راهنمای منابع اطلاعاتی و کارشناسان در حوزه فرهنگ

مشخصات كتاب

سرشناسه: زارعي، عيسي، ۱۳۵۶ -

عنوان و نام پديدآور: راهنماي منابع اطلاعاتي و كارشناسان در حوزه فرهنگ/ عيسي زارعي.

مشخصات نشر: قم: صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز پژوهش‌هاي اسلامي، 1393

مشخصات ظاهري: ۱۷۶ ص.؛ ۱۴/۵×۲۱/۵ س‌م.

ISBN: 978 – 964 – 514 – 339 – 6 55000 ريال؛.

وضعيت فهرست نويسي: فيپا

موضوع: فرهنگ -- كتاب‌شناسي.

موضوع: فرهنگ -- مقاله‌نامه.

موضوع: محققان -- ايران.

موضوع: مجتهدان و علما -- ايران.

شناسه افزوده: صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز پژوهش‌هاي اسلامي

رده بندي كنگره: 1393 2 ر 2 ز / 6 / 5579 Z

رده بندي ديويي: 306 / 016

شماره كتاب‌شناسي ملي: ۳۴۶۷۷۶۴

اشاره

پيشگفتار

پيشگفتار

اصطلاح يا مفهوم فرهنگ داراي معاني بسيار و ابعاد گوناگون است. فرهنگ فارسي معين، واژه «فرهنگ» را مركب از دو واژه «فر» و «هنگ» و به معناي ادب، تربيت، دانش، علم، معرفت و آداب و رسوم تعريف كرده است. اما به لحاظ مفهومي، فرهنگ تحت عنوان منبع دانش، تجارب، باورها، ارزش‌ها، حركات، نگرش‌ها و معاني، سلسله مراتب، نقش‌ها، مفاهيم و مصنوعاتي دانسته شده است كه توسط گروهي از مردم از طريق تلاش‌هاي فردي و گروهي طي نسل‌ها كسب ميگردد. فرهنگ، همچون مجموعه‌اي از دستاوردهاي هنري، فكري و اخلاقي خودنمايي مي‌كند كه ميراث يك ملت را تشكيل مي‌دهد كه يك بار براي هميشه حاصل آمده و وحدت آن ملت را پايه‌گذاري مي‌كند.⁽¹⁾از اين رو، فرهنگ شامل همه فعاليت‌هاي انساني مي‌شود و سيماي واقعي زندگي همه انسان‌ها است. به همين دليل نيازهاي ابتدايي انسان براي ادامه زندگي را هسته اوليه فرهنگ مي‌گويند. در واقع تلاش جمعي گروه‌ها در پاسخ به اين نيازها منجر به ايجاد فرهنگ خاص جامعه آنان مي‌شود.

از دلايل پيجيدگي فرهنگ مي‌توان بيان داشت كه فرهنگ از يك مقوله متجانس نيست، بلكه متشكل از عناصر مختلف و متكثري است كه البته انسجام خود را حفظ كرده و يك كل تجزيه‌ناپذير و پويا را تشكيل داده است. بدين لحاظ، فرهنگ مجموعه منسجمي از ابزار و وسايل و اجناس مصرفي، منشورها و قوانين اساسي براي گروه‌هاي گوناگون اجتماعي، انديشه‌ها و پيشه‌ها، باورها و آداب و رسوم محسوب ميشود. فرهنگ ساده باشد يا پيچيده، در هر حال با دستگاه گستردهاي مواجهايم كه بخشي از آن مادي، بخشي از آن انساني و بخشي ديگر معنوي است؛ بهمين دليل ميتوان گفت: انسان موجودي فرهنگي است، چون بدون فرهنگ، وجود انساني بالفعل، حقيقي، متعالي و بالنده غير قابل تصور است. چرا كه فرهنگ مجموعهاي به هم پيوسته از آگاهيها و مهارتهاي لازم و ضروري براي زندگي اعضاي جامعه است و بدون فرهنگ امكان ادامه زيست جامعه بشري وجود نخواهد داشت.

از سوي ديگر، فرهنگ مقوله با ارزش، پيچيده و وسيعي است. به عبارت ديگر فرهنگ، نظام پيچيده و پوياي اجتماعي است كه در روند تكامل وجود اجتماعي انسان براي انطباق و سازگاري هر چه بيشتر با محيط طبيعي و اجتماعي و ادامه زندگي هر چه غني‌تر و خلاق‌تر، از سوي انسان جمعي آفريده شده و پرورده مي‌شود و از نسلي به نسل ديگر به عنوان ميراثي اجتماعي انتقال مي‌يابد. بدين لحاظ شايسته است كه رابطه تنگاتنگ فرهنگ و ساير حوزه‌هاي اجتماعي مورد توجه و مطالعه قرار گيرد. يكي از اين حوزه‌ها كه در شعار امسال نيز مورد توجه و تاكيد مقام معظم رهبري قرار گرفته است، حوزه اقتصاد و مباحث اقتصادي است. امروزه نقش فرهنگ در اقتصاد از محورهاي مورد توجه

اقتصاددانان است و ورود مفاهيمي چون صنايع فرهنگي، كالاهاي فرهنگي و بازار فرهنگ به ادبيات علوم اجتماعي، حكايت از پديدهاي دارد كه محصول همگرائي و هم‌پوشاني دو قلمرو اقتصاد و فرهنگ است. در واقع فرهنگ دارايي‌هاي زيادي از قبيل مهارتها و محصولاتي بوجود مي‌آورد كه در ارتقاء رفاه جامعه اثر دارد. همچنين منافع فرهنگ و تأثير آن بر توسعه از طريق توريسم و سرمايه اجتماعي مورد توجه مي‌باشد. جهت فهميدن اثر فرهنگ بر اقتصاد بايستي توجه داشته باشيم كه فرهنگ در واقع ارزش‌ها و هنجارهاي سيستمي است كه در بين افراد جامعه وجود دارد و بدون شك در فعاليت‌هاي اقتصادي خود را نشان مي‌دهد. در عين حال، رابطه بين فرهنگ و اقتصاد يك رابطه دو سويه است. چرا كه وضعيت اقتصادي هر منطقه و كشوري نيز يكي از واقعيتهاي تعيين كننده در تغيير و تحول مؤلفه‌هاي فرهنگي است. لذا توجه به ارزش‌هاي فرهنگي در جامعه، زمينه‌ساز رونق اقتصادي، افزايش توليد داخلي و رسيدن به خودكفايي در همه زمينه‌هاست.

اما از طرفي، آشنايي با منابع اصلي و پيشينه تحقيق، از لوازم ضروري تحقيقات علمي و معتبر است؛ تا حدي كه در دنياي كنوني هيچ پژوهشگري بي‌نياز از آن نيست. اين مهم با وجود حجم گسترده نوشته ها و پراكندگي پايگاه‌هاي اطلاعاتي، محققان را به استفاده هرچه بيشتر از «كتابشناسيها» و «مقاله‌نامه‌ها» سوق داده است. بدين لحاظ كتابشناسي به محقق كمك مي‌كند تا آثار تدوين‌شده در زمينه موضوع تحقيق خود و گستره آنها را بشناسد و از صفرپژوهي در امان باشد و با ديدن مرزهاي پژوهش، با بينشي جامع مسيري رو به جلو را طي كند. همچنين با  وجود گستردگي و تنوع كتاب‌ها و اقلام بازار نشر، كتابشناسي موجبات دسترسي آسان به بازار نشر را فراهم مي‌كند.

بدين ترتيب، مجموعه حاضر با هدف آشنايي علاقمندان، پژوهشگران و نيز برنامه‌سازان سازمان صدا و سيما با آثار مرتبط با جنبه‌هاي مختلف موضوع شعار سال، كتاب‌ها و مقالات منتشره را به صورت فهرست‌وار گزينش و معرفي مي‌نمايد. البته با توجه به اينكه بخش اقتصادي اين موضوع، طي سال گذشته در كتاب «منبع‌شناسي موضوعي حماسه سياسي و حماسه اقتصادي» منعكس شده است، در اين كتاب از اين بخش صرف‌نظر شده و تنها مباحث و ابعاد مختلف فرهنگ مورد توجه قرار گرفته است. همچنين اشاره به اين نكته نيز ضروري است كه به لحاظ تعداد زياد كتابها و مقالاتي كه در موضوعات فوق موجود بوده است، در هر يك از موضوعات، به برگزيدهاي از منابع اكتفا شده است. به اميد آنكه با توجه به فرصت كوتاه و مجال اندكي كه براي تدوين كتاب در اختيار بود، منابع معرفي شده بتواند بخشي از نيازهاي پژوهشي و تحقيقاتي علاقمندان و پژوهشگران و نيز تهيهكنندگان و برنامهسازان را كه در موضوع سال و ابعاد مختلف آن اقدام به برنامهسازي ميكنند، برطرف نمايد. همچنين در بخش دوم اين كتاب، تعدادي از كارشناسان و پژوهشگران خبره در حوزه فرهنگ كه اطلاعات آنها در بانك اطلاعات كارشناسان مركز پژوهش‌هاي اسلامي موجود مي‌باشد، به برنامه‌سازان رسانه ملي معرفي گرديده است. بدينوسيله از همكاران مديريت اطلاعات كارشناسان و انديشمندان مركز كه در تهيه و تدوين بخش دوم كتاب ما را ياري نمودند، به ويژه آقايان علي‌اكبر احمدپور، مرتضي زارع، سعيد عباس‌زاده و خانم زهرا احمدي و نيز واحد چاپ و نشر مركز سپاسگزاري مي‌گردد.

بخش اول: فهرست منابع اطلاعاتي

اشاره

بخش اول: فهرست منابع اطلاعاتي

زير فصل ها

ارزش‌هاي فرهنگي

استعمار فرهنگي

امپرياليسم فرهنگي

پلوراليسم فرهنگي

تجارت فرهنگي

تحولات فرهنگي

تقابل فرهنگي

توسعه فرهنگي

تهاجم فرهنگي

جغرافياي فرهنگي

خودباختگي فرهنگي

سبك زندگي

سرمايه فرهنگي

سياست فرهنگي

فرهنگ ديني

فرهنگ پذيري

فرهنگ سازماني

فرهنگ عامه

فرهنگ ملي

فرهنگ و ارتباطات

فرهنگ و اقتصاد

فرهنگ و تكنولوژي

فرهنگ و جهاني شدن

فرهنگ و هنر

كالاهاي فرهنگي

گردشگري فرهنگي

مديريت فرهنگي

مهندسي فرهنگي

نظريه‌هاي فرهنگي

هويت فرهنگي

ارزش‌هاي فرهنگي

اشاره

ارزش‌هاي فرهنگي

در تعريف لغوي ارزش، ميتوان گفت: «هر آنچه كه مفيد، خواستني يا تحسين كردني است و براي شخص يا گروه داراي ارزش است»⁽¹⁾. از سوي ديگر، مقصود از نظام ارزش‌ها، مجموعه ارزش‌هاي مرتبط به هم مي‌باشد كه رفتار و كاركردهاي فرد را نظم مي‌بخشد و غالباً بدون آگاهي فرد شكل مي‌گيرد. در واقع ميتوان گفت كه ارزش از بنياديترين عوامل در تبيين انديشه، عمل يا اعمال فرد و همچنين شكلگيري حيات اجتماعي است. براي همين ارزش‌ها معيارهايي هستند كه به فرهنگ كلي و جامعه معنا ميدهند. از طرفي، انقلاب اسلامي ايران نيز يك انقلاب فرهنگي يا به تعبير شهيد بهشتي، «انقلاب ارزش‌ها» بود. چرا كه در پي پيروزي انقلاب اسلامي، يكي از اساسيترين تغييرات فرهنگي، تحول در نظام ارزشي جامعه بود. بدين لحاظ در سال‌هاي اخير، كتابها و مقالات بسياري ابعاد مختلف اين موضوع را بررسي نموده‌اند كه در ادامه به برخي از آنها فهرستوار اشاره مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

افروز، غلامعلي. فرآيند جهاني شدن و چالش‌هاي فرهنگي: ضرورت حاكميت ارزش‌ها و انديشه‌هاي جهان‌شمول. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامي، ۱۳۸۵. ص 38 .

باستاني، سوسن. جنسيت، فرهنگ، ارزش‌ها و نگرش‌ها. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۸۷. 150 ص.

جيكي، كوامي. ارزش‌هاي فرهنگي آفريقا. ترجمه جمعي از كارشناسان اداره كل آفريقا و عربي. تهران: انتشارات بين‌المللي‌الهدي، ۱۳۸۶. 203 ص.

ذوعلم، علي. فرهنگ معيار از منظر قرآن كريم. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، ۱۳۹۲. ۳۰۷ ص.

سهراب زاده، مهران و حسين ابراهيم‌زاده‌اسمين. جامعه‌شناسي ارزش‌ها و فرهنگ‌هاي اجتماعي (تحليلي بر مجموعه امثال و حكم دهخدا). تهران: سخنوران، ۱۳۹۲. 231 ص.

فردرو، محسن و نجمه خديوي. ارزش‌هاي فرهنگي و دفاع غير‌عامل. تهران: نبوي، ۱۳۹۲. 173 ص.

كنگره ملي علوم انساني. علوم انساني در بستر فرهنگ و ارزش‌هاي اسلامي: مجموعه مقالات دومين كنگره ملي علوم انساني. به كوشش سيد محمدرضا اميري‌تهراني. تهران: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، ۱۳۹۱. 3 ج.

مركز مطالعات راهبردي، دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي. رصد فرهنگي ارزش‌ها، هنجارها، رفتارها و جريان‌ها. تهران: عصر كتاب، ۱۳۸۸. 5 ج.

نوابي‌نژاد، شكوه. اصول اخلاقي و ارزش‌هاي فرهنگي در مشاوره. تهران: مهدي رضايي، ۱۳۹۰. ۱۵۷ص.

هريسون، لارنس‌اي و ساموئل هانتينگتون. اهميت فرهنگ. ترجمه انجمن توسعه مديريت ايران. چاپ دوم. تهران: اميركبير، ۱۳۸۸. 517 ص.

ويتگنشتاين، لودويگ. فرهنگ و ارزش. گردآورنده جي. اچ. فن رايت، با همكاري هايكي نيمان؛ مترجم اميد مهرگان. چاپ سوم. تهران: گام نو، ۱۳۸۷. 188 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

آزاد ارمكي، تقي. «ارزش‌هاي فرهنگي و نوع تغييرات اجتماعي». مطالعات امنيت اجتماعي, تابستان 1388, شماره 18, ص 159 ـ 178.

باقري، شهلا. «بررسي تطبيقي نظام ارزشي جهت گيري ديني (مدلي براي مهندسي ارزش‌هاي فرهنگي در ايران)». مهندسي فرهنگي, بهمن و اسفند 1385, شماره 6 و 7, ص 42 ـ 43.

بحريني، نسرين. «تحليل ارزش هاي فرهنگي در كتاب هاي آموزش زبان انگليسي». راهبرد فرهنگ، تابستان 1392، شماره 22. ص 163 – 183.

پورخالقي چترودي، مهدخت. «درخت زندگي و ارزش فرهنگي و نمادين آن در باورها». مطالعات ايراني، زمستان 1380، شماره 1. ص 89 – 126.

جاناتان رو. «تسخير ارزش‌هاي فرهنگي و اجتماعي توسط بازارهاي تجاري». سياحت غرب, شهريور 1387, شماره62, ص 14 ـ 18.

جعفري، علي. «اقتدار ملي از ديدگاه ارزش‌هاي فرهنگي». مطالعات دفاعي استراتژيك، بهار 1382، شماره 16، ص 113 ـ 122.

رفعت جاه، مريم. «فراغت و ارزش‌هاي فرهنگي». تحقيقات فرهنگي، بهار 1390، شماره 13. ص 151 ـ 190.

سالار، محمد. «انقلاب اسلامي و صدور ارزش‌هاي فرهنگي». انديشه انقلاب اسلامي، بهار 1382، شماره 5، ص 18 ـ 31.

علوي، سيد بابك. «ارزش‌هاي فرهنگي و جهت‌گيري‌هاي كاركنان». تدبير، آذر 1380، شماره 118، ص 59 ـ 64.

مهدوي، محمدعلي. «مديريت و تعيين ارزش‌هاي فرهنگي». توسعه مديريت، اسفند 1381 و فروردين 1382، شماره 47 و 48، ص 5.

«نقش خانواده در انتقال ارزش‌هاي فرهنگي و هنجارهاي اجتماعي به كودكان: آسيب‌شناسي خانواده». پيوند مهر، 1387، شماره 348، ص 16 ـ 17.

هاشمي، رضا و احسان فدايي. «رسانه، تبليغات و ارزش‌هاي فرهنگي». هنر هشتم، بهار 1381، شماره 25، ص 9 ـ 11.

استعمار فرهنگي

اشاره

استعمار فرهنگي

تضعيف و تخريب فرهنگ بومي ملت‌ها و حاكميت بخشيدن به فرهنگ وارداتي و غيراصيل، امري حياتي براي كشورها و فرهنگهاي سلطهجو است. اين شكل نوين از استعمار، با نام استعمار فرانو شناخته شده است. استعمار فرانو و سلطه‌گري نوين، مبتني بر ايجاد تغيير در جهان بيني، فرهنگ، باورها، بينش‌ها، رفتارها و نگرش هاي سياسي با هدف تغيير نامرئي و نامحسوس هويت ملت‌ها، پايه ريزي گرديده است. سست كردن پايه‌هاي وحدت ملي، تشديد اختلافات داخلي، بي‌تفاوت ساختن مردم، از مهم‌ترين محورهاي القائات استعمار فرانو است. در اين شيوه نوين، ويژگي برجسته استعمار، مشروعيت بخشيدن به سلطه فرهنگي از طريق رسانههاي جمعي به منظور تخريب عقايد و باورهاي افراد بويژه نسل جوان است. بنابراين استعمار فرهنگي استفاده از عناصر فرهنگي براي تحت سلطه درآوردن كشورهاست. جهت مطالعه و آشنايي بيشتر، در ادامه تعدادي از منابع مرتبط با اين موضوع كه در قالب كتاب و مقاله انتشار يافته است، معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

اسميت، آنتوني. ژئوپوليتيك اطلاعات، يا، شيوه‌هاي سلطه‌جويي فرهنگي استعمار در جهان از طريق رسانه‌هاي همگاني. ترجمه فريدون شيرواني. تهران: سروش، ۱۳۶۴. 179 ص.

ايزنار، هيلدبر. جغرافياي استعمارزدائي. ترجمه محمود علوي. مشهد: نشر نيكا، ۱۳۷۲. 240 ص.

تقوي مقدم، مصطفي. واقعيت و پندار در تاريخنگاري ايران معاصر: نقد و نظري بر كتاب «ما چگونه ما شديم». تهران: مؤسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران، ۱۳۹۱. 190 ص.

خداياري، محمدحسين. پاسدار هويت خويش باشيم. رشت: محمدحسين خداياري، ۱۳۸۱. 236 ص.

رحماني، شمس‌الدين. درباره فرهنگ. تهران: حاميان آزادي قدس، ۱۳۹۰. 204 ص.

زيباكلام، صادق. ما چگونه، ما شديم: ريشه‌يابي علل عقب‌ماندگي در ايران. تهران: روزنه، ۱۳۸۶. 480 ص.

طهماسبي، احمد. شبيخون فرهنگي. قم: ياقوت، ۱۳۸۱. 136 ص.

علمداري، شهرام. ناتوي فرهنگي و روش مقابله با آن. تهران: رضويه، ۱۳۸۶. 88 ص.

فرهت قائم مقامي، ابوالقاسم. آموزش يا، استعمار فرهنگي (مقدمه‌اي بر جامعه‌شناسي آموزش و پرورش). تهران: جاويدان ۱۳۵۵. 244 ص.

قرباني، ليلا. ناتوي فرهنگي(بستري براي جنگ نرم). تبريز: پارلا، ۱۳۹۰. 159 ص.

كوثري، مسعود. آسيب‌شناسي فرهنگي ايران: در دوره قاجار. تهران: مركز بازشناسي اسلام و ايران (باز)، ۱۳۷۹. 209 ص.

مهري، عباس. ارتجاع سياه. ساوه: عباس مهري، ۱۳۸۲. 142 ص.

مودودي، ابوالاعلي. اسلام و تمدن غرب. ترجمه ابراهيم اميني. تهران: كانون انتشار، ۱۳۵۶. 318 ص.

ناري، شهربانو و كبري خليلي و هما خليلي. بررسي اهداف و انگيزه‌هاي ناتوي فرهنگي. ساري: شلفين، ۱۳۸۸. 70 ص.

نويد ادهم، مهدي. فرهنگ و مقاومت فرهنگي. تهران: مهربرنا، ۱۳۸۳. 140 ص.

نيك‌روش، نصرت‌الله. فرهنگ مسخ شده. تهران: نشر تنديس، ۱۳۷۹. 212 ص.

ب. مقالات:

ب. مقالات:

ابوترابيان، حسين. «استعمار فرهنگي و ماهواره؛ فرهنگ شفاهي و عقل مجرد ما». گزارش، مهر 1376 ـ شماره 80. ص 38 ـ 41.

ابوترابيان، حسين. «راز ماندگاري يا ميرائي فرهنگ ها و بحثي درباره اصطلاح تهاجم فرهنگي: چاله‌هاي فرهنگ خودي، بستر استعمار فرهنگ است». گزارش, آبان 1379 ـ شماره 117. ص 30 ـ 38.

«تلاش فرانسه براي احياي استعمار فرهنگي!». زمانه, خرداد و تير 1389 ـ دوره جديد ـ شماره 88 و 89. ص 119.

حبيبي، حسن. «نگاهي به استعمار و وجوه اقتصادي، سياسي، فرهنگي و تمدني آن». كيهان فرهنگي, مرداد 1363 ـ شماره 5. ص 22 ـ 25.

دوست محمدي، هادي. «استعمار فرهنگي برنده ترين حربه استعمار». درسهايي از مكتب اسلام, فروردين 1362، سال 23 ـ شماره 1. ص 58 ـ 61.

دوست محمدي، هادي. «استعمار فرهنگي در گذشته و حال». درسهايي از مكتب اسلام, ارديبهشت 1362، سال 23 ـ شماره 2. ص 23 ـ 27.

«شريعتي مهاجم بزرگ، عليه استعمار فرهنگي (بمناسبت پنجمين سالگرد دكتر علي شريعتي)». جهاد، 22 خرداد 1361 ـ شماره 34. ص 38 ـ 39.

علوي طباطبايي، ابوالحسن. «ريشه‌يابي استعمار فرهنگي غرب در سينماي ايران». كيهان فرهنگي, ارديبهشت 1364 ـ شماره 14. ص 26 ـ 30.

هاشمي رفسنجاني، علي‌اكبر. «استعمار فرهنگي در جهان سوم و صدور انقلاب اسلامي». دانشگاه انقلاب, 15 مهر 1366 ـ شماره 46. ص 20 ـ 26.

امپرياليسم فرهنگي

اشاره

امپرياليسم فرهنگي

امپرياليسم فرهنگي گونه‌اي از امپرياليسم است كه مي‌توان آن را به اين صورت تعريف كرد: كاربرد قدرت سياسي و اقتصادي براي پراكندن ارزش‌ها و عادت‌هاي فرهنگ متعلق به آن قدرت در ميان مردمي ديگر و به زيان فرهنگ آن مردم. امپرياليسم فرهنگي مي‌تواند ياري دهنده امپرياليسم سياسي و اقتصادي باشد. چنانكه، مثلاً فيلم‌هاي آمريكايي براي فرآورده‌هاي آمريكايي تقاضا پديد مي‌آورند.⁽¹⁾بدين لحاظ امپرياليسم فرهنگي، به استفاده از قدرت سياسي و اقتصادي، براي قبولاندن ارزش‌هاي فرهنگي متعلق به قدرت استعمارگر در ميان مردم جامعه هدف گفته مي‌شود كه بطور مستقيم فرهنگ آن جامعه را مورد يورش قرار مي‌دهد. بدين وسيله كه با ترويج كردن الگوها و راه و رسم زندگي مصرفي و تجمل‌گرا و عقايدي كه توجيه‌كننده ارزش‌هاي فرهنگ تحميلي باشند و نيز پرورش تحصيل‌كردگان وابسته، از شيوه‌هاي تحقق اين امر است. در ادامه برخي از كتاب‌ها و مقالاتي كه به اين موضوع پرداخته‌اند، معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

تاملينسون، جان. امپرياليسم فرهنگي: معرفي انتقادي. ترجمه مؤسسه خط ممتد انديشه. تهران: اميركبير، ۱۳۹۰. 280 ص.

دفتر سياسي سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي. بررسي عملكرد امپرياليسم فرهنگي. تهران: سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي، دفتر سياسي، ۱۳۷۳. 48 ص.

رضايي، علي‌اكبر. فرهنگ امپرياليسم: جنگ رواني و تكنيك‌هاي مورد استفاده. تهران: ايلياگستر، ۱۳۸۷. 175 ص.

سعيد، ادوارد دبليو. فرهنگ و امپرياليسم: بررسي فرهنگي سياست امپراطوري. ترجمه اكبر افسري. تهران: توس: مركز بين‌المللي گفت‌وگوي تمدن‌ها، ۱۳۸۲. 543 ص.

كارنوي، مارتين. آموزش و پرورش در خدمت امپرياليسم فرهنگي. ترجمه محبوبه مهاجر. تهران: اميركبير، ۱۳۶۷. ۴۰۷ ص.

كارنوي، مارتين. تعليم و تربيت در خدمت امپرياليسم فرهنگي. ترجمه حسن‌پاشا شريفي. تهران: روش نو، ۱۳۶۵. 491 ص.

ب. مقالات:

ب. مقالات:

آلتشول، جي هربرت. «خبرگزاري‌ها و امپرياليسم فرهنگي». مترجم مارلين آرين. رسانه، پاييز 1371، شماره 11، ص 8 ـ 17.

ايزدي، فؤاد و عباس كاردان. «جنگ نرم دموكراسي‌سازي امريكايي و نظريه امپرياليسم فرهنگي». راهبرد فرهنگ، زمستان 1390، شماره 16، ص 77 ـ 106.

ذكايي، محمدسعيد. «جامعه‌شناسي: امپرياليسم فرهنگي». رسانه، زمستان 1370، شماره 8، ص 4 ـ 13.

راس كاپ، ديويد. «در ستايش امپرياليسم فرهنگي ـ تأثير جهاني شدن به

فرهنگ»، مترجم ميثم اللهياري. پژوهشنامه حقوق اسلامي، زمستان 1380، شماره 5، ص 36 ـ 45.

رامپال، كولديپ ر. «فرهنگي: امپرياليسم فرهنگي يا ضرورت اقتصادي؟». سياحت غرب، شهريور 1384، شماره 26، ص 5 ـ 16.

شارگاف، اروين. «نقد ادبي: امپرياليسم فرهنگي». مترجم مهدي توسلي فريد. كلك، مهر 1369، شماره 7، ص 85 ـ 90.

شرف الدين، سيد حسين. «جهاني شدن؛ يكسان سازي يا تنوع فرهنگي و سياست‌هاي ملي». معرفت، اسفند 1386، شماره 123، ص 35 ـ 58.

شيلر، هربرت. «رسانه‌ها و امپرياليسم فرهنگي». سياحت غرب، دي 1383، شماره 18، ص 35 ـ 39.

كروس، راب. «فرهنگي: امپراتوري آمريكا و امپرياليسم فرهنگي». سياحت غرب، بهمن 1384، شماره 31، ص 5 ـ 18.

كليفورد. جي. كريستيانز. «اخلاق رسانه‌اي (مبارزه اخلاق رسانه‌اي با امپرياليسم فرهنگي)». رسانه، پاييز 1375، شماره 27، ص 30 ـ 33.

محمدي، علي. «امپرياليسم فرهنگي و هويت فرهنگي. مترجم حسين بشير». كيهان فرهنگي، خرداد 1382، شماره 200، ص 38 ـ 43.

مقدمي، حميد. «امپرياليسم فرهنگي و عدالت جهاني: چالشي براي ليبرال‌ها». ضميمه خردنامه همشهري، بيستم مهر 1384، شماره 70، ص 7.

مك چسني، روبرت دبليو. «فرهنگي: رسانه‌هاي جهاني، نئوليبراليسم و امپرياليسم». سياحت غرب. آبان 1384، شماره 28، ص 5 ـ 20.

نجاتي حسيني، سيد محمود. «جهاني شدن امپرياليسم فرهنگي و اسلام

سياسي در خاورميانه». مطالعات خاورميانه، پاييز و زمستان 1387، شماره 54 و 55، ص 65 ـ 94.

ولي، وهاب. «امپرياليسم و تخريب فرهنگي ـ اقتصادي در جهان سوم»، فرهنگ، پاييز 1371، شماره 12، ص 63 ـ 112.

پلوراليسم فرهنگي

اشاره

پلوراليسم فرهنگي

پلوراليسم در لغت به معناي تكثر و چندگانگي است. اين واژه در آغاز در عرصه سنتي كليسا مطرح شد. شخصي را كه داراي منصب گوناگون در كليسا بود، پلوراليست ميناميدند⁽¹⁾. به طور كلي، تكثرگرايي به معني پذيرش 

 و بها دادن به آن است. اما تكثرگرايي فرهنگي كه به مسأله نحوه مواجه شدن با ناهمگني مربوط مي‌شود، ضمن تأكيد بر به‌رسميت شناختي كثرت و تعدد فرهنگ‌ها، مذاهب و نحله‌هاي فكري موجود در جامعه، احترام گذاردن به حقوق مخالفين در حيطه رفتارهاي اجتماعي و تحمّل انديشه‌هاي متعدد همديگر را مورد توجه قرار مي‌دهد. در آموزه‌هاي اسلامي در كنار توصيه در باب مدارا با فرقه‌هاي مختلف و فرهنگ‌هاي گوناگون، در مواردي همچون جلوگيري از انحرافات ديني و اجراي حدود الهي، مدارا يا تسامح و تساهل در آنها نكوهش شده و به قاطعيت و ايستادگي سفارش شده است. جهت آشنايي و مطالعه بيشتر در اين خصوص، منابع نشر يافته در ادامه ارائه و معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

اشنايدر، سوزان و ژان لويي بارسو. مديريت در پهنه فرهنگ‌ها. ترجمه: محمد اعرابي و داود ايزدي. تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ۱۳۷۹. ۴۶۲ ص.

تيلور، چارلز و ديگران. چند‌فرهنگ‌گرايي: بررسي سياست شناسايي. ترجمه طاهر خديو، سعيد ريزوندي. تهران: رخداد نو، ۱۳۹۲. 185 ص.

حسيني بهشتي، علي‌رضا. بنياد نظري سياست در جوامع چند فرهنگي. تهران: بقعه، مركز بين‌المللي گفت‌وگوي تمدن‌ها، ۱۳۸۰. 326 ص.

رباني‌گلپايگاني، علي. تحليل و نقد پلوراليسم ديني. تهران: مؤسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر، ۱۳۷۸. 188 ص.

شايگان، داريوش. افسون‌زدگي جديد: هويت چهل تكه و تفكر سيار. مترجم فاطمه ولياني. تهران: نشر و پژوهش فرزان روز، ۱۳۸۰. 511 ص.

شريفان، ستاره. حمايت از تنوع فرهنگي در حقوق بين‌الملل. تهران: آريان قلم، ۱۳۹۲. 185 ص.

صادقي، هادي. پلوراليسم: دين، حقيقت، كثرت. قم: نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‌ها، معاونت امور اساتيد و دروس معارف اسلامي، ۱۳۷۷. 125 ص.

صالحي اميري، سيدرضا. انسجام ملي و تنوع فرهنگي. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۸. 417 ص.

صباغيان، علي. شكست چندفرهنگ‌گرايي و مسلمانان اروپا. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات: دانشگاه تهران. مؤسسه مطالعات آمريكاي شمالي و اروپا، ۱۳۹۲. 187 ص.

عزيزان، مهدي. پلوراليسم فرهنگي: از نظر انديشمندان غربي، مسلمان و فرهنگ اسلام. قم: سوم شعبان، ۱۳۸۶. 278 ص.

عشماوي، فريد و فيليپ رابرت هريس. مديريت چند فرهنگي. مترجم محمدرضا ذبيحي؛ علي‌رضا كتابي. مشهد: آهنگ قلم، ۱۳۸۴. 284 ص.

كيمليكا، ويل. شهروندي چندفرهنگي. ترجمه ابراهيم اسكافي. تهران: پرديس دانش، ۱۳۹۱. 290 ص.

ميراني، گودرز. نظام چندفرهنگي در جامعه جهاني. ترجمه گودرز ميراني. تهران: مركز ملي مطالعات جهاني شدن، ۱۳۸۵. 50 ص.

ب. مقالات:

ب. مقالات:

انصاري، منصور. «شهروندي چند فرهنگي؛ نظريه ليبرالي حقوق اقليتها». مطالعات ملي، زمستان 1379، شماره 6، ص 303 ـ 318.

ايزنبرگ، اويگيل. «اعتماد، سياست چند فرهنگي و نارضايتي سياسي». مترجم خضر نصراللهي آذر. مطالعات راهبردي، تابستان 1383، شماره 24، ص 319 ـ 342.

بوچمن، پاتريك جي. «فرهنگ و اجتماع: شكست چند فرهنگي در اروپا». سياحت غرب، دي 1389، شماره 89، ص 5 ـ 8.

تقي لو، فرامرز. «مقالات علمي: تنوع قومي، سياست چند فرهنگي و الگوي شهروندي: بررسي موردي ايران». مطالعات راهبردي، بهار 1386، شماره 35، ص 7 ـ 32.

توانا، محمد علي و آريس داودي. «سياست چند فرهنگي و تعليم و تربيت ارزش‌ها: آموزش ارزش‌هاي اسلامي در دنياي چند فرهنگي». معرفت، آبان 1391، سال بيست و يكم، شماره 179، ص 47 ـ 56.

جنواگي. «اهميت تعليم و تربيت چند فرهنگي». مترجم محمد ظاهر فهيمي. جامعه فردا، زمستان 1386، شماره 4، ص 239 ـ 250.

جوادي، محمد جعفر. «آموزش چند فرهنگي به مثابه رويكردي در آموزش». تعليم و تربيت پاييز 1379، شماره 63، ص 9 ـ 26.

ركس، جان. «اقليت‌هاي قومي و دولت ملي، جامعه‌شناسي سياسي جوامع چند فرهنگي». مترجم محمد سعيد ذكايي، مطالعات ملي، تابستان 1380، شماره 8. ص 161 ـ 186.

ساده، افروز. آمريكا، كشوري چند فرهنگي و بدون هويت. ادبيات داستاني، مهر و آبان 1382، شماره 73، ص 81.

سپهري، پيون و كوروش يزداني رشوانلويي. «مقدمه‌اي بر مديريت تنوع: سازمان‌هاي تك فرهنگي و سازمان‌هاي چند فرهنگي (5)». تدبير بهمن 1389، شماره 225، ص 81 ـ 84.

عالم‌زاده، هادي و حسن شجاعي مهر. «تنوع فرهنگي ـ آييني در فرارودان ـ پيش از اسلام». جستارهاي تاريخي، پاييز و زمستان 1390، شماره 4، ص 63 ـ 94.

قانعي راد، سيد محمد امين. «اوتوپياي مشاركتي در نظريه چند فرهنگي آينده‌انديشي». آيين، آبان 1389، شماره 32 و 33، ص 60 ـ 71.

قره داغي، علي. «فراشناخت و كارآمدي چند فرهنگي: توسعه الگوي مشاوره شغلي فرهنگ محور (2)». رشد مشاور مدرسه، بهار 1388، شماره 15، ص 20 ـ 22.

گيلبرت، جرمي. «گفتمان چند فرهنگي ضمني: آيا نهادهاي ناظر بر معاهدات حقوق بشر از چند فرهنگ گروي حمايت مي‌كنند؟». حقوق بشر، بهار و تابستان 1388، شماره 7، ص 19 ـ 30.

مشايخي، علي‌رضا. «زندگي در جهان چند فرهنگي». فرهنگ و آهنگ. فروردين 1384، شماره 3، ص 8 ـ 11.

هافستده، گرت. «بقاء در جهان چند فرهنگي». مترجمان اسماعيل كاوسي و علي رشيدپور. راهبرد، پاييز 1386، شماره 45، ص 301 ـ 316.

تجارت فرهنگي

اشاره

تجارت فرهنگي

ورود مفاهيمي چون صنايع فرهنگي، كالاهاي فرهنگي و بازار فرهنگ به ادبيات علوم اجتماعي، حكايت از پديدهاي دارد كه محصول همگرائي و هم پوشاني دو قلمرو اقتصاد و فرهنگ است. بررسي آثار جهاني شدن بر تجارت كالاهاي فرهنگي نيز نشان ميدهد كه چگونه پديده فرهنگ، تحت تأثير فشار تحولات اقتصادي از جمله فشار بازار جهاني، در حال دگرگوني است. فرض بر آن است كه با محو شدن مرزهاي اقتصاد و فرهنگ، و سلطه روزافزون قاعده بازي اقتصاد بر فرهنگ، كاركرد و معنا و ساختار فرهنگ و در نتيجه جايگاه فرهنگ در زندگي انسان، در حال دگرگوني است. بدين لحاظ تجارت فرهنگي يا بازار كالاهاي فرهنگي امروزه يكي از پررونقترين بازارهاي سودآور در دنياست و به ويژه از سوي جوامعي كه سعي در سلطهيابي معنوي و مادي بر كشورهاي ديگر را دارند، مورد توجه قرار گرفته است. در سال‌هاي اخير كتابها و مقالات متعددي درباره تجارت فرهنگي تدوين و انتشار يافته كه در ادامه بخشي از اين نظرات و ايدهها در خصوص تبيين ابعاد مختلف موضوع فهرست شده است:

الف. كتابها

الف. كتابها

باباخاني، ليلا. فعاليت‌هاي فرهنگي. تهران: ساكو، ۱۳۹۱. 207 ص.

حسيني‌پور سي‌سخت، نيكنام و سهيلا كياسي. صنايع فرهنگي، صنايع خلاق. سي‌سخت: فرهنگ مانا، ۱۳۹۲. 188 ص.

حسيني‌پور سي‌سخت، نيكنام. نگاهي به فرهنگ، فعاليت فرهنگي و صنايع فرهنگي. تهران: زيتون سبز، ۱۳۸۹. 376 ص.

سازمان اسلامي‌آموزشي، علمي، فرهنگي آيسسكو. بررسي راه‌هاي گسترش صنايع فرهنگي در جهان اسلام. تهران: كميسيون ملي آيسسكو در جمهوري اسلامي ايران، ۱۳۸۷. 38 ص.

صالحي اميري، سيدرضا. صنايع فرهنگي. ه سفارش پژوهشكده تحقيقات راهبردي گروه پژوهشي فرهنگي و اجتماعي. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۹۰. 169 ص.

فرارو، گري. انسان‌شناسي فرهنگي: بعد فرهنگي تجارت جهاني. ترجمه غلامعلي شاملو. تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت)، ۱۳۷۹. 164 ص.

ملكي‌فر، عقيل و مرضيه كيقبادي. فرصت تاريخي صنايع فرهنگي (صنايع خلاق). تهران: آينده‌پژوه، ۱۳۸۹. 160 ص.

موحدي، مسعود. تحليل عوامل فرهنگي تاثيرگذار بر پذيرش تجارت الكترونيكي در صنايع كوچك و متوسط ايران. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌هاي بازرگاني، ۱۳۹۱. 360 ص.

موسوي‌نژاد، مهدي. آداب تجارت در ژاپن با رويكرد فرهنگي (همراه با اطلاعات سفر به ژاپن). مهرشهر: سيد مهدي موسوي‌نژاد، ۱۳۸۸. 152 ص.

يونسكو صنايع فرهنگي مانعي بر سر راه آينده فرهنگ. ترجمه مهرداد وحدتي. تهران: مؤسسه پژوهشي نگاه معاصر؛ مركز بين‌المللي گفت وگوي تمدن‌ها، ۱۳۸۰. 425 ص.

تحولات فرهنگي

اشاره

تحولات فرهنگي

فرهنگ به‌عنوان يك عنصر اجتماعي، دائماً در حال تغيير و تحول است و خصلت پويائي دارد. مكانيسم پويائي فرهنگ هم به تأثيرات داخلي جنبه‌هاي مادي و معنوي فرهنگ و هم به تأثيرات عوامل خارجي مرتبط مي‌باشد. تحول فرهنگي را مجموعه تغييراتي دانستهاند كه در طول يك دوره نسبتاً طولاني در بيشتر وجوه و ابعاد فرهنگ و در خارج از چهارچوب پذيرفته شده نظام فرهنگي صورت مي‌گيرد. به بيان ديگر «هرگاه عناصر و مجموعه‌هاي فرهنگي تازه‌اي در يك فرهنگ پديدار شوند و بر اثر آن محتوا و ساختار آن فرهنگ دگرگون شود، دگرگوني فرهنگي پديد مي‌آيد.⁽¹⁾بسياري از پژوهشگران اعتقاد دارند كه با بررسي فرهنگ مردم يك سرزمين ميتوان به چگونگي آفرينش و سير انديشه و جهان بيني و ابداعات و نيروي جنبش و تحرك فكري و جسمي موجود ارگانيكي به نام جامعه پي برد. در ادامه تعدادي از منابع مرتبط با اين حوزه معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

افروغ، عماد. چالش‌هاي كنوني ايران. تهران: سازمان تبليغات اسلامي، حوزه هنري، ۱۳۸۰. 388 ص.

افروغ، عماد. رنسانسي ديگر. تهران: كتاب آشنا، ۱۳۸۱. 411 ص.

امامي نوري، محمد. تحولات آموزشي و فرهنگي. تهران: سعيد نو(چاپخانه)، ۱۳۵۶. 262 ص.

بنيانيان، حسن. چيستي/ ضرورت/ آثار پيوست فرهنگي: طرح‌هاي مهم. تهران: شركت انتشارات سوره مهر، ۱۳۹۲. 190 ص.

حقدار، علي‌اصغر. تحولات فرهنگي و سياسي ايران معاصر در گفت‌وگو با علي‌اكبر حقدار. تهران: ثالث، ۱۳۸۸. 208 ص.

عبدي، عباس و محسن گودرزي. تحولات فرهنگي در ايران. تهران: علم، ۱۳۸۸. 304 ص.

عسگري، علي. درآمدي بر كارنامه فرهنگي انقلاب اسلامي. تهران: كانون انديشه جوان، ۱۳۸۸. 136 ص.

فاضلي، نعمت‌الله. تاريخ فرهنگي ايران مدرن: گفتارهايي در زمينه تحولات گفتماني ايران امروز از منظر مطالعات فرهنگي. تهران: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، ۱۳۹۲. 432 ص.

فاضلي، نعمت‌الله. مدرن يا امروزي شدن فرهنگ ايران: رويكردي انسان‌شناسي و مطالعات فرهنگي. تهران: پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، ۱۳۸۷. 383 ص.

فرحبخش، محمدجواد و علي‌رضا كاظمي. تحولات فرهنگي سياسي تاريخ اسلام و ايران در قرن پنجم هجري. مشهد: قلم آذين رضا، ۱۳۹۳. 150 ص.

قمري، احسان. تاثير تحولات فرهنگي بر توسعه اقتصاد. تهران: پيام بهروش، ۱۳۸۵. 209 ص.

محمدنياكان، علي و عظيم ايدي. تحولات فرهنگي استان ايلام در سه دهه اخير (۱۳۶۰-۱۳۸۰). ايلام: جوهر حيات، ۱۳۹۱. 268 ص.

هاشميان، احمد. تحولات فرهنگي ايران در دوره قاجاريه و مدرسه دار الفنون. تهران: مؤسسه جغرافيايي و كارتوگرافي سحاب، ۱۳۷۹. 1 ج.

همايش بررسي سير تحولات فرهنگي كردستان ايران در دو دهه گذشته. مركز نشر فرهنگ و ادبيات كردي. اروميه: صلاح‌الدين ايوبي، ۱۳۸۰. 120 ص.

ب. مقالات:

ب. مقالات:

اميرابراهيمي، مسرت. «تحولات فرهنگي ـ اجتماعي جوانان جنوب شهر». گفت‌وگو، بهار 1377، شماره 19، ص 39 ـ 54.

امين، سيد حسن. «برآمدن رضا شاه و تحولات فرهنگي، سياسي و اجتماعي». حافظ، فروردين 1383، شماره 1، ص 43 ـ 47.

آموزگار، محمدحسن. «در رابطه با پانزده خرداد: تحولات فرهنگي بعد از انقلاب اسلامي ايران». پيوند، خرداد 1364، شماره 68، ص 12 ـ 17.

پستمن، نيل. «نقش تكنولوژي و رسانه‌هاي همگاني در تحولات فرهنگي». مترجم شهروز رستگار نامدار. نمايه پژوهش، بهار و تابستان 1382، شماره 26 ـ 25، ص 325 ـ 334.

«تحولات فرهنگي ايران». بخارا، آذر و دي 1381، شماره 27، ص 291 ـ 292.

حكيميان، هادي. «تحولات فرهنگي يزد: از شهريور 1320 تا كودتاي 28 مرداد 1332». پيام بهارستان دوره دوم، پاييز 1388، شماره 5، ص 594 ـ 606.

رودباري، لواء. «تحولات فرهنگي در شمال آفريقا». مطالعات آفريقا دوره قديم، تابستان 1374، شماره 3، ص 285 ـ 292.

زمردي، حميرا. «پيشينه تحولات و دگرديسي فرهنگي آثار مكتوب پيش از اسلام». پژوهش‌هاي ايران‌شناسي، پاييز و زمستان 90، شماره 1، ص 13 ـ 22.

زياري، كرامت‌الله. «تحولات اجتماعي ـ فرهنگي ناشي از انقلاب صنعتي در توسعه فضايي تهران». جغرافيا و توسعه، تابستان 1382، شماره 1، ص 151 ـ 164.

صبوحي، فرحناز و زهره سليمي. «فرهنگي: قطب‌هاي علمي، شكل‌گيري و تحولات آن». برنامه، 3 آذر 1386، شماره 242، ص 28 ـ 30.

غضنفري، فيروزه. «سير تاريخي ارتباط متقابل تحولات فرهنگي، علمي و تكنولوژيك». رهيافت، پاييز 1379، شماره 21. ص 62 ـ 69.

فرهمند، يونس. «مركز علمي جندي شاپور و جايگاه آن در تحولات فرهنگي مسلمانان». تاريخ و تمدن اسلامي، تابستان 1384، شماره 1، ص 3 ـ 20.

فولادوند، عزت‌الله. «روشنفكران و تحولات فرهنگي». بازتاب انديشه، شهريور 1379، شماره 6، ص 12 ـ 17.

كجباف، علي‌اكبر و مهدي مهر علي‌زاده. «جايگاه و نقش آيت الله بروجردي در تحولات فرهنگي پس از كودتاي 28 مرداد». پژوهشنامه انقلاب اسلامي، زمستان 1387، شماره 15، ص 1 ـ 16.

«گزارش يك كتاب: تحولات فرهنگي تايلند». چشم‌انداز ارتباطات فرهنگي، آذر 1383، شماره 12، ص 72 ـ 75.

منتظمي، علي. «درآمدي بر تحولات فرهنگي ايران و مصر». مطالعات آفريقا دوره قديم، تابستان 1374، شماره 3، ص 305 ـ 320.

نيك‌خواه قمصري، نرگس و مژگان دستوري. «بازنمود تحولات فرهنگي در مناسك عزاداري زنانه». مطالعات فرهنگي و ارتباطات، بهار 1391، شماره 26، ص 229 ـ 247.

تقابل فرهنگي

اشاره

تقابل فرهنگي

گوناگوني فرهنگ انساني، همواره در طول تاريخ چشمگير بوده است. ارزش‌ها و هنجارهاي رفتار از فرهنگي به فرهنگ ديگر بسيار فرق مي‌كنند و اغلب به شيوه‌اي اساسي با آنچه مردم جوامع مختلف طبيعي مي‌پندارند، تفاوت آشكار دارند. شايد تعريفي كه به طور كلي بتوان براي برخورد فرهنگها ذكر نمود، تأثيري باشد كه جوامع مختلف در تبادلات خود بر يكديگر دارند. البته معمولاً اين تأثير از فرهنگ جوامع پيشرفته‌تر نشأت مي‌گيرد و معمولاً در ابتدا با مقاومت از طرف جوامع غير پيشرفته مواجه مي‌شود. برخي معتقدند فرهنگ‌ها در برخورد با يكديگر، ناگزير نبايد به جنگ و ويرانگري بيانجامند، بلكه مي‌توانند متقابلاً از يكديگر بياموزند و سرچشمه زايش و باروري روحي و معنوي بزرگي گردند. در ادامه برخي از منابعي كه در موضوع برخورد يا تقابل فرهنگي و كنكاش در ابعاد مختلف آن انتشار يافته است، جهت بهرهگيري كارشناسان و پژوهشگران ارائه مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

اسحاقي، حسين. اصالت جاويد: گفت وگوي تمدن‌ها در بوته نقد. تهيه مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما. قم: بوستان كتاب قم (انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، ۱۳۸۲. 191 ص.

باش، حسن. برخورد تمدن‌ها: سرنوشت حتمي يا ننگ بشري. ترجمه محمدتقي علوي، جليل محمدي. تبريز: دانشگاه تبريز، ۱۳۸۹. 331 ص.

جمعي از نويسندگان. آينده فرهنگ ما. ترجمه زهرا فروزان سپهر. تهران: مؤسسه فرهنگي آينده پويان تهران، ۱۳۷۸. 280ص.

حقيقت، صادق. گفت‌وگوي تمدن‌ها و برخورد تمدن‌ها. قم: مؤسسه فرهنگي طه، ۱۳۷۸. قم: مؤسسه فرهنگي طه، ۱۳۷۸. 108 ص.

علمداري، كاظم. حران جهاني و نقدي بر نظريه برخورد تمدن‌ها و گفت وگوي تمدن‌ها. تهران: توسعه، ۱۳۸۱. 344 ص.

فرايليچ، جاشوا دي. و راب‌تي. گوئرت. مهاجرت، تضاد فرهنگي، جرم و تروريسم. مترجم فاطمه صداقت. مشهد: سبحان توس، ۱۳۹۱. 400 ص.

قائد شرفي، محمد. ظلم، جهل و برزخيان زمين: نجوا و فريادها در برخورد فرهنگها. تهران: طرح نو، ۱۳۸۹. 397 ص.

قطب، محمد. گفت‌وگو با پيكار تمدن‌ها. مترجم حسن مبيني. ساري: مركز انتشارات توسعه علوم، ۱۳۷۹. 158 ص.

كاشاني، حميد. گفت‌وگو، يا، جنگ تمدن‌ها. تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات يادواره اسدي، ۱۳۸۱. 251 ص.

كشاورز، عيسي. تبليغات و فرهنگ (مرزهاي تعامل و تقابل). تهران: سيته، ۱۳۹۰. 218ص.

مردن، سايمون و احمد عليخاني. تقابل فرهنگي در روابط بين‌الملل اسلام و غرب. تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، دانشكده فرماندهي و ستاد، دوره عالي جنگ، ۱۳۷۹. 76 ص.

معيني، جهانگير. موانع نشانه‌شناختي گفت‌وگوي تمدن‌ها. تهران: مركز بين‌المللي گفت‌وگوي تمدن‌ها؛ هرمس، ۱۳۸۰. 171 ص.

ميرصادقي، سيدمهدي. گذر و نظري بر تمدن‌ها. تهران: سيد مهدي ميرصادقي، ۱۳۹۰. 280 ص.

توسعه فرهنگي‌

اشاره

توسعه فرهنگي

توسعه فرهنگي عبارت است از ايجاد تحول و خلق ارزش‌ها، روابط اخلاقي و هنجارهاي مناسب كه براي ارضاي نيازهاي آدمي، زمينه‌هاي لازم را در قالب اجتماع فراهم مي‌كند. فرايند توسعه فرهنگي از طريق تحول و دگرگوني در عناصر فرهنگي يك جامعه معين صورت مي‌پذيرد و بر اثر آن، جامعه كنترل موثرتري را بر محيط طبيعي و اجتماعي خود اعمال مي‌كند. يونسكو توسعه فرهنگي را چنين تعريف مي‌كند: توسعه و پيشرفت زندگي يك جامعه با هدف تحقق ارزش‌هاي فرهنگي، به صورتي كه با واقعيت كلي 

 و اجتماعي هماهنگ شده باشد.⁽¹⁾بنابراين توسعه فرهنگي باعث رشد آگاهيها، قابليتها و امكانات هر قوم در برآوردن نيازهاي مادي و معنوي و ايجاد شرايط تعامل مطلوب بين فرهنگ‌ها مي‌گردد. جهت آشنايي بيشتر پژوهشگران با ابعاد مختلف اين موضوع، برخي از كتاب ها و مقالاتي كه در اين حوزه انتشار يافتهاند، در ادامه فهرست شده است:

الف. كتابها

الف. كتابها

آموزش عالي، برنامه‌ريزي و توسعه فرهنگي. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۹۲. 151 ص.

بيرانوند، علي و مليحه نيك‌كار. كتابخانه‌هاي عمومي و توسعه فرهنگي. تهران: چاپار، ۱۳۹۱. 206 ص.

حاجيلو، شهناز. توسعه فرهنگي از ديدگاه امام علي عليه السلام . قم: دفتر نشر نويد اسلام، ۱۳۸۸. 184 ص.

راد، فيروز و ناهيد جهاني نسب. جامعه‌شناسي توسعه فرهنگي (كندوكاوها و پنداشته‌هاي شريعتي). تهران: چاپخش، ۱۳۸۱. 416 ص.

رضواني، اصغر. توسعه فرهنگي در آسيا و كشورهاي عربي. تهران: شعاع، ۱۳۸۰. 256 ص.

شاه‌كويي، فاطمه. توسعه فرهنگي از منظر قرآن و روايات. ساري: روجين مهر، ۱۳۹۰. 250 ص.

صالحي اميري، سيدرضا. توسعه فرهنگي. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۹. 161 ص.

عزيزآبادي فراهاني، فاطمه. توسعه فرهنگي و رسانه ملي طراحي مدل اندازه‌گيري تاثير رسانه ملي در توسعه فرهنگي. تهران: دانشگاه آزاد اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر گسترش توليد علم، ۱۳۸۹. 430 ص.

غاربي كلخوران، اكبر. درآمدي بر توسعه فرهنگي (از ديدگاه قرآن و سنت). اردبيل: محقق اردبيلي، ۱۳۸۸. 200 ص.

فرسيو، سهراب. توسعه فرهنگي و صنعتي با ياري هنرها. تهران: ماتيكان، ۱۳۸۴. 103 ص.

كاوسي، اسماعيل و محمدرضا حقيقي، الهه حيدري‌زاده. فناوري‌هاي اطلاعات و ارتباطات، آموزش و توسعه فرهنگي. تهران: مشق شب، ۱۳۹۲. 120 ص.

منصورنژاد، محمد. دين و توسعه فرهنگي، سياسي و اقتصادي. تهران: علوم نوين: جهاد دانشگاهي، پژوهشكده علوم انساني و اجتماعي، 1387 ـ ۱۳۷۹. 2 ج.

همايش قرآن و توسعه فرهنگي. قرآن و توسعه فرهنگي (مجموعه مقالات). تهران: فرهنگ مشرق زمين، ۱۴۲۴ق. = ۲۰۰۳م. = ۱۳۸۲. 2 ج.

ب. مقالات:

ب. مقالات:

اسماعيلي، رضا و آذر قلي‌زاده و ناهيد صباحي. «بررسي و مطالعه تطبيقي توسعه فرهنگي در كشورهاي ايران و مالزي». پژوهش‌نامه، پاييز 1390، شماره 85، ص 127 ـ 150.

بابايي فرد، اسدالله. «توسعه فرهنگي و توسعه اجتماعي در ايران». رفاه اجتماعي، تابستان 1389، شماره 37، ص 5 ـ 59.

پژوهنده، محمد حسين. «توسعه فرهنگي و فرهنگ توسعه در اسلام». پژوهش‌هاي اجتماعي اسلامي، مهر و آبان 1380، شماره 30، ص 116 ـ 140.

جبارزاده، دكتر وحيد و مهدي محمد علي تباربائي و هادي حسين نيا. «ضرورت توجه به توسعه فرهنگي از ديدگاه امام خميني رحمه الله ». نامه پژوهش فرهنگي، تابستان 1389، شماره 42، ص 51 ـ 78.

حبيب پور گتابي، كرم و غلامرضا غفاري. «توسعه فرهنگي زنان (مطالعه موردي: استان قم)». زن در فرهنگ و هنر، زمستان 1390، دوره سوم، شماره 10، ص 77 ـ 96.

حليمي، محمدحسين. «ضرورت آموزش هنر در روند توسعه فرهنگي». دانشگاه انقلاب، بهار و تابستان 1375، شماره 106 و 107، ص 51 ـ 62.

حيدري‌زاده، الهه. «نقش آموزش نوين در توسعه فرهنگي (با تأكيد بر مدارس)». پژوهش‌نامه، زمستان 1389، شماره 66، ص 77 ـ 110.

دمرچيلو، حسين. «كتابخواني و نقش آن در توسعه فرهنگي». تحقيقات اطلاع رساني و كتابخانه‌هاي عمومي، بهار و تابستان 1383، شماره 52 و 53، ص 3 ـ 13.

عبيري، غلامحسن. «اقتصاد: فرهنگ توسعه و توسعه فرهنگي». بانك و اقتصاد، مرداد 1389، شماره 107، ص 57 ـ 63.

قزل‌باش، ابوعبدالله. «نسبت توسعه فرهنگي با توسعه همه جانبه». چيستا دي و بهمن 1383، شماره 214 و 215، ص 327 ـ 331.

كاظم‌زاده، موسي و كمال كوهي. «نقش وسايل نوين ارتباط جمعي در توسعه فرهنگي». نامه پژوهش فرهنگي، زمستان 1389، شماره 44، ص 183 ـ 212.

گيوه‌چيان، فاطمه. «ملاحظاتي درباره نقش زنان در توسعه فرهنگي». زن در توسعه و سياست، زمستان 1380، شماره 2، ص 109 ـ 124.

محمد خان، مينا. «فرهنگ توسعه يا توسعه فرهنگي». گزارش، خرداد 1383، شماره 153، ص 86 ـ 89.

ناظري، مهرداد. «فرهنگ توسعه و توسعه فرهنگي». گزارش، تير 1387، شماره 198، ص 29.

نخعي، حميد. «رابطه توسعه فرهنگي با خلاقيت و نوآوري». پژوهشنامه، زمستان 1389، شماره 66، ص 179 ـ 192.

نيك‌بخت، مرجان. «نقش فن‌آوري اطلاعات در توسعه فرهنگي». روابط عمومي، بهمن 1388، شماره 70، ص 6 ـ 11.

تهاجم فرهنگي

اشاره

تهاجم فرهنگي

تهاجم فرهنگي به معني انتقال معاني ميان نظام‌هاي فرهنگي بدون رضايت دوطرفه است. به عبارت ديگر، اگر يك نظام فرهنگي، ارزش‌هاي خود را با استفاده از قدرت بر نظام ديگري تحميل كند، تهاجم فرهنگي صورت مي‌گيرد. برخلاف مبادله فرهنگي كه در آن نظام‌ها توسعه يافته و تغييرات را برمي‌تابند؛ در تهاجم فرهنگي، ارزش‌هاي اصلي هر نظام مورد ترديد قرار مي‌گيرد و به مرور زمان نظام‌هاي ارزشي و فرهنگي از بين مي‌روند.⁽¹⁾فرهنگ‌هاي مهاجم معمولاً براي تضعيف و آسيب‌پذير كردن فرهنگ ديگر، از روش‌هاي جوسازي بهره مي‌برند. در ايران غرب‌زدگي را عموماً نمونه‌اي از آسيب‌پذيري در برابر تهاجم فرهنگي تلقي كرده‌اند. لذا تهاجم فرهنگي حركتي حساب شده و با برنامه‌ريزي دقيق است كه با استفاده از شيوه ها و امكانات متعدد براي سست كردن باورها، دگرگوني ارزش‌ها، انحراف انديشه ها و نابودي اصول اخلاقي حاكم بر يك جامعه انجام مي‌گيرد. در ادامه برخي از منابعي كه در اين موضوع تاكنون انتشار يافته است، معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

آويني، سيدمرتضي. حلزون‌هاي خانه به‌دوش. تهران: واحه، ۱۳۹۲. 167 ص.

اداره كل پژوهش و آموزش سيما. تهاجم فرهنگي. تهران: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، اداره كل پژوهش و آموزش، ۱۳۸۸. 536 ص.

افتخاري، اصغر و علي‌اكبر كمالي. رويكرد ديني در تهاجم فرهنگي. تهران: سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، گروه انتشارات، ۱۳۷۷. 217 ص.

افشاري، اميرمسعود. اندلس‌نشينان. تهران: گنج عرفان، ۱۳۸۳. 288 ص.

الهي، غلامحسين. شبيخون فرهنگي و دفاع از دين نبوي صلي الله عليه و آله . تهران: نسيم الهي، ۱۳۸۵. 248 ص.

اميري، ابوالفضل. تهديد نرم: تهاجم فرهنگي، ناتوي فرهنگي. تهران: پگاه، ۱۳۸۸. 152 ص.

بحريني، مرضيه‌السادات. جوانان و تهاجم فرهنگي. اصفهان: شهيد حسين فهميده، ۱۳۸۱. 159 ص.

بلخاري، حسن. تهاجم، يا، تفاوت فرهنگي. تهران: حسن افرا، ۱۳۷۸. 169 ص.

بهزادي، زهرا. تهاجم فرهنگي و حلقه گمشده حيات. كرمان: زهرا بهزادي، ۱۳۹۰. 200 ص.

پارسا، غلامعلي. امام حسين عليه السلام شهيد تهاجم فرهنگي. مشهد: نشر الف، ۱۳۸۱. 216 ص.

پارسا، غلامعلي. امام سجاد عليه السلام قهرمان مبارزه با تهاجم فرهنگي. مشهد: نشر الف، ۱۳۸۵. 115 ص.

تقي‌پور، حسين. راهكارهاي قرآن در تقابل با ناتوي فرهنگي. قم: آثار امين، ۱۳۸۸. 283 ص.

جان‌نثار، محمد. مقابله با تهاجم فرهنگي با نگرشي بر سيره عملي شهدا. تهران: سامان دانش، ۱۳۹۲. 162 ص.

حسيني اصفهاني، سيد مرتضي. راه‌هاي تهاجم فرهنگي و مبارزه با آن. قم: فرهنگ قرآن، ۱۳۸۲. 280 ص.

حكمي، محمد و محمدرضا چنگيز. جستاري در سازگاري ميان ـ فرهنگي. كرج: سرافراز، ۱۳۹۲. 117 ص.

حلاج نيشابوري، محسن. تهاجم فرهنگي. تهران: تضمين دانش، ۱۳۸۲. 192 ص.

خامنه‌اي، علي، رهبر جمهوري اسلامي ايران. فرهنگ، تهاجم فرهنگي و راه‌هاي مقابله در آيينه رهنمودهاي رهبر انقلاب اسلامي. تهران: مؤسسه فرهنگي قدر ولايت، ۱۳۸۲. 288 ص.

خداياري، محمدحسين. پاسدار هويت خويش باشيم. رشت: محمدحسين خداياري، ۱۳۸۱. 236 ص.

رزاقي، ابراهيم. الگوي مصرف و تهاجم فرهنگي. تهران: چاپخش، ۱۳۷۴. 295 ص.

شفيعي سروستاني، اسماعيل. تهاجم فرهنگي و نقش تاريخي روشنفكران. تهران: كيهان، ۱۳۷۸. 279 ص.

طباطبايي، محمدتقي. شبيخون فرهنگي. يزد: محمدتقي طباطبايي، ۱۳۸۹. 320 ص.

طهماسبي، احمد. شبيخون فرهنگي. قم: ياقوت، ۱۳۸۱. 136 ص.

عدالتي، منوچهر. فرهنگ، تبادل و تهاجم فرهنگي. مشهد: واقفي، ۱۳۷۸. 184 ص.

كريم‌پور آكردي، غلامرضا. تهاجم فرهنگي و استراتژي جنگ نرم. تهران: زعيم، ۱۳۹۲. 230 ص.

مرتضي طلايي... و ديگران. امنيت فرهنگي. خوراسگان: دانشگاه آزاد اسلامي، واحد خوراسگان، ۱۳۹۱. 375 ص.

مرسلي، فاطمه. تهاجم خاموش: واكاوي پروژه جنگ نرم بر ضد انقلاب اسلامي. تهران: اسرار قلم، ۱۳۸۹. 256 ص.

مصباح، محمدتقي. تهاجم فرهنگي: برگرفته از سخنراني‌هاي استاد محمدتقي مصباح يزدي. قم: مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)، انتشارات، ۱۳۸۹. 176 ص.

مطهرنيا، مهدي. فرهنگ دفاع و دفاع فرهنگي. تهران: سازمان عقيدتي سياسي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، انتشارات دفاع، ۱۳۷۸. 230 ص.

مويدي، رحيم. نقد و تحليلي نو از تهاجم فرهنگي و خودكامگي. تبريز: فروغ آزادي، ۱۳۸۰. 114 ص.

ميرعلي‌ملك، راضيه. تارهاي پنهان بررسي تهاجم‌هاي فرهنگي يهود صهيونيسم عليه اسلام ... . قم: فارس الحجاز: آيين احمد ص، ۱۳۹۱. 256 ص.

ميرزايي قمي، منصور. شبيخون فرهنگي: تعاريف، مظاهر، شيوه‌ها، نمودها، ضرورت و راههاي مقابله با آن. تبريز: احرار، ۱۳۷۷. 269 ص.

هرنجي، منصور. ابزارهاي تهاجم فرهنگي و راه‌هاي مقابله با آن. بابل: انتشارات نوج، ۱۳۹۰. 200 ص.

يوسف‌وند، علي. تهاجم فرهنگي و راههاي مقابله با آن. قم: دار النشر اسلام، ۱۳۷۷. 181 ص.

ب. مقالات:

ب. مقالات:

آهويي، مهدي. «تهاجم فرهنگي، شكست يا پيروزي». تربيت، اسفند 1372، شماره 86، ص 18 ـ 21.

اسلامي، دكتر حسين. «تهاجم يا تبادل فرهنگي». نامه پژوهش فرهنگي زمستان 1388، شماره 40، ص 11 ـ 34.

انصاري، ابراهيم. «ابعاد اقتصادي اجتماعي تهاجم فرهنگي». مطالعات معرفتي در دانشگاه اسلامي، زمستان 1376، شماره 3، ص 61 ـ 64.

بهار، مهري. «ريشه‌هاي شكل‌گيري تهاجم فرهنگي». مطالعات راهبردي بسيج، تابستان و پاييز 1373، شماره 3 و 4، ص 31 ـ 42.

پيوسته گر، مهرانگيز. «تهاجم فرهنگي و رسانه‌هاي گروهي». مطالعات معرفتي در دانشگاه اسلامي، زمستان 1376، شماره 3، ص 65 ـ 68.

تقديسي، احمد. «جغرافياي سياسي جهان اسلام و تهاجم فرهنگي». مطالعات معرفتي در دانشگاه اسلامي، زمستان 1376، شماره 3، ص 17 ـ 27.

جمشيدي، محمدحسين. «تهاجم فرهنگي چيست؟». مطالعات راهبردي بسيج، تابستان و پاييز 1373، شماره 3 و 4، ص 75 ـ 112.

ريعان، معصومه. «تهاجم فراگير فرهنگي». مطالعات معرفتي در دانشگاه اسلامي. زمستان 1376، شماره 3، ص 43 ـ 47.

شاكرين، فاطمه. «سكولاريسم و تهاجم فرهنگي». كتاب نقد، بهار و تابستان 1388، شماره 50 و 51، ص 73 ـ 108.

شيخ نوري، محمد امير. «مهندسي فرهنگي؛ راهكار مقابله با تهاجم فرهنگي». زمانه، تير 1386، شماره 58، ص 52 ـ 58.

صادقي، نبي. «ابزار و وسائل تهاجم فرهنگي». فرهنگ كوثر، مهر 1377، شماره 19، ص 10 ـ 12.

صادقي، نبي. «ايران و تهاجم فرهنگي غرب». فرهنگ كوثر، دي 1377، شماره 22، ص 26 ـ 30.

صادقي، نبي. «دو راه نوين تهاجم فرهنگي غرب». فرهنگ كوثر، آبان 1377، شماره 20، ص 6 ـ 7.

صادقي، نبي. «راه‌هاي مقابله با تهاجم فرهنگي غرب». فرهنگ كوثر فروردين 1378، شماره 25، ص 25 ـ 27.

صادقي، نبي. «ويژگي‌هاي تهاجم فرهنگي». فرهنگ كوثر، آذر 1377، شماره 21، ص 23 ـ 25.

طباطبايي اميري، فائزه سادات و اكرم محمديان. «نقش تربيت ديني خانواده در مقابله با تهاجم فرهنگي». طهورا، بهار 1391، شماره 12، ص 111 ـ 136.

فرزانه، امير حسن. «تهاجم فرهنگي يا تهاجم ناهنجاريهاي اجتماعي؟». گزارش، خرداد 1376، شماره 76، ص 20 ـ 28.

فريد، يدالله. «جغرافياي فرهنگي و تهاجم فرهنگي». تحقيقات جغرافيايي تابستان 1375، شماره 41، ص 47 ـ 58.

قانع بصيري، محسن. «فرهنگ منحط كار، تهاجم فرهنگي و غرب‌زدگي». گزارش، بهمن و اسفند 1374، شماره 60 و 61، ص 88 ـ 92.

مصباح يزدي، محمدتقي. «تهاجم فرهنگي». فرهنگ كوثر، بهمن 1378، شماره 35، ص 17 ـ 22.

مهاجرنيا، محسن. «معناكاوي تهاجم فرهنگي در انديشه سياسي مقام معظم رهبري». كتاب نقد بهار و تابستان 1388، شماره 50 و 51، ص 19 ـ 40.

جغرافياي فرهنگي‌

اشاره

جغرافياي فرهنگي

جغرافياي فرهنگي دانشي است كه ارتباط و تعامل دو حوزه فرهنگ و جغرافيا و تأثيرات متقابل آن دو را مورد پژوهش و بررسي قرار مي‌دهد. بنابراين روابط و مناسبات متقابل محيط و فرهنگ گروه هاي انساني از مباحث جغرافياي فرهنگي است. گرچه تاكنون به دليل گستردگي و تنوع موضوعات فرهنگي تعريف واحدي از جغرافياي فرهنگي ارائه نشده است؛ ليكن در اين شاخه از جغرافيا «تفاوت‌ها و تشابهات عناصر فرهنگي گروه‌هاي انساني در ابعاد فضايي و مكاني، مطالعه و بررسي تغييرات فضايي گروه‌هاي فرهنگي، شكل‌گيري الگوهاي فضايي فرهنگ توسط عملكردهاي جامعه انساني، تجزيه و تحليل و بر آن تأكيد مي شود⁽¹⁾. لذا آنچه از فرهنگ براي جغرافيدان اهميت دارد، مطالعه و تأكيد بر الگوها و ابعاد فضايي فرهنگ است كه در چشماندازهاي فرهنگي نمود پيدا مي‌كند. در ادامه برخي از منابع مرتبط با اين موضوع كه تاكنون در ايران انتشار يافته است، معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

اسميت، پاملا‌شومر. جغرافياي فرهنگي. مترجم علي احمدي. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۱. 372 ص.

بايرامي، عباس. جغرافياي سياسي دفاع مقدس و تأثير آن بر حوزه فرهنگي استان گيلان. رشت: نشر بلور، ۱۳۹۲. 210 ص.

جردن، تري جي. و لستر راونتري. مقدمه‌اي بر جغرافياي فرهنگي. مترجمان سيمين تولايي، محمد سليماني. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۸۰. 581 ص.

حاجي‌پروانه، ميلاد. جغرافياي فرهنگي ايران. تهران: دفتر مطالعات فرهنگي و برنامه‌ريزي اجتماعي وزارت علوم، ۱۳۹0. 75 ص.

خالدي، شهريار. جغرافياي انساني چشم‌انداز فرهنگي. تهران: دانشگاه آزاد اسلامي، دفتر گسترش توليد علم، ۱۳۸۴. 237 ص.

كرنگ، مايك. جغرافياي فرهنگي. ترجمه مهدي قرخلو. تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت)، مركز تحقيق و توسعه علوم انساني، ۱۳۹۰. 272 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

احمدي، علي. «جغرافياي فرهنگي». پژوهشنامه حقوق اسلامي، پاييز 1383 تا تابستان 1384، شماره 16 و 17 و 18 و 19، ص 112 ـ 117.

افضلي، رسول. «جغرافياي فرهنگي دولت سرزميني در ايران». پژوهش‌هاي جغرافياي انساني، زمستان 1387، شماره 66، ص 35 ـ 52.

پروين‌زاد، مهدي. «جغرافياي سياسي و فرهنگي انقلاب اسلامي ايران». ياد بهار و تابستان 1371، شماره 26 و 27، ص 25 ـ 28.

تكميل همايون، ناصر. «نظري به جغرافياي تاريخي و فرهنگي ايران». فرهنگ مردم، بهار و تابستان 1392، شماره 45 و 46، ص 6 ـ 15.

«جغرافياي سياسي، فرهنگي انقلاب اسلامي ايران: مساجد سنگرهاي انقلاب». ياد، پاييز و زمستان 1373، شماره 35 و 36، ص 77 ـ 91.

قرخلو، مهدي. «تحكيم همبستگي ملي با تاكيد بر عناصر جغرافياي فرهنگي در ايران». پژوهش‌هاي جغرافيايي، زمستان 1382، شماره 46، ص 75 ـ 86.

كريمي حكاك، احمد. «جغرافياي فرهنگي زبان فارسي». كلك، آذر 1370، شماره 21، ص 50 ـ 53.

كلاوال، پل. «جغرافياي فرهنگي امروز». مترجم ابوالحسن سرو قد مقدم. تحقيقات جغرافيايي، بهار 1376، شماره 44، ص 103 ـ 109.

ملك‌شاهي، غلامرضا. «تغييرات ساختاري در اماكن مذهبي شهرهاي اسلامي». پژوهش‌نامه علوم انساني و اجتماعي، زمستان 1380، شماره 3، ص 161 ـ 183.

موسوي گيلاني، رضي و علي ميرزامحمدي. «راهبردهاي رسانه‌اي مهدويت در بستر جغرافياي فرهنگي ـ سياسي». مشرق موعود، زمستان 1389، شماره 16، ص 5 ـ 26.

مهدوي، مسعود و علي احمدي. «جغرافياي فرهنگي: تبيين نظري و روش شناختي كاربرد در مطالعه نواحي فرهنگي». نامه پژوهش فرهنگي، بهار 1390، شماره 45، ص 155 ـ 184.

نصيري، معصومه. «كنكاشي در تأثيرات متقابل جغرافياي فرهنگي ايران و مصر». مطالعات ملي، زمستان 1386، شماره 32، ص 77 ـ 98.

ورهرام، غلامرضا. «روند تاريخي جغرافياي فرهنگي در آسياي مركزي (قرن اول هجري قمري)». تحقيقات جغرافيايي، تابستان 1371، شماره 25، ص 5 ـ 28.

خودباختگي فرهنگي

اشاره

خودباختگي فرهنگي

خودباختگي يا از خود بيگانگي حالتي است كه در آن فرد خود را بي‌ارزش مي‌داند و در نتيجه ارزش‌ها و هنجارهاي خود را بي‌اعتبار مي‌شمارد. چنين فردي سعي مي‌كند ارزش‌ها و هنجار فرد ديگر (يا گروه ديگري) را كه از نظر او كامل و آرماني هستند، را بدون تامل و تفكر پذيرا باشد. خود باختگي فرهنگي نيز در اصل نوعي خود باختگي است كه افراد نسبت به فرهنگ و جامعه خود در اثر القائات منفي كه به او مي‌شود به آن دچار مي‌گردد. امام خميني رحمه الله خودباختگي و وابستگي فرهنگي را خطرناكتر از محاصره اقتصادي و تهاجم نظامي ميداند و ميفرمايد: «ما از حصر اقتصادي نمي‌ترسيم، ما از دخالت نظامي نمي‌ترسيم. آن چيزي كه ما را ميترساند وابستگي فرهنگي است».⁽¹⁾چرا كه در وابستگي فرهنگي مردم مي‌پندارند خود از هر نظر فقير و بي‌محتوا هستند و بر عكس، كشور دوم داراي فرهنگ شايسته و مترقي و برتر است و ضرورتاً بايد پيرو آن فرهنگ باشند. بدين لحاظ، جهت آشنايي علاقمندان، برخي آثار منتشر يافته در اين خصوص معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي واحد مراغه. پيامد تاثيرگذاري فرهنگ بيگانه بر فرهنگ خودي. تهران: زعيم، ۱۳۸۰. 24 ص.

حداد عادل، غلامعلي. فرهنگ برهنگي و برهنگي فرهنگي. چاپ بيست و دوم . تهران: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، انتشارات سروش، ۱۳۹۱. 76 ص.

شادمان، فخرالدين. تسخير تمدن فرهنگي. به كوشش حسين علي‌زاده. تهران: مركز بازشناسي اسلام و ايران (باز)، ۱۳۸۱. 111 ص.

شريعتي، علي. بازشناسي هويت ايراني ـ اسلامي. چاپ دهم. تهران: بنياد فرهنگي دكتر علي شريعتي، ۱۳۹۲. 372 ص.

شريفي، زهرا. شعله‌هاي خاموش: علل گرايش جوانان به فرهنگ بيگانه و راه‌هاي مقابله با آن. قم: نسيم كوثر: دانش و سلامت، ۱۳۸۸. 104 ص.

فرجيان، خالد. جوانان در چالش فرهنگ اسلامي و ابتذال فرهنگ غرب. كردستان: خالد فرجيان، ۱۳۷۵. 128 ص.

مددپور، محمد. خودآگاهي تاريخي. تهران: وزارت آموزش و پرورش، موسسه فرهنگي منادي تربيت، ۱۳۸۰. 5 ج.

موحدنيا، فريدون. عوامل گرايش نسل نوجوان و جوان به فرهنگ بيگانه. تهران: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۲. 147 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

ابراهيمي، خدايار. «بي‌هويتي و خودباختگي فرهنگي «با مروري بر انديشه و كلام امام خميني رحمه الله ». دو فصلنامه پاسداري فرهنگي انقلاب اسلامي، سال اول، شماره 3، بهار 1390 ص 33.

«ابعاد وابستگي فرهنگي در ايران«. كيهان هوايي، ش ۱۰۲۸، (۸

ارديبهشت ۱۳۷۲/ ۲۸ آوريل ۱۹۹۳): ص ۱۵، ۲۶؛ ش ۱۰۲۹، (۱۵ ارديبهشت ۱۳۷۲/ ۵ مه ۱۹۹۳): ص ۱۵، ۱۴؛ ش ۱۰۳۰، (ارديبهشت ۱۳۷۲/ ۱۲ مه ۱۹۹۳): ص ۱۵؛ ش ۱۰۳۱، (ارديبهشت ۱۳۷۲/ ۱۹ مه ۱۹۹۳): ص ۱۵.

بهداروند، محمدمهدي. «وابستگي فرهنگي، شاخصه‌ها و ضرورتها». فرهنگ آفرينش، سال ۳، ش ۱۴۴، (۴ ارديبهشت ۱۳۷۵): ص ۹.

پوشنگر، حسن. «عاشورا و فرهنگ خودباختگي و خودباختگي فرهنگي«. رسالت، (۲۱ خرداد ۱۳۷۴): ص ۲.

حداد، يحيي. «دانشگاه‌هاي عربي، نمونه‌اي از وابستگي فرهنگي». مترجم بهرام محسن‌پور. تعليم و تربيت، بهار و تابستان 1367، شماره 13 و 14، ص 129 ـ 138.

رزاقي، افشين. «اليناسيون و خودباختگي فرهنگي از ديدگاه ارتباطي«. جوان، (۲۵ بهمن ۱۳۷۹): ص ۹.

رضايي، عبدالعلي. «استقلال فرهنگي، وابستگي فرهنگي«. رسالت، (۱۰ بهمن ۱۳۷۳): ص ۴.

«ستيز شهيد مفتح با خودباختگي فرهنگي و باورهاي خرافي». ماهنامه پاسدار اسلام، شماره 312، آذر 1386، ص 26 .

سرشته، عباس. «خودباختگي فرهنگي عامل تهديدكننده انقلاب اسلامي«. قدس، (۱۹ بهمن ۱۳۸۲)، ص ۱۰.

قيم، عبدالنبي. «جهاني‌شدن يا سلطه‌جويي فرهنگ غربي؟». اخبار اقتصاد، (۲۵ بهمن ۱۳۷۸)، ص ۶.

مطهري، علي. «تهاجم فرهنگي دولتي يا خودباختگي فرهنگي«. شما، ش ۲۷۸، (۱۴ شهريور ۱۳۸۱)، ص ۷.

مطهري، علي. «علاج خود باختگي فرهنگي«. كيهان، (۱۳ شهريور ۱۳۸۱)، ص ۶.

«نهضت فرهنگي امام عسگري در برابر نفوذ فرهنگ غربي». خورشيد مكه، شماره 10، ارديبهشت و خرداد 1382، ص 11

«وابستگي فرهنگي و انقلاب فرهنگي در نگاه امام خميني». جمهوري اسلامي، ۳۱ فروردين ۱۳۸۷، ص ۱۰.

سبك زندگي

اشاره

سبك زندگي

سبك زندگي مجموعهاي از از طرز تلقي‌ها، ارزش ها، نوع نگاه و تفكر و شيوه‌هاي رفتاري، حالت‌ها و سليقه‌ها را شامل مي‌شود. به تعبير ديگر سبك زندگي، به معناي شيوه زندگي خاص يك فرد، گروه، يا جامعه است. در بيشتر مواقع مجموعه عناصر سبك زندگي در يك‌جا جمع مي‌شوند و افراد در يك سبك زندگي مشترك مي‌شوند. به نوعي گروه‌هاي اجتماعي اغلب مالك يك نوع سبك زندگي شده و يك سبك خاص را تشكيل مي‌دهند. لذا مي‌توان شناخت لازم از افراد جامعه را از سبك زندگي افراد آن جامعه بدست آورد. بدين جهت رهبر معظم انقلاب اسلامي، «سبك زندگي» را بخش اساسي و حقيقي پيشرفت و تمدن‌سازي نوين اسلامي برشمرده و با دعوت از نخبگان و صاحبان فكر و انديشه، بر آسيب‌شناسي وضع موجود سبك زندگي در ايران و ارائه چاره‌جويي در اين زمينه تأكيد كردند. بدين لحاظ، در ادامه برخي از آثاري كه با رويكرد تبيين ابعاد مختلف اين موضوع نشر يافته‌اند، معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

اكستاين، دانيل ج. و روي كرن. ارزيابي و درمان سبك زندگي: رويكرد

روان‌شناسي فردي آدلر. مترجمان حميد عليزاده، محسن يوسفي، فروزان كرمي. اهواز: نشر رسش، ۱۳۸۸. 470 ص.

اميني، حسين. زيستن چرا؟ زيستن چگونه: جوان و پرسش‌هاي بنيادين. تهران: ذكر، ۱۳۸۸. 111 ص.

بك ـ گرنسهايم، اليزابت. اشكال خانواده در جهان امروز. مترجمان بيتا مدني، افسر افشاري‌نادري. تهران: چاپخش، ۱۳۸۸. 248 ص.

بك ـ گرنسهايم، اليزابت. خانواده در جهان امروز. پژوهشي جامعه‌شناختي از الگوهاي جديد زندگي. ترجمه افسر افشاري‌نادري، بيتا مدني. تهران: افسر افشاري‌نادري، ۱۳۸۸. 237 ص.

پولتي، رزت و باربارا دابس. زندگي يعني... هدف داشتن. مترجم نسرين گلدار. تهران: آسيم، ۱۳۸۴. 116 ص.

طاهرآبادي، ميثم. خانواده: سبك زندگي. قم: نداي ملكوت، ۱۳۹۲. 60 ص.

علي‌اكبر سياري ... و ديگران. سبك زندگي و راهبردهاي پيش‌رو. تهران: آرويج ايرانيان، ۱۳۹۲. 196 ص.

كارلسون، ريچارد. از كاه كوه نسازيد؛ در برخورد با خانواده. مترجم زهره احمدي‌زاده. تهران: اساطير، ۱۳۸۸. 390 ص.

كاوياني، محمد. سبك زندگي اسلامي و ابزار سنجش آن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۳۹۲. 433 ص.

كوشكي، محمدصادق. سبك زندگي به روايت انقلاب اسلامي. قم: نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۲. 96 ص.

محمودي، زهره و ديگران. سبك زندگي؛ مفاهيم و رويكردها. تهران: دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، ۱۳۹۲. 90 ص.

معاونت تربيت و آموزش سازمان عقيدتي سياسي ناجا، اداره كل پژوهش و تاليفات آموزشي. سبك زندگي. تهران: سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران، ۱۳۹۲. 136 ص.

ب. مقالات:

ب. مقالات:

آزادي، پرويز. «سبك زندگي در كلام مقام معظم رهبري». رشد آموزش معارف اسلامي، پاييز 1392، شماره 90. ص 20.

ازكيا، مصطفي و سكينه حسيني رودباركي. «تغييرات نسلي سبك زندگي در جامعه روستايي». رفاه اجتماعي، تابستان 1389، شماره 37، ص 241 ـ 264.

اصغري، محمود. «دين وجدان‌كاري و رابطه آن با سبك زندگي». پژوهش‌هاي اجتماعي اسلامي، تابستان 1392، شماره 2، ص 69 ـ 92.

امين پور، فاطمه و معصومه امين‌پور. «آداب گفتاري حاكم بر سبك زندگي اسلامي از ديدگاه قرآن». معرفت، ارديبهشت 1392، شماره 185، ص 43 ـ 56.

بابائي، سميه و محمد كريم خدا پناهي و بهرام صالح صادق پور. «رواسازي و بررسي اعتبار پرسشنامه سبك زندگي مؤثر بر وزن». علوم رفتاري، بهار 1387، شماره 3، ص 75 ـ 82.

جوكار، محبوبه. «الگوي تقويت حيا در سبك زندگي اسلامي». معرفت، خرداد 1392، شماره 186، ص 71 ـ 86.

خطيبي، حسين و ابوالفضل ساجدي. «مروري بر شاخص‌هاي سبك زندگي اسلامي». معرفت، ارديبهشت 1392، شماره 185، ص 13 ـ 26.

شفيعي سروستاني، ابراهيم. «براي ندا منادي تغيير سبك زندگي در ايران». مطالعات جوان و رسانه، پاييز 1390، شماره 2، ص 132 ـ 141.

فاضل قانع، حميد. «درآمدي بر سبك زندگي اسلامي». مطالعات اجتماعي و رسانه، زمستان 1391، سال اول، شماره 2. ص 9 ـ 34.

فولادي، محمد. «سبك زندگي ديني جامعه و انسان ديني». معرفت، خرداد 1392، شماره 186، ص 51 ـ 70.

فيضي، مجتبي. «درآمدي بر سبك زندگي اسلامي». معرفت، ارديبهشت 1392، شماره 185، ص 27 ـ 42.

كاوياني، محمد. «كمي‌سازي و سنجش سبك زندگي اسلامي». روان‌شناسي و دين، تابستان 1390، شماره 14، ص 27 ـ 44.

كرباسيان، قاسم. «اوقات فراغت و راهبردهاي رسانه‌اي تنظيم آن در سبك زندگي اسلامي». مطالعات جوان و رسانه، بهار 1392، شماره نهم، ص 63 ـ 86.

مبيني مقدس، مجيد و نرگس عبد سرمدي. «سبك مصرف رسانه‌اي و اثربخشي بر سبك زندگي». مطالعات جوان و رسانه، بهار 1392، شماره نهم، ص 37 ـ 62.

مروتي، سهراب و فرشته دارابي. «واكاوي بازدارنده‌هاي خلاقيت در سبك زندگي». پژوهش‌هاي اجتماعي اسلامي، تابستان 1392، شماره 2. ص 147 ـ 174.

مصباح، محمدتقي. «سبك زندگي اسلامي ضرورت ها و كاستي‌ها». معرفت، ارديبهشت 1392، شماره 185، ص 5 ـ 12.

نبي‌اللهي، علي. «جوان و سبك زندگي مطلوب از ديدگاه قرآن». مطالعات جوان و رسانه، زمستان 1391، شماره هشتم، ص 13 ـ 34.

همتي، محمد. «بايسته‌هاي گفتاري سبك زندگي اسلامي در رسانه ملي براي مخاطب جوان». مطالعات جوان و رسانه، زمستان 1391، شماره هشتم. ص 73 ـ 97.

ولي‌زاده، محمدجواد. «ضرورت ارائه تعريف بومي اسلامي ايراني از سبك زندگي». مهندسي فرهنگي، بهار 1392، شماره 75، ص 30 ـ 55.

سرمايه فرهنگي

اشاره

سرمايه فرهنگي

سرمايه فرهنگي يك مفهوم جامعه‌شناسي است كه با تكيه بر دانش فرهنگي انباشته در يك رابطه اجتماعي تحقق مييابد. بنا به تعريف سرمايه فرهنگي مجموعه‌اي از روابط، معلومات و امتيازات است كه فرد، براي حفظ كردن يا به‌دست آوردن يك موقعيت اجتماعي از آن استفاده مي‌كند.⁽¹⁾اين مفهوم نشان دهنده پيوند حوزه اقتصاد و فرهنگ و در حقيقت بازاري شدن عرصه فرهنگ است. مفهومي كه در دهه‌هاي اخير نقش تبيين كنندگي مهمي در تحقيقات انجام گرفته در حوزه فرهنگ ايفا كرده است. كسب سرمايه فرهنگي كار طولاني، مداوم و پي‌گير، يادگيري و فرهنگ‌پذيري را مي‌طلبد. كسب سرمايه فرهنگي زمان مي‌خواهد و به امكانات مالي و مادي نياز دارد. بدين ترتيب جهت آشنايي و مطالعه پژوهشگران و محققان، در ادامه برخي از آثار مرتبط با اين موضوع ارائه مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

امين، سمير. اروپا‌مداري نظريه فرهنگي سرمايه‌داري مدرن. مترجم

انگليسي راسل مور و مترجم فارسي موسي عنبري. تهران: علم، ۱۳۸۹. 209 ص.

سقازاده، سعيد. بررسي موانع فرهنگي و اجتماعي سرمايه‌گذاري بخش خصوصي در ساخت سينما از ديدگاه مديران سينما (مورد مطالعه سينماهاي شهر تهران). تهران: سعيد سقازاده، ۱۳۹۲.200 ص.

صالحي اميري، سيدرضا. سرمايه فرهنگي. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۹. 190 ص.

عزيزي، محمود و عباس‌علي قيومي. نقش سرمايه اجتماعي در مشاركت و فعاليت‌هاي فرهنگي. تهران: اسحاق، ۱۳۹۲. 152 ص.

صيحي، امان‌الله. اسلام و سرمايه اجتماعي: با تاكيد بر رويكرد فرهنگي. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۸۹. 319 ص.

قبادي، حميد. توزيع نابرابر سرمايه فرهنگي: كتابخواني در شهرهاي چين. ترجمه اشرف راضي. تهران: شركت تعاوني كارآفرينان فرهنگ و هنر، ۱۳۸۸. 90 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

ابراهيمي، قربانعلي و رقيه مسلمي پطرودي. «اوقاف فراغت، سرمايه فرهنگي و زنان». زن در توسعه و سياست، زمستان 1390 ـ شماره 35. ص 73 ـ 92.

ابراهيمي، قربانعلي و عباس بهنوئي گدنه. «سرمايه فرهنگي، مديريت ظاهر و جوانان: (مطالعه دختران و پسران شهر بابلسر)». زن در توسعه و سياست، پاييز 1389، شماره 30، ص 153 ـ 176.

اقليما، مصطفي و اعظم ابراهيم نجف آبادي. «بررسي تأثير ميزان سرمايه فرهنگي در ميزان احساس شادي زنان جوان ـ 15 ـ 24 ساله ـ در شهر اصفهان». جامعه‌پژوهي فرهنگي، بهار و تابستان 1390، شماره 3، ص 1 ـ 24.

اميدي، اكبر. «كار و سرمايه فرهنگي ايرانيان». رشد آموزش علوم اجتماعي، پاييز 1391، دوره 15، ص 4 ـ 9.

بنت، توني و مايك سويج. «سرمايه فرهنگي و سياست فرهنگي». مترجم رامين مسعودي. پژوهشنامه، تابستان 1390، شماره 71، ص 181 ـ 190.

بورديو، پير. «ذوق هنري و سرمايه فرهنگي». مترجم ليلي مصطفوي. نامه فرهنگ، تابستان 1377، شماره 30، ص 106 ـ 113.

جان‌عليزاده، حيدر و غلامرضا خوشفر و مهدي سپهر. «در جستجوي سنجش سرمايه فرهنگي». مطالعات فرهنگي و ارتباطات، پاييز 1389 ـ شماره 20. ص 217 ـ 238.

چاوش‌باشي، فرزانه. «سرمايه فرهنگي، همسويي ارزش‌ها و مزيت رقابتي». پژوهشنامه، تابستان 1390 ـ شماره 71. ص 127 ـ 144.

حسين‌زاده، ميكائيل. «بررسي رابطه سرمايه فرهنگي و هويت اجتماعي در بين دانشجويان تبريز». مطالعات ملي، بهار 1388، شماره 37. ص 49 ـ 74.

روحاني، حسن. «گفتمان: درآمدي بر نظريه سرمايه فرهنگي». راهبرد، زمستان 1388، شماره 53، ص 5 ـ 36.

قرونه، حسن. «بازتاب سرمايه فرهنگي در آيينه سازمان». تدبير، خرداد 1389، شماره 217، ص 39 ـ 43.

كاوسي، اسماعيل و الهه حيدري‌زاده. «سرمايه فرهنگي، سرمايه انساني و توسعه». پژوهشنامه، تابستان 1390، شماره 71. ص 43 ـ 72.

كروبي، مهدي. «فرهنگ قومي سرمايه فرهنگي و صنعت گردشگري». رفاه اجتماعي، بهار 1387، شماره 28، ص 309 ـ 324.

گولدينگ، آن. «كتابخانه ها و سرمايه فرهنگي». علي‌رضا اسفندياري مقدم و عيسي زارعي. كتاب ماه كليات، بهمن 1388، شماره 146، ص 60 ـ 63.

مرجاني، مهدي و رزيتا سپهرنيا. «سرمايه فرهنگي و مديريت فرهنگي در كشور». پژوهشنامه، تابستان 1390، شماره 71، ص 73 ـ 96.

مرسر، كولين. «سرمايه فرهنگي و توانايي ها: تعريف و سنجش حوزه فرهنگي». مترجم فاطمه توحيدي اردهائي. پژوهشنامه، تابستان 1390، شماره 71، ص 145 ـ 180.

ممتحني، حسين. «سرمايه‌هاي فرهنگي». زمانه، خرداد و تير 1389، دوره جديد، شماره 88 و 89، ص 41.

مهدي‌پور، محمود. «سرمايه فرهنگي». مبلغان، فروردين و ارديبهشت 1387، شماره 102، ص 4 ـ 10.

مير جليلي، سيد حسين. «نقش سرمايه فرهنگي در مهندسي فرهنگي». مهندسي فرهنگي، شهريور و مهر 1386، شماره 12، ص 43 ـ 45.

نوربخش، سيد مرتضي. «نقش سرمايه‌هاي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي خانواده در موفقيت داوطبان آزمون سراسري». برنامه‌ريزي رفاه و توسعه اجتماعي، پاييز 89، شماره 4، ص 93 ـ 134.

نيازي، محسن و محمد كاركنان نصرآبادي. «تبيين جامعه‌شناختي رابطه سرمايه فرهنگي خانواده با هويت اجتماعي جوانان». مطالعات ملي، پاييز 1386، شماره 31، ص 55 ـ 80.

‌سياست فرهنگي‌

اشاره

‌سياست فرهنگي

سياست فرهنگي، به طور عام بر ارزش‌ها و اصولي كه موجودات اجتماعي را در مسائل فرهنگي هدايت و راهنمايي مي‌كند، اطلاق مي‌شود. به بيان سادهتر، سياست فرهنگي به اقدامات و فعاليتهاي عامدانه و از پيش طراحي شدهاي گفته ميشود كه نهادهاي مختلف از قبيل دولت، بازار يا جامعه مدني در جهت توليد، توزيع و اشاعه محصولات فرهنگي انجام مي‌دهند. سياست فرهنگي بعضي اوقات به صورت آشكار از طريق يك فرايند تعريف شده توسط يك سازمان متولي اين امر تعيين مي‌گردد؛ اما آنچه كه در اين فضا اهيت دارد آثار فرهنگي حركت اجتماعي است كه برخي اوقات غيرقابل پيشبيني نيز مي‌باشد. بدين لحاظ، تقويت پيوندهاي مشترك در ميان مردم، نگاهباني از پيوندهاي مردمان درون و برون از مرز، پاسداري از زبان، لهجه، آداب و رسوم در كنار زبان، آداب و رسوم ملي، از مهم‌ترين وظايف سياست فرهنگي است. لذا جهت آشنايي پژوهشگران و علاقمندان، برخي آثار مرتبط با اين بحث در ادامه فهرست شده است:

الف. كتابها

الف. كتابها

اجلالي، پرويز. سياستگذاري و برنامه‌ريزي فرهنگي در ايران. تهران: آن، ۱۳۷۹. 262 ص.

اشتريان، كيومرث. روش سياست‌گذاري فرهنگي. تهران: مؤسسه نشر شهر، ۱۳۸۱. 123 ص.

اشتريان، كيومرث. متغيرهاي استراتژيك در سياستگذاري فرهنگي. تهران: ميزان، ۱۳۸۹. 192 ص.

امامي، سيدمجيد. پيوست فرهنگي؛ از مفهوم تا روش. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۱. 272 ص.

امين‌زاده، محمد. سياست فرهنگي كشورهاي جهان. تهران: ستايش حور، ۱۳۸۸. 850 ص.

بنيانيان، حسن. پيوست فرهنگي: ضرورت‌هاي وجودي، راهكارها و فرآيند‌هاي تدوين. تهران: مؤسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر، ۱۳۹۰. 104 ص.

پهلوان، چنگيز. سياست فرهنگي. تهران: نشر قطره، ۱۳۹۱. 270 ص.

پهلوان، چنگيز. فرهنگ و برنامه‌ريزي. تهران: پژوهشكده علوم ارتباطي و توسعه ايران، ۱۳۵۸. 124 ص.

حاجياني، ابراهيم. سياست فرهنگي. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۹. 174 ص.

حسين لي، رسول. مباني و اصول سياست فرهنگ در جمهوري اسلامي ايران و ديگر كشورها. تهران: آن، ۱۳۷۹. 240 ص.

دفتر سازمان‌هاي بين‌المللي. راهبرد فرهنگي جهان اسلام. مترجم محمد مقدس. تهران: الهدي، ۱۳۸۰. 139 ص.

صالحي‌اميري، رضا. برنامه‌ريزي فرهنگي. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۸. 195 ص.

صديق سروستاني، رحمت‌الله و قاسم زائري. چالش‌هاي برنامه‌ريزي فرهنگي در ايران. تهران: دانشگاه آزاد اسلامي، دفتر گسترش توليد علم، ۱۳۸۷. 256 ص.

عسگري، علي. درآمدي بر كارنامه فرهنگي انقلاب اسلامي. تهران: دانش و انديشه معاصر، ۱۳۸۲. 136 ص.

فردرو، محسن و علي‌اكبر رضائي. آشنايي با اصول برنامه‌ريزي فرهنگي. تهران: عباسي، ۱۳۸۶. 177 ص.

مك‌گوئيگان، جيم. بازانديشي در سياست فرهنگي. مترجمان نعمت‌اله فاضلي و مرتضي قليج. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۸۸. 366 ص.

ميلر، تام. سياست فرهنگي. ترجمه نعمت‌اله فاضلي و مرتضي قليچ. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۸۹. 385 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

بشير، حسن و حسين بصيريان جهرمي. «فرهنگ رسانه‌اي و سياست فرهنگي مطالعه تطبيقي در كشورهاي توسعه يافته و كمتر توسعه‌يافته». مطالعات فرهنگي و ارتباطات، زمستان 1385، شماره 7، ص 139 ـ 164.

بشير، حسن. «سياست فرهنگي تفاوت در بازنمايي حجاب اسلام در رسانه‌هاي غربي». تحقيقات فرهنگي، پاييز1390، شماره 15، ص 45 ـ 70.

پهلوان، چنگيز. «بحثي در زمينه سياست فرهنگي زبان فارسي و توسعه ملي». ايران نامه، بهار 1368، شماره 27، ص 507 ـ 527.

ت، ش. «سياست فرهنگي يا فرهنگ سياسي». فردوسي، خرداد و تير 1386، شماره 54 و 55، ص 9.

جعفري، محمدحسن. «جايگاه حوزه علميه در سياست‌گذاري فرهنگي در نظام جمهوري اسلامي ايران». اسلام و پژوهش‌هاي مديريتي، تابستان 1390، شماره يك، ص 33 ـ 50.

سعيد ذكائي، محمد و سميه سادات شفيعي. «كالبد شكافي سياست‌گذاري فرهنگي جمهوري اسلامي ايران». مطالعات فرهنگي و ارتباطات، پاييز 1389، شماره 20، ص 77 ـ 120.

صفا، ذبيح الله. «مفاهيم سياست فرهنگي در ايران». نگين، 30 آبان 1353، شماره 114، ص 3.

كيارس، داريوش. «شال اميري (سياست فرهنگي در زمانه ميرزا تقي خان امير كبير)». تنديس، مهر 1389، شماره 185، ص 36 ـ 37.

گشايش، فرهاد. «مطالعات كابردي هنر: ويژه سياست فرهنگي». هنر، زمستان 1382، شماره 58، ص 192 ـ 235.

مشبكي، اصغر و علي‌اكبر خادمي. «بررسي آسيب‌شناسانه سياست ها و سياست‌گذاري‌هاي فرهنگي ايران بعد از انقلاب اسلامي». نامه پژوهش فرهنگي، زمستان 1387، شماره 14، ص 133 ـ 178.

معنوي، احمد. «نخستين برهه: نگاهي به سياست‌هاي فرهنگي نخستين برهه‌هاي انقلاب اسلامي». زمانه، بهمن 1387، شماره 77، ص 27 ـ 32.

ملبوبي، محمدتقي. «كاربست ديپلماسي عمومي و فرهنگي در سياست فرهنگي». روابط فرهنگي، تير 1390، پيش شماره 2، ص 27 ـ 35.

نجم، نجمه و حسن ناصرخاكي. «نگاهي راهبردي به سياست‌گذاري فرهنگي مهدوي مبتني بر روايات». پژوهش‌هاي مهدوي، تابستان 1392، شماره 5، ص 115 ـ 130.

نگاهداري، بابك. «معرفت آينده‌نگاري و سياست‌گذاري فرهنگي». مهندسي فرهنگي، فروردين و ارديبهشت 1390، شماره 51 و 52. ص 8 ـ 9.

فرهنگ ديني

اشاره

فرهنگ ديني

فرهنگ، تفكر جمعي جامعه است كه در پديده‌ها و رفتارهاي اجتماعي تجلي مي‌يابد و تمامي امور اقتصادي، اجتماعي، سياسي، نظامي، مادي و معنوي را متأثر مي‌سازد. با توجه به معناي دين و فرهنگ و نظر به مباني و اهداف آن دو ميتوان گفت: دين و فرهنگ پيوسته يك رابطه ناگسستني و تنگاتنگ دارند و همانگونه كه دين در تمدن و فرهنگ انسان نقش مؤثري را ايفا مي‌كند، فرهنگ نيز، در بهره‌مندي بايسته و شايسته از فعاليت‌هاي حيات مادي و معنوي، انسان را در حيات معقول كمك مي‌كند و عامل تكامل انسان مي‌گردد، و نيز دين و فرهنگ با ارايه نظام‌هاي سه گانه هدفمندِ خود مي‌توانند در صورت بكارگيري آنها، عامل تحول گسترده‌اي در مسير رشد و تكامل انسان باشند. بنابراين فرهنگ سازي ديني به معناي «نمود عيني دادن و نهادينه كردن ارزش‌هاي ديني در عملكرد افراد و صحنه‌هاي اجتماعي است. بدين لحاظ فرهنگ ديني و اسلامي، فرهنگي است كه پشتوانه آن جهان بيني ديني و اسلامي بوده و مشتمل بر نگرشي است كه در واقع روش و منش زندگي را تعيين مي‌كند. جهت آشنايي بيشتر با منابع منتشر شده در خصوص فرهنگ ديني و اسلامي، در ادامه فهرستي از كتابها و مقالات ارائه ميگردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

ابوالقاسمي، محمدجواد و مهدي سجادي. پژوهشي در چالش‌هاي توسعه فرهنگ ديني با نگاه به آينده. تهران: عرش‌پژوه، ۱۳۸۴. 212 ص.

ابوالقاسمي، محمدجواد. به سوي توسعه فرهنگ ديني در جامعه ايران آسيب‌ها، چالش‌ها و راهبردها. تهران: عرش‌پژوه، ۱۳۸۴. 139 ص.

پيروزمند، علي‌رضا. پژوهشي بنيادين در مناسبات دين و فرهنگ. قم: دفتر نشر معارف اسلامي، ۱۳۹۲. 360 ص.

جمشيدي، مهدي. نظريه فرهنگي استاد مطهري. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، ۱۳۹۲. 450 ص.

حسيني، مرتضي. جايگاه هنر در فرهنگ ديني. قم: فرهنگ قرآن، ۱۳۸۰. 2 ج.

خراساني، لطف‌اله. فرهنگ آفريني قرآن. قم: مؤسسه بوستان كتاب، ۱۳۹۲. 361 ص.

خوش‌منش، ابوالفضل. زبان قرآن، پايه فرهنگ‌سازي ديني. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۹۰. 84 ص.

رشيدي، بهروز. فرهنگ و تمدن اسلامي. تهران: پرسمان، ۱۳۹۱. 312 ص.

صالحي، اعظم. فرهنگ و تمدن اسلامي. تهران: سيميا، ۱۳۹۲. 100 ص.

طولي، فاروق. تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام. قم: احمد مطهري، ۱۳۹۰. 192 ص.

كافي، مجيد. فرهنگ ديني: مفاهيم، نظريه‌ها و راه‌كارها. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۳۹۲. 296 ص.

كنعاني، محمد. درآمدي بر فرهنگ و تمدن اسلامي. تهران: سميع، ۱۳۸۷. 88 ص.

محيط طباطبائي، محمد. فرهنگ اسلامي. تهران: مؤسسه انتشارات بعثت، ۱۳. 47 ص.

ناطقي، محمدتقي. فرهنگ‌سازي در اسلام. قم: نسيم انتظار، ۱۳۸۷. 461 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

اصغري، محمود. «نقش دولت در پاسداري از فرهنگ ديني». پژوهش‌هاي اجتماعي اسلامي، آذر و دي و بهمن و اسفند 1388، شماره 79 و 80، ص 201 ـ 216.

اعتصامي، محمدمهدي. «فرهنگ ديني و مطالعات تطبيقي». رشد آموزش معارف اسلامي، پاييز 1383، شماره 54، ص 2.

اميريان زاده، مژگان و حميد شفيع‌زاده. «راهكارهاي نهادينه كردن فرهنگ ديني در دانشگاه‌ها». پژوهشنامه، بهار 1389، شماره 54، ص 107 ـ 130.

پژوهنده، محمد حسين. «جايگاه هويت و مليت در فرهنگ ديني». پژوهش‌هاي اجتماعي اسلامي، آذر و دي 1390، شماره 91، ص 89 ـ 118.

جاويد، محمدجواد. «دولت فرهنگ ديني در برابر فربگي دولت بي‌ديني؛ جامعه‌شناسي معناگرايي در فرانسه». دين و ارتباطات، پاييز و زمستان 1386، شماره 32، ص 121 ـ 156.

حب الله، حيدر. «طرح تقريب و مشكلات آگاهي ديني (قرائتي در منطق تقريب و گونه‌هاي فرهنگ ديني». انديشه تقريب، بهار 1384، شماره 2، ص 39 ـ 74.

حسن آبادي، ابوالفضل و علي‌اكبر كجباف. «تاريخ و فرهنگ اسلامي: بررسي اسنادي از تازه مسلمانان در مشهد». مشكو‌ة، پاييز 1389، شماره 108، ص 98 ـ 111.

حسني، سيد محمد ابراهيم. «نقش روحانيت شيعه در گستره فرهنگ ديني بعد از انقلاب اسلامي». انديشه انقلاب اسلامي، پاييز و زمستان 1382، شماره 7 و 8، ص 211 ـ 225.

روح‌الهي خراساني، علي. ره آورد نور، بهار 1388، شماره 26، ص 36 ـ 39.

زون، دينگ. «انگيزه ها و موانع عمده گفت‌و‌گوي بين فرهنگ چين و فرهنگ اسلامي». چشم‌انداز ارتباطات فرهنگي، اسفند 1382، شماره 7، ص 66 ـ 67.

سيد علوي، سيد ابراهيم. «توسعه فرهنگ ديني و معنويت‌گرايي». انديشه انقلاب اسلامي، تابستان 1381، شماره 2، ص 36 ـ 54.

غلامي دهقي، علي. «فرهنگ ديني و نقش آن در پيشرفت‌هاي علمي و فرهنگي در سده‌هاي نخستين اسلامي». معرفت، ارديبهشت 1383، شماره 77، ص 38 ـ 42.

فياض، حميده. «نقش حضرت زهرا عليها السلام در تعالي مولفه‌هاي فرهنگ اسلامي». طهورا، تابستان 1390، شماره 9، ص 13 ـ 40.

قمي، محسن. «نقش دانشگاه در ارتقاي فرهنگ ديني». مطالعات معرفتي در دانشگاه اسلامي، پاييز 1381، شماره 14، ص 199 ـ 212.

مهتابي، علي. «اجتماع: فرهنگ كوكاكولايي يا فرهنگ اسلامي». فرهنگ پويا، شهريور 1386، شماره 5، ص 66 ـ 70.

موسي‌پور، ابراهيم. «فرهنگ ديني در زبان و نشانه‌شناسي روزانه مردم ايران در دوران صفوي قاجاري». تاريخ و تمدن اسلامي، بهار و تابستان 1389، شماره 11، ص 131 ـ 166.

نقي‌زاده، محمد. «فرهنگ اسلامي و توسعه پايدار». مديريت شهري، بهار 1379، شماره 1، ص 73 ـ 74.

نگاهداري، بابك. «فرهنگ ديني (فرهنگ ارزشي ـ مذهبي)». مهندسي فرهنگي، مرداد و شهريور 1387، شماره 19 و 20، ص 6 ـ 8.

فرهنگ پذيري

اشاره

فرهنگ پذيري

برخورد فرهنگي و فرهنگ پذيري در عصر حاضر، فرايند بسيار پيچيده و چند جانبه‌اي است و چگونگي، ميزان و پيامدهاي حاصل از آن، تابعي از متغيرهاي گوناگون بوده و تغيير آنها به همان نسبت موجب تغيير و تفاوت در فرهنگ پذيري مي‌شود. فرهنگ پذيري، پديده‌اي است كه در اثر تماس كم و بيش پيوسته، ميان دو يا چند گروه فرهنگي متمايز روي مي‌دهد و در فرآيند آن، يك گروه، عناصري از فرهنگ گروه يا گروههاي ديگر را گرفته و با عناصري از فرهنگ خود، جايگزين، تركيب يا در آن هضم مي‌كند؛ بنابراين، فرهنگ پذيري، انگاره‌اي از دگرگوني است كه در آن درجه‌اي از همگرايي بين دو فرهنگ پديد مي‌آيد. البته نه به اين معنا كه شباهت‌ها بر تفاوت‌ها رجحان مي‌يابند، بلكه تنها به اين معنا كه دو فرهنگ، بيش از زماني كه با هم در تماس نبودند، به يكديگر همانند شده‌اند. فرهنگ پذيري بر اساس معيارهايي چون سطح فرهنگ پذيري، تنوع وتعدد گروههاي اجتماعي، گسترده بودن يا محدود بودن گروههاي ياد شده، طرز تلقي گروههاي اجتماعي از يكديگر تحقق مي‌يابد. در ادامه برخي از منابع مرتبط با اين حوزه ارائه مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

اسدي، علي. مواجهه آيات و روايات با جنبه‌هاي منفي فرهنگ‌پذيري. قم: مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله ، ۱۳۸۸. 304 ص.

اسفيني فراهاني، ناهيدخاتون. نقش‌بازي در فرهنگ‌پذيري. تهران: آريازمين، ۱۳۸۶. 48 ص.

روحي، كليم‌الله. فرهنگ‌پذيري دانش‌آموزان. قم: مؤسسه فرهنگي انتشاراتي امام عصر7، ۱۳۷۹. 94 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

اخوي‌راد، بتول. «نقش زنان در فرهنگ‌پذيري كودكان». مباحث بانوان شيعه، بهار 1384، شماره 3، ص 93 ـ 106.

امين‌پور، فاطمه. «فرهنگ‌پذيري ديني و رسانه». مطالعات جوان و رسانه، پاييز 1390، شماره 2، ص 10 ـ 37.

خسروي، موسي الرضا. «فرايند فرهنگ‌پذيري و مسئله هويت در جامعه ايراني در آمريكا». چشم‌انداز ارتباطات فرهنگي، مهر و آبان 1384، شماره 18، ص 52 ـ 58.

راد نيكنام، سمانه. اشاعه فرهنگي و فرهنگ‌پذيري (بررسي روز ولنتاين در ايران). نمايه پژوهش، پاييز و زمستان 1381، شماره 24 ـ 23، ص 293 ـ 300.

شهيم، سيما. «فرهنگ‌پذيري خانواده، مشكلات رفتاري، و مهارت‌هاي اجتماعي در گروهي از كودكان مهاجر». پژوهش‌هاي روانشناختي، تابستان 1386، شماره 19، ص 93 ـ 108.

كرمي، محمد. «سخن ماه: فرهنگ‌پذيري يا فرهنگ‌ستيزي (جريمه نقدي يا برخورد فرهنگي كدام كارسازتر است)». فردوسي، تير 1383، شماره 19. ص 12 ـ 13.

‌فرهنگ سازماني

اشاره

‌فرهنگ سازماني

وقتي كه براي اولين بار وارد سازماني مي‌شويد و به گردش در آن مي‌پردازيد متوجه مي‌شويد احساسي خاصي به شما دست مي‌دهد. آنچه اين احساس را مي‌سازد، فرهنگ سازماني حاكم است. اين كه اين سازمان چگونه خود را سازماندهي مي‌كند، قوانين و مقررات و باور‌هاي حاكم فرهنگ سازماني آن را مي‌سازد. بدين لحاظ، فرهنگ سازماني را مي‌توان در سه بخش «جلوه‌هاي ظاهري»، «ارزش‌هاي مورد حمايت» و «باورهاي مشترك نهفته» تعريف كرد. منظور از جلوه‌هاي ظاهري همان مواردي است كه هنگام ورود به يك سازمان به چشم ميآيد؛ ارزش‌هاي مورد حمايت اهداف، استراتژي ها و خط و مشي‌هايي است كه از جانب كل اعضاي يك سازمان يا نهاد مورد پذيرش قرار مي‌گيرد؛ سومين بخش، باورهاي مشترك نهفته است كه به تفكرات، انديشه‌ها و احساسات ناخودآگاهي گفته مي‌شود. در ادامه برخي از آثار كه اين موضوع را دستمايه پژوهش خود قرار داده‌اند، معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

ابن‌رسول، اصغر. فرهنگ سازماني. تهران: دانشگاه صنعتي مالك اشتر، ۱۳۸۳. 180 ص.

احمدي، محمدرضا. نگاهي به وجدان كاري و فرهنگ سازماني با رويكرد ديني. قم: زمزم هدايت، ۱۳۸۴. 224 ص.

باقي نصرآبادي، علي و جعفر رحماني. فرهنگ و رفتار سازماني. قم: علي باقي نصرآبادي، ۱۳۷۶. 217 ص.

شاين، ادگار. فرهنگ سازماني. مترجم محمدابراهيم محجوب. تهران: فرا، ۱۳۸۳. 244 ص.

شوقي، بهزاد و ستار نظري. ساختار سازماني و فرهنگ سازماني (مفاهيم، تعاريف و نظريه‌ها). تهران: راز نهان، ۱۳۹۱. 120 ص.

صالحي اميري، سيدرضا. فرهنگ سازماني. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۸. 202 ص.

عبدالمنافي، سعيد و وحيد حسني و معصومه زارع. فرهنگ سازماني دانش‌محور. دليجان: انتشارات بهريار، ۱۳۹۲. 192 ص.

عليخان گرگاني، روح‌الله و رمضان ميرعباسي. فرهنگ سازماني و سازمانهاي عمومي. تهران: آذرخش، ۱۳۹۱. 203 ص.

قيومي، عباسعلي و محمدرضا حقيقي. مديريت فرهنگ سازماني. تهران: مشق شب، ۱۳۹۲. 152 ص.

محمدعلي‌لواساني، محسن. درآمدي بر فرهنگ و رفتار اجتماعي. تهران: انديشه عصر، ۱۳۹۰. 192 ص.

موسوي‌پناه، سيد مسلم. فرهنگ سازماني به زبان ساده. تهران: به‌انديشان، ۱۳۹۲. 192 ص.

نياز آذري، كيومرث و مريم تقوايي‌يزدي. فرهنگ سازماني در هزاره سوم. تهران: شيوه، ۱۳۸۹. 376 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

آقاجاني، حسن علي. «بررسي و تبيين فرهنگ سازماني شاهد تجربي دانشگاه مازندران». مهندسي فرهنگي، بهار 1392، شماره 75، ص 111 ـ 126.

ابزري، مهدي و محمدرضا دلوي. «نيل به تعالي سرآمدي از طريق تقويت فرهنگ سازماني». جامعه‌شناسي كاربردي، بهار 1388، شماره 33، ص 171 ـ 196.

امامي، مصطفي و عبدالغني رستگار. «فرهنگ سازماني مديران از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه». راهبرد(دانشگاه تهران)، زمستان 1387، شماره 2، ص 145 ـ 170.

امامي، مصطفي و كامران نظري. «بررسي رابطه توانمندي كاركنان و فرهنگ سازماني/ مطالعه موردي در بانك‌هاي خصوصي شهر كرمانشاه». بانك و اقتصاد، مرداد 1392، شماره 123، ص 60 ـ 65.

توانايي شاهرودي، عفت و بهروز مهرام. «بررسي ميزان توانمندي معلمان مقطع ابتدايي و رابطه آن با مؤلفه‌هاي فرهنگ سازماني مدرسه». رويكردهاي نوين آموزشي، پاييز و زمستان 1389، شماره 12، ص 23 ـ 40.

جبه دار، عليرضا و عبدالله مجيدي و مهدي عزيزي. «تأثير فرهنگ سازماني بر رفتار دانشجويان دانشگاه علوم انتظامي». مطالعات مديريت انتظامي سال دوم، پاييز 1386، شماره 3، ص 332 ـ 348.

جعفري، صديقه و منوره يزدي و سيمين حسينيان. «قابليت پيش‌بيني‌كنندگي فرهنگ سازماني و فشار رواني شغلي». علوم رفتاري، زمستان 1388، شماره 10، ص 331 ـ 338.

حور علي، مريم و رضا نقاشيان. «ارتباط استراتژي، ساختار، فرهنگ سازماني با بهره‌وري سازمان (نقش واسطه‌اي مديريت دانش)». اصلاح و تربيت، ارديبهشت 1391، شماره 120، ص 39 ـ 41.

خاك‌پور، عباس. «سنخ‌شناسي مطالعات فرهنگ سازماني». راهبرد فرهنگ تابستان و پاييز 1390 ـ شماره 14 و 15. ص 83 ـ 98.

زميني، سهيلا و داود حسيني نسب. «بررسي رابطه فرهنگ سازماني با رضايت شغلي». مديريت فرهنگ سازماني، پاييز و زمستان 1388، شماره 20، ص 121 ـ 138.

سنجقي، محمدابراهيم و برزو فرهي بوزنجاني. «علوم انساني دانشگاه امام

حسين عليه السلام »، تير 1388، شماره 75، ص 33 ـ 64.

شاه‌آبادي، محمدمهدي و حسن عابدي جعفري. «روش‌شناسي علوم انساني»، بهار 1390، شماره 66، ص 97 ـ 116.

غلامي حيدرآبادي، زهرا. «بررسي رابطه مؤلفه‌هاي فرهنگ سازماني با انگيزش و فرسودگي شغلي مشاوران شهر تهران». فرهنگ مشاوره و روان درماني، پاييز 1390، شماره 7، ص 103 ـ 122.

فيضي، طاهره و مسعود گرامي پور. «تأثير سرمايه اجتماعي بر فرهنگ سازماني». رفاه اجتماعي، تابستان 1387، شماره 29، ص 221 ـ 252.

قوچاني، فرخ و مريم بدري‌زاده. «بررسي تأثير فرهنگ سازماني بر استقرار سيستم‌هاي اطلاعات». چشم انداز مديريت دولتي، پاييز 1390، شماره 7، ص 81 ـ 96.

گودرزوند چگيني، مهرداد و معصومه حقي. «تأثير فرهنگ سازماني بر جذب زنان در پست‌هاي مديريتي». زن و جامعه، زمستان 1389، سال اول، شماره چهارم، ص 95 ـ 110.

فرهنگ عامه

اشاره

فرهنگ عامه

فرهنگ عامه به نحوه زندگي انسان‌ها در طبيعت، رفتارها و همچنين معناهاي مشتركي گفته مي‌شود كه عامه مردم جامعه در زندگي روزمره با آن سر و كار دارند⁽¹⁾. فولكلور در ابتدا محدود به ادبيات شفاهي بود كه از قصه‌ها، افسانه‌ها، آوازهاي محلي، ضرب‌المثل‌ها و چيستان‌ها تجاوز نمي‌كرد. به‌تدريج دامنه فولكلور توسعه يافت و آداب و رسوم و معتقدات عاميانه را نيز به قلمرو فولكلور افزوده و كم‌كم تكنيك‌ها و هنرهاي عاميانه را نيز شامل گرديد. با توجه به وسعت موضوعات مي‌توان گفت، فولكلور عبارت از همه جنبه‌هاي عاميانه زندگي است. موضوع فولكلور پرداختن به جنبه‌هاي سنتي جامعه يعني شيوه‌هاي اعمال و رفتار وعادات و باورهاي سنت است. بنابراين در فرهنگ عامه، سنت يك واژه بنيادي است كه اين دانش را از دانش‌هاي ديگر متمايز مي‌كند. در ادامه برخي از آثار منتشر شده در اين موضوع ارائه و معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

احمدسلطاني، منيره. ژرف‌ساخت فرهنگ عامه ايراني. تهران: روزگار، ۱۳۸۴. 176 ص.

انصاري، جمال. آشنايي با فرهنگ عامه و اقوام ايراني: مروري بر آداب و رسوم، اعتقادات و عادات محلي، .... تهران: سبحان نور، ۱۳۹۲. 320 ص.

بتلهايم، برونو. افسون افسانه‌ها. ترجمه اختر شريعت‌زاده. تهران: شهر كتاب، هرمس، ۱۳۸۶. 405 ص.

بختياري، محمدرضا. فولكلور و ادبيات عاميانه. اروميه: اديبان، ۱۳۸۶. 335 ص.

تميم‌داري، احمد. فرهنگ عامه. تهران: مهكامه، ۱۳۹۰. 348 ص.

جهانبخش، محمد‌علي. مردم‌شناسي و فرهنگ عامه (با تكيه بر فرهنگ عامه مردم). تهران: هم‌پا، ۱۳۹۱. 304 ص.

حبيبي، بهنام. حقوق فولكلور (فرهنگ عامه). تهران: مجد، ۱۳۸۸. 144 ص.

دباغ صادقي، فرح. تصوير نماز در فرهنگ عاميانه. تهران: ستاد اقامه نماز، ۱۳۷۹. 120 ص.

ديندار، بتول. بازتاب فرهنگ عامه در ديوان خاقاني. تهران: راش، ۱۳۹۲. 160 ص.

ريچاردز، باري. روانكاوي فرهنگ عامه: نظم و ترتيب نشاط. مترجم حسين پاينده. تهران: طرح نو، ۱۳۸۲. 282 ص.

سليميان، سهيل. نوروز در فرهنگ عامه. تهران: طرح آينده، ۱۳۸۷. 293 ص.

شعربافيان، حميدرضا. باورهاي عاميانه در ايران به گزارش سياحان غربي. مشهد: محقق، ۱۳۸۳. 188 ص.

عارفي راد، محمدعلي. عاشورا در فرهنگ مردم. تهران: لوح محفوظ، ۱۳۷۹. 128 ص.

فرجي، گيتي. فرهنگ عامه در مثنوي خسرو و شيرين نظامي. تهران: راشدين، ۱۳۹۲. 184 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

افشاري، مهران. «جوانمردي و قلندري و فرهنگ عامه ايران». چيستا، فروردين و ارديبهشت 1368، شماره 57 و 58، ص 493 ـ 507.

عناصري، جابر. «تأثير فرهنگ عامه در تصاوير كتاب كودك». چيستا، دي 1368، شماره 64، ص 544 ـ 554.

عناصري، جابر. «سيري در شاهنامه از ديدگاه فرهنگ عامه». چيستا، دي و بهمن 1366، شماره 45 و 46، ص 493 ـ 504.

بهار، مهري. «رسانه ديني و فرهنگ عامه». رواق هنر و انديشه، بهمن 1386، شماره 19، ص 13 ـ 22.

علومي، محمدعلي. «فرهنگ عامه/ از سينه به سينه». سوره انديشه دوره اول، بهمن 1370، شماره 35، ص 6 ـ 9.

قنبري عديوي، عباس. «نگاهي به مشروطه و فرهنگ عامه بختياري». فرهنگ مردم، تابستان 1385، شماره 18، ص 125 ـ 130.

خلعت بري ليماكي، مصطفي. «فولكلور و سينما: مروري بر آثار سينمايي زنده ياد علي حاتمي از منظر فرهنگ عامه». فرهنگ مردم، بهار و تابستان 1386، شماره 21 و 22، ص 72 ـ 83.

فروتن، يعقوب. «ملاحظات جمعيتي در فرهنگ عامه ايران (با تاكيد بر ضرب‌المثل‌ها)». جمعيت، بهار و تابستان 1379، شماره 31 و 32، ص 46 ـ 69.

جعفري (قنواتي)، محمد. «فرهنگ عامه و باورها در آثار مولوي: مولوي و فرهنگ عامه». فرهنگ مردم، پاييز 1386، شماره 23، ص 9 ـ 14.

فقيري، ابوالقاسم. «گل در ترانه‌هاي محلي (فرهنگ عامه)». ادبستان فرهنگ و هنر، فروردين 1373، شماره 52، ص 80 ـ 83.

صيرفي، هايده. «اطلاع‌رساني: تأثير ادبيات زورخانه بر فرهنگ عامه (جستاري پيرامون ضرب المثل‌هاي متأثر از زورخانه)». رشد آموزش تربيت بدني، پاييز 1387، شماره 28، ص 4 ـ 10.

علينقيان، حسين. «فرهنگ عامه: سنت وقف و ترويج قرآن». كيهان فرهنگي، ارديبهشت 1387، شماره 259، ص 72 ـ 73.

سليمان، خالد. «فرهنگ عامه: فرهنگ عاميانه در شعر فلسطين». مترجمان پوران حجت انصاري و علي رضا نادري. كيهان فرهنگي، خرداد 1387، شماره 260، ص 64 ـ 65.

غيبي، سيد محمودرضا. «شناسايي فرهنگ عامه با نگاهي تطبيقي به خمسه نظامي». مطالعات ادبيات تطبيقي، تابستان 1386، شماره 2، ص 77 ـ 102.

كروبي، مهدي. «بررسي نقش فولكور (فرهنگ عامه) در توسعه گردشگري ايران». مطالعات گردشگري، پاييز 1384، شماره 10، ص 53 ـ 78.

الماسي، نجاد علي و بهنام حبيبي. «بررسي تطبيقي حمايت حقوقي از جلوه‌هاي فرهنگ عامه». حقوق خصوصي، بهار و تابستان 1387، شماره 12، ص 5 ـ 28.

غيبي، سيد محمودرضا. «فرهنگ عامه در خمسه نظامي». نامه پارسي، زمستان 1383، شماره 35، ص 41 ـ 64.

جفري ناول اسميت. «فليني و فرهنگ عامه». مترجم م . ا. هفت بهمن 1382، شماره 8، ص 16 ـ 19.

پناهي سمناني، محمد احمد. «آب در فرهنگ عامه ايران». چيستا، آبان و آذر 1388، شماره 264 و 265، ص 5 ـ 8.

داناي علمي، عباس. حلاج و طنز (تأثير حلاج بر تمثيل و مثل فرهنگ عامه و موسيقي). رودكي، تير 1387، شماره 24، ص 28 ـ 37.

كديور، جميله. «اقتدارگرايي از منظر فرهنگ عامه». راهبرد، پاييز 1374، شماره 8، ص 13 ـ 44.

راد فر، ابوالقاسم. «جلوه‌هاي فرهنگ عامه در ادبيات فارسي». نامه فرهنگ، بهار 1380، شماره 39، ص 153 ـ 158.

فرهنگ ملي

اشاره

فرهنگ ملي

مجموعه‌اي از پاره فرهنگ ها شامل نشانه ها، هنجارها، سنت ها، افكار، روش‌هاي زندگي، نماد ها و الگوهاي رفتاري متنوع قومي، نظام‌هاي ارزشي و مباني اعتقادات و باورها كه در يك فرايند اجتماعي ـ تاريخي تلفيق و سامان دهي شده است و هويت مشترك يك جامعه سياسي را تبلور بخشند، فرهنگ ملي را به وجود مي‌آورد.⁽¹⁾فرهنگ ملي، حوزه گستردهاي از مفاهيم و مصاديق پارهفرهنگهاي رايج در ميان گروههاي قومي، مذهبي و اجتماعي را بازتاب مي‌دهد كه در يك پروسه تعاملي، پالايش و ادغام شدهاند. تدارك، ترتيب و تلفيق چنين گونههاي فرهنگي و رفتاري، به صورت تدريجي و در يك همزيستي و پيوستگي مداوم تاريخي به فرجام ميرسد. از اين رو، فرهنگ ملي هر سرزميني، داراي خصوصيات و ويژگي‌هاي خاص آن سرزمين است كه تحت عناصر تاريخي، جغرافيايي، مذهبي، عقيدتي و كليه آن خصوصياتي به آن ملت هويتي متفاوت از ديگران مي‌دهد، شكل مي‌يابد. در ادامه برخي از كتابها و مقالات انتشار يافته در اين موضوع ارائه مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

ارجائي، سعيد. نظري و گذري بر زخم‌هاي فرهنگي ما ايرانيان. تهران: پازينه، ۱۳۸۷. 272 ص.

اگوستينونتو. درباره ادبيات و فرهنگ ملي. مترجم ناصر موذن. بي جا: پيك ايران، ۱۳۵۹. 24 ص.

آژنگ، نصرالله. پرسش و پاسخ درباره شناخت فرهنگ ملي وتاريخ و تمدن ايران : مطابق با روش جديد انتخاب دانشجو ... . تهران: اسكندري، ۱۳۵۴. 200 ص.

حقيقت، عبدالرفيع. سهروردي شهيد فرهنگ ملي ايران. تهران كومش: بهجت، ۱۳۷۸. 414 ص.

ستاري، جلال. هويت ملي و هويت فرهنگي: بيست مقاله در قلمرو تاريخ فرهنگ. تهران: نشر مركز، ۱۳۸۰. 478 ص.

صالحي اميري، سيدرضا. انسجام ملي و تنوع فرهنگي. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۸. 417 ص.

صفا، ذبيح‌الله و ديگران. فرهنگ و وحدت ملي "مجموعه مقالات". تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان چاپ و انتشارات، ۱۳۸۱. 116 ص.

صلاحي نژاد، علي. ايراني: نگاهي به هويت ملي و فرهنگي ايرانيان. تهران: پژوهشگران نشر دانشگاهي، ۱۳۸۹. 240 ص.

صنيع اجلال، مريم. درآمدي بر فرهنگ و هويت ايراني. تهران: مؤسسه مطالعات ملي تمدن ايراني، ۱۳۸۴. 218 ص.

طلايي، مرتضي و ديگران. امنيت فرهنگي. خوراسگان: دانشگاه آزاد اسلامي، واحد خوراسگان، ۱۳۹۱. 375 ص.

علومي، رضا. مباني علم سياست و فرهنگ ملي. تهران: دانشگاه ملي ايران، ۱۳۵۶. 606 ص.

فراي، ريچارد نلسون. عصر زرين فرهنگ ايران. مترجم مسعود رجب‌نيا. تهران: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، انتشارات سروش، ۱۳۷۵. 316 ص.

موحدي، مسعود. تعيين ويژگي‌هاي فرهنگ ملي ـ اسلامي. تهران: راه‌دان، ۱۳۸۹. 248 ص.

ويليامز، مايكل چارلز. جنگ نرم فرهنگي: درآمدي بر نسبت امنيت و فرهنگ. مترجم مهدي ذوالفقاري. تهران: دانشگاه امام صادق، ۱۳۸۹. 380 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

آنگلوپولوس، تئودور. «فرهنگ ملي و ديدگاه شخصي». مترجم محمد شهبا. فارابي، بهار 1372، شماره 18، ص 86 ـ 99.

توكلي، نيره. ده، «گنج پنهان فرهنگ ملي». نشر دانش، مرداد و شهريور 1373، شماره 83، ص 45 ـ 46.

جوكار، محمد صادق و اباذر براري و مهدي طوسي. «درآمدي نظري بر چيستي رابطه فرهنگ ملي و امنيت ملي در ايران». مطالعات ملي، بهار 1389، شماره 41، ص 155 ـ 178.

خديوي، اسدالله. «شناخت فرهنگ ملي و مديريت فرهنگ سازماني». مديريت، آذر و دي 1385، شماره 115 و 116، ص 26 ـ 34.

صديق، عيسي. «فرهنگ ملي و حكومت جهاني». وحيد، ارديبهشت 1345، شماره 29، ص 369 ـ 376.

طوسي، محمدعلي. «بهره‌وري و فرهنگ ملي». مديريت دولتي، زمستان 1374، شماره 31، ص 24 ـ 28.

عوقي، وحيد. «فاصله قدرت از ديدگاه فرهنگ جامعه مهدوي». اسلام و پژوهش‌هاي مديريتي، تابستان 1390، شماره يك، ص 95 ـ 126.

كاردان، عباس. «فرهنگ ملي و محلي در عصر جهاني شدن». مهندسي

فرهنگي، تير و مرداد 1386، شماره 10 و 11، ص 62 ـ 69.

كيهان، ا. «فرهنگ ملي و فانوس كشان استعمار». نگين، تير 1351، شماره 86، ص 13.

لباف، حسن و محمدرضا دلوي. «بررسي تأثير فرهنگ ملي بر نظام مديريت». مهندسي فرهنگي، دي و بهمن 1386، شماره 14، ص 49 ـ 61.

نقيب‌زاده، احمد. «تأثير فرهنگ ملي بر سياست خارجي (مورد جمهوري اسلامي ايران)». سياست خارجي، پاييز 1378، شماره 51، ص 637 ـ 650.

فرهنگ و ارتباطات

اشاره

فرهنگ و ارتباطات

انقلاب ارتباطات در دنياي جديد به همراه خود، فرهنگ جديدي را توليد نموده است. اين فرهنگ؛ خاص، پويا و كاملاً جديد بوده و باعث همگرائي فرهنگي شده است. در واقع فرهنگ رسانه‌اي ناشي از انقلاب ارتباطات، نويدبخش فرهنگي جهاني است كه تجميع ملت‌ها و انديشه‌ها را در برخواهد داشت.⁽¹⁾از سوي ديگر، رسانه ها با تحولاتي كه در جنبه‌هاي مختلف از بعد فن آوري تجهيزاتي و حجم و روش داشته اند، به عنوان حاملان و منتقل كنندگان پيام مي‌توانند در ساخت فرهنگ عمومي، باورها و افكار عمومي مؤثر باشند. آنها بدون در نظر گرفتن مرزهاي جغرافيائي عقيدتي و فرهنگي امكان حضور در همه نقاط جغرافيائي پيدا كرده اند. لذا شناخت اين دو عنصر مهم و رابطه آنها، مي‌تواند در كاربرد ابزارهاي نوين رسانه‌اي در جهت فرهنگ سازي و توسعه فرهنگي، كارشناسان و دست اندركاران مربوطه را ياري نمايد. در ادامه بخشي از منابع مرتبط با اين موضوع به اجمال معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

احمدزاده كرماني، روح‌الله. بازانديشي در فرهنگ و رسانه. تهران: چاپار، ۱۳۹۰. 382 ص.

اسميت، آلفرد گود. ارتباطات و فرهنگ. ترجمه مهدي بابائي اهري. تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)، ۱۳۸۲ ـ ۱۳۷۹. 3 ج.

بشير، حسن. گفتارهايي درباره فرهنگ، ارتباطات و توسعه. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۸۸. 166 ص.

بورن، اد. بعد فرهنگي ارتباطات براي توسعه. مترجم مهرسيما فلسفي. تهران: سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز تحقيقات مطالعات سنجش برنامه‌اي، ۱۳۷۹. 278 ص.

حسني، محمد. فرهنگ و رسانه‌هاي نوين. قم: دفتر عقل: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۵ . 209 ص.

حميدي فراهاني، همايون و اسماعيل كاوسي و محمدرضا حقيقي. جهاني‌شدن فرهنگ و ارتباطات. تهران: مشق شب، ۱۳۹۲. 108 ص.

خاشعي، وحيد و محمدمهدي انصاري. استراتژي در فرهنگ و رسانه. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، معاونت مطبوعاتي و اطلاع‌رساني، دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها، ۱۳۹۲. 296 ص.

دارابي، علي. درآمدي بر جامعه‌شناسي ارتباطات، فرهنگ و رسانه. تهران: جهاد دانشگاهي، واحد تهران، انتشارات، ۱۳۹۰. 468 ص.

رسانه‌ها و فرهنگ. تهران: سروش (انتشارات صدا و سيما)، ۱۳۷۶. 268 ص.

رضاقلي‌زاده، بهنام. رويكرد فرهنگي در رسانه. تهران: قلم علم: پايگاه فرهنگ، ۱۳۹۲. 165 ص.

رضايي، علي. نقش رسانه‌هاي جمعي در فرهنگ. تبريز: علي رضايي، ۱۳۸۸. 84 ص.

سامووار، لاري ا. و ريچارد‌اي پورتر و ليزا ا. استفاني. ارتباط بين فرهنگ‌ها. ترجمه غلامرضا كياني، اكبر ميرحسني .تهران: مركز بازشناسي اسلام و ايران (باز)، ۱۳۷۹. 468 ص..

فهيمي فر، اصغر. حكمت رسانه‌هاي مدرن. تهران: مارليك، ۱۳۸۸. 184 ص.

فياض، ابراهيم. تعامل دين، فرهنگ و ارتباطات: نگاهي مردم‌شناختي. تهران: سازمان تبليغات اسلامي، شركت چاپ و نشر بين الملل، ۱۳۸۹. 414 ص.

قاسم‌زادگان جهرمي، حميد. رسانه‌هاي تصويري و فرهنگ. تهران: سيماي شرق، ۱۳۹۰. 206 ص.

كاري، جيمز. ارتباطات و فرهنگ: جستارهايي درباره رسانه‌ها و جامعه. مترجم مريم داداشي. تهران: نشر نقطه، ۱۳۷۶. 344 ص.

كيا، علي‌اصغر و رحمان سعيدي. جهاني شدن، رسانه و هويت فرهنگي. تهران: روزنامه ايران، مؤسسه انتشاراتي، ۱۳۸۲. 152 ص.

لون، يوست وان. تكنولوِژي رسانه‌اي از منظري انتقادي( طرح مباحثي در حوزه مطالعات فرهنگي و رسانه‌اي). مترجم احد عليقليان. تهران: همشهري، ۱۳۸۸. 180 ص.

محسنيان راد، مهدي. ريشه‌هاي فرهنگي ارتباط در ايران. تهران: پژوهشگاه علوم و فناوري اطلاعات ايران، ۱۳۹۰. 1 ج.

محمود اكرامي و ديگران. رسانه‌ها و فرهنگ عمومي. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۹۰. 128 ص.

نهاوندي، علي. تاملاتي در باب دين، فرهنگ و رسانه. مشهد: انتشارات قدس رضوي، ۱۳۹۱. 240 ص.

هدايتي زفرقندي، محمد. حقوق فرهنگي و رسانه. تهران: تايماز، ۱۳۹۲. 162 ص.

هوور، استوارت و نات لاندباي. بازانديشي درباره رسانه، دين و فرهنگ.

تهران: سروش (انتشارات صدا و سيما): سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز تحقيقات مطالعات سنجش برنامه‌اي، ۱۳۸۲. 379 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

آشنا، حسام الدين. «فرهنگ، ارتباطات و سياست خارجي، ارائه مدلي براي ديپلماسي عمومي». دين و ارتباطات، بهار 1383، شماره 21، ص 227 ـ 263.

برچ، اليزابت. «رسانه ها فرهنگ و جامعه». مترجم فرناز كاكه خاني. زيباشناخت، تابستان 1388، شماره 20، ص 37 ـ 50.

بشير، حسن. «معناشناسي جديد ارتباطات زمينه‌سازي براي شناخت عميق‌تر رابطه فرهنگ و رسانه». تحقيقات فرهنگي، پاييز 1387، شماره 3، ص 131 ـ 156.

پورپزشك، امير. «رابطه متقابل فرهنگ و ارتباطات در عصر نوين». نامه فرهنگ، بهار 1377، شماره 29، ص 95 ـ 96.

پوستر، مارك. «فرهنگ و رسانه‌هاي نوين». ترجمه: نورايي بيدخت، حسن. رسانه، زمستان 1381، شماره 52، ص 120 ـ 127.

پيش‌آهنگ، امير حسين. «دعوت به فرهنگ، ارتباطات و رسانه». رواق هنر و انديشه، مرداد و شهريور 1387، شماره 25 و 26، ص 126 ـ 153.

جمادي، سياوش. «صنعت فرهنگ و رسانه هاي تكنيكي». اطلاعات حكمت و معرفت، تير 1388، شماره 40. ص 9 - 14.

داگلاس كلنر. «فرهنگ رسانه‌اي و پيروزي نمايش». مترجم اسماعيل يزدان پور. رسانه، پاييز 1385، شماره 67، ص 181 ـ 218.

ذكايي، سهيلا. «ارتباطات و فرهنگ». روابط عمومي، آذر 1386، شماره 55، ص 45 ـ 49.

زرين قلم، عبدالحميد. «فرهنگ و ارتباطات جمعي». رسانه، زمستان 1372، شماره 16، ص 13 ـ 21.

سابقي، علي محمد. «ارتباطات و تبادل فرهنگ‌ها». چشم‌انداز ارتباطات فرهنگي، شهريور 1376، شماره 6، ص 4.

سعيدي، رحمان. «رسانه ها و فرهنگ‌هاي بومي در عصر جهاني شدن». علوم اجتماعي (دانشگاه علامه طباطبائي)، بهار 1381، شماره 17، ص 71 ـ 96.

فكوهي، ناصر. «فرهنگ و رسانه». اطلاعات حكمت و معرفت، سال پنجم، ارديبهشت 1389، شماره 2، ص 9 ـ 12.

گولدينگ، پيتر و گراهام مرداك. «فرهنگ، ارتباطات و اقتصاد سياسي». مترجم نورائي حسن بيدخت. رسانه، بهار 1383، شماره 57، ص 51 ـ 76.

گيويان، عبدالله. «دين، فرهنگ و رسانه». رسانه، بهار 1386، شماره 69، ص 75 ـ 94.

مجتبي‌زاده، عبدالكاظم. «تعامل دين، فرهنگ، ارتباطات و دولت در ايران معاصر». مطالعات معرفتي در دانشگاه اسلامي، زمستان 1381، شماره 15، ص 257 ـ 267.

معتمدنژاد، كاظم. «انديشه‌هاي انتقادي در زمينه ارتباطات جمعي و فرهنگ توده». رسانه، پاييز 1385، شماره 67، ص 129 ـ 154.

مقصودي، مجتبي. «فرهنگ، ارتباطات و تحولات قومي (بررسي نظري)». مطالعات ملي، زمستان 1379، شماره 6، ص 171 ـ 196.

مكل كوايل، دنيس. «ارتباطات جمعي و فرهنگ». مترجم سعيد مهدوي كني. رسانه، زمستان 1383، شماره 60، ص 131 ـ 160.

مولانا، حميد. «ارتباطات و فرهنگ در قرن بيست و يكم». دين و ارتباطات، تابستان 1376، شماره 4، ص 13 ـ 38.

مولانا، سيد حميد. «مكاتب فرهنگ و ارتباطات». رسانه، بهار 1387، شماره 73، ص 23 ـ 30.

نايبي، هوشنگ و محمد حسن آغاز. «فرهنگ، رسانه و نقش سياست‌هاي رسانه‌اي در توسعه فرهنگي كشور». مهندسي فرهنگي، مرداد و شهريور 1388، شماره 31 و 32، ص 41 ـ 52.

‌فرهنگ و اقتصاد

اشاره

‌فرهنگ و اقتصاد

امروزه نقش فرهنگ در اقتصاد از محورهاي موردتوجه اقتصاددانان است و بر اين اساس معتقدند كه فرهنگ بر توسعه اقتصادي كشورها مؤثر ميباشد. در واقع فرهنگ دارايي‌هاي زيادي از قبيل مهارتها و محصولات بوجود مي‌آورد كه در ارتقاء رفاه جامعه اثر دارد. همچنين منافع فرهنگ و تأثير آن بر توسعه از طريق توريسم و سرمايه اجتماعي مورد توجه مي‌باشد. جهت فهميدن اثر فرهنگ بر اقتصاد بايستي توجه داشته باشيم كه فرهنگ در واقع ارز شها و هنجارهاي سيستمي است كه در بين افراد جامعه وجود دارد و در فعاليتهاي اقتصادي خود را نشان مي‌دهد. در عين حال، رابطه بين فرهنگ و اقتصاد يك رابطه دو سويه است. چرا كه وضعيت اقتصادي هر منطقه و كشوري نيز يكي از واقعيتهاي تعيين كننده در تغيير و تحول مؤلفه‌هاي فرهنگي است. در خصوص هريك از اين مباحث يعني تاثير اقتصاد بر فرهنگ و يا برعكس، تاكنون كتاب‌ها و مقالات ارزشمندي منتشره شده كه جهت آشنايي بيشتر علاقمندان در ادامه به برخي از آنها اشاره مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

انتظاري، محمد‌جواد. اقتصاد و فرهنگ با عزم ملي و مديريت جهادي. تهران: فراديدنگار، ۱۳۹۳. 40 ص.

پيكاك، آلن و ايلدريزو. اقتصاد فرهنگ و سياست‌هاي فرهنگي. ترجمه علي‌اعظم محمدبيگي. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان چاپ و انتشارات، ۱۳۷۶. ۲۸۶ ص.

تراسبي، ديويد. اقتصاد و فرهنگ. تهران: نشر ني، ۱۳۸۲. 253 ص.

رشيد‌پور، علي و فرزانه چاوش‌باشي. اقتصاد فرهنگ و هنر. تهران: فكر بكر، ۱۳۸۷. ۱۸۸ص.

شريفي، علي و منوچهر بشيري‌راد و يعقوب ملكي. جهاد اقتصادي و اقتصاد فرهنگ. تهران: رياست جمهوري، مركز پژوهش و اسناد، نشر جمهور، ۱۳۹۰. 99 ص.

عنبري، موسي. جامعه‌شناسي توسعه: از اقتصاد تا فرهنگ. تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت)، مركز تحقيق و توسعه علوم انساني، ۱۳۹۰. ۴۳۴ ص.

كاستلز، مانوئل. عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ. مترجم احد عليقليان، افشين خاكباز. تهران: طرح نو، 1380 . 3 ج.

گينزبرگ، ويكتور. اقتصاد فرهنگ و هنر. ترجمه علي‌اعظم محمدبيگي. تهران: باز، ۱۳۷۹. 204 ص.

مهاجر، داريوش. اخلاق اقتصادي ايرانيان: اقتصاد و فرهنگ. تهران: بادبان، ۱۳۸۹. 209 ص.

موسائي، ميثم. دين، توسعه و فرهنگ. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان، ۱۳۸۹. 238 ص.

هايلبرون، جيمز و چالز‌ام گري. اقتصاد هنر و فرهنگ. ترجمه فرزانه چاوش‌باشي، بهنام زنگي. تهران: مهر نوروز، ۱۳۹۲. 384 ص.

يعقوب‌زاده، هادي. تاثيرات متقابل فرهنگ و اقتصاد بر يكديگر. تهران: سازمان تبليغات اسلامي، شركت چاپ و نشر بين‌الملل، ۱۳۹۱. 92 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

ابراهيمي، نادر. «اقتصاد، فرهنگ و هنر: زمان و اقتصاد در آثار هنري». بيناب، مرداد و شهريور 1382، شماره 2، ص 110 ـ 129.

احمدي، آزاد. «تأثيرات متقابل فرهنگ و اقتصاد در جامعه». رشد آموزش علوم اجتماعي، زمستان 1388، شماره 45، ص 28 ـ 33.

اعظم محمدبيگي، علي. «جايگاه بخش فرهنگ و هنر در اقتصاد ملي». نامه پژوهش فرهنگي، بهار و تابستان 1379، شماره 16 و 17، ص 87 ـ 118.

پاكدامن، ناصر. «فرهنگ، جامعه و اقتصاد». نگين، 31 تير 1356، شماره 146، ص 11 ـ 12.

دانايي، محمدحسين. «رابطه فرهنگ و اقتصاد». بانك و اقتصاد، اسفند 1379، شماره 15، ص 6 ـ 7.

دبيرخانه شوراي فرهنگ عمومي. «اقتصاد فرهنگ و هنر و مطالعه آن در ايران». نامه پژوهش فرهنگي، بهار و تابستان 1379، شماره 16 و 17، ص 5 ـ 36.

طالب، مهدي و بابك نگاهداري و ابراهيم رزاقي. «رابطه تعاملي اقتصاد و فرهنگ». مهندسي فرهنگي، دي و بهمن 1386، شماره 14، ص 62 ـ 69.

رابينس، لرد. «مديريت اقتصاد و فرهنگ». مترجم خسرو امامي خويي. آموزش و پرورش (تعليم و تربيت)، اسفند 1349، شماره 121، ص 34 ـ 36.

محجوب، نلي. «فرهنگ و اقتصاد: يارانه كاغذ، با نشر، بر نشر». روند اقتصادي، آذر 1385، شماره 27، ص 40 ـ 42.

ملكي زاده، محمود. «اثر فرهنگ بر اقتصاد، توسعه و توليد در اسلام». نمايه پژوهش، بهار و تابستان 1382، شماره 26 - 25. ص 169 - 174.

نوروزي، كامبيز. «اقتصاد، فرهنگ و هنر: مفهوم نظم حقوقي و تأثير آن در اقتصاد فرهنگ». بيناب، ارديبهشت 1383، شماره 5 و 6، ص 199 ـ 205.

وحيدي، نعيم. «اقتصاد و فرهنگ». آموزش و پرورش (تعليم و تربيت)، آذر 1348، شماره 113، ص 45 ـ 46.

فرهنگ و تكنولوژي

اشاره

فرهنگ و تكنولوژي

تكنولوژي را ميتوان مجموعهاي از تلفيق دانشها و مهارتهاي فني براي توليد كالا و خدمات مورد نياز جامعه از راه تركيب و تلفيق عواملي نظير مواد اوليه ابزار و ماشينآلات، نيروي انساني، زمين، پول دانست. فرهنگ داراي ويژگي‌هاي تكنولوژيكي است كه با تعيين مرز بين پديده‌هاي مفيد و مضر و بي‌طرف در محيط پيرامون انسان كه او را قادر به كنترل محيط براي تحول به سمت امنيت و بقا هدايت مي‌نمايد. بر اين اساس رابطه بين فرهنگ و تكنولوژي اينگونه است كه فرهنگ جامعه تعيين كننده ماهيت تكنولوژي و توسعه آن و تحول فرهنگي تكنولوژي را شامل مي‌شود. بر اين اساس تكنولوژي سرمايه‌اي فرهنگي است كه به مراتب مختلفي در جوامع وجود دارد. در برخي جوامع كه خرده فرهنگهاي تخصصي و علمگرا بوجود آمده، ممكن است بين علم و تكنولوژي از نظر عوام هيچگونه فرقي وجود نداشته باشد، اما تكنولوژي نقش فزاينده‌اي در زندگي مردم ايفا نموده و موجب بوجود آمدن نگرشهاي خاصي در جامعه گرديده است. در ادامه برخي از آثار مرتبط با اين موضوع، جهت بهره‌گيري محققان و علاقمندان، ارائه مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

پاركه، بيكهو و ديگران. قدرت فرهنگ. ترجمه ضياء تاج‌الدين. تهران: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، اداره كل پژوهش‌هاي سيما، ۱۳۸۳. 299 ص.

پايا، علي. فناوري، فرهنگ و اخلاق. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۸۷. 254 ص.

پايا، علي. فناوري‌هاي نو و فرهنگ. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۸۶. 144 ص.

پوستمن، نيل. تكنوپولي: تسليم فرهنگ به تكنولوژي. ترجمه صادق طباطبائي. تهران: اطلاعات، ۱۳۸۶. 420 ص.

پيسي، آرنولد. تكنولوژي و فرهنگ. ترجمه بهرام شالگوني. تهران: نشر مركز، ۱۳۶۷. 337 ص.

خاني جزني، جمال. تأثير متقابل فرهنگ و فناوري. تهران: پاژنگ خودرو، ۱۳۸۸. 99 ص.

راسخ، شاپور. آينده تكنولوژي و فرهنگ (خلاصه سخنراني). تبريز: دانشگاه تبريز، ۱۳۵۲. 16 ص.

فرهنگ، فناوري اطلاعات و ارتباطات مجموعه مقالات. تهران: مؤسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني، ۱۳۸۶. 298 ص.

قانعي‌راد، سيدمحمدامين. تحليل فرهنگي صنعت. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۸۸. 226 ص.

هايدگر، مارتين و ديگران. فرهنگ و تكنولوژي (مجموعه مقالات). مترجمان شاپور اعتماد و ديگران. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان چاپ و انتشارات، ۱۳۸۳. 275 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

آسيايي، محمد. «فناوري، فرهنگ و تمدن». نامه پژوهش فرهنگي، زمستان 1388، شماره 40، ص 61 ـ 94.

«آن سوي آب: فناوري بافته در تار و پود فرهنگ». مترجم گودرز ميراني. مهر (فرهنگي، هنري، اجتماعي)، 4 بهمن 1382، شماره 34، ص 9.

اربيو، آندره. «ماهيت فرهنگ و تكنولوژي». مترجم محمد فاضلي. رهيافت، پاييز 1379، شماره 21، ص 70 ـ 74.

بخشايش اردستاني، احمد. «تأثيرات دو سويه فرهنگ، علم و تكنولوژي در سياست‌هاي توسعه‌اي از منظر تاريخ». دانشكده حقوق و علوم سياسي(دانشگاه تهران)، بهار 1382، شماره 59، ص 85 ـ 108.

بهار، مهري. «تكنولوژي و تغييرات فرهنگي ـ ديني». جهاني رسانه، پاييز 1388، شماره 4، ص 67 ـ 84.

بهنامي، ژوزف. «فناوري و فرهنگ». تدبير، آبان 1383، شماره 150، ص 82.

جهانگير، اميرحسين. «نقش فناوري اطلاعات در توسعه فرهنگ و كاهش زيان در صنعت بيمه». پژوهشنامه بيمه، بهار 1383، شماره 73، ص 31 ـ 42.

حافظيان، مقداد. «مقابله فن‌آوري و فرهنگ». كيهان فرهنگي، آبان 1382، شماره 205، ص 36 ـ 39.

دامادي، سيد محمد. «چشم‌انداز فرهنگ و تكنولوژي». كيهان فرهنگي، مهر و آبان 1375، شماره 129، ص 38 ـ 43.

«دين، فرهنگ و فناوري اطلاعات». ره‌آورد نور، سال دوازدهم، بهار 1392، شماره 42، ص 2 ـ 21.

روتسكي، ر.ل. «تعامل فن‌آوري و فرهنگ، و ترس از اطلاعات». مترجم گودرز ميراني. رسانه، تابستان 1381، شماره 50، ص 40 ـ 51.

روتسكي، ر.ل. «تكنولوژي: تعامل فن‌آوري و فرهنگ، و ترس از اطلاعات». مترجم گودرز ميراني. رسانه، تابستان 1381، شماره 50، ص 40 ـ 51.

رهادوست، فاطمه (بهار). «نگاهي نو به رابطه فرهنگ و تكنولوژي». جهان كتاب، مرداد 1384، شماره 196، ص 20 ـ 21.

شرفي، محمدرضا و شهربانو خشكاب. «بررسي تقابل فرهنگ و

تكنولوژي؛ ظهور تكنوپولي». مهندسي فرهنگي، مهر و آبان 1388، شماره 33 و 34، ص 18 ـ 28.

شهرياري، حميد. «دين، فرهنگ و فناوري اطلاعات: ويژگي‌هاي اصلي دولت الكترونيك». ره آورد نور تابستان 1387، شماره 23، ص 2 ـ 11.

«علوم، تكنولوژي و توسعه اقتصادي در جهان اسلام: تكنولوژي، تجارت و فرهنگ». مجله اقتصادي دوره اول، اسفند 1366، شماره 24، ص 11 ـ 20.

قانعي راد، محمد امين. «دوگانگي‌هاي فرهنگي تكنولوژي (رويكرد جامعه‌شناسي فرهنگي در تحليل تكنولوژي)». تحقيقات فرهنگي، زمستان 1388، شماره 8، ص 107 ـ 146.

قلي زاده، آذر و محسن شريعتي. «صنعت فرهنگ و فن آوري‌هاي نوين ارتباطي». مهندسي فرهنگي، مهر و آبان 1388، شماره 33 و 34، ص 36 ـ 43.

موفقيان، ناصر. «تكنولوژي و سياست به عنوان مولفه‌هاي اساسي فرهنگ». نامه فرهنگ، زمستان 1374، شماره 20، ص 92 ـ 101.

فرهنگ و جهاني شدن

اشاره

فرهنگ و جهاني شدن

جهاني شدن از ديدگاه كارشناسان امور بينالملل، فرايند يكپارچگي مردم 

 در يك جامعه واحد است، به نحوي كه حوادث و اتفاقات در نواحي دوردست سبب شكلگيري رخدادهاي محلي مي‌شوند. جهاني شدن سبب گسترش پيوندها و ارتباطات متقابل فراتر از 

ها مي‌شود و از اهميت مرزها و فاصله جغرافيايي مي‌كاهد⁽¹⁾. اما يكي از چالش برانگيزين جنبه‌هاي جهاني شدن، يكسان سازي فرهنگي جوامع هست. بدين لحاظ جهاني شدن فرهنگي عبارت است از شكل گيري و گسترش فرهنگي خاص در عرصه جهاني. اين فرايند موجي از همگوني فرهنگي را در جهان پديد مي‌آورد و همه فرهنگ ها و به ويژه خرده فرهنگها را به چالش مي‌طلبد. اما پژوهشگران نيز از كنكاش و بسط اين مفهوم غافل نبوده و آثار گرانبهايي در بررسي وجوه مختلف موضوع پديد آورده اند كه در ادامه تعدادي از اين آثار معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

آزاد ارمكي، تقي. فرهنگ و هويت ايراني و جهاني شدن. تهران: تمدن ايراني، ۱۳۸۶. 160 ص.

استرنز، پيتر ان. تاريخ جهان و جهاني شدن. ترجمه سيد محمود هاشمي و فاطمه شعيبي. تهران: دانشگاه آزاد اسلامي، سازمان چاپ و انتشارات، ۱۳۹۱. 170 ص.

باقي نصرآبادي، علي و نوريه شادالويي و هادي طاهري. فرهنگ و جهاني شدن. قم: ياقوت، ۱۳۹۰. 198 ص.

تاملنيسون، جان. جهاني شدن و فرهنگ. ترجمه محسن حكيمي. تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي؛ مركز بين‌المللي گفت‌وگوي تمدن‌ها، ۱۳۸۱. 2311 ص.

تقوي، محمدناصر. دغدغه‌هاي شهر جهان (تأملاتي در باب جهاني شدن، توسعه و گفت‌وگوي). تهران: سياست، ۱۳۸۲. 181 ص.

توحيدفام، محمد. مجموعه مقالات فرهنگ در عصر جهاني شدن: چالش‌ها و فرصت‌ها. تهران: روزنه، ۱۳۸۲. 431 ص.

جعفري، انوش. رهيافتهاي گوناگون به جهاني‌شدن (مباحث نظري، جهاني‌شدن فرهنگ و سياست). چالوس: دانشگاه آزاد اسلامي(چالوس)، ۱۳۹۰. 283 ص.

حسيني لرگاني، سيدمحمد و محسن حسيني‌لرگاني. جهاني‌شدن و نگرش فرهنگي جمهوري اسلامي ايران. تهران: آرون، ۱۳۸۹. 134 ص.

حقيقي، عدالت. جهاني شدن و تاثير آن بر فرهنگ شيعي ايران. قم: انتشارات شيعه‌شناسي، ۱۳۹۱. 280 ص.

دهقاني فيروزآبادي، سيدجلال. تاثير جهاني‌شدن فرهنگ بر امنيت فرهنگي جمهوري اسلامي ايران. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۹۲. 348 ص.

دين، جهاني شدن و فرهنگ سياسي در جهان سوم. مترجم داوود كياني. تهران: پژوهشكده مطالعات راهبردي، ۱۳۹۲. 408 ص.

رباني، محمدباقر. جهاني شدن و تنوع يا وحدت فرهنگي: جامعه جهاني مهدوي. قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله ، ۱۳۸۸. 224 ص.

زهره‌اي محقق، محمدعلي. درآمدي بر سايبر ديپلماسي و قدرت نرم در عصر جهاني شدن فرهنگ. تهران: انتشارات بين‌المللي گاج، ۱۳۸۹. 171 ص.

سليمي، حسين. فرهنگ‌گرايي، جهاني شدن و حقوق بشر. تهران: وزارت امور‌خارجه، مركز چاپ و انتشارات، ۱۳۸۳. 435 ص.

سيفي آتشگاه، حافظه. تاثير جهاني شدن فرهنگي بر فرهنگ‌هاي بومي ايران و ژاپن. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهي، ۱۳۸۸. 128 ص.

شيخي، عليرضا. فرهنگ و سرنوشت تمدن‌ها: جستاري در نظريه‌هاي برخورد و گفت‌و‌گوي تمدن‌ها با تاكيد بر فرهنگ، گرگان: مختومقلي فراغي، ۱۳۹۲. 132 ص.

صداقت ثمرحسيني، كاميار. جهاني‌سازي و انديشه‌هاي سياسي متفكران عرب. تهران: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، ۱۳۹۰. 755 ص.

صيادي، ابوالقاسم. انقلاب اسلامي و چالش هاي جهاني شدن فرهنگ. زنجان: نيكان كتاب، ۱۳۸۴. 172 ص.

كاظمي، علي‌اصغر. جهاني‌شدن فرهنگ و سياست: (نقد و تحليل نظري، معرفت‌شناختي). تهران: نشر قومس، ۱۳۸۰. 320 ص.

كاوسي، اسماعيل. دين، فرهنگ و جهاني‌شدن. تهران: مركز ملي مطالعات جهاني‌شدن، ۱۳۹۲. 169 ص.

كچويان، حسين. نظريه‌هاي جهاني شدن: پيامد چالش‌هاي فرهنگ و دين. تهران: نشر ني، ۱۳۸۹. 229 ص.

كيا، علي‌اصغر و رحمان سعيدي. نقش جهاني شدن و رسانه‌ها در هويت فرهنگي. تهران: خجسته، ۱۳۸۴. 151 ص.

گل‌محمدي، احمد. جهاني شدن، فرهنگ، هويت. تهران: نشر ني، ۱۳۹۲. 286 ص.

مركز ملي مطالعات جهاني‌شدن. فرهنگ و جهاني‌شدن. تهران: مركز ملي مطالعات جهاني‌شدن، ۱۳۹۲. 258 ص.

نظري، علي‌اشرف. فرهنگ، هويت و تمدن از چشم‌انداز ايران فرهنگي. تهران: تمدن ايراني، ۱۳۹۰. 283 ص.

نعمتي، غلام‌رضا و زهرا تركي. جهاني شدن و فرهنگ. تهران: لحظه، ۱۳۸۸. 134 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

افشاري نادري، افسر. «جهاني شدن و نياز به مهندسي فرهنگ». مهندسي فرهنگي، تير و مرداد 1386، شماره 10 و 11، ص 70 ـ 77.

اميري، راضيه. «ايران معاصر: هويت و فرهنگ در فرايند جهاني شدن». زمانه، تير 1387، شماره 70، ص 53 ـ 57.

اميري، مهدي. «ابعاد و پيامدهاي جهاني شدن فرهنگ». كيهان فرهنگي، اسفند 1379، شماره 173، ص 60 ـ 67.

اميني، آرمين و سهراب انعامي علمداري. «جهاني شدن فرهنگ و كاركرد ديپلماسي فرهنگي در سياست خارجي». راهبرد زمستان 1391، شماره 65، ص 393 ـ 414.

باقي نصرآبادي، علي. «جهاني‌شدن فرهنگ و پيامدهاي آن». پيام، پاييز 1387، شماره 91، ص 146 ـ 159.

بودريار، ژان. «فرهنگ و اجتماع: خشونت جهاني شدن». سياحت غرب بهمن 1387، شماره 67، ص 5 ـ 9.

ترابي، سيد محمد. «جهاني‌شدن و فرهنگ‌هاي قومي». هنر، بهار 1385، شماره 67، ص 141 ـ 148.

«جهاني شدن و استحاله فرهنگ‌هاي بومي». بازتاب انديشه، دي ماه 1381، شماره 34، ص 72 ـ 73.

حيدري‌زاده، الهه و فاطمه توحيدي اردهائي. «جهاني شدن، جهاني‌سازي و فرهنگ». پژوهشنامه، پاييز 1389، شماره 57، ص 93 ـ 120.

درويشي، علي. «جهاني‌شدن و تأثير آن بر فرهنگ بومي ايران». فرهنگ ايلام، پاييز و زمستان 1388، شماره 24 و 25، ص 160 ـ 172.

رضوي، عبدالهادي. «بررسي و شناخت وجه تمايز فرهنگ ديني با ساير فرهنگ ها در فرايند جهاني شدن». پژوهشنامه، تابستان 1390، شماره 81، ص 47 ـ 82.

صالحي اميري، سيد رضا و زهره حسين زادگان. «جهاني شدن فرهنگي و تأثيرات آن بر فرهنگ ايران». پژوهشنامه، پاييز 1389، شماره 57، ص 9 ـ 46.

فكوهي، ناصر. «جهاني شدن و فرهنگ». انسان‌شناسي، بهار و تابستان 1382 ـ شماره 3. ص 207 ـ 214.

قريشي، فردين. «جهاني شدن و فرهنگ در پايان قرن بيستم». نمايه پژوهش، پاييز و زمستان 1381، شماره 24 ـ 23، ص 85 ـ 96.

كاردان، عباس. «فرهنگ ملي و محلي در عصر جهاني شدن». مهندسي فرهنگي، تير و مرداد 1386، شماره 10 و 11، ص 62 ـ 69.

كچوئيان، حسين. «معضله هويت، فرهنگ و جهاني شدن: از رويكردها تا واقعيت». مطالعات فرهنگي و ارتباطات، بهار و تابستان 1384، شماره 2، ص 251 ـ 274.

كمالي، سيد مجيد. «جهاني‌شدن، فرهنگ و زندگي روزمره: زندگي بي‌زندگي». زمانه دوره جديد، دي 1389، شماره 95، ص 40 ـ 41.

مقصودي، مجتبي و محمود مهام. «فرهنگ و هويت ايراني و جهاني شدن». مطالعات ملي، پاييز 1387، شماره 35، ص 163 ـ 172.

منتظري، علي. «فرهنگ و هنر در فرآيند جهاني شدن». هنر، بهار 1385، شماره 67، ص 425 ـ 432.

نقيب‌زاده، احمد. «جهاني‌شدن فرهنگ و سياست خارجي». چشم انداز ارتباطات فرهنگي، بهمن 1384، شماره 20، ص 19 ـ 21.

نهاونديان، محمد. «مؤلفه‌هاي فرهنگ براي پيروزي در رقابت جهاني شدن». مهندسي فرهنگي، تير و مرداد 1386، شماره 10 و 11، ص 12 ـ 17.

همتي، همايون. «معاني و پيامدهاي جهاني شدن براي فرهنگ و هنر». هنر، بهار 1385، شماره 67، ص 251 ـ 270.

ياسايامان، زينب و فرزانه فرحزاد. «جهاني شدن و فرهنگ در هنر تركيه امروز». هنر، بهار 1385، شماره 67، ص 83 ـ 88.

فرهنگ و هنر

اشاره

فرهنگ و هنر

فرهنگ و هنر هر كشوري، رابطه نزديكي با شناخت و حفظ هويت ملي آن كشور دارد و انسان بدون فرهنگ و هنر معنايي ندارد. فرهنگ و هنر در عين حال كه دو مقوله جدا از هم هستند ولي مكمل يكديگرند، به اين معني كه مهم ترين ميراث تاريخي بشر، فرهنگ اوست كه وسيله تعامل و ارتباط او با دنياي پيرامونش به شمار مي‌رود و هنر مهم ترين بخش فرهنگ است. اصالت هنر و پيوند آن با زندگي بشر، رمز ماندگاري آن است كه در طول تاريخ و با زندگي وي عجين شده است. در ادامه برخي از آثار مرتبط با اين موضوع، جهت بهرهگيري محققان و علاقمندان، ارائه ميگردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

آدانده، الكساندر و ديگران. هنر و فرهنگ افريقاي سياه. ترجمه جلال‌الدين اعلم... و ديگران. تهران: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، انتشارات سروش، ۲۵۳۶ = ۱۳۵۶. 176 ص.

احمدي علي‌آبادي، كاوه. رفتارها و آفريده‌هاي فرهنگي و هنري. تهران: نگاه، ۱۳۸۸. 262 ص.

پورغفاري لاهيجي، آزاده و ساره اعظمي. تعاريف و مفاهيم واژه‌هاي حوزه فرهنگ و هنر. تهران: سفير اردهال، ۱۳۹۱. 136 ص.

حقيقي، حسين و ديگران. آسيب‌شناسي هنري و آسيب‌شناسي سياسي در اقشار ايثارگر. گرگان: مختومقلي فراغي، ۱۳۸۸. 55 ص.

دووينيو، ژان. جامعه‌شناسي هنر. ترجمه مهدي سحابي. تهران: نشر مركز، ۱۳۷۹. 178 ص.

ساندرز، فرانسس استانر. جنگ سرد فرهنگي: سيا در عرصه فرهنگ و هنر. مترجم گروه ترجمه بنياد فرهنگي پژوهشي غرب‌شناسي. تهران: انتشارات غرب‌شناسي، ۱۳۸۲. 802 ص.

سرفراز، حسين. نشانه‌شناسي فرهنگ، هنر و ارتباطات. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۲. 304 ص.

طبرسا، غلامعلي و آزاده پورغفاري لاهيجي و لادن بلوريان كاشي. تعاريف و مفاهيم واژه‌ها و اقلام آماري حوزه فرهنگ و هنر. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي. معاونت طرح و برنامه‌ريزي و تحول اداري، دفتر طرح و برنامه‌ريزي، ۱۳۸۴. 124 ص.

لوتمان، يوري و ديگران. نشانه‌شناسي فرهنگي. گروه مترجمان تينا امراللهي و ديگران. تهران: نشر علم، ۱۳۹۰. 399 ص.

محفوظي، محمدصادق و سيد محمد‌تقي هاشميان و مصطفي رستمي. شش گفتار تحليلي درباره مانايي فرهنگ و هنر ايران‌زمين. تهران: جامعه اسلامي پژوهشگران، مؤسسه پژوهشي ابن سينا، ۱۳۸۸. 139 ص.

معين، مصطفي. دانشگاه فرهنگ و جامعه. تهران: نشر حيان، ۱۳۷۷. 282 ص.

ملزر، آرتور و جري واين‌برگر و ريچارد زينمان. دموكراسي و هنر: مجموعه سخنراني‌هاي مارتا بيلز...و ديگران. گروه ترجمه شيراز علي معصومي ... و ديگران. تهران: چشمه، ۱۳۸۵. 367 ص.

ملك‌زاده، احمد. هنر و انديشه. تهران: قلم فردا، ۱۳۸۳. 278 ص.

ميرسليم، سيدمصطفي. ديدگاه‌هاي فرهنگي هنري. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، ۱۳۷۴. 256 ص.

نيك‌خو، مهدي. نقش هنر و رسانه در تعليم و تربيت. قم: دار الثقلين، ۱۳۷۹. 223 ص.

واكر، جان آلبرت و سارا چاپلين. فرهنگ تصويري. مترجمان حميد گرشاسبي و سعيد خاموش. تهران: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، اداره كل پژوهش‌هاي سيما، ۱۳۸۵. 360 ص.

كالاهاي فرهنگي

اشاره

كالاهاي فرهنگي

گرچه ممكن است نگاه صرف به فرهنگ به مثابه يك «كالا»، از جنبه‌هاي زيادي از جمله ابعاد ارزشي در حوزه ميراث فرهنگي و هويتي قابل دفاع نباشد، اما تجربه سياستگزاريهاي فرهنگي گوياي آن است كه كالايي كردن فرهنگ را مي‌توان دستكم به عنوان يكي از ابزارهاي مهم حفظ و تقويت و يا حتي بازسازي و احياي آن به كار برد.

توليدات صنايع فرهنگي به دو گروه كالاها و خدمات فرهنگي تقسيم مي‌شوند. كالاهاي فرهنگي به كالاهاي مصرفي گفته مي‌شود كه ناقل ايده‌ها و نمادها و يا شيوه‌هاي زندگي باشند. آنها اطلاعاتي را درباره هويت و فرهنگ ارائه مي‌دهند و در ساختن هويت نقش دارند و بر فعاليت‌هاي فرهنگي تأثير مي‌گذارند اين كالاها كاربرد آموزشي و يا سرگرمي دارند و به خلق هويت جمعي كمك كرده و محصول خلاقيت فردي يا جمعي اند و مشمول مالكيت معنوي مي‌شوند و از طريق فرايندهاي صنعتي و توزيع جهاني، به طور پيوسته توليد و بهبود و توسعه مي‌يابند. در اين خصوص كتاب‌ها و مقالات ارزشمندي تاكنون منتشره شده كه در ادامه به برخي از آنها اشاره مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

كاوسي، اسماعيل و ديگران. ارزش‌گذاري كالاهاي فرهنگي و هنري. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، پژوهشكده تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۷. 170 ص.

رجب‌زاده، احمد. فعاليت و مصرف كالاهاي فرهنگي. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، مؤسسه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳ ص.

رحمتي، محمدمهدي. هويت اجتماعي و مصرف كالاهاي فرهنگي غيرمجاز. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۸۷. 131 ص.

رشيد‌پور، علي و فرزانه چاوش‌باشي. تهران: دانشگاه آزاد اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر گسترش توليد علم، ۱۳۸۸. 217 ص.

صحرايي، الهيار و آزاده پور غفاري و حسين پورحسني. سالنامه آماري فرهنگ و هنر ۱۳۸۶. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، دفتر مديريت راهبردي فرهنگ و هنر، ۱۳۸۸. 78 ص.

غفوري، پرويز. بررسي ميزان محصولات فرهنگي در بين شهروندان تهراني و تبريزي. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۸۹. 188 ص.

فيضي، ايرج. پژوهشنامه محصولات فرهنگي غير مجاز. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات، ۱۳۸۸. 160 ص.

كاظمي، عباس. مطالعات فرهنگي، مصرف فرهنگي و زندگي روزمره در ايران. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهي، واحد تهران، ۱۳۸۷. 355 ص.

وون، تانيا. محصولات فرهنگي و سازمان جهاني تجارت. ترجمه وحيد بزرگي و امير‌هوشنگ فتحي‌زاده. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۹۲. 462 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

اعظم محمدبيگي، علي. «انحصار پخش راديو تلويزيوني (تأثير منفي انحصار بر توليد كالاهاي فرهنگي در كشور)». رسانه، زمستان 1378،

شماره 40، ص 95 ـ 100.

الياسي، مجيد و فاطمه پرده‌دار و سوده ترشيزي و غلامرضا خوشفر و مجيد دنكو. «بررسي عوامل مؤثر بر مصرف كالاهاي فرهنگي در بين جوانان». جامعه پژوهي فرهنگي، پاييز و زمستان 1390، شماره 4، ص 55 ـ 76.

تراسبي، ديويد. «توليد و مصرف محصولات فرهنگي و هنري/ نگاهي به اقتصاد فرهنگ». مترجم علي اعظم محمدبيگي. نامه پژوهش فرهنگي، بهار و تابستان 1379، شماره 16 و 17. ص 37 - 86.

جعفري، محمد. «ظرفيت‌هاي عرضه محصولات فرهنگي به خارج از كشور». گلستان قرآن اول، آبان 1383، شماره 185، ص 26 ـ 27.

دهقان، عليرضا. «بررسي تحقيق مصرف كالاهاي فرهنگي خانوار». نمايه پژوهش، پاييز و زمستان 1376، شماره 3 و 4، ص 112 ـ 117.

راهروخواجه، احمد. «كتاب؛ كالاي تأثيرگذار فرهنگي و معنوي». اصلاح و تربيت، آبان 1391، شماره 126، ص 2.

شريعتي، نجمه سادات و مجيد رضاييان. «بررسي مصرف كالاهاي فرهنگي خانوار روستايي». رهپويه هنر، پاييز 1386، شماره 3، ص 56 ـ 65.

شريعتي، نجمه سادات و مجيد رضاييان. «بررسي مصرف كالاهاي فرهنگي خانوار روستايي». رهپويه هنر، پاييز 1386، شماره 3، ص 56 ـ 65.

صادقي، علي رضا. «جامعه و علوم اجتماعي: جهاني شدن و محصولات فرهنگي قفس آهني مك دونالد». زمانه، دوره جديد، دي 1389، شماره 95. ص 37.

«صورت خيال: اولين سايت اينترنتي محصولات فرهنگي ايران». مهر (فرهنگي، هنري، اجتماعي)، 28 تير 1382، شماره 7، ص 27.

طاهرخاني، مهدي. «توزيع جغرافيايي محصولات فرهنگي و نقش آن در مهاجرت جوانان روستايي مطالعه موردي: استان قزوين». پژوهش‌هاي جغرافيايي، زمستان 1382، شماره 46، ص 87 ـ 98.

فيضي، ايرج. «بررسي وضعيت محصولات فرهنگي غير مجاز در ايران و جهان». نامه پژوهش فرهنگي، پاييز 1382، شماره 7، ص 113 ـ 132.

ميلان، بال گراومك. «كالاهاي فرهنگي: تراژدي دنياي مدرن». مترجم علي رضا صادقي. زمانه شهريور و مهر 1389، دوره جديد، شماره 91 و 92، ص 46 ـ 49.

گردشگري فرهنگي

اشاره

گردشگري فرهنگي

گردشگري فرهنگي، آن بخش از جريان گردشگري است كه به جذابيت‌هاي فرهنگي خاص توجه ميكند. اين جنبههاي جذابيت متفاوتاند و اغلب شامل موزهها، نمايشگاهها، حوزههاي هنري، نمايشنامه ها، اركسترها و ساير فعاليتهاي هنري ميشود. در بحث گردشگري فرهنگي عموماً دو محور مورد بررسي قرار مي‌گيرد، محور اول گردشگري مرتبط با ميراث فرهنگي يك مقصد است كه بيشتر در اين ديدگاه بُعد تاريخي يك جامعه مورد نظر است و محور دوم گردشگري فرهنگي، موضوع زمان حال و فرهنگ جاري يك مقصد را مدنظر قرار مي‌دهد. در حقيقت گردشگري فرهنگي نوعي از گردشگري است كه گردشگر را به فراگيري، آموزش، كنكاش و كسب تجربه درباره فرهنگ حال و گذشته جامعه مقصد و مقايسه آن با داشته‌ها و انگيزه‌هاي جامعه خود و ديگران وامي‌دارد و در واقع تجربه كيفي ميان گردشگر و محيط مورد بازديد قرار مي‌گيرد. در ادامه بخشي از منابع مرتبط با اين موضوع به اجمال معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

اجل، ديويد ال. مديريت گردشگري پايدار: ميراثي براي آينده. مترجمان

حميدرضا جعفري، عليرضا موسائي، حسن هويدي. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهي، ۱۳۸۸. 184 ص.

بذله، مرجان. اولويت‌هاي فرهنگي‌اجتماعي جذب گردشگر خارجي در ايران. تهران: آريان قلم، ۱۳۹۲. 170 ص.

دپاتمان توريسم جغرافيا مدرسان برتر. جاذبه‌هاي فرهنگي در توريسم جغرافيا. «مرجع (دانشگاهي)». تهران: مدرسان برتر، ۱۳۹۱. 144 ص.

رايزينگر، ايوت و ليندساي ترنر. رفتار ميان فرهنگي در گردشگري، مفاهيم و تحليل‌ها. مترجم اكبر پورفرج و سولماز سيد موسوي و مهرنوش دهستاني. تهران: نشر سميرا، ۱۳۹۱. 464 ص.

عامريان، حميد. اصول گردشگري. تهران: جميل، ۱۳۸۸. 7 ج.

فيتس جرالد، هلن. شناخت فرهنگ ملل براي ارتباط ميان فرهنگي: آداب تايلندي‌ها. ترجمه جواد پورموحدي، عباس اردكانيان. تهران: چغا، ۱۳۸۰. 23 ص.

محموداوغلي، رضا و محمودرضا رهبرقاضي و علي تاجميررياحي. تبيين روابط سياسي - فرهنگي ايران و سوريه پيرامون گردشگري مذهبي. آبادان: پرسش، ۱۳۹۱. 252 ص.

موسوي، ميرنجف و علي باقري‌كشكولي. گردشگري فرهنگي(ماهيت و مفاهيم). تهران: آراد كتاب، ۱۳۹۲. 323 ص.

موظف رستمي، محمدعلي. خدمات متقابل مسجد و اماكن مذهبي و گردشگري. كرج: پرهيب، ۱۳۹۱.

نائيجي، مختار. جذب توريست فرهنگي در ايران. تهران: مختار نائيجي، ۱۳۹۱. 151 ص.

همايون، محمدهادي. جهانگردي به عنوان يك ارتباط ميان فرهنگي: مطالعه تطبيقي الگوي غربي معاصر و الگوي اسلامي. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، دفتر نشر، ۱۳۸۴. 279 ص.

همايون، محمدهادي. جهانگردي؛ ارتباطي ميان‌فرهنگي: مطالعه تطبيقي الگوي غربي معاصر و الگوي اسلامي. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۱. 376 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

ابراهيم پور، علي‌رضا. «ضرورت برنامه‌ريزي در دستيابي به وضعيت مطلوب گردشگري فرهنگي». پژوهشنامه، زمستان 1389، شماره 70، ص 11 ـ 52.

احمدي شاپورآبادي، محمد علي و احمد سبزآبادي. «تحليلي بر ظرفيت‌هاي توسعه گردشگري مذهبي ـ فرهنگي كلان شهر قم». مطالعات ملي، 1390، شماره 46، ص 83 ـ 112.

بونت، لوئيس. «اقتصاد و مديريت بازرگاني: گردشگري فرهنگي». مترجم محمدرضا فرزين. بررسي‌هاي بازرگاني، خرداد و تير 1386، شماره 23، ص 51 ـ 55.

تقوايي، مسعود و اعظم صفرآبادي. «توسعه گردشگري فرهنگي با تاكيد بر جاذبه‌هاي تاريخي (مطالعه موردي: جاذبه‌هاي تاريخي شهر اصفهان)». برنامه‌ريزي رفاه و توسعه اجتماعي، پاييز 1391، شماره 12، ص 59 ـ 78.

سازمان جهاني جهانگردي. «اصول منشور گردشگري فرهنگي: مديريت گردشگري در مكان‌هاي داراي ميراث». مطالعات گردشگري، تابستان 1382، شماره 1، ص 51 ـ 58.

«ششمين كارگاه بين‌المللي توسعه گردشگري فرهنگي و طبيعي مناطق كوهستاني آسياي ميانه و جنوبي(ماسوله)». فرهنگ مردم، بهار 1383، شماره 8 و 9، ص 150.

كلارك، آلن. «پويايي در گردشگري فرهنگي». مترجم علي‌رضا مقيمي. پژوهشنامه، زمستان 1389، شماره 65، ص 167 -184.

مناعي، علي و محمدرضا نانيجي. «تحليل جامعه‌شناختي جذب گردشگري فرهنگي در ايران: مطالعه موردي گردشكري خارجي شهر اصفهان». علوم اجتماعي (دانشگاه علامه طباطبائي)، بهار 1390، شماره 52، ص 175 ـ 206.

مديريت فرهنگي

اشاره

مديريت فرهنگي

مديريت فرهنگي كليه فرايندها، اقدامات و رويه هايي است كه با هدف برنامه برنامه‌ريزي يا سازماندهي، نظارات، هدايت، هماهنگي، تنظيم، اداره و حمايت از فعاليتهاي فرهنگي صورت مي‌گيرد.⁽¹⁾ناگفته پيداست كه رشد و بالندگي فرهنگي هر جامعه، مديون مديريت مدبرانه و مقتدرانه‌اي است كه بتواند با اعمال مديريت صحيح، جامعه را از مرحله‌اي محدود و نامناسب عبور دهد و افراد آن جامعه را به تكامل و توسعه برساند. از اين رو، براي توسعه فرهنگي، رهبران، سياستگذاران و مديران فرهنگي نقش اساسي و محوري را به عهده دارند. بر اين اساس لازم است به مهارتها و شايستگي لازم مجهز شوند. اما جهت آشنايي و مطالعه بيشتر علاقمندان اين حوزه، در ادامه برخي از كتاب‌ها و مقالات مرتبط با موضوع ارائه و معرفي شده است:

الف. كتابها

الف. كتابها

آريافر، حسين. مديريت فرهنگي. تهران: متن‌گستران آريا، ۱۳۹۲. 210 ص.

اسدي‌كرد، غلامرضا. مديريت و سرپرستي مراكز فرهنگي. تهران: فارسيران، ۱۳۹۰. 178 ص.

بنيانيان، حسن. فرهنگ در مديريت توسعه اسلامي: چهار گفتار در باب فرهنگ و مظلوميت آن. تهران: شركت انتشارات سوره مهر، ۱۳۸۷. 162 ص.

حبيبي، محمد. خصائص مديران فرهنگي. تهران: مؤسسه فرهنگي انتشاراتي تبيان، ۱۳۷۹. 251 ص.

حسيني‌مهجن‌آبادي، سيدحسن. مديريت تشكل‌هاي فرهنگي. قم: ياران قلم، ۱۳۹۲. 192 ص.

درآمدي بر فرهنگ و كار فرهنگي در بسيج دانشجويي. تهران: سازمان بسيج دانشجويي، معاونت فرهنگي، ۱۳۸۸. 57 ص.

رودريگس، كارل. مديريت در عرضه بين‌المللي. ترجمه شمس‌السادات زاهدي و حسن دانايي‌فر. تهران: نشر صفاراشراقي، ۱۳۸۰. 496 ص.

شريفي، علي و مجتبي قاسمي‌سعادت‌آبادي. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۹۲. 108 ص.

غلامي، محسن. مفهوم‌شناسي فرهنگ و مديريت برنامه‌ريزي فرهنگي با تاكيد بر آموزه‌هاي ديني. تهران: شركت فرآزما پردازش، ۱۳۹۰. 152 ص.

فرامرزياني، سعيد و شيرزاد بخشي. درآمدي بر مديريت فعاليت‌هاي فرهنگي. تهران: سخنوران، ۱۳۹۲. 180 ص.

قادريان، مرجان و محمدابراهيم طاهرنژاد و زهرا طاهري. مديريت و برنامه‌ريزي مراكز فرهنگي. تهران: مشكوه دانش، ۱۳۹۳. 148 ص.

ناييني، علي‌محمد. درآمدي بر مديريت فرهنگي. تهران: ساقي، ۱۳۸۹. 381 ص.

هاشميان، سيدمحمدحسين. مديريت كيفيت در سازمان‌هاي فرهنگي. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي، ۱۳۹۱. 235 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

احمديان شيجاني، مهدي. «مديريت فرهنگي كارآمد راهي به سوي توسعه». تنديس، 8 مرداد 1392، شماره 254، ص 21 ـ 23.

ارگاني، مهدي. «دولت جز خدمتگزار فرهنگ نيست/ مديريت فرهنگي/ گفت‌وگو». ضميمه خردنامه همشهري، نوزدهم مرداد 1384، شماره 61، ص 15 ـ 16.

باغبان ماهر، سجاد. «مديريت فرهنگي در دولت آينده». تنديس، 8 مرداد 1392، شماره 254، ص 11.

باقي نصرآبادي، علي. «آسيب‌شناسي مديريت فرهنگي از نگاه مقام معظم رهبري». پيام، زمستان 1385، شماره 81، ص 108 ـ 125.

پارسانيا، حميد. فرهنگ: طول، عرض، عمق: مروري بر ظرافت‌هاي مديريت فرهنگي. سوره انديشه، شهريور 1384، شماره 19، ص 86 ـ 89.

توسلي، غلام‌عباس. «بحران مديريت فرهنگي». بازتاب انديشه، آذر 1381، شماره 33، ص 26 ـ 31.

رشيدپور، علي و علي رضا مرادي. «چالش ها و آسيب‌هاي فرا روي فرهنگ و مديريت فرهنگي». مهندسي فرهنگي، آذر و دي 1389، شماره 47 و 48، ص 67 ـ 73.

سوري، حميد. «مديريت فرهنگي ـ هنري ايران در گذر زمان». تنديس 8 مرداد 1392، شماره 254، ص 18.

صالحي، محمد و حسين باقري. «مديريت فرهنگي با استناد به غدير». مهندسي فرهنگي، بهمن و اسفند 1390، شماره 61 و 62، ص 48 ـ 58.

عباسي، اسماعيل. «مديريت فرهنگي در عصر شبكه‌هاي اجتماعي». تنديس 8، مرداد 1392، شماره 254، ص 19.

عليجاني، رضا. «بحران مديريت فرهنگي و دولت ايدئولوژيك». بازتاب انديشه، خرداد 1382، شماره 38، ص 70 ـ 76.

عيوضي، محمد رحيم. «مديريت فرهنگي كشور». نامه پژوهش فرهنگي، تابستان 1387، شماره 12، ص 115 ـ 144.

كاوسي، اسماعيل و سعيد تيموري. «جهاني‌شدن، هويت ملي، مديريت فرهنگي». پژوهشنامه، پاييز 1389، شماره 57، ص 47 ـ 66.

كريمي، علي‌رضا. «مشكلات در مديريت فرهنگي را دريابيد». توسعه مديريت، خرداد و تير 1385، شماره 71، ص 3.

مجيدي، محمدرضا. «مديريت فرهنگي: شستن چشم ها و جور ديگر ديدن». ضميمه خردنامه همشهري، نوزدهم مرداد 1384، شماره 61، ص 7.

مسعودي، رامين. «اهميت مديريت فرهنگي در اصلاح الگوي مصرف». پژوهشنامه، تابستان 1390، شماره 72، ص 175 ـ 194.

مشبكي، علي‌اصغر و سيد كمال واعظي. مدرس علوم انساني، بهار 1381، شماره 24، ص 157 ـ 176.

معلي، محمدعلي. «فرهنگ مديريت و مديريت فرهنگي». كيهان فرهنگي، مهر و آبان 1388، شماره 276 و 277، ص 4.

مهندسي فرهنگي

اشاره

مهندسي فرهنگي

مهندسي فرهنگي، سامان دادن مولفه‌هاي همگراي فرهنگ در يك كليت منسجم و هدف‌دار است كه شاكله آن رفتار و نگرش فردي واجتماعي را تحت تاثير قرار مي‌دهد. در اين فرايند بر اساس ملاحظات يك فرهنگ مطلوب دستگاههاي وابسته به نظامهاي مختلف اجتماعي، سازماندهي مجدد شده و داراي جهت‌گيري و نظم نوين با رويكردي فرهنگي مي‌شوند. مهندسي فرهنگي در كلام مقام معظم رهبريمدظلهالعالي، در واقع پرداختن به اين امر است كه «حقيقت فرهنگي و عنصر فرهنگي چگونه و با چه كيفيتي بايد باشد؛ به كدام سمت بايد برود؛ فرهنگ مطلوب كدام است؛ و كجاهايش ايراد دارد؟» (مقام معظم رهبري، 1383). با توجه به بيانات مقام معظم رهبري، مهندسي فرهنگي سه وظيفه مهم يعني ارزيابي وضعيت فرهنگي موجود، تعيين فرهنگ آرماني يا همان وضعيت فرهنگي مطلوب و ارائه برنامه، ارائه طريق يا همان تعيين چگونگي رسيدن به وضعيت مطلوب را بر عهده دارد. بنابراين مهندسي فرهنگي ترسيم نقشه محتوايي و تعيين نسبت اجزايي است كه كليت فرهنگ را شكل مي‌دهد. در ادامه برخي از كتابها و مقالات انتشار يافته در اين موضوع جهت استفاده پژوهشگران و برنامه سازان ارائه مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

بصيرنيا، غلامرضا. رويكردهاي مختلف به مهندسي فرهنگي در ايران بعد از انقلاب. تهران: اميركبير، ۱۳۹۰. 175 ص.

بنيادي ناييني، علي و عبدالمهدي محتاجي و فريبا مظفري. تهران: پيام عدالت، ۱۳۹۰. 120 ص.

بنيانيان، حسن. پوشش اسلامي: چالش‌ها و راهكارها با رويكردي به مهندسي فرهنگي. تهران: شركت انتشارات سوره مهر، ۱۳۸۹. 290 ص.

پارسا، مجيد. تدبير خانواده: راهگشاي مهندسي فرهنگي جمعيت. قم: عطر ياس، ۱۳۸۷. 144 ص.

پيروزمند، عليرضا. مباني و الگوي مهندسي فرهنگي. 1389. 312 ص.

حسين‌زاده، مرتضي. مهندسي فرهنگي در تشكل‌هاي ديني. مشهد: كتابدار توس، ۱۳۹۰. 148 ص.

خامنه‌اي، علي، رهبر جمهوري اسلامي ايران. مهندسي فرهنگي در كلام امام خامنه‌اي (مدظله‌العالي). قم: تسنيم انديشه، ۱۳۹۲. 107 ص.

زم، محمد علي. جمهور جهاني شيعه: كليات مهندسي فرهنگي. تهران: كتاب جمهور، ۱۳۸۴. 400 ص.

سراجيان، فاطمه. مدل مفهومي مهندسي فرهنگي در آموزش و پرورش. تهران: راز نهان، ۱۳۹۱. 150 ص.

شجاعي، مجتبي و عليرضا شهركي. فرهنگ، مهندسي فرهنگي، رصد فرهنگي و ناتو فرهنگي. زاهدان: مجتبي شجاعي، ۱۳۸۹. 300 ص.

كريمي بندرآبادي، محمدعلي. ماهيت واقعي مهندسي فرهنگي نظام جمهوري اسلامي. يزد: نخبگان دانش، ۱۳۸۹. 180 ص.

ناظمي اردكاني، مهدي. درآمدي بر مهندسي فرهنگ و مهندسي فرهنگي كشور. تهران: آثار فكر، ۱۳۹۱. 281 ص.

ناظمي اردكاني، مهدي. مباني و چگونگي ترسيم نقشه مهندسي فرهنگي كشور. تهران: آواي نور، ۱۳۹۰. 216 ص.

ناظمي اردكاني، مهدي. مهندسي فرهنگي كشور: تحول در ساختارها و سازوكارها. تهران: ساقي، ۱۳۹۲. 288 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

توكلي، مرتضي. «هويت مكاني مهندسي فرهنگي». مهندسي فرهنگي، تير و مرداد 1386، شماره 10 و 11، ص 90.

ناظمي، مهدي. «درآمدي بر مهندسي فرهنگ و مهندسي فرهنگي». مهندسي فرهنگي، مهر 1385، شماره 1، ص 10 ـ 12.

عالمي، مسعود. «كدهاي اخلاقي: گام اول مهندسي فرهنگي كشور». تدبير، خرداد 1387، شماره 193، ص 26 ـ 31.

سعيدي، رحمان. «جهاني‌شدن و مهندسي فرهنگي». مطالعات معرفتي در دانشگاه اسلامي، بهار 1387، شماره 37، ص 126 ـ 143.

ابراهيمي، سيد ابراهيم. «آسيب‌شناسي مهندسي فرهنگي در دانشگاه». مطالعات معرفتي در دانشگاه اسلامي، زمستان 1386، شماره 36، ص 104 ـ 128.

ربيعي، محسن. «نقش آموزش جغرافيا در مهندسي فرهنگي و انسجام ملي». رشد آموزش جغرافيا، بهار 1388، شماره 86، ص 4 ـ 8.

بنيانيان، حسن. «مهندسي فرهنگي از نظر تا عمل در جامعه ايران». سوره انديشه، تابستان 1388، شماره 43، ص 8 ـ 21.

رازنهان، فيروز. «پيش‌نيازهاي تحقق سند چشم‌انداز (مهندس فرهنگ و مهندسي فرهنگي)». سوره انديشه، تابستان 1388، شماره 43، ص 32 ـ 37.

طاهري، معصومه. «اين پازل را تكميل كنيد (در حاشيه مساله مهندسي فرهنگي در ايران و جهان)». سوره انديشه، تابستان 1388، شماره 43، ص 60 ـ 61.

بابائي، محمدباقر. «نقش دانشگاه در مهندسي فرهنگي كشور». مطالعات معرفتي در دانشگاه اسلامي، تابستان 1387، شماره 38، ص 44 ـ 69.

جعفري نژاد، هادي. «جايگاه مهندسي فرهنگي كشور در برنامه پنجم». برنامه 8، خرداد 1389، شماره 367، ص 27 ـ 29.

پيروزمند، علي‌رضا. «مهندسي فرهنگي علم و فناوري». نامه پژوهش فرهنگي، بهار 1388، شماره 15، ص 9 ـ 38.

فرهي بوزنجاني، برزو. «روش تبيين نقشه مهندسي فرهنگي كشور». نامه پژوهش فرهنگي، بهار 1388، شماره 15، ص 89 ـ 118.

مختاريان پور، مجيد. «مهندسي فرهنگي، لازمه تعالي جامعه اسلامي». نامه پژوهش فرهنگي، بهار 1388، شماره 15، ص 141 ـ 162.

رضوي ال هاشم، بهراد و آرين قلي‌پور. «مهندسي فرهنگي، ضرورت نهادي شدن فرهنگ مشاركت سياسي زنان». مهندسي فرهنگي، فروردين و ارديبهشت 1389، شماره 39 و 40، ص 20 ـ 29.

زوارقي، رسول. «كتابخانه‌هاي عمومي و نقش آنها در مهندسي فرهنگي جامعه». مهندسي فرهنگي، خرداد و تير 1388، شماره 29 و 30، ص 41 ـ 58.

داودآبادي، محسن و محمد حسين باقري فرد. «اصول و سياست‌هاي حاكم بر مهندسي فرهنگي كشور از ديدگاه مقام معظم رهبري». مهندسي فرهنگي، مهر و آبان 1389، شماره 45 و 46، ص 10 ـ 17.

سلطاني رناني، سيد مهدي. «مهندسي فرهنگي رسانه و اصلاح الگوي مصرف». فرهنگ كوثر، زمستان 1388، شماره 80، ص 76 ـ 81.

فتحي، امين و عزت نوري‌زاده. «بررسي جايگاه نماز و نيايش در مهندسي فرهنگي». مهندسي فرهنگي، بهمن و اسفند 1389، شماره 49 و 50، ص 18 ـ 33.

كريمي، سعيد و مسعود حبيبي و باقر قائمي اصل. «رسانه ملي و مهندسي فرهنگي هنجارهاي اجتماعي». مهندسي فرهنگي، بهمن و اسفند 1389، شماره 49 و 50، ص 64 ـ 77.

پيروزمند، علي‌رضا. «مهندسي فرهنگي علم». كيهان فرهنگي، خرداد و تير 1390، شماره 294 و 295، ص 36 ـ 37.

نظريه‌هاي فرهنگي‌

اشاره

نظريه‌هاي فرهنگي

نظريه، طرح‌واره‌اي توصيفي است كه بر پايه آن، پديده‌هاي گوناگون با يك معنا سازگار مي‌افتد و در واقع در ضمن آن قضاياي متعددي در قالب يك مجموعه پيوسته و منطقي به هم‌نگري رسيده و از اين مسير برخي پديده‌ها تبيين مي‌شوند. از اين‌رو نظريه فرهنگي توضيح و توصيف صور فرهنگي بر پايه معياري است كه طرح‌واره‌اي را به دست مي‌دهد.⁽¹⁾بدين لحاظ، نظريه فرهنگي يكي از منابع مهم براي رسيدن به اين توانايي به شمار مي‌رود كه به توضيح فرهنگ و تبعات آن براي زندگي اجتماعي مي‌پردازد. اين نظريه ها، الگوها و مفاهيمي را به ما عرضه مي‌كنند كه مي‌توانند در جنبه‌هاي متنوع شخصي، عمومي و فكري زندگي به كار گرفته شوند. بدين ترتيب، در ادامه برخي از آثاري كه با رويكرد تبيين ابعاد مختلف اين موضوع نشر يافته‌اند، معرفي مي‌گردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

ادگار، اندرو و پيتر سجويك. مفاهيم بنيادي نظريه فرهنگي. ترجمه مهران مهاجر، محمد نبوي. تهران: آگه، ۱۳۸۷. 381 ص.

ادگار، اندرو و پيتر سجويك. مفاهيم كليدي در نظريه فرهنگي. مترجم ناصرالدين‌علي تقويان. تهران: وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، دفتر برنامه‌ريزي اجتماعي و مطالعات فرهنگي، ۱۳۸۷. 298 ص.

ادگار، اندرو و پيتر سدويك. متفكران اصلي نظريه فرهنگي. ترجمه يحيي امامي. تهران: نقش و نگار، ۱۳۸۴. 336 ص.

ادگار، اندرو. متفكران برجسته نظريه فرهنگي. مترجم مسعود خيرخواه. تهران: آگه، ۱۳۸۹. 267 ص.

اسميت، فيليپ دانيل. درآمدي بر نظريه فرهنگي. ترجمه پويان. تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي: مركز بين المللي گفت‌وگوي تمدن‌ها، ۱۳۸۳. 399 ص.

اعتباريان، اكبر. نظريه‌هاي سازمان و مديريت در عمل: (با رويكرد سازمان‌ها و نهادهاي فرهنگي). اصفهان: دانشگاه آزاد اسلامي، واحد خوراسگان ۱۳۹۰. 194 ص.

امين، سمير. اروپا‌مداري نظريه فرهنگي سرمايه‌داري مدرن. مترجم انگليسي راسل مور و مترجم فارسي موسي عنبري. تهران: علم، ۱۳۸۹. 209 ص.

باركر، كريس. مطالعات فرهنگي، نظريه و عمل. ترجمه مهدي فرجي و نفيسه حميدي. تهران: پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، ۱۳۸۷. 805 ص.

بلزي، كاترين. فرهنگ و امر واقعي: نظريه‌پردازي نقد فرهنگي. ترجمه جلال فرزانه‌دهكردي. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۸۹. 260 ص.

تيودور، اندرو. نظريه و روش در مطالعات فرهنگي. مترجم فاطمه براتلو. تهران: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، ۱۳۹۲. 189 ص.

جمشيدي، مهدي. نظريه فرهنگي استاد مطهري. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، ۱۳۹۲. 450 ص.

صالحي اميري، سيدرضا. مفاهيم و نظريه‌هاي فرهنگي. تهران: ققنوس، ۱۳۸۶. 264 ص.

گرانپايه، بهروز. فرهنگ و جامعه. تهران: شريف، ۱۳۷۷. 2 ج.

لبو، ريچارد ند. نظريه فرهنگي روابط بين‌الملل. مترجمان سيدجلال دهقاني‌فيروز‌آبادي و روح‌الله طالبي‌آراني و مرتضي نور‌محمدي. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ۱۳۹۱. 411 ص.

طلايي، مرتضي و ديگران. درآمدري بر نظريه‌هاي فرهنگي. اصفهان: دانشگاه آزاد اسلامي، واحد خوراسگان، ۱۳۹۲. 480 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

اسلامي تنها، اصغر. «بازتاب متضاد عقلانيت در نظريه فرهنگي ماكس وبر و علامه طباطبايي». معرفت فرهنگي اجتماعي سال دوم؛ بهار 1390، شماره 2، ص 5 ـ 34.

پناهي، محمدحسين. «تئوري انقلاب و انقلاب در تئوري (تأثير فرهنگي انقلاب اسلامي ايران بر نظريه‌هاي انقلاب)». سوره انديشه، دي و بهمن 1385، شماره 30، ص 48 ـ 51.

پيشگاهي فرد، زهرا و امير قدسي. «نظريه‌هاي فرهنگي فمينيسم و دلالت‌هاي آن بر جامعه ايران». زن در فرهنگ و هنر، بهار 1389، دوره 1، ص 109 ـ 132.

سيد پاشا. «به سوي نظريه فرهنگي ايدئولوژي سياسي و رسانه‌هاي جمعي در دنياي مسلمانان». مترجم مهرابي، مقداد. رواق هنر و انديشه، آذر 1388، شماره 41، ص 31 ـ 52.

لبخند، محسن. «دلالت‌هاي نظريه فطرت در نظريه فرهنگي». معرفت فرهنگي اجتماعي سال سوم؛ زمستان 1390، شماره 1، ص 55 ـ 80.

هويت فرهنگي

اشاره

هويت فرهنگي

وقتي از هويت فرهنگي سخن مي‌گوييم، نسبت هويت با مفاهيم پيچيده‌اي چون فرهنگ و مليت، كلافي درهم‌تنيده را پديدار مي‌سازد كه مفهوم هويت را با رويكرد‌هاي نظري گوناگون مواجه مي‌سازد. از اين منظر، هويت فرهنگي، حول محورهايي همچون مرز جغرافيايي (سرزمين)، دين و مذهب، باورها و سنن فرهنگي، و زبان مشترك تعريف مي‌شود و هويت فرهنگي موجبات توانايي و زنده بودن ملت‌هاي مستقل را فراهم مي‌سازد. به كارگيري راهكارها و شيوه‌هاي احياي هويت فرهنگي، گامي است كه پس از آسيبشناسي فرهنگي، بايد پيمود. اين معنا در مورد ايران از اهميت والايي برخوردار است، زيرا منابع هويتي ايراني، اسلامي و غربي هر كدام در دوره‌اي و به نحوي در انباشت هويتي ايرانيان تأثير گذاشته و هويت فرهنگي ايراني معاصر را پديد آورده‌اند. چرا كه فرهنگ شبكه‌اي زنده، پويا و زاينده است كه طي سده ها پيوسته در حال تغيير، تكامل، پالايش و باززايي بوده است. بسياري بر اين تصورند كه فرهنگ و به تبع آن، هويت فرهنگي صرفاً گنجينه هايي هستند كه به ما به ارث رسيده و وظيفه ما نگهداري و پاسداري از آن هاست. جهت مطالعه عميقتر، در ادامه برخي از منابعي كه اين موضوع را مورد بحث و بررسي قرار دادهاند، معرفي ميگردد:

الف. كتابها

الف. كتابها

انجمن هنرهاي تجسمي. هويت فرهنگي و هنري: مجموعه بحث‌هاي كنفرانس هنرهاي تجسمي. تهران: انجمن هنرهاي تجسمي (كميته انتشارات)، ۱۳۷۲. 148 ص.

ستاري، جلال. هويت ملي و هويت فرهنگي: بيست مقاله در قلمرو تاريخ فرهنگ. تهران: نشر مركز، ۱۳۸۰. 478 ص.

سلطان قرائي، صادق. ادبيات كودكان و نوجوانان با هويت فرهنگي (مواد خدمات كودكان و نوجوانان). تهران: دردانه، ۱۳۹۰. 407 ص.

شفيع‌نژاد، رضا. فرهنگ و هويت فرهنگي. سراب: رضا شفيع‌نژاد، ۱۳۸۸. 70 ص.

كيا، علي‌اصغر و رحمان سعيدي. تهران: خجسته، ۱۳۸۴. 151 ص.

كيا، علي‌اصغر و رحمان سعيدي. تهران: روزنامه ايران، مؤسسه انتشاراتي، ۱۳۸۲. 152 ص.

گنجي، مسعود. هويت فرهنگي مردم منطقه زيدون. اهواز: ترآوا، ۱۳۸۸. 288 ص.

موسوي، رئوف. ميراث فرهنگي. اردبيل: نگين سبلان، ۱۳۹۰. 150 ص.

ورجاوند، پرويز. پيشرفت و توسعه بر بنياد هويت فرهنگي. تهران: انتشار، ۱۳۶۸. 172 ص.

هراتي، محمدجواد. توسعه‌گرايي و هويت فرهنگي در ايران معاصر. قم: نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۲. 248 ص.

هون‌تان، سور. چالش‌هاي شهروندي: تعلق گروهي و هويت فرهنگي در عصر جهاني. ترجمه حسين حسني. تهران: مركز ملي مطالعات جهاني شدن، ۱۳۸۶. 50 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

ابراهيمي قوام، صغري. «رشد و تحول هويت فرهنگي و عوامل مؤثر بر آن: هويتي كه نسل جوان لازم دارد!». رشد مشاور مدرسه، تابستان 1387، شماره 12، ص 22 ـ 25.

اكبريان، مصطفي. «اطلاع‌رساني و تأثير آن بر هويت فرهنگي». مطالعات ملي كتابداري و سازماندهي اطلاعات، زمستان 1383، شماره 60، ص 25 ـ 33.

امامي، صابر. «حافظ و هويت فرهنگي ايران». پژوهش زبان و ادبيات فارسي، تابستان 1388، شماره 13، ص 67 ـ 86.

امامي، صابر. «حافظ و هويت فرهنگي ايران». شعر، پاييز و زمستان 1377، شماره 24، ص 14 ـ 23.

پرويزي، الهام. «معماري ملي از ديدگاه هويت فرهنگي». مطالعات ملي، 1388، شماره 39، ص 81 ـ 108.

توسلي، غلامعباس و سياوش قلي‌پور. «جهاني شدن و هويت فرهنگي قوم لك». جامعه‌شناسي ايران، پاييز 1386، شماره 31، ص 81 ـ 104.

ستاري، جلال. «هويت ملي و هويت فرهنگي». تئاتر، زمستان 1370، شماره 16، ص 11 ـ 38.

شيخاوندي، داور. «جهاني‌شدن و هويت فرهنگي محلي». رشد آموزش علوم اجتماعي، پاييز 1382، شماره 23، ص 4 ـ 10.

عيوضي، محمد رحيم و محمد جواد هراتي. «تأملي در تأثير توسعه بر هويت فرهنگي». راهبرد ياس، پاييز 1388، شماره 19، ص 104 ـ 130.

كريمي، علي. «بازتاب هويت فرهنگي ايرانيان در سفرنامه‌هاي عصر صفوي و قاجاري». مطالعات ملي، بهار 1386، شماره 29، ص 31 ـ 62.

مقصودي، مجتبي. «قوميت ها و هويت فرهنگي ايران». نامه پژوهش فرهنگي، پاييز و زمستان 1380، شماره 22 و 23، ص 209 ـ 232.

موران، آلبرت. «فيلم، هاليوود، سينماي ملي، هويت فرهنگي و سياست‌هاي سينمايي». نقد سينما، پاييز 1378، شماره 18، ص 103 ـ 111.

ورجاوند، پرويز و حسين عبدالمحمدي. «حفظ هويت فرهنگي براي دور شدن از فرهنگ تسليم». بازتاب انديشه، اسفند 1386، شماره 95. ص 7 - 14.

ورجاوند، پرويز. «حفظ هويت فرهنگي براي دور شدن از فرهنگ تسليم». اطلاعات سياسي – اقتصادي، مرداد و شهريور 1369، شماره 37. ص 4 - 11.

بخش دوم: كارشناسان فرهنگي مديريت اطلاعات كارشناسان و انديشمندان

اشاره

بخش دوم: كارشناسان فرهنگي مديريت اطلاعات كارشناسان و انديشمندان

پژوهشگران محترم براي ديدن عكس هاي كارشناسان به فايل پي دي اف مراجعه كنيد

ابراهيم آبادي، حسين

ابراهيم آبادي، حسين

متولد: طالقان - 1339

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي روانشناسي تربيتي از دانشگاه علامه طباطبايي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(استاديار) گروه مطالعات اجتماعي و رئيس پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، عضو شوراي تدوين بخش فرهنگي برنامه‌هاي سوم و چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: الگوي استفاده از اينترنت، محيط يادگيري و بافت فرهنگي و اجتماعي؛ مسائل و راهبردهاي انتقال تكنولوژي با تأكيد بر جنبه‌هاي فرهنگي و اجتماعي؛ مديريت و برنامه‌ريزي فرهنگي و اجتماعي كلان‌شهر تهران؛ مطالعات فرهنگي و تربيتي آموزش عالي: ضرورت بسط و دلايل گسترش.

كتاب: مهارت‌هاي مطالعه و يادگيري؛ ملاك‌ها و معيارها در توليد و برنامه‌سازي راديو و تلويزيون؛ نسبت ميان توسعه علمي و توسعه فرهنگي.

زمينه مطالعاتي: سياستگذاري فرهنگي، توسعه فرهنگي.

پست الكترونيك: : ebrahimabadi@iscs.ac.ir

ابراهيم زاده، حسن

ابراهيم زاده، حسن

متولد: 1344- بغداد

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، سردبير ماهنامه فرهنگ پويا و مجله پرسمان، همكاري پژوهشي با مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: دولت سربداران؛ آيا پرسش‌هاي بي‌پاسخ وجود دارند؛ ارزش انسان در كجاست / به ياد شهيد چمران؛ اسلام انعكاس حيات؛ گرفتار زندان غرب نشويد؛ حسين(ع) راه نجات.

كتاب: پيروي خضر خرد؛ پيكار با منكر؛ آن سوي شعارها؛ از چشمه تا دريا؛ او و ما؛ شهيد سعيدي(فريادي در سكوت)؛ شيخ حر عاملي(روايت آزادي)؛ غرب از چشم آفتاب.

زمينه مطالعاتي: پژوهش‌هاي فرهنگي، جريانشناسي.

پست الكترونيك: Hebrahimzadeh@yahoo.com

اسفندياري، عبدالله

اسفندياري، عبدالله

متولد: شميران - 1332

تحصيلات دانشگاهي: فارغ‌التحصيل رشته جامعهشناسي از دانشگاه تهران.

فعاليت‌ها: مدير گروه فيلم و سريال صدا و سيما(1358)، مسئول آموزش آموزگاران منطقه يك و سه تهران(1358)، معاونت فرهنگي بنياد سينمايي فارابي(1362-1371)، عضو هيئت مديره منصوب خانه سينما(1367-1372)، مسئول حوزه «معناگرا» در بنياد سينمايي فارابي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: سينما در حوزه‌ي معارف ديني؛ اسلام و سينما؛ مسائل سينماي ايران(گفتگو)؛ سينماي سياسي يا سياست‌زدگي در سينما؟؛ فيلمنامه و موقعيت آن در سينماي ايران؛ پيروزي يا شكست؟(حضور بين‌المللي سينماي ايران).

زمينه مطالعاتي: سينما، رسانههاي گروهي، سياستگذاري فرهنگي.

الويري(خندان)، محسن

الويري(خندان)، محسن

متولد: قم - 1341

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي تاريخ و تمدن ملل مسلمان از دانشگاه تهران.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(دانشيار) و مدير گروه تاريخ دانشگاه باقرالعلوم(ع)، عضو كميته دين و سياست‌هاي كلي فرهنگ شوراي تخصصي حوزوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تبليغ از ديدگاه امام خميني رحمه الله ؛ دين تبليغي و تبليغ ديني؛ دين و ارتباطات؛ نقد و بررسي كتاب تهاجم فرهنگي از ديد آيات، روايات و فقه؛ اقتدار ملّي و سياست‌هاي كلي نظام؛ شهيد مطهري و آفات احياگري دين؛ نقد سند چشم‌انداز توسعه؛ شيوه‌هاي فرهنگي ـ ارتباطي پيامبر صلي الله عليه و آله در عهد مكي.

كتاب: تبليغ اسلامي و دانش ارتباطات اجتماعي؛ مطالعات اسلامي در غرب؛ زندگي امام كاظم(ع) (ترجمه)؛ خاطرات آيت‌الله سيد‌احمد علمالهدي؛ شيعيان از سقوط بغداد تا ظهور صفويه.

زمينه مطالعاتي: تاريخ و سيره اهل‌بيت(ع)، فرهنگ و ارتباطات، سياستگذاري فرهنگي.

الهي خراساني، مجتبي

الهي خراساني، مجتبي

متولد: مشهد - 1350

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي فقه و مباني حقوق اسلامي از دانشگاه فردوسي مشهد.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(استاديار) و مدير گروه فقه و مباني اجتهاد دفتر تبليغات اسلامي خراسان رضوي، معاون آموزشي دفتر تبليغات اسلامي خراسان رضوي، مدير مسئول و سردبير فصلنامه سهزبانه نشانه و فصلنامه جستار.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: هنر در آيينه فقه؛ مباني فرهنگ اسلامي؛ بايسته‌هاي نظام آموزشي عمومي در حوزه علميه؛ تأملي بر عيد و عزا در ايران؛ مباني فقهي صدق و كذب در سينما؛ نظام نشانه‌ها در سينما.

كتاب: نگاهي تازه به علوم حديث؛ تعادل و تراجيح؛ بررسي فقهي پديده غنا(ترجمه)؛ 37جلد كتاب علمي براي نوجوانان.

زمينه مطالعاتي: فقه هنر، مديريت فرهنگي، علوم حديث، سينما.

پست الكترونيك: moj_elahi@yahoo.com

باقي نصرآبادي، علي

باقي نصرآبادي، علي

متولد: كاشان - 1341

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي مديريت امور فرهنگي از دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، مدير گروه روابط عمومي دانشگاه جامع علمي كاربردي آران و بيدگل، عضو شوراي آموزشي مؤسسه آموزش عالي طلوع مهر قم.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: دشمن و نسل جوان؛ منزلت اجتماعي زن از ديدگاه استاد مطهري؛ درآمدي بر بهرهوري و مديريت؛ استاد مطهري و جامعه‌شناسي زمان؛ شيوه‌هاي تبليغ مؤثر ديني در بين نسل جوان؛ آزادي از منظر اسلام؛ نقش فرهنگ انتظار در پويايي جامعه مطلوب؛ استاد مطهري در عرصه تعليم و تربيت؛ جهانيشدن فرهنگ و پيامدهاي آن.

كتاب: استاد مطهري در گذر انديشه‌ها؛ مدير موفق؛ بلوغ جنسي، بحران يا تولدي ديگر؛ فرهنگ و رفتار سازماني؛ آموزه‌هاي مديريت فرهنگي در سيره علوي؛ مباني جامعه‌شناسي؛ غرب‌شناسي؛ فرهنگ و جهانيشدن؛ آسيب‌شناسي مديران فرهنگي.

زمينه مطالعاتي: پژوهش‌هاي فرهنگي، مديريت فرهنگي.

پست الكترونيك: baghi55@gmail.com

باوند، نعمت‌الله

باوند، نعمت‌الله

متولد: تهران - 1322

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي عرفان اسلامي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، عضو هيئت علمي پژوهشگاه انديشه معاصر.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: بحراني كه نطق روشنفكران غرب‌زده را كور كرد؛ تمدن غرب، قرباني بي‌خدايي؛ جامعه‌شناسي تاريخي مساجد؛ غرب‌شناسي؛ انقلاب اسلامي و تفكر اسلامي؛ نگاهي به كجرويهاي فرهنگي(گفتگو)؛ آسيب‌شناسي فرهنگي از چشم‌اندازي ديگر(گفتگو).

كتاب: در اسارت آزادي؛ جايگاه عقل و دموكراسي در نظام ولايت؛ درآمدي بر نظريه انقلاب اسلامي؛ نقش امام خميني در جهان معاصر.

زمينه مطالعاتي: فلسفه سياسي، عرفان اسلامي، جريانشناسي، پژوهش‌هاي فرهنگي.

باهنر، ناصر

باهنر، ناصر

متولد: تهران - 1345

تحصيلات حوزوي: رسائل و مكاسب(دانشگاه امام صادق(ع)).

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فرهنگ و ارتباطات از دانشگاه امام صادق(ع).

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي و مدير گروه ارتباطات و دين دانشگاه امام صادق(ع)، كارشناس تأليف كتاب‌هاي ديني ابتدايي و راهنمايي سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: وظايف ما در آموزش ديني؛ آموزش مفاهيم ديني در حوزه درك كودكان و نوجوانان؛ توسعه فرهنگي و برنامه‌ريزي رسانه آموزش ديني در ايران؛ رسانه‌هاي جمعي و هدايت فرهنگي مخاطبان؛ ارتباطات ميانفرهنگي و روابط بين‌الملل؛ ارتباطات در جامعه اسلامي متكثر فرهنگي از واگرايي تا همگرايي.

كتاب: آموزش مفاهيم ديني همگام با روانشناسي رشد؛ رسانه‌ها و دين؛ گذرگاه‌هاي تبليغات بازرگاني؛ سياست، دين و فرهنگ؛ آفاق تمدن انقلاب اسلامي.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ و ارتباطات، مطالعات كودك و نوجوان، دين و رسانه.

پست الكترونيك: bahonar@isu.ac.ir

بشير، سيدحسن

بشير، سيدحسن

متولد: 1333

تحصيلات حوزوي: شش سال.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعهشناسي ارتباطات بينالملل از دانشگاه ليستر انگلستان.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(دانشيار) گروه ارتباطات و دين دانشگاه امام صادق(ع)، عضو هيئت تحريريه فصلنامه مطالعات فرهنگي و ارتباطات.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: رسانه‌ها و معناشناسي بحران؛ تعامل فرهنگي در موسيقي عامه‌پسند ايراني و غربي؛ نظريه همفرهنگي و گروه‌هاي همفرهنگ: مطالعه مناسبات مسلمانان در آمريكا؛ فرهنگ رسانه‌اي و سياست‌هاي فرهنگي: مطالعه تطبيقي در كشورهاي توسعه‌يافته و كمتر توسعه‌يافته؛ مدل مفهومي ارزيابي فرهنگي ـ اخلاقي راه‌حل‌هاي فناوري اطلاعات.

كتاب: تعامل فرهنگ و سياست: از تئوري تا واقعيت؛ نقش مطبوعات در فرآيند نوسازي سياسي و اجتماعي ايران در دوره قاجاريه؛ رسانه‌هاي بيگانه: قرائتي با تحليل گفتمان؛ تعزيه.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ و ارتباطات، سياستگذاري فرهنگي.

پست الكترونيك: drhbashir@gmail.com

پايگاه اطلاعرساني: www.hbashir.blogsky.com

ساير نكات: به زبان انگليسي و عربي تسلط دارد.

بهار، مهري

بهار، مهري

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي مطالعات فرهنگي از مؤسسه زبان‌هاي شرقي فرانسه.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(استاديار) گروه ارتباطات اجتماعي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: نذر و هويت اجتماعي زنان؛ تغيير مشاغل در تهران از منظر تغيير ابژهها؛ تلويزيون عامل تغيير يا آسيبآفريني فرهنگي؛ سلطه، مقاومت و تغيير فرهنگي؛ مطالعات ديني در نظام آموزش عالي ايران؛ ابژههاي ديني و هويت نسلي در ايران با تكيه بر ابژه‌هاي عزاداري؛ خانواده و زن ايراني از منظر مونتسكيو.

كتاب: the cultures of economic migration.

زمينه مطالعاتي: مطالعات زنان و خانواده، پژوهش‌هاي فرهنگي.

پست الكترونيك: mbahar@ut.ac.ir

بهمني، سعيد

بهمني، سعيد

متولد: قوچان - 1340

تحصيلات حوزوي: سطح چهار.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو شوراهاي تخصصي مهندسي فرهنگي و توسعه فرهنگ قرآني و كميسيون توسعه پژوهش و آموزش عالي قرآني شوراي عالي انقلاب فرهنگي، عضو كميسيون حوزوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: معيار پژوهش قرآني؛ اهميت و روش مناظره و شيوه قرآن در پاسخ‌دهي به شبهات؛ بزرگ‌ترين و جامع‌ترين معجم موضوعي قرآن.

كتاب: دانشنامه قرآن‌پژوهان ايران؛ گفتگوي علمي با قرآن‌پژوهان؛ مسئلهشناسي و موضوعيابي حوزه علوم و معارف قرآن؛ ساختار درختي موضوعات علوم و معارف قرآني؛ شبههشناسي حوزه علوم و معارف قرآني.

زمينه مطالعاتي: علوم قرآني، شبهه شناسي اعتقادي، سياستگذاري فرهنگي.

پست الكترونيك: saeedbahmani@yahoo.com

بيچرانلو، عبدالله

بيچرانلو، عبدالله

متولد: شيروان

تحصيلات حوزوي: رسائل و مكاسب(دانشگاه امام صادق (ع)).

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فرهنگ و ارتباطات از دانشگاه امام صادق(ع).

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي و سرپرست پژوهشكده هنر و رسانه پژوهشگاه فرهنگ, هنر و ارتباطات.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تصويرسازي و كليشهسازي هاليوود از مسلمانان؛ توسعه عدالت زباني: راهبرد رسانه براي ايجاد جامعه زمينهساز؛ رويكرد فيلمهاي ايراني برگزيده‌شده در جشنوارههاي بينالمللي به مسائل اجتماعي ايران؛ بازنمايي مصرف در فيلمهاي سينمايي دوره دفاع مقدس؛ كاركردهاي شبكههاي تلويزيوني ماهوارهاي در جنگ نرم؛ سينماي ايران در تقابل با ويدئو، تلويزيون و ماهواره.

كتاب: بازنمايي ايران و اسلام در هاليوود.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ و ارتباطات، جنگ نرم، سينما.

پست الكترونيك: bicharanloo@ricac.ac.ir

پناهي، محمدحسين

پناهي، محمدحسين

متولد: شبستر - 1325

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي از دانشگاه ويسكانسين آمريكا.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: رئيس دانشگاه علامه طباطبايي، عضو هيئت علمي(استاد) گروه پژوهشگري اجتماعي و مدير گروه مطالعات زنان دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه علامه طباطبايي، مدير مسئول فصلنامه علوم اجتماعي، عضو شوراي تحريريه مجلات نامه علوم اجتماعي، پژوهش زنان، نامه علوم انساني و چند نشريه علمي ديگر.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تحليل جامعه‌شناختي تعدادي از شعارهاي انقلاب اسلامي ايران؛ نظام فرهنگي، كاركردها و دگرگوني آن؛ دگرگوني فرهنگي و زمينه‌هاي نفوذ عناصر فرهنگي بيگانه؛ نظام فرهنگي و تهاجم فرهنگي؛ آسيب‌شناسي فرهنگي.

كتاب: جامعه‌شناسي شعارهاي انقلاب اسلامي؛ جامعه‌شناسي مشاركت سياسي زنان؛ جامعه‌شناسي انقلاب؛ تدوين مجموعه مقالات تهاجم فرهنگي : ماهيت و ابعاد آن.

زمينه مطالعاتي: جامعه‌شناسي، پژوهش‌هاي فرهنگي، جنگ نرم.

پست الكترونيك: mhpanahi@yahoo.com

پيروزمند، عليرضا

پيروزمند، عليرضا

متولد: شيراز - 1344

تحصيلات حوزوي: سطح چهار.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي و مسئول گروه روش فرهنگستان علوم اسلامي، كارشناس مسائل فرهنگي دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: ضرورت و مدل ساماندهي فرهنگي؛ نسبت دين، دولت و فرهنگ؛ مباني برنامه‌ريزي فرهنگي؛ بررسي اركان و روند پژوهش اقتصاد اسلامي؛ آسيب‌شناسي رابطه دين، دولت، فرهنگ؛ نقش دين در مهندسي فرهنگي؛ الگو و طبقه‌بندي موضوعات در مهندسي فرهنگي.

كتاب: نقد و بررسي روش سيستمي؛ مناسبات دين و فرهنگ؛ عملكرد فرهنگي حوزه علميه(جايگاه مطلوب ـ الگو ـ عملكرد موجود)؛ مباني و راهكارهاي اسلامي شدن دانشگاه(گروهي).

زمينه مطالعاتي: فلسفه علم، مهندسي فرهنگي، معرفت‌شناسي.

پست الكترونيك: a.bayatani@gmail.com

جعفرپور برزكي، مرتضي

جعفرپور برزكي، مرتضي

متولد: كاشان - 1353

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد علوم حديث از دانشگاه قرآن و حديث.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش، عضو شوراي عالي فرهنگي، اجتماعي و ورزشي شهرداري تهران، عضو شوراي فرهنگي سازمان زيباسازي شهرداري تهران.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تأثيرات فرهنگي و اجتماعي وقف علمي؛ مباني حقوق شهروندي در نهج‌البلاغه؛ جايگاه امنيت در نهج‌البلاغه و راهكارهاي تحقق آن از ديدگاه امام علي(ع)؛ بررسي نيازهاي فرهنگي و اجتماعي مسافرين متروي تهران با تأكيد بر ميزان رضايت از برنامههاي فرهنگي مترو(پروژه)؛ بررسي نيازهاي فرهنگي و اجتماعي مسافرين متروي تهران با تأكيد بر نيازسنجي فرهنگي شهروندان تهراني(پروژه).

كتاب: اخلاق اجتماعي پيامبر صلي الله عليه و آله ؛ اخلاق مصرف از نگاه قرآن و حديث.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ ديني، مشاوره جوان.

جمالي، مصطفي

جمالي، مصطفي

متولد: تهران - 1347

تحصيلات حوزوي: سطح سه.

تحصيلات دانشگاهي: دانشجوي دكتري فلسفه دانشگاه باقر العلوم(ع).

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهشگر فرهنگستان علوم اسلامي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: بايسته‌هاي جنبش نرم‌افزاري؛ آسيب‌شناسي فرهنگ ديني در دو دهه گذشته؛ از عرفان فردي تا عرفان اجتماعي؛ الگوي طبقه‌بندي موضوعات فرهنگي در مهندسي فرهنگي كشور؛ سكولاريسم و اسلام.

كتاب: جريانشناسي نهضت نرم‌افزاري؛ دولت اسلامي و نهضت نرم‌افزاري؛ نهضت نرم‌افزاري از نگاه مقام معظم رهبري؛ دين، مدرنيته و اصلاحات.

زمينه مطالعاتي: پژوهش‌هاي فرهنگي، فرهنگ ديني.

جمشيدي، محمدحسين

جمشيدي، محمدحسين

متولد: اقليد - 1340

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي علوم سياسي از دانشگاه تهران.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(استاديار) گروه روابط بينالملل دانشكده علوم انساني دانشگاه تربيت مدرس، عضو هيئت تحريريه مجله انگليسي انديشه سياسي اسلام.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: رابطه عدالت و حكمت مدني در فلسفه سياسي اسلام؛ مفهوم سياست در انديشه امام خميني؛ مقايسه نگرش فمينيسم و گرايشهاي جديد در جهان اسلام در مورد نقش زنان؛ تهاجم فرهنگي(1-4)؛ غرب از ديدگاه امام خميني؛ عمليات رواني در صدر اسلام(1-4)؛ عناصر هويت در انديشه امام خميني.

كتاب: دين و روابط بينالملل؛ مباني و تاريخ انديشههاي نظامي در جهان(كتاب درسي)؛ ديپلماسي پيامبر صلي الله عليه و آله (در دست چاپ)؛ مباني و اركان انديشههاي نظامي در اسلام(در دست چاپ).

زمينه مطالعاتي: انديشه سياسي اسلام، جنگ نرم.

پست الكترونيك: jamshidi@modares.ac.ir

چراغي كوتياني، اسماعيل

چراغي كوتياني، اسماعيل

متولد: دزفول - 1354

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دانشجوي دكتراي جامعه‌شناسي فرهنگي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: امت اسلامي؛ جنگ با خانواده: فمينيسم؛ ازدواج و خانواده؛ دگرگوني در نهاد خانواده؛ دين، جامعه و خوشبختي؛ هزينه‌هاي دگرگوني اجتماعي.

كتاب: خانواده، اسلام و فمينيسم.

زمينه مطالعاتي: جامعه‌شناسي فرهنگي، مهدويت، مطالعات خانواده.

پست الكترونيك: kotiani@yahoo.com

حاجياني، ابراهيم

حاجياني، ابراهيم

متولد: 1346

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعهشناسي از دانشگاه تهران.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي دانشگاه، مدير گروه پژوهش‌هاي فرهنگي مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: معيارهاي ارزيابي روششناختي؛

؛

زمينه مطالعاتي: پژوهشهاي فرهنگي، جنگ نرم.

پست الكترونيك: hadjiani@csr.ir

حاجي‌عبدالباقي، مريم

حاجي‌عبدالباقي، مريم

متولد: تهران - 1342

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي علوم قرآن و حديث از دانشگاه تهران.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، سخنراني، كارشناسي برنامههاي متعدد صدا و سيما.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: پوشش و فلسفه آن در قرآن كريم؛ روش قرآن در طرح مسئله حجاب؛ شرايط استجابت دعا؛ امكان حصول قطع در تفسير و جايگاه آن؛ دكتر گرجي و علوم قرآني(مشترك).

كتاب: احكام نوين وقف(مشترك)؛ ستارههاي باغ خدا.

زمينه مطالعاتي: علوم قرآني، مطالعات زنان و خانواده، فرهنگ ديني.

حججي، محمدعلي

حججي، محمدعلي

متولد: نائين - 1351

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش، تدريس، مدير مؤسسه فرهنگي روايت سيره شهدا.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: زندگي مسالمت‌آميز از منظر دين؛ فقه المسجد(عربي).

كتاب: خورشيد قرآن(گروهي).

زمينه مطالعاتي: مديريت فرهنگي، فرهنگ ديني.

پست الكترونيك: hojaj2010@gmail.com

حسينخاني، هادي

حسينخاني، هادي

متولد: اصفهان - 1343

تحصيلات حوزوي: سطح چهار.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي روانشناسي تربيتي از مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله .

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، معاون تهذيب حوزه علميه قم.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: روش‌هاي پيشگيري و درمان غضب؛ تأثير ارتباط فرزند با مادر در انتقال ارزش‌هاي اخلاقي؛ معيارهاي انتخاب همسر از ديدگاه اسلام؛ آسيب‌شناسي تربيت اخلاقي؛ اصول گزينش همسر.

كتاب: تربيت الگوي زنان در قرآن؛ مباني فلسفي تعليم و تربيت(گروهي)؛ راه روشن(گروهي)؛ هفت روش پيشگيري از انحرافات جنسي؛ همسران سازگار.

زمينه مطالعاتي: تعليم و تربيت اسلامي، روانشناسي تربيتي، فرهنگ ديني.

پست الكترونيك: h.hosseinkhani@yahoo.com

حسيني،سيدحسن

حسيني،سيدحسن

متولد: 1332

تحصيلات حوزوي: رسائل و مكاسب (دانشگاه امام صادق(ع)).

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فلسفه و كلام اسلامي از دانشگاه امام صادق(ع).

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي (دانشيار) گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتي شريف، عضو هيئت علمي و مدير گروه مطالعات رسانه پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، عضو هيأت تحريريه مجله علم و دين، رئيس دانشكده صدا و سيما (از 1384 تا 1387).

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: فلسفه رسانه، انگيزه‌ها و ضرورت‌ها؛ مباني هنر قدسي از ديدگاه سنتگرايان با تأكيد بر آراء دكتر سيدحسين نصر؛ تأثير انديشههاي فيلسوف طوس بر ملاصدرا؛ نگاهي اجمالي به مباني و فلسفه بهداشت رواني در اسلام؛ رسانه و دين، همگرايي يا واگرايي؛ رسانه ديني يا دين رسانهاي؛ تبليغات ديني راديو و تلويزيون، از مطالعات نظري تا مسائل كاربردي.

كتاب: زيبايي شناسي و فلسفه رسانه (زير نظر)؛ پلوراليزم ديني يا پلوراليزم در دين؛ نئوتويسم چيست؟؛ جاودان خرد، (مجموعه مقالات دكتر سيدحسين نصر(.

زمينه مطالعاتي: فلسفه اسلامي، دين و رسانه، پژوهشهاي فرهنگي.

پست الكترونيك: hoseinih@sharif.edu

حسيني قمي، سيدحسين

متولد: قم - 1341

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: مسئول مركز اسلامي در سوئد(14سال)، تدريس در حوزه، كارشناسي برنامه‌هاي متعدّد صدا و سيما.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: كتاب: اخلاق در قرآن، تجربه‌هاي تبليغي در كشورهاي غربي، قصه‌هاي قرآن، يكصد موضوع اخلاقي در قرآن و حديث.

زمينه مطالعاتي: اخلاق اسلامي، فرهنگ ديني.

حيدري، علي

حيدري، علي

متولد: زنجان - 1351

تحصيلات حوزوي: سطح سه.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد الهيات و معارف اسلامي از مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله .

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: همكاري آموزشي با جامعة المصطفي صلي الله عليه و آله العالميه، پژوهشگر و كارشناس آموزشي مركز تخصصي مهدويت.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: امام مهدي عج الله تعالي فرجه الشريف در خطبه غدير؛ زلال معرفت؛ ادله عقلي امامت؛ علل غيبت؛ وظايف منتظران؛ معرفت حقيقت بندگي؛ آثار تربيتي انتظار؛ فلسفه انتظار؛ مديريت فرهنگي "مسجد"؛ سبك زندگي اسلامي؛ سبك زندگي مهدوي؛ امام شناسي.

زمينه مطالعاتي: مهدويت، مديريت فرهنگي.

پست الكترونيك:heydari230@gmail.com

حيدري آلكثير، محسن

حيدري آلكثير، محسن

متولد: شوش - 1336

تحصيلات حوزوي: اجتهاد.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي علوم قرآني و تفسير از دانشگاه قم.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: رئيس هيئت مديره بنياد مهدويت، تدريس در حوزه و دانشگاه، پژوهش و تأليف، نماينده مجلس خبرگان رهبري.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: مباني حكومت اسلامي؛ انسان‌مداري و توسعه پايدار؛ مبارزه فرهنگي با آداب و سنن غلط؛ ولايت فقيه در عصر غيبت؛ فلسفه و بركات نماز جماعت؛ راه‌هاي مقابله با خرافات و موهومات؛ مباني فكري جريانات فرهنگي و سياسي غرب‌زده.

كتاب: آداب و سنن عشايري از ديدگاه اسلام؛ نقش و ضرورت امامت و رهبري؛ حماسه جاويد؛ قصّه‌هاي قرآني.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ ديني، علوم قرآني، تفسير.

پست الكترونيك:al-kathiri@majleskhobregan.com

خانمحمدي، كريم

خانمحمدي، كريم

متولد: زنجان - 1349

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فرهنگ و ارتباطات از دانشگاه امام صادق رحمه الله .

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي:عضو هيئت علمي(استاديار) گروه علوم اجتماعي دانشگاه باقرالعلوم(ع)، مدير گروه مطالعات روحانيت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي، سردبير و عضو هيئت تحريريه فصلنامه دين و رسانه.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: آسيب‌شناسي انقلاب از ديدگاه امام؛ جامعه اطلاعاتي و دين؛ آسيب‌شناسي انقلاب اسلامي از ديدگاه امام خميني رحمه الله ؛ پدرتباري در جامعه اسلامي؛ شاخص‌هاي توسعه اقتصادي و اجتماعي در اسلام؛ دين و توسعه؛ اسلام، غرب و رسانه‌ها؛ جامعه اطلاعاتي و دين اسلام؛ بررسي فرآيند اسلاميكردن دانشگاه‌ها در ايران(با رويكرد سياستگذاري فرهنگي)؛ تجاري‌سازي فرهنگ يا تنوع فرهنگي؟.

كتاب: مشاركت سياسي زنان.

زمينه مطالعاتي: جامعه‌شناسي، دين و رسانه، پژوهش‌هاي فرهنگي.

پست الكترونيك: khanmohammadi@bou.ac.ir

خبازي، مجيد

خبازي، مجيد

متولد: كاشان - 1351

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد مديريت رسانه از دانشگاه صدا و سيما.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: مديركل پژوهش مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، مدير مسئول ماهنامه سياحت غرب.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: انسجام و هم افزايي پيام؛ اصلاح الگوي مصرف بر اساس مدل سه مرحله‌اي كورت لوين؛ رهيافتي نظري بر كاركردها و نقش‌هاي رسانه ملي در جهاد اقتصادي؛ شادي و رسانه؛ مرجعيت و رهبري؛ مديريت در سيره حضرت امام خميني؛ سبك رهبري و خلاقيت در سازمان‌هاي رسانه‌اي؛ مديريت پيام در حوزه شادي و نشاط در رسانه ملي.

كتاب: شادي در رسانه: مباني، آسيب‌ها و راهكارها؛ جوان و شادي؛ مسأله تبليغ دين، آسيب‌ها و راهكارها؛ رهيافت.

زمينه مطالعاتي: مديريت رسانه، مديريت فرهنگي.

پست الكترونيك: m_khabaze@yahoo.com

خزائي، حسين

خزائي، حسين

متولد: نهاوند - 1343

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد معارف اسلامي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي و مدير گروه فرهنگ پژوهي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: ناتوي فرهنگي؛ پساساختارگرايي و فرهنگ؛ نقش صنايع فرهنگي در هويت ملي؛ انسجام اسلامي در سيره نبوي صلي الله عليه و آله ؛ نقش رسانه در خانواده؛ آسيب‌شناسي مطالعات زنان.

كتاب: ريپورترها در ايران(اردشيرجي)؛ اسطوره و قرآن .

زمينه مطالعاتي: فرهنگ ديني، آينده‌پژوهي.

خيري، حسن

خيري، حسن

متولد: وزوان(اصفهان) - 1345

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي از دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات تهران.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: تدريس، پژوهش و تأليف، مدير گروه هنر، ارتباطات و رسانه مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، عضو هيئت علمي و رئيس دانشگاه آزاد اسلامي واحد نراق.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: پاسداشت ميراث فرهنگي؛ تاراج گنجينه‌هاي شرق؛ انتخابي عقلاني در آموزه‌هاي اسلامي؛ ظرفيت و قابليت تلويزيون براي تبليغ؛ مقايسه فضاي تبليغي تلويزيون و مسجد؛ هم افزايي راهبردي رسانه و خانواده در ارائه سبك زندگي اسلامي؛ سقوط اخلاقي جوامع غربي.

كتاب: مباني نظام اجتماعي اسلام؛ جامعه‌شناسي(گروهي)؛ روحانيت و نسل جوان(گروهي)؛ دين، رسانه و ارتباطات اجتماعي.

زمينه مطالعاتي: جامعه‌شناسي، پژوهش‌هاي فرهنگي، دين و رسانه.

پست الكترونيك: hassan.khairi@gmail.com

ذكايي، محمدسعيد

ذكايي، محمدسعيد

متولد: تهران

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي با گرايش جامعه‌شناسي ارزش‌ها از دانشگاه شفيلد انگلستان.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه علامه طباطبايي، عضو هيئت تحريريه فصلنامه تحقيقات فرهنگي، عضو هيئت تحريريه مجله جامعه‌شناسي ايران.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: خردهفرهنگ يا مصرف فرهنگي، پژوهشي در بين دختران دانش‌آموز شهر تهران(مشترك)؛ گذار به بزرگسالي و جواني رو به تغيير؛ خرده فرهنگ، سبك زندگي و هويت؛ جرم‌شناسي فرهنگي و مسئله جوانان؛ فرهنگ جوانان و تلفن همراه(مشترك)؛ فرهنگ گذار و الزامات آن براي روابط بين نسلي؛ جامعه‌شناسي: امپرياليسم فرهنگي.

كتاب: فرهنگ مطالعات جوانان؛ جامعه‌شناسي جوانان ايران.

زمينه مطالعاتي: مطالعات جوانان، پژوهش‌هاي فرهنگي .

پست الكترونيك: saeed.zokaei@gmail.com

ساير نكات: به زبان انگليسي تسلط دارد.

ذوعلم، علي

ذوعلم، علي

متولد: 1334

تحصيلات حوزوي: سطح چهار.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي برنامه‌ريزي از دانشگاه شهيد بهشتي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: رئيس پژوهشكده فرهنگ و مطالعات اجتماعي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، مشاور وزير و دبير ستاد همكاري‌هاي آموزش و پرورش و حوزه علميه(از سال 1385 تا 1391)، عضو انديشكده فرهنگ مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: مقدمه‌اي در باب تعريف فرهنگ عمومي؛ شاخص‌هاي تربيت ديني از منظر قرآن كريم؛ انديشه ولايت فقيه و كارآمدي نظام جمهوري اسلامي؛ فرهنگ و هويت؛ فرهنگ در منظومه فكري امام خميني.

كتاب: فرهنگ معيار از منظر قرآن كريم؛ انقلاب اسلامي؛ حوزه در انقلاب و انقلاب در حوزه‌ها؛ سياست؛ نظريه تحول در اسلام.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ ديني، سياستگذاري فرهنگي.

رجبي نيا، داود

رجبي نيا، داود

متولد: رشت - 1347

تحصيلات حوزوي: سطح چهار.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد مدرسي الهيات و معارف اسلامي از دانشگاه تربيت مدرس.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس در حوزه و دانشگاه، مدير مسئول نشريات مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما(تا سال 1391).

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: زندگاني امام باقر(ع)؛ زندگاني امام جواد(ع)؛ فلسفه نخستين؛ علل ظهور تفكر جديد در غرب؛ پژوهش و رسانه؛ فلسفه باركلي و هيوم(ترجمه)؛ بصيرت اقتصادي از منظر قرآن؛ نقش مبلغان در تبليغ زيبايي‌هاي شناختي دينداران.

كتاب: تفرج فجر؛ ميهماني خدا؛ حقانيت يا نجات(نگاهي درون و برونديني به پلوراليسم ديني)؛ بر سفره محبوب؛ دعا و نيايش در رسانه؛ اسلام و زيبايي‌هاي زندگي؛ رسانه، پژوهش و راهكارهاي فرا رو؛ دعا و نيايش در رسانه؛ آداب تعليم و تربيت در اسلام؛ غرب از رؤيا تا واقعيت(گروهي).

زمينه مطالعاتي: اعتقادات، فرهنگ ديني، دين و رسانه، تعليم و تربيت اسلامي.

پست الكترونيك: rajabinia14@Gmail.com

رضايي، عبدالعلي

رضايي، عبدالعلي

متولد: كرمانشاه - 1339

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: فوق دكتراي مديريت با گرايش مشاوره در امور توسعه اجتماعي از دانشگاه سنت ريج واشنگتن.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، عضو هيئت علمي فرهنگستان علوم اسلامي، عضو كميسيون حوزوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: ضرورت بازانديشي جايگاه دولت در مديريت و برنامه‌ريزي فرهنگي؛ راهبردهايي براي تدوين الگوي مهندسي فرهنگ؛ انحراف فرهنگي، استقلال فرهنگي؛ آسيب‌شناسي عدم حضور فرهنگ ديني در فضاي مجازي؛ تحول در علوم انساني پيش‌نياز مهندسي تمدن اسلامي؛ استقلال فرهنگي، وابستگي فرهنگي.

كتاب: هندسه توسعه و تعالي؛ نظام فكري؛ موانع و الزامات مهندسي تمدن اسلامي؛ مدل تحليل تكنولوژي؛ محورهاي مديريت اجتماعي؛ سياست‌هاي مواجهه با اينترنت.

زمينه مطالعاتي: مديريت اسلامي، سياستگذاري فرهنگي، مهندسي فرهنگي.

پست الكترونيك: abdolali_rezaee@yahoo.com

پايگاه اطلاع رساني: www.farhangenoor.blogfa.com

رهنمايي، سيداحمد

رهنمايي، سيداحمد

متولد: شهرضا - 1338

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فلسفه با گرايش فلسفه تعليم و تربيت از دانشگاه مك گيل مونترال كانادا.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، عضو هيئت علمي(دانشيار) مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله .

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: خاستگاه مشروعيت حكومت اسلامي و نقش مردم در آن؛ آسيب‌شناسي فرهنگي؛ نگاهي به سند چشم‌انداز بيست ساله؛ پايه‌هاي روان‌شناختي تربيت ديني؛ در انديشه حكومت جهاني واحد؛ رسانه الگويي براي همه؛ نظام ولايي اسلام.

كتاب: روانشناسي رشد با نگرشي به منابع اسلامي؛ غرب‌شناسي؛ آشنايي با اصول راهنمايي و مشاوره؛ فلسفه روانشناسي و نقد آن؛ جهان‌بيني سكولار يا جهان‌بيني توحيدي؛ درآمدي بر فلسفه تعليم و تربيت؛ مكتب تربيتي علامه طباطبايي؛ درآمدي بر مباني ارزش‌ها.

زمينه مطالعاتي: تعليم و تربيت اسلامي، اعتقادات، پژوهش‌هاي فرهنگي، غرب‌شناسي.

پست الكترونيك: rahnama@qabas.net

زائري، محمدرضا

زائري، محمدرضا

متولد: كرمان - 1349

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي اديان.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، روزنامهنگاري، مؤسس مجلههاي «خيمه» و «جديد»، سردبير روزنامه همشهري(سال 1384)، تأسيس خانه روزنامه‌نگاران جوان.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: حكايت بيروني(مجموعه مقالات فرهنگي، اجتماعي)؛ در مقام عمل؛ موانع اجراي مطلوب برنامه راهنمايي و مشاوره در ايران.

كتاب: يادداشتهاي مطبوعاتي؛ حجاب بي‌حجاب؛ نصرالله؛ ضامن آهو؛ كيمياي عفو؛ ذوالفقار؛ پدر، پسر، روحالقدس؛ كتاب انقلاب.

زمينه مطالعاتي: پژوهشهاي فرهنگي، جنگ نرم.

پايگاه اطلاعرساني: www.zaeri.persianblog.ir

زهيري، عليرضا

زهيري، عليرضا

متولد: آبادان - 1338

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دانشجوي دكتراي علوم سياسي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامي، عضو هيئت علمي گروه جامعه و سياست دانشنامه امام خميني رحمه الله ، تدريس، پژوهش و تأليف.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: هويت ملي ايرانيان؛ انقلاب اسلامي هويت ملي؛ تأثير روند ناهمگون اصلاحات در انقلاب اسلامي؛ تأثير فرهنگ سياسي ايرانيان بر سياست خارجي؛ امام خميني، روحانيت و نظام سياسي؛ كاركردهاي نظام سياسي دولت نبوي.

كتاب: انقلاب اسلامي و ريشه‌هاي آن(گروهي)؛ عصر پهلوي به روايت اسناد؛ انقلاب اسلامي هويت ملي؛ جمهوري اسلامي و مسئله هويت ملي.

زمينه مطالعاتي: جامعه‌شناسي سياسي، پژوهش‌هاي فرهنگي.

زيبايي نژاد، محمدرضا

زيبايي نژاد، محمدرضا

متولد: شيراز - 1342

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، عضو هيئت علمي و مسئول مركز مطالعات و تحقيقات زنان حوزه علميه قم.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: درآمدي بر فقه رسانه‌ها؛ ارزيابي كنوانسيون رفع تبعيض عليه زنان؛ پوشش و آرايش، آسيب‌ها و راهبردها؛ زن و خانواده در سيره پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله ؛ نظام اسلامي و مسئله پوشش زنان؛ فمينيسم اسلامي، واقعيت‌ها و چالش‌ها؛ فرهنگ عفاف، خانواده و دولت؛ بازتوليد خانواده ايراني؛ زن، خانواده، سياست.

كتاب: خانواده و مصرف كالاي جديد فرهنگي؛ درآمدي بر تاريخ كلام مسيحيت؛ مسيحيت شناسي مقايسه‌اي؛ مسيحيت در آينه قرآن و حديث؛ اشتغال زنان؛ عوامل، پيامدها و رويكردها؛ آسيب‌شناسي خانواده؛ خشونت خانگي عليه زنان؛ خانواده، جنسيت و نظام تربيتي رسمي.

زمينه مطالعاتي: اعتقادات، مطالعات زنان و خانواده، فرهنگ ديني.

سعيدي، رحمان

سعيدي، رحمان

متولد: نهاوند - 1329

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي علوم ارتباطات از دانشگاه پنجاب هندوستان.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي (استاديار) و مدير گروه ارتباطات اجتماعي دانشگاه علامه طباطبايي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تبليغات، فرهنگ مصرف و سبك زندگي؛ تلويزيون و سياست خارجي با تأكيد بر انرژي هسته‌اي(مشترك)؛ خانواده و توسعه؛ تبليغات سنتي ـ تبليغات مدرن؛ جهانيشدن، منطقه‌ايبودن و مناسبات ميانفرهنگي؛ نگاهي كوتاه به رابطه متقابل جامعه و هنر؛ فرهنگ‌هاي بومي در عصر جهاني‌سازي؛ تبليغات و فرهنگ؛ بسيج و چشم‌انداز آينده.

كتاب: تكنيكهاي روابط عمومي؛ مباني ارتباط، تبليغ و اقناع؛ راديو و توسعه؛ جهانيشدن ـ رسانه ـ هويت فرهنگي؛ جامعه اطلاعاتي ـ شكاف ديجيتالي؛ مديريت روابط عمومي؛ پوشش خبري رسانه‌هاي بين‌المللي؛ روابط بين‌المللي و ميانفرهنگي؛ روابط عمومي الكترونيك.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ و ارتباطات، روابط عمومي.

پست الكترونيك: rsaeedi_77ap@yahoo.com

سليمي، محمد

سليمي، محمد

متولد: محلات - 1339

تحصيلات دانشگاهي: دانشجوي دكتراي مديريت و برنامه‌ريزي فرهنگي دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات (در حال تدوين رساله).

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، مدير گروه فقه و رسانه مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما (تا سال 1392).

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: رسانه، فرهنگ و سكولاريزاسيون؛ الگوي دستيابي به مؤلفه‌هاي فرهنگي؛ مديريت پيام و جهت‌گيري سكولاريستي در رسانه؛ حكومت از ديدگاه امام خميني رحمه الله ؛ دين و مديريت پيام نگاهي به استراتژي‌هاي فرهنگي؛ شاخصه‌هاي فرهنگ اسلامي از ديدگاه امام خميني رحمه الله .

كتاب: نماز در رسانه؛ مبارزه با فقر، فساد و تبعيض با تمركز بر نقش راهبردي صدا و سيما؛ فرهنگ و اصلاح الگوي مصرف؛ راهبردها و راهكارهاي جهاد اقتصادي.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ ديني، دين و رسانه، مديريت فرهنگي.

پست الكترونيك: salimi.meheb@gmail.com

شرف‌الدين، سيدحسين

شرف‌الدين، سيدحسين

متولد: ايذه (خوزستان) - 1340

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فرهنگ و ارتباطات از دانشگاه امام صادق(ع).

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: تدريس، پژوهش و تأليف، عضو هيئت علمي گروه جامعه‌شناسي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله ، جانشين سر دبير فصلنامه معرفت فرهنگي ـ اجتماعي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: دين و نهادهاي اجتماعي؛ رسانه ديني و چيستي آن؛ الگوي مطلوب سرگرمي در يك رسانه ديني؛ نقش رسانه ملي در تقويت هويت ملي و ديني؛ رسانه ملي و سبك زندگي؛ ارتباطات ميانفرهنگي در يك نگاه؛ دين و رسانه؛ مكتب مطالعات فرهنگي؛ جهانيشدن يكسان‌سازي يا تنوع فرهنگي و سياست‌هاي ملي0

كتاب: اسلام و جامعه‌شناسي خانواده؛ تبيين جامعه‌شناختي مهريه؛ تحليل اجتماعي از صله‌رحم؛ مطالعات مردمشناختي دين.

زمينه مطالعاتي: جامعه‌شناسي، دين و رسانه، پژوهش‌هاي فرهنگي.

شرفخاني، احمد

شرفخاني، احمد

متولد: خوي - 1355

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد فقه و حقوق از دانشگاه پيام نور.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: معاون فرهنگي و اجتماعي سازمان اوقاف و امور خيريه، معاون فرهنگي ـ هنري اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان قم (از 1383 تا 1388).

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: نگرانيهاي پيشرو در عرصه فرهنگ؛ جلوههايي از سيره عملي امام علي(ع)؛ الگوي نسل ما كيست؟؛ سلامت ديد در انتخابات؛ سيماي سياسي نفاق؛ قانونگذاري براي مشكلات شخصي و منافع خانوادگي.

كتاب: رفتارشناسي امام علي(ع)؛ عبرتهاي فاطميه؛ انسان، غنا، موسيقي.

زمينه مطالعاتي: مديريت فرهنگي، تاريخ و سيره اهل‌بيت(ع).

شريفي دوست، حمزه

شريفي دوست، حمزه

متولد: فارس - 1356

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي مديريت صنعتي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: مسئول گروه جهادي ياران سيدعلي(مدظله)، عضو گروه عرفانهاي نوظهور معاونت تبليغ حوزه علميه قم، عضو هيئت مؤسس مؤسسه بهداشت معنوي، مدير گروه عرفان‌هاي نوظهور نهاد نمايندگي رهبري در دانشگاه‌ها.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: سراب معنويت در آثار پائولو كوئيلو، جريانشناسي عرفان‌هاي نوظهور؛ قانون جذب.

كتاب: نيم‌نگاهي به معنويت اشو؛ نيم‌نگاهي به فرضيه جذب؛ نيم‌نگاهي به عرفان سرخپوستي؛ روش نقد نحله‌هاي انحرافي(اصول و تكنيكهاي نقد)؛ كاوشي در معنويت‌هاي نوظهور(بررسي ده جريان فعال در ايران)؛ نقد انديشه‌هاي معنوي كوئيلو؛ نيم‌نگاهي به معنويت وين داير؛ نيم‌نگاهي به معنويت در آيين يوگا؛ نيم‌نگاهي به خود خدايي شيطان‌پرستان؛ نقد معنويت دالايي لاما.

زمينه مطالعاتي: عرفانهاي نوظهور، شبههشناسي اعتقادي، جنگ نرم.

پست الكترونيك: sharifi313@yahoo.com

صابري نوقابي، عليرضا

صابري نوقابي، عليرضا

متولد: گناباد - 1352

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد برنامه‌ريزي آموزشي از دانشگاه علامه طباطبايي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت تحريريه و شوراي سياستگذاري نشريه جستار، عضو هيئت علمي و مدير گروه آموزشي فرهنگ و تاريخ دفتر تبليغات اسلامي خراسان، همكاري با معاونت فرهنگي و اجتماعي شهرداري مشهد.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: مجموعه مقالات انحرافات و بزهكاريهاي اجتماعي؛ انسان سالم، جامعه سالم؛ تربيت ديني كودكان؛ آشنايي با زندگي‌نامه قراء مشهور جهان؛ جايگاه شادي و سرور در مساجد.

كتاب: همكاري در تدوين كتب ديني مبنا(ويژه مدارس خارج از كشور).

زمينه مطالعاتي: تعليم و تربيت اسلامي، فرهنگ ديني، مديريت فرهنگي.

پست الكترونيك: a.saberi.n@gmail.com

صاحبي، محمدجواد

صاحبي، محمدجواد

متولد: شاهرود - 1334

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، مديريت تحقيق در مركز تحقيقات سپاه.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: دانش‌گستري در تمدن اسلامي؛ نقش امام خميني رحمه الله در تنقيح انديشه سياسي اسلام؛ ارتباط نظام آموزشي حوزه و دانشگاه؛ ستيزه‌ها و آميزه‌ها در روند انديشه توحيدي؛ تسامح در نقادي؛ رويكردهاي فكري و فرهنگي جهان عرب؛ نقش انديشه توحيدي در اصلاح اجتماعي؛ نهضت حسيني در مقابله با فرهنگ خشونت و خودكامگي.

كتاب: سرچشمه‌هاي نوانديشي ديني؛ مقتل الشمس؛ انديشه اصلاحي در نهضتهاي اسلامي؛ بنيان‌گذار نهضت احياء تفكر ديني سيدجمالالدين؛ حكايت‌ها و هدايت‌ها؛ احياگري و اصلاحگري در نهضت حسيني(ع)؛ گفتگوي دين و فلسفه؛ زندگاني امام حسين(ع)؛ سيرت پاكان؛ مناسبات دنيا و فرهنگ در جامعه ايران.

زمينه مطالعاتي: پژوهش‌هاي فرهنگي، تاريخ و سيره اهل‌بيت(ع).

صميم، رضا

صميم، رضا

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي از دانشگاه اصفهان.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي (استاديار) و سرپرست گروه مطالعات فرهنگي پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، عضو هيئت تحريريه فصلنامه تحقيقات فرهنگي ايران، عضو انجمن ايراني مطالعات فرهنگي و ارتباطات.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: نگاهي انتقادي به پيشينه داخلي مطالعه موسيقي مردم‌پسند: پژوهشي پيرامون امكان تأسيس حوزه ميان‌رشته‌اي مطالعات موسيقي مردم‌پسند در ايران؛ فضاي توليد موسيقي مردم‌پسند در ايران: پژوهشي جامعه‌شناختي با استفاده از داده‌هايي كيفي؛ مطالعه‌اي در باب رابطه قشربندي اجتماعي و هدف فرهنگي؛ نظريه‌هاي مدرن در تحليل جنبش‌هاي اسلامي.

كتاب: روش‌هاي تحقيق در مطالعات فرهنگي(ترجمه).

زمينه مطالعاتي: پژوهش‌هاي فرهنگي، جامعه‌شناسي، سينما، موسيقي.

پست الكترونيك: Reza.samim@iscs.ac.ir

عاشوري، حسن

عاشوري، حسن

متولد: لنگرود - 1335

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد الهيات و معارف اسلامي از دانشگاه قم.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: تدريس در حوزه و دانشگاه، مسئول گروه تاريخ و مذاهب مركز تحقيقات اسلامي، همكاري با دفتر تبليغات اسلامي در خصوص پاسخ به سؤالات در حوزه‌هاي فرهنگي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تحريفات در تاريخ اسلام؛ آشنايي با فرقه اهل حق؛ قرآن پيامي فراتر از اعصار و اشخاص؛ تهاجم فرهنگي و مبارزه با آن؛ بايدها و نبايدهاي تبليغي؛ پايه‌هاي امنيت ملي از منظر امام علي(ع)؛ سكولاريزم يا دين‌ستيزي ماهرانه؛ تهاجم فرهنگي نمادي از جنگ نرم؛ پرسش‌ها و پاسخ‌هاي برگزيده ويژه رمضان.

كتاب: تاريخ عصر غيبت(گروهي)؛ تربيت و اخلاق اسلامي؛ همسران پيامبر صلي الله عليه و آله ؛ تحريفات در تاريخ اسلام.

زمينه مطالعاتي: تاريخ و سيره اهل‌بيت(ع)، شبهه شناسي اعتقادي، فرهنگ ديني، مهدويت.

پست الكترونيك: hashouri@yahoo.com

عاملي، سيدسعيدرضا

عاملي، سيدسعيدرضا

متولد: كرج - 1340

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي ارتباطات.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي (استاد) گروه ارتباطات اجتماعي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران، مؤسس و رئيس سابق دانشكده مطالعات جهان دانشگاه تهران، رئيس انجمن علمي مطالعات جهان.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: رويكرد دو فضايي به آسيب‌هاي مجازي و دين (مشترك)؛ دو فضايي شدن شهر؛ فرهنگ مردم‌پسند و شهر مردم‌پسند تهران؛ مهم ترين چالش مهندسي فرهنگي نگاه آسيب شناسانه صرف است(گفتگو).

كتاب: روابط عمومي الكترونيك؛ مطالعات تلفن همراه: زندگي در حال حركت؛ مطالعات شهر مجازي تهران؛ ميراث تمدني تهران؛ روش‌هاي تحقيق در مطالعات فرهنگي و رسانه.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ و ارتباطات، سياستگذاري فرهنگي، مهندسي فرهنگي، غرب‌شناسي.

پست الكترونيك: ssameli@ut.ac.ir

عباسي ولدي، محسن

عباسي ولدي، محسن

متولد: تهران - 1355

تحصيلات حوزوي: سطح سه.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، همكاري پژوهشي با دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، كارشناس برنامه‌هاي متعدد صدا و سيما.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: جزوه: پاسخ به شبهات بحث عوام و خواص؛ دين و دنيا ـ پرسش‌ها و پاسخ‌ها؛ نقد مباني تكنولوژي و تمدن غربي؛ تعليم و تربيت ـ رشد هماهنگ استعدادها؛ فطرت سرمايه تربيت؛ موسيقي، انسان، خدا.

كتاب: مي‌دانم كه جواني؛ پانزده نكته درباره انتخاب همسر؛ قواعد زندگي مشترك؛ نيم ديگرم(مهارت‌هاي انتخاب همسر)؛ گامي نوين در پاسخ‌گويي به پرسش‌هاي اعتقادي در فرهنگ قرآن و اهل‌بيت(ع).

زمينه مطالعاتي: مشاوره خانواده و ازدواج، فرهنگ ديني.

پست الكترونيك: abbasivaladi@gmail.com

پايگاه اطلاع رساني: www.abbasivaladi.ir

عبداللهيان، حميد

عبداللهيان، حميد

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي از دانشگاه كارلتون كانادا.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(استاد) گروه ارتباطات اجتماعي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: روابط تركيبي شيوه‌هاي فرهنگي روش شناخت جامعه نو؛ ساخت جهان مجازي با دلالت‌هاي فرانمايي؛ نوعشناسي و بازتعريف آسيب‌هاي اينترنتي و تغييرات هويتي در ايران؛ نسل‌ها و نگرشهاي جنسيتي: سنجش آگاهي از تعارض در نگرشهاي جنسيتي؛ ارزش سنت و بازتوليد فرهنگي: نشانه‌هاي شكاف بين ايده‌آلهاي دو جنس در خصوص بازتوليد ارزش‌هاي مربوط به خانواده و ازدواج.

كتاب: دين و رسانه؛ رويكرد مقايسه‌اي جامعه‌شناسي، انسان‌شناسي و ارتباطات.

زمينه مطالعاتي: پژوهش‌هاي فرهنگي، فرهنگ و ارتباطات.

پست الكترونيك: habdolah@ut.ac.ir

عرفان، حسن

عرفان، حسن

متولد: شهرضا - 1336

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، سخنراني.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تهاجم فرهنگي؛ شهره شهر؛ معماري اسلامي(سلسله مقالات)؛ خودباوري؛ نقد واژه‌ها؛ عفت در انديشه، گفتار و رفتار؛ موفقيت و شانس؛ آسيب‌شناسي تبليغات ديني؛ غم و شادي در اسلام؛ اعتماد به نفس.

كتاب: پدر و مادر در فرهنگ اسلامي؛ زبانآگاهي پيامبران و امامان؛ شيوه‌هاي اعجاز قرآن؛ فرهنگ غلط‌هاي رايج؛ وسواس و درمان آن.

زمينه مطالعاتي: اخلاق اسلامي، فرهنگ ديني.

علاسوند، فريبا

علاسوند، فريبا

متولد: خوزستان - 1346

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تدريس، عضو هيئت علمي مركز مطالعات و تحقيقات زنان حوزه علميه قم، نماينده مركز مديريت حوزه‌هاي علميه خواهران در شوراي فرهنگي اجتماعي زنان.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: سلسله مقالات راجع به حضرت زهرا(س)؛ استرداد شبهات فقهي و حقوقي در نشريات؛ بررسي حجاب در آيات و روايات؛ زنان و حقوق برابر؛ بررسي كنوانسيون رفع تبعيض عليه زنان؛ عقلانيت پست مدرن؛ عمر حقوق بشر و رهيافت‌ها؛ توماس هابز و حقوق مدرن؛ نقش‌هاي جنسيتي؛ آسيب‌شناسي ازدواج.

كتاب: مهارت‌هاي زندگي با رويكرد ديني؛ زنان در موازنه حق و تكليف؛ زنان در سيره پيامبر صلي الله عليه و آله ؛ زن در اسلام.

زمينه مطالعاتي: مطالعات زنان و خانواده، پژوهش‌هاي فرهنگي.

غفاري، جلال

غفاري، جلال

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي مديريت رسانه.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي (استاديار) و رئيس پژوهشكده مطالعات توسعه جهاد دانشگاهي، دبير كميسيون فرهنگ و اجتماع شوراي عالي علوم، تحقيقات و فنآوري، تدريس در دانشگاه تهران.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: رسانه ملي در افق هنجارگرايانه ديني.

زمينه مطالعاتي: سياستگذاري فرهنگي، دين و رسانه، آيندهپژوهي.

پست الكترونيك: ghafari@iscs.ac.ir

فرهمندپور، فهيمه

فرهمندپور، فهيمه

متولد: تهران - 1347

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي تاريخ اسلام.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: تدريس در دانشگاه، عضو هيئت علمي دانشگاه تهران، پژوهش و تأليف، مشاور وزير كشور در امور زنان و خانواده.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: جانشيني پيامبر صلي الله عليه و آله ؛ انتقال كاريزما؛ بررسي جهانشناختي حجاب در ساختار اسماء الله از منظر آيات و روايت(مشترك)؛ تأثير تمايزات فقهي و عملي تشيع امامي در همگرايي اجتماعي و انسجام سياسي؛ آموزه‌هاي ائمه و تحول ساختار مذهب شيعه.

كتاب: تحليل نيم قرن سياست‌هاي تبليغاتي امويان در شام؛ سيري در تطور خلافت عباسي از آغاز تا پايان سفيانيان؛ جانشيني پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله .

زمينه مطالعاتي: پژوهش‌هاي فرهنگي، مطالعات زنان و خانواده، تاريخ اسلام و تشيع.

پست الكترونيك:farahp@ut.ac.ir

قشقايي، حسين

قشقايي، حسين

متولد: ورامين - 1342

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي حقوق از دانشگاه تربيت مدرس.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، رئيس پژوهشكده باقرالعلوم(ع)، عضو هيئت علمي و مدير گروه فقه و علوم انساني دانشگاه باقرالعلوم(ع)، مدير مسئول نشريه‌هاي فقه و ارتباطات و مطالعات معنوي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: ديه عضو نامتعادل؛ عرف در حقوق بين‌الملل و حقوق اسلام؛ تفسير به زبان متعهد؛ علم قاضي؛ بررسي مقتضاي عقد نكاح و امكان تغيير آن؛ شرط بلوغ در اقامه دعوا؛ تأثيرات بيمه‌هاي اجتماعي بر رشد و توسعه صنعت؛ تأمين اجتماعي در بيم و اميد.

كتاب: پناهندگي در حقوق بين‌الملل و حقوق اسلام؛ شيوه تفسير قراردادها در نظام‌هاي حقوقي؛ معاد در اسلام؛ فقه و مسائل پزشكي.

زمينه مطالعاتي: سياستگذاري فرهنگي، فقه و مباني حقوق اسلامي.

كرماللّهي، نعمتالله

كرماللّهي، نعمتالله

متولد: الشتر – 1352

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي از دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، عضو هيئت علمي(استاديار) گروه علوم اجتماعي دانشگاه باقرالعلوم(ع)، مدير گروه سنجش افكار و پيمايش اجتماعي مركز مطالعات فرهنگي ـ اجتماعي پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تحليل جامعه‌شناختي از تحولات سياسي انقلاب اسلامي ايران؛ بررسي وضعيت فرهنگ عمومي شهر تهران(طرح)؛ آمارگيري از مراكز فرهنگي كل كشور(طرح)؛ جهانيشدن فرهنگ و هويت يابي جوانان؛ بررسي گروه مرجع سياسي طلاب جوان؛ ارائه الگويي بومي براي سنجش دينداري با تأكيد بر آموزه‌هاي تشيع.

كتاب: تأثير آموزه‌هاي تشيع در اوقات فراغت؛ اينترنت و دينداري.

زمينه مطالعاتي: جامعه‌شناسي، پژوهش‌هاي فرهنگي.

كرمي، محمدتقي

كرمي، محمدتقي

متولد: اهواز - 1347

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فلسفه و الهيات.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي گروه مطالعات زنان دانشگاه علامه طباطبايي، مدير پژوهش دفتر مطالعات تحقيقات و زنان حوزه علميه قم، عضو هيئت علمي بنياد دائرة‌المعارف جهان اسلام، عضو هيئت تحريريه هفته‌نامه پگاه حوزه.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تحليل گفتمان سه برنامه توسعه با رويكردي به مسائل زنان و خانواده؛ بررسي مسائل اجتماعي ايران؛ ترجمه نوپوزيتيويسم و تحليل منطقي در انديشه فلسفي معاصر عرب؛ نقد كتاب زن در نهج‌البلاغه؛ ماهيت و وظيفه عقل در فقه شيعه؛ مفهوم وحي؛ رهيافتي به سخن فلسفي مدرنيته؛ ساخت اجتماعي طلاق در ايران.

زمينه مطالعاتي: مطالعات زنان و خانواده، پژوهش‌هاي فرهنگي.

كوثري، مسعود

كوثري، مسعود

متولد: مشهد - 1343

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي از دانشگاه تربيت مدرس.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي (استاديار) و مدير گروه ارتباطات اجتماعي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: هويت و بريكولاژ فرهنگي در جهان رسانه‌ايشده؛ نشانه‌شناسي موسيقي مردم‌پسند؛ جهان فرهنگي كاربران اينترنت؛ تعامليبودن و بازبودگي در بازي‌هاي رايانه‌اي ديني؛ موسيقي زيرزميني در ايران؛ نسل‌هاي ايكس، واي و زد و سياستگذاري فرهنگي در ايران؛ دين و فرهنگ مردم‌پسند.

كتاب: ادبيات جنگ و موج نو؛ نظريه‌هاي آنومي اجتماعي؛ جهان فرهنگي كاربران ايراني در شبكه دوست‌يابي اوركات و مقالات فرهنگ مصرف‌كننده و نوگرايي؛ درآمدي بر جامعه‌شناسي جنگ؛ آنومي اجتماعي و اعتياد به مواد مخدر؛ سواد رسانه‌اي و زندگي در عرصه عمومي نوين؛ گفتمان‌هاي موسيقي در ايران.

زمينه مطالعاتي: فرهنگ و ارتباطات، سياستگذاري فرهنگي، جامعه‌شناسي.

پست الكترونيك: mkousari@ut.ac.ir

متقيزاده، عبدالله

متقيزاده، عبدالله

متولد: اراك - 1345

تحصيلات حوزوي: سطح چهار.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي كلام اسلامي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: معاون پژوهش دانشكده صدا و سيما ـ قم، تدريس در حوزه و دانشگاه.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: عوامل تغييرات اجتماعي؛ حسن و قبح عقلي و نسبيت اخلاق؛ راههاي تغيير نگرش جمعي(جزوه).

كتاب: جامعهشناسي ارتباطات؛ سوگنامه عاشورا؛ جامعهشناسي انقلاب اسلامي؛ معارف اسلامي؛ هدف از زندگي و نقد پوچگرايي؛ معاد و آثار اخلاقي آن.

زمينه مطالعاتي: دين و رسانه، شبههشناسي اعتقادي، فرهنگ ديني.

محمدي، رضا

محمدي، رضا

نام پدر: علي اكبر

متولد: شاهرود - 1330

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي حقوق قضايي از مركز آموزش عالي دانشگاه تهران .

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس در حوزه و دانشگاه، ناظر علمي دفتر تبليغات اسلامي، كارشناس برنامه‌هاي متعدّد صدا و سيما.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تعليم و تربيت اسلامي؛ روش‌هاي مطالعه و تحقيق؛ عصمت در قرآن؛ شيوهشناسي پاسخگويي به سؤالات و شبهات ديني؛ اصول و روش‌هاي تربيتي از ديدگاه پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله ؛ مديريت خانواده در اسلام.

كتاب: عقائد؛ امام حسن(ع) مظلوم تاريخ؛ روش حفظ قرآن كريم؛ كشف المراد(ترجمه و شرح)؛ مجموعه پرسش و پاسخ.

زمينه مطالعاتي: اعتقادات، تعليم و تربيت اسلامي، مناسبتهاي اسلامي، فرهنگ ديني.

مريجي، شمسالله

مريجي، شمسالله

متولد: آمل - 1344

تحصيلات حوزوي: سطح چهار.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي انديشه معاصر از دانشگاه باقرالعلوم(ع).

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، عضو هيئت علمي(دانشيار) گروه علوم اجتماعي و رئيس دانشگاه باقرالعلوم(ع).

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: عوامل اجتماعي مؤثر در حقوق؛ عاشورا پيامد تغيير ارزش‌ها؛ مشروطه در آيينه عبرت؛ نقش رسانه‌ها در تحكيم و تضعيف ارزش‌ها؛ پيشقراولان سكولاريسم در ايران؛ دين و اسطوره كدام؟؛ جريان شناسي روشنفكري در ايران؛ نقش امام باقر(ع) در تغييرات فرهنگي ـ سياسي.

كتاب: جامعه‌شناسي در عرصه تبليغ ديني؛ چالش‌هاي فراروي غرب و مسلمانان؛ سكولاريزم و عوامل شكل‌گيري آن در ايران؛ تبيين جامعه‌شناختي واقعه كربوبلا؛ عوامل مؤثر در انحراف از ارزش‌ها.

زمينه مطالعاتي: جامعه‌شناسي، جريانشناسي، تاريخ و انديشه معاصر، سياستگذاري فرهنگي.

پست الكترونيك: mariji44@gmail.com

مسعودي، اميدعلي

مسعودي، اميدعلي

متولد: 1337

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي علوم ارتباطات از دانشگاه علامه طباطبايي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي و مدير گروه تبليغ و ارتباطات فرهنگي دانشگاه سوره، مدير مسئول دوماهنامه فرهنگ و ارتباطات.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: مسائل اساسي در روند تغيير نظام آموزشي كشور؛ شناخت عوامل مؤثر در تدريس و يادگيري؛ بررسي كاركرد انقلاب فرهنگي در دانشگاه‌ها از ديدگاه دانشجويان دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران؛ شبكه‌هاي تلويزيون ماهواره‌اي خبر؛ نقد رسانه‌اي چيست؟؛ بررسي تأثير تبليغات رسانه‌اي بر توان دفاعي و روحيه رزمي نيروهاي مسلح و ارائه راهكارهاي لازم.

كتاب: مباني نگارش رسانه‌اي؛ انديشه‌هاي بنيادين در علم ارتباطات( ترجمه، گروهي)؛ زبان شعر (بحثهاي ادبي).

زمينه مطالعاتي: فرهنگ و ارتباطات، رسانه‌هاي گروهي، پژوهش‌هاي فرهنگي.

معلّمي، عباس

معلّمي، عباس

متولد: شيراز

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: مهندسي صنايع.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، عضو فرهنگستان علوم اسلامي، قائم‌مقام و مديركل پژوهش وقت مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: ريشه‌ها و آثار كاهش جمعيت در نظام اسلامي؛ پيدا و پنهان الگوي اقتصاد سرمايهداري؛ دسته‌بندي موضوعات سبك زندگي(گفتگو)؛ چند نكته در نظريه‌پردازي بومي؛ مباني نظري تلويزيون و سينما(گفتگو)؛ چالش‌هاي اجتماعي مسئله حجاب(گفتگو).

زمينه مطالعاتي: دين و رسانه، سياستگذاري فرهنگي.

پايگاه اطلاعرساني: www.abbasemoallemi.blogfa.com

معينالاسلام، مريم

معينالاسلام، مريم

متولد: اراك - 1339

تحصيلات حوزوي: سطح سه.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه آزاد قم.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، مسئول مؤسسه علمي ـ فرهنگي زنان منتظر منجي موعود عج الله تعالي فرجه الشريف ، عضو كارگروه تأليف كتب علوم انساني.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: زن منتظر و منتظر پروري با تأكيد بر رسالت‌هاي شناختي رفتاري، انگيزشي؛ دكترين مهدويت؛ جهاني‌سازي؛ بررسي تطبيق بروندادهاي سياسي، اجتماعي، اقتصادي؛ نقش تربيتي زنان در مقابله با تهاجم فرهنگي و آسيب‌شناسي زن.

كتاب: نقش زنان در عصر امام علي(ع) (گروهي)؛ مباني روانشناختي خوشبختي در اسلام(گروهي)؛ كميت پوشش زنان در عرصه‌هاي عمومي؛ زنان و برنامه تربيتي اسلام؛ روانشناسي زن در نهج‌البلاغه؛ پوشش و آرايش از منظر رسول اعظم صلي الله عليه و آله .

زمينه مطالعاتي: مديريت فرهنگي، فرهنگ ديني، تعليم و تربيت اسلامي، مهدويت.

مهدوي كني، محمدسعيد

مهدوي كني، محمدسعيد

متولد: تهران- 1345

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فرهنگ و ارتباطات از دانشگاه امام صادق(ع).

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(استاديار) گروه ارتباطات و فرهنگ دانشگاه امام صادق(ع)، رئيس و معاون تحصيلات تكميلي دانشكده معارف اسلامي و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)، عضو شوراي سياستگذاري شبكه دوم سيما، مدير مسئول فصلنامه دين و ارتباطات.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: سرمايه اجتماعي و بازيگران آن؛ فرهنگ و ارتباطات(مصاحبه)؛ جستاري در فقه ارتباطات: مفهوم غنا از ديدگاه فقهي شيعه؛ مفهوم سبك زندگي در علوم اجتماعي؛ سرمايه فرهنگي(مصاحبه).

كتاب: دين و سبك زندگي؛ تعامل ارتباطات و دين(گروهي)؛ ارتباط جمعي و فرهنگ(ترجمه).

زمينه مطالعاتي: ارتباطات اسلامي، فرهنگ و ارتباطات، پژوهش‌هاي فرهنگي.

پست الكترونيك: mhmsmk@yahoo.com

مهديپور، محمود

مهديپور، محمود

متولد: طبس - 1331

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: سردبير ماهنامه فرهنگ كوثر، پژوهش و تأليف، نظارت مجموعه‌هاي ديدار با ابرار، ديار ابرار، دولت ابرار، گلشن ابرار، ستارگان حرم و طلايه‌داران تقريب.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: به سوي جهاد اقتصادي؛ ارزيابي رسانه‌ها؛ مساجد و جهاد فرهنگي؛ عيد نوروز و مديران فرهنگي؛ امام صادق(ع) و جهاد فرهنگي، ولايت در فرهنگ رضوي؛ به سوي فرهنگ اهل‌بيت(ع)؛ عالمان دين و دفاع فرهنگي؛ جنگ احزاب، با سلاح فرهنگي؛ ستاد دفاع فرهنگي.

كتاب: امام مهدي عج الله تعالي فرجه الشريف ؛ انديشه‌هاي اخلاقي؛ تجديد ميثاق با اخلاق اسلامي؛ چهل حديث: بازار؛ مسافرت در اسلام؛ نماز جمعه.

زمينه مطالعاتي: تاريخ و سيره اهل‌بيت(ع)، فرهنگ ديني، اخلاق اسلامي.

پست الكترونيك: mmahdipour@yahoo.com

مهريزي، مهدي

مهريزي، مهدي

متولد: مشهد - 1341

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: تدريس در حوزه و دانشگاه، قائم‌مقام مدير مسئول دو ماهنامه حديث زندگي قم، سردبير فصلنامه علوم حديث، مسئول مركز تحقيقات دارالحديث، مسئول كتابخانه تخصصي فقه و حقوق، عضو شوراي دين‌پژوهان كشور.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: گستره آزادي زنان از نگاه امام خميني رحمه الله ؛ نوروز در روايات اسلامي؛ دين و برنامه‌ريزي فرهنگي؛ استقلال اقتصادي زن؛ امام خميني اسوه‌اي جامع؛ رياست و سرپرستي خانواده.

كتاب: مسافرت در اسلام؛ تقويم عبادي؛ شخصيت و حقوق زن؛ فمينيسم؛ سياست‌نامه امام علي(ع)؛ حجاب.

زمينه مطالعاتي: علوم حديث، فرهنگ ديني، مطالعات زنان و خانواده.

مير، منصور

مير، منصور

متولد: 1343

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فلسفه و كلام اسلامي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، تدريس، عضو هيئت علمي(استاديار) گروه معارف اسلامي دانشگاه تهران، مشاور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: ارائه و چاپ مقالات علمي در همايشهاي ملي(همايش امام علي(ع)، كنگره ميراث معنوي حضرت فاطمه(س) و مجله تخصصي سفينه.

زمينه مطالعاتي: پژوهشهاي فرهنگي، سياستگذاري فرهنگي.

نادم، محمدباقر

نادم، محمدباقر

متولد: شهرضا - 1360

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد اديان و مذاهب.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: مسئول مؤسسه فرهنگي هنري تبيان قم، مشاور فرهنگي فرماندار قم، معاون پژوهش و مطالعات راهبردي مؤسسه فرهنگي روايت سيره شهدا.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: كتاب: درسنامه اديان و مذاهب.

زمينه مطالعاتي: اديان و مذاهب، فرهنگ ديني.

نايبي، هوشنگ

نايبي، هوشنگ

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي از دانشگاه تهران.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(دانشيار) گروه جامعه‌شناسي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: تبيين قشربندي اجتماعي؛ نقش دينداري در ممانعت از بزهكاري نوجوانان شهر تهران؛ سكولاريسم و رابطه آن با تحصيلات عالي با تكيه بر آراي پيتر برگر؛ تحليل جنسيتي نقش‌هاي مورد انتظار و كاربست زنان در خانواده .

كتاب: ارزيابي آموزش تقويتي، آمار توصيفي براي علوم اجتماعي؛ پيمايش در علوم اجتماعي(ترجمه)؛ نحوه انجام تحقيقات اجتماعي(ترجمه)؛ سياست‌پژوهي(ترجمه).

زمينه مطالعاتي: جامعه‌شناسي، پژوهش‌هاي فرهنگي.

پست الكترونيك: hnayebi@ut.ac.ir

نائيني، عليمحمد

نائيني، عليمحمد

تحصيلات دانشگاهي: دكترا.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي و رئيس دانشكده علوم اجتماعي و فرهنگي دانشگاه امام حسين(ع).

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: شناخت‌شناسي جنگ نرم از ديدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامي؛ مقدمه‌اي بر روش‌شناسي انقلاب‌هاي رنگي؛ ابعاد تهديد نرم در استراتژي امنيت ملي امريكا؛ مباني مأموريت سپاه در مقابله با تهديدات نرم با تأكيد بر بيانات مقام معظم رهبري(مدظله العالي)؛ ناتوي فرهنگي، كارويژه‌هاي آن و راهبردهاي مقابله؛ تهديد نرم، ابعاد و ويژگي‌ها؛ امنيت فرهنگي، نظريه‌ها و رويكردها.

كتاب: اصول و مباني جنگ نرم؛ درآمدي بر مديريت فرهنگي؛ تبليغات و عمليات رواني در جنگ ايران و عراق.

زمينه مطالعاتي: سياستگذاري فرهنگي، جنگ نرم.

نبوي، سيدعباس

نبوي، سيدعباس

متولد: قم - 1339

تحصيلات حوزوي: اجتهاد.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فلسفه.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله ، رئيس مؤسسه تمدن و توسعه اسلامي.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: انسان و جامعه توسعه‌يافته از ديدگاه اسلام؛ جهانيشدن و اثرات آن بر جمهوري اسلامي ايران؛ كارآمدي و فرهنگ اسلامي؛ تحول در مصاف با تحجّر؛ زنان در فقه روزآمد؛ مشروعيت و حق حاكميت؛ فرهنگ جامعه دانشگاه و تهاجم فرهنگي؛ اسلام و دموكراسي.

كتاب: فلسفه قدرت؛ چيستي هنر؛ جامعه مدني و توسعه يافته اسلامي؛ مديريت راهبردي فرهنگي.

زمينه مطالعاتي: مديريت فرهنگي، سياستگذاري فرهنگي، فلسفه علم.

نيلچيزاده، فروغ

نيلچيزاده، فروغ

متولد: تهران - 1346

تحصيلات دانشگاهي: كارشناسي ارشد فلسفه و حكمت اسلامي.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: پژوهش و تأليف، مشاور سازمان ملي جوانان.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: رويكردي قرآني به گونهها و مدلهاي برتر و نازل حجاب؛ نقد و بررسي الگوهاي حجاب اسلامي در سه دهه اخير؛ كنكاشي در كلام امام رحمه الله بر ارتجاع فمينيسم؛ زن، عرفان، دينداري؛ زن، عرفان و دينداري؛ نظر اسلام در مورد ويژگيهاي زن در عهدين.

زمينه مطالعاتي: مطالعات زنان و خانواده، فرهنگ ديني.

واعظي، حسن

واعظي، حسن

متولد : اصفهان - 1337

فعاليت‌هاي علمي– پژوهشي: دبير كميسيون علمي، فرهنگي و اجتماعي، معاون امور حقوقي و كميسيون‌ها و رئيس امور كميسيون‌ها و تدوين مصوبات صحن مجمع تشخيص مصلحت نظام، مديركل راديو و معاون صداي سازمان صدا و سيما (از 1369 تا 1372).

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: كتاب: ايران و آمريكا ـ بررسي سياست‌هاي آمريكا در قبال ايران؛ نبردنابرابر ـ روند ظهور و سقوط صهيونيسم؛ نيم قرن رويارويي ـ بررسي ماهيت اصلاحات آمريكايي در ايران؛ تروريسم ـ بررسي اهداف آمريكا از لشگركشي به مناطق استراتژيك جهان اسلام؛ اينجا ايران است؛ استراتژي سلطه ـ بررسي استراتژي جديد آمريكا براي قرن 21 شامل تهديدات، راهبردها، رسالت روشنفكران و آينده ايران؛ تاريخ معاصر و انقلاب اسلامي ايران؛ استعمار فرانو و جهاني‌سازي.

زمينه مطالعاتي: سياستگذاري فرهنگي، جنگ نرم، غرب‌شناسي.

وريج كاظمي، عباس

وريج كاظمي، عباس

متولد: 1352

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي جامعه‌شناسي از دانشگاه تهران.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: مدير گروه پژوهشي مطالعات فرهنگي جهاد دانشگاهي دانشگاه تهران، مشاور تحقيقاتي دفتر پژوهش‌هاي كاربردي سازمان تبليغات اسلامي، پژوهشگر مركز تحقيقات صدا و سيما(سال 1381)، عضو انجمن جامعه‌شناسي و انجمن ارتباطات و مطالعات فرهنگي ايران.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله:امام خميني، احياء دين و ولايت مطلقه فقيه؛ بازنمايي زن در يك آگهي تجاري تلويزيوني؛ تبعيض سني: ارزيابي گفتمان سياست فرهنگي در هويت بخشي به جوانان ايراني؛ سياست جنسيت در ايران؛ بررسي وضعيت دينداري در ايران؛ گونه شناسي هيئتهاي مذهبي زنانه در تهران(گروهي).

كتاب: جامعه‌شناسي روشنفكري ديني در ايران؛ سنجه‌هاي دينداري در تحقيقات ايراني؛ دين و بيگانگي،(ترجمه)؛ مطالعات فرهنگي و مصرف و زندگي روزمره در ايران.

زمينه مطالعاتي: رسانه‌هاي گروهي، پژوهش‌هاي فرهنگي، جامعه‌شناسي.

پست الكترونيك: avkazemi@gmail.com

پايگاه اطلاع رساني:www.akazemi.ir

هاشميان، سيدمحمدحسين

هاشميان، سيدمحمدحسين

متولد: قم

تحصيلات حوزوي: خارج فقه و اصول.

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي مديريت سياستگذاري از دانشگاه تهران.

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي گروه علوم اجتماعي دانشگاه باقرالعلوم(ع)، مشاور شوراي تخصصي حوزوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي، مشاور پروژه راه اندازي دوره دكتراي سياستگذاري علم در دانشگاه باقرالعلوم(ع).

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: مقدمهاي بر هرمنوتيك در قلمرو شناخت سازمان و مديريت(مشترك)؛ تبيين هستيشناسانه سازمان از منظر استعاره سازمان به مثابه راه(مشترك)؛ جوانان و توليد علم بومي؛ جستاري پيرامون كيفيت در قلمرو فرهنگ؛ مقدمهاي بر بهرهوري در سازمانهاي فرهنگي(مشترك).

كتاب: استعاره راه: پرسش از هستي سازمان.

زمينه مطالعاتي: سياستگذاري فرهنگي.

همايون، محمدهادي

همايون، محمدهادي

متولد: شيراز - 1342

تحصيلات حوزوي: رسائل و مكاسب (دانشگاه امام صادق(ع)).

تحصيلات دانشگاهي: دكتراي فرهنگ و ارتباطات از دانشگاه امام صادق(ع).

فعاليت‌هاي علمي ـ پژوهشي: عضو هيئت علمي(استاديار) گروه ارتباطات و فرهنگ و مدير گروه معارف اسلامي و دروس عمومي دانشگاه امام صادق(ع)، عضو شوراي فرهنگ عمومي كشور.

مهم ترين آثار و نگاشته‌ها: مقاله: مهدويت و تمدن جهان اسلام؛ فلسفه تبليغ از ديدگاه امام خميني رحمه الله ؛ سير انديشه تبليغ از امام خميني رحمه الله تا آيتالله خامنه‌اي؛ جهانگردي و ارتباطات ميان فرهنگي؛ پيامدهاي فرهنگي توسعه جهانگردي؛ درآمدي بر مفهوم و روش سياستگذاري فرهنگي(گروهي)؛ سياستگذاري فرهنگي و مديريت پوشش: مطالعه موردي حجاب(گروهي).

كتاب: تبليغات: يك واژه در دو حوزه فرهنگي؛ جهانگردي به عنوان يك ارتباط ميان فرهنگي؛ گذرگاه‌هاي تبليغات بازرگاني(مشترك)؛ تاريخ تمدن و ملك مهدوي.

زمينه مطالعاتي: سياستگذاري فرهنگي، ارتباطات اسلامي.

فهرست تعدادي از كارشناسان فرهنگي شناختهشده

فهرست تعدادي از كارشناسان فرهنگي شناختهشده

نام و نام خانوادگي

مسئوليت

اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي

اعضاي كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي

اعضاي شوراي فرهنگ عمومي كشور

دكتر تقي آزاد ارمكي

جامعه شناس و كارشناس مسائل فرهنگي

دكتر حسامالدين آشنا

مشاور رئيس جمهور در امور فرهنگي،

مسئول مركز بررسيهاي استراتژيك رياست جمهوري

دكتر علي آقامحمدي

عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام

دكتر حميدرضا آيت‌اللهي

رئيس سابق پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي

آقاي سعيد ابوطالب

فيلمساز و كارشناس مسائل فرهنگي

دكتر شهاب اسفندياري

معاون فرهنگي بنياد سينمايي فارابي

حجتالاسلام‌والمسلمين عباس اسكندري

مديركل تبليغات اسلامي استان قم

حجتالاسلاموالمسلمين عليرضا اعرافي

رئيس جامعه المصطفي صلي الله عليه و آله العالميه

دكتر عماد افروغ

جامعهشناس و كارشناس مسائل فرهنگي

دكتر علي انتظاري

جامعهشناس و كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين عبدالرضا ايزد پناه

عضو هيئت امناي دفتر تبليغات اسلامي،

مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامي قم

دكتر سيدمحسن بني هاشمي

رئيس دانشكده ارتباطات دانشگاه صدا و سيما

دكتر حسن بنيانيان

رئيس سابق حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي

آقاي حميد بهمني

فيلمساز و مديرعامل مؤسسه فرهنگي ـ هنري شهيد آويني

حجتالاسلاموالمسلمين عليرضا پناهيان

كارشناس مسائل فرهنگي

دكتر عليرضا پويا

رئيس اسبق مركز تحقيقات صدا و سيما

آقاي وحيد جليلي

كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين محمدجواد حاج علي اكبري

رئيس مركز رسيدگي به امور مساجد كشور

دكتر سيدمحمد حسيني

وزير سابق فرهنگ و ارشاد اسلامي

حجتالاسلاموالمسلمين محمدباقر حيدري كاشاني

كارشناس مذهبي

حجتالاسلاموالمسلمين مجتبي ذوالنوري

دبيركل كنگره شهداي روحاني سراسر كشور

حجتالاسلاموالمسلمين محمدحسن راستگو

كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين كاظم راشد يزدي

كارشناس مذهبي

حجتالاسلاموالمسلمين دكتر محمود رجبي

قائم مقام مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله

حجتالاسلاموالمسلمين حميد رسايي

كارشناس مسائل فرهنگي،

نماينده مجلس شوراي اسلامي

حجتالاسلاموالمسلمين دكتر حسن رضايي مهر

رئيس مركز مطالعات و پاسخگويي به شبهات حوزه علميه قم

دكتر سيدمجتبي رضوي طوسي

رئيس دانشكده فلسفه رسانه دانشگاه صدا و سيما

دكتر حسين رضي

عضو هيئت علمي گروه ارتباطات دانشگاه صدا و سيما

دكتر فرامرز رفيعپور

جامعهشناس و كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين دكتر ناصر رفيعي

كارشناس مذهبي

حجتالاسلاموالمسلمين محمدرضا رنجبر

رئيس مجتمع فرهنگي بلال صدا و سيما

حجتالاسلاموالمسلمين سعيد روستا آزاد

معاون فرهنگي ـ تبليغي دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم

دكتر عليرضا زاكاني

كارشناس مسائل فرهنگي،

نماينده مجلس شوراي اسلامي

آقاي شهريار زرشناس

كارشناس مسائل فرهنگي

دكتر محمدحسن زورق

عضو هيئت علمي دانشگاه صدا و سيما

حجتالاسلاموالمسلمين دكتر محمدتقي سبحاني

رئيس اسبق مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما

حجتالاسلاموالمسلمين علي سرلك

كارشناس مسائل فرهنگي

آقاي عباس سليمي نمين

مدير دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران

حجتالاسلاموالمسلمين سيدحسين شاهمرادي

دبير شوراي فرهنگ عمومي كشور

حجتالاسلاموالمسلمين سيدصدرالدين شريعتي

رئيس سابق دانشگاه علامه طباطبايي

آقاي پرويز شيخ طادي

فيلمساز و كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين دكتر هادي صادقي

رئيس سابق مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما،

معاون فرهنگي رئيس قوه قضائيه

دكتر سيدعباس صالحي

معاون فرهنگي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي

دكتر محمدحسين صفار هرندي

عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام،

وزير اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامي

آقاي نادر طالبزاده

كارشناس رسانه و كارشناس مسائل فرهنگي

آقاي ابوالقاسم طالبي

فيلمساز و كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين سيدمهدي طباطبايي

كارشناس مذهبي

حجتالاسلاموالمسلمين احمد عابدي شاهرودي

استاد حوزه و كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين مسعود عالي

استاد حوزه و كارشناس مسائل فرهنگي

آقاي محمدمهدي عسگر پور

فيلمساز و مدير عامل سابق خانه سينما

حجتالاسلاموالمسلمين حبيبالله فرح زاد

كارشناس مذهبي

دكتر ابراهيم فياض

جامعهشناس و كارشناس مسائل فرهنگي

دكتر محمدحسن قديري ابيانه

كارشناس عالي وزارت امور خارجه و كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين محسن قرائتي

كارشناس مسائل فرهنگي

دكتر حشمتالله قنبري

مورخ و كارشناس مذهبي

حجتالاسلاموالمسلمين محسن كازروني

كارشناس مذهبي

دكتر حسين كچويان

جامعهشناس و كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين رضاعلي كرمي

رئيس دانشگاه پيام نور استان قم

دكتر محمدصادق كوشكي

استاد دانشگاه و كارشناس مسائل فرهنگي

دكتر محمود گلزاري

معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان

حجتالاسلاموالمسلمين محمدمهدي ماندگاري

كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين جواد محدثي

مورخ و كارشناس مذهبي

حجتالاسلاموالمسلمين علي مخدوم

رئيس مركز ملي پاسخگويي به سؤالات ديني

حجتالاسلاموالمسلمين شهاب مرادي

رئيس مركز فرهنگي هنري شهرداري تهران

آقاي احمد مسجدجامعي

رئيس شوراي اسلامي شهر تهران،

وزير وقت فرهنگ و ارشاد اسلامي

دكتر علي مطهري

نماينده مجلس شوراي اسلامي،

كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين دكتر سيدجواد مظلومي

معاون امور فرهنگي بعثه مقام معظم رهبري

سردار حميدرضا مقدمفر

معاون فرهنگي – اجتماعي فرماندهي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي

دكتر محمدحسين ملكاحمدي

دبيركل نهاد كتابخانههاي عمومي كشور

دكتر مجيد ملكي تبار

رئيس سابق مركز تحقيقات صدا و سيما،

عضو هيئت علمي دانشگاه صدا و سيما

دكتر محسن مؤمني شريف

رئيس حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي

حجتالاسلاموالمسلمين سيدمحمدمهدي ميرباقري

رئيس فرهنگستان علوم اسلامي

مهندس سيدمصطفي ميرسليم

عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام،

وزير وقت فرهنگ و ارشاد اسلامي

مهندس سيدمرتضي نبوي

عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام

دكتر مهدي نصيري

كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين ناصر نقويان

كارشناس مسائل فرهنگي

حجتالاسلاموالمسلمين علي نهاوندي

مديركل صدا و سيماي استان خراسان رضوي

حجتالاسلاموالمسلمين دكتر احمد واعظي

رئيس دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم

دكتر منصور واعظي

دبيركل سابق نهاد كتابخانههاي عمومي كشور

دكتر سيدضياء هاشمي

معاون فرهنگي و اجتماعي وزير علوم، تحقيقات و فناوري

حجتالاسلاموالمسلمين دكتر سيدطه هاشمي

معاون فرهنگي دانشگاه آزاد اسلامي

آقاي سيدمحمدحسين هاشمي

معاون فرهنگي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي