ghaemiyeh.com
سرشناسه: شفيعي سروستاني، ابراهيم، ۱۳۴۳ -
عنوان و نام پديدآور: راهبردها و سياستهاي رسانه ملي در تحقق حماسه سياسي و حماسه اقتصادي/ به كوشش ابراهيم شفيعيسروستاني.
مشخصات نشر: قم: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز پژوهشهاي اسلامي، ۱۳۹۲.
مشخصات ظاهري: ۶۴ ص.
شابك: 4-289-514-964-978
وضعيت فهرست نويسي: فيپا
موضوع: رسانههاي گروهي -- ايران -- جنبههاي سياسي
موضوع: رسانههاي گروهي -- ايران -- جنبههاي اقتصادي
موضوع: رسانههاي گروهي در رشد اقتصادي -- ايران
موضوع: رسانههاي گروهي و فرهنگ -- ايران
موضوع: ايران -- سياست اقتصادي -- ۱۳۹۲
موضوع: ايران -- سياست اقتصادي -- آينده نگري
موضوع: ايران -- سياست و حكومت -- ۱۳۹۲
شناسه افزوده: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران. مركز پژوهشهاي اسلامي
رده بندي كنگره: 1392 7ش95الف/95/82P
رده بندي ديويي: ۳۰۲/۲۳۰۹۵۵
شماره كتابشناسي ملي: ۳۱۳۸۷۴۱
مقدمه
رهبر معظم انقلاب اسلامي، حضرت آيتالله خامنهاي ـ دامت بركاته ـ بر اساس نگاه راهبردي و كلاننگر خود به مسائل و مشكلات كشور و در استمرار حركتي كه از پنج سال پيش تاكنون در زمينه نامگذاري سالها به موضوعها و مسائل مهم اقتصادي آغاز كردهاند،(1)
سال 1387، سال نوآوري و شكوفايي؛
سال 1388، سال اصلاح الگوي مصرف؛
سال 1389، سال همت مضاعف، كار مضاعف؛
سال 1390، سال جهاد اقتصادي؛
سال 1391، سال توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني.
سال 1392 را نيز به موضوعي اقتصادي اختصاص دادند و آن را «سال حماسه سياسي و حماسه اقتصادي» ناميدند.ناگفته نماند كه مقام معظم رهبري در سال جاري به دليل موقعيت خاص كشور در عرصه بينالمللي و با توجه به شرايط ويژه داخلي كشور؛ و قرار گرفتن در آستانه دهمين دوره
1) عناوين موضوعهايي كه در پنج سال گذشته به عنوان موضوع سال اعلام شدهاند، به شرح ذيل است:
انتخاب رياست جمهوري، افزون بر موضوع اقتصاد به موضوع سياست نيز توجه كردند و خواستار حماسهسازي مردم و مسئولان در دو حوزه سياست و اقتصاد شدند. ايشان در پيام نوروزي خود در اينباره فرمودند:
سال 92 را به عنوان «سال حماسه سياسي و حماسه اقتصادي» نامگذاري ميكنيم و اميدواريم به فضل پروردگار، حماسه اقتصادي و حماسه سياسي در اين سال به دست مردم عزيزمان و مسئولان دلسوز كشور تحقق پيدا كند.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ message – content?id = 22212
با توجه به جايگاه و نقش حساس و تعيينكننده رسانه ملي در تحقق رهنمودها و مطالبههاي مقام معظم رهبري در زمينه آفريدن حماسه سياسي و حماسه اقتصادي در سال 1392، در كتاب حاضر به بررسي و تبيين مهمترين راهبردها و سياستهاي رسانه ملي در سال حماسه سياسي و حماسه اقتصادي ميپردازيم.
گفتني است، كتاب راهبردها و سياستها حاصل مجموعه جلسات كارشناسي است كه با حضور و همانديشي كارشناسان حوزههاي سياست، اقتصاد، رسانه و ارتباطات در مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما تشكيل شده است.
در پايان، با آرزوي اينكه مديران و برنامهسازان رسانه ملي از اين اثر به خوبي بهرهمند شوند، از زحمات كارشناسان محترمي كه با ارائه
1) از پيام نوروزي مقام معظم رهبري به مناسبت آغاز سال 1392، در پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله العظمي خامنهاي:
ديدگاههاي خود، ما را در تدوين آن ياري كردند؛ به ويژه آقايان محمد اعتضادي، دكتر كمال اكبري، دكتر محمدجواد توكلي، دكتر سيدمحمدكاظم رجايي، عباس رضوان طلب، دكتر سيدحسين شرف الدين، دكتر عبدالوهاب فراتي و دكتر مسعود معينيپور سپاسگزاري ميكنيم.
ابراهيم شفيعي سروستاني
ارديبهشت 1392
فصل اول: چيستي و چرايي حماسه سياسي و حماسه اقتصادي
زير فصل ها
الف) مفهومشناسي
ب) تحليل شرايط امروز نظام جمهوري اسلامي
ج) پيوند حماسه سياسي و حماسه اقتصادي
الف) مفهومشناسي
«حماسه» در لغت به معناي دلاوري و دليري، شجاعت، دليري كردن و شجاعت نمودن(1)آمده است و معمولاً به رويدادهاي شگفتانگيزي كه برخلاف معادلههاي رايج و در شرايطي نابرابر در عرصههاي گوناگون مبارزه رخ ميدهد، حماسه اطلاق ميشود، ولي براي درك مفهوم «حماسه سياسي» و «حماسه اقتصادي» بايد به سخنان مقام معظم رهبري رجوع كرد. ايشان درباره مفهوم «حماسه سياسي» ميفرمايند:
حماسه سياسي، يعني حضور آگاهانه مردم در صحنه سياست كشور و مديريت كشور؛ نمونه بارزش همين حادثه انتخابات است كه... انشاءالله به توفيق الهي، در وقت مقرر با حضور و شركت شوقآفرين مردم انجام خواهد گرفت.(2)
http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id =22395
«حماسه اقتصادي» نيز در سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامي چنين معنا شده است:
حماسه يعني واقعه جهادگونه و پرشور؛ اين را بايد ملت ايران
و مسئولان كشور مورد نظر قرار دهند. ضعفها را، خلاءها را پر كنند؛ اول بشناسند. در همه برنامهريزيها بايد زندگي و معيشت طبقات ضعيف مورد توجه قرار گيرد؛ بعد براي آنها برنامهريزي كنند. اين ميشود حماسه. آحاد مردم، چه در مصرفشان، چه در توليدشان؛ بخشهاي مولد يك جور، بخشهاي مصرفكننده يكجور، بخشهاي خدمات يكجور؛ بدانند كه براي پيشرفت كشور حركتِ جهشگونه لازم است. خلق حماسه لازم است؛ آن وقت كشور پيش خواهد رفت، استقرار پيدا خواهد شد.(1)
http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id =22395
با توجه به مفهوم لغوي حماسه و مفاهيمي كه مقام معظم رهبري براي دو عبارت «حماسه سياسي» و «حماسه اقتصادي» ارائه دادهاند، ميتوان به روشني مفهوم حماسه سياسي و حماسه اقتصادي مورد نظر ايشان را دريافت و با حوزه و گستره آن آشنا شد، ولي براي روشنتر شدن اين دو مفهوم و چرايي طرح آنها در فضاي فعلي سياسي، اقتصادي كشور بايد نگاهي به شرايط امروز نظام جمهوري اسلامي داشت. تا از اين طريق به اهداف و انگيزههاي رهبر معظم انقلاب اسلامي در نامگذاري اين سال نيز بيشتر واقف شويم.
ب) تحليل شرايط امروز نظام جمهوري اسلامي
در حال حاضر نظام جمهوري اسلامي در عرصه نبرد و چالشي سنگين، نابرابر و همهجانبه با دشمني قرار گرفته است كه جز به نابودي كشور
1) از سخنان مقام معظم رهبري در ديدار كارگزاران و فعالان بخش توليد كشور، 7/2/1392، در پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت الله العظمي خامنهاي:
اسلامي و مردم مسلمان ايران نميانديشد و در اين راه از هيچ كوششي اعم از نبرد نظامي، هجوم فرهنگي، جنگ نرم و تحريم و محاصره اقتصادي فروگذار نميكند.
مقام معظم رهبري درباره نبرد و چالش بزرگي كه نظام جمهوري اسلامي با دشمنان خود دارد، ميفرمايند:
سي سال است كه ما با چنين چالشي مواجهايم... . اما چالشي كه ملت ايران با آن مواجه است، ... امروز چند برابر است... . سال 91 كه گذشت، يكي از سالهاي بسيار پركار براي دشمنان ما در اين زمينه بود. آنها گفتند ميخواهيم ملت ايران را با تحريمها فلج كنيم. اگر جمهوري اسلامي سرپا باشد، با نشاط باشد، رو به پيشرفت باشد، آنها در دنيا بيآبرو ميشوند؛ لذا اگر ميتوانند، بايد نگذارند؛ و اگر كار از دستشان خارج شد، لااقل در تبليغات جور ديگري اين مطلب را منعكس و وانمود كنند.(1)
http:farsi.khamenei.ir/speech-content?Id=22233
در چنين شرايطي روشن است كه نظام اسلامي و مردم مسلمان ايران براي پيروزي در نبرد نابرابر با دشمنان خود چارهاي جز مقاومت و ايستادگي همراه با شجاعت و دلاوري و به بيان رساتر آفريدن حماسه ندارد. حماسهاي از جنس حماسه عاشورا، حماسه انقلاب اسلامي، حماسه دفاع مقدس و حماسه 9 دي. اين حماسهآفريني، در حال حاضر بايد در دو حوزه محقق شود؛ نخست، در حوزه سياست و دوم در حوزه
1) از سخنان مقام معظم رهبري در حرم مطهر رضوي، 1/1/1392 در: پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر اثار حضرت آيت الله العظمي خامنهاي:
اقتصاد.
ج) پيوند حماسه سياسي و حماسه اقتصادي
نكته ديگري كه براي درك چيستي و چرايي «حماسه سياسي» و «حماسه اقتصادي» در رهنمودهاي مقام معظم رهبري بايد به آن توجه داشت، توأم بودن اين دو حماسه و پيوند آنها با يكديگر است. ايشان در اين باره ميفرمايند:
حماسه سياسي و حماسه اقتصادي، دو توأمانند: هر كدامي يكديگر را تقويت ميكند و حفظ ميكند و نگه ميدارد.(1)
http:farsi.khamenei.ir/speech-content?Id=22233
به بيان ديگر، پيروزي ملت ايران در نبرد نابرابر با دشمنان، نيازمند آفريدن همزمان دو حماسه است؛ يكي در صحنه سياست و ديگري در صحنه اقتصاد؛ زيرا استكبار جهاني در حال حاضر، نبرد با نظام جمهوري اسلامي را از جبهههاي گوناگون فرهنگي، سياسي و اقتصادي دنبال ميكند و اين نظام براي پيروزي بر دشمن خود چارهاي جز نبرد همزمان و خلق حماسه در جبهههاي گوناگون؛ به ويژه در جبهه نبرد سياسي و نبرد اقتصادي ندارد.
در پايان، با توجه به مطالب يادشده ميتوان مراد مقام معظم رهبري از حماسهآفريني در صحنه سياست و اقتصاد را اينگونه خلاصه كرد:
يك ـ حماسه سياسي يعني حضور آگاهانه، پرشور و حداكثري مردم در صحنه سياست و مديريت كشور؛ به ويژه در صحنه دهمين دوره
1) از سخنان مقام معظم رهبري در حرم مطهر رضوي، 1/1/1392 در: پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر اثار حضرت آيت الله العظمي خامنهاي:
انتخابات رياست جمهوري و انتخاب فردي اصلح براي رياست قوه مجريه؛ با هدف خنثي كردن طرحها و نقشهاي دشمن براي از بين بردن پايگاه مردمي نظام جمهوري اسلامي و القاي شبهه عدم مشروعيت و مقبوليت سياسي اين نظام؛
دو ـ حماسه اقتصادي يعني اقدام حماسي و جهادي دولت و مردم ايران براي حل مسائل، مشكلات آسيبها و چالشهاي موجود در حوزه توليد و مصرف و ساماندهي اقتصادي مقاوم و توانمند براي مقابله با توطئهها و تهديدهاي اقتصادي دشمن. توطئهها و تهديدهايي كه در حال حاضر به بالاترين حد خود در چند دهه گذشته رسيده است.
فصل دوم: راهبردهاي رسانه در حوزه حماسه سياسي
به اعتقاد مقام معظم رهبري «در زمينه امور سياسي، كار بزرگ سال 92، انتخابات رياست جمهوري است»(1)
http:farsi.khamenei.ir/speech-content?Id=22233
و به همين دليل ايشان از اين موضوع با عنوان «حماسه سياسي» ياد ميكنند و در اين باره ميفرمايند:انتخابات، مظهر «حماسه سياسي» است؛ مظهر اقتدار نظام اسلامي است؛ مظهر آبروي نظام است... . انتخابات مظهر اراده ملي است. نماد مردمسالاري اسلامي است.(2)
http:farsi.khamenei.ir/speech-content?Id=22233
بنابراين، براي تحقق «حماسه سياسي» به مفهوم مورد نظر رهبري كه با «حضور گسترده مردم در انتخابات»، تجلّي مييابد، رسانه ملي بايد در پيش گرفتن راهبردها و سياستهاي مناسب، از يك سو، زمينه را براي برگزاري انتخاباتي باشكوه و همراه با حضور جهادي، حماسي، پرشور و حداكثري مردم، فراهم كند و از سوي ديگر توطئهها و تبليغات رسانههاي جمعي وابسته به نظام سلطه براي كمرنگ كردن حضور مردم در انتخابات را خنثي سازد.
مهمترين راهبردها و سياستهايي كه رسانه ملي بايد در اين زمينه در پيش گيرد به شرح ذيل است:
الف) تبيين و تحليل نقشههاي دشمن در مواجهه با نظام اسلامي
استكبار جهاني در چهار دهه گذشته براي نابودي، شكست يا دستكم تضعيف و انزواي نظام جمهوري اسلامي در جهان، راهبردها و سياستهاي گوناگوني در پيش گرفته است كه اوج آن، نبرد رو در روي نظامي بود و اكنون نيز نبردي عظيم در جبهههاي گوناگون فرهنگي و اقتصادي. بيترديد، تبيين و تحليل دقيق اين راهبردها و سياستها براي مردم ميتواند موجب ناكامي دشمن در رسيدن به اهداف خود شود. بر اساس تحليل مقام معظم رهبري، در حال حاضر، مهمترين راهبردها و سياستهاي دشمنان نظام اسلامي ايران در مواجهه با اين نظام به شرح ذيل است:
يك ـ القاي ناكارآمدي نظام اسلامي
مهمترين خط تبليغاتي و اطلاعرساني رسانههاي وابسته به نظام سلطه، القاي ناتواني و ناكارآمدي نظام اسلامي براي حل مسائل و مشكلات فرهنگي، سياسي، اقتصادي و اجتماعي جامعه ايران است. مقام معظم رهبري در اين باره ميفرمايند:
امروز يك شبكه تبليغاتي بسيار عظيم با هزاران رسانه از انواع گوناگون رسانهها در دنيا مشغول به كار است. براي اينكه اثبات كند كه در ملت ايران، در كشور ايران پيشرفتي صورت نميگيرد؛ پيروزيهاي ملت را انكار كنند؛ اگر ضعفهايي وجود دارد، اين ضعفها را بزرگ و عمده كنند و در مقابل چشم همه قرار دهند.(1)
http:farsi.khamenei.ir/speech-content?Id=22233
1) از سخنان مقام معظم رهبري در حرم مظهر رضوي، 1/1/1392، در: پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر اثار حضرت آيت الله العظمي خامنهاي:
ايشان در يكي از سخنان خود، در تحليل مهمترين نكاتي كه آماج حملات دشمن قرار گرفته است، ميفرمايند:
نقطه ديگر مورد توجه اين است كه با تبليغات، ناكارآمدي نظام را به صورت يك اصل مسلّم درآوردند كه به نظر من، اين از آن چيزهاي خطرناكي است كه گاهي دوستها و خوديها هم در اينجا اشتباه ميكنند.(1)
http: farsi. Khamenei.ir/ speech – content?id = 3082.
خطرناك خواندن اين موضوع از سوي مقام معظم رهبري از اين روست كه دشمنان با القاي ناكارآمدي نظام اسلامي، در حقيقت در پي نفي همه دستاوردهاي انقلاب اسلامي ايران؛ به ويژه حاكميت دين در جامعه و اجراي مقررات و احكام اسلامي در عصر حاكميت سكولاريسم در جهان است. دستاوردهايي كه با نثار خون هزاران شهيد و مجاهدت همه مردم ايران به دست آمده است.
رسانه ملي براي خنثي كردن اين توطئه رسانهاي دشمن دو وظيفه مهم بر عهده دارد:
اول ـ بيان زيبا، جذاب و رسانهاي دستآوردهاي نظام اسلامي در حوزههاي گوناگون علمي، فرهنگ و سياسي، اجتماعي، اقتصادي، نظامي و... .
دوم ـ نقد عالمانه و منصفانه عملكرد وزارتخانهها، سازمانها و نهادهاي مختلف و تبيين نقاط قوت و ضعف آنها.
1) سخنان مقام معظم رهبري در ديدار اعضاي مجلس خبرگان، 15/6/1380 در پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر اثار حضرت آيت الله العظمي خامنهاي:
سوم ـ مقايسه دستاوردهايي كه نظام اسلامي با وجود همه فشارها و تهديد به آنها دست يافته است با دستاوردهاي ديگر نظامها.
دو ـ بياعتماد كردن مردم به نظام اسلامي
مهمترين نشانه مشروعيت و مقبوليت يك نظام حكومتي، اعتماد و اطمينان مردم به آن نظام حكومتي و اركان تشكيلدهنده آن است به همين دليل، اگر نظامي، اعتماد و اطمينان مردم را از دست دهد، دچار بحران مشروعيت ميشود و به تدريج در مسير زوال و فروپاشي قرار ميگيرد. ازاينرو، يكي ديگر از محورهاي تبليغاتي رسانههاي بيگانه، بياعتماد كردن مردم به نظام اسلامي، مسئولان و نهادها و سازمانهاي آن؛ به ويژه در زمينه برگزاري انتخابات و زمينهسازي براي فتنههايي از نوع فتنه سال 1388 است.
رهبر معظم انقلاب اسلامي، در يكي از سخنان خود در اين باره ميفرمايند:
اين اعتماد بزرگترين سرمايه جمهوري اسلامي است. ميخواهند اين را از جمهوري اسلامي بگيرند؛ ميخواهند ايجاد شك كنند، ايجاد ترديد كنند. ... دشمنان ملت ايران ميدانند كه وقتي اعتماد وجود نداشت، مشاركت ضعيف خواهد شد؛ وقتي مشاركت و حضور در صحنه ضعيف شد، مشروعيت نظام دچار تزلزل خواهد شد، آنها اين را ميخواهند، هدف دشمن اين است. ميخواهند اعتماد را بگيرند تا مشاركت را بگيرند، تا مشروعيت را از جمهوري اسلامي بگيرند.(1)
http: farsi. Khamenei.ir/ speech – content?id = 7190
1) از سخنان مقام معظم رهبري در خطبههاي نماز جمعه تهران، 29/3/1388، در پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت الله العظمي خامنهاي:
مهمترين وظايفه رسانه ملي براي مقابله با طرح و برنامه دشمن در زمينه بياعتماد كردن مردم به نظام اسلامي؛ به ويژه در عرصه انتخابات به شرح ذيل است:
اول ـ ايجاد اعتماد و اطمينان در مردم در زمينه اتقان و سلامت فرايند برگزاري انتخابات؛
دوم ـ پاسخگويي دقيق و روشن به شبهههايي كه رسانههاي بيگانه درباره صداقت و سلامت مسئولان نظام جمهوري اسلامي؛ به ويژه در زمينه برگزاري انتخابات ايجاد ميكنند؛
سوم ـ آگاهي بخشي به مردم در زمينه جايگاه و نقش شوراي نگهبان براي تضمين سلامت انتخابات؛
چهارم ـ آگاهي بخشي به مردم در زمينه فرايند پيشبيني شده در قانون اساسي و قوانين عادي براي برگزاري درست و عادلانه انتخابات و رسيدگي به شكايتهاي احتمالي در اين زمينه.
سه ـ دلسرد و نااميد كردن مردم
تا زماني كه ملتي به آينده خود اميدوار است و در آن روحيه سرزندگي و نشاط وجود دارد، به راحتي همه بحرانها و مشكلات را پشت سر ميگذارد و در نهايت نيز به اهداف و مقاصد خود دست مييابد؛ ولي زماني كه يك ملت، اميد و نشاط خود را از دست دهد، با وجود همه امكانات و ظرفيتها، توان مقابله با بحرانها و مشكلات و دستيابي به آينده مطلوب را نخواهند داشت. و در اين شرايط است كه دشمنان آن ملت ميتوانند اهداف و اغراض سوء خود را محقق كنند. با توجه به اين موضوع، دشمنان مردم ايران از سالها پيش تاكنون همواره در پي اين بودهاند كه با ارائه
تصويري تيره و تار از وضعيت حال و آينده ايران، مردم اين كشور را نسبت به آينده خود نااميد كنند، تا در پي آن بتوانند زمينه را براي هجوم گستردهتر و سنگينتر به كشور و نظام اسلامي ايران فراهم كنند.
مقام معظم رهبري درباره اين سياست تبليغاتي و اطلاعرساني دشمنان نظام اسلامي ميفرمايند:
ما كه در جريان خبرهاي تبليغاتي و زهرآگين دشمنان قرار داريم، به عيان ميبينيم كه اغلب خبرهايي كه تنظيم ميكنند، براي مأيوس كردن مردم است. مردم را از اقتصاد و از فرهنگ مأيوس كنند. متدينين را از گسترش دين مأيوس كنند. آزاديطلبان و علاقهمندان به مسائل فرهنگي و سياسي را از امكان كار سياسي، يا كار فرهنگي مأيوس كنند و آينده را در نظر افرادي كه چشم به آينده دوختهاند، تيره و تار جلوه دهند... . براي اينكه جوشش و اميد را از اين مجموعه انساني كه با اميد كار ميكنند، بگيرند و آن را به يك موجود مرده، يا شبيه مرده تبديل كنند، تا بتوانند هر كاري كه مايلند انجام دهند.(1)
ttp: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 2862
سياست دلسرد و نااميد كردن مردم؛ بهويژه در ايام انتخابات با قدرت و قوت بيشتري دنبال ميشود؛ زيرا دلسردي و نااميدي مردم موجب كاهش مشاركت سياسي آنها و كم شدن ميزان حضور آنها در پاي صندوقهاي رأي و در نهايت زير سؤال رفتن مقبوليت و مشروعيت نظام جمهوري اسلامي ميشود. از همينروست كه مقام معظم رهبري ميفرمايند:
1) از سخنان مقام معظم رهبري در ديدار اقشار مختلف مردم 25/9/1376 در پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله العظمي خامنهاي:
دشمنان ملت ايران هميشه سعي كردهاند انتخابات را از شور و هيجان بيندازند؛ برنامهريزي كردند كه مردم را از حضور در پاي صندوقهاي رأي بازدارند، مردم را دلسرد كنند، مردم را نااميد كنند.(1)
ttp: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 2862
مهمترين سياستهايي كه رسانه ملي براي افزايش اميدواري مردم به آينده نظام اسلامي ميتواند در پيش گيرد، به شرح ذيل است:
اول ـ تبيين شايسته دستآوردهاي فرهنگي، سياسي و اقتصادي نظام جمهوري اسلامي؛
دوم ـ بازتاب دادن شايسته فعاليتهاي عمراني و طرحها و برنامههاي در دست اجراي نهادها و سازمانهاي دولتي؛
سوم ـ تبيين جايگاه و نقش راهبردي و تعيينكننده نظام جمهوري اسلامي در معادلات سياسي و نظامي عصر حاضر؛
چهارم ـ معرفي برتريهاي جمهوري اسلامي ايران در زمينههاي گوناگوني چون سطح علمي، فنآوري نوين، پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي، معادن و ذخاير زيرزميني، موقعيت ژئوپولتيك، گسترده سرزميني، جمعيت، دسترسي به آبهاي آزاد و... ؛
پنجم ـ تبيين دلايل دشمني غرب و استكبار جهاني با نظام جمهوري اسلامي ايران؛
ششم ـ بررسي و تحليل فرهنگي، سياسي و اقتصادي امروز دنياي غرب و روشن ساختن نشانههاي زوال و فروپاشي استكبار جهاني؛
هفتم ـ تبيين شايسته نقش رهبري در تعيين خطوط كلي سياستهاي نظام اسلامي و جلوگيري از هرگونه فساد و انحراف در مسير حركت اين نظام.
1) سخنان مقام معظم رهبري در حرم مطهر رضوي، 1/1/1392، در پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله العظمي خامنهاي:
چهار ـ ايجاد فاصله ميان مردم و نظام اسلامي
نظام جمهوري اسلامي در چهار دهه گذشته به خوبي در برابر فشارها، تهديدها و هجمههاي نظامي، سياسي، فرهنگي و اقتصادي مقاومت كرده و در اذهان ملتهاي آزاده جهان، به الگويي براي پايداري در برابر نظام سلطه تبديل شده است. يكي از دلايل مهم اين پايداري و مقاومت، پيوند مستحكم و جداييناپذير مردم و مسئولان نظام جمهوري اسلامي؛ به ويژه پيوند مردم با ولايت فقيه و مردمي بودن دولتمردان اين نظام بوده است. از همين رو، دشمنان انقلاب اسلامي ميكوشند كه به هر شيوه ممكن در اين پيوند مستحكم و جداييناپذير رخنه ايجاد و به مردم اينگونه القا كنند كه مسئولان نظام اسلامي چون خود در ناز و نعمت زندگي ميكنند، هيچ توجهي به مصالح و منافع مردم ندارند و با دردها و رنجهاي آنها بيگانهاند.
سخنان مقام معظم رهبري در اين زمينه نيز راهگشاست. ايشان در اين باره ميفرمايند:
در همه دنيا، انتخابات پرشور، مظهر زنده بودن و حضور با اراده و عزم راسخ يك ملت در عرصههاست. هرجا انتخابات با شركت گسترده مردم باشد، اين نشانه اين است كه ملت در آن كشور بيدارند، هوشيارند و با نظام خود همراهند. ميخواهند اين را از دست ملت ايران بگيرند. همه اين صدها و هزارها و... ميليونها رسانه را به كار انداختند، براي اينكه مردم را دلسرد كنند.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 19173
1) سخنان مقام معظم رهبري در ديدار اقشار مردم و خانواده شهدا و ايثارگران. 10/12/1390 در پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله العظمي خامنهاي:
يكي از راههايي كه استكبار جهاني در سالهاي اخير براي ايجاد فاصله و گسست ميان مردم و نظام اسلامي در پيش گرفته، اقدام ناجوانمردانه تشديد تحريمهاي اقتصادي و ايجاد مشكل در فرآيند تأمين كالاهاي اساسي مورد نياز مردم است. مقام معظم رهبري در تحليل اين سياست دشمنان مردم ايران ميفرمايند:
هدف آنها از اين تحريمها اين بود كه ملت را در راه خودشان مردد كنند؛ بين ملت ايران و نظام اسلامي جدايي بيندازند؛ مردم را دلسرد كنند، نااميد كنند.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 19173
رسانه ملي ميتواند با در پيش گرفتن سياستهاي ذيل طرحها و برنامههاي نظام سلطه براي ايجاد فاصله مردم و نظام اسلامي را ناكارآمد سازد:
اول ـ تبيين و تحليل دقيق هدف اصلي و نهايي دشمن از تحريمهاي اقتصادي و روشن ساختن اين موضوع كه فعاليتهاي هستهاي ايران تنها بهانهاي براي اعمال تحريمهاست؛
دوم ـ تبيين و تحليل آثار و پيآمدهاي ناگوار تسليم در برابر دشمن و تن دادن به خواستههاي نامشروع او؛
سوم ـ افشاي ادعاي سران نظام سلطه در اين زمينه كه تحريمهاي اقتصادي فقط متوجه نظام اسلامي و دولتمردان آن است و ضرري براي مردم ايران ندارد.
1) سخنان مقام معظم رهبري در حرم مطهر رضوي، 1/1/1392، در: پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله العظمي خامنهاي:
پنج ـ منزوي نشان دادن نظام اسلامي در جهان
دشمنان مردم و نظام اسلامي ايران كه در برابر عظمت نفوذ معنوي و اقتدار سياسي نظام جمهوري اسلامي در خاورميانه و برخي ديگر از مناطق جهان مات و مبهوت و در مواردي منزوي شدهاند، ميكوشند كه با بهرهگيري از ابزار رسانهها اين نفوذ و اقتدار نظام اسلامي در عرصه بينالملل، به ويژه در منطقه خاورميانه و جهان اسلام را كمرنگ جلوه دهند و به مخاطبان خود چنين القا كنند كه جمهوري اسلامي در جهان منزوي شده است. سخن مقام معظم رهبري در اين باره به شرح ذيل است:
امروز نظام جمهوري اسلامي يكي از مقتدرترين نظامهاست. اين معنا البته در تحليلهاي سياسي سطح بالاي موجود در حتي كشورهاي دشمن ما مورد اعتراف قرار گرفته است؛ اين را نوشتهاند و گفتهاند و ثبت شده است. اين اقتدار و نفوذ معنوي و سياسياي كه شما نمونهها و نشانههايش را امروز در فلسطين و در بسياري از كشورهاي غير اسلامي ميبينيد، سعي ميشود در چشم خود ملت ايران ـ به خصوص چشم نسل جوان ـ مورد اغفال و تغافل قرار گيرد و انكار شود. يعني وانمود شود كه ملت ايران، ملتي منزوي و كنار افتاده است؛ كسي هم به او توجه ندارد! اين كار دشمن است.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ message – content?id = 2998
بر اين اساس رسانه ملي بايد در سياستها و برنامههاي خود به نكات ذيل توجه كند:
1) پيام مقام معظم رهبري به كنگره عظيم حج، 23/12/1378، در پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار امام خميني رحمه الله :
اول ـ نشان دادن عيني و مصداقي نفوذ معنوي و اقتدار نظام جمهوري اسلامي در جهان؛
دوم ـ بررسي و تحليل نقش ايران در معادلههاي منطقهاي و جهاني و ناتواني دشمنان در ناديده گرفتن اين نقش؛
سوم ـ تبيين طرحها و برنامههاي دشمن براي منزوي كردن و منزوي نشان دادن نظام اسلامي جهان.
ب) آمادگي براي مقابله با طرحها و نقشههاي دشمن
چنانكه گفته شد، استكبار جهاني در سالهاي اخير، براي به زانو درآوردن نظام اسلامي از راهبردها و سياستهاي گوناگوني بهره جسته است كه رسانه ملي بايد با تبيين و تحليل دقيق آنها براي مردم، دشمن را در رسيدن به هدف خود ناكام كند، ولي افزون بر اين رسانه ملي، بر اساس ديدگاه مقام معظم رهبري، تكليف و رسالت ديگري هم بر عهده دارد و آن رصد طرحها و برنامههاي آينده دشمن در مواجهه با نظام اسلامي؛ به ويژه در عرصه سياست و فرهنگ و آمادگي براي مقابله با آنها با توليد برنامههاي فاخر و اثرگذار است.
ايشان در اين باره ميفرمايند:
ما در برنامهريزيها هميشه بايد جلوتر از دشمن حركت كنيم. در مقابل فعاليت دشمن، كشور نبايد در حال انفعال به سر ببرد، هوشمندانه بايد نقشه دشمن را حدس زد و تشخيص داد و جلوتر از دشمن عمل كرد... همه موظفند به اين وظيفه اخلاقي بزرگ، به اين وظيفه عاقلانه كه پيش از نياز، خودشان را آماده كنند و يك قدم جلوتر از نقشه دشمن حركت كنند.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ message – content?id = 2998
1) از سخنان مقام معظم رهبري در حرم مطهر رضوي، 1/1/1392، در: پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار امام خميني رحمه الله :
شايسته است، رسانه ملي براي آمادگي هرچه بيشتر براي مقابله با طرحها و برنامههاي دشمن و پيشبيني نقشهها و توطئههاي او در مواجهه با نظام اسلامي اقدامهاي زير را انجام دهد:
اول ـ تشكيل اتاق فكر سياسي و تحليل و بررسي مستمر طرحها و برنامههاي دشمن و پيشبيني راهكارهاي مناسب براي مقابله با اين طرحها و برنامهها؛
دوم ـ افزايش ارتباط با نخبگان سياسي و فرهنگي و بهرهگيري از ديدگاههاي آنها براي طراحي راهبردها، سياستها و برنامههاي درازمدت رسانه ملي در زمينه مقابله با طرحها و برنامههاي دشمن.
ج) تبيين و تحليل دقيق شرايط كشور
يكي از عوامل مهم افزايش حضور مردم در صحنههاي مختلف دفاع از انقلاب و نظام اسلامي و توسعه مشاركت سياسي آنها، آگاهي آنها از شرايط و مقتضيات فرهنگي، سياسي و اقتصادي كشور است. تجربه سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي نشان داده است كه به هر ميزان كه آگاهي و شناخت مردم نسبت به وضعيت كشور و بحرانها و چالشهاي پيش روي نظام اسلامي افزايش يافته، حضور و مشاركت سياسي آنها نيز توسعه پيدا كرده است. از همين روست كه مقام معظم رهبري همواره بر موضوع آگاهيبخشي و بصيرتافزايي به عنوان يكي از شرايط حفظ حضور، مشاركت و پشتيباني مردم تأكيد كرده و از جمله در يكي از سخنان خود فرمودهاند:
چالشهاي ما با استكبار جهاني تمام كه نشده است ـ تمام هم نخواهد شد، عيبي هم ندارد ـ چالش و زورآزمايي براي يك
ملت ورزش است و او را روزبهروز قويتر ميكند؛ ما با اين چالشها قوي ميشويم؛ ليكن بايد مراقب بود. فهميد كه چالش هست. فهميد كه حريف چه ميخواهد بكند، فهميد كه راه مقابله با حريف چيست. اگر اينها را نفهميديم. اگر دچار نفهمي شديم. اگر دچار راحتطلبي شديم. اگر از بيّنات و واضحات غفلت كرديم. شكست ميخوريم. خدا كه با كسي خويشاوندي ندارد. اگر ايستاديد ـ همچنانكه تا امروز ايستادهايد ـ و متكي به خدا و دين خدا بوديد، قطعاً پيروز ميشويد؛ اما اگر نايستيم، اگر به شرايط لازم يك مبارزه با اين عظمت توجه نكنيم. خب معلوم است كه خداي متعال به ملتهاي تنبل، به ملتهاي سرگرم مسائل حقير، توجهي نميكند، لطف خدا، عنايت خدا، پشتيباني خدا، شامل ملتهايي ميشود كه بايستند، بفهمند، بصيرت داشته باشند، تشخيص بدهند، حركت كنند.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 21394
روشن است كه رسانه ملي بيشترين و مهمترين سهم را در اين بصيرت و آگاهيبخشي دارد و به همين دليل نيز رهبر معظم انقلاب اسلامي همواره بر اين نقش رسانه ملي تأكيد كرده و از جمله در حكم انتصاب مجدد رياست سازمان صدا و سيما فرمودهاند:
سفارش اساسي اينجانب نزديك كردن و رساندن اين رسانه فرهنگساز به طراز رسانهاي است كه دين و اخلاق و اميد و آگاهي، بارزترين نمود آن باشد.(2)
http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id = 8361
با توجه به رهنمودهاي مقام معظم رهبري، شايسته است رسانه ملي در سياستگذاريها و برنامهريزيهاي خود به نكات ذيل بيش از پيش توجه كند:
اول ـ بالا بردن سطح آگاهيهاي سياسي مردم در زمينه دلايل چهار دهه مقابله و دشمني استكبار با نظام اسلامي؛
دوم ـ بررسي و تبيين دلايل مقاومت، پايداري و سازشناپذيري امام خميني رحمه الله و مقام معظم رهبري در برابر استكبار جهاني؛
سوم ـ بررسي و تحليل پيآمدهاي ناگوار عقبنشيني و شكست نظام جمهوري اسلامي در برابر نظام سلطه، براي ملت ايران و ديگر ملتهاي تحت سلطه جهان؛
چهارم ـ بررسي و تحليل لوازم و بايستههاي نبرد با استكبار جهاني و شرايط پيروزي در اين نبرد.
د) تبيين و تحليل دقيق تحولات جهاني
رهبر معظم انقلاب اسلامي در سالهاي اخير بارها با تعابيري چون «قرار گرفتن جهان بر سر يك پيچ تاريخي»، «تغيير هندسه جهان»، «تحول تاريخ» و «شرايط حساس تاريخي» از رويداد و تحول بزرگي كه جهان در آستانه آن قرار گرفته است، صحبت كردهاند. اساس سخنان رهبري در اين زمينه، بر تغيير معادلات سياسي ـ نظامي جهان و زوال و فروپاشي قدرتهاي پوشالي و غيرالهي استوار است. ايشان در يكي از سخنان خود در اين باره ميفرمايند:
بدانيد امروز تاريخ جهان، تاريخ بشريت بر سر يك پيچ بزرگ تاريخي است. دوران جديدي در همه عالم دارد آغاز ميشود. نشانه بزرگ و واضح اين دوران عبارت است از توجه به خداي متعال و استمداد از قدرت لايزال الهي و تكيه بر وحي. بشريت از مكاتب و ايدئولوژيهاي مادي عبور كرده است. امروز نه ماركسيسم جاذبه دارد، نه ليبرال دموكراسي غرب! ... اين پيچ تاريخياي كه گفتم، عبارت است از تحول از سيطره چنين ديكتاتورياي به آزادي ملتها و حاكميت ارزشهاي معنوي و الهي؛ اين پيش خواهد آمد، استبعاد نكنيد.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 18871
بيترديد، تبيين و تحليل دقيق، عالمانه و مستند تحولات يادشده، مردم را نسبت به جايگاه و موقعيتهاي حساسي كه در حال حاضر در آن قرار دارند و همچنين رسالتها و مسئوليتهاي مهمي كه در اين زمينه بر عهده دارند، آگاهتر ميسازد و موجب ميشود جامعه اسلامي با زمانشناسي خود رسالت تاريخياش را به خوبي ايفا كند و با شور و شوق بيشتري در صحنههاي گوناگون اجتماعي از جمله انتخابات رياست جمهوري حاضر شوند. بر اين اساس، شايسته است رسانه ملي به نكات ذيل بيش از پيش توجه كند.
اول ـ بررسي و تحليل نقش انقلاب اسلامي در تغيير معادلههاي
1) از سخنان مقام معظم رهبري در ديدار شركتكنندگان در اجلاس جهاني «جوانان و بيداري اسلامي»، 10/11/1390، در: پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله خامنهاي:
سياسي جهاني و فروپاشي ابرقدرت شرق؛
دوم ـ بررسي و تحليل نقش انقلاب اسلامي در افزايش گرايش به معنويت در جهان؛
سوم ـ بررسي و تحليل نقش انقلاب اسلامي در گسترش و تقويت جريانهاي آزاديبخش در جهان؛
چهارم ـ بررسي و تحليل دقيق و مستند نشانههاي زوال و فروپاشي تمدن غرب با همه مظاهر فرهنگي، سياسي و اقتصادي آن.
پنجم ـ تبيين نقش و رسالت نظام اسلامي و مردم ايران در شرايط امروز جهان؛
ششم ـ تبيين و بررسي ديدگاه آموزههاي اسلامي در زمينه فراز و فرود تمدنها؛
هفتم ـ بازخواني وعدههاي الهي در زمينه نابودي قدرتهاي پوشالي و حاكميت صالحان در جهان؛ به ويژه با رويكرد به انديشه مهدويت و انتظار.
ه) تبيين و تحليل آثار حضور گسترده مردم در انتخابات
مردم، از يك سو عامل مشروعيت و مقبوليت نظامهاي سياسي و از سوي ديگر ضامن اقتدار و پايداري دولتها و حكومتها هستند. به همين دليل تا زماني كه مردم از يك نظام سياسي حمايت و پشتيباني ميكنند، هيچ قدرت خارجي نميتواند آن نظام سياسي را از پاي درآورد. با توجه به اين موضوع حضور گسترده مردم در انتخابات به عنوان يكي از نمادهاي حمايت و پشتيباني آنها از نظام اسلامي، بسيار اهميت دارد و ميتواند با به نمايش گذاشت تصويري بينظير از مردمسالاري ديني موجب نااميد شدن دشمن و بياثر شدن تهديدهاي او شود. مقام معظم
رهبري در اين باره ميفرمايند:
گسترش مشاركت و حضور گسترده مردم در انتخابات اهميت دارد. شور انتخاباتي در كشور و حضور مردم پاي صندوقهاي رأي ميتواند تهديدهاي دشمنان را بياثر كند؛ ميتواند دشمن را نااميد كند؛ ميتواند امنيت كشور را تأمين كند. ملت عزيز ما در همه نقاط كشور اين را بدانند؛ حضور گسترده آنها در پاي صندوق رأي، در آينده كشور تأثير دارد؛ در امنيت، در استقلال، در ثروت ملي، در اقتصاد، در همه مسائل مهم كشور، تأثير ميگذارد.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 18871
با توجه به مطالب ياد شده، رسانه ملي براي زمينهسازي حضور حداكثري مردم در صحنه انتخابات بايد به نكات ذيل در برنامهريزيها و سياستگذاريهاي خود توجه كند:
اول ـ بررسي و تبيين آثار و پيآمدهاي گوناگون حضور گسترده مردم در دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري و بيان آنها در قالبهايي زيبا و دلنشين براي اقشار گوناگون مردم. آثار و پيآمدهايي چون:
ـ تحكيم مباني مشروعيت و مقبوليت نظام جمهوري اسلامي و ارتقاي جايگاه نظام در سطح جهان؛
ـ نااميد شدن دشمن از حمله نظامي به كشور و بياثر شدن تهديدهاي او؛
ـ افزايش ثبات و آرامش سياسي كشور؛
ـ نااميد شدن دشمنان نظام اسلامي از به كارگيري اهرم فشار و
1) سخنان مقام معظم رهبري در حرم مطهر رضوي، 1/1/1392، در: پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله خامنهاي:
تحريم اقتصادي براي رودررو قرار دادن مردم و نظام اسلامي؛
ـ تقويت هرچه بيشتر الگوي مردمسالاري ديني در سطح جهان و گرايش روزافزون كشورهاي اسلامي به اين الگو؛
ـ اميدوارتر شدن ملتهاي تحت سلطه جهان براي بهرهگيري از الگوي انقلاب و نظام اسلامي ايران براي مقابله با نظام سلطه؛
ـ تقويت جايگاه و موقعيت رئيسجمهور آينده و توانمندتر شدن او براي حل مشكلات فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي كشور.
دوم ـ بررسي و تبيين دلايل و انگيزههاي دشمنان مردم ايران براي كاستن از حجم حضور مردم در دهمين انتخابات رياستجمهوري.
و) زمينهسازي براي حضور همه سليقهها و جريانها در انتخابات
يكي از شرطهاي خلق حماسهاي سياسي در دهمين دوره انتخابات رياستجمهوري، حضور گسترده مردم است و اين حضور حداكثري تنها در صورتي محقق ميشود كه همه كساني كه به نظام جمهوري اسلامي و استقلال كشور دلبستگي دارند، با هر سليقه و گرايش سياسي در انتخابات شركت كنند. چنانكه مقام معظم رهبري فرمودند:
در انتخابات، همه سليقهها و جريانهاي معتقد به جمهوري اسلامي بايد شركت كنند؛ اين، هم حق همه است، هم وظيفه همه است. انتخابات مال يك سليقه خاصي، مال يك جريان فكري و سياسي خاص نيست. همه كساني كه به نظام جمهوري اسلامي و به استقلال كشور معتقدند، به انگيزه كشور اهميت ميدهند، دلشان براي منافع ملي ميسوزد، بايد در انتخابات شركت كنند روگرداندن از انتخابات، مناسب كساني
است كه با نظام اسلامي مخالفند.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 18871
بنابراين، رسانه ملي بايد با در پيش گرفتن سياستها و برنامههاي ذيل همه قشرها، گروهها، جريانها، گرايشها و سليقههاي موجود در جامعه را بر حول محور حضور فعال در انتخابات به وحدت و همدلي برساند.
اول ـ پرهيز كردن از دامن زدن به اختلافات ديني، مذهبي، قومي، فرقهاي و سياسي به هر شكل و در هر سطح؛
دوم ـ رعايت كردن عدالت و اعتدال در بازتاب اخبار و ديدگاههاي جريانهاي مختلف سياسي كشور؛
سوم ـ پرهيز كردن از هرگونه موضعگيري به نفع يا بر ضد جريانهاي سياسي يا نامزدهاي انتخابات رياستجمهوري.
چهارم ـ مطرح كردن رئيسجمهور منتخب به عنوان نماينده و حافظ منافع همه گروهها و اقشار جامعه.
پنجم ـ دعوت همه گروهها، جريانها و اقشار جامعه به كنار گذاشتن منافع گروهي و جناحي و توجه صرف به مصالح كلان نظام اسلامي.
ز) تبيين جايگاه «رأي مردم» در تعيين رئيسجمهور اصلح
رسانههاي بيگانه همواره كوشيدهاند كه نقش آراي مردم در شكلگيري اركان نظام جمهوري اسلامي را كمرنگ سازند و چنين وانمود كنند كه نتايج انتخابات از پيش طراحي شده است و مردمسالاري در جمهوري اسلامي ايران جايگاهي ندارد. در حالي كه به تعبير امام خميني رحمه الله در اين نظام،
1) از سخنان مقام معظم رهبري در حرم رضوي، 1/1/1392، در: پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله خامنهاي:
«ميزان رأي ملت است» و مقام معظم رهبري هم در اين باره ميفرمايند:
در نهايت، رأي مردم تعيينكننده است. آنچه كه اهميت دارد، تشخيص شما و رأي شما است. بايد خودتان تحقيق كنيد، ملاحظه كنيد. دقت كنيد، از انسانهاي مورد اعتمادتان بپرسيد، تا به اصلح برسيد و اصلح را انتخاب كنيد. رهبري، يك رأي بيشتر ندارد.(1)
http: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 18871
بر اين اساس، رسانه ملي بايد با هدف خنثي كردن طرح و برنامه دشمنان مردم ايران براي كماهميت جلوه دادن نقش رأي مردم در نظام جمهوري اسلامي اين سياستها و برنامهها را در پيش گيرد:
اول ـ تبيين و بررسي ديدگاههاي امام خميني رحمه الله و مقام معظم رهبري در زمينه جايگاه و نقش آراي مردم در نظام اسلامي؛
دوم ـ نقد و بررسي ديدگاههايي كه در پي كمرنگ جلوه دادن نقش رأي مردم در شكلگيري اركان نظام اسلامي هستند؛
سوم ـ تبيين و بررسي ديدگاه قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در زمينه نقش مردم در انتخاب رئيسجمهور؛
چهارم ـ بررسي و تبيين جايگاه والاي مردم در شكلگيري، تثبيت، بقا و استمرار نظام جمهوري اسلامي؛
پنجم ـ بررسي پيشينه برگزاري انتخابات در چهار دهه استقرار نظام جمهوري اسلامي و نقش تعيينكننده مردم در همه اين انتخابها.
1) از سخنان مقام معظم رهبري در حرم رضوي، 1/1/1392، در: پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله خامنهاي:
فصل سوم: راهبردها و سياستهاي رسانه ملي در حوزه حماسه اقتصادي
چنانكه در گفتار نخست اين كتاب يادآور شديم، مراد مقام معظم رهبري از حماسهآفريني در حوزه اقتصاد، اقدام حماسي و جهادگونه مردم و دولت براي حل مسائل و مشكلات و آسيبها و چالشهاي موجود در حوزه اقتصاد ايران و ساماندهي اقتصاد مقاومتي براي مقابله با تهديدها و توطئههاي اقتصادي دشمن است.
با توجه به مفهوم يادشده، راهبردها و سياستهاي رسانه ملي در اين حوزه را ميتوان به شرح ذيل برشمرد:
الف) تبيين دلايل توجه مقام معظم رهبري به مقولههاي اقتصادي
توجه ويژه مقام معظم رهبري به موضوعها و مقولههاي اقتصادي در تعيين موضوع سال، از يكسو، نشاندهنده نقش مهم اقتصاد در پويايي، پايداري، الهامبخشي و تحكيم مشروعيت و مقبوليت نظام جمهوري اسلامي و از سوي ديگر بيانگر مسائل، مشكلات آسيبها و چالشهاي گسترده، ژرف و همهجانبه اقتصاد ايران و لزوم اصلاح سريع آن است.
با نگاهي اجمالي به موضوعاتي كه مقام معظم رهبري در سالهاي اخير عنوان موضوع سال اعلام كردهاند و همچنين نكاتي كه ايشان در اين چند سال در حوزه اقتصاد بر آنها تأكيد ورزيدهاند، به روشني ميتوان به مهمترين آسيبها و چالشهاي پيش روي اقتصاد ايران پي برد.
آسيبها و چالشهايي چون رعايت نشدن الگوي مصرف در بسياري از زمينهها از جمله مصرف آب، برق، گاز، بنزين و اسراف و تبذير در مصرف كالاهاي اساسي؛ پايين بودن نرخ بهرهوري، نهادينه نشدن فرهنگ كار و تلاش، نبود عزم و اراده جدي در مردم و مسئولان براي تلاش اقتصادي، مصرف كالاهاي بيگانه و بيتوجهي به توليد داخلي، نبود حمايت لازم از سرمايه ايراني، وابستگي شديد اقتصاد كشور به نفت، نبود برنامهريزي كلان و درازمدت در اقتصاد و در نهايت آسيبپذيري فراوان اقتصاد كشور در برابر تغييرات اقتصاد جهان و فشارها، تهديدهاي دشمنان.
چنانكه مقام معظم رهبري نيز تأكيد فرمودهاند، همه موضوعهاي اقتصادي كه در چند سال گذشته به عنوان موضوع سال اعلام شدهاند، منحصر به يك سال نبودهاند و تحقق آنها نيازمند كار جدي، مستمر و پيگيرست.
بنابراين، نخستين و مهمترين راهبرد رسانه ملي در حوزه حماسه اقتصادي، تبيين و تحليل دقيق چرايي تأكيد مقام معظم رهبري بر موضوعات اقتصادي و بررسي و تشريح عالمانه آسيبها و چالشهاي پيش روي اقتصاد ايران است. ايشان در اين باره ميفرمايند:
اين شعارهاي سال حلقههايي بود براي ايجاد يك منظومه كامل در زمينه مسائل اقتصاد؛ يعني اصلاح الگوي مصرف، مسئله جلوگيري از اسراف، مسئله همت مضاعف و كار مضاعف، مسئله جهاد اقتصادي و امسال توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني. ما اينها را به عنوان شعارهايي زودگذر مطرح نكرديم؛ اينها چيزهايي است كه ميتواند حركت عمومي كشور را در زمينه اقتصاد ساماندهي كند؛ ميتواند ما را پيش ببرد. ما بايد دنبال اين راه باشيم.(1)
http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id =20534
1) از سخنان مقام معظم رهبري در ديدار با كارگزاران نظام، 3/5/1391، در پايگاه اطلاعرساني:
بنابراين، رسانه ملي بايد تبيين و تحليل دلايل توجه ويژه مقام معظم رهبري به مقولههاي اقتصادي در چند سال اخير را در دستور كار خود قرار دهد و اين موضوع را از راههاي زير دنبال كند:
اول ـ تبيين و بررسي نقش اقتصاد و اصلاح نظام اقتصادي در تحكيم پايههاي مشروعيت و مقبوليت نظام اسلامي؛
دوم ـ تحليل و بررسي پيوند مفهومي موضوعهاي اقتصادي متعدد اعلام شده به عنوان موضوع سال؛
سوم ـ بررسي و تبيين ارتباط موضوعهاي اقتصادي اعلامشده در چند سال اخير با چشمانداز بيستساله نظام جمهوري اسلامي و الگوي اسلامي ـ ايراني پيشرفت؛
چهارم ـ تبيين و بررسي چرايي تأكيد مقام معظم رهبري بر مقولههاي اقتصادي از منظر سياستهاي داخلي و بينالمللي نظام اسلامي.
ب) تبيين و تحليل دلايل فشارهاي اقتصادي دشمن
بسياري به اشتباه گمان ميكنند كه فشارها و تحريمهاي اقتصادي دشمن عليه نظام اسلامي، به دليل پافشاري ايران بر مواضع خود در موضوع دستيابي به فنآوري هستهاي و غنيسازي اورانيوم است. درحالي كه اين فشارها و تحريمها، به اين دليل بر نظام جمهوري اسلامي اعمال ميشود كه اين نظام به اصول، مباني و ارزشهاي مغاير با اصول، مباني و ارزشهاي پذيرفته شده در جهان مادي عصر حاضر در عرصه فرهنگ و سياست پايبند است و در مقابل زيادهخواهيها و زيادهگوييهاي نظام سلطه در جهان ايستاده است. به بيان ديگر هدف نظام سلطه از تحميل فشارها و تحريمها بر ايران نه تغيير مواضع اين كشور در موضوع فنآوري هستهاي بلكه ايجاد فشار بر
مردم ايران با هدف جدا كردن آنها از نظام اسلامي و در نهايت تضعيف و فروپاشي اين نظام است.
مقام معظم رهبري در اين باره ميفرمايند:
ما چند سال پيش، «اقتصاد مقاومتي را مطرح كرديم. همه كساني كه ناظر مسائل گوناگون بودند، ميتوانستند حدس بزنند كه هدف دشمن، فشار اقتصادي بر كشور است. معلوم بود و طراحيها نشان ميداد كه اينها ميخواهند بر روي اقتصاد كشور متمركز شوند. اقتصاد كشور ما براي آنها نقطه مهمي است. هدف دشمن اين بود كه بر روي اقتصاد متمركز شود، به رشد ملي لطمه بزند. به اشتغال لطمه بزند، طبعاً رفاه ملي دچار اختلال و خطرشود. مردم دچار مشكل شوند، دلزده بشوند، از نظام اسلامي جدا شوند؛ هدف فشار اقتصادي دشمن اين است. و اين محسوس بود؛ اين را انسان ميتوانست مشاهده كند. من در سال 86 در صحن مطهر علي بن موسي الرضا(ع) در سخنراني اول سال گفتم كه اينها دارند مسئله اقتصاد را پيگيري ميكنند.(1)
http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id =20534
ايشان در يكي ديگر از سخنرانيهاي خود در زمينه دليل فشار اقتصادي غرب بر ايران فرمودند:
هدف آنها از اين تحريمها اين بود كه ملت را در راه خودشان مردد كنند؛ بين ملت ايران و نظام اسلامي جدايي بيندازند؛ مردم را دلسرد كنند، نااميد كنند.(2)
بر اين اساس، رسانه ملي بايد يكي از راهبردهاي اساسي خود در زمينه تحقق حماسه اقتصادي را تبيين و تحليل دقيق دلايل فشارهاي اقتصادي
غرب بر نظام جمهوري اسلامي قرار دهد و سياستها و برنامههاي زير را در دستور خود قرار دهد:
اول ـ بررسي و تحليل دلايل فشارهاي اقتصادي غرب بر نظام و مردم ايران؛
دوم ـ پاسخگويي عالمانه به ادعاهاي رسانههاي بيگانه كه دليل اعمال فشارها و تحريمهاي اقتصادي غرب بر ايران، پافشاري رهبران نظام بر مواضع خود در موضوع فنآوري هستهاي ميكنند؛
سوم ـ نشان دادن آثار مستقيم فشارها و تحريمهاي غرب بر روي مردم؛ به ويژه در زمينه دارو و نيازهاي اساسي كشور.
ج) شناسايي و اصلاح آسيبهاي فرهنگي اقتصاد ايران
چنانكه گفته شد، در حال حاضر اقتصاد ايران از مسائل و مشكلات فراواني در سه حوزه توليد، توزيع و مصرف رنج ميبرد و بسياري از آسيبهاي اقتصادي از جمله پايين بودن ميزان بهرهوري، رعايت نكردن حقوق مصرفكننده، كيفيت پايين توليدات، مصرفزدگي، اشرافيگرايي و اسراف و تبذير در طول ساليان در جامعه ما نهادينه و تبديل به فرهنگ عمومي شده است. از اين رو، يكي از رسالتها و مسئوليتهاي سنگين رسانه ملي، شناسايي آسيبها و ناهنجاريهاي موجود در فرهنگ اقتصادي جامعه ايران و برنامهريزي براي اصلاح آنها با بهرهگيري از ديدگاههاي كارشناسان حوزه جامعهشناسي، روانشناسي، رسانه و ارتباطات است. مهمترين سياستها و برنامههايي كه رسانه ملي در اين زمينه بايد به آنها توجه كند، به شرح ذيل است:
اول ـ تبديل موضوع ضرورت اصلاح ناهنجاريهاي اقتصاد ايران به خواست و دغدغه عمومي مردم؛
دوم ـ الگوسازي فرهنگي براي افزايش و بهبود توليد ملي؛
سوم ـ الگوسازي براي فعاليت توليدي موفق؛
چهارم ـ اصلاح بينش، نگرش و رفتار مردم در حوزه مصرف؛
پنجم ـ زمينهسازي فرهنگي براي اصلاح الگوي مصرف در زمينههاي گوناگون؛
ششم ـ تبليغ مناسب براي كالاي ايراني و جلوگيري از تبليغ و ترويج كالاي خارجي؛
هفتم ـ زمينهسازي فرهنگي براي اصلاح فرهنگ كار؛
هشتم ـ زمينهسازي فرهنگي براي مصرف كالاي داخلي.
د) افزايش روحيه اميد به آينده
يكي از ويژگيهاي مهم مقام معظم رهبري نگاه همهجانبه به واقعيتهاي كشور و توجه همزمان به ضعفها و قوتها و تهديدها و فرصتهاست. چنين نگاهي، هم مخاطب را با ضعفها و تهديدها آشنا ميكند و مانع خوشبيني بيدليل يا آرمانگرايي غير واقعبينانه او ميشود، و هم مخاطب را در جريان قوتها و فرصتهاي موجود قرار ميدهد و از اين طريق موجب اميدواري او به آينده و مردد نشدن نسبت به آرمانهاي اصلي خود ميشود.
اوج اين نگاه را ميتوان در سخنان رهبر معظم انقلاب در ديدار كارگزاران نظام در تاريخ 3/5/1391 مشاهده كرد. ايشان در اين ديدار فهرستي از واقعيتهاي موجود امروز نظام اسلامي شامل نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهديدها را بررسي كردند و در پايان فرمودند:
اينكه ما عرض كرديم، وضعيت بدر و خيبر، يعني همين. وضعيت بدر و خيبر يعني تهديد هست، چالش هست، اما بنبست نيست.
در بدر امكانات كم بود، اما غلبه حاصل شد... در خيبر سختي وجود داشت... . اما غلبه پيدا كردند. چالش هست؛ اما در قبال چالش، توان و قدرت و استعداد و ظرفيت هم وجود دارد. اين معناي بدر و خيبر است. اگر اين ظرفيت را به ميدان آوريم، اگر نقاط ضعف را كم كرديم، پيشرفت خواهيم كرد.(1)
http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id =20534
رسانه ملي نيز بايد با در پيش گرفتن اين سيره مقام معظم رهبري، ضمن تحليل، بررسي و نقد ضعفها و آسيبهاي موجود، به قوتها و فرصتها هم به خوبي بپردازد تا در نهايت مخاطبان رسانه ملي، نسبت به تحقق آرمانهاي ارزشمند نظام اسلامي اميدوار شوند.
افزون بر سياستها و برنامههايي كه در فصل پيشين در زمينه افزايش روحيه اميد به آينده يادآور شويم، رسانه ملي براي افزايش روحيه اميد به آينده در حوزه اقتصاد، بايد به نكات ذيل توجه كند:
اول ـ تحليل و بررسي همزمان نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهديدها در حوزههاي گوناگون اقتصادي؛
دوم ـ نقد و بررسي منصفانه و همراه با اعتدال عملكرد دستگاههاي دولتي؛
سوم ـ استفاده بهينه از ظرفيت كارشناسي كشور براي ارائه پيشنهادها و نظرهاي اصلاحي و سازنده براي رفع آسيبها و مشكلات موجود در حوزه اقتصاد.
ه) نقد و بررسي مستمر فعاليتهاي سازمانها و نهادهاي مسئول
در سالهاي اخير در حوزه سياستگذاري و قانونگذاري بخش اقتصاد گامهاي ارزشمندي برداشته شده است. كه از آن جمله ميتوان به تدوين و
1) از سخنان مقام معظم رهبري در ديدار كارگزاران نظام، 3/5/1391، در: پايگاه اطلاعرساني:
ابلاغ «سند چشم انداز بيستساله جمهوري اسلامي» (13/8/1382)، «سياستهاي كلي اصل 44 قانون اساسي» (1/3/1384)، «قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه» (10/11/1389) و «سياستهاي كلي توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني»(24/11/1391) اشاره كرد. افزون بر اين در اين سالها، مقام معظم رهبري، نكات مهمي را به عنوان مطالبههاي خود از دستگاههاي اجرايي در حوزه اقتصاد مطرح كردهاند. بيترديد، تحقق و اجرايي شدن مصوبهها و رهنمودهاي يادشده، افزون بر عزم و اراده جدي مسئولان، نيازمند پيگيري مستمر رسانهها، به ويژه صدا و سيماي جمهوري اسلامي است. ازاينرو، رسانه ملي بايد به نقد و بررسي مستمر فعاليتهاي سازمانها و نهادهاي مسئول در حوزه اقتصاد را به عنوان يك راهبرد و سياست جدّي توجه كند تا بتواند زمينهساز حماسه اقتصادي مورد نظر رهبري شود. در اين زمينه نيز رسانه ملي بايد به چند نكته توجه كند:
اول ـ نقد و بررسي قانونگذاريها، برنامهها و سياستهاي مقطعي دستگاههاي تقنيني و اجرايي بر اساس اسناد بالادستي مانند «سند چشمانداز بيستساله جمهوري اسلامي»؛
دوم ـ زمينهسازي فرهنگي براي تبديل اهداف و آرمانهاي پيشبيني شده در اسناد كلان اقتصادي به مطالبات عمومي مردم؛
سوم ـ رعايت عدالت و انصاف در نقد و بررسي فعاليت سازمان ها و نهادهاي گوناگون.
چهارم ـ بازتاب دادن مناسب فعاليتهاي دستگاههاي اجرايي كشور در زمينه موضوع سال؛
پنجم ـ نقد و بررسي عملكرد دستگاههاي مختلف اجرايي و فرهنگي در زمينه موضوع سال؛
ششم ـ انتقال خواستهها و مطالبات توليدكنندگان، كارآفرينان و
سرمايهگذاران به مسئولان.
و) استمرار راهبردها و سياستها تا رسيدن به نقطه مطلوب
چنانكه گفته شد، مقام معظم رهبري، در هر يك از سالهاي اخير يك موضوع مهم اقتصادي را به عنوان موضوع سال اعلام كردهاند، كه پرداختن به هر يك از آنها نيازمند برنامهريزي درازمدت است و بيترديد، در طول يك سال نميتوان به نتيجه مطلوب دست يافت و بر همين اساس هم ايشان فرمودند:
در عرصه اقتصاد، به توليد ملي بايد توجه شود؛ هم چنانكه در شعار سال گذشته بود. البته كارهايي هم انجام گرفت، منتها ترويج توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني. يك مسئله بلندمدت است؛ در يك سال به سرانجام نميرسد.(1)
http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id =20534
بنابراين، رسانه ملي ضمن توجه به موضوع اعلام شده براي سال جاري، بايد به ديگر موضوعهاي اقتصادي كه در پنج سال اخير به عنوان موضوع اعلام شده است، نيز توجه كند. برخي از موضوعهايي كه در اين زمينه ميتواند مورد توجه رسانه قرار گيرد به شرح ذيل است:
اول ـ بررسي و تبيين مفهوم جهاد در حوزه مصرف و توليد؛
دوم ـ بررسي و تبيين ارتباط جهاد اقتصادي با جهاد نظامي؛
سوم ـ بررسي و تبيين ارتباط اصلاح الگوي مصرف، جهاد اقتصادي و توليد ملي.
1) از پيام نوروزي مقام معظم رهبري به مناسبت آغاز سال 1392، در: پايگاه اطلاعرساني:
ز) استفاده از همه ظرفيتهاي رسانه ملي براي تحقق موضوع سال
بيترديد، تحقق رهنمود مقام معظم رهبري در زمينه ايجاد حماسه در حوزه سياست و اقتصاد نيازمند بهرهگيري از همه ظرفيتهاي فرهنگي، سياسي، اقتصادي و اجتماعي كشور است. در حوزه فرهنگ به ويژه نقش صدا و سيماي جمهوري اسلامي غيرقابل انكار است و به همين دليل رسانه ملي بايد از همه ظرفيتهاي خود در اين زمينه استفاده كند. براي تحقق اين موضوع، توجه به نكات ذيل ضروري است.
اول ـ پرهيز از شعارزدگي و سطحينگري و پرداختن هنرمندانه به موضوع سال؛
دوم ـ بهرهگيري از كارشناسان و مشاوران شايسته براي بررسي جنبههاي گوناگون موضوع سال؛
سوم ـ بهرهگيري از ظرفيت برنامههاي نمايشي براي پرداختن مناسب به موضوع سال؛
چهارم ـ بهرهگيري از قابليتهاي شبكه بازار براي اصلاح فرهنگ توليد، توزيع و مصرف؛
پنجم ـ همسو كردن برنامههاي رسانه ملي با موضوع سال و پرهيز از طرح مفاهيم ناهماهنگ با اين موضوع؛
ششم ـ توجه به تنوع مخاطبان و توليد برنامه بر اساس رسالت و مأموريت هر شبكه؛
هفتم ـ بهرهگيري از ظرفيت مناسبتهاي ديني براي ترويج آموزههاي اسلامي در زمينه كار، توليد و مصرف.
كتابنامه
http: farsi. Khamenei. ir/ message – content?id = 22212
http: farsi. Khamenei. ir/ message – content?id = 2998
http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id = 8361
دهخدا، علي اكبر، لغت نامه، چاپ اول از دوره جديد: تهران، موسسه انتشارت وچاپ دانشگاه تهران،1373.
سخنان مقام معظم رهبري در ديدار كارگزاران و فعالان بخش توليد كشور، 7/2/1392، در پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت الله العظمي خامنهاي:
22395 http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id =
http:farsi.khamenei.ir/speech-content?Id=22233
http: farsi. Khamenei.ir/ speech – content?id = 3082.
http: farsi. Khamenei.ir/ speech – content?id = 7190
ttp: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 2862
ttp: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 19173
http: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 21394
http: farsi. Khamenei. ir/ speech – content?id = 18871
20534 http: farsi. Khamenei. Ir/ speech – content?id =