ به (5) وَ لَتَنصرنّهُ (6) قال ءَاقررتُم و اَخَذتم عَلی ذالِکم اِصری، قالوا: أقررنا (7) قالَ: فاشهَدوا و انَا مَعَکم مِنَ الشاهِدینَ (8). [آل عمران 75]

ترجمه: به یاد آور [ای پیامبر!] هنگامی را که پروردگار از عموم پیامبران پیمان گرفت که چون به شما کتاب و حکمت عطا کردم، و پس از همگی شما پیامبری به سوی شما فرستادم که او شما و آنچه باشماست تصدیق کند، شما باید به آن بزرگوار ایمان آورده و یاریش کنید، سپس فرمود: ای پیامبران! به این پیمان اقرار نمودید! و این بار گران را بردوش نهادید؟ گفتند: ما همگان اقرار نمودیم. فرمود: [براین اقرار و پیمان و تعهد نصرت و ایمان] گواه باشید و من نیز با شما گواه خواهم بود.

جملات هشتگانه آیه فوق به بیان ذیل، خاتمیت و افضلیت پیامبر بزرگوار اسلام را ثابت و مقام سلطنت و رسالت بر انبیای گذشته را ویژه آن حضرت می‌سازد.

جمله 1 به طور ابهام حکایت از زمانی می‌کند که پروردگار عموم پیامبران را گرد آورده و از تمامی آنان پیمان نصرت و ایمان به حضرت ختمی مرتبت را [که مدلول جمله 5 و 6 است] گرفته است.

و کلمه «النبیین» که به اصطلاح جمع محلیّ به الف و لام است، برحسب قواعد شامل عموم افراد بوده و روی این اصل احدی از پیامبران الهی از این پیمان بیرون نیستند.

جمله 2 و 3 و 4 بیان وقتِ نصرت و ایمانِ به آن حضرت است که (2) چون

به شما کتاب و حکمت عطا فرمودم (3) و پس از همگی شما پیامبری به سوی شما فرستاده شد که (4) گفته‌ها و آنچه با شما بوده است را تصدیق نمود (5) به او ایمان

آورید (6) و یاریش کنید.

جمله 3 دو امتیاز و مقام اختصاصی برای پیامبر بزرگوار اسلام ثابت می‌کند؛ اول خاتمیّتِ آن حضرت است که مدلولِ کلمه «ثّم» می‌باشد، زیرا این کلمه که به معنی تراخی و تأخیر است ظهور نور قدوسی محمّدی صلی الله علیه و آله را پس از عموم پیامبران دانسته وحتی فاصله‌ی ممتدی را هم که بین آن حضرت و پیامبران بوده بیان کرده است.

دوم اینکه عموم رسل الهی فرستاده به سوی امت‌هایی هستند که عهده‌دار هدایتشان بوده‌اند، و جمله «جائکم» که خطاب به عموم پیامبران است، اضافه بر مقام رسالت به معنی فوق، بر عظمت آن حضرت افزوده است که آن بزرگمرد آسمانی فرستاده به سوی پیامبران نیز هست.

و جمله 4 نیز امتیاز دیگری است برای آن حضرت که تصدیق کننده رجال وحی است، و هر که از تصدیق او خارج شود از رجال وحی بیرون است.

و جمله 5 پیامبران را ملزم به ایمان به آن حضرت نموده و تصدیق و اعتراف به او را از شرایط رسالت و لوازم نبوت ایشان قرار داده است.

و جمله 6 نصرت آن حضرت را برایشان واجب نموده که هریک به نوبه خود پیروان خویش را به ظهور این نیّر اعظم و چراغ هدایت آگاه ساخته، به آمدنش بشارت دهند.

و در جمله 7 از پیامبران براین پیمان اقرار و اعتراف گرفته و بارگران را به عهده آنان ثابت نموده است.

و در جمله 8 به آنان امر فرموده که به موقع خود براین پیمان گواه باشند و

ذات اقدس حق نیز خود را در زمره گواهان به شمار آورده است.

بنابراین آنچه گذشت از آیه فوق مستفاد می‌گردد که پروردگار در باره ایمان و نصرت حضرت ختمی مرتبت در ازل از عموم پیامبران پیمان گرفته، و احدی جز وی که مصدق الانبیاء و خاتم الرسل است باقی نمانده، و آن حضرت نبی الانبیاء و رسول الرسل است که آنبیاء نسبت به وی امت و پیروند، و عموم رجال وحی بر پیمان ایمان و نصرت وی پایدار، و پروردگار با آنان براین پیمان گواه است.

آیا پس از این پیامبر، پیامبر دیگری ممکن است؟ و آیا با این تصریحات جرئت دعوی نبوت پس از پیامبر اسلام برای احدی باقی می‌ماند؟

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله آخرین پیامبر خدا

در آیه 3 سوره احزاب موافق آیه 75 آل عمران که آن حضرت را خاتم رسولان خوانده بود، اضافه بر این مقام، آن حضرت را خاتم پیامبران معرفی کرده، می‌فرماید:

«ما کانَ محمّدٌ اَبا اَحَدٍ مِن رِجالِکُمْ، وَلکِنْ رَسُول اللّهِ وَ خاتَمَ النَّبیینَ.»

ترجمه: حضرت محمّد صلی الله علیه و آله پدر یکی از مردان شما نبوده بلکه وی فرستاده خدا و آخرین پیامبران است.

در کتاب لغت عربی میان معنی خاتَم و خاتِم فرقی ننهاده و هر دو را به معنی آخرین ذکر کرده‌اند.

چنانکه در مجمع البحرین می‌گوید: «خاتَم النبیین، ای: آخرَهم لیس بعده نَبِی.»

خاتم النبیین، یعنی آخرین پیامبران که پس از وی پیامبری نیست.

صراح اللغة می‌گوید: خاتِم و خاتَم و خیتام و خاتام، همگی دارای یک معنی

هستند و آن آخرین است.

گرچه در صراح اللغة نیز می‌گوید: یکی از معانی خاتَم انگشتری است که با آن مهر زنند، ولی دز این صورت دلالت آیه فوق بر خاتمیت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله روشن‌تر و صریح‌تر خواهد بود.

زیرا معنی خاتم النبیین چنین می‌شود که حضرت محمّد صلی الله علیه و آله در میان پیامبران همچون انگشتری است که با آن مهر می‌زنند (سابقا مرسوم بوده که اشخاص نام خود را روی نگین انگشتر ترسیم کرده و با آن نامه‌ها و اسناد را مهر می‌کرده‌اند، و جهت این که مهر را خاتم گویند این است که مهر در آخر نامه زده می‌شود و خاتم به معنی آخر و پایان است.)

روی این اصل همان گونه که مهر آخر نامه شاهدِ صدق و صحّت مندرجات

نامه است، و چنانچه در زیر مهر چیزی به مطالب نامه افزوده شود از درجه اعتبار ساقط و کذب و جعل شناخته می‌شود رسالتِ پیامبران نیز تنها با تصدیق و گواهی پیامبر بزرگوار اسلام شناخته شده، و هرکه پس از آن حضرت دعوی نبوت و رسالت کند، دعویش کذب و از درجه اعتبار ساقط، و در حکم عباراتی مجعولست که در زیر مهر و امضا نوشته شود.

شخصیت علی علیه‌السلام بین انبیای گذشته

فضایل امیرالمؤمنین علیه‌السلام در کتب عهدین

چنان که گذشت بخشی از بشارت‌های کتب عهدین مربوط به امامت امیرالمؤمنین و فرزندان آن حضرت تا امام زمان عجل اللّه فرجه الشریف است و در ضمن آن بشارت‌ها گمراهی حاکمان ظالم بعد از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نیز یادآوری شده است.

در این زمینه مناسب دیدم از کتاب «ابلیا» که تألیف آقای حکیم سیالکوتی، از پژوهشگران محترم دوران گذشته است و به فارسی ترجمه شده استفاده کنم. وی برای بررسی اعتقادات خود و اطمینان به حقانیت اسلام و تشیع کتب عهدین را بررسی نموده و حقایقی رادر مورد اسلام و مذهب تشیع علوی به دست آورده است و بعد از تأمین اعتقادات خود آن را به صورت کتابی درآورده.

اینک عین عبارات کتاب یادشده در اختیار خوانندگان قرار می‌گیرد.

رساله ایلیا و بشارت‌های آن درباره امیرالمؤمنین علیه‌السلام

رساله «ایلیا» که ترجمه فارسی آن هم اکنون از نظر خوانندگان محترم می‌گذرد از تألیفات گران‌بهای حکیم سید محمود سیالکوتی است. وی که از دانشمندان بی تعصب و از کاوشگران ژرف اندیش به شمار می‌رود، مدت 32 سال در سلک اهل

حدیث بوده و در همان زمان، کتاب‌هایی نوشته و به نشر چند جریده و مجله اشتغال داشته است.

و در عین حال چون مذهبش به او آرامش روحی نبخشیده، برای تحقیق و رسیدن به مذهب صحیح، به هر راهی رفته و به هر روزنه امیدی نظر انداخته است، تا سرانجام، کل مقصود را از بوستان ولای علی علیه‌السلام چیده و به آرامش روحی و ثروت

معنوی نایل شده است.

مترجم می‌گوید: این خود، پرسشی است که چرا برخی دانشمندان کاوشگر، از مذهب خود به مذهب تشیع می‌گرایند ولی تاکنون هیچ دانشمندی از این مذهب به مذهب دیگر نگراییده است؟ (ان فی ذلک لآیات لاولی الالباب).

سپس می‌گوید: در کتب مقدس پیشین، از آمدن خاتم پیامبران حضرت محمّدبن عبداللّه صلی الله علیه و آله ، و جانشین وی حضرت علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام بشارت داده شده، اما مخالفان اسلام، نخواسته و نمی‌خواهند این حقیقت را آشکار کنند، بلکه برای از بین بردن آن بسی کوشیده و می‌کوشند.

مثلا در انجیل صحیفه غزل الغزلات، چاپ لندن، سال 1800 میلادی، باب 5، آیه 1-10 سخنانی از حضرت سلیمان علیه‌السلام راجع به پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله و امیرالمؤمنین علیه‌السلام به طور غیرصریح دارد تا در آخر، صریحا می‌فرماید: «خلومحمّدیم»، او دوست و محبوب من محمّد صلی الله علیه و آله است.

ولی از انجیل هایی که بعد از سال 1800 م چاپ شده، جمله «خلومحمّدیم» حذف گردیده است.

و همچنین لفظ «ایلیا» یا «ایلی» یا «آلیا» که در کتب مقدس پیشین ذکر شده، مخالفان حق، می‌کوشند ثابت کنند که مراد از آن، خدایا، الیاس، یا مسیح، یایوحنا

است نه حضرت علی علیه‌السلام .

ناگفته نماند که بعضی از روحانیان با انصاف مسیحی که در باره «ایلیا» یا «ایلی» یا «آلیا» تحقیق کرده‌اند و از زندان تعصب رهایی یافته‌اند حقیقت امر را بیان نموده‌اند.

یکی از آنان Mr.J-B-Galidonاست که چنین می‌نویسد:

In the language of oldest and present habrew the word "Allah" or "Allia" is not in the meanings of god or alla but this word is showing that in the next and last time of this word any one will become nominates allia or ailee (A note book on Old and New Testaments of Bible)

(چاپ لندن، سال 1908 میلادی، جلد اول، صفحه 428).

ترجمه متن انگلیسی:

«در زبان‌های عبرانی باستانی کلمه «ایلیا» یا «ایلی» به معنای خدا یا «اللّه» استعمال نشده و نمی‌شود، بلکه کلمه مذکور نشان می‌دهد که در زمان آینده یاآخرالزمان، شخصی خواهد آمد که نامش ایلیا یا ایلی باشد.»

به هر حال پیشگویی‌ها و بشارت‌ها راجع به پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله و امیرالمؤمنین علیه‌السلام بسیار شده است و ما در این رساله به اندکی از آنها اشاره می‌کنیم و به خواست خدا ثابت می‌نماییم که مراد از «ایلیا» یا «ایلی» یا «آلیا» وجود مقدس امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام است که عزیزترین و محترم‌ترین مردم نزد پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بوده و پیامبران گذشته هم وی را عزیز و محترم دانسته، بدو توسل می‌جسته‌اند و همبستگی او را با پیامبرخاتم صلی الله علیه و آله خبر می‌داده‌اند.

پیشگویی شری کرشن جی در باره امیرالمؤمنین علیه‌السلام

در جنگ مشهوری که بین «پاندوها» و «کوروها» واقع شد «شری کرشن جی» به میدان جنگ تشریف آورد و چون دید طرفداران حق، بسیار اندک و طرفداران باطل، بی شمارند و مانند مور و ملخ، زمین را فرا گرفته‌اند، پیروان خود را موعظه کرد و آنچه لازم بود به آنان فرمود سپس به گوشه‌ای رفت و زمین ادب بوسید و با پروردگار خود، به مناجات پرداخت و گفت:

1- (هنود، وی را یکی از پیامبران می‌دانند و چون مؤلف بزرگوار به شرح حال او اشاره نفرموده، ما در پایان رساله، بیوگرافی وی را به طور مختصر آوردیم. کلمه «شری» و «جی» که در اول و آخر اسم آورده شده جزء اسم نیست و برای احترام می‌باشد مانند: حضرت، جناب و آقا که در فارسی معمول است. (مترجم)

2- (در زبان اردو و سانسکریت و هندی این گونه «ه» (هوز دوچشمی) صدای بسیار خفیفی دارد و تقریبا مانندهای غیرملفوظ فارسی است مانند: (خانه، گریه، خنده) و اگر به صورت دیگر (هوزغیر دوچشمی) نوشته یا تلفظ شود، معنای کلمه تغییر می‌کند. حرف «ی» نیز دو قسم است یکی همین که در این کلمه است و دیگری بدین صورت «ی». اولی همیشه صدای کسره می‌دهد و اگر مانند دومی نوشته یا تلفظ شود معنی کلمه تغییر می‌کند. (مترجم)

3- «مندر» لفظ سانسکریت و به معنای مطلق پرستشگاه است ولی اکنون مردم هند، فقط آن را بربتخانه اطلاق می‌کنند. (مترجم)

4- حرف «ن» نیز دوقسم است: نقطه دارویی نقطه، دومی صدایی بسیاربسیار خفیف دارد که به تلفظ در نمی‌آید و اگرمانند نقطه‌دار، نوشته یاتلفظ شود معنای کلام تغییر می‌کند و باید دانست که جای آن همیشه در آخرکلمه است. مانند: مین راکشسون و غیره(مترجم)

5- (رساله «کرشن بینتی» نوشته «پندت رام دهن» ص 72 از انتشارات ساگری پستکالیه دهلی تاریخ چاپ 1931 میلادی).

ترجمه: «ای خدای بزرگ جهان و روح عظیم هستی تو را به ذات پاک خودت سوگند می‌دهم و به آن کسی که باعث ایجاد زمین⁽¹⁾و آسمان و حبیب تواست و به آن کسی که عزیز و بسیار محبوب او و نامش «آهلی» است و نزدیک «سنگ سیاه» در بزرگ‌ترین پرستشگاه‌های جهان، جلوه گر خواهد شد عرض حال مرا بشنو و خواسته‌ام را بپذیر. اهریمنان و دروغگویان را نابود ساز و راستان را پیروزی مرحمت فرمای. ای خدا! ای ایلا! ای ایلا! ای ایلا!»

آهلی از الفاظ باستانی سانسکریت است که در زبان عرب، علی یا عالی تلفظ می‌شود و فرموده خود شری کرشن جی:... هرگونه ابهام را از کلمه آهلی دور ساخته به طوری که جز بر وجود مقدس امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام بر دیگری صدق نمی‌کند، لذا نیاز به گفتگو در پیرامونش نیست.

و اما لفظ ایلا:

یکی از دانشمندان بزرگ دینی هنود می‌گوید: در زبان‌های باستانی عهد پراچین نیز یک نوع زبان سانسکریت، وجود دارد که ادعا شده قدیمی‌ترین زبان‌هاست. دراین زبان نیز الفاظی هست که اکنون درخواندن، نوشتن و تکلم، استعمال نمی‌شود.

«ایلا» که یک نام است از همین الفاظ به شمار می‌آید و معنایش بسیار بلندمرتبه یا بسیار ناموراست و آهل یاآهلی یا آلی از همان لفظ ایلا گرفته شده،

چنان که در زبان عربی اعلی، عالی، علی، تعالی و غیره گفته می‌شود در «ویدها»1 این‌گونه الفاظ، بسیار است و بر خواننده مشتبه می‌شود که آیا این الفاظ، عربی

1- «وید» از قدیمی‌ترین کتب مقدس هندوها است و خودشان آن را الهامی و منبع تمام علوم می‌دانند و آن به زبان سانسکریت باستانی است که باسانسکریت این زمان، بسیار تفاوت دارد. و به همین جهت است که از دانستن سانسکریت این عصر نمی‌تواند مطالب ویدرا به طور صحیح فهمید و بدین سبب در ترجمه‌های وید که به وسیله دانشمندان مختلف، صورت گرفته اختلافات بسیار وجود دارد.

«وید» مأخذ مهم تاریخ هند و قوم آریا پنداشته شده است. نثر در وید کمتر و بیشتر آن را نظم تشکیل داده است.

ویدرا تعداد چهار است: 1- رگ وید؛ 2- یجُر وید؛ 3- سام وید؛ 4- اتهر و وید.

این پاورقی از صفحه 19-21 کتاب «هستری آف اندیا» نوشته «رام رکهامل ملهوتره» که به اردو نگارش یافته بود، با اندکی اختصار به فارسی ترجمه شد به استثنای مطلب داخل پرانتز که از صفحه

5 تاریخ هند نوشته «ث. ف دولافوز»، ترجمه فخرداعی، نقل شد. ناگفته نماند که بعضی بیش از سه یا چهارهزار سال قبل از میلاد برای وید سابقه قایلند وعده‌ای هم معتقد به قدمت «ویدها» هستند و کتاب هایی هم در اثبات و رد این عقیده نگارش یافته است.

در ستایش و شناسایی خدا وجود دارد و در آن منترها پیامبران خدا نیز ستایش و توصیف شده‌اند. این کتاب مأخذ معتبر تاریخ آریاهای قدیم پنداشته شده است.

شکسته است یا سانسکریت است که داخل زبان عربی گردیده است.⁽¹⁾

در زمان قدیم که آریاها کاملاً پای بند به مذهب بودند، خواندن وید بر یکایک آنان واجب بود. در آن زمان نه بتی وجود داشت و نه بتخانه‌ای. و آنان خدای یکتا را می‌پرستیدند، ولی چون قدرت هایی مانند ماه، خورشید، هوا، آتش و غیره را مظهر خدا.

پیشگویی حضرت داوود علیه‌السلام در باره امیرالمؤمنین علیه‌السلام

1- مطعنی شل قئوتینمر⁽²⁾قث پاهینوا فی وز «ایلی» متازه امطع ملغ شلو شمائت پزانان همنیقته خلذ وقث فل «حدار» کمرتوه شیهوپلت انی قاه بوتاه خزیماه رث جین «کعاباه» بنه اشود کلیامه کاذو فثوتی قتمر عند و بریما برینم فل خلذ ملغ خایوشنی پم مغلینم عت جنحاریون.

ترجمه: «اطاعت آن بزرگواری که «ایلی» نام دارد، واجب است و فرمانبرداری از او همه کارهای دین و دنیا را اصلاح می‌کند. آن شخصیت والامقام را «حدّار» (حیدر) نیز می‌گویند.

او دستگیر و مددکار بی کسان و شیرشیران باشد. نیرو و قدرتش بسیار و تولدش در کعابا (کعبه) خواهدبود.

بر همه واجب است که دامن آن بزرگوار رابگیرند و همانند غلام حلقه به گوش اطاعتش کنند.

بشنود هرکه گوش شنوا دارد، بفهمد هرکه عقل و هوش دارد، بیندیشد هرکه دل و مغز دارد که چون وقت بگذرد، دوباره باز نمی‌گردد.»

این نوشته از نسخه خطی بسیار قدیمی زبور که نزد «اهزان اللّه مشتقی» پیشوای دینی مسیحیان بود، نقل شد.

و به قول مفتی مصر اگر مسیحیان، این نسخه را در دیدگاه عموم مردم بگذارند، مسیحیت از جهان رخت بر می‌بندد. برای اطلاع بیشتردر این باره، مراجعه شود به: مجله «الحرم» قاهره - ذیقعده 1374 ه.ق.

استمداد حضرت سلیمان علیه‌السلام از امیرالمؤمنین علیه‌السلام

در جنگ جهانی اول (1916 میلادی) هنگامی که عده‌ای از سربازان انگلیسی در چندکیلومتری بیت المقدس مشغول سنگرگیری و حمله بودند، در دهکده کوچکی به نام «اونتره» یک لوح نقره‌ای پیدا کردند که حاشیه‌اش به جواهرات گرانبها مرصّع و در وسطش، خطوطی به حروف طلایی نگارش یافته بود.

و چون آن را نزد فرمانده خود: میجرای - این گریندل» بردند، هرچه کوشید نتوانست از آن چیزی بفهمد، ولی دریافت که این نوشته به زبان اجنبی بسیار قدیمی است.

و بالاخره این لوح، به وسیله وی دست به دست گردید تا به دست سرپرست

ارتش بریطانیا «لیفتونانت⁽¹⁾» و «گلدستون(2)» رسید و ایشان هم آن را به دست

باستان‌شناسان بریطانیا سپردند.

پس از پایان جنگ (1918 م) در باره لوح مذکور به تحقیق و بررسی پرداختند و کمیته‌ای تشکیل دادند که اساتید شناخت زبان‌های باستانی بریطانیا، امریکا، فرانسه، آلمان و سایر کشورهای اروپایی، جزء آن کمیته بودند.

پس از چند ماه بررسی و تحقیق در سوم ژانویه 1920 م. معلوم شد که این لوح مقدسی است به نام «لوح سلیمانی» و سخنانی از حضرت سلیمان علیه‌السلام را دربر دارد که به الفاظ عبرانی قدیم، نگارش یافته است و ما اکنون خود الفاظ لوح را با ترجمه‌اش در این جا می‌آوریم.

و اینک ترجمه لوح سلیمانی:

اللّه

احمد ایلی

باهتول

حاسن حاسین

یاه احمد! مقذا = ای احمد! به فریادم رس

یاه ایلی! انصطاه = یا علی! مرا مدد فرمای

یاه باهتول! اکاشئی = ای بتول! نظر مرحمت فرمای

یاه حاسن! اضو مظع = ای حسن! کرم فرمای

یاه حاسین! بارفو= یاحسین! خوشی بخش

اموسلیمان صوه عئخب زالهلاد اقتا

این سلیمان اکنون به این پنج بزرگوار استغاثه می‌کند

بذت اللّه کم ایلی = وعلی قدرة اللّه است.

اعضای کمیته چون بر مضمون نوشته لوح مقدس، اطلاع یافتند هریک بادیده تعجب، به دیگری نگریستند و انگشت حیرت، به دندان گزیدند و پس از تبادل نظر، قرار براین شد که لوح در موزه سلطنتی بریطانیا گذاشته شود.

اما چون این خبر به اسقف اعظم انگلستان (LORD BISHOP) رسید، یک فرمان محرمانه‌ای به کمیته نوشت که خلاصه‌اش این است:

«این اگر لوح در موزه گذاشته شود و در دیدگاه مردم، قرار گیرد، اساس مسیحیت، متزلزل خواهد شد و سرانجام خود مسیحیان، جنازه مسیحیت را بردوش

بلند نموده در قبر فراموشی دفن خواهند کرد. لذا بهتر آن است که لوح مذکور، در رازخانه کلیسای انگلستان گذارده شود و جز اسقف و اهل سرّ، کسی آن را نبیند.»

برای کسب اطلاع بیشتر در این باره، مراجعه شود به: کتاب of Islam) (Wonderful Stories، چاپ لندن، صفحه 249.

کسانی که این لوح را دیدند و بینشی داشتند، گرایشی عجیب به اسلام، پیدا کردند و همان وقت، بین دونفر از دانشمندان به نام «ولیم» و «تامس» پیرامون لوح گفتگوهایی شد که به اسلام آوردن هردو انجامید، سپس ولیم، کرم حسن، و تامس، فضل حسین نامیده شد.

برای اطلاع بیشتر در این زمینه مراجعه شود به: مجله «الاسلام» دهلی، فوریه 1927م. و مسلم کرانیکل لند، 30 دسامبر 1926م.⁽¹⁾

علی علیه‌السلام و کشتی حضرت نوح علیه‌السلام

در ژوئیه 1951 م گروهی از دانشمندان معدن شناس روسی برای معدن یابی، مشغول زمین کاوی بودند که ناگهان به تخته چوب هایی پوسیده برخوردند و پس از کاوش بیشتری معلوم شد که آنجا چوب‌های بسیاری در زیرزمین، وجود داشته که گذشت زمان، آنها را کهنه و پوسیده ساخته است و از علائمی دریافتند که باید این چوب‌ها غیرعادی و مشتمل بر راز نهفته‌ای باشد.

این بود که با دقت کامل، زمین را شکافتند و در نتیجه، تخته چوبهای پوسیده و چیزهای دیگری از آنجا درآوردند و در آن میان، تخته چوب مستطیلی یافتند که همه را به حیرت انداخت؛ زیرا در اثر گذشت زمان کهنگی و پوسیدگی به تمام چوب‌ها راه یافته بود، جز این تخته که چهارده اینچ⁽¹⁾طول وده اینچ عرض داشت و حروفی چند برآن منقش بود.

دولت روس، برای تحقیق و بررسی دراین باره تخته چوب، در 27 فوریه 1953م کمیته‌ای تشکیل داد که اعضای آن باستان شناسان و استادان شناخت زبان‌های عمیق بودند و ما اکنون نام و عنوان آنان را در این جا می‌آوریم:

1- سولی نوف، استاد دانشگاه مسکو (بخش زبان‌ها).

2- ایفاهان خینو، استاد شناخت زبان‌های باستانی در دانشکده رچاینا.

3- میژانن لوفارتگ، رئیس اداره باستان‌شناسی.

4- تانمول گورت، استاد زبان‌ها در دانشکده کیفزو.

5- دی راکن، عتیقه شناس و استاد دانشگاه لنین.

6- ایم احمد کولاد، ناظم اداره تحقیق زتکومن

7- میجرکولتوف،(2) ناظر دفترتحقیقات دانشکده استالین

بالاخره پس از هشت ماه تحقیق و کاوش، اسرار آن تخته چوب برای کمیته

کشف گردید و معلوم شد که این تخته چوب از کشتی حضرت نوح علیه‌السلام است که برای تیمن و مددخواهی چیزهایی برآن نوشته وبرکشتی نصب کرده است.

در وسط تخته یک تصویر پنجه نمایی وجود داشت که عبارتی چند به زبان سامانی بر آن نگاشته بود و ما اکنون آن تخته را در دیدگاه خوانندگان محترم قرار می‌دهیم تا تصویر و نوشته‌ها را چنانکه در زمان حضرت نوح علیه‌السلام بوده مشاهده کنند.⁽¹⁾

محققان خط شناس و علمای زبان‌های باستانی و تاریخ نگاران کاوشگر، چنین دریافته‌اند که: زبان ترکی، فارسی، زندی، پازندی، سانسکریت و غیره نیز از شاخه‌های زبان سامانی است. صرف نظر از ادعای این که: عربی و سانسکریت، قدیمی‌ترین زبان‌ها است و قطع نظر از این که محققان بریطانیا می‌گویند: Head of The Launguages (زبان انگلیسی سرمنشأ زبان‌ها می‌باشد) زبان سامانی منشأ پیدایی و مصدر اکثر زبان‌هاست و رسم الخط آن در هر عصر دگرگونی یافته، شکل عجیب و غریبی به خود گرفته است. (مولف)

کمیته تحقیق، پس از 8 ماه فکر و دقت و زحمت، نوشته مذکور را خواندند و به حروف روسی درآوردند (ماهنامه TA A II E H 306بدین صورت: مسکو، نوامبر 1953 و مجله Weekly-Mirror، 28 دسامبر 1953 و روزنامه «الهدی» قاهره، 31 مارس 1954م.

حروف زیر پنجه:

کمیته تحقیق پس از هشت ماه فکر و دقت و زحمت نوشته مذکور را خواندند و به حروف روسی درآوردند بدین صورت:

سپس استاد زبان باستان شناس بریطانیا MR.N.F.Maks الفاظ مذکور را به انگلیسی چنین ترجمه کرد.

O. My God My Helper, Keep My Hand With Mercy And with your Holy bodies:

Mohamad. Alia. Shabbar. Shabbir. Fatema.

They All Are Biggests and Honourables.

The world Established for Them.

Help Me By Their Names.

You Can Reform To Right⁽¹⁾

ترجمه: «ای خدای من! ای مددکار من!

به لطف و مرحمت خود، و به طفیل ذوات مقدس: محمّد، ایلیا، شبر، شبیر و فاطمه(علیهم‌السلام) دست مرا بگیر.

این پنج وجود مقدس از همه باعظمت‌تر و واجب الاحترام هستند و تمام دنیا

برای آنان، برپا شده است. پروردگارا، به واسطه نامشان، مرا مددفرمای، تو می‌توانی همه را به راه راست، هدایت نمایی.»⁽¹⁾

خرافه‌های مدعیان بابیت

به گفته بعضی از محققین: چون بعضی از احزاب مفسده جو از لحاظ دریافته‌اند که ادله بسیاری برختم نبوت پیامبراسلام صلی الله علیه و آله موجود است و از انکار نبوت و خاتمیت آن حضرت مایوس مانده‌اند با این نیرنگ که نبوت و رسالت از یکدیگر جدا و ختم نبوت مستلزم ختم رسالت نیست، خواسته‌اند، دعوی خویش را اثبات نموده، رسالت پس از پیامبر اسلام را ممکن وانمود ساخته، و بعضی از افراد معلوم الحال که حتی از آدمیت و ایمان نیز فرسنگ‌ها دور و مهجورند را به عنوان پیامبر پس از اسلام وانمود نموده و افرادی مانند(علی محمّد شیرازی و حسین علی نوری) را پیامبر پس از اسلام و قائم موعود آن دانسته‌اند.

به این عنوان که علی محمّد، همان قائم موعود اسلام است که تشریع شرع جدید نموده، و حسینعلی نوری پیامبریست پس از وی آیینی نوین اختراع کرده است. با آن که اعترافات خود علی محمّد شیرازی حاکی از این است که وی نه تنها مدعی نبوت نبوده و بلکه چنان ادعایی نیز ننموده که من «محمّدبن الحسن یا قائم

موعود اسلام می‌باشم. و این مطلب از جهاتی روشن است و قابل نسبت به او نیست.

1- او چنانکه در «تفسیر سوره یوسف» خود را بنده حضرت محمّد بن الحسن خوانده می‌گوید: «اللّه قدقدّر ان یخرج ذلک الکتاب فی تفسیرا حسن القصص من عند محمّدبن الحسن بن علی بن محمّدبن علی بن موسی بن جعفربن محمّد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب. علی عبده، لیکون حجة اللّه من عندالذکر علی العالمین بلیغا،و من یکفر بالاسلام لن یقبل اللّه عنه من اعماله الخ.»

2- و در «سوره السرّ» که از بافته‌های اوست، می‌گوید: «اتانی البیّنات من عند بقیة اللّه امامکم المنتظر الخ.»

3- و در «سورة الکتاب» می‌گوید: «یا ایّها الملا! انا باب امامکم المنتظر.»

4- و در همین سوره می‌گوید: یا بقیة اللّه قد فدیت بکلی لک و رضیت السبّ فی سبیلک و ما تمنیّت الاّ القتل فی محبّتک الخ.»

5- و در «تفسیر سوره بقره» در ذیل بیان مصادیق غیب می‌گوید: «و محل تفصیل هذاالغیب، هوالقائم محمّدبن الحسن علیهما السلام .»

6- و در ذیل آیه «اذ انجیناکم من آل فرعون» به طول عمر آن حضرت اشاره کرده، می‌گوید: و انّ آل اللّه سلام اللّه علیهم اجمعین، فی رتبة جسمهم الظاهرة اقوی من افتدة الجنان، لولا یقتلهم احد لایموتون، لانّ اجسادهم کانت معتدلة ولا یجری التغیّرلهم: کما یکون الحجّة محمّدبن الحسن، حیّا عذّب اللّه قوماقتلوهم.»

7- و در تفسیر «بسم اللّه» آن حضرت را به عنوان خاتم ائمه که قائم و غایب از انظار است معرفی کرده و برای احیای قرآن و سنت اسلام راجع به تعجیل فرج آن حضرت دعا نموده می‌گوید:

«فتّمت کلمة الحق صدقا و عدلا لا مبدّل لکماتک و لا معقّب لایاتک بخاتمهم و قائمهم الغائب المستور المخفیّ عن عوالمهم و مواطن الظالمین و اهل الشرور عجّل اللّه فرجه لاحیاء الکتاب و السنّة.»

موارد فوق نمونه‌ای از اعترافات علی محمّد شیرازی است، به غیبت و طول عمر و تصریح به نام قائم آل محمّد و این که خود، بنده اوست بوده، و یا این وصف جای بسی تعجب است که گروهی عاری از خرد و اندیشه وی را به عنوان قائم موعود [آن هم قائمی که بر خلاف وظیفه امامت، به شغل نبوت و تشریع شرع جدید پرداخته [شناخته و مهملات و رطب و یابس‌های او را که به هنگام پریشانگویی به هم بافته، کلمات وحی وانمود ساخته‌اند.

(1) حسینعلی نوری در بسیاری از گفته‌های خود آشی شورتر از تثلیث و همچنین عقیده وحدت وجود عرفا [که همه موجودات را خدا و اجزاء او می‌پندارند] پخته و دعاوی متناقضی که در سخافت منحصر به خود او می‌باشد نموده است.

گاه خود را خدای لایزال مهیمن قیّوم معرفی کرده [چنانکه در سوره هیکل می‌گوید]: «لم ازل کنت ناطقا فی جبروت البقاء: انّنی انا اللّه لااله الاّانا المهیمن

القیوم.» [هیکل ص 21]

و گاهی خویشتن را مسجود و معبود عالمیان دانسته، می‌گوید: «تاللّه قد ظهر محبوب العالمین و مقصود العارفین و معبود من فی السموات و الارضین و مسجود الاولین و الاخرین.» (هیکل ص 48)

و زمانی خویشتن را خدای زندانی یگانه خوانده می‌گوید: «اسمع ما یوحی من شطرالبلاء (زندان عکا) علی بقعة المحنة و الابتلاء سدرة القضاء انّه لااله الاّ انا

المسبحون الفرید.» (هیکل ص 286)

و گاهی برنادانی و جسارت مردمی که این خدا را- که آفریننده جهان است،- به زندان انداخته‌اند تأسف خورده می‌گوید: «تفکرّ فی الدنیا و شأن اهلها، انّ الذی خلق العالم لنفسه، قد حبس فی اخرب الدیار (یعنی عکا).» (هیکل ص 74)

و زمانی ذات خدایی خود را، نشسته در زیر شمشیرهای مشرکین خوانده و می‌گوید: «کذلک یأمرکم ربّکم الابهی، اذا کان جالسا تحت سیوف المشرکین.»

و در لوحی که خودش برای روز ولادت خویش نوشته. ذات لم یلد و لم یولد (خدا) را به منظور این که به عنوان شخص خود معرفی نماید، مولود و حادث خوانده و می‌گوید: «الیوم فیه ولد من لم یلد و لم یولد.»

و در قصیده و رقائیه از دعوی الوهیت نیز گام‌هایی فراتر نهاده، و خویشتن را خالق خدایان معرفی کرده می‌گوید: «کلّ الألوه برشح امری تألّهت.» ؛ یعنی همه خدایان از ترشح اراده من به خدایی رسیده‌اند.⁽¹⁾

مؤلف گوید: این حقیر نیز کتاب «اقدس» که مهم‌ترین کتاب «محمّدعلی» معروف به باب شیرازی است رامشاهده نمودم و چندروزی که به رسم امانت نزد من بود قسمت‌هایی از آن را که حاکی از تناقض‌گویی و اختلال فکری نویسنده بود مطالعه نمودم او گاهی در عبارتی راجع به ادعای الوهیت و خدایی خود می‌گوید: «انّ الذی خلق العالم بنفسه منعوه ان ینظر الی احدٍ من احبّاءه ان هذا الاّ ظلم مبین.»

یعنی: به راستی کسی که به دست خودعالم راآفریده او را (به زندان انداخته و) از نگاه به دوستان و مخلوق خود او رامنع نموده‌اند و این جز ظلمی

آشکارنیست.

و گاهی در همین مقوله همراه با ادعای الوهیت و تناقض گویی می‌گوید: «اذاغربت شمس جمالی و سترت سماء هیکلی لاتضطربوا قوموا علی نصرة امری انّا معکم فی کلّ الأحوال و ننصرکم بالحق انّا کنّا قادرین.»

یعنی: هنگامی که خورشید جمال من غروب نمود و آسمان هیکل من مستور و پوشیده شد شما اضطرابی پیدا نکنید و بریاری من قیام نمایید همانا ما در همه حالات با شما هستیم و حقا شما رایاری می‌کنیم ما همیشه توانا هستیم.

چنان که مشاهده می‌شود براهل ادب روشن است که این عبارات، متناقض بلکه از نظر ادبیات عرب مغلوط و ملحون است و گوینده در حالی که خود را در گرفتاری (و زندان و محدودیت) معرفی نموده مردم را به یاری خود طلبیده و وعده یاری نیز به آنان داده است و خود را خدای آنها و قادر برهمه چیز معرفی نموده است.

و گاهی در مقوله احکام فقهی می‌گوید: «قد انغمست الأشیاء فی بحرالطهارة.»

یعنی: در عالم وجود پلیدی و چیز نجسی وجود ندارد بلکه همه چیزها در دریای پاکی فرو رفته است. هدف از این جمله و امثال آن که در این کتاب فراوان به چشم می‌خورد فرار از تکالیف و محدودیت‌های دینی می‌باشد. و چون این بحث از موضوع کتاب خارج است علاقه‌مندان را برای اطلاع بیشتر و روشن شدن وضعیت این مسلک ساختگی و سیاسی به کتاب «بهایی و بابی چه می‌گوید» و کتاب «آیین بابیت و بهائیت» و... ارجاع می‌دهیم.

و آخر دعوانا ان الحمد للّه ربّ العالمین

آثار مؤلف تاکنون

1 - الحجّ و الزیارة، عربی

2 - آداب حج و زیارت حرمین شریفین، فارسی

3 - میزان الحق یا حقیقت مظلوم، فارسی عربی

4 - آیات الفضائل یا فضائل علی علیه‌السلام در قرآن، عربی فارسی

5 - دولة المهدی علیه‌السلام یا حکومت امام زمان‌عجل اللّه فرجه الشریف، فارسی عربی

6 - اسوة‌النساء، بانوی نمونه عالم، فارسی عربی

7 - امام الشهدا و سالار شهیدان، فارسی عربی

8- انتظار مهدی علیه‌السلام و نشانه‌های ظهور، فارسی عربی

9 - شهید خراسان و پناه شیعیان، فارسی عربی

10- عاشقان کربلا، زیارات عتبات عالیات عراق

11- بشارت‌های معصومین علیهم‌السلام ، فارسی عربی

12- آیین همسرداری و آداب زندگی در اسلام، فارسی عربی

13- محرمات اسلام در قرآن و حدیث، فارسی عربی

14 - بشارت‌های قرآنی، فارسی عربی