سیمای حج در سال 70
ghaemiyeh.com
ghaemiyeh.com
نام كتاب: سيماى حج در سال 70
نويسنده: سرهنگى، گيويان، بهبودى
موضوع: مرجع
زبان: فارسى
تعداد جلد: 1
ناشر: نشر مشعر
مكان چاپ: تهران
سال چاپ: 1371
نوبت چاپ: 1
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
لَقَدْصَدَقَ اللَّه رَسُولَهُ الرُّؤيا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إنْشاءَ اللَّه امنين.
به بركت انقلاب اسلامى و عنايت خاص رهبر كبير انقلاب، احيا كننده حج ابراهيمى محمدىصلوات اللَّه عليهما به مسأله حج، پس از پيروزى انقلاب مراسم حج زائران ايرانى خانه خدا دگرگون شد و هر سال به فلسفه خود نزديكتر گرديد. حج سال 70 نيز تداوم بخش اين راه بود و ويژگىهايى داشت كه تنها با در نظر گرفتن آن مىتوان به اهميت و عظمتش پى برد.
ويژگىهاى حج سال 70
الف. حج تجسم عينى آرمانهاى بلند امام خمينى رضى الله عنه در جهان است، و اكنون پس از رحلت جانسوز او و رهبرى رهبر معظم انقلاب حضرت آيةاللَّه خامنهاى، زائران ايرانى براى نخستين بار در مراسم حج شركت مىكنند و همه دوستان و دشمنان انقلاب اسلامى مىخواهند تداوم سياستهاى امام راحل را در همه ابعاد (1). فتح- 27.
2
انقلاب، در آيينه مراسم حج، با تفسيرى كه امام از اين مراسم داشت، مشاهده كنند.
ب. پس از فاجعه خونين سال 66 كه در آن حدود چهارصد زائر ايرانى كه تنها جرم آنها فرياد برائت از مشركان و مرگ بر آمريكا و اسرائيل بود، مظلومانه شهيد شدند، و پس از محروميت سه ساله، اكنون حجاج ايرانى عازم خانه خدا هستند. اين بار حاكمان عربستان چگونه برخورد خواهند كرد؟ آيا آن واقعه تكرار نخواهد شد؟ آيا زائران ايرانى، كه اغلب سالخورده و ناتوان هستند، با ذهنيتى كه از آن فاجعه دارند در مراسم برائت شركت خواهند كرد؟ آيا مراسم برائت را مىتون آن گونه كه در شأن جمهورى اسلامى است برگزار كرد؟ كجا؟ و چگونه؟ و بالأخره آيا حيثيت نظام و انقلاب و امام و رهبرى را مىتوان در مراسم حج سال 70 حفظ كرد؟ و ...
ج. شعار مرگ بر آمريكا در سال 70 مفهوم ويژهاى دارد، زيرا زائران ايرانى كه به جرم گفتن مرگ بر آمريكا سه سال است به ناروا از زيارت بيتاللَّه محروماند، اكنون با حضور ارتش آمريكا در منطه و به خصوص در عربستان بهصورت غولى فاتح و متجاوز، مىخواهند در كنار خانه خدا مرگ بر آمريكا بگويند.
د. توافقنامه جمهورى اسلامى ايران و عربستان نيز هرچند نكات مثبتى براى اجراى مراسم در بر داشت و در آن شرايط چيزى جز آنچه توافق شده بود ظاهراً ناممكن به نظر مىرسيد ولى، به هر حال، به دليل اينكه مكان اجراى برائت از مشركان طبق آن مىبايست با توافق عربستان باشد، مانع عمدهاى به شمار مىرفت.
ه. مشخص نبودن سرپرست حجاج ايرانى تا نزديكىهاى ايام حج نيز يكى از معضلات كار بود. از روزى كه به اينجانب پيشنهاد قبول مسئوليت اين امر شد تا اولين پرواز زائران 44 روز بيشتر فاصله نبود و در اين مدت مىبايست سياستگذارى، سازماندهى و برنامهريزىهاى لازمصورت مىگرفت و نيروهاى مجرب و كارا، شناسايى و انتخاب مىشدند و امكاناتى كه در سال 66 از بين رفته بود با مشكلاتى فراوان تهيه مىگردد و ....
و. علاوه بر همه اين مسائل، كه مسئوليت حسن اجراى آن با بعثه مقام معظم رهبرى است، تدارك امور اجرايى حج كه به سازمان حج مربوط مىشد با توجه به ضيق وقت 1 با مشكلات جدى روبرو بود. (1). با اينكه سالهاى قبل عمده كارهاى تداركاتى قبل از ماه رمضان به پايان مىرسيد، در سال 70 اواسط ماه رمضان عربستان اجازه داد كه براى اجاره منازل اقدام شود و پس ازصدور اين اجازه نيز براى جلوگيرى از متمركز شدن زائران در اماكن حساس، موانعى ايجاد كرد.
3
در فضايى كه ترسيم شد به حسب ظاهر بعيد به نظر مىرسيد كه مراسم حج سال 70 اهداف انقلاب را مطابق رهنمودهاى بنيانگذار آن تأمين كند و لذا يكى از دوستان كه در اين زمينه تجربه كافى داشت، ضمن اظهار يأس از امكان برگزارى حج ابراهيمى، وقوع آبرومندانه حج را تنها درصورت تحقق يك معجزه ميسر مىدانست.
در عين حال، نكته جالب توجه اين بود كه رهبر معظم انقلاب از نماينده خود و سرپرست حجاج ايرانى مؤكداً مىخواستند كه «كليه دستورات حضرت امام خمينى رضى الله عنه را در احكامصادره به نمايندگان محترم ايشان در حج در سالهاى گذشته در مد نظر داشته و با دقت و تمام امكان به آن عمل نمايد.
ولى به فضل خدا و علىرغم توطئه دشمنان و يأس دوستان، حماسه حج ابراهيمى به گونهاى اعجازآميز و اعجابانگيز، همان گونه كه احيا كننده آن در پيام حج سال 1367 بدان اشارت فرموده و بشارت داده بود، در فضايى شورانگيز و آرام، با شكوه تمام برگزار شد و به همين جهت خداوند منان را بر اين نعمت عظمى شاكريم.
براى ثبت اين حماسه تاريخى، هر چند شكوه آن را نمىتوان به رشته تحرير كشيد، دو اقدام ضرورى بود:
تنظيم «اسناد سياسى حج 70»، شامل تلاشهاى بعثه مقام معظم رهبرى براى برگزارى مراسم برائت. اين اقدام قبلًاصورت گرفت و «اسناد سياسى حج 70» در 66صفحه تنظيم گردد.
تدوين «سيماى حج» شامل كليه اقدامات سياسى، فرهنگى و اجرايى بعثه مقام معظم رهبرى و سازمان حج، يعنى كتاب حاضر.
هرچند اين كتاب به دلايلى كه نياز به توضيح ندارد شايد نتواند همه اهداف ما را تأمين كند ولى حتماً مقدمه خوبى است براى تصوير دقيقتر سيماى حج در سالهاى آينده انشاء اللَّه. در اينجا من لازم مىدانم از همه عزيزانى كه براى ثبت و ضبط اين حادثه عظيم تاريخ حج تلاش كردهاند جدّاً سپاسگزارى كرده و براى همه آنها از خداوند كعبه اجر جزيل طلب نمايم.
در خاتمه ذكر اين نكته نيز بىفايده نيست كه اقدام سومى هم براى ثبت حماسه حج سال 70 جريان دارد و آن تحرير خاطرات خود من از اين ماجراى شورانگيز است كه اميدوارم به تدريج در فصلنامه حج «ميقات» چاپ شود.
محمدى رىشهرى
8/ 11/ 1370
4
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
حج سال 70 پس از سه سال وقفه در برگزارى اين فريضه بزرگ براى مسلمانان ايرانى در شرايطى غير منتظره تحقق يافت. فاجعه خونين حج در سال 1366 كه در آن حريم امن الهى هتك و گروه بىشمارى از زائران ايرانى و غيرايرانى بيتاللَّه الحرام شهيد و مجروح شدند، اندوهى جانكاه و فراموش نشدنى بر دل همگان نشاند. امام راحل سلام اللَّه عليه آن حادثه شوم را عاشوراى جمعه خونين مكه و مصيبتى براى تمام انبياء و مرسلين از آدم تا خاتم خواندند.
در عين حال، شوق تشرف خانه خدا و زيارت مضجع شريف پيامبر گرامىصلى الله عليه و آله و مزار ملكوتى ائمه بقيع عليهم السلام حتى براى لحظهاى از دلها نرفت. امام عزيز نيز همواره نظر مباركشان اين بود كه حج به عنوان يك فريضه سياسى- عبادى مهم تعطيل نماند. از اينرو چه در زمان حيات ايشان و چه پس از آن، تلاشهاى بسيارى انجام مىگرفت، اما هربار به دلايل گوناگون، و مهمتر از همه عدم تأمين خواستههاى به حقّ جمهورى اسلامى، اين امر ميسر نمىشد.
تحولات سياسى منطقه در يكى دو سال اخير و به خصوص تحكيم و توسعه موقعيت جمهورى اسلامى ايران، شرايط مساعدى را براى تحقق اهداف نظام در امر حج
فراهم ساخت. سرانجام، با عنايات ويژه رهبر عزيز انقلاب اسلامى حضرت آيةاللَّه خامنهاى مدّظله العالى و تدابير سنجيده رئيسجمهور محترم حضرت حجةالاسلام والمسلمين هاشمى رفسنجانى، تلاشهاى مستمر كارگزاران سياسى به نتيجه مطلوب رسيد.
نخستين توافقهاى وزيران خارجه ايران و عربستان حاكى از پذيرش شرايط اساسى ايران يعنى تعداد مورد نظر زائران و برگزارى مراسم برائت از مشركان بود. اين توافق، طليعه مطلوبى براى آغاز فعاليتهاى گسترده بعدى جهت تمهيد مقدمات برگزارى حجى عظيم گرديد.
در بيستم ماه رمضان 1411 برابر با هفدهم فروردين 1370 حضرت آيةاللَّه خامنهاى طى حكمى حجةالاسلام والمسلمين حاج سيد احمد خمينى را به عنوان نماينده خود و سرپرست حجاج ايرانى معرفى نمودند.
متن كامل اين ححم به شرح زيرصادر شد.
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
جناب حجةالاسلام والمسلمين آقاى حاج سيد احمد خمينى
دام بقائه
خداى منان را شكرگزاريم كه بار ديگر با عنايت خود، ملت شريف ايران را مشمول تفضّلات خاص فرموده و موانع را از سر راه حج ابراهيمى و حضور در ميعاد الهى و مردمى خانه مكرّم خود برطرف نموده و دلهاى مشتاق را با دعوت به وعدههاى ضيافت خود به اهتزاز آورد.
اكنون به فضل الهى و توجهات ولى اللَّه الاعظم روحى فداه ملت ايران در آستانه استيفاى حق عظيمى است كه سه سال به ناروا از او بازداشته شده بود.
بايد شك نكرد كه روح مطهر امام آزادگان و قائد درستانديشان، آن پايهگذار حج ابراهيمى و ولايت و برائت محمّدىصلى الله عليه و آله، از توفيق كرامتبار ملت ايران و تلاش و مجاهدتى كه به اين عزت منتهى شد، شاد و راضى است.
5
اينجانب با تأسى به آن بزرگوار كه جنابعالى را با اعتمادى كمنظير از همگان ممتاز ساخته بود، با اطمينان و اعتماد كامل به دانش و بصيرت و هوشمندى همراه با امانت وصداقت و كارايى كه از آن
برخوردار مىباشيد، شما را به سمت نماينده خويش و سرپرست حجاج محترم ايران منصوب مىكنم.
اين واجب بزرگ كه ذكر خدا و انابه و استغفار در آن با برائت و بيزارى از مشركين و نمايش عظمت و وحدت مسلمين توأم و همراه است، امسال در شرايطى انجام مىگيرد كه معالاسف بخشى از سرزمينهاى اسلامى عربستان و عراق به حضور و تصرف ايادى شرك و كفر و استكبار آلوده شده و با سوء تدبير و خباثت بعضى از حكام ممالك اسلامى، اختلافات تازه و برادركشىهاى بىسابقهاى در ميان مسلمين پديد آمده است. اين چيزى است كه قلب هر مسلمان غيور و معتقد به عزت اسلام و وحدت مسلمين را جريحهدار مىسازد و حج بايد بر دلهاى خسته و مجروح مسلمين مرهم نهاده، راه رشد وصلاح را كه همانا اتحاد و همبستگى ملتهاى مسلمان و عزم راسخ آنان بر مقابله و مبارزه با اردوگاه استكبار و جهانخواران و غارتگران ثروتهاى مادّى و معنوى مسلمين است به آنان نشان دهد.
حضور جنابعالى كه يادگار عزيز و گرانقدر امامالمجاهدين و خود از شخصيتهاى برجسته انقلاب اسلامى و داراى مواضع راسخ و روشن در مقابله با توطئهها و ترفندهاى استكبارى مىباشيد به حجاج كشورهاى اسلامى اين امكان را خواهد بخشيد كه سياست الهى و به حق جمهورى اسلامى را بىواسطه از زبان يكى از برگزيدگان اين نظام بشنوند و از رهنمود جمهورى اسلامى در حوادث پيچيده دنياى كنونى و منطقه اسلامى مطلع شوند.
لازم است جنابعالى كليه دستورات حضرت امام خمينى رضى الله عنه را در احكامصادره به نمايندگان محترم ايشان در حج سالهاى گذشته در مدّ نظر داشته و با دقت و تمام امكان به آن عمل نماييد و بالخصوص مسلمين را به وحدت كلمه و دفاع از اسلام و مبارزه با ائمه كفر و سردمداران ظلم و فساد جهانى و متجاوزين به حقوق كشورها و ملتهاى ضعيف و دستنشاندگان آنان توصيه كنيد و از وقايع ظالمانه و خونينى كه در فلسطين و عراق و لبنان مىگذرد آنان را آگاه سازيد.
همچنين ضرورى است كه در هر فرصتى همه حجاج بالخصوص حجاج عزيز ايران را به ذكر و خشوع و تضرّع و تقويت علقههاى معنوى و
رابطه با حضرت بارى تعالى و تقدس متذكر فرماييد.
اكنون در آستانه فصل مبارك حج، ياد شهيدان مظلوم و كبوتران خونين بال حريم امن الهى كه داغ آنان از دل زدوده نشده و نخواهد شد دل را مىگدازد و اشك بر ديده جارى مىسازد. اميد است كه حج ناتمام آن مظلومان به لطف خداى عزيز و قدير به كمال و تمام حج همه مسلمين بينجامد و خون به ناحق ريخته آنان تقاص همه خونهاى به ناحق ريخته جهان اسلام را در پى داشته باشد.
لازم مىدانم از جانب حجةالاسلام والمسلمين كرّوبى رئيس محترم مجلس شوراى اسلامى كه با توجه به
6
مسئوليت سنگين خود در كشور امكان اداى اين مسئوليت را نداشتند به خاطر زحمات بىدليغ در حج سالهاى گذشته تشكر كنم و توفيق جنابعالى و كسانى را كه در اين امر خطير همكار و دستيار شما خواهند بود از خداوند مسئلت نمايم.
والسلام عليكم و رحمةاللَّه
بيستم ماه رمضان 1411 برابر با هفدهم فروردينماه 1370
على حسينى خانهاى
انتشار خبر اين انتصاب شور و هيجانى در داخل و بازتابهاى گوناگونى در خارج از كشور در پى داشت.
رهبر معظم انقلاب با اين انتخاب و با تأكيد بر مواضع و مشى اصولى حضرت امام رضى الله عنه در برگزارى حج نشان دادند كه نظام جمهورى اسلامى همواره بر بنيانهاى انقلابى خويش پايدار است و راه امام ادامه خواهد يافت.
چندى بعد، در شرايطى كه زمان چندانى تا آغاز عزيمت زائران نمانده بود، حجةالاسلام والمسلمين حاج سيد احمد خمينى بنا به دلايلى كه در نامه ايشان به محضر مقام معظم رهبرى آمده است از پذيرش اين مسئوليت پوزش خواستند. متن نامه مزبور به شرح زير است:
باسمه تعالى
حضور محترم رهبر بزرگوار انقلاب حضرت آيةاللَّه آقاى خامنهاى
دامت بركاته
خداى را شكر مىكنم كه مورد لطف و محبت آن عزيز قرار گرفتم و من را به نمايندگى خود و خدمتگزارى حجاج بيتاللَّه الحرام منصوب
فرموديد. پس ازصدور حكم با كمال شوق كار را دنبال نمودم و پيشرفتهايى هم در بعضى زمينهها حاصل شد.
ولى امروز در ملاقات با مادر بزرگوارم با مسألهاى مواجه شدم كه تنها فرد را رهبر عزيزم دانستم تا موضوع را با او در ميان بگذارم، چرا كه جنابعالى هميشه نسبت به خانواده حضرت امام قدس سره محبت داشتهايد.
والده مريضم به جدّ دستور فرمودند تا از اين سفر منصرف شده و در كنارشان باشم.
از آن حضرت درخواست مىنمايم درصورتى كه اجازه فرماييد خواست والده مكرّمه را بر مسئوليت جديد مقدّم دارم و از اين سفر روحانى و خدمت مورد علاقهام به خاطر مادر رنجديدهام چشم بپوشم. البته خود را موظف مىدانم تا هميشه در خدمت انقلاب و اسلام و رهبرى معظّم باشم. خداوند به جنابعالى طول عمر با بركت مرحمت فرمايد.
احمد خمينى
23/ 1/ 1370
7
مجدداً موجى از تحليل و تفسيرهاى عمدتاً نادرست فضاى خبرى پيرامون حج را فراگرفت.
از يكسو امور اجرايى گسترده و متنوّع حج نمىتوانست متوقف بماند، زيرا فرصتْ بسيار اندك و كارْ بسيار عظيم بود؛ از سوى ديگر، مسأله انتصاب نماينده جديد ولىّفقيه در بوته ابهام قرار داشت.
سرانجام، در روزهاى پايانى ماه مبارك رمضان از سوى حضرت آيةاللَّه خامنهاى به حجةالاسلام والمسلمين محمّدى رىشهرى ابلاغ شد كه امور مربوط به نمايندگى ولىّفقيه در امر حج را تصدّى كند تا جريان فعاليتها دچار وقفه نشود. بنابراين، فعاليتهاى بعثه قبل از اعلام رسمى انتصاب ايشان آغاز گرديد.
روز يازدهم شوال 1411 باربر با ششم ارديبهشت 1370 طى حكمى از سوى رهبر انقلاب، حجةالاسلام والمسلمين محمد رىشهرى به سمت نمايندگى ولىّفقيه و سرپرست حجاج منصوب شد.
متن حكم به شرح زير است:
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
جناب حجةالاسلام والمسلمين آقاى حاج شريخ محمد محمدى رىشهرى
دام بقائه
بر آشنايان معارف اسلامى پوشيده نيست كه فريضه حج بيتاللَّه از جمله تكاليف نادرى است كه در آن ابعاد متعدد و متنوع مربوط به زندگى فردى و سلوك جمعى، به شكلى باشكوه و داراى تأثير عميق در تن و جان و انديشه و نيز در منش و روش آدمى گنجانيده شده و درست گزاردن آن مىتواند او را به توفيقات بزرگى در همه عرصههاى مادّى و معنوى نائل سازد.
در اين فريضه بزرگ، سير آفاق با سير انفس، ذكر خشوع و انابه و استغفار با سعى و حركت و وقوف و برائت، اتحاد و رفق و تراحم مؤمنان با هشدار و بيزارى و پرهيز از كافران، «از سراب خود رو برتافتن» با «در اقيانوس جمع فرورفتن»، درد خود را با طبيب القلوب گفتن با طبيبانه از درد مسلمين جهان پرسيدن و خلاصه سياست با ديانت و دنيا با آخرت، همسنگ و همعنان گرديدهاند. اين تنوع و پيچيدگى همواره ايجاب كرده است كه به منظور هرچه بهتر و كاملتر برگزار شدن حج، همه ساله هدايت و زعامتى، خيل حاجيان بيتاللَّه را سرپرستى كند و به آنان در سيراب گشتن از اين سرچشمه فيض الهى يارى رساند.
اكنون كه حجاج ايرانى به فضل و توفيق الهى و تحت عنايت و به بركت دعاى حضرت ولىّاللَّه الاعظم روحى فداه بار ديگر با رفع موانع توفيق آن يافته است كه در اين ميعاد عام مسلمين شركت كرده لواى حج ابراهيمى را برافرازد، جنابعالى را كه از چهرههاى سرافراز جمهورى اسلامى و داراى مواقف افتخارآميز در طول ساليان و پيشواى عظيم راحل آن بودهايد به سمت نماينده خود و سرپرست حجاج محترم ايران منصوب مىكنم.
انتظار مىرود كه حجاج محترم با راهنمايى و ارشاد جنابعالى فرصت يابند به بركت مناسك و شعائر حج، دلهاى خود را در ذلال ذكر خدا تزكيه و تطهير كرده، در كنار آن با مشاهده شكوه جماعت مسلمين كه از اقطار ميهن بزرگ اسلامى به طواف كعبه آمدهاند، فكر و ذهن خود را به
عظمت اسلام و مسلمين متوجه سازند و قدرتى را كه خداوند در يد واحده امت اسلامى به وديعه نهاده به چشم ببينند. غفلت مسلمانان از اين نيروى لايزال همواره موجب آن شده است كه دشمنان اسلام و غارتگران ثروتهاى مسلمين بتواند حيلهگرانه بر سرنوشت ملتهاى اسلامى تسلط يابند و در اين مقطع زمان كه دست پليد اردوگاه كفر و استكبار و در رأس آن رژيم جبار و عنود آمريكا در سرزمينهاى اسلامى با همين وسيله به هر تصرف دلخواه خود دست زده در جان و مال مسلمين دست تطاول گشوده است.
در حج بايد تا سر حد توان و امكان، پيوند برادرى با مسلمين ديگر كشورها استحكام يابد و ضمن استفسار از مسائل و حوادث آنان، حقايق مسلّم سياسى كه امروز در فضاى جمهورى اسلامى بر اكثر يا همه مردم آشكار است به آنان انتقال يابد و آيه كريمه «يشهدوا منافع لهم» تحقق پذيرد.
مسلمين به اتحاد كلمه ترغيب و از كيد دشمنان برحذر داشته شوند و تجارب ملت انقلابى و فداكار ما براى آنان تشريح گردد.
لازم است همه دستورهاى حضرت امام خمينى قدس سره را به نمايندگانشان در احكامصادره سرپرستى در سالهاى گذشته در مدّنظر داشته و دقيقاً آنها را به اجرا در آوريد و بر مسئولان حج اعم از مديران دولتى و روحانيون محترم و رؤساى كاروانها و همه حجاج محترم لازم است كه از راهنمايىها و دستورات جنابعالى پيروى كنند.
با دعا براى تعالى درجات روح مطهر امام عزيزمان و ارواح طيّبه شهداى مظلوم حج و ديگر شهيدان راه حق، شما را به خدا مىسپارم و توفيق شما و ديگر حجاج محترم را از خداوند مسئلت مىكنم.
والسلام عليكم و رحمةاللَّه
يازدهم شوال 1411 برابر با ششم ارديبهشتماه 1370
على حسينى خامنهاى
خطوط اساسى و مهمى كه از سوى رهبر انقلاب در خصوص برگزارى حج ترسيم گرديد به عنوان راهنماى عمل كارگزاران حج مورد توجه قرار گرفت، تحقق اهداف مورد نظر رهبرى نيازمند برنامهريزى دقيق و همه جانبه و هماهنگى عوامل دستاندركار و استفاده از نيروهاى كارآمد بود و اين همه مىبايست در فرصتى كوتاه
جامه عمل بپوشد.
خوشبختانه موضوع حج به اندازهاى مهم و پرچاذبه است كه به سرعت همتهاى بلند دلهاى پرشور را به سوى خود مىكشاند. از همين روى بود كه در عين وقفه سه ساله كه عملًا منجر به گسيختگى تشكيلات و از بين رفتن بسيارى از امكانات بويژه در انبارهاى منازل عربستان شده بود جريان امور با شتابى كمسابقه دنبال شد و به نتيجه رسيد. يادآورى مهمترين فعاليتهايى كه قبل از اعزام زائران انجام گرفت خالى از لطف نيست:
در اين زمينه چه در بخش امور اجرايى از قبيل تنظيم برنامه پرواز زائران، اسكان، امور بهداشتى و درمانى و تداركات، و چه در بخش امور فرهنگى و سياسى از قبيل آموزش مناسك، سلوك با ديگر مسلمانان و رعايت وحدت اسلامى، جلسات متعددى با حضور دستاندركاران و كارشناسان ذىربط تشكيل شد و برنامهريزى لازمصورت گرفت و خط مشى فعاليتها مدوّن گرديد.
در جلسات شوراى عالى حج كه به طور منظم هر هفته يكبار با حضور مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، وزارت امور خارجه، وزارت راه و ترابرى و سرپرست امور حج و زيارت تشكيل مىشد، مهمترين مسائل مربوط به حج مورد بررسى و تصميمگيرى قرار مىگرفت.
شايد مهمترين بخش امور اجرايى حج در عربستان موضوع تأمين مسكن مناسب و استقرار زائران در مكه و مدينه باشد. متأسفانه علاوه بر فرصت بسيار محدود و كارشكنىهاى آشكار و پنهان برخى دستگاههاى مسئول در عربستان، يك مشكل اساسى در امر تهيه مسكن اين بود كه بسيارى از منازلى كه طى سالهاى قبل مورد استفاده زائران ايرانى قرار مىگرفت در اين فاصله سه ساله در اختيار زائران كشورهاى ديگر قرار گرفته بود و جايگزينى مسكن كارى فرساينده بود. گروه مسكن حج ايران با تلاش شبانهروزى توانست منازل مورد نياز را تأمين كند.
به جز موضوع مسكن، تداركات اعم از وسايل و مواد اوليه غذايى براى پذيرايى از حدود 120 هزار زائر ايرانى تهيه و ارسال گرديد، بويژه كه بخشى از وسايل كاروانها، موجود در انبارهاى عربستان نابود شده بود.
در عين حال كه مسئولان سياسى دو كشور ايران و عربستان در مورد مراسم برائت از مشركان به طور اصولى موافقت كرده بودند اما به دليل نامشخص بودن محل برگزارى اين مراسم، مسئله همچنان در ابهام باقى مانده بود. تماسها و پىگيرىهاى متعددى از مجارى سياسىصورت گرفت، حتى هيئتى متشكل از مسئولان سياسى و اجرايى اين كشور مذاكره كرد. اما متأسفانه مكانهايى كه از سوى عربستان معرفى مىشد براى انجام مراسم مورد نياز مناسب نبود. اين پىگيرىها همچنان ادامه يافت تا سرانجام در موسم حج به نتيجه رسيد كه شرح كامل آن در متن كتاب آمده است.
اواخر ارديبهشت 1370 به منظور هماهنگى برنامهها و آمادگى نهايى كارگزاران حج، كنگره بزرگ حج در جوار مرقد حضرت امام خمينى رضى الله عنه و با حضور مسئولان و شخصيتهاى داخلى و خارجى برگزار گرديد.
برنامههاى اين كنگره در دو بخش عمومى و اختصاصى دنبال شد.
در بخش عمومى كه با حضور كليه روحانيان و مديران و بازرسان و مسئولان ستادهاى حج و مسئولان بعثه مقام معظم رهبرى تشكيل شد، ابتدا حجةالاسلام والمسلمين حاج سيد احمد خمينى طى سخنانى به عنوان خير مقدم به حاضران اظهار داشت: «تشكيل كنگره عظيم حج در اين مكان نشان دهنده اين مطلب است كه گردانندگان حج قصد دارند اين فريضه را آنچنانكه امام رضى الله عنه فرموده است مورد توجه و عمل قرار دهند».
سپس رئيسجمهور محترم حجةالاسلام والمسلمين هاشمى رفسنجانى طى سخنان مشروحى، با اشاره به تلاشهايى كه طبق نظر امام راحل براى رفع موانع ايجاد
شده بر سر راه حج زائران ايرانىصورت گرفته است، اظهار داشت: «شرايط كنونى منطقه با گذشته متفاوت است و به همين دليل خواسته امام عزيزمان امروز تحقق يافت».
پس از ايشان نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج به سخنرانى پرداخت و مبانى حج ابراهيمى از ديدگاه امام خمينى را بيان كرد. ايشان در بخشى از اظهارات خود گفت: «قطعاً روح آن بزرگوار در انتظار است كه ببيند مراسم حج امسال چگونه برگزار خواهد شد». همچنين در مورد حج امريكايى اظهار داشت: «حج امريكايى بىخاصيت و بىثمر است و به دليل اينكه توجيهگر اهداف شوم دشمنان اسلام است براى جامعه اسلامى مضرّ و زيانآور است.»
پايان بخش برنامههاى عمومى كنگره، سخنرانى آيةاللَّه جوادى آملى پيرامون اقامه حج ابراهيمى بود.
در كنار برنامههاى عمومى كنگره حج، سمينارهاى تخصصى مديران كاروانها، روحانيان، بازرسان، مبلّغان و اعضاى ستادها تشكيل شد و در مورد وظايف هريك به تفصيل تبادل نظر به عمل آمد.
نكتهاى كه در پايان اين مقدمه مىبايست بدان اشاره شود عنايت مستمر رهبر عزيز انقلاب اسلامى حضرت آيةاللَّه خامنهاى به جريان امور حج است. نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج به طور منظم كليه برنامهها و تصميمات اساسى بعثه و سازمان حج را به استحضار ايشان مىرساند و معظمٌله نظرات و رهنمودهاى خود را ارائه مىفرمودند. بىشك، يكى از مهمترين عوامل توفيق كارگزاران حج 70 بهرهگيرى از نظرات مقام معظم رهبرى بوده است. علاوه بر اين، رئيسجمهور محترم نيز در ملاقاتى كه چند روز قبل از عزيمت سرپرست حجاج به عربستان با ايشان انجام شد نظرات سازندهاى ارائه نمودند كه مورد توجه دستاندركاران قرار گرفت.
مطلب را با تأكيد بر اين نكته به پايان مىبريم كه گرچه برگزارى حج سال 70 برگ زرّين ديگرى بر تاريخ جمهورى اسلامى ايران افزود اما اين دستاورد مهم تنها در سايه لطف حضرت حق جلّ و علا تحقق يافت.
آنچه در پى مىآيد نخستين تجربه بعثه مقام معظم رهبرى در تدوين مستند تلاشهاى كارگزاران و حوادث موسم حج 1370 است كه به همت گروه كتاب حج جمع آورى و تنظيم شده و اينك به مثابه برگ سبزى تقسم علاقهمندان بيتاللَّه الحرام مىگردد.
اين همه گفتيم ليك اند بسيج بىعنايات خدا هيچم، هيچ
جانشين برنامهريزى و هماهنگى بعثه مقام معظم رهبرى
احمد پورنجاتى
پرواز نخستين كاروان، از جده تا مدينه
مراسم افتتاحيه پروازهاى حج،صبح امروز در تهران با حضور نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى، سرپرست سازمان حج و اوقاف و امور خيريه و وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى، در يكى از ترمينالهال بينالمللى فرودگاه مهرآباد برگزار گرديد. در اين مراسم پس از سخنان كوتاه آقاى خاتمى، حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى خطاب با زائرانى كه تا لحظاتى ديگر راهى بندرگاه جده مىشدند گفت:
«شما حاجيان بيتاللَّه الحرام هستيد؛ پيامآوران انقلاب اسلامى؛ پيامآوران اسلام ناب، پيامآوران حج ابراهيمى و پيامآوران اين ملت مظلوم و قهرمان و بهپا خواستهايد. بايد از اين لحظه عزم خود را جزم كنيد كه آداب اين پيامآورى را مورد عنايت قرار دهيد و با ارادهاى
آهنين عازم حج ابراهيمى باشيد.»
آقاى رىشهرى در ادامه سخنان خود اظهار داشت:
«اين يك سفر تفريحى نيست. من توصيهام به همه خدمتگزاران بيتاللَّه اين است كه نهايت تلاش خود را بكنند كه حجاج در آسايش و راحتى باشند و مطمئن باشيد كه آنان تلاش خواهند كرد. ولى عزيزان بدانيد كه سه سال دورى از حج و با امكاناتى كه سازمان حج و زيارت در اين سه سال از دست داده و فشردگى كار در اين مدت كوتاه، طبيعتاً يك سلسله مشكلات بوجود آمورده و شما اين را به حساب كوتاهى مسئولان نگذاريد. آنان بيش از اين نتوانستهاند.»
امسال با شروع پروازهاى حاجيان ايرانى، هواپيمايى جمهورى اسلامى، با نزديك به 20 پرواز، روزانه 5500 تن از زائران خانه خدا را از فرودگاههاى مشهد، اصفهان، كرمان، شيراز، تبريز و تهران به عربستان انتقال مىدهد. اين توضيح لازم است كه اولين پرواز حجاج ايرانى ساعت يك و پنجاه دقيقه بامداد امروز از شهر شيراز به سوى جدهصورت گرفت.
امروز حركت اولين گروه ايرانيان از فرودگاه جده به مدينه با تأخيرصورت گرفت كه علت آنصادر نشدن به موقع بليت از سوى «مكتب الوكلاء» بود. همچنين كيفيت اتوبوسهايى كه زائران ايرانى را به مدينه منوره مىرساندند مطلوب نبود. اتوبوسهاى معروف به «مغربى»، كه قديمىترين وسايل حمل و نقل موجود در عربستان هستند، مركب اولين گوره از زائران تا مدينه بودند. مذاكره مسئولان ايرانى با ستاد حمل و نقل و پىگيرى آنان از طريق مكتب الوكلاء، اين اشكال را براى روزهاى آتى برطرف خواهد كرد.
حاجيان ايرانى پس از گذشت ساعاتى، سوار بر اتوبوسها، راهىِ مدينه شدند. فاصله بندر جده تا مدينه منوره 425 كيلومتر است. جادهاى كه اين دو
شهر را به يكديگر وصل مىكند بزرگراه تازهسازى است كه ازصحراى خشك و سوزان اين منطقه مىگذرد. در طول اين جاده مجتمعهاى بزرگى شامل سالن غذاخورى و فروشگاه و مسجد، هر از چند كيلومتر، آماده پذيرايى از حجاج هستند. با اينكه بهداشت مورد نياز اينگونه اماكن در مجتمعها ديده نمىشود، ولى كاروانهاى مختلف بر سر راه خود به مدينه منوره، براى رفع عطش، خستگى و يا اداى نماز، اتوبوسهاى حامل زائران خود را در مقابل اين اماكن نگه مىدارند.
مدينه، چشم انتظار، آغوش خود را به روى ايرانيان گشوده است. تا ساعاتى ديگر حاجيان ايرانى سر بر دامن پر مهر رسولشان خواهند گذاشت و عقده سه سال دورى را با دستان گريه خواهند گشود.
به منظور آشنايى و انجام هماهنگىهاى لازم، امروز خبرنگاران در نشستىصميمانه با حجةالاسلام والمسلمين آقاى محمدى رىشهرى شركت كردند. در اين جلسه- كه در تهران برگزار شد- پس از معرفى حاضران، نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى مطالبى را با خبرنگاران مطرح كرد. ايشان درصحبتهاى خود به اهميت خبررسانى به افراد جامعه، بويژه اخبار مربوط به حج سال جارى، اشاره كرد و گفت:
«انتظار ما، واقعگويى و واقعنمايى است .... خبرنگار متعهد كسى است كه سعى كند سليقههاى شخصىاش را در كارش دخالت ندهد و حتى مطلبى را كه مخالف سليقه خود مىيابد اما آن مطلبْ واقعى است آن را نقل كند، حتى اگر آن مطلب راصد درصد مخالف عقيده خود بيابد يا به تعبير قرآن و روايات اگر مطلبى با هواى نفس او تطبيق نمىكند آن را گزارش كند.»
ايشان در ادامه سخنان خود به مصالح عمومى و نظام و انقلاب
اسلامى اشاره كرد و افزود:
«انعكاس بعضى از واقعيتها در بعضى از مواقع به حال جامعه مضر است. مثلًا نبايد اخبار به گونهاى باشد كه دلهره ايجاد كند. در ابعاد تبليغاتى حج، واقع مسئله اين است كه دنيا با ما سرِ جنگ دارد. خبرنگاران بايد به اين مسئله به خوبى توجه كنند .... در رابطه با مسائل سياسى، ممكن است يك خبر موجب نگرانى شود؛ لذا بايد در انتقال آن عجله نكرد وصبر كرد در مورد مقتضى ارائه شود ....»
آغاز به كار رسمى ستاد حج مدينه
امروز ستاد حج رسماً كار خودش را در مدينه شروع كرد. هدف اصلى اين ستاد كه همهساله بار سنگين مسائل اجرايى را بر دوش دارد، هموار كردن راهها براى برگزارى و اجراى هرچه دقيقتر و منظمتر مراسم و كليه مسائل اجرايىِ مربوط به زائران و مديران كاروانها است.
با يك نگاه به استخوانبندى اين ستاد و كارهاى محول شده به هر واحد آن، مىتوان به حج كارىِ اين ستاد پىبرد. مسئوليت كلى ستاد به عهده سرپرست آن است كه قائم مقام، او را در انجام اين مسئوليت يارى مىدهد. علاوه بر قائم مقام، ستاد داراى دو معاونت ذيل مىباشد:
معاونت ادارى و مالى
معاونت رفاه و تداركات
گروه رسيدگى به شكايات و گزارشها و ارزشيابى نيز در كنار اين معاونت مشغول به كار است. تعدادى از واحدهاى ستاد، به دليل نوع وظيفه خود تحت نظر قائم مقام انجام وظيفه مىكنند. اين واحدها عبارتند از:
الف. واحد آمار:
مهمترين وظايف اين واحد عبارت است از:
تهيه ليست كامل از كاروانها شامل: مدير، شماره گروه، تعداد زائر و اولويت مدينه يا مكه.
دريافت تاريخ و ساعت ورود كاروانها از جده به مدينه از واحد حمل و نقل 48 ساعت قبل از ورود هر كاروان و انتقال اطلاعات به واحدهاى تداركات، بازرسى، شكايات و ساير واحدها جهت شروع كار و انجام به موقع وظايف محوّله.
تنظيم تابلوى روزانه ورود و خروج به كاروانها از جده به مدينه و از مدينه به مكه و از مكه به مدينه و از مدينه به جده جهت شناخت دقيق و به موقع مسئولان از وضع آمارى زائران.
دريافت روزانه آمار و عملكرد كليه واحدهاى ستاد و درج تابلوى راهنما جهت اطلاع و آمادگى كامل مسئولان از وضعيت كلى وصدور دستورهاى به موقع به واحدها.
ب. واحد امداد:
اين واحد به منظور ايجاد تسهيلات و ارائه خدمات لازم به زائران گمشده تشكيل شده است و با بررسىهاى مقدماتى كه قبل از حركت به عربستان انجام مىدهد و بعد از ورود به مدينه آن را تعقيب مىكند و به مرحله اجرا در مىآورد، تدابير لازم را جهت جلوگيرى از گمشدن، يافتن گمشدگان، امداد جسمى و راهنمايى و هدايت آنان به محل اقامتشان اتخاذ مىنمايد.
واحد امداد در مدينه داراى يك دفتر مركزى و تعدادى ايستگاه ثابت در كنار گورستان بقيع و محلهاى پر تجمع زائران ايرانى است كه اعضاى امداد در سه شيفت جداگانه تمام وقت در محلها با اونيفوم مخصوص مستقرند.
اعضاى اين واحد در عرفات و منى هم فعال خواهند بود.
ج. واحد خوابگاه:
اين واحد تقسيم اتاقها و مشخص كردن محل استراحت اعضاى ستاد و استقبال و پذيرايى و اسكان ميهمانان را به عهده دارد.
د. واحد روابط عمومى و مترجمان:
كليه امور تبليغى، برگزارى مراسم خاص و ترجمه كليه نامههاى ستاد و مكاتبات با مسئولان و مقامات محلى به عهده اين واحد است.
ه. واحد پذيرش ميهمانان:
زائران ايرانى كه از مجارى ديگر- غير از سازمان حج- به مدينه وارد شدهاند و علاقهمند به اقامت در كاروانهاى ايران هستند به اين واحد معرفى مىشوند و كاروان مناسب در اختيارشان قرار مىگيرد.
معاونت ادارى:
اين معاونت سه واحد را تحت پوشش دارد:
الف. واحد پاسخگويى به مراجعان و انتظامات.
اعظاى اين واحد ضمن حفظ انتظامات و راهنمايى مراجعهكنندگان، پاسخگويى به سئوالات آنان را نيز به عهده دارند.
ب. واحد امور مالى:
اين واحد طبق دستورالعمل نسبت به پرداخت كليه هزينههاى جارى ستاد و اعتبار كاروانها اقدام مىكند.
ج. واحد امور ادارى و خدمات:
اين واحد چند واحد كوچكتر را زير پوشش دارد، از جمله:
مخابرات كه كليه خطوط ارتباطى بين ستاد و ساير مراكز مربوط به ايرانيان را عهدهدار است.
پست تصويرى
مركز تلفن
تأسيسات
معاونت رفاه و تداركات:
اين معاونت از پنج واحد تشكيل مىشود:
واحد اسكان
واحد توزيع و تداركات
واحد وجوه گمشده
واحد رفاه پزشكى
واحد حمل و نقل كه از پركارترين معاونتهاى اين ستاد به شمار مىرود.
گروه رسيدگى به شكايات و گزارشها نيز قبل از ورود كاروانها مستقر شده و طبق برنامهريزى به وظايف خود عمل مىكنند.
آفتاب مدينه كه امروزصبح اولين نگاهش به زائران ايرانى افتاده بود، آرامآرام چشمان روشنش را بر مخمل سُرمهاىِ آسمان مىبندد تا راه براى بالا آمدن قرص ماه باز باشد.
توفيق حضور در شهر پيامبر
بانگ مؤذن از مأذنهها به گوش دلها رسيده و مؤمنان به نمازصبح ايستادهاند. ركوع و سجود در جايگاهى كه شاهد و شنواى تسبيح و تهليل پيامبر بوده، جانها را جلا داده است. اما قلبهاى ايرانيان امروز به شوقى مضاعف مىزند. امروز چشمها به اشتياقى دوگانه گشوده شده است: زيارت مسجد پيامبر و زيارت بقيع.
اما نه تنها از پشت نردهها كه از نزديك.
«درِ بقيع را باز مىكنند ... از امروز در دو نبت، يكبارصبحها از 30/ 4 تا 6 و بار ديگر هم از ساعت 30/ 4 تا 6 بعد از ظهر ...». اين كلام، سفرى سريع را از دهانها به گوشها طى مىكند و به خبر شادمانهاى تبديل مىشود كه هر زائر ايرانى آن را به گوش ديگران مىرساند.
آرزوى ساليان دراز برآورده شده است. انبوه حاجيان در دو
نوبت پيش پاى امامان معصوم خود مىايستند و خالصانه با ايشان به گفتگو مىپردازند. كسى زيارتنامه مىخواند، ديگرى روضهاى زمزمه مىكند و آنسوتر، كسى كه در دلش غوغايى برپا است، با فريادهاى خاموش و به زبان اشك، راز مىگويد.
مردان،صحن و سراى بقيع را پر مىسازند و زنان هنوز پشت ديوارها و نردههايى كه بقيع را محاصره كرده است، مويه مىكنند، چون از نظر مأموران سعودى زيارت براى زنان جايز نيست؟ اگرچه آنان زيارت را تا چندى پيش براى هيچكس جايز نمىشمردند. «(1)» درهاى بقيع را گشودهاند تا ايرانيان و به همراه آنان جمعى از مسلمانان ديگر كشورهاى اسلامى به زيارت بقيع نايل شوند. با وجود اين، سنت جاهلىِ ممانعت از زيارت زنان، انبوهى از زنان ايرانى را كماكان پشت درهاى بقيع نگه داشته است.
يكى از نكات جالب در زيارت بقيع عرقد، احياى سنت زيارت بزرگان است. هر روزه ايرانيان و جمعى از مسلمانان ساير كشورهاى اسلامى در ضلع شرقى قبرستان بقيع تجمع مىكنند و عاشقانه به خواندن زيارتنامه مىپردازند. متأسفانه فرهنگ «گريستن» در ميان برخى از مسلمانان به فراموشى سپرده شده است. نگاه بهتآلود و پرسشگرانه اين قبيل افراد در واقع نشانهاى از يك اختلاف فرهنگى در ميان امت اسلامى است كه بايد از سوى رهبران چارهاى براى آن انديشيده شود. اگرچه بسيارى از پيروان مذهب اربعه منعى براى زيارت احساس نمىكنند اما اين عمل مقدس (زيارت) از جايگاهى درخور و افكار و اعمال آنان برخوردار نيست.
برخى از زائران ايرانى در جريان زيارت از بقيع، به حدى از خود بىخود مىشدند كه به برداشتن خاك اقدام مىكردند. همچنين، در مواردى، بعضى از زنان كه از زيارت محروم شدهاند به بستن پارچههايى به نردههاى بقيع- به عنوان دخيل- دست مىزنند. گزارشهاى متعددى از انجام اين قبيل اعمال كه در ديد ديگر مسلمانان كاملًا نامفهموم بوده و عمل خرافى تلقى
1) چندى پيش مفتىِ عربستان- بنباز- طى فتوايى زيارت صالحان را جايز اعلام كرد!
مىگردد به بعثه مقام معظم رهبرى مىرسد.
در ساليان اخير بسيارى از آثار اسلامى در نزاع با مظاهر تمدن جديد محو شدهاند. شهر يثرب كه هويت خود را مديون نبى اكرمصلى الله عليه و آله است و آوازه خود را از دعوت اسلام يافته، هر روز بيش از پيش به شهرهاى ديگر جهان شبيه مىشود. بزرگراهها، ساختمانهاى بلند بتونى، پاركها و ديگر علايم و نمادهاى شهرسازى جديد بر جايگاه آثار باقيمانده و مربوط بهصدر اسلام بنا مىشوند. در جريان هجوم آسفالت و سيمان و آهن، كه نشانههاى انديشهاى ديگرند، آثارى از ميان مىروند كه هريك سندى گويا از تاريخصدر اسلاماند.
زائران ايرانى كه شوق يادآورى دوران شكوهمند شكلگيرى و رشد اسلام در جانشان خانه دارد، از همان روزهاى اول ورود به مدينه منوره نشان از اين يادگارها مىگيرند: كوه احد، خندق، مساجد هفتگانه، مسجد قبا، مسجد ذوقبلتين، محله بنى هاشم، خانه ائمه و ....
خانه ابوايوب كه مسجد پيامبر روبروى آن بنا شد، ويران شده است تا مسجد پيامبر توسعه پيدا كند! گفته مىشود كه در كنار خانه ابوايوب انصارى، منزل امامصادق عليه السلام قرار داشته كه آن خانه نيز چون بسيارى ديگر از آثار تاريخى با پنجههاى فولادين ماشينهاى سنگين ويران شده است. برجاى آثار ويران شده، به سرعت اسكلتى از ميلگردها بالا مىرود، روى آن را بتون مىگيرند و سپس محصول كار را با سنگهايى كه از ايتاليا خريدارى شده است مىپوشانند. در اين گسترش آنچه كه مدّنظر نيست حفظ و حراست از يادها و ارزشهاى اصيلى است كه به طور طبيعى در معمارى مذهبى و بويژه در معمارى اسلامى نهفته است.
وقتى به ديدن «جبهه احد» مىروى هيچ نشانهاى تو را به اينكه نبرد در كجا واقع شده، دشمن از كجا اسلاميان را غافلگير كرده، مكان پيامبر در
هنگامه آن نبرد كجا بوده، ايشان به هنگام عقبنشينى در كجا موضع گرفته و ابوسفيان را مخاطب قرار داده و ... راهنمايى نمىكند. اما آنتنهايى كه در زير سايه كوه احد- اين شاهد و موزه مظلوم جنگ اسلامى- سر برافراشتهاند، چشمهاى تو را مىآزارند. و بلاهايى را مىبينى كه به رغم وجود فضاى كافى در دشت مدينه، در پاى كوه احد، جايى كه مىتوانست و مىبايست يادآور و احيا كننده رشادتهاى مسلمانانصدر اسلام باشد، سبز شدهاند.
به زيارت مسجد قبا كه مىروى، انتظار دارى آن فضاى كوچك را كه سرشار ازصميميت و دنيايى بزرگ ازصفا بوده است ببينى، اما با كمال تعجب مىبينى كه ساختمان عظيمى جاى آن مسجد كوچك بنا شده است؛ ساختمانى كه افتخار آن برخوردارى از سقف متحرك است و امتيازش سنگهاى ايتاليايى و چلچراغهاى ...!
«ذوقبلتين» تنها نامى است كه بر ساختمان بزرگ و اشرافى جديدى اطلاق مىشود؛ ساختمانى كه پس از ويران كردن مسجد ذوقبلتين برآمده است و تنها يك محراب در آن به چشم مىخورد. محراب پيشين و جاى آن يادآور حكم خداوند به استقلال اسلام از ساير اديان بوده است كه بايد محو گردد!؟
امروز دستهاى از حاجيان ايرانى به جستجوى خندق، اين يادگار نبرد دفاعى و پيروزمند اسلام، مىروند اما جز پيكره سياه بزرگراهى كه چون بختك بر روى آن زنده كننده خون جوشان رشادتها افتاده است، چيزى نمىبينند. آنان دلتنگ به مسجد حضرت زهرا عليها السلام آمدند تا با نمازى از خداى بزرگ طلب يارى كنند، ولى با تعجب مىبينند كه پنج مسجد «(1)» منتسب به حضرت رسولصلى الله عليه و آله، حضرت امير عليه السلام حضرت زهرا عليها السلام، سلمان و ابوذر در فضايى همانند يك پارك جنگلى قرار گرفتهاند. اين محيط فضايى شده است
1) از جنگ خندق يا احزاب كه مسلمانان با كندن گودالى به دول مدينه آن را از آسب دشمن به دور نگاه داشتند، بجز خندق، هفت مسجد به يادگارباقى ماند: مسجد فتح كه پيامبر در آن پيروزى مسلمانان را از خدا خواستند، مسجد حضرت زهرا عليها السلام كه ايشان در آنجا به عبادت مشغول بودند و پنج مسجد ديگر.
كه نه معنويتى را به بيننده القاء مىكند و نه واقعيتى را به او مىنماياند؛ فضايى كه به انديشه و انديشيدن بهايى نمىدهد و بيشتر تفرّجگاهى است تا محل عبرت.
مسجد حضرت زهرا عليها السلام، اتاقكى است با طول تقريبى سه متر و عرض دو متر، بدون سقف و محراب و با ديوارهاى گچى كه كلماتى بر آن نوشته شده و توسط ديگران بر آنها خط كشيده شده است؛ فضايى كه هنوز مظلوميت از آن مىتراود!
طى حج، گفتگوهاى دوستانه و همدلانه حاجيان كشورهاى مختلف، دريچهاى به دلها و روزنهاى به دردهاى جهان اسلام است. دو تن از حاجيان مصرى در گفتگويى با يك حاجى ايرانى عنوان نمودند:
«سال گذشته مىتوانستم به حج بيايم؛ همه كارها را هم انجام داده بودم ولى منتظر ماندم تا ببينم كه آيا حاجيان جمهورى اسلامى ايران هم به حج مىآيند يا نه. وقتى رسماً اعلام شد كه ايران در حج آن سال شركت نمىكند، حج را به سال بعد موكول كردم. خوشبختانه امسال شما به حج آمديد و من هم افتخار تشرّف به حج را پيدا كردم.»
انعكاس مسائل حج و چگونگى برگزارى آن، نيازى بوده است كه براى پاسخگويى بدان، عدهاى از خبرنگاران به حج اعزام شدند. امروز در فرودگاه جده مأموران سعودى وسايل خبرنگاران و تصويربردارانصدا و سيما را توقيف كردند.
گروه اعزامىصدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران به همراه عدهاى از خبرنگاران ديگر رسانهها و نيز كارگزاران امور خبرنگاران بعثه، ساعت 19 روز هفتم خرداد از فرودگاه تهران به سمت جده حركت كرده و در اولين ساعات بامداد روز هشتم خرداد وارد فرودگاه جده شدند. گروه اعزامىصدا و سيما وسايل و ابزار مورد نياز خود را مانند يك دستگاه دوربين فيلمبردارى، يك
دستگاه ضبط (ناگرا)، عدسىهاى مورد نياز (لنز) و ديگر ملزومان فنى به همراه داشتند. همچنين عكاسان رسانههاى گروهى ديگر هم دوربينهاى عكاسى و ملزومات مربوطه را جهت پوشش تصويرى و ارسال به موقع و بهينه اخبار با خود آورده بودند.
مأموران سعودى با انتقال امكانات و وسايل مربوط به گروهصدا و سيما، با اين توجيه كه اينها وسايل شخصى نبوده و حرفهاى هستند و لذا ضرورتى ندارد كه يك زائر آنها را با خود حمل كند، به توقيف وسايل اقدام مىكنند.
از سوى برخى از مسئولان بعثه كه در فرودگاه حضور داشتند موضوع به طور غير رسمى پيگيرى شد و در آخرين ساعات روز 8/ 3/ 70 مقرر گرديد كه با ارائه نامهاى از ستاد حج مستقر در جده و يا از كنسولگرى جمهورى اسلامى ايران در جده، وسايل توقيف شده ترخيص گردد. مأموران سعودى براى اين كار ضربالاجلى ده روز تعيين كرده و طى اين مدت وسايل ضبط شده را به انبار گمرك فرودگاه جده تحويل دادند. پيگيرى براى ترخيص هرچه سريعتر وسايل توقيف شده ادامه دارد.
امروز ستاد حج وزارت خارجه در فرودگاه جده مشغول به كار شد. اين ستاد اجرايى كه به منظور تسهيل در ورود حجاج ايرانى و انتقال آنان به مدينه و مكه تشكيل شده مركب از اعظاى سياسى، كنسولى، حقوقى و مطبوعاتى سركنسولگرى جمهورى اسلامى ايران در جده است. اين ستاد به رغم مشكلات فراوان بهصورت شبانهروزى مشغول كار شده است.
مسكن زائران، در بازار مدينه، زمزمه كميل
با توجه به غيبت سه ساله ايران، خبرناگهانى شركت حجاج در مراسم حج سال 70، فرصت بسيار اندكى را براى كارگزاران حج جهت تدارك خدمات لازم باقى گذاشت. با وجود اين زمان اندك، بخشهاى مختلف ستاد حج و بعثه جمهورى اسلامى، با كار و تلاش روز افزون و با اعتماد به يارى خداوند موفق شدند مقدمات ضرورى براى اعزام يكصد و بيستهزار زائر ايرانى را فراهم سازند. از نگرانىهاى عمدهاى كه پيش از شروع پروازهاى حج وجود داشت تهيه مسكن مناسب براى كاروانها بود. سالهاى گذشته، اعظاى ستاد مسكن، از ماه رجب براى اجاره واحدهاى مسكونى به مكه و مدينه مىرفتند تا مناسبترين ساختمانها را براى سكونت زائران و نيز فعاليت بعثه، ستاد، بيمارستانها و ديگر بخشهاى خدماتى اجاره كنند. امسال دست ستاد مسكن
همچون سالهاى گذشته باز نبود. علاوه بر اندك فرصتى كه براى تهيه ساختمانهاى مسكونى وجود داشت، سعودىها نيز مقررات و قوانين تازهاى را براى اسكان حاجىهاى ايرانى در نظر گرفته بودند. از جمله موانعى كه سعودىها در سال جارى بر سر راه تهيه مسكن ايرانيان بوجود آورده بودند اين بود كهصاحبان برخى از منازل را از اجاره دادن ساختمانهايشان به ستاد مسكن ايران منع كرده بودمد. تلاشها و مذاكرات متعدد با مقامات سعودى بالاخره منجر به بازشدن راههاى بسته شد و در آستانه ورود اولين كاروانها به مدينه منوره، تهيه واحدهاى مسكونى براى 120 هزار زائر ايرانى در مكه و مدينه با موفقيت به پايان رسيد. از اين رو، طبيعى بود كه برخى از واحدهاى مسكونى، از نظر دورى مسافت نسبت به حرم نبوى و مسجدالحرام و همچنين از جهت كيفيت، چندان مطلوب نباشد.
آقاى رضا سلطانى شيرازى، مسئول ستاد مسكن مكه، در مورد دورى برخى از اماكن مسكونى حجاج به مسجدالحرام مىگويد:
«اگر زائران ما تا مرز 50 هزار نفر باشند ما مىتوانيم تا شعاع چهاركيلومترى مسجدالخرام خانهها را تهيه كنيم. چنانكه اين تعداد بهصدهزار نفر برسد ما تا شعاع 6 كيلومترى حرم، قدرت تهيه واحدهاى مسكونى را خواهيم داشت. اما تعداد حاجيان چنانكه از اين رقم بالاتر رود، آن وقت تمامى مكه بايد در حوزه خانههاى استيجارى ما قرار گيرد. مورد ديگرى كه بايد بگويم اين است كه واحدهاى مسكونى نزديك حرم همگى از كيفيت مطلوب برخوردار نيستند، مضاف به اينكه قيمت آنها نيز بالاست.»
گفتنى است شمار زائرانى كه در مدينه تجمع مىكنند (مدينه اول) تقريباً نيمى از همه زائرانى است كه به حج مىآيند. لذا تهيه مسكن در شهر مدينه با مشكلات كمترى نسبت به مكه روبرو است؛ چرا كه هنگام شروع مناسك حج، همه حاجيان در يك زمان واحد در مكه تجمع مىكنند. مسكن حاجيان ايرانى بر مبناى استان، قرعهكشى و تقسيم مىشود. به همين دليل، زائران هر استان معمولًا در محلههاى واحد اسكان مىيابند.
با اينكه تعداد اندكى از ساختمانهاى تهيه شده زائران ايرانى از
كيفيت مطلوب برخوردار نبود، ولى در مقايسه با واحدهاى مسكونى حاجيان ديگر كشورها، ايرانيان در ساختمانهاى مجهز و مطلوبترى اسكان مىيابند.
آقاى شيرازى در اين مورد مىگويد:
«در طول سالها تجربهاى كه دارم، ديدهام كه تشكلات حج ما به شكل الگو براى ساير ملل در آمده است. تا آنجا كه من اطلاع دارم مسكن زائران هيچ يك از كشورها مثل مسكن زائران ايرانى مطلوب نيست. نه تنها مسكن بلكه تغذيه هم اين طور است. معيار ما براى محل استراحت زائران 5/ 2 متر مربع براى هر زائر است، اما واحدهاى مسكونىِ در اختيار ما مساحتى بيش از اين را نشان مىدهد.»
سنت خريد سوغاتى در بين ايرانيان از عوامل مهمى است كه زائران را به بازار مدينه مىكشاند. ايرانىها خيلى زود با به دست آوردن قيمتها و مقايسه آن با كالاهاى مشابه موجود در بازار ايران، اقدام به خريد سوغاتى و اجناز مورد نياز خود مىكنند. امسال، از همان روزهاى اول، قيمتهاى گران كالاها در مغازههاى مدينه تقريباً همه زائران ايرانى را به تعجب واداشت. بهاى موجود اجناس با قيمتهايى كه زائران پيشبينى مىكردند تفاوتهاى زيادى دارد، كه با افزايش تعداد حجاج كشورهاى مسلمان در مدينه قيمتها نيز با روند كُندى در حال فزونى است.
بعضى از تجار عمدهفروش بازار مدينه، جنگ نفت را علت اصلى رشت بىرويه قيمتها مىدانند؛ در حالى كه برخى از خردهفروشان دليل گرانى را بالارفتن ميزان مالياتهاى وضع شده از سوى دولت سعودى عنوان مىكنند. يك فروشنده وسايلصوتى و تصويرى علت سومى را نيز به علل گرانى كالاها در بازار مدينه اضافه مىكند. او اعتقاد دارد افزايش نرخ اجناس از سوى توليدكنندگان اصلى از جمله ژاپن و چين است.
علت هرچه باشد قيمت اجناسى كه در بازار مدينه عرضه مىشود در
مقايسه با بازار ايران- با احتساب نرخ آزاد- تفاوت چندانى ندارد. در يك نگاه به ويترين مغازهها، به راحتى مشاهده مىشود كه بهاى يك دستگاه تلويزيون رنگى سونىِ 21 اينچ معادل هشتادهزار تومان مىباشد كه اين قيمت گرانتر از بازار كيش و برابر با بازار تهران است. اين مقايسه را مىتوان به بقيه اجناس موجود در بازار مدينه نيز تعميم داد. با اين حال، بسيارى از زائران ايرانى در حاشيه زيارتهاى خود سرگرم خريد هستند.
يكى از زائران مىگويد: از سنتهاى پسنديده كشورمان بردن سوغات است، ولى با توجه به قيمتهاى موجود نمىدانم مىتوانم با دست پُر به ايران بروم يا نه!
برخى از ايرانيان با ديدن بهاى كالاها ارز همراه خود را از طريقصرّافهاى بازار مدينه به ريال ايرانى تبديل كردند تا وسوسه خريد، آنها را دچار زيانهاى احتمالى نكند.
بررسى اجمالى كالاهاى مدينه در بازار مدينه نشان مىدهد كه بيشتر اجناس، ساخت كشورهاى جنوبشرقى و شرق آسيا هستد: ژاپن، چين، هنگگنگ، كره جنوبى، تايوان و سنگاپور. متأسفانه جاى خالى كشورهاى اسلامى در عرضه كالاهاى خود كاملًا مشهود است. به نظر مىرسد جمهورى اسلامى ايران قدرت كافى براى شركت در بازار اقتصادى كشورهاى مسلمان را دارا است. كيفيت بسيارى از اجناس همچون انواع پوشاك و كفش كه در داخل كشور توليد مىشود، مرغوبتر از كالاهاى مشابه آن در بازار مدينه است.
در اينجا لزوم مشاركت كشورهاى اسلامى در زمينه صدور كالا به يكديگر و در نهايت ايجاد بازار مشترك اسلامى براى تأمين منافع متقابل كاملًا احساس مىشود. ولى متأسفانه منافع اقتصادى حج كه مىبايست بين جوامع اسلامى توزيع گردد، از آنِ كشورهاى غير اسلامى است.
پس از سه سال خاموشى و سكون در پشت قبرستان بقيع، امشب بار
ديگرصداى گريه زنان دلسوخته، غربت ديرين اهلبيت را در مدينه زنده كرد. اولين دعاى كميل زائران ايرانى امشب به شكل خودجوش و غيررسمى در كنار مرقد پاك ائمه بقيع برگزار گرديد. مراسم دعا ساعت ده شب آغاز شد. از ساعتى قبل، خيابانهاى طاراف بقيع شاهد حضور دلباختگان خانواده پيامبر بود كه با گذشت زمان بر شمار آنها افزوده مىشد. در ميان حاضران، گروههايى چند از ديگر كشورهاى مسلمان نيز به چشم مىخوردند كه در كنار برادران مسلمان ايرانى خود به زارى و تضرّع مشغول بودند.
مراسم، با اينكه به طول انجاميد، ولى با شور و حال شركتكنندگان همراه بود. ياد امام راحل و دعا براى سلامتى رهبر انقلاب پايان بخش دعاى كمل در ساعت دوازده شب بود.
گفتنى است كه پاركينگ مقابل قبرستان بقيع كه در سالهاى گذشته به عنوان محل تجمّع مؤمنان مورد بهرهبردارى قرار مىگرفت، پيش از شروع مراسم، از اتومبيلهاى سعودى پر شد تا براى زائران قابل استفاده نباشد.
بنابر گزارشهاى رسيده، امروز در بازرسى مأموران سعودى از يك زائر ايرانى در فرودگاه جده، مقدارى ترياك كشف شد. اين فرد توسّط مأموران سعودى دستگير و براى طى مراحل قانونى كشور عربستان به مراجع قضايى سپرده شد.
گفتنى است كه كشف مواد مخدّر در فرودگاه ايران موجب جلوگيرى از سفر حج و تعقيب قانونى است و برابر مقررات عربستان باعث حبث طويلالمدت خواهد بود. اين موارد بايستى پيش از آغاز سفر توسط مديران كاروانها به زائران تذكر داده شود.
از جمله مشكلاتى كه در نخستين روزهاى ورود به مدينه منوره، حاجيان ايرانى دچار آن مىشدند گم كردن نشانى محل سكونت خويش است.
ستاد امداد گمشدگان مستقر در مدينه، با هدايت اين افراد گمشده، آنها را به كاروانهاى خود مىرسانند.
امروز 176 حاجى ايرانى در مدينه دچار اين مشكل شدند كه توسط افراد امدادگر به محل سكونت خود راهنمايى گرديدند.
نماز جمعه در حرم نبوى، درگيرى لفظى در بقيع
از پيش از ظهر امروزصفوف زائران مسجد پيامبر متراكمتر از روزهاى پيش شد. زائران ابتدا درون حرم را از عطر اخلاص و ارادت خود انباشتند و سپس شبستانها و محوطه مسقّف پيرامون حرم را براى حضور عابدانه خود انتخاب كردند. با گذشت اندكى از زمان و از حوالى ساعت 30/ 10، آفتاب داغ مدينه شاهدصبوران ذكرخوانى بود كه براى اقامه سنّت نبوى لحظه شمارى مىكردند.
خطيب جمعه پس از خوشامدگويى به حجاج و كسانى كه مهمترين واجب الهى را انجام مىدهند، بر لزوم تعاون و همكارى با حجاج در خير و تقوا تأكيد كرد و افزود كه حجاج نيز بايد آداب حج را رعايت كنند.
امام جمعه مسجد پيامبر در ادامه سخنان خود به بيان رواياتى از رسول اكرمصلى الله عليه و آله و
حضرت على عليه السلام در باب اهميت حج پرداخت و قسمت اصلى خطبه را به ضرورت اخلاص در اعمال حج و پرهيز از اعمال شركآلود اختصاص داد. او بدون اشاره به جزئيات اعمال شركآلود، خطبه نخست را به پايان برد.
خطيب مسجد پيامبر خطبه دوم را با دعوت خود و نمازگزاران به رعايت تقواى الهى آغاز كرد و با قرائت آيه كريمه «انَّ اللَّه ومَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبى ...» مردم را بهصلوات بر نبى اكرمصلى الله عليه و آله دعوت نمود. ايشان خطبه خود را با دعا براى مسئولان حكومت سعودى پايان داد.
در نخستين ساعات امروز، حاجيان ايرانى در دستههاى كوچك چندنفره با تجمع در مقابل بقيع، به خواندن دعاى ندبه پرداختند.
از امروز به حاجيان ايرانى خبر داده شد كه مىتوانند با استفاده از روش «فاكسى مايل» به ارسال نامههاى خود به ايران اقدام نمايند. به اين وسيله، در فاصله يك روز، زائران مىتوانند پيام خود را به عزيزانشان برسانند.
از سوى ستاد مدينه منوره به زائران اطلاع داده شده است كه به منظور جلوگيرى از ازدحام جمعيت، مىتوانند نامههاى خود را به مسئولان كاروانهاى خويش بدهند تا آنان به مراجعه به ستاد حج، نسبت به مخابره تصويرى آنها اقدام كنند.
مأموران سعودى، هنگام بازرسى وسايل شخصى يك زائر ايرانى از كاروان 17513 به يك جاكليدى برخورد مىكنند كه آويز آن از مرمىِ فشنگ (قسمتى از گلوله تفنگ كه به سمت هدف پرتاب مىشود) ساخته شده است. مأموران سعودى زائر ياد شده را به اتفاق همسرش، مدير كاروان و خدمه آن دستگير و به فيلمبردارى از اشياء مشكوفه وصحنه بازجويى اقدام مىكنند. دستگير شدگان پس از تشكيل پرونده مفصل آزاد شدند.
تا به امروز چندين مورد درگيرى لفظى بين عدهاى از زائران ايرانى و مأموران سعودى كه در قبرستان بقيع اتفاق افتاده گزارش شده است. اين
درگيرىها كه علت عمده آن برداشتن خاك از قبرستان، خواندن نماز بر سر مرقد ائمه، بستن دخيل و موارد مشابه بوده با مداخله عدهاى از برادران ايرانى خاتمه يافته و از بروز تنش جلوگيرى شده است. تا به امروز بيش از 176 هزار زائر از كشورهاى مختلف جهان به جده وارد شدهاند. از اين تعداد، 164 هزار و هفتصد و نود و شش تن از طريق هوا، 9900 نفر از طريق دريا و 1459 نفر از طريق خشكى به عربستان وارد شدهاند.
همچنين تا امروز 25400 زائر ايرانى در قالب 216 كاروان به مدينه منوره رسيدهاند و در محلهاى از پيش تعين شده استقرار يافتهاند.
ورود نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى به مدينه، برگزارى نخستين جلسه شوراى معاونان، انتشار شمارهصفر خبرنامه «زائر»
امروزصبح نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى در رأس هيئتى با يك پرواز اختصاصى وارد فرودگاه مدينه شد و از سوى جمعى از مقامات رسمى عربستان، مسئولان بعثه حضرت آيةاللَّه خامنهاى، روحانيون و زائرانى كه براى ديدار با ايشان به فرودگاه آمده بودند، مورد استقبال قرار گرفت.
پس از ورود ايشان به فرودگاه مدينه، حجةالاسلام والمسلمين تسخيرى معاونت روابط بينالمللى بعثه به نمايندگى از سوى مستقبلان، ضمن خير مقدم، از مسئولان كشور عربستان به خاطر ارائه امكانات و فراهم ساختن وضعيت مناسب در جده و مدينه براى حجاج ايرانى قدردانى كرد. سپس سرپرست حجاج ايرانى طى سخنانى ضمن اظهار خوشوقتى از حضور در شهر
مدينه گفت:
«اينجا سرزمين وحى و مهبط انبياء است؛ سرزمينى است كه در هر قسمتش جاى پاى پيامبرى از پيامبران خدا است. اميدوارم كه انشاء اللَّه بتوانيم برنامههايى را كه اسلام و قرآن از ما و از همه زائران بيتاللَّه الحرام
خواسته است، در سرزمين وحى پياده كنيم.»
پس از سخنان كوتاه آقاى رىشهرى و تشكر ايشان از استقبال كنندگان، يكى از مقامات بلندپايه عربستان ورود نماينده مقام معظم رهبرى به شهر مدينه را به ايشان و همراهان خوشامد گفت. پس از آن اتومبيلهاى حجاج ايرانى و همراهان، فرودگاه مدينه را به سوى بعثه حضرت آيةاللَّه خامنهاى ترك كردند. آقاى رىشهرى در خيابانهاى اطراف بعثه از سوى گروه كثيرى از زائران ايرانى با شعارهاى «اللَّه اكبر»، «صلى على محمد، بوى خمينى آمد»، «صلى على محمد، ياور رهبر آمد»، «نه شرقى نه غربى جمهورى اسلامى»، «دست خدا بر سر ماست، خامنهاى رهبر ماست» مورد استقبال قرار گرفت. تراكم زائران به حدى بود كه آقاى رىشهرى براى رسيدن به محلى كه براى سخنرانى ايشان در نظر گرفته شده بود با مشكل مواجه بود.
زائران با اجتماع در مقابل بعثه حضرت آيةاللَّه خامنهاى به سخنان كوتاه حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى گوش فرا دادند. ايشان در اين سخنان اظهار داشت:
«خيلى خوشحالم كه خود را در سرزمين وحى، در كنار قبر مطهر رسول اكرمصلى الله عليه و آله و فرزندان گرامىاش و در ميان زائران بيتاللَّه الحرام و حجاج ايرانى مشاهده مىكنم. از ابراز احساسات همه عزيزانصميمانه سپاسگزارم. اين احترام به بنده نيست- زيرا بنده خادم كوچكى براى عزيزان و در كنار همه خدمتگزاران حجاج بيتاللَّه الحرام هستم-، اين احترام به قرآن و اسلام است، احترام به امام خمينى كبير است و احترام به رهبر بزرگ انقلاب اسلامى حضرت آيةاللَّه خامنهاى تداوم بخش به حقّ راه رهبر كبير انقلاب اسلامى است. از خداوند تبارك و تعالى مىخواهم كه به همه ما توفيق عنايت كند تا حجى را برگزار كنيم كه خداوند مىخواهد و امام
زمان (عج) انتظار دارند و روح مطهر امام امت در انتظار آن است و رهبر عزيزمان رهنمود آن را دادهاند.»
آقاى رىشهرى در خاتمه سخنان خود، با اشاره به نزديك شدن زمان برپايى نماز ظهر، بر شركت حجاج ايرانى در مراسم نمازهاى جماعت كه در مسجدالنبى و مساجد ديگر برگزار مىشود تأكيد كرد.
امروز ساعت سه بعد از ظهر آقاى رىشهرى نخستين جلسه خود را با شوراى معاونان برگزار كرد. خلاصه تصميمات گرفته شده در اين جلسه به شرح زير است:
كليه امور ادارى و انجام مكاتبات با خارج از بعثه به صورت متمركز و از طريق دفتر نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاجصورت مىپذيرد.
در مورد تردد مراجعان به بعثه تأكيد نماينده محترم ولىّفقيه بر آسان بودن تردد مردم و كنترل در حد ضرورت بود.
مقرر شد كه مراسم سالگرد ارتحال حضرت امام خمينى رحمه الله به نحو احسن برگزار شود.
مقرر شد معاونت فرهنگى و ارشاد در مورد هدايت و ارشاد مردم در بقيع اقدام نمايد.
مقرر شد مطالبى ضرورى تحت عنوان دستورالعمل پيرامون عدم انجام اعمال خلاف شرع در مواردى چون نماز، زيارت و ... تدوين گردد.
مقرر شد معاونت اجرايى نحوه ديدارهاى يوميه مردمىِ نماينده ولىّفقيه را مشخص كند.
مقرر شد به نحو توجيهى، قسمتهاى مختلف بعثه فرمهاى ارزشيابى
را روزانه تكميل و ارائه نمايند.
امروز پيش شماره خبرنامه «زائر» با عنوان شمارهصفر، در مدينه به طور محدود منتشر شد. به اين ترتيب، دستاندركاران بعثه مقام معظم رهبرى وسيله مفيدى را براى تسهيل برقرارى ارتباط با مردان و زنان زائر به خدمت مىگيرند تا مطالب لازم در اختيار حاجيان قرار گيرد.
اين خبرنامه كه در سالهاى پيش نيز توسط بعثه انتشار مىيافت با تغييراتى چند، از جمله چگونگى صفحهبندى و نيز بهكارگيرى افراد حرفهاى، به شكل مطلوب خود نزديكتر مىشود.
خبرنامه، گرچه به ظاهر ارتباطى يكسويه را برقرار مىسازد اما با كسب نظارت و مطالب و انتقادهاى حاجيان، در واقع، نشانهاى از ارباط دوجانبه دارد. اين خبرنامه كه از فردا در ميان زائران ايرانى توزيع خواهد شد از قسمتهاى مختلفى چون سرمقاله، اخبار حج، اخبار كشور، اخبار جهان، مقالات سياسى، مقالاتى پيرامون مدينه و مقالاتى مشتمل بر تفسير حج و احكام و آداب آن و ... تشكيل شده است.
كمبود امكانات مورد نياز- از وسايل تايپ و تكثير گرفته تا امكانات توزيع- گرچه كار انتشار خبرنامه را با مشكل مواجه مىسازد، اما مانع نشر آن نخواهد بود. برادرانى كه اين مهم را به عهده دارند، در قالب دو گروه «مدينه قبل» و «مدينه بعد» سازماندهى شدهاند و پيش بينى مىشود كه با كار شبانهروزى بتوانند در انجام وظايف محوله توفيق يابند.
امروز چند گزارش از فعاليت و عملكرد معاونتهاى بعثه ارسال شد كه به درج مهمترين نكات مطرح شده در اين گزارشها اكتفا مىكنيم: «(1)»
انجام هماهنگىهاى لازم جهت برگزارى سمينار حج توسط معاونت بينالملل.
همكارى با واحد اهلسنت جهت تهيه زيارتنامه پيامبر اكرمصلى الله عليه و آله و نيز اعمال حج به روش اهلسنت.
اين گزارش مبين فعاليت اين معاونت از تاريخ 25/ 2/ 70 تا 11/ 3/ 70 مىباشد كه خلاصه آن به شرح زير است:
بازديد و مشخص نمودن موقعيت ساختمانهاى كاروانها در مدينه.
تهيه كروكى كليه منازل اجاره شده به تفكيك هر سند از واحد مسكن ستاد مدينه.
تقسيم شهر مدينه به پانزده منطقه كه هر منطقه به يكى از بازرسان واگذار شد. شايان ذكر است كه در هر منطقه حداكثر سى كاروان مستقر مىباشد.
ثبت شماره كاروانها بر روى نقشه شهر مدينه و تعيين مناطق پرترافيك و خلوت كاروانها ايرانى.
1) هر يك از معاونتهاى بعثه روزانه گزارشى تهيه و براى سرپرست حجاج ايران ارسال مىكنند. در اين گزارشها مواردى چون فعاليتهاى انجام شده، مشكلات و موانع، نظرها و پيشنهادهاى معاونتها به چشم مىخورد. ما خلاصهاى از چند گزارش ارسال شده را براى نمونه درج مىكنيم و در روزهاى آينده فقط نكات برجسته و مهم اين گزارشها را منعكس خواهيم كرد.
تشكيل جلسات سربازرسان از تاريخ 5/ 3/ 70 به صورت روزانه و ابلاغ تصميمات به آنان.
دريافت بيش از پانزده گزارش از سربازرسان در مورد مشكلات و مسائل تداركات، تغذيه، آب، امور نقليه، مسكن و ... در كاروانها و ارسال آنها به رئيس ستاد مدينه.
پاسخ به مراجعات به طور روزانه، كه حداقل پنجاه نفر در روز- اعم از مدير و بازرس كاروانها- به ستاد مراجعه مىكنند.
تشكيل پنج جلسه با قائم مقام و مسئول ستاد مدينه در مورد هماهنگى لازم بين قسمتهاى ستاد و معاونت بازرسى.
ارسال چهل فقره خبر و گزارش واصله به معاونتهاى اجتماعى، بررسى، اجرايى و ....
پيگيرى نحوه برگزارى مراسم سالگرد رحلت حضرت امام رحمه الله جهت اعلان به سربازرسان.
اين گزارش مربوط به خلاصهاى از فعاليت واحدهاى مختلف ستاد مدينه تا تاريخ 11/ 3/ 70 است.
تا امروز 263 كاروان با تعداد 30528 زائر وارد مدينه منوره شدهاند.
تعداد 217 زائر گمشده (94 زن و 123 مرد) توسط گروه امداد به كاروانهاى ذىربط رسانده شدهاند.
در مورد 703 زائر در بيمارستان درمان سرپايى انجام گرفته و 62 زائر بسترى شدهاند و 245 مورد تزريقات نيزصورت گرفته است. 16 نفر از ساير كشورها به بيمارستان مراجعه كردهاند.
واحد كامپيوتر نسبت به انتقال اطلاعات مربوط به تداركات ستاد مدينه اقدام نموده و همچنين در مورد انتقال اطلاعات زائران با هماهنگى ستاد جده اقدام گرديده است.
همچنين در اين گزارش آمده كه كيفيت بعضى از اجناس خريدارى شده از قبيل پرتقال، موز، برنج و روغن مايع مطلوب نبوده و مشكل كمبود گوشت همچنان باقى است، كه طى جلسهاى مقرر شد برنج و پرتقال كلًا تعويض و روغن حيوانى خريدارى گردد تا در كنار روغن مايع مورد استفاده قرار گيرد. در مورد گوشت نيز مقرر شد كه به جاى گوشت گوساله گوشت گوسفند تهيه گردد.
امروز يكى از اهالى مدينه مىگفت: نگاه ما به شما ايرانيان نسبت به سالهاى قبل فرق كرده است. ما پس از سه سال از ورود شما ايرانيان خوشحال هستيم.
يكى از برادران ستاد مىگفت: وقتى ستاد كارش را شروع كرد، دانشآموزان مدرسه دينيهاى كه نزديك ستاد قرار دارد، براى ما دست تكان مىدادند و ابراز خوشحالى مىكردند و مىگفتند كه ما تازه حق را از باطل شناختهايم.
مسئولان اجاره مسكن سعودى مىگفتند: در غياب ايرانيان حج نبوده است. ايرانى كه باشد حج هم هست.
امسال شيعيان مدينه آزادى بيشترى يافتهاند. در محله «تخاوله»، مركز تجمع و زندگى شيعيان، نماز جماعت را دوباره برقرار كردهاند. امام جماعت آنجا، روحانى محترم به نام «العمرى» است. گفتنى است كه جنگ خليج فارس در پيدايش اين جو مؤثر بوده است.
يك زائر پاكستانى به نام اقبال درصحبت با يك نفر از روحانيان اهلسنت ايرانى با اظهار شگفتى از ميسر بودن حج براى اهلسنت گفت: «آيا شما مىتوانيد به حج سفر كنيد و اين قدر آزاد باشيد؟ ما فكر مىكنيم كه شما در ايران حق تحصيل در مدارس را ندارد و از فعالى حوزههاى علميه شما جلوگيرى مىشود».
روحانى اهلسنت ايرانى در پاسخ اظهار داشت:
خير! ما اتفاقاً آزادى كامل داريم. چندين حوزه علميه در بلوچستان داريم و مثل ديگر شهروندان جمهورى اسلامى زندگى مىكنيم.
امروز هنگامى كه جمعى از جانبازان در حرم رسول خداصلى الله عليه و آله حضور يافتند، گروهى از زائران عرب كه بيشتر آنان اهل امارات بودند تحت تأثير قرار گرفته و گريه كردند. آنان درصحبت با يكى از مولوىهاى اهلسنت ايران سئوالاتى در زمينه چگونگى وضعيت جانبازان مطرح كردند و در پايان تنفر خود را ازصدام اعلام داشتند. ضمناً لعن برصدام از برخى مأموران سعودى نيز شنيده شد.
امروز يك بانوى زائر ايرانى به نام ليلا بقايى بر اثر سكته قلبى در مدينه درگذشت. اين زائر، هشتاد و سه ساله و اهل نيريز فارس بود. جنازه اين بانوى زائر در گورستان بقيع به خاك سپرده شد.
يك جوان پاكستانى امروز درصحبت با يكى از مولوىهاى اهلسنت اظهار داشت: «شما در يان در تنگنا نيستيد؟». وقتى كه مولوى پاسخ منفى مىدهد مجدداً سئوال مىكند: «پس چرا اجازه ساختن مسجد در تهران را نداريد؟». مولوى در پاسخ، تعداد كم اهلتسنن در تهران را مطرح مىكند و مىافزايد: در شرهايى مثل زاهدان و مشهد به حد كافى مسجد داريم. فقط ده مسجد در مشهد است.
شايان ذكر است كه برآيند برخوردهاى چند زائر از كشورهاى مختلف حكايت از تبليغات سوء در زمينه وضعيت اهلسنت در ايران دارد.
توصيه به زائران، مشكلات كاروانها، انتشار نخستين شماره خبرنامه «زائر»
دومين نشست معاونان بعثه، در ساعت 16 و 20 دقيقه امروز و در حضور نماينده مقام معظم رهبرى برگزار شد. در اين جلسه كه با تلاوت آياتى از كلام اللَّه مجيد آغاز شد گزارشهايى توسط جمعى از مسئولان ارائه گرديد و سپس در مواردى به شرح زير تصميمگيرى به عمل آمد:
گرامى دارند.
امروز نخستين شماره خبرنامه «زائر» انتشار يافت و از طريق كاروانها در اختيار زائران ايرانى قرار گرفت.
از اولين بازتابهاى انتشار خبرنامه مىتوان به اظهار رضايت حاجيان اشاره كرد. افراد مختلفى «زائر» را وسيله بسيار مناسبى دانستهاند كه مىتواند خلأ محسوسى را كه نشانهاى از دورى از ميهن اسلامى است، پر سازد.
اين خبرنامه كه با تلاش گروهى از نويسندگان و مترجمان متعهد كشورمان تهيه و تديون مىشود، امروز با اين عناوين در دسترس حاجيان ايرانى قرار گرفت: حجى ديگر، آشنايى با مدينه، از لابلاى خبرها، توصيههاى مهم به زائران حرم نبوى، ارسال نامه به ايران در كمتر از يك روز، گزارش و ....
در قسمتى از سرمقاله نخستين شماره «زائر» آمده است:
«... پس از ساليان فراق، بار ديگر دلدادگان حريم نبوت با كولهبارى از دردها و رنجها به ديدار آن دلدار باز آمدهاند تا عقدههاى دل مجروح خود را در پيشگاه او بگشايند و رازهاى بىشمار خفته در سينه را با آن محرم اسرار نجوا كنند ....»
به دنبال دريافت گزارشهايى از اعمال ناپسند برخى از حجاج ايرانى، در جلسه اول سرپرست حجاج ايرانى و معاونان ايشان مقرر شد كه
توصيه نامهاى براى زائران تهيه گردد. امروز اين توصيهنامه توسط معاونت فرهنگى و ارشاد بعثه مقام معظم رهبرى تهيه و بدين شرح منتشر شد:
هنگام اقامه نمازهاى يوميه در مسجد النبىصلى الله عليه و آله به سوى حرم مطهر بشتابيد و در نمازهاى جماعت شركت كنيد. حركت كردن خلاف جهت مسير نمازگزاران و بيرون آمدن از مسجد هنگام اقامه نماز و راه رفتن بينصفوف، خلاف شأن نمايندگان يك ملت شريف و مسلمان است.
از گذاشته مُهر، چوب، كاغذ و ... هنگام نماز در مسجدالنبىصلى الله عليه و آله پرهيز نموده و توجه داشته باشند كه سجده كردن روى فرش يا سنگهاى داخل مسجد موجب بطلان نماز نخواهد شد.
از خواندن زيارتنامه باصداى بلند در داخل مسجدالنبى صلى الله عليه و آله خوددارى فرماييد.
از نماز خواندن كنار بقيع اجتناب نموده و نمازهاى مستحبى را در مسجدالنبىصلى الله عليه و آله بخوانيد.
از برداشتن خاك قبرستان بقيع و قبور ائمه معصومين عليهم السلام به شدت پرهيز نماييد.
از بستن نخ و پارچه به شبكههاى قبرستان بقيع و هرگونه عملى از اينكه موجب وَهْن باشد، خوددارى نمايدى.
برادران محترم هنگام رفت و آمد در خيابانها و اماكن مقدسه از پوشيدن لباسهاى نامناسب به شدت اجتناب كنند.
خواهران محترم، پوشش اسلامى را كاملًا مراعات نمايند.
امروز، معاونت بازرسى بعثه مقام معظم رهبرى، طى گزارشى اهم مشكلات مطرح شده و قابل مشاهده در كاروانهاى حجاج ايرانى را عنوان نمود. اين موارد عبارتند از:
كمبود گوشت قرمز در كاروانها. «(1)» 2. مشكلات رفاهى مسكن براى برخى از كاروانها.
مشكلات ناشى از انتقال زائران به وسيله ماشينهاى قديمى و فاقد امكانات كافىِ رفاى از جده به مدينه.
تبعات منفىِ ناشى از خريد و فروش اجناس توسط زائران در جده و مدينه.
عدم توزيعصحيح زائران از جهت سنّى در كاروانها به گونهاى كه در چند كاروان افراد سالخورده درصد بالايى از اعضاى كاروان را تشكيل مىدهند. همچنين در كاروانى حدود سى و هشت جانباز با بيش از سىدرصد معلوليت وجود دارند.
امروز جمعى از علماى حاضر در بعثه مقام معظم رهبرى به همراه حجةالاسلام تسخيرى، معاونت امور بينالملل بعثه، با شيخ العمرى از روحانيان برجسته عربستان و رهبر شيعيان مدينه ملاقات كردند. اين ديدار در حسينيه شيعيان مدينه واقع در يكى از نخلستانهاى اطراف اين شهر انجام شد.
1) . كمبود گوشت قرمز در كاروانها ناشى از وقوع آتشسوزى در كشتى حامل گوشت جهت پذيرايى از حاجيان بوده است. متأسفانه كشتى گوشت خريدارى شده از نيوزيلند در اسكله جده آتش گرفت و 110 تُن از 450 تُن گوشت يخ زده موجود در يكى از انبارهاى كشتى ياد شده سوخت. محموله كشتى در بنادر ايران بارگيرى شده بود. گفته مىشود كه مأموران سعودى احتمالًا در وقوع آتشسوزى بىتقصير نبودهاند. پس از بارگيرى گوشتهاى باقيمانده در كاميونهاى حمل گوشت نيز پليس جده مجدداً دستور تخليه گوشتها و بازرسى آنها را صادر مىكند. بازرسى با پاره كردن كيسههايى كه لاشههاى گوشت را مىپوشاند انجام مىشود. در مجموع، به واسطه اتفاقات ذكر شده گوشت به ميزان كافى و در زمان پيشبينى شده به كاروانها نرسيد.
شيخ العمرى، با پشت سر نهادن حدود هشتاد بهار، همچون نگينى در ميان شيعيان مدينه مىدرخشد، ايشان دوران تحصيلات حوزوى خورد را در نجف اشرف گذرانده و به عنوان يك شخصيت علمىِ قديمى محسوب مىشوند. در مدينه، شخصيت ديگرى همطراز با ايشان نيست. شيخ العمرى به گرمى از ديداركنندگان استقبال كرده و به آنان خوشامد گفتند. ايشان عنوان نمودند كه شيعيان نگران سلامتى حضرت آيةاللَّه خامنهاى بوده و براىصحت و سلامتى ايشان دعا مىكنند. ايشان افزودند:
«معتقدم كه ايران و عربستان به يكديگر نيازمندند. ايران به عربستان براى حج نيازمند است و عربستان براى امنيت به ايران.»
امروز يكى از روحانيان برجسته پاكستان گفت: هنگام ورود به جده، به مدت چهار ساعت مورد تفتيش كامل قرار گرفتيم و كليه كتابها و جزوههايى كه همراه داشتيم ضبط شد.
يك پيرزن ايرانى با پهن كردن بساط در جوار مسجدالنبى به فروش اقلامى چون آلود، بادبزن و ... پرداخته بود مورد اعتراض زائران ايرانى قرار گرفت. بساط او با اصرار حاجيان ايرانى جمع شد.
يكى از زائران كه به جرم داشتن اسكنانصد دلارىِ تقلبى و در حالصرف آن دستگير شده بود، امروز آزاد شد. اين زائر مبلغ يازدههزار دلار آمريكايى به همراه خود داشت كه تنها يك اسكناسصد دلارىِ آن تقلبى بود.
تا ساعت 10صبح امروز 38457 زائر ايرانى به وسيله هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران به جده انتقال يافتهاند. اين عده با 114 پرواز، از شهرهاى تهران، مشهد، شيراز، تبريز و كرمان عازم جده شدهاند.
يك مسلمان آفريقايى به نام مالك عبداللَّه به بعثه مراجعه كرد و تقاضاى كمك كرد. اين فرد كه مليت آفريقاى جنوبى داشت اظهار نمود: كيف، پول و گذرنامهام را گم كردهام. وقتى به پليس عربستان مراجعه كردم، آنها يك جواز عبور پنج روزه به من داده و اخطار كردند كه بايد ظرف پنج روز اين كشور را ترك نمايم.
توسط معاونت فرهنگى و ارشاد، به بيش از شصت كاروان سركشى شد و عملكرد روحانيان آنها مورد ارزيابى قرار گرفت. همچنين توسط اين معاونت، بيست تن از روحانيان به منظور ارشاد و راهنمايى زائران و ممانعت از انجام ناپسند به مسجدالنبى و بقيع مطهر اعزام شدند.
همدل با سوگواران رحلت امام زنده دلان، وظايف و نقش روحانيان كاروانها، خدمات پزشكىِ مورد نياز زائران
امروزصبح حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى با حضور در اجتماع روحانيان كاروانها وظايف آنها را در قبال زائران ايرانى و مراسم حج متذكر شد. وى در بخشى از سخنان خود خطاب به روحانيان كاروانها گفت:
«اولين كار ما اين است كه روحانيت و معنويت را به كسانى كه مسئول سرپرستى آنها هستيم تزريق كنيم.
چنانكه ما معنويت نداشته باشيم، چگونه مىتوانيم در اين امر موفق شويم؟ اولين گام آن است كه از حضرت رسولصلى الله عليه و آله و ائمه هدى بخواهيم كه به ما آن معنويت را عنايت فرمايند. مسئله بعدى تلاش شما براى برگزارىصحيح مراسم حج است. شما مسئوليت بسيار سنگينى داريد.»
آقاى رىشهرى با تأكيد گفت:
«بايد همه تلاش خود را بكنيم كه حج مردم منظم و درست انجام شود. بىنظمى در يك كاروان نشاندهنده ناتوانى روحانى آن كاروان است. شنيدن گزارشهايى مبنى بر اينكه كارهايى انجام مىشود كه امامْ آنها راصراحتاً رد كردهاند قابل تحمل نيست. بايد به مردم علاقهمند به زيارت بقيع شيوه درستِ عرض ارادت تفهيم شود. چه معنى دارد كه از آنجا خاك بردارند؟ اين خلاف شرع است. ما در حال فراهم كردن مقدماتى براى ساخته شدن بارگاه ائمه بقيع هستيم.»
آقاى رىشهرى در بخش ديگرى از سخنان خود با اشاره به رفتار زائران در طول مراسم حج گفت:
«با رفتارهاى ناخوشايند برخورد خواهد شد. اگر كسى باعث هتك حيثيت نظام مقدس ما بشود او را به ايران باز مىگردانيم. تأكيد مقام معظم رهبرى بر نماز جماعت است. مبادا ديده شود كه هنگام اقامه نماز جماعت حاجيان ايرانى حرم را ترك كنند. روحانيان محترم بايد تذكر بدهند كه اين كار خلاف انجام نشود.
مردم و روحانيان بايد از قبل براى مراسم برائت آماده باشند. اين مراسم جزء لاينفك حج است.»
آقاى رىشهرى ضمن اشاره به مسائلى چون پوشش مردان و زنان، استفاده نكردن از مُهر براى نماز، نخواندن زيارتنامه باصداى بلند، خوددارى از فرستادنصلوات باصداى بلند- به هنگام شنيدن نام مطهر پيامبرصلى الله عليه و آله- و نبوسيدن ضريح، بر نقش روحانيان در اصلاح رفتار اعضاى كاروان تأكيد ورزيد.
سرپرست حجاج ايرانى اضافه كرد:
«نكتهاى كه حضرت امام رحمه الله روى آن تأكيد مىكردند، آموزش مسائل حج توسط روحانيان است و اينكه در كنار اين امر مىبايد با تبليغات دشمن مبارزه كرد و تجارب انقلاب را به مسلمانان ديگر كشورها انتقال داد.»
ايشان در پايان سخنان خود به روحانيان كاروانها گفت:
«بعضى از زائران ايرانى در گوشه و كنار شهر مبادرت به فروش اجناس مختلف مىكنند. اين امر با شئونات جمهورى اسلامى مغايرت دارد.»
آقاى رىشهرى از رفتار بعضى از زائران زن ايرانى كه تا نيمههاى شب- حتى در ساعاتى از بامداد- در خيابانها به خريد مىپردازند انتقاد كرد و از روحانيان كاروانها خواست تا در اين زمينه به نحو شايستهاى زائران را توجيه و راهنمايى كنند.
امروز آقاى على بن احمد بن الامين از مراكش كه رئيس جمعيت الدعوة الاسلاميه و عضو رابطة العلماء مراكش و مدير نشريه «النصيحه» مىباشد با معاونت روابط بينالملل ديدار و گفتگو كرد. در اين ملاقات كه آقايان امينى، واعظزاده، سبحانى و موسوى جزايرى شركت داشتند پيرامون تقريب بين مذاهب و مشكلات جوامع اسلامى بحث شد. ايشان گفت كه بزودى در مراكش سمينارى در موضوع تقريب بين مذهب برگزار خواهد شد كه از علماى ايرانى هم دعوت به عمل خواهد آمد.
آقاى «دما حامه سيسى» از كشور مالى به عنوان ميهمان به معاونت روابط بين المملل مراجعه و دو ساعت با حجةالاسلام تسخيرى گفتگو كرد. در اين ديدار وضعيت مسلمانان مالى و نيازهاى تبليغى و آموزشى آنها مورد بحث و بررسى قرار گرفت. در اين ديدار قول داده شد كه پذيرش دانشجوى دينى از كشور مالى توسط مسئولان ايران مورد بررسى قرار گيرد.
شب هنگام، زمانى كه اذان مغرب در شهر دلها پيچيد تا بلال و سنت
محمدىصلى الله عليه و آله را يادآور شود، انبوه حاجيان ايرانى به سويى مىرفتند تا بغضشان را در ساحل اقيانوس بالنده خاطره امام، اين احياگر بىبديل اسلام ناب محمدى، به اشك جلا دهند. در آستانه سومين سال هجرانْ زخم غريبى، چونچكان و طاقتسوز، در ضمير حاجيان آشكار بود. اگرچه از هنگام ورود حاجيان در كنار حرم پيامبرصلى الله عليه و آله، همچنانكه در كرانه بهشت بقيع، همواره ياد آن يادآور حماسهساز اسلام ناب محمدى در ميان بوده است، اما دلها هنوز بهانهاى براى گريستن مىجويند. حاجيان مىآيند تا در ستاد حج مستقر در مدينه كه با تصاويرى از محبوب هميشه ملت رنگ گرفته است، بر سالگرد عروج ملكوتى پير خود بگريند.
مراسم با تلاوت آياتى از كلام خدا آغاز شد. سخنران جلسه، حجةالاسلام والمسلمين مصباح يزدى بود كه از محدوديت شناخت پديده به درك شناسنده گفت. و گفت كه بزرگى امام در چشمخانه ما نمىگنجد و يك روز از زندگى حضرت امام بسى عظيمتر از حيات عرفاى بزرگ بوده است. و گفت كه وجود بركت آفرين حضرت او در تمامى ابعاد گسترده بود، به حدى كه در هيچيك از اين جهاتْ عظمت او قابل احصاء و درك كامل نيست. و چه زيبا گفت از نگاههاى او كه آن نگاهها هر يك در خود اشارتى داشتند رمزآلود، و كه در هر حركت و سكون او لطافتى بىمرز موج مىزد و ....
در ادامه، مداحان به زمزمهاى اندوهبار، سخن از دلهاى حاضران گفتند. دستهاى حسرت بر سينههاى محبت و ماتم نشست و خون فراق از چشمهاى هجران بر گونههاى تفزده از دورى دويد.
مراسم پايان يافت اما هنوز داغى عظيم- كه تسكين يافتنى نيست- بر دلهابود. هركس مىرفت تا در گوشهاى، غريب و ملتمس، كمى از اندوه خويش را بتكاند.
امروز آقاى دكترصدر معاون وزير بهداشت و درمان و سرپرست
هيأت پزشكى جمهورى اسلامى در يك مصاحبه شركت كرد و تسهيلات پزشكىِ در نظر گرفته شده براى حجاج ايرانى را تشريح نمود.
دكترصدر گفت:
«ما از چند ماه قبل براى ارائه خدمات لازم به زائران خانه خدا به طور كامل بسيج شده بوديم. به خصوص كه طى سه سال گذشته تاريخ مصرف بسيارى از داروهاى ما در عربستان تمام شده و برخى از تجهيزات نيز ناقص شده و يا از بين رفته بود. ما در چندماه گذشته دارو و تجهيزات ضرورى را فراهم كرديم و اوايل هفته گذشته كليه اين امكانات- كه شامل هشتاد تن دارو و تجهيزات پزشكى بود- وارد عربستان شد و در بيمارستانهاى مدينه و مكه مستقر گرديد.»
وى افزود:
«امسال هيأت پزشكى امكانات جديد و مدرنى نيز در درمانگاهها و بيمارستانهاى خود مستقر كرده است تا هيچ گونه كمبوده احساس نشود. در مدينه يك بيمارستان مجهز با 120 تخت و بخشهاى اصلى يك بيمارستان مثل اورژانس، قلب، سى. سى. يو، داخلى، جراحى، زنان و زايمان، آى. سى. يو، دندانپزشكى، چشمپزشكى، گوش و حلق و بينى و ارتوپدى و كليه امكانات مثل راديولوژى و آزمايشگاه مجهز وجود دارد. همچنين ما با مسئولان عربستان سعودى مذاكرات مفصلى داشتهايم كه درصورت نياز، مجهزترين بيمارستانهاى اين كشور در اختيار بيماران ما قرار بگيرد.»
دكترصدر در ادامه سخنان خود گفت:
«در مدينه پنج درمانگاه مجهز در نقاط مختلف شهر وجود دارد كه به زائران ايرانى و ديگر مسلمانان جهان خدمات لازم را بلافاصله ارائه مىدهد. همچنين در فرودگاه جده نيز يك درمانگاه مجهز خدمات اوليه را به زائران ارائه مىكند. زائران ايرانى پس از ورود به فرودگاه جده توسط بهداشت كاران در مورد مسائل مختلف بهداشتى توجيه مىشوند. علاوه بر اين، اكيپهاى بهداشت در مدينه به محل اسكان زائران به طور مرتب سركشى نموده و توصيههاى لازم را براى ضدعفونى كردن و سالمسازى آب آشاميدنى به
كاروانها گوشزد مىكنند. همچنين اين اكيپها بر مواد غذايى مصرفى نظارت دائم دارند تا بهترين و سالمترين مواد غذايى به زائران ارائه شود.»
در ادامه اين گفتگو، دكتر شفيعى سرپرست هيأت پزشكى مستقر در مدينه به اين جمع اضافه شد و جزئيات بيشترى از فعاليت هيأت پزشكى در مدينه را تشريح نمود. آقاى دكتر شفيعى گفت:
«در هر درمانگاه چهار پزشك زن به طور بيست و چهار ساعته به داواى بيماران مشغولاند. درمانگاهها و بيمارستانهاى مدينه به طور متوسط روزانه دوهزار تا دوهزار و پانصد زائر ايرانى و گروهى از زائران ديگر كشورها را ويزيت مىكنند.»
در پايان، دكترصدر آمار هيأت پزشكى حج امسال را به شرح زير اعلام داشت:
«هيأت پزشكى ايران شامل هفتصد و چهل نفر است كهصد و پنجاه تن از اين عده را پزشكان عمومى تشكيل مىدهند. همچنين كادر پرستارى شامل دوست نفر، كادر بهداشتى شامل چهل نفر، كادر دارويى شامل هفتاد نفر و بقيه نيز كادر گروه پيراپزشكى و امداد و خدمات هستند.»
معاون وزير بهداشت و درمان تأكيد كرد كه كليه خدمات اعم از معالجه و دارو به طور رايگان در اختيار زائران حرمين شريفين قرار مىگيرد.
امروز آقاى رىشهرى ضمن حضور در مسجدالنبى بهصف نماز جماعتِ حاضر در اين مكان مقدس پيوست. سرپرست حجاج ايرانى هنگام ورود به مسجد رسول اكرمصلى الله عليه و آله مورد استقبال و توجه زائران ديگر كشورها قرار گرفت.
امشب مأموران سعودى جمع قاريان ايرانى را در مسجد نبوى بر هم زدند. آنان با اين بهانه كه «صدا بلند است و مزاحم ديگر زائران مىشويد» و اينكه «در ماههاى شوال، ذيحجه و ذيقعده مجاز به قرآن خواندن باصداى بلند
نيستيم» مانع قرائت قاريان ايرانى شدند.
بايد توضيح داد كه هرسال جمعى از برگزيدگان قرائت قرآن به حج مىآيند و جهت تبليغ در حرمين باصداى خوش قرآن مىخوانند. طبق اظهارنظر حاضراتصوت زيباى قاريان ايرانى در همان مدت كوتاه باعث جلب توجه حاضران در حرم مىشود.
بعد از نماز مغرب و عشا در مقابل «بابالسلام»- يكى از درهاى مسجد حضرت رسولصلى الله عليه و آله- يكى از روحانيان تركزبان ايرانى حدود پنجاه تا شصت تن از زائران تركيه را به دور خود جمع و براى آنها سخنرانى نمود كه مورد استقبال مستمعان قرار گرفت. استقبال به شكلى بود كه هر لحظه بر جمع اين زائران اضافه مىشد.
در همين روز يكى از زائران تكريه مقيم آلمان، در برخورد با يكى از برادران ايرانى اظهار داشته است كه امسال آمريكا و اسرائيل با عربستان توافق كردهاند كه از راهپيمايى و شعارهاى ضدّ آمريكايى و ضدّ اسرائيلى در مكه معظمه ممانعت به عمل آورند.
تا شب گذشته شمار زائران ايرانى در مدينه منوره به حدود چهلهزار تن رسيد. واحد آمار ستاد حج ضمن اعلام اين خبر اعلام كرد تا بامداد روز دو شنبه 13/ 3/ 70 جمعاً سيصد و ده كاروان ايرانى از جده وارد مدينه شدهاند. اين آمار مىگويد كه حركت كاروانهاى ايرانى تا ظهر پنجشنبه 16/ 3/ 70 از جده به مدينه منوره ادامه خواهد يافت و از عصر همان روز زائران ايرانى پس از ورود به جده به سوى مكه مكرمه حركت خواهند كرد. حركت زائران ايرانى از مدينه به سوى مكه نيز از روز جمعه 17/ 3/ 70 آغاز خواهد شد.
از يك زن و شوهر ايرانى حدود 27 گرم شيره سوخته ترياك كشف شد كه پس از دو ساعت پيگيرى و رفتن و گرفتن تعهد از مدير كاروان و مسئولان ستاد و تهيه صورت جلسه، موضوع خاتمه پيدا كرد. زائران مذكور ادعا كردند كه سوخته ترياك را به منظور مداوا و استفاده شخصى به همراه آوردهاند.
به دنبال نقص فنى يكى از اتوبوسهاى زائران ايرانى در مسير حده- مدينه، پليس راه سعودى بلافاصله در محل حاضر شد و در مدت بيست
دقيقه اتوبوس ديگرى را براى انتقال مسافران فراهم آورد. اين پليس در گفتگوهاى خود با افراد كاروان مذبور به تعريف و تمجيد از ايرانيان و رهبران آنها پرداخت.
امروز جزوهاى با عنوان «سلامت و امنيت در حج» در ميان زائران ايرانى كه وارد فرودگاه جده شده بودند، توزيع گرديد. اين جزوه كه به زبان فارسى و در شصتصفحه به چاپ رسيده توسط وزارت كشور عربستان سعودى تهيه شده است. در اين جزوه ضمن اشاره به مراسم حج و مناسك آن، قوانين و مقررات كنسولى و راهنمايى و رانندگى بيان گرديده و در چندين مورد نيز نسبت به برپايى تظاهرات و دادن شعار عليه دشمنان هشدار داده و تأكيد كرده است كه افراد خاطى طبق قانون و بدون هيچ گونه تساهلى مجازات خواهند شد.
با سوگنشينان مدينه، تسليت به رهبرى پاسخگويى به مسائل شرعى مسلمانان چين
هواى دمكرده بعد از ظهر امروز مدينه شاهد تجمع انبوه زائران ايرانى براى بزرگداشت دومين سالگرد ارتحال حضرت امام خمينى رحمه الله بود. در اين مراسم، زائران كاروانهاى مختلف و خانواده معظم شهدا و جانبازان دفاع مقدس، با سردادن شعارهاى «لا اله الا اللَّه»، «محمد رسول اللَّه» و «اللَّه اكبر» در سوگ امام راحل خود عزادارى كردند. اين مراسم كه با تلاوت آيههايى چند از قرآن كريم آغاز گشته بود، با قرائت فرازهايى از پيام آيةاللَّه خامنهاى به مناسبت دومين سالگرد رحلت حضرت امام و ترجمه آن به زبان عربى توسط آقاى تسخيرى ادامه يافت.
سپس حجةالاسلام رىشهرى سرپرست حجاج ايرانى، ضمن تشكر از حضور زائران ايرانى و تأكيد به رعايت نظم از سوى آنان، از آيةاللَّه جنتى
دعوت كرد تا سخنران اين مراسم باشد.
آقاى جنتى در ابتداى سخنان خود گفت:
«امام مرد نمونه تاريخ بود كه جان تا به امروز قدرش را نشناخته و تبليغات سوء دنيا اجازه نداده كه مردم او را به درستى بشناسند.»
ايشان با اشاره به اينكه حركت امام خمينى جز براى رضاى خدا نبود گفت:
«اگر امام از على و فاطمه عليهم السلام دم مىزد براى احترام به پيامبر و حديث ثقلين بود. او مىخواست به اين حديث عمل كند. اگر او نه شرقى و نه غربى مىگفت، از قرآن الهام گرفته بود .... او مىگفت بايد با اسرائيل مبارزه كرد تا از سرزمينهاى اشغالى خارج شود و مسلمين بر قبله اول خود حاكميت پيدا كنند. امام اگر از محرومان و مستضعفان حمايت مىكرد، باز بر اساس قرآن بود. قرآن حمايت از اين دو قشر را تا پاى جان و حتى شركت در جنگها به نفع آنان لازم مىشمرد. وحدت مسلمين يكى از شعارهاى بزرگ امام بود او درش مىسوخت كه بيش از يك ميليارد مسلمان با اين همه سرمايههاى عظيم، چون بدنى متلاشى از هم جده هستند. او براى احياى آيه «انَّما الْمُؤمِنينَ إخْوةً» فرياد مىزد و مردم را بدان دعوت مىكرد. اگر امام مىگفت كه بايد باصدام جنگيد، براى اين بود كه اين مرد وحشى را خوب مىشناخت. مىدانست كه اگر قدرت خود را بازيابد به هيچكس رحم نخواهد كرد؛ چنانكه ديروز كويت را له كرد و امروز ملت خودش را. امروز همه به حقانيت آن اظهارات امام اعتراف مىكنند.»
آيةاللَّه جنتى در سخنان خود به فتواى حضرت امام در مورد كتاب «آيات شيطانى» و نويسنده آن سلمان رشدى اشاره كرد و افزود:
«اين فتوا براى احترام به اسلام بود. يك مسلمان غيرتمند نمىتواند ببيند پيامبرش مورد اهانت قرار گرفته است. من نمىدانم آنان كه در مقابل اين كتاب سكوت كردند چه جوابى براى گفتن دارند.»
پايان بخش سخنان آيةاللَّه جنتى تأكيد ايشان بر برگزارى حج ابراهيمى بود:
«ما از ابراهيم خليل ياد گرفتهايم كه از دشمنان خدا بيزارى جوييم. ما پيرو اين پيامبريم و با خداى خود پيمان بستهايم و بر سر آن ايستادهايم و خوشحال خواهيم بود كه بر سر اين عقيده شهيد شويم. اين راه ما است.»
استقبال حاجيان ايرانى از مراسم بزرگداشت رحلت حضرت امام چشمگير بود. گرماى بعد از ظهر مدينه با آبرسانى خوب مسئولان سقايت تا حدى اثر خود را از دست داده بود. با اينكه سيستمصوتى نتوانست همه جمعيت مشتاق براى حضور در اين مراسم را پوشش دهد، ولى حضور ايرانيان تا پايان مراسم، نشان از تأكيد آنان بر تجمع بزرگ روز برائت داشت. گفتنى است كه نظم زائران شركت كننده و رعايت تمامى نكاتى كه از سوى بعثه مقام رهبرى سفارش شده بود، كاملًا به چشم مىخورد.
بنابر گزارشهاى رسيده، مراسم سالگرد ارتحال حضرت امام، در محل كاروان حجاج عراقى و مجلس اعلاى انقلاب اسلامى عراق نيز برگزار شد. در اين مراسم، شيخ آصفى طى سخنان نقش امام خمينى را در احياى دوباره اسلام اصيل براى شنوندگان بازگو كرد.
معاونت بينالملل بعثه مقام معظم رهبرى، ديورز از دانشگاه اسلامى مدينه بازديد كرد و با دانشكدهها و خدمات دانشجويى اين واحد آموزش عالى آشنا شد.
دانشگاه اسلامى مدينه از پنج دانشكده به نامهاى قرآن كريم، زبان و ادبيات عرب، حديث شريف، تبليغ و تربيت مبلغ، شريعت و فقه اسلامى تشكيل مىشود. رئيس دانشگاه يك افسر ارتش است كه دوره آموزش نظامى خود را در كشور آمريكا سپرى كرده است. اكثر اساتيد فعلى دانشگاه مدينه از فارغ التحصيلان همين واحد آموزش عالى هستند؛ در حالى كه پيش از اين، فارغ التحصيلان دانشگاه الازهر مصر، كرسىهاى تدريس اين دانشگاه را در اختيار داشتند. شايد نارضايتى دانشجويان از كيفيت آموزشى ناشى از همين
مسئله باشد.
دانشگاه اسلامى مدينه براى دورههاى كارشناسى ارشد و دكترى نيز دانشجو مىپذيرد كه سهم عمده از آن سعودىها است. تعداد دانشجويانى كه فعلًا تحت آموزش قرار دارند تقريباً سههزار نفر است.
در اين دانشگاه، دانشجويان از خوابگاه رايگان، شهريه ماهيانهاى معادل پانصد و چهل ريال، سلف سرويس و كتابخان برخوردارند.
امروز از سوى نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى، تلگرامى به مناسبت دومين سالگرد رحلت حضرت امام رحمه الله از مدينه براى رهبر انقلاب اسلامى فرستاده شد. متن تلگرام به شرح زير است:
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
محضر مبارك ولىّ امر مسلمين جهان حضرت آيةاللَّه خامنهاى دام ضله العالى
همزمان با دومين سالگرد رحلت امام خمينى قدس سره و در حالى كه هرجا مسلمانى هست و هر نقطهاى كه مسلماننشين است در سوگ آن روحِ خاكدان شكسته و با قدسيان نشسته، اشك ماتم مىريزد و ايران اسلامى داغ فراغ بر دل و اشك داغ بر ديده دارد، زائران بيتاللَّه الحرام و دعاكنانِ حرم رسول اللَّه، شوق جوار و غمِ هجران يار را به هم آميخته و دومين سالروز رحلت منادى اسلامِ ناب محمدى و احياگر حج ابراهيمى را به خلف برحق آن بزرگوار و به پيشگاه تمامى مسلمانان داغدار تسليت مىگويند.
زائران خانه خدا، ابراهيم خليل اللَّه را گواه مىگيرند كه جز راه خمينى بتشكن در پيش نگيرند و با رسول اللَّه صلى الله عليه و آله عهد مىكنند كه پاس اسلام ناب محمدى را نگه دارند و در ركاب ولى امر مسلمين خواب راحت از چشم آمريكاى جهانخوار، اسرائيل خونخوار و ديگر دشمنان پنهان
و آشكار بربايند و در سقف گيتى ندا بردارند كه: خمينى كبير بعد از غروب در عالم خاك بار ديگر از قلب ميليونها انسان پاك طلوع كرده است.
اينجانب مجدداً همراه علما و روحانيون محترم و زائران بيتاللَّه مراتب تسليت خويش را به پيشگاه ولى عصر (عج) و آن رهبر عزيز تقديم مىدارم.
نماينده ولى فقه و سرپرست حجاج
محمد محمدى رىشهرى
بنابر گزارش رسيده از حوزه معاونت روابط بينالملل بعثه، شوراى نظارت و برنامهريزى اين معاونت امروز تشكيل جلسه داد و در مورد سمينارى كه قرار است در مكه مكره برگزار گردد، تصميم گيرى كرد.
اين سمينار با شركت برخى از ميهمانان خارجى و انديشمندان ايرانى در سالن يكى از ساختمانهاى مسكونى حجاج ايرانى در مكه آغز به كار خواهد كرد.
«الندوة الحج» به عنوان نام اين سمينار مورد تصويب قرار گرفت. سخنرانهاى اين سمينار پيرامون حج ابراهيمى و ديدگاههاى امام خمينى رحمه الله در مورد اين مراسم عبادى- سياسى به ارائه نظرات خود خواهند پرداخت.
در پى جلوگيرى مأموران سعودى از قرائت قرآن توسط قاريان ايرانى در مسجد پيامبرصلى الله عليه و آله، به درخواست حجةالاسلام رىشهرى، سرپرست حجاج ايرانى، كاردار جمهورى اسلامى ايران طى ملاقاتى با وزير حج و اوقاف عربستان سعودى، نسبت به اين عمل اعتراض كرد. در اين ديدار، وزير حج ضمن ابراز تعجب و اظهار بىاطلاعى نسبت به اين اقدام، قول پيگيرى داد.
همچنين در اين ملاقات وزير حج و اوقاف عربستان سعودى گفت كه محلى براى تظاهرات ايرانيان در نظر گرفته شده است، لذا نماينده ايران براى بررسى اين محل سريعاً به مكه برود.
محلى كه سعودىها براى برائت از مشركان در نظر گرفتهاند، منطقه «عزيزيه» نزديك جاده طائف است.
اين منطقه حومه شهر مكه محسوب مىشود. با توجه به نامناسب بودن محل، ردّ اين پيشنهاد از طريق تلفن به اطلاع مقامات عربستان رسيد.
واحد اهلسنت در شمار يكى از بخشهاى مهم بعثه است. اين واحد به منظور برطرف كردن نيازمندىهاى فقهى كاروانهاى اهلسنت تشكيل شده است.
روحانيان اهلسنت مستقر در بعثه، هر روز پاسخگوى سئوالات شرعى مراجعان بوده و آنان را در انجامصحيح مناسك حج در روزهاى آينده و ديگر نيازهاى شرعى راهنمايى مىكنند.
امروز چند نفر از مسلمانان چينى از طايفه ايغول ايالت اورجى، با مراجعه به واحد اهلسنت اظهار داشتند:
«ما از عوام هستيم و روحانى نداريم كه مناسك و وظايف ما را تعليم دهد. شما اعمال حج را براى ما توضيح دهيد.»
روحانيان اهلسنت بعثه، مناسك حج را مطابق با فقه حنفى براى ايشان تشريح كردند. همچنين در ديدارى كه امروز عدهاى از مسلمانان ديگر كشورها با علماى اهلسنت ايران در حرم نبوى داشتند، با وضعيت اهلتسنن و مساوات آنان با برادران شيعه خود در ايران آشنا شدند. گفتنى است كه اين مسلمانان خواستار كسب آگاهى در مورد مراسم برائت از مشركان بودند و اينكه در كجا و به چه نحوى برگزار خواهد شد.
واحد اهلسنت، درصدد تهيه زيارتنامه ويژهاى بر اساس منابع
اهلسنت است تا در زيارت حرم مقدس پيامبرصلى الله عليه و آله مورد استفاده برادران سنى قرار گيرد.
امروز شه الهلالى امام جمعه شهر «سيدنىِ» استراليا به ديدن علماى ايرانى حاضر در بعثه آمد و با ايشان به گفتگو پرداخت. شيخ الهلالى كه از متفكران اهلسنت و مصرى الاصل مىباشد، نظرات خود را پيرامون ديدگاههاى حضرت امام رحمه الله، جهان اسلام و مراسم عبادى- سياسىِ حج ابراز كرد. وى در خلال گفتگوى خود با آيات عظام امينى، سبحانى، واعظزاده و ابراهيمى، در مورد نزديكى مذاهب اسلام و كتابهاى موجود در مورد فقه مقارن به بحث پرداخت.
گفتنى است كه شيخ الهلالى بارها در جهت وحدت مسلمانان جهان عليه استكبار سخن رانده و خواستار پيوند آنان براى رويارويى با آمريكا در خطبههاى نماز جمعه شهر سيدنى شده است.
از اقاى الهلالى براى شركت در سمينار الندوة الحج كه در مكه برگزار خواهد شد، دعوت به عمل آمد.
امروز آقاى مصطفى از علماى تركيه كه در شهر «كلنِ» آلمان ساكن است ضمن ديدار با روحانيان ايرانى اظهار داشت: «عربستان به امريكا بيشتر خدمت مىكند تا به خدا.»
در اين ديدار كه در محل بعثه مقام معظم رهبرىصورت مىگرفت آقاى مصطفى تصريح كرد:
«عربستان به جاى اينكه بگويد اللَّه اكبر مىگويد آمريكا اكبر.»
امروز هيأتى از خوجههاى تانزانيا براى آگاهى از مواضع و سياستهاى جمهورى اسلامى ايران پس از ارتحال حضرت امام رحمه الله و علل تحريم سهساله حج، به بعثه ايران مراجعه كردند و با آقايان امينى و حائرى شيرازى به گفتگو نشستند.
گروهى از حاجيان كشور مراكش نيز كه به انقلاب اسلامى علاقهمند بودند، با مراجعه به بعثه مقام معظم رهبرى، در مورد فضاى حاكم بر كشور مراكش و علائق مسلمانان اين سرزمين،صحبت كردند.
به دنبال گزارشهايى كه درباره كيفيت نامطلوب بعضى از مواد غذايى به ستاد حج شده بود، امروز در بازديدى كه از انبار تداركات مواد گوشتى به عمل آمد، روشن شد كه نامطلوب بودن بخشى از گوشتها، ناشى از پارگى كيسههاى حاوى گوشت و تابش آفتاب مستقيم به هنگام نقل و انتقال، به روى آنها بوده است. در مورد عدم مرغوبيت برنج نيز مقرر شد تا رسيدن محموله جديد، از توزيع آن خوددارى شود.
آقاى امام جمارانى كه شخصاً در اين بازديدها حضور داشت، دستورهاى لازم را براى رفع نقانيص موجودصادر كرد.
بنابراين گزارش، شكاياتى كه در مورد وضع نامناسب بعضى از واحدهاى مسكونى از سوى حجاج ايرانى به اين ستاد رسيده بود، در دست پيگيرى و رسيدگى مسئولان قرار دارد.
به دنبال كسب اطلاع از وضعيت نامناسب شيعيان مدينه، به دستور
سرپرست حجاج ايرانى و نماينده ولىّفقيه تلاشهايى براى كمك به آنان انجام شد. به اين منظور، ديروز و امروز از طرف بعثه مقام معظم رهبرى، مستمندان شيعه كه در اطراف حسينيه نخاوله، انتهاى خيابان العوالى و اطراف مسجد قبا سكونت دارند (حدود هزار و دويست نفر) اطعام شدند. همچنين هزار دست لباس دخترانه و پسرانه در اندازههاى مختلف، دويست و چهل دست لباس زنانه و دويست و چهل دست زيرپيراهن مردانه بين مستمندان مدينه توزيع شد و مقاديرى آذوقه و خاروبار، به شرح زير، در اختيار آنان قرار گرفت:
برنج حدود 5/ 7 تن
چاى 115 بسته 5/ 1 كيلويى
روغن 31 كارتن 6 گالنى
شكر حدود 300 كيلو
پياز 21 كيسه بزرگ
بنا به اخبار رسيده از ستاد حج، واحد آمار اعلام كرد كه تا بامداد فردا چهل و هفت كاروان ديگر با 5026 زائر وارد مدينه منوره خواهند شد كه با احتساب كاروانهاى قبلى، مجموعاً 406 كاروان با 46933 زائر در مدينه حضور خواهند داشت.
امروز يك زائر ايرانى- كه خود مادر دو شهيد دفاع مقدس است- با فرستادن نامهاى به نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى، نسبت به رفتار جمعى از زوار در مسجد حضرت رسولصلى الله عليه و آله و قبرستان بقيع اعتراض كرد. اين مادر كه از تهران در مراسم حج امسال شركت جسته است، در نامه دلسوزانه خود نسبت به اعمال برخى از زائران ايرانى در مسجدالنبى براى بوسيدن ضريح، برداشتن خاك از قبرستان بقيع، دخيل بستن به نردههاى اين قبرستان كه همگى موجب وَهْنِ اسلام مىگردد، به سرپرست حجاج ايرانى شكايت برده است. خانم گرگانى در اين نامه نسبت به خريد كالا هنگام برگزارى نماز و اقلامى كه توسط ايرانيان براى فروش به مدينه آورده شده اظهار تأسف كرد و خواستار برخورد با اينگونه افراد شده است.
ديدار با خانواده معظم شهدا، سختگيرى پليس سعودى، ديدار با راويان محنت
در ساعت هفده و پانزده دقيقه عصر امروز سومين جلسه شوراى معاونان بعثه آيةاللَّه خامنهاى با تلاوت آياتى از كلامهاللَّه مجيد برگزار شد. در اين جلسه كه با حضور مسئولان ذىربط و نماينده مقام معظم رهبرى برگزار گرديد، پس از بحث و تبادل نظر تصميماتى اتخاذ شد. عمده مسائل، مربوط به چگونگى دعاى كميل در كنار بقيع بود.
در اين جلسه مقرر شد كه دعاى كميل توسط آقايان راشد يزدى وصالحى خوانسارى قرائت شود. زمانى معادل حداكثر يك ساعت و نيم براى كل مراسم در نظر گرفته شد. همچنين مقرر گرديد كه با تأمين وسايلصوتى كافى از بروز مشكالت ناشى از عدم پوششصوتى- كه متأسفانه تا حدودى در برگزارى مراسم يادبود رحلت امام رحمه الله احساس شده بود- جلوگيرى شود.
انتظامات مراسم مكلف شد كه راهى براى عبور و مرور مردم در نظر بگيرد تا از ايجاد زحمت براى عابران جلوگيرى شود. سقايت زائران و تأكيد بر جنبههاى عبادىِ دعا از ديگر تصميمات اين جلسه بود.
در اين روز به هفتاد كاروان سركشى شد و بررسىهاى لازم در خصوص عملكرد روحانيان كاروانهاصورت گرفت. همچنين از سوى معاونت فرهنگى و ارشاد در شش منطقه شهر مدينه جلسات منطقهاى برگزار گرديد و مطالب لازم با روحانيان كاروانها در ميان گذاشته شد. اين جلسات كه به طور متوسط هر يك مدت دو ساعت به طول انجاميده در مناطق زير برگزار شده است:
منطقه قربان و البحر
منطقه غربات
منطقه ارض المدنى و سكة الحديد
منطقه قبا
منطقه عنبريه
منطقه شهدا، عيون و سلطانيه
در مجموع اين جلسات دويست و نود و شش روحانى شركت كردند و توصيههاى نماينده مقام معظم رهبرى با ايشان مطرح شد.
طى امروز نود تن از روحانيان به معاونت فرهنگى و ارشاد مراجعه و مسائل عمومى و مشكلات كاروانهاى خود را با اين معاونت مطرح نمودند. مشكل عمده مطرح شده از سوى روحانيان، مربوط به اختلاف فتاواى مراجع درباره مناسك حج و مسائل حاشيهاى آن بوده است.
در اين روز معاونت بازرسى با شركت در جلسات منطقهاى- كه دو تن از سربازرسان با بازرسان خود برگزار مىكنند- شركت جست و پس از شنيدن نظرات بازرسان، ضمنصحبت پيرامون روز پانزدهم خرداد، به ارائه راهنمايىهاى لازم اقدام كرد. همچنين امروز از سوى سربازرسان هماهنگىهاى
لازم براى برگزارى هرچه بهتر مراسم دعاى كميل با بازرسان كاروانها انجام شد. طىصدو شصت و پنج تماسى كه امروز با معاونت بازرسىصورت گرفت، اين مسائل مطرح شد:
كمبود خبرنامه «زائر» و چگونگى توزيع آن در مناطق مختلف،
مشكل مسكن و كمبود آب در برخى از كاروانها،
فقدان مجوز براى خريد يخ،
دستگيرى يك زائر به اتهام دزدى.
امروز چهار كاروانِ برادران اهلسنت توسط هيأتى از واحد اهلسنت بعثه مقام معظم رهبرى مورد بازديد قرار گرفت. امروز نيز همچون روزهاى گذشته علماى اهلسنت بعثه پاسخگوى مراجعان ايرانى و غيرايرانى بودند.
امروز گروهى از مداحان اهلبيت عليهم السلام در مدينه منوره با آقاى رىشهرى سرپرست محترم حجاج ايرانى ديدار كردند. ايشان ضمن خوشامدگويى به تصويرگران فضايل اهلبيت عليهم السلام و با اشاره به مظلوميت قبور ائمه بقيع گفت:
«مهمتر از مظلوميت قبر آنان، مظلوميت هدف آنان است؛ مظلوميت آرمانها و مظلوميت ارزشهايى است كه رسول اللَّهصلى الله عليه و آله براى آن تلاش كرد؛
مظلوميت اهدافى است كه على عليه السلام براى آن جهاد كرد؛ مظلوميت اهدافى است كه فاطمه عليها السلام براى آنها آن همه مصبت ديد؛ مظلوميت آن ارزشهايى است كه ائمه بزرگوار ما يا براى تحقق آن شهيد شدند و يا مسموم. البته براى اين خاندان الهى تفاوت نمىكند كه روى قبر آنها گنبد طلا و ضريح نقره باشد يا يك قطعه سنگ. مقام آنان فوق اين چيزها است كه ما تصور مىكنيم. البته اين وظيفه ما است كه نهايت ادب و احترام را داشته باشيم. اين وظيفه ما است كه به خواست خدا تلاش كنيم و موافقت مسئولان عربستان را جلب
كنيم و به لطف و عنايت خداوند قبر اين بزرگواران را از مظلوميت نجات دهيم. ولى براى خود اين بزرگواران تفاوتى ندارد .... امام راحل، كه در واقع خورشيد او غروب كردنى نيست، در زمان حياتشان تلاش كردند كه قبر اين عزيزان را از مظلوميت دربياورند و مكرر سفارش مىكردند به وزير خارجه كه دنبال كند. هدف اصلى او اين بود كه با كمك همه شيفتگان و علاقهمندان خاندان رسالت، هدف آنان را از مظلوميت در بياورد و اين يك مسئلهاى است كه روحِ مطهر امام هميشه از ما خواسته و خواهد خواست.»
آقاى رىشهرى در بخش ديگرى از سخنان خود با اشاره به حفظ احترام ساير مذهب در مجالس و محافل گفت:
«اين پيام امامصادق عليه السلام و پيام امام راحل و پيام قرآن و اسلام را به همه برسانيد كه يك جورى حركت بايد بشود كه ديگران هم علاقهمند بشوند به حركتى كه ما داريم؛ در عين اينكه ما همان راهى را مىرويم كه ائمه بزرگوار ما تصوير كردهاند، نه يك ذره كم و نه يك ذره زياد.»
ايشان در پايان سخنان خود افزود:
«چون شما همه عاشقان اهلبيت عليهم السلام هستيد و در همان مسير گام بر مىداريد، ممكن است يك كسى نداند و خداى نكرده يك حركتى را انجام دهد، شما ارشادش كنيد و توجه بدهيد. انشاء اللَّه آنجور حركت كنيم كه امام زمان (عج) راضى است.»
پيش از ظهر امروز مراسمى با حضور خانوادههاى معظم شهدا در محل بعثه حضرت آيةاللَّه خامنهاى در مدينه منوره برگزار شد. در اين مراسم كه سرآغاز ديدارهاى روزانه سرپرست حجاج ايرانى با كاروانهاى زائران ايرانى بود و به منظور گرامىداشت مقام شهيدان برگزار گرديد، ياد امام راحل رحمه الله و خاطره قيام خونين 15 خرداد احياء شد.
در اين ديدار، پس از تلاوت آياتى از قرآن كريم، خانم پناهى، مادر
سه شهيد از شهرستان كرج، قطعهاى ادبى در سوگ حضرت امام رحمه الله خواند و سپس حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى به ايراد سخنان پرداخت. ايشان ضمن اشاره به نقش رهبرى در پيروزى انقلاب اسلامى گفت:
«اين حركتى كه در ملت ما ايجاد شد و اين شجاعتى كه در ملت ما پديد آمد و اين ايثارگرى كه در جوانان ما و سالخوردگان ما و زنان و مردان تحقق يافت در نتيجه ارشادات و رهنمودهاى امام عزيز و راحلمان بود.
هرچه داريم از اوست. او بود كه به جوانان ما آموخت بالاترين ارزشها و كمالات لقاءاللَّه است.»
نماينده ولىّفقيه در ادامه افزود:
«امروز دو سال است كه از آن رحلت جانگذاز مىگذرد، لكن چراغى كه او برافروخت همانطور كه خودش با اطمينان تمام در وصيتنامه سياسى- الهىاش فرموده، خاموش نشده بلكه برافروختهتر شده است و به وسيله شاگرد مخلص ايشان حضرت آيةاللَّه خامنهاى رهبر انقلاب اسلامى با كملات قوت تداوم پيدا كرده است. و اين نشان مىدهد كه خون شهدا به هدر نرفته و چراغى كه حضرت امام روشن كرده با اين خونهاى مقدس روز به روز فروزانتر خواهد شد.
امروز آقاى سيد اطهر عباس رضوى استاد دانشگاه «كامبرا» و مدرس تاريخ اسلام در هند و خاورميانه، ضمن مراجعه به بعثه حضرت آيةاللَّه خامنهاى، با آقايان جنتى، سيد مهدى روحانى، فهرى و حسن ابراهيمى ديدار كرد.
آقاى رضوى از مسلمانان شيعه مذهب هندىالاصل است و به زبان فارسى تقريباً تسلط دارد. آقاى رضوى كه تاكنون سىجلد كتاب تأليف كرده است و علاقهمند به تحقيق در زمينه تاريخ اسلام و عرفان و فلسفه است، هفتاد سال از عمرش مىگذرد.
در اين ملاقات كه به تقاضاى آقاى رضوى برگزار شد نامبرده كتابهايى چون حاشيه حضرت امام بر فصوص الحكم، اسرار الصلوة و ديگر كتب عرفانى و فلسفىِ حضرت امام را درخواست كرد.
امروز آقايان امينى و سبحانى با يكى از اتباع تركيه به نام رجب «(1)» ديدار و گفتگو كردند. نامبرده در اين ديدار مطالبى پيرامون وضعيت مسلمانان و روحانيان تركيه اظهار داشت و گفت:
«حكومت تركيه لائيك بوده و عالمان خوبى در آنجا نداريم. آتاتورك براى جلوگيرى از رشد اسلام، علماى مسلمان را قلع و قمع كرد .... اگر علماى تركيه از تجربيات اسلامى ايران و حوزههاى علميه بهره بگيرند و تبادل افكار و مراودهصورت پذيرد خيلى مؤثر خواهد بود.»
آقاى رجب در ادامهصبحتهاى خود با اشاره به فقدان تشكيلات اسلامى خالص و فعال در تركيه، عنوان كرد:
«علماى تركيه حقوق بگير و وابسته به دولت هستند.»
حجةالاسلام تسخيرى امروز با دو تن از برادران بحرينى ديدار و گفتگو كرد. اين برادران در مورد وضعيت جارى در بحرين مطالبى ابراز داشته و گفتند،
«فشارها هنوز ادامه دارد و مسئولان امنيتى كه انگليسى هستند بر علما سخت مىگيرند. جوانان مايل به تبعيت از علما هستند اما به دليل مشكلاتى مانند تشتّت آراءِ علما در معرض دلسردى قرار گرفتهاند.»
1) بنا به دلايل امنيتى از ذكر نام خانوادگى اين برادر خوددارى مىشود.
جوانان بحرينى در ادامه از خصوصيات و ويژگىهاى مقام معظم رهبرى جويا شدند و ضمن اشاره به وجود گروهها و گرايشهاى مختلف در بحرين يادآور شدند كه گرچه سختيگرى نسبت به شيعيان برينى اندكى كاهش يافته اما هنوز مشكلات جدى براى آنها وجود دارد. آنان در اين زمينه گفتند:
«البته فشارها كمى كاهش يافته ولى هنوز به پايان نرسيده است. مثلًا براى شيعيان زيارت امام رضا عليه السلام ممنوع است.»
حجةالاسلام تسخيرى ضمن راهنمايى برادران بحرينى و پاسخ به مسائل مطروحه از جانب آنان، ابعاد مختلف سياس، فقهى، عقيدتى، علمى و هنرىِ حضرت آيةاللَّه خامنهاى را تشريح كرد.
يكى از برادران الجزايرى به نام مصطفى امروز به بعثه مقام معظم رهبرى مراجعه كرد و با حجةالاسلام لقمانى ديدار نمود. وى كه دانشجوى رشته مهندسى برق بوده و سى و پنج ساله به نظر مىرسيد، درباره اوضاع سياسى الجزار و جبهه نجات اسلامى گفت:
«يهوديان و فرانسويان رهبران دولت ما را مىخرند. ما اسلام را مىخواهيم و مراكز لائيك را نمىخواهيم.
بيشتر جوانان با جبهه اسلامى بوده و بزرگترها بينابين هستند و احتمال جنگ داخلى وجود دارد.»
او در ادامه به ستايش انقلاب اسلامى پرداخت و عنوان نمود:
«از سال 1979 انقلاب اسلامى را مىشناسم. انقلاب اسلامى ايران انقلاب كبير جهان است.»
امروز دو تن از مسلمانان مغربى به بعثه مقام معظم رهبرى مراجعه كردند. آقايان الرحال سى ساله و عبداللَّه چهل ساله كه مشغول تجارت هستند
با آيةاللَّه امينى ديدار كردند. آنان در مورد انقلاب اسلامى گفتند:
«از ابتدا علاقهمند به انقلاب اسلامى بوده و از حضرت امام خمينى رحمه الله مىكردهايم و هموراه نيز متهم به طرفدارى از ايران بوديم.»
آنها درباره مواضع دولت مراكش نسبت به اسلام گفتند:
«تنها تظاهر به اسلام است و اين، جز اسلام آمريكايى چيز ديگرى نيست.»
برادران مراكشى درباره يكى از روحانيان برجسته مراكش به نام عبدالسلام ياسين مطالبى عنوان نمودند و ضمن اعلام هوادارى خود از ايشان گفتند:
«وى يك عالم دينى است و به هفت زبان آشنايى داشته و در همه جاى مغرب طرفدار دارد. او در سال 74 به علت دعوت ملك حسن به عمل به اسلام (توسط يك نامه سرگشاده) سه سال و نيم زندانى شد و مقام با ارزش خود را در آموزش و پرورش از دست داد. ايشان به كمك چند نفر مجله «الجماعه» را چاپ و منتشر كرد كه پس از انتشار ده تا پانزده شماره توقيف شد. بعد از آن نشريه «اليس الصبح بقريب» را منتشر ساخت.
سپس دوباره از سال 1983 تا 1985 بازداشت شد. افرادى هم كه به ملاقات او مىآمدند، بازداشت مىشدند.
كتاب منهاج النبوى تأليف ايشان، دستور كار جماعت عدل و احسان است.»
طى امروز و ديروز اقدامات امنيتى درباره زائران ايرانى كه وارد فرودگاه جده مىشوند، شدت يافته است.
از آثار مشهود اين امر، افزايش تعداد مأموران مسلح و گشتزنى در اطراف محل استقرار موقت حجاج ايرانى است. امروز مأموران سعودى مستقر در فرودگاه جده، چند پوستر- مربوط به يك شهيد- موجود در سا يك بانوى ايرانى را ضبط مىكنند. آنها پوسترهاى ياد شده را بر مىدارند و با خود مىبرند، اما پس از مدتى تصاوير شهيد را با احترام
و تعظيم بهصاحبش باز مىگردانند. مأمورى كه عكسها را بازگردانده از اصحب عكس با تعبير «شهيد الخمينى» تجليل مىكند.
در اين روز كاروان جانبازان اعلام كرد كه با امكانات فراهم شده از سوى اين كاروانصندلى چرخدار كليه زائران تعمير و نواقص بوجود آمده در آنها رفع خواهد شد. همچنين اعلام داشت كه كاروان جانبازان براى حل مشكلات درمانى و توانبخشىِ كليه جانبازانى كه در كاروانهاى متلرقه مستقرند تلاش خواهد كرد.
تا به امروز از هفت حاجى ايرانى به ميزان 3/ 40 گرم ترياك كشف شده است. اين افراد به دنبال تلاشهاى بخش كنسولى و حقوقىِ ستاد وزارت خارجه آزاد شدهاند.
پس از فرود هواپيماهاى جمهورى اسلامى ايران، سالن ترمينال فرودگاه جده- در قسمتى كه حجاج ايرانى وارد مىشوند- 0 تبديل به بازار خريد و فروش كالاهاى ايرانى مىگردد. در اين ميان، حجاج كاروانهاى مربوط به استانهاى خراسان، يزد، كرمان و تهارن با به همراه آوردن كالاهايى نظير پسته، گز، انگشتر عقيق و فيروزه، زعفران و تسبيح مبادرت به فروش آنها مىكنند. اكثر مأموران گمرك فرودگاه ضمن بازرسى دقيق وسايل زوار پى مىبرند كه كداميك از كاروانهاى زائران حامل كالاهاى مذكور هستند. پس از استقرار زوار در محوطه سالن فرودگاه، ساير مأموران فرودگاه جده اعم از پليس، كارمندهاى هواپيمايى و گمرك و ... در اطراف كاروانهاى حجاج ايرانى تجمع و اقدام به خريد جنس مىكنند.
اشتياق حاجيان كشورهاى مختلف اسلامى به آگاهى از مسائل انقلاب اسلامى، در واقع، منبع مولد بسيارى از خبرها است كه در زير دو مورد از اين خبرها ذكر مىشود:
امروز يكى از اهالى شهر «منصوره» مصر در گفتگويى، با اشاره به تأثيرات مثبت انقلاب اسلامى و تشديد فعاليتهاى جنبشهاى آزادىبخش، گفت:
«مردم مصر از تأثيرات انقلاب اسلامى بىنصيب نبودهاند و از همان
ابتدا گروههاى اسلامى تحركات تازهاى را در مصر آغاز كردهاند. موج تفكرات اسلامى در ميان جوانان و دانشجويان ما از اين تحركات جدا نيست.»
«امروز انقلاب اسلامى و تفكر روشن امام خمينى رحمه الله به عنوان الگوى نهضتهاى خستگى ناپذير ملتها عليه ظلم جهانى مشاهده مىكنيم. انقلاب شما به مسلمانان منطقه جرأت ابراز عقيده داده است و به نظر من اين پيروزى كوچكى نيست.»
امروز در اثر دو حادثه رانندگى، دو زائر ايرانى به شدت مجروح شدند. بعد از ظهر امروز يك زائر مرد در مدينه بر اثر تصادف با اتومبيل بيهوش شد و در حالت اغما به بيمارستان انتقال يافت. يك بانوى زائر ايرانى نيز بر اثر تصادف با يك اتومبيل سوارى به شدت از ناحيه پا آسيب ديد.
ملاقات با سعودىهاى براى تعيين محل برائت از مشركان، همنوايى با ناى توحيد، سنت نبوى!، ابراز علاقه به جانبازان انقلاب اسلامى
امروز حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى از ستاد حج مدينه و بيمارستان ايرانيان ديدار كرد و از نزديك عملكرد و مسائل مختلف اين دو مركز را مورد بررسى قرار داد. ايشان گفتگو با مسئولان و كاركنان اين دو مركز، از زحمات آنان قدردانى و از خداى بزرگ براى ايشان طلب توفيق كرد.
حجةالاسلام والمسلمين آقاى على اكبر ناطق نورى كه به عنوان نماينده تامالاختيار سرپرست حجاج ايرانى و به منظور مذاكره در مورد مكان برگزارى مراسم برائت عازم مكه شده بود، امروز با مقامات عربستان سعودى به
رياست قائم مقام وزير حج اين كشور ديدار كرد. در اين ملاقات كه به درخواست مقامات عربستان انجام مىگرفت، پس از اصرار عربستان، هيأت ايرانى از محلى كه براى برگزارى برائت در نظر گرفته شده بود، ديدن كرد. گروه اعزامى ايران بار ديگر بر نامناسب بودن اين محل جهت برگزارى مراسم تأكيد ورزيد و در برابر خواست مقامات سعودى مبنى بر پيشنهاد محلى از سوى ايران، اقاى ناطق نورى مسجد «جن» را به عنوان مناسبترين محل براى برپايى مراسم برائت از مشركان نام برد. قائم مقام وزير حج سعودى در برابر اين پيشنهاد گفت كه برگزارى مراسم در اين محل موجب آزار مردم شده و اين كار از لحاظ شرعى دچار اشكال است. آقاى ناطق نورى نيز متقابلًا گفت كه ما با آرامش مراسم را برگزار مىكنيم، همچون برپايى دو مراسم سالگرد ارتحال حضرت امام رحمه الله و دعاى كميل در مدينه. در ضمن، مشكل شرعى آن نيز به خود ما مربوط مىشود.
اين ديدار بدون نتيجه بر سر تعيين محل برپايى مراسم برائت از مشركان به پايان رسيد و مقرر گرديد كه پس از گزارش اين گفتگوها به تهران و رياض، مذاكرات بعدى از سوى مراكز دو كشور ايران و عربستان پيگيرى شود.
امشب مراسم دعاى كميل در شرايطى كه پليس ضدّ شورش مدينه با كلاههاى سفيد و باتومهاى سياه از ساعتها قبل به حال آمادهباش در آمده بود، با حضور گسترده زائران، در كنار ديوار قبرستان بقيع برگزار شد.
ساعتها قبل از برگزارى مراسم، پليس سعودى با ماشينهاى آبپاش به فاصله نزديك از يكديگر، اطراف حرم را با خشونت آرايش كرده بود، اما نظم و انظباط زائران ايرانى و مديريت بجاى مسئولان، مانع از هرگونه تشنج شد. آيين نيايش كميل، با شكوه خاصى آغاز شد و كارشكنى مأموران سعودى در
جلوگيرى از نصب بلندگوها در اطراف بقيع و كامل نشدن پوششصوتى مراسم، مانع از شركت گسترده زائران نگرديد. نظم و انظباط حاكم بر مراسم مرهون همكارىصميمانه مردم با مأموران انتظامى بعثه بود.
آبرسانى به زائران با همدلى مأمورانى كه براى اين كار موظف شده بودند، به شكل چشمگيرىصورت گرفت. حضور جمع كثيرى از زائران كشورهاى ديگر در ميان انبوه جمعيت ايرانيان قابل توجه بود.
جمعيت شركت كننده در محوطه وسيع مقابل قبرستان بقيع- كه از دو سو تا انتهاى محدوده كنترل شده از سوى پليس سعودى گسترش داشت- نشسته و گوش به آواى حزين امام اول خود سپرده بودند.
سعودىها با اقدام به عقب كشيدن نيروهاى مستقر در اطراف مسجدالنبى و آمادهسازى محوطه مقابل بقيع براى انجام مراسم دعاى كميل، عملًا با برگزارى اين مراسم در مدينه موافقت كردند.
در پايان اين مراسم پرشكوه، ايرانيان اقدام به پاكسازى محوطه برگزارى دعا كردند و مقواها و ليوانهاى يكبار مصرفِ پراكنده در اين محل را جمع آورى نمودند.
دومين تجمع حجاج ايرانى- پس از مراسمى كه به مناسبت رحلت امام رحمه الله در مقابل بعثه برگزار گرديد- در كمال آرامش و انضباط به پايان رسيد و ايرانىها با دلهاى شفاف و جلا خورده خود، رو به سوى كاروانهايشان حركت كردند.
گفتنى است كه يكى از زائران اهل تانزانيا، با توزيع خرما در ميان شركت كنندگان، در اين مراسم حاضر شده بود.
امشبصداى بوق ممتد چند اتومبيل توجه عابران و مغازهداران ساكن خيابان «باب العوالى» مدينه، بويژه اعضاى كاروانهاى ايرانى را كه در ساختمان «سمان» اقامت دارند به خود جلب كرد.
دو دانشجوى جوان ايرانى، امشب مراسم ازدواج خود را در شهر پيامبر جشن گرفتند. داماد، محمد هاشم زمانى آقايى دانشجوى سال سوم رشته عمران دانشگاه مشهد و عروس، حميرا حافظ نظامى، دانشجوى سال آخل پرستارى دانشگاه آزاد تهران كه هر دو خدمه كاروان 19122 مشهد بودند، پس از چندماه كه از مراسم عقد آنان در مشهد مىگذشت، اينك در مدينه منوره پيند زناشويى بستند.
سرپرست اين كاروان مىگويد:
«مراسم ازدواج اين دو جوان از هر جهت كمنظير است، زيرا بانوان عضو كاروان همگى در فراهم كردن مقدمات عروسى شركت داشتند و حتى چند تن از خانمها با سليقه خاص خود از كيسههاى پلاستيك رنگارنگى كه در اختيارشان بود، گلهاى بسيار زيبايى درست كردهاند. عده ديگرى از خانمها به فراهم كردن ميوه و شيرينى و چندنفرى نيز به خريد ديگر نيازهاى عروسى پرداختهاند.»
يكى از مردان مشهدىِ عضو اين كاروان كه در برپايى مراسم ازدواج نقش فعالى داشته گفت:
«ما در برگزارى مراسم عروسى اين دو جوان همه آداب و رسوم مشهدىها را انجام داديم.» «
مهريه اين عروس كه از خانواده محترم شهدا است، سفر حج و چهارده سكه بهار آزادى است.
امروز ستاد حج مكه مكرمه كار خود را در اين شهر آغاز كرد تا زائرانى كه از فردا، از فرودگاه جده و نيز مدينه منوره عازم مكه مىشوند، تحت تدارك و خدمات اين ستاد قرار گيرند.
ستاد حج مكه از واحدهاى گوناگونى تشكيل شده كه گروه امداد از بخشهاى فعال آن است. نيروهاى پرتلاش اين واحد در سه شيفت هشت ساعته،
در ساختمان مركزى و دو دفتر كه در شرق و غرب مسجدالحرام در نظر گرفته شده است، مستقر خواهد شد و كار انتقال گمشدگان ايرانى و هدايت آنها به سوى كاروانهايشان را به عهده خواهند داشت. امسال چند پست امداد در داخل مسجدالحرام، در طول شبانهروز مستقر مىشوند تا گمشدگان را در وهله اول به گروه خود و درصورت نبود آن به كاروانهايشان برسانند. همچنين امدادگران، گشتهاى سيّارى در خيابانهاى اطراف مسجدالحرام و مناطقى كه ايرانيان رفت و آمد بيشترى دارند، به كار خواهند گمارد تا درصورت مشاهده افراد گمشده، آنان را راهنمايى كنند.
امروز در ادامه ديدارهاى عمومى نماينده ولىّفقيه در محل بعثه، حجةالاسلام موسوى همدانى امام جمعه شهر همدان با حضور در بين حاجيان بيتاللَّه الحرام پيرامون سفر حج و توجه هرچه بيشتر زائران به اين سفر الهى سخن راند. وى در ابتدا گفت:
«شنيدهايد كه هر عمل خيرى را به حج تشبيه مىكنند. مثلًا اگر فلان كار را انجام دادى ثواب چند حج را خواهى برد. اين قبيل وعدهها نشان مىدهد كه حج از اهميت و عظمت فوقالعادهاى برخوردار است، به طورى كه هر عمل خوبى را به آن تشبيه مىكنند. حج ابعاد گوناگونى دارد: ابعاد فردى و اجتماعى. حج تنها يك عمل عبادى نيست. اين مراسم وحدت زمانى دارد، يعنى همه مسلمانها در ماه ذىالحجه بايد اين مناسك را انجام دهند؛ وحدت مكانى دارد، يعنى در مكه و عرفات با لباسى يكدست اعمال انجام مىشود.
و تمام اين اجتماع براى اين است كه مسلمانها جمع شوند و اخبارشان را به تمامى دنيا برسانند و اين از منافع حج است، به طورى كه هر حاجى پيكى مىشود
براى رساندن پيام.»
آنگاه آقاى موسوى توجه حاضران را به مناسك حج جلب كرد و گفت:
«شما با گفتن لبيك و اينكه فقط به خدا لبيك مىگويدى، ديگر به نگاههاى شيطانى، دعوتهاى نفسانى و ساير اميال لبيك نگوييد. خدا خواسته كه لباس دوخته را از تن بيرون كنيد- لباسى كه شايد در آن معصيت كرده باشيد- و لباس تازهاى بپوشيد آزاد. آزادى روح و فكرت را با آزادى لباس به نمايش بگذار. بايد به زير سايه خدا بروى، ديگر نبايد زير چتر خودت باشى. مُحرم كه مىشود، خيلى از اعمال مباح بر تو حرام مىشود. اين تمرين و تقويت روح است. تصميم بگيريد بعد از مُحرم شدن، جداً گناهان را كنار بگذاريد.
مبادا دست خالى برگرديد.»
آقاى همدانى سخنان خود را با ياد خاطرهاى از حج سال 61 به پايان برد:
«در عرفات دعا زياد خوانده شد. خسته شدند و خوابيدند. اعمال عرفات تمام شد و رفتيم مكه. توى اتاق بوديم كه يكى از خواهران آمد و اجازه خواست مطلبى را بگويد. او گفت: بعد از دعاى عرفات كه خسته بودم، خوابم برد. خواب ديدم چادرهاى ايرانى كه در يكجا جمع هستند، بالاى سر اين چادرها، چادر بزرگى است كه توى آسمان مىدرخشد. به من گفتند بالا بروم. رفتم توى آن چادر. همهاش نور بود. قرآنى به من دادند و گفتند كه بخوان. سوره ابراهيم را خواندم. وقتى پرسيدم آن چادر از آن كيست، گفتند كه چادر امام زمان است.»
امروز دو تن از اباضى مذهبان كشور عمان به نامهاى خليلى و غران بن خلفان در بعثه مقام معظم رهبرى حضور يافته و با علماى ايران پيرامون مسائلى مورد علاقه گفتگو كردند. آقايان خزعلى و واعظزاده در مورد فقه اباضى و
ديدگاههاى اين آيين درباره امامت سئوالاتى كردند كه آقاى خليلى پاسخ داد:
«اكنون نظام امامت حاكم نيست و در حكومتى كه امامت حاكم باشد، مردمصد درصد اطاعت مىكنند.
شرايط امام، شجاعت و آگاهى و بينش سياسى است. در انتخاب امام نيز بزرگان كشورهاى اسلامى بايد از ميان علماى خود شخصى را به عنوان امام انتخاب كنند.»
اقاى خليلى در مورد فقه اباضى گفت:
«در اين آيينْ اجتهاد وجود دارد و در هر زمان مرجع نيز هست.»
وى در مورد جنگ نفت گفت:
«ما معتقديم تجاوز محكوم است. من به سفير كويت گفتم كه اين قضيه يك عذاب الهى بود و خداوند از شما كه على امام خمينى عمل كرديد انتقام گرفت.»
امروز آقاى على محمد از كشور نيجريه كه رياست «جماعت نصر اسلام» را در استان «مونگال» به عهده دارد با آقايان امينى، قرائتى و ابراهيمى ديدار و گفتگو كرد. از نكات جالبى كه على محمود به آن اشاره كرد اين بود كه برخى از گروههاى اسلامى مخالف مواضع ايران در نيجريه، پس از ارتحال حضرت امام مجلس عزادارى برپا كردند، چون عقيده داشتند امام فرد شجاع و نترسى در مبارزه با آمريكا و دفاع از اسلام بوده است. آنها معتقدند كه جهان اسلام به رهبرى واحد چون حضرت امام نيازمند است.
طبق گزارش سركنسولگرى ايران از جده تا ساعت دوازده ظهر امروز شمار زائرانى كه از ايران وارد جده شدهاند از مرز 60500 تن گذشت. بر طبق اين گزارش وضع سلامتى عمومى حجاج ايرانى كه تاكنون از طريق جده وارد
عربستان شدهاند خوب است و هيچ گونه مورد حادى از بيماران يا نارسايى جسمى ديده نشده است.
امروز حجةالاسلام جمارانى سرپرست سازمان حج اوقاف و امور خيريه از فرودگاه جده ديدن كرد و از واحدهاى تداركات و حمل و نقل بازديد به عمل آورد و با عدهاى از زائران نيز به گفتگو پرداخت.
طبق گزارشهاى رسيده از بندر جده، امروز دو زن ايرانى كه همراه كاروانهاى خود وارد فرودگاه جده شده بودند، زنان مسئول بازرسى بدنى در گمرك فرودگاه را به ربودن دويست دلار متهم كردند. اظهاريه اين دو بانوى ايرانى به مقامات گمرك منعكس گرديد و رئيس گمرك نيز در واكنش نسبت به اين مسئله شخصاً دستور داد و زن و مأمور گمرك متهم به دزدى را بازداشت كنند. مراتب از سوى مقامات فرودگاه جده در حال پيگيرى است.
امروز دولت عربستان، اقدام به پخش اعلاميه در چند اتوبوس ويژه انقال زائران ايرانى به مدينه كرد. اين بيانيه كه از سوى هيأت دولت عربستان سعودى در تاريخ 13/ 11/ 1408صادر شده به زائران نسبت به هرگونه اقدام در موسم حج هشدار داده است. مقامات سعودى با پخش اعلاميهاى كه سه سال پيشصادر شده درصددند از هم اكنون ايرانيان را از برگزارى مراسم برائت از مشركان بازدارند.
طى بيست و چهارساعت گذشته چهل و هفت كاروان با 5026 زائر از جده به مدينه منوره منتقل شدهاند. با ورود اين تعداد زائر، در حال حاضر 453 كاروان با 51959 زائر ايرانى در مدينه منوره بسر مىبرند.
نشانههاى حج كامل،صداى مظلومان
پيش از ظهر امروز گروهى از اعضاى كاروانهاى مستقر در مدينه منوره در حالى كه پرچم كشورمان و علامت مشخص كننده كاروان خود را به همراه داشتند، به ديدار مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى آمدند.
مراسم با تلاوت آياتى از كلاماللَّه مجيد آغاز شد و سپس حجةالاسلام والمسلمين نورمفيدى به ايراد سخنانى پرداخت. ايشان در سخنان خود ضمن استناد به روايات متذكر شد كه حج كامل و تمام، حجى است كه زائر با امام خويش ملاقات كند و آمادگى خود را براى بذل جان و مال در راه پيشبرد اهداف اسلام و گسترش آن اعلام نمايد.
ايشان ضمن اشاره به حضور حضرتصاحب الزمان (عج) در مراسم حج و بويژه در روز عرفه اظهار داشت:
«تشكيل چنين جلساتى در واقع ديدار با نايب امام زمان (عج) و نماينده ايشان است.»
آقاى نورمفيدى در ادامه سخنان، فلسفه حج را خالص كردن بندگى براى خداى تبارك و تعالى خواند و اضافه كرد:
«جزء لاينفك بندگى برائت از مشركان است. اينكه حضرت امام فرمودند حجِ بدون برائت حج نيست به اين دليل است كه زندگى پيامبران كه نمونه والاى بندگى ذات احديت بودهاند مشحون از درگيرى با مشركان بوده است. حج در واقع نمايش اقتدار اسلام و آمادگىِ بندگىِ مخلص و انبوه مسلمانان است.
بندگى خدا بدون كفر به طاغوت معنا ندارد.»
ايشان در ادامه، توجه زائران را به جنبههاى معنوى حج و حضور در شهر پيامبرصلى الله عليه و آله و تلاش براى درك قداست مدينه جلب كرد و گفت:
«اگر گوش دل را باز كنيم،صداى قرائت قرآن پيامبر شنيده مىشود. بايدصداى قرآن را در كنار حرم پيامبر به گوش دل شنيد .... مدينه شهر فاطمةالزهراء است. بقيع پيكر چهار امام معصوم و تنى چند از بزرگانصدر اسلام را در خود جاى داده است. در و ديوار اين شهر عطر و نسيم ديگرى دارد. در حرم نبوى بايد چشم دل را باز كرد؛ بايد پيامبر را با چشم دل ديد.»
ايشان در پايان سخنان خود ضمن اشاره به همين لبيك گفتن به هنگام احترام، توجه زائران را به اين نكته جلب كرد كه هنگام مُحرم شدن انسان به خداى خود پاسخ مىدهد.
ساعت يازده و سى دقيقه امروز پنجاه تن از اعضاى مجلس اعلاى انقلاب اسلامى عراض با حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى ملاقات كردند.
اين ديدار نيز با تلاوت آياتى از كلاماللَّه مجيد آغاز شد و با سخنرانى حجةالاسلام آصفى ادامه يافت. ايشان به بيان وضعيت مدينه و حكومت درصدر اسلام، شجاعت و از خود گذشتگى مؤمنان پا برهنه، شرايط حاكم بر
دنياى آن روز و سلطه حكومتهاى آن روز و سلطه حكومتهاى فاسد و قيصر و دربار ساسانى پرداخت و افزود:
«تاريخ دوباره تكرار شده است، چرا كه سنتهاى الهى ثابت و تغيير ناپذيرند. امروز انقلاب اسلامى با هدايت كتاب الهى، سنت رسول اللهى و اهلبيت به دنبال تجديد و تكرار تاريخ است.»
وى در تشريح جنايتهاى حزب بعث عراق اضافه كرد:
«ويژگى حزب بعث كه يك ربع قرن از حاكميت آن بر عراق مىگذرد، ضديت با آرمانهاى اسلامى و مسخ شخصيت و هويت اسلامى است. با وجود اين، انقلاب اسلامى پس از گذشت اين مدت، سربلند و مستحكم و با ارادهاى راسخ، در سرزمين بينالنهرين پا گرفته است. اين انقلاب، امانتى در دست شما است.
مردم عراق مىتوانند هويت خود را حفظ كنند، مىتوانند در هيأت جمهورى اسلامى در عرصه گيتى آشكار شوند.»
حجةالاسلام آصفى در پايان سخنان خود اظهار اميدوارى كرد كه مردم عراق به زودى شاهد پيروزى را در كنار خود ببينند.
در خاتمه اين مراسم حجةالاسلام تسخيرى از جناب آقاى رىشهرى از حضور اعضاى مجلس اعلاى انقلاب اسلامى عراق در بعثه مقام معظم رهبرى تشكر كرد.
آقاى محمد از منطقه شيعهنشين شرقيه شهر قطيف، امروز به روابط بينالملل بعثه مراجعه كرد و درباره وضعيت منطقه شرقيه اظهار داشت:
«شيعيان در منطقه شرقيه برنامههاى مذهبى مربوط به خود را انجام مىدهند و در ميان آنان افراد عالم نيز وجود دارند. در اين منطقه امكان چاپ انواع كتب و جزوات را داريم، ولى داشتن چاپخانه براى همه ممنوع است و چاپخانههاى دولتى پس از ديدن متن جزوات، اجازه چاپ آن راصادر مىكنند و كتابهايى مانند بحارالانوار و جواهر و ... ممنوع بوده و لذا بسيار گران و
قيمتها گاهى به چند هزار ريال بالغ مىشود و بعضى از كتابهاى استاد شهيد مطهرى و امام خمينى رحمه الله موجود است.»
ايشان دربارهصدام اظهار داشت:
«در عربستان تقريباً شيعه و سنى به اتفاق او را لعن مىكنند و تغييرى ديدى در اهلسنت نسبت به ايران ايجاد شده، ولى عميق نيست و علاقه قلبى بايد بوجود بيايد.»
امروز آقاى محمد ابوعبداللَّه از كشور تونس با آقاى موسوى جزايرى ديدار كرد. ايشان در اين ملاقات اظهار داشت:
«مدت نُه ماه است كه در بيمارستان ملك فهد مشغول به كار هستم. در تونس كه بودم به دليل شركت در راهپيمايى دستگير شدم. در مسائل سياسى هم از راشد الغنوشى تبعيت مىكنم.»
آقاى محمد ابوعبداللَّه درخواست كتب و جزواتى درباره شيعه، به خصوص كتاب نماز و تعليم زبان فارسى را داشت.
آقاى واعظزاده نيز امروز با چند تن از دانشآموزان دبيرستان اسلامى مدينه كه اهل كشور گامبيا بودند و مذهب مالكى داشتند ملاقات كرد. اين دانشآموزان علت تحصيل در مدينه را فقدان امكانات تحصيلى و وجود تبعيض و فشارهاى سياسى در گامبيا ذكر كردند. دانشآموزان مذكور به ادامه تحصيل در ايران در رشتههاى پزشكى يا ساير رشتههاى علمى تمايل داشتند. آنان گفتند:
«در گامبيا جمعيتهاى اسلامى نظير الاتحادالاسلامى به سرپرستى محمد امين سىسى وجود دارد كه فقط حول مسائل مذهبىصرف دور مىزند و فاقد زمينههاى سياسى است.»
آقاى محمدعلى به اتفاق فرد ديگرى از كشور بحرين، ضمن مراجعه به روابط بينالملل، با حضرات آيات مصباح و جنتى ملاقات كردند. سئوالات آنها بيشتر از مسائل فقهى و احكام بود كه پاسخ لازم را دريافت داشتند. آقاى محمدعلى در راه آهن به كار اشتغار دارد و طبق نظر ايشان حجاج كمى از بحرين در حج امسال شركت دارند.
نكته قابل توجه در اين ديدار ارادت و اخلاص اين ميهمانان به علماى حضار بود كه با اصرار، چاى خود را بعد از تبرك توسط آقاى جنتى نوشيدند.
امروز آقاى نعمتاللَّه از شيعيان افغانى كه مدت هشت سال است در مدينه بسر مىبرد، با مراجعه به بعثه اظهار داشت:
«برادرم سال گذشته به خاطر تماس با ايران و درخواست كتاب زندانى شد.»
ايشان كه حدود سىسال داشت و بسيار دردمند به نظر مىرسيد در ادامه حرفهايش گفت:
«نيروهاى امنيتى تقريباً به طور دائم مراقب ما هستند و به ما اخطار داده بودند كه در مراسم دعاى كميل شركت نكنيم.»
وى گفت:
«يكى از شيعيان نخاولهاى مدينه پس از يك سال و نيم حبس كشيدن، جمعه 18 ذيقعده گردن زده شد و من علت آن را نمىدانم.»
اين افغانى شيعه درخواست كتابهاى فارسى مفاتيح و نوار نوحههاى آهنگران را داشت. وى همچنين مبلغ يكهزار ريال سعودى تقديم مرقد حضرت امام رحمه الله نمود.
امروز مدير كاروان 19284 پس از آزادى زندان امنيتى سعودىها، در يك گفتگو، چگونگى و علت دستگيرى خود را تشريح كرد:
«براى رفتن به عنبريه سوار يك وانتبار شدم. راننده با اشاره به من فهماند كه ترانهاى كه مىشنوم درباره فهد خادمالمؤمنين است. در جواب او گفتم كه فهد خادم امريكا است. كمى هم در اينباره با هم بحث كرديم. وقتى در عنبريه پياده شدم، راننده بلافاصله به پليس مراجعه كرد و آنها مرا دستگير كرده و به نزديكترين كلانترى بردند. در آنجا پس از تشكيل پرونده به سازمان امنيت واقع در جاده احُد منتقل شدم.
در سازمان امنيت از ساعت پنج بعد از ظهر تا ده شب از من بازجويى كردند. با اينكه زبان عربى مىدانستم ولى به مأموران گفتم كه نمىدانم و آنان از يك پاكستانىالاصل به عنوان مترجم استفاده كردند. بيشتر سئوالات آنها درباره حرفهاى مطرح شده با راننده وانت بود، ولى درباره شغل من و اينكه عضو كدام حزب در ايران هستم هم سئوال كردند كه پاسخهاى لازم را دادم و گفتم كه در ايران حزب خاصى نيست و همگى مسلمان هستند. در طول بازجويى گاهى بحث به جدال هم كشيده مىشد، ولى سعى مىكردند كه آرام باشند و بحث با رننده را يك عمل سياسى هدايت شده قلمداد كنند. پس از پايان گرفتن بازجويى مرا در يك سلول كثيف انداختند. نگهبان من گفت: اگر شام مىخواهى پول بده تا برايت تهيه كنم. با اينكه در كلانترى به من ناها نداده بودند و سخت هم گرسنه بودم، اما چون احتمال دادم كه شكنجهام كنند از خوردن شام منصرف شدم. در تمام مدت بازجويى چشمانم باز بود ولى براى گرفتن وضو چهار نفر مسلح اطراف مرا گرفته بودند. سعودىها ساعت دو بامداد مرا تحويل مقامات وزارت امور خارجه دادند.»
امروزصبح يكى از كارمندان هواپيمايى كشورمان كه داراى پاسپورت خدمت بود به هنگام ورود به فرودگاه جده به جرم حمل پانزده گرم ترياك توسط مأموران گمرك و پليس مستقر در فرودگاه بازداشت گرديد كه ساعتى بعد با مذاكره مسئولان ستاد حج و سركنسولگرى با مقامات فرودگاه كارمند مذكور آزاد شد.
امروز آخرين روز ورود زائران از جده به مدينه و همچنين اورين روز عزيمت زائران به مكه مكره است.
كل آمار زائران مدينه قبل 56801 نفر با 478 كاروان است كه 25389 نفر آنان زن و 31412 نفر بقيه مرد گزارش شده است.
امشب پليس سعودى با مراجعه به يكى از كاروانها عكسهاى بزرگى را كه از سالهاى قبل در كاروان بوده و همچنين تمثال مبارك حضرت امام رحمه الله را كه بر روى پارچه بهصورت سيلك زده شده بود جمعآورى مىكنند. نگهبان كاروان ياد شده گفت كه پليس با وى بسيار تند برخورد كرده و در داخل اتومبيل پليس پر از عكسهاى كنده شده بود.
عدهاى از زائران تركيه در گفتگو با يكى از روحانيان ايرانى ضمن اظهار تألّم و تأثّر شديد از رحلت حضرت امام خمينى رحمه الله و اعلام حضور خود در مراسم دومين سالگرد رحلت بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران، بر علاقه و اشتياق خود براى زيارت مرقد حضرت امام رحمه الله تأكيد كردند.
روحانى جانباز كاروان 31170 قم- كه برادر دو شهيد است- در ادامه اين خبر افزود:
«اين ديدار در كنار قبرستان بقيع اتفاق افتاد و عدهاى از زائران تركيه با توجه به اينكه نم از روحانيان ايران هستم، ضمن ابراز ارادت نسبت به رهبر معظم انقلاب اسلامى و آقاى هاشمى رفسنجانى رئيسجمهور، از ايشان به عنوان يكى از مردان بزرگ و سياستمدار جهان اسلام ياد كردند.»
تاكنون چهار زائر ايرانى به دليل كهولت سن و بر اثر سكته قلبى در جوار مرقد پاك رسول اللَّه به ديار ابدى شتافتهاند.
يك خبر حاكى است كه در ميان افراد كاروانهاى اعزامى تنى چند معتاد به چشم مىخورند. همين خبر مىافزايد كه امروز حال يك خانم معتار رو به وخامت گذارده و بلافاصله او را در بيمارستان بسترى كردهاند.
امروز يك روحانى شيعه عربستان در ملاقاتى اظهار داشت:
«شيعيان عربستان از سياستهاى تشنجآميز سابق ايران ناراحت بودند، ولى اكنون در مقابل سياستهاى جديد، احساس آرامش مىكنند. من معتقدمد كه تظاهرات برائت بسيار خوب است و بر احساسات مسلمانان تأثير خوبى مىگذارد وليكن لازم است بر سياستهاى جارى ايران تأثير نگذارد.»
ايشان با اشاره با فعاليت «سلفى» ها عليه حكومت سعودىها و پخش اعلاميههاى سرّى درباره تشكيل مجلس شوراى اسلامى و قضاوت بر اساس اصول اسلامى اضافه كرد:
«سلفىها از مخالفان شديد حضور آمريكا در عربستان هستند و حتى عليه آمريكايىها تظاهرات كردند كه منجر به بازداشت تعدادى از آنها شد. سلفىها در حال حاضر با فشارهاى زيادى از سوى دولت سعودى روبرو هستند و از ترس، وضع ظاهرى خود را هم تغيير دادهاند. سلفىها با شيعيان نيز همدردى مىكنند.»
اين روحانى شيعه ضمن انتقاد از سياست اقتصادى دولت سعودى در منطقه شيعه نشين گفت:
«امروز محصولات كشاورزى در منطقه به علت كمبود آب رو به نابودى است. آبهاى منطقه را سعودىها جهت تزريق در چاههاى نفت مورد اسفاده قرار مىدهند و از سوى ديگر با لولهكشى، آبها را به رياض مىرسانند. اين مسئله نشان مىدهد كه حكومت درصدد تضعيف مناطق شيعه نشين است.»
يكى از مغازهداران افغانى مدينه در پاسخ به اين مطلب كه رئيسجمهور افغانستان كافر است، اظهار داشت:
«هرچه باشد از اين وهابىها بهتر است.»
وقتى به وى گفته شد كه اينها مسلمان هستند و نماز مىخوانند و زنانشان حجاب دارند، جواب داد:
«من اينجا ساكن هستم و از وضعيت اينجا خبر دارم، به ظاهر زنان اينجا نگاه نكنيد. زير عبايى كه به سر مىبرند اروپا است.»
امروز يك زائر مراكشى در مورد ايران و راهپيمايى برائت گفت:
«ايران يك كشور اسلامى است و ما در مراكش نظر بدى نسبت به آن ندارم. همه مسلمانان برادرند.
راهپيمايى برائت مفيد نيست و با روح عبادتى كه بايد بر اعمال حج حاكم باشد ناسازگار است. وضع ما خوب است و مساجد برقرار مىباشد و شاه حسن به مردم آزادى داده است.»
امروز پس از گفتگوى روحانى كاروان 17419 با نُه تن از اتباع خارجى در مسجدالنبى، در حين بازگشت، يكى از مأموران سعودى به او مراجعه كرده و با طرح اين موضوع كه منزل مجللى دارم و شما ميهمانان ما هستيد، از وى دعوت مىكند به منزلش برود كه مرد قبول اين روحانى واقع نمىشود.
نتايج حضور امريكاييان در حجاز، جانبازان در حريم دوست، گرانى و تورم
هر روزه توسط مديريت داخلى بعثه امكانات تماس خانواده معظم شهدا با كشور تأمين مىشود.
از ساعت ششصبح امروز تا ساعت سيزده، چهل و شش خانواده از خانوادههاى معظم شهدا توانستند از خمات مخابراتى بعثه مقام معظم رهبرى استفاده كنند و از طريق كارير با ايران تماس بگيرند.
طى امرزو بيست و هشت مورد ملاقات توسط سربازرسان گزارش شده است. معاونت بازرسى عنوان نموده كه در اين روز نوزده مورد سركشى
توسط سربازرسان انجام شده است. سربازرسان در ديدارها و سركشىهاى خود از كاروانهاى تحت پوشش به مسائلى چون رسيدگى به دفاتر و نحوه تنظيم آنها،صحبت با روحانى و مدير كاروان، چگونگى مراعات بهداشت و ديگر مسائل رفاهى كاروان توجه مىكنند. در اين روزها جمعاً هفتاد و پنج نفر به معاونت بازرسى مراجعه كرده و ضمن پيگيرى مسائل خود، مواردى چون ادامه وضع نامطلوب خريد و فروش توسط برخى از زائران ايرانى، عدم اجراى دستور العمل مربوط به خريد پتوهاى زائران، «1» ذكر موارد تفرقهانگيز از سوى برخى مداحان در مراسم مداحى و مرثيهخوانىهايى در كنار بقيع برگزار مىشود و ... را مطرح نمودند.
در اين روز پنجاه كاروان مورد سركشى معاونت فرهنگى و ارشاد قرار گرفت و با روحانيان كاروانها گفتگو شد. همچنين با نظارت اين معاونت در دو منطقه عبدالعزيز قديم و عبدالعزيز جديد جلسات منطقهاى تشكيل گرديد و به ترتيب با چهل و دو و چهل و هشت تن از روحانيان كاروانها تبادل نظر و گفتگو به عمل آمد. از جمله مسائل مطروحه، فقدان محل مناسبى براى پاخگويى به سئوالات شرعى و يا ايران سخنرانى در كاروانها بود.
همچنين توسط اين معاونت به هشتاد و پنج مورد مراجعه، پاسخهاى لازم داده شد.
طى امروز دو كاروان از كاورانهاى برادران اهلسنت توسط گروه
اعزامى از واحد اهل سنت بعثه مقام معظم رهبرى مورد بازديد قرار گفت. اين هيأت كه در آن روحانيانى چون حجةالاسلام ربانى نماينده ولىّفقيه در امور اهلسنت سيستان و بلوچستان، مولوى حسينپور و مولوى درستى حضور داشتند، ابتدا به كاروان «ريگى» اعزامى از سيستان و بلوچستان سركشى كردند. در اين ديدار ابتدا آقاى مولوى حسينپور سخنرانى كرد. ايشان ضمن ابراز تشكر از احساسات زائران، از توجه مقام معظم رهبرى كه نماينده ويژهاى براى امور اهلسنت استان سيستان و بلوچستان در نظر گرفتهاند قدردانى كرد. سپس حجةالاسلام ربانى به ايراد سخنانى پيرامون فلسفه حج پرداخت. پس از آن، گروه اعزامى از سوى واحد اهلسنت بعثه مقام معظم رهبرى به ديدار كاروان ديگرى از برادران اهلسنت رفتند. در اين ديدار، ابتدا با مدير كاروان، پرويز هاشفرهى، و روحانى كاروان، مولوى شهنوازى، ملاقاتىصورت گرفت و بعد جلسهاى با حضور زائران در سالن هتل منعقد گشت.
در اين جلسه، نخست مولوى شهنوازى مقدم نماينده ولىّفقيه در امور اهلسنت سيستان و بلوچستان را گرامى داشت و سپس مولوى عبداللَّه دوستى سخنانى پيرامون حج بيان كرد. در پايان، نماينده رهبرى در امور اهلسنت سيستان و بلوچستان طى سخنانى به تاريخ زندگانى رسول اكرمصلى الله عليه و آله، شرافت مدينه و تاريخچه شهداى احد و بقيع اشاره كرد.
طى امروز، بيست و پنج تن از برادران اهلسنت ايرانى، با مراجعه به بعثه مقام معظم رهبرى، سئوالات شرعى خود را با روحانيان اهلسنت در ميان گذاشته و پاسخ گرفتند.
يكى از افراد مطلع و دستاندركار مىگفت كه قيمت اجناس در
عربستان نسبت به سالهاى گذشته بين بيست تا هشتاد درصد افزايش يافته و اين در حالى است كه بخشى از وسايل و اثاثيه كاروانهاى ايرانى طى سه سال گذشته در عربستان از بين رفته و تأمين اين وسايل، كه مىبايد توسط عربستان تقبل شود، در كوتاهمدت بهصرف هزينه زياد و بروز مشكلات منتهى مىشود.
اين برادر معتقد بود:
«هزينه حمل و نقل وسايل و اثاثيه كاروانها از مدينه به مكه و بالعكس حداقل يك ميليون و دويست هزار ريال عربستان برآورد مىشود. در جريان نقل و انتقال، بسيارى از لوازم دچار استهلاك مىگردد. ستاد حج در نظر دارد با اجاره دو انبار بزرگ در مدينه و مكه، لوازم و اثاثيه مورد نياز زائران را به طورصحيح انباردارى كند. به اين ترتيب، اولًا استهلاك ناشى از حمل و نقل وسايل از ميان خواهد رفت و ثانياً هزينهاى بابت حمل و نقلصرف نخواهد شد.»
اين منبع آگاه پيش بينى كرد درصورت انجام چنين طرحى، هزينه نگهدارى اثاثيه مورد نياز زائران در عربستان به نصف كاهش يابد.
بنابر آمار موجود، تغذيه و اسكان هر زائر ايرانى در طول ايام حج 3750 ريال سعودى هزينه دارد.
در اين روز تنى چند از مسلمانان غيرايرانى به بعثه مقام معظم رهبرى مراجعه و مسائل مورد نظر خود را مطرح كردند. آقاى «م. ح. ث» طلبهاى از مناطق شيعهنشين عربستان، يكى از اين افراد بود كه با آقاى واعظزاده ديدار و گفتگو كرد. او در بخشى از سخنان خود عنوان نمود:
«دولت مىكوشد با شخصيتهاى دينى ارتباط داشته باشد و آنان را
جذب كند. دولت به وسيله كادر آموزشى خود در ميان جوانان به تبليغ وهابىگرى مىپردازد، ولى اين فعاليتها اكثراً ناموفق بوده است، به خصوص در مورد افرادى كه در مساجد و حسينيهها شركت فعالى دارند. برنامههاى تبليغى وهابيت عمدتاً از طريق برنامههاى تفريحى مانند ورزش،صورت مىپذيرد.»
او در ادامه افزود:
«دولت با فشارهاى زياد مىكوشد در مردم جوّ رعب و وحشت ايجاد كند. دولت به طور جدى از وهابىها حمايت مىكند، به نحوى كه جزوههاى تبليغى وهابىها به راحتى توزيع شده و حتى در خيابانها و معابر عمومى به مردم هديه مىگردد.»
وى در مورد نظر مردم راجع به مسائل منطقهاى اظهار داشت:
«همه مردم قطيف از جمهورى اسلامى ايران حمايت مىكنند و در مجالس حسينى و مناسبتهاى ديگر براى مقام معظم رهبرى دعا مىكنند. كليه مردم سنى و شيعه مخالف حضور نيروهاى آمريكايى در منطقه هستند، ولى نمىتوانند به طور علنى اين مخالفت خود را ابراز كنند. از جمله زيانهاى آنان (آمريكايىها) ترويج فساد، به خصوص در سطح دانشگاهها است.»
امروز در مكه يكى از زائران كاروان 17217 در حال طواف دچار ناراحتى شد و به حال اغما به بيمارستان انتقال يافت. علت اين حادثه كهولت سن و نامناسب بودن وضعيت جسمانى فرد مذكور گزارش شده است.
امروز راننده عربى كه در خدمت كاوران 30246 است به علت راهبندان و عصبانيت، به روى يكى از برادران تداركات اسلحه مىكشد كه با دخالت حاضران از تيراندازى جلوگيرى مىشود. پليس، راننده مذكور را دستگير مىكند و او را مجرم مىشناسد.
حضور جانبازان انقلاب اسلامى در مراسم حج امسال با استقبال گرم مردم و زائران كشورهاى مختلف جهان اسلام روبرو شدهاست. حركت
اين عزيزان باصندلىهاى چرخدارِ همشكل كه توسط پرستاران ايشان هدايت مىشود، همه شاهدان را- بويژه در حرم نبوى و قبرستان بقيع- تحت تأثير قرار مىدهد و آنان را وادار مىسازد كه در مقابل بزرگى آرمانها انقلاب اسلامى سر تحسين فرود آورند.
روح اللَّه اسلامى يكى از همين جانبازان با اشاره به برخورد گرم زائران ديگر كشورها مىگويد:
«يكى از مصرىها كه خود را استاد دانشگاه معرفى مىكرد در مسجدالنبى به من گفت كه شما ايرانىها واقعاً اشرف مخلوقات روى زمين هستيد و الگويى براى انسانيت شدهايد.»
امروز نخستين نوزاد ايرانى در مدينه منوره چشم به جهان گشود. اين نوزاد در سلامت كامل نزد مادرش در بيمارستان جمهورى اسلامى ايران در مدينه بسر مىبرد. با اينكه بنابر توصيه پزشكان، پرواز بانوان باردار با هواپيما خطرناك تشخيص داده شده است، ساليانه عدهاى از زنان زائر با لطائفالحيلى عازم خانه خدا مىشوند.
يكى از اتباع پاكستان كه به شغل بنايى اشتغال دارد و در مدينه مستقر است در برخورد با يكى از حاجيان ايرانى، از ايرانيان به عنوان برادران مسلمان خود ياد كرده و چنين مىگويد:
«سالهاى گذشته حج مزهاى نداشت و ماههاى ذىالقعهده و ذىالحجه با ماههاى ديگر تفاوت چندانى نمىكرد. ايرانيان از بدو ورود به مدينه جوّ شهر را عوض كردند و حضور آنان كاملًا محسوس است.»
اين برادر سنى مذهب، ضمن اعلام اميدوارى به شركت در مراسم برائت، افزود:
«ما در اينجا زندانى هستيم.»
امروز بعد از نماز عصر يكى از وعاظ سعودى در مسجدالنبى، گروهى از زائران را دور خود جمع كرده و ضمن اهانت به مقدسات و اعتقادات شيعيان، آنان را مشرك خواند. اين اقدام متأسفانه مسبوق به سابقه بوده و از سوى ديگر مأموران سعودى مستقر در مسجد نيز ديده شده است.
طى امروز 12851 زائر در قالب 103 كاروان به مكه مكره وارد شدهاند. از اين عده 5181 نفر از مدينه منوره و 7670 نفر نيز از جده عازم بيتاللَّه الحرام شدهاند.
متأسفانه در اين روز بين دو گروه از زائران ايرانى در مقابل قبرستان احد درگيرى مختصرىصورت گرفت. اين درگيرى بين معاون يك كاروان و روحانى كاروان ديگر رخ داد. ظاهر مسئله چگونگى استقرار در مقابل ميلههاى پنجرهاى مقابل محوطه قبور شهداى احد بوده است. به مجرد جرّ و بحث بين اين برادران، پليس سعودى در محل حاضر شده و مداخله مىكند.
امشب، بر اساس هماهنگىهاى به عمل آمده با مسئولان حرم شريف نبوى، كاروان جانبازان از ساعت ده تا ده و سى دقيقه به طور اختصاصى به زيارت حرم مطهرى پيامبرصلى الله عليه و آله پرداختند. حضور اينچنينى كاروان مذكور، نشانهاى از طواف اسوههاى اخلاص و فداكارى بر گرد مرقد پيشواى اسلام و علامتى از حضور همراه با عزت ايرانيان در حج امسال بود.
در اين روز، در اطراف مسجدالحرام، يكى از زائران تركيه پس از ديدار با يك جانباز او را به شدت مورد قدردانى قرار داد. اين زائر ترك نخست وى را نوازش كرده و بعد با تقديم هشت ريال به عنوان نذر براى جانباز، با اصرار و التماس درخواست مىكند كه آن برادر جانباز مبلغ مذكور را بگيرد.
امروز كمآشپز يكى از كاروانهاى ايرانى متوجه خواهرى عربزبان مىشود كه از طبقه بالاى ساختمان مجاور او راصدا مىكرده است. خواهر ياد شده درخواست مىكند تا با روحانى كاروانصحبت كند. پس از حاضر شدن روحانى كاروان، او جعبهاى محتوى پنج النگو، دو انگشتر طلا و چند دست لباس نو را به پايين پرتاب كرده و درخواست مىكند آن را به فقراى ايران برسانند. آن زن عرب، در حالى كه به تعجيل سعى مىكرد به گفتگوى خود پايان دهد، هراسان از روحانى كاروان خواهش مىكند كه براى مادرش- كه بيمار بوده- و خود وى دعا نمايد.
تقدير از مخلوق، تشكر از خالق، افتخار ايرانى بودن، حضرت امام خمينى رهبر دنيا و آخرت
امروز آقاى رىشهرى با فرستادن پيامى در شهر مدينه از زائران ايرانى به خاطر شركت در مراسم سالگرد رحلت حضرت امام و مراسم دعاى كميل تشكر و قدردانى كرد.
متن كامل پيام ايشان خطاب با زائران كشورمان به اين شرح است:
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
پيرو رهنمودهاى رهبر معظم انقلاب اسلامى، حضرت آيةاللَّه خامنهاى مبنى بر برگزارى مراسم حج طبق سيره حضرت امام رحمه الله، حجاج بيتاللَّه الحرام و زائران حضرت رسول اللَّهصلى الله عليه و آله اقدام به برگزارى باشكوه دومين سالگرد ارتحال حضرت امام خمينى قدس سره و دعاى پرفيض و دشمنشكن كميل نمودند.
اينجانب بر خود واجب مىدانم كه از يكايك شما مردان و زنان غيور ايران كه با تحمل رنج و به عنوان بزرگداشت شعائر دينى به طور گسترده در مراسم شركت نمودهايد تشكر و قدردانى نمايم. اميدوارم همواره در انجام وظايف الهى موفق و عبادات شما مقبول درگاه احديت قرار گيرد.
ملتمس دعا: محمد محمدى رىشهرى
نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج
امروز گروهى از علما و روحانيان اهلتسنن و تشيع كشورمان با حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى در محل بعثه آيةاللَّه خامنهاى ديدار كردند.
در اين ديدار، چند تن از روحانيان اهلتسنن و تشيع پيرامون نقش رهبرى حضرت امام خمينى رحمه الله در ايجاد وحدت ميان مسلمانان جهان سخنرانى كردند و برگزارى حج ابراهيمى و برائت از مشركان را مورد تأكيد قرار دادند.
در اين گردهمايى، محورهاى حج ابراهيمى و وحدت مسلمين از ديدگاه حضرت امام رحمه الله و ضرورت مقابله با توطئههاى استكبار جهانى به سركردگى آمريكاى جنايتكار مورد بحث و بررسى قرار گرفت.
امروز در حضور نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى مراسمى به يادبود رحلت حضرت امام خمينى رحمه الله از سوى برادران اهلسنت برگزار شد. در اين ديدار كه جمع كثيرى از زائران و روحانيان اهلسنت حضور داشتند،
ابتدا يكى از روحانيان سُنى آياتى از كلاماللَّه مجيد قرائت كرد و سپس حجةالاسلام ابوالقاسمى مسئول واحد اهلسنت بعثه مقام معظم رهبرى به حاضران خيرمقدم گفت.
آقاى دردىپور كه يكى از روحانيان اهلسنت تركمنصحرا است بحثى پيرامون حضرت امام خمينى رحمه الله و وحدت اسلامى مطرح ساخت و در سخنرانى خود از حضرت امام به عنوان منادى وحدت اسلامى ياد كرد و گفت كه حضرت آيةاللَّه خامنهاى در ادامه اين مسير تابناك، گام بر مىدارند.
سخنران بعدى حجةالاسلام والمسلمين دكتر واعظزاده دبير كل «مجمع التقريب بين المذاهب الاسلامية» بود كه نكاتى پيرامون تقريب بين مذاهب اسلامى و راهها و ضرورت آن سخن گفت. در ادامه، مولوى پربز از روحانيان اهلسنت خراسان دو قطعه شعر در رثاى حضرت امام خمينى رحمه الله قرائت كرد كه به شدت مورد توجه حاضران در جلسه قرار گرفت. سپس مولوى محبى از روحانيان برجسته سيستان و بلوچستان به سخنرانى پرداخت و پيرامون حج و انقلاب اسلامى سخن گفت.
پايان بخش اين مراسم، سخنان آيةاللَّه جنتى بود كه پيرامون حج و مسائل سياسى- اجتماعى آن بيان شد.
در ادامه ديدارهاى عمومى سرپرست حجاج ايرانى با كاروانها، امروز نيز تنى چند از اعضاى كاروانهاى زائران ايرانى با ايشان ديدار كردند. مراسم ديدار با تلاوت آياتى از قرآن آغاز شد و سپس حجةالاسلام والمسلمين روحانى نماينده محترم ولىّفقيه در استان مازندران به سخنرانى پرداخت. ايشان كه سخنرانى خود را با بزرگداشت حضرت امام خمينى رحمه الله، شهيدان انقلاب اسلامى و مقام معظم رهبرى آغاز كرد، با اشاره به حديثى از امامصادق عليه السلام به منزلت حج در عقايد اسلامى اشاره نمود. وى وظايف زائران خانه خدا را در
ايام حج به دو دسته فردى و جمعى تقسيم كرد و گفت كه در وظايف فردى، ما بايد بكوشيم حج مقبولى را انجام دهيم. و در زمينه وظايف جمعى اظهار داشت:
«در واقع، بايد آن چهره زيباى اسلام ناب محمدى را به جانيان نشان بدهيم.»
ايشان كه زائران را به رفتار مناسب و در خور شأن امت اسلامى و شهيد داده دعوت مىكرد، حاضران را به بهرهگيرى كامل از روزهايى كه سپرى مىشوند فراخواند. مراسم در فضايى آكنده از معنويت و با اشك شوق و اميد زائران در انجام عبادات و قبولى طاعات پايان گرفت.
امروز آقاى عبداللَّه چلويچ، مسئول روابط عمومى ائمه جماعات يوگسلاوى، كه پيرو مذهب حنفى و از ميهمانان سمينار حج در مكه است و مقالهاى نيز به زبان يوگسلاويايى به سمينار داده، با مسئولان روابط بينالملل بعثه ديدار كرد. وى در پاسخ اين سئوال كه وضعيت مسلمانان يوگسلاوى چگونه است اظهار داشت:
«شصت درصد مردم مسيحى ارتودوكس هستند، ولى پس از وقوع انقلاب اسلامى در ايران، پيشرفت محسوسى در وضعيت مسلمانان مشاهده مىشود. تا امروز مشكلات اقتصادى بزرگترين مانع پيشرفت سريع مسلمانان بوده است.»
آقاى عبداللَّه چلويچ راجع به جنگ خليج فارس گفت:
«به وسيله همين جنگ بسيارى از مردم مسلمان جهان بيدار شدند و اكنون نياز به تشكل آنان بيشتر احساس مىشود. در اين جنگ بسيارى از حقايق پنهان شده براى مسلمانان آشكار شد.»
آقاى حسين كه دانشجوى رشته پزشكى است به همراه ديگر موطن پاكستان خود امروز با آقايان مصباح يزدى، امينى و ابراهيمى درباره مشكلات شيعيان پاكستان ديدار و گفتگو كردند. آن دو گفتند:
«آقاى سيد ساجد نقوى به زعم داشتن تقوا و اخلاص مانند شهيد عارف حسينى جامعيت ندارد و در بعضى ايالات مورد تأييد شيعيان و نماينده آنها نيست. شهيد عارف حسينى خيلى انقلابى بود ولى آقاى نقوى اهل مماشات است.»
اين دو نفر اضافه كردند:
«مخالفان شيعه در داخل و خارج تقويت مىشوند ولى در مورد شيعيان چنين نيست.»
از سوى حاضران پاسخ داده شد:
«آقاى سيد ساجد نقوى منتخب علماى آنجا هستند و نسبت به سايرين از پايگاه مردمى برخوردارند و لذا بهتر است اختلافات را كنار بگذارند.»
آقاى تسخيرى درباره تقويت مخالفان تشيع اظهار داشت:
«وهابيان در تقويت مخالفان دست داشتهاند و احتمال تشديد آن نيز وجود دارد.»
در پايان، راه رسيدن به تعادل بين شيعيان و ساير فرق، تقويت علماى آگاه و تقريب بين مذهب يادآورى شد.
آقاى احمد يلماز اهل ارزروم تركيه و ساكن دانمارك كه حافظ قرآن، مدرس زبان عربى و حنفى مذهب بوده و از طرفداران حركت اسلامى به
رهبرى شيخ كابلان است، امروز با مسئولان روابط بينالملل بعثه ديدار كرد. وى در اظهارات خود گفت:
«شمار مسلمانان مقيم دانمارك دويست نفر است كه از طلبههاى الازهر براى ارشاد و تبليغ استفاده مىكنند. بعضى از زنان مسلمان در دانمارك در جامعه اروپايى حل شدهاند ولى عدهاى طرفدار حكومت اسلامى هستند.»
وى افزود:
«امسال در مجموع دويت حاجى از اروپا به حج آمدهاند كه آقايان سيد عثمان، وجيه اللطيف و سيد نبى از علماى جماعت كابلان جزء آنها هستند.»
آقاى احمد يلماز علاقهمند به طرح مسائل سياسى بود و به اسلامزدايى زمان آتاتورك اشاره نمود. در اين زمينه به وى گفته شد:
«اگر رضاشاه موفق به اجراى نيات پليد خود شده بود، الآن وضعيت ايران و تركيه شبيه هم بود. ولى علماى ايران قدرت داشتند و مانع شدند. راه موفقت شما نيز اتحاد و رهبرى واحد است كه بايد به دنبال آن باشيد.»
يك تكنسين مراكشى و دوست معمارش كه از جماعت «عدل والاحسان» اين كشور هستند، امروز با مسئولان روابط بينالملل ديدار كردند. آنان با توصيف وضعيت مسلمانان مراكشى گفتند:
«حركت اسلامى مراكش در محاصره تبليغات دولتى است و ايران بايد براى شكستن اين محاصره نقش خود را نشان بدهد. مردم مسلمان مراكش از رسانههاى تبليغات داخلى مأيوس هستند و به راديوهاى بيگانه اما استعمارى روى آوردهاند و متأسفانهصداى عربى راديوى شما كه در اوايل انقلاب از ساعت ده و نيم تا يك و نيم بامداد شنيده مىشد سالها است كه از ساعت نه و نيم تا ده و نيم، آن هم با ابهام و پارازيت، شنيده مىشود و در اين زمينه مشكل جدى وجود دارد.»
آنان درباره وضعيت فرهنگى و اجتماعى مراكش اظهار داشتند:
«كليه مجلات اسلامى از جمله مجله «الجماعة» ارگان «جماعة العدل والاحسان» تعطيل شده است. فساد و شرب خمر و بىبند و بارى ترويج مىشود. اگرچه دين رسمى كشور اسلام است، اما قوانين كشور جز در مورد احوال شخصيه مثل ازدواج و طلاق و ارث، همه برگرفته از قوانين فرانسه است. علماى دربارى از دولت حقوق مىگيرند، ولى علماى حقيقى نه. كمك به حركتهاى اسلامى هم عمدتاً از سوى فقرا است و ثروتمندان از ترس مالياتهاى سنگين به جنبشهاى اسلامى نزديك نمىشوند.»
امروز همچنين سه نفر پاكستانىالاصل كه در ارتش عمان خدمت مىكردند ضمن مراجعه به روابط بينالملل با مسئولان اين معاونت به گفتگو پرداختند. آنان به علت همراه نداشتن روحانى مىخواستند براى انجام اعمال حج و احكام آن يكى از روحانيان ايرانى همراهشان باشد.
اين سه نفر نظامى درباره اوضاع شيعيان در عمان گفتند:
«حدود هفتهزار شيعه در عمان زندگى مىكنند كه سه مسجد و هفت حسينيه دارند و مراسم مذهبى را در آنجا بجاى مىآورند. روحانى برجسته آن منطقه مرد فاضل و جهان ديدهاى است. در مجموع، مسلمانان از آزادى نسبى برخوردار هستند ولى شيعيان براى برگزارى مراسم عزادارى و سينهزنى تا حدى دچار مشكلاند.»
تاصبح امروز 24613 زائر ايرانى وارد مكه معظمه شدهاند. اين عده از زائران ايرانى در قالب 195 اكاروان وارد اين شهر مقدس شدهاند كه حدود پانزدههزار تن از آنان از طريق جده و بيش از نُههزار تن از طريق مدينه منوره به
اين شهر عزيمت كردهاند
آقاى دكتر خليلى خانى زائر كاروان 19320 كه براى مناسك حج سفر كرده است با مشاهده ازدحام بيماران در بيمارستان مركزى جمهورى اسلامى ايران در مدينه منوره، داوطلبانه روزانه سه ساعت با اين بيمارستان همكارى مىكند.
امروز يك شخص غيرمسئول عرب هنگامى كه قصد ورود به طبقات فوقانى يك كاروان ايرانى را داشت با هوشيارى مسئولان كاروان متوقف شد. اين شخص علت اقدام خود را بازديد از وضعيت بهداشتى عنوان نمود و در مقابل، مسئولان كاروان به وى تفهيم كردند كه اين كار بايد با هماهنگى ستاد حج انجام شود.
شخص مذكور كه بهانه ديگرى براى ورود به داخل كاروان نداشت، از آنجا خارج مىشود.
گفتنى است كه در ساير كاروانها نيز موارد مشابهى مشاهده شده است.
امروز يك مأمور سعودى از نصب عكس حضرت امام رحمه الله در بيرون از ساختمان مسكونى زائران كاروان 22105 جلوگيرى كرد. اين مأمور همچنين قصد برداشتن عكس حضرت امام رحمه الله را از داخل ساختمان داشت كه با مخلفت شديد مسئولان و زائران روبرو شد و اجباراً محل را ترك كرد.
همه روزه مواردى از ابراز علاقه حجاج كشورهاى ديگر به انقلاب اسلامى و حضرت امام خمينى رحمه الله ديده مىشود كه به چند مورد آن كه تاكنون به دستمان رسيده است اشاره مىكنيم:
يكى از زائران خارجى با ابراز تمايل به انقلاب و حضرت امام رحمه الله اظهار داشت: خمينى رهبر ما در دنيا و آخرت است.
يكى از اتباق سودان خهود را ايرانى خوانده و اظهار نموده است كه افتخار مىكنم خود را ايرانى بنامم.
بعضى از زائران خارجى نسبت به تشكيل دارالتقريب مذهب در
ايران و اقدام مسئولان جمهورى اسلامى ايران جهت تشكيل بازار مشترك اسلامى اظهار خشنودى نموده و تأكيد بر پيگيرى اين امر كردهاند همچنين آنان عملكرد كارشناسان ايرانى در خاموش كردن چاههاى نفتى كويت را موجب سرافرازى مسلمين دانستهاند.
بر ديوار يكى از مساجد مدينه اطلاعيهاى دستنويس نصب شده بود كه حاوى انتقاد از مفاسد ذيل در عربستان سعودى بود. در اين اعلاميه بدين موارد اشاره شده بود:
الف. خطر گسترش نوارهاى ويديويى در بين خانوادهها.
ب. دوختن لباس زنانه توسط خياطان مرد.
ج. روابط ناسالم در ميان خانوادهها و ....
نصب اطلاعيه دستنويس بر ديوارهاى مساجد حاكى از فعاليتهاى غيررسمى و اعتراض پراكنده مردم است. منابع موثق معتقدند كه وضعيت نامناسب و غير قابل تصور از ناهنجارىهاى اخلاقى در پس پرده جامعه عربستان نهفته است و دير يا زود فجايع اخلاقى در اين كشور آشكار خواهد شد.
امشب هنگامى كه يكى از نگهبانان منبر نبوى در حال توضيح محلها در مسجد نبوى بود، آيةاللَّه خزعلى نيز حضور داشت. در يك مورد ايشان حديثى براى آن نگهبان خواندند. نگهبان كه جواب نداشت، گفت:
«تو شيعه هستى، ضيعه ضد رسول اللَّه است.»
در اين حال، ايرانيان جمع شده و با بوسيدن آقاى خزعلى به آن نگهبان و عربهاى اطراف گفتند كه ايشان حافظ قرآن است. ولى آن مأمور معاند سعودى تكرار مىكرد:
«شما ضد رسول اللَّه هستيد و از فاطمه و حسن و حسين اسم مىبريد.»
يكى از ايرانيان به وى جواب داد:
«شما ضد رسول اللَّه هستيد كه دست فهد را مىبوسيد ولى حرم نبوى را نمىبوسيد.»
با پراكنده شدن مردم موضوع خاتمه يافت.
امروز يك برادر روحانى كه مشغولصحبت با يك زائر مالزيايى بود توسط پليس سعودى بازداشت و پس از چند ساعت بازجويى، آزاد مىشود.
يك بانوى زائر ايرانى از كاروان 17444 امروز مبلع 325900 روپيه اندونزيايى پيدا كرد. اين بانوى نيكوكار ايرانى پس از آنكه در مسجدالنبى اين مبلغ را يافت، با راهنمايى روحانى كاروان، به بعثه اندونزى مراجعه كرد و پول پيدا شده را در اختيار مسئولان اندونزيايى قرار داد.
يك خانم از زائران شهر باختران امروز در يك حادثه رانندگى از ناحيه پا مجروح شد. راننده عرب كه با اتومبيل خود موجب شكستگى پاى اين بانوى ايرانى شده بود، بازداشت و مجبور به پرداخت پنجهزار ريال ديه گرديد.
امروز آقاى جاسبى معاون ستاد وزارت امور خارجه كشورمان در مكه مكرمه، با آقاى سعود نايب امير مكه ملاقات نمود. در اين ملاقات، امير مكه اظهار داشت:
«به دستور مقامات عالى كشور بدون كوچكترين ترديدى همه امكانات خود را در اختيار شما قرار مىدهيم.»
سپس وى اضافه كرد:
«حج امسال محكى براى روابط دو كشور است. ميان ما و شما هستند كسانى كه هنوز كينههاى كذشته را در دل دارند و نمىخواهند روابط برقرار شود و حتى كشورهاى ثالثى وجود دارند كه مىخواهند به هر قيمتى هست اينگونه روابط گسسته شود، وليكن اين امكان را از آنها سلب خواهيم كرد. ما از شما نه فقط در فرودگاه و در شهرهايمان بلكه در قلبهايمان استقبال مىكنيم.»
امروز عدهاى از حجاج ايرانى كه عازم مسجدالحرام بودند در شارع مسجدالحرام، بعد از پل «حجون»، مورد اهانت عدهاى از كودكان و نوجوانان عرب قرار گرفتند. آنان به سوى زائران ايرانى بطلى خالى نوشابه و سنگ پرتاب كردند. يكى از كودكان در توجيه اقدام خود گفت:
«ما از شما بدمان مىآيد و شاه فهد را بيشتر از هركسى دوست داريم.»
گفتنى است «پل حجون» همان محلى است كه مأموران سعودى در سال 66 اقدام به قتلعام حاجيان ايرانى كردند.
امروزصبح يك زائر ايرانى به هنگام عكسبردارى از قبرستان بقيع مورد شناسايى شرطهها قرار مىگيرد، اما قبل از دستگير شدن دوربين را به دوستان خود مىدهد. شرطهها آزادى وى را منوط به تحويل دوربين مىكنند كه در پايان پس از دادن دوربين، فيلم آنها توسط شرطهها ضبط شده و زائر ايرانى با دوربينش آزاد مىگردد.
امروز يك روحانى اهل پنجاب پاكستان طى گفتگويى با يكى از مولوىهاى واحد اهلسنت بعثه اظهار داشت:
«كسى گمان نمىكرد با اين همه فشارى كه به دولت ايران وارد آمد (جنگ و فشارهاى اقتصادى و ...) حكومت آن سرپا بماند. انجمنصحابه كه به شدت ضدّ دولت شما است مىگفت: اگر (امام) خمينى (رحمه الله) رحلت كند كار دولت ايران تمام است و بسيارى ديگر هم مىپنداشتند كه با مرگ (امام) خمينى كار رژيم جمهورى اسلامى تمام است. اما مرگ (امام) خمينى كه پيش آمد فوراً (آيةاللَّه) خامنهاى را گذاشتند و آب از آب تكان نخود. حالا هم مىگويند مشكل است كه اين دولت دوباره از دست روحانيان ايرانى خارج شود.
امروز هم كه دولت عربستان مريد شما شده است. چون وزير خارجه عربستان به ايران رفت و نامه دعوت فهد را براى رئيسجمهور ايران برد. چه كسى گمان مىكرد كه اينها به ايران روبياورند؟»
در خاتمه مولوى ايرانى مىگويد:
«هركس با ايران مخالف باشد روزى پشيمان مىشود. ايران كشورى است كه حكومتشصد درصد اسلامى است.»
شخص ياد شده كه احتمالًا از افراد سپاهصحابه يا از گروه «ديوبندها» ى پاكستانى است در پاسخ مىگويد:
«من هم به همين نتيجه رسيدهام ولى نمىدانم چرا راجع به ايران بد مىگويند و ....»
در پايان، پاكستانى مذكور به مولوى ايرانى مىگويد:
«شما چقدر از رژيم ايران پول مىگيريد كه طرفدارى مىكنيد؟»
امام خمينى، تنها رهبرى كه شجاعانه در برابر امريكا ايستاد، روزه نذرى براى حضور ايرانيان در حج، سوغات حج
بنابر گزارشهاى روحانيان كاروانها به معاونت فرهنگى و ارشاد بعثه، از جمله مشكلاتى كه روحانيان نسبت به زائران كاروانهايشان دارند، قرائت نادرست حمد و سوره نماز است.
روحانيان، روزانه با مراجعه شمار قابل توجهى از زائران متوجه هستند كه در قرائت حمد و سوره خود دچار اشكالاند. روحانيان با تذكر اين مطلب كه قرائت درست نماز فقط اختصاص به ايام حج ندارد بلكه يكى از شرطهاى قبول شدن اين عبادت روزانه درستى قرائت آن توسط نمازگزار است، حمد و سوره را به اين دسته از زائران آموزش مىدهند. با توجه به اينكه وقت بسيار زيادى، هم از سوى زائران و هم از طرف روحانيان كاروانهاصرف اين امر مىگردد، شايسته است آن عده از زائران كه در اين مورد دچار مشكل هستند،
قبل از شروع مراسم حج ملزم به يادگيرى و تصحيح قرائت نماز خود شوند تا در هنگام برگزارى مناسك از تشويش قبولى حجشان به دور باشند.
بردن سوغات براى خانواده و دوست و آشنا در بازگشت از هر سفر، سنتى ملى و مذهبى و ديرپا در كشورمان بوده است. آوردن سوغاتى از سفر، وقتى بيشتر جلب نظر مىكند كه كالاهاى ساخته شده و يا مربوط به همان محل بوده و از سوى ديگر داراى ارزش معنوى يا اقتصادى باشد. به هر حال، در اسلام نيز براى جلب قلوب دوستان و آشنايان سفارش به تهيه سوغات در حد مقدور شده است. زائران خانه خدا نيز براساس اين سنت پسنديده اجناسى را به عنوان سوغات خريدارى مىكنند و براى بستگان و فاميل خود مىبرند؛ هر چند كه شكل خريد عدهاى از حالت سوغات به درآمده و به سمت تجارت و نوعى كسب درآمد سوق پيدا كرده است. براى آشنايى بيشتر با نظرات حجاج در اين مورد، به گفتگو با برخى از آنان پرداختيم.
يكى از زائران اعزامى تهران مىگويد:
«بار اولى است كه به زيارت مدينه منوره و مكه مكرمه نايل مىشوم. به عنوان تبرك چيزهايى براى چند تن از برادران و خواهرانم خواهم برد، چون من سرپرست آنها محسوب مىشوم.»
يكى از زائران مشهدى كه هزار و پانصد ريال پارچه خريد كرده، عقيده دارد:
«قيمتهاى اينجا گران است، ولى مجبورم سوغاتى ببرم.»
روحانى يكى از كاروانهاى مشهد گفت:
«من هر سال به حج مىآيم و چندان در پى اين نبودم كه چيزى بخرم، اما چون امسال بعد از سه سال وقفه به زيارت مشرف شدم، قصد دارم براى فاميل خريد كنم.»
يكى از اهالى بابلسر كه براى زيارت خانه خدا در مدينه بسر مىبرد،
عقيده دارد:
«هربار كه به حج مىآيم سوغاتى مىخرم، اما امسال قيمت كالاها در عربستان به دليل تورم جهانى و اينكه دولت عربستان از واردات كالاها مطابق تعرفه گمركى ماليات مىگيرد، گران شده است.»
زائر ديگرى كه همراه مادر خود به زيارت حرم رسول اللَّه آمده است گفت:
«ما سه روز پيش رسيديم. در مورد سوغاتى چندان فكرى نكردهام. در هر حال بايد چيزى بخريم.»
يكى از زائران اهل سارى معتقد بود كه بردن سوغاتِ تحميلى درست نيست، چرا كه سوغات يعنى تهيه كالايى كه در وطن مسافر وجود نداشته باشد. اما در مدينه به سراغ كدام كالا مىتوان رفت كه در اين شهر و حتى در عربستان توليد شده باشد؟ منسوجات موجود در بازار هم چندان تعريفى ندارد. كالاهاى ديگر هم از خارج وارد مىشود كه در ايران خود ما وجود دارد. عجلهاى براى تهيه سوغات ندارم. تا ببينم چه پيش خواهد آمد.
«بهترين سوغاتى و هديه آگاهى يافتن از شيوه زندگى رسول اللَّه و اصحاب بلندمرتبه ايشان است. آگاهى از اين روش زندگى، در چگونگى زيست و معشيت ما تأثير بسيار مثبتى خواهد گذاشت. و چه سوغاتى از اين بهتر؟ نظر شما چيست؟»
پيش از ظهر امروز، آقايان يوسف سيد احمد استاد دانشگاه كشور
بنگلادش و عبدالرئوف امام جماعت شهر «دروان» آفريقاى جنوبى و علوم سعيد استاد دانشگاه از كشور فيليپين، پس از ديدار با اقاى رىشهرى و بحث و بررسى پيرامون مسائل جهان اسلام، در يك مصاحبه مطبوعاتى شركت كرده و به سئوالات خبرنگاران ايرانى پاسخ دادند.
ابتدا آقاى يوسف سيد احمد با اشاره به برگزارى مراسم برئات گفت:
«حج امسال بايد چون سالهاى گذشته كه زائران ايرانى در مناسك حج شركت داشتند برگزار شود و تمامى مسلمانان با حضور گسترده خود در اين مراسم تنفر و انزجارشان را از مشركان و آمريكا و كفر جهانى نشان دهند.»
آقاى يوسف سيد احمد در تمجيد از شخصيت حضرت امام خمينى رحمه الله اظهار داشت:
«من از طريق آثار و سخنرانىهاى امام خمينى با ايشان آشنا شدم. ايشان كسى بود كه پس از پيامبر اسلام و ائمه معصومين، اسلام را زنده نگاه داشت و با رهبرىهاى خود روح تازهاى در كالبد جهان اسلام دميد. او يگانه رهبرى بود در سراسر جهان كه شجاعانه مقابل آمريكا ايستاد.»
آقاى عبدالرئوف در پاسخ به سئوال يكى از خبرنگاران درباره تشكيل «دارالتقريب بينالمذاهب الاسلاميه» گفت:
«حركت مؤثرى كه از سوى امام خمينى آغاز شده است، اكنون توسط آيةاللَّه خامنهاى ادامه دارد و تشكيل دارالتقريب كه جهت اتحاد ميان مسلمانان جهان و دفع توطئههاى دشمنصورت گرفته نشاندهنده تداوم اين راه است.»
وى پيرامون شخصيت حضرت امام رحمه الله اظهار داشت:
«ايشان در ميان مسلمانان جهان محبوبيت خاصى دارند. رهبرى ايشان قابل ستايش است. در قرن حاضر كسى چون امام خمينى در مقابل كفر و رژيمهاى استكبارى ايستادگى نكرد.»
آقاى عبدالرئوف با اشاره به جنگ نفت و كشيده شدن پاى آمريكا به منطقه، برپايى مراسم برائت از مشركان را ضرورى دانست و شركت كنندگان
را به نشان دادن تنفر و انزجار نسبت به آمريكا و جنايات آن تشويق كرد.
آقاى علوم سعيد شركت كننده ديگر اين مصاحبه كه از اساتيد دانشگاه كشور فيليپين مىباشد نظر خود را درباره مراسم برائت از مشركان بيان كرد و گفت:
«برائت از مشركان يكى از اعمال حج است و نزول آيه شريفه قرآن در اين رابطه جاى هيچگونه ترديدى براى برپايى اين مراسم باقى نگذاشته است. حج بزرگترين كنگره اسلامى در دنيا است و مهمترين پايگاهى است كه از آن مىتوان براى برقرارى اتحاد ميان مسلمانان جهان استفاده كرد.»
آقاى علوم سعيد نويسنده كتاب امام حسين و حكومت اموى، كتاب جاد اكبر اثر حضرت امام را نيز به زبان فيليپينى برگردانده است.
براساس اخبار رسيده از فرودگاه جده، مأموران اين فرودگاه از همراه داشتن دينار عراقى توسط زائران جلوگيرى مىكنند. مأموران با گرفتن دينارهاى عراقى و ارائه رسيد به اين دسته از زائران، از دورود اين واحد پولى به عربستان جلوگيرى مىكنند.
گزارشهاى رسيده از فرودگاه جده حاكى از آن است كه محوطه اين فرودگاه همچنان بازار خريد و فروش كالاهاى ايرانى است. متأسفانه زائرانى كه دست به اين كار مىزنند، بدون توجه به تذكرات ستاد حج و زيارت، كالاهايى چون پسته، زعران، تسبيح و انواع انگشتر عقيق و فيروزه را بساط مىكنند. گاهى اين معاملات حالت دستفروشى به خود گرفته و شخصيت زائران ايرانى را در نزد ديگر حجاج كشورهاى اسلامى مخدوش مىكند.
به گزارش ستاد مدينه، امروز 63 كاروان با 5659 زائر به مكه معظمه حركت كردند. آمار نشان مىدهد كه تاكنون 20774 زائر از مدينه عازم مكه شده و 36027 زائر هنوز در مدينه هستند.
گزارشهاى رسيده از ستاد مكه نشان مىدهد كه تاكنون 379
كاروان با 47383 زائر وارد مكه مكره شدهاند. در اين گزارش آمده است كه معاونت منى و عرفات ستاد مكه فعالانه تهيه اتوبوس، چادر و مكان مناسب براى ايام مناسك حج را پيگيرى مىكند.
بنابر اخبار رسيده، ديروز يك دستگاه اتوبوس حامل زائران زن ايرانى بدون اينكه مُحرم شوند، وارد مدينه شدند. اين بانوان، پس از پذيرايى مختصر توسط واحد امداد، به ميقات «جحفه» راهنمايى شدند تا در آنجا مُحرم شده و براى انجام عمره تمتع به مكه مكرمه بازگردند.
امروز ستاد حج مكه موفق شد براى ورود جانبازان به مسجدالحرام از مقامات سعودى مجوز بگيرد.
روزنامه «اليوم» طى گزارشى درباره شمار زائرانى كه از سراسر دنيا تا به امروز پا به عربستان گذاشتهاند، نوشت:
«بيش از 460 هزار حاجى به عربستان آمدهاند كه از طريق هوا 407650 نفر، از طريق زمين 38911 نفر و از طريق دريا 20444 زائر بودهاند.»
امروز يكى از زائران ايرانى در حالى كه با تيغ اقدام به ريدن پرده سياهرنگ كعبه مىكرد مورد اعتراض حجاج ديگر كشورها قرار گرفت. اين زائر در توجيه اقدام خود گفت:
«ما از رئيس كاروان سئوال كرديم و او گفت كه اين كار حرام نيست و پرده كعبه تا چند روز ديگر عوض خواهد شد.»
اين اقدام به لحاظ بازتاب منفى آن در نزد زائران ديگر كشورهاى اسلامى و همچنين ناقص كردن پوشش خانه خدا قبل از تعويض آن كارى ناشايست تلقى مىشود.
امروز روزنامه «المدينه» چاپ عربستان با درج مصاحبههايى كه ادعا شده بود با چند تن از ايرانيانصورت گرفته است، از اصلاحات عمرانى و ساخت و ساز اطراف حرم نبوى حمايت كرد. همچنين راديو تلويزيون عربستان با اعزام گروههايى به اطراف حرم پيامبر مىكوشد تا با زائران ايرانى و حجاج ديگر كشورهاى اسلامى مصاحبه كند و از زبان آنان به بيان تعريف و تمجيد
از اقدامات عمرانى حكومت عربستان بپردازد. به نظر مىرسد توسل جستن مطبوعات عربستان به ترفندهايى از اين قبيل، حاكى از واكنش شتابزده ايشان در قبال موج اعتراض زائران حرمين شريفين نسبت به انهدام آثار اسلامى در شهرهاى مكه و مدينه است. زائران بيتاللَّه الحرام و حرم نبوى مشتاقانه در جستجوى آثار اسلامى در شهرهاى مقدس حجاز هستند، ولى آثار تاريخى اين شهرها به انحاءِ گوناگون در حال تخريب و دگرگونى است.
امروز يك زائر بحرينى با مراجعه به بعثه مقام معظم رهبرى گفت:
«امسال مسلمانان بحرين اخبار مربوط به حج، بويژه شركت مردم مسلمان ايران در مراسم حج را به طور دقيق پيگيرى مىكردند و حتى براى شركت ايرانيان روزه نذر كرده بودند. همسر خود من نذر كرده بود كه درصورت شركت زائران ايرانى در مراسم حج اسمال نُه روز، روزه بگيرد.»
متأسفانه امشب نيز يكى از زائران ايرانى كه از شاهرود براى حج اعزام شده بود به جرم داشتن مواد مخدر توسط مأموران گمرك جده بازداشت شد.
مكان برگزارى مراسم برائت، فرار سارق
نخستين جلسه شوراى معاونان بعثه مقام معظم رهبرى در مكه با تلاوت آياتى از كلاماللَّه مجيد آغاز شد.
در اين جلسه كه با حضور مسئولان و نماينده محترم ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى برگزار شد، پس از استماع اخبار و نظريات حاضران، و بحث و تبادل نظر پيرامون مسائل جارى، تصميماتى اتخاذ گرديد. از جمله مقرر شد گزارشى از وضعيت و مسائل زائران ايرانى در مدينه، به اطلاع حجاج ايرانى مستقر در مكه مكرمه (مدينه بعد) رسانده شود. در اين جلسه تصميم رگفته شد كه جلسات جداگانهاى براى روحانيان، مديران كاروانها، بازرسان، رابطها و سربازرسان ترتيب داده شود تا با سرپرست حجاج ايرانى ديدار نمايند. با توجه به وضعيت ساختمان بعثه مقام معظم رهبرى، قرار شد كه مكان مناسبى براى برگزارى ديدارهاى كاروانهاى زائران
با نماينده محترم ولىّفقيه در نظر گرفته شود.
اين روزها، يك مسئله ذهن بيشتر افراد را در مكه مكرمه به خود اختصاص داده است: برگزارى مراسم برائت. يكى از تعيين كنندهترين مسائل در مراسم برائت سال 70، مكان تجمع زائران ايرانى بوده است. در ادامه تلاشهاى بعثه ولىّفقيه، حجةالاسلام والمسلمين ناطق نورى به نمايندگى از طرف حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى مسئوليت مذاكره پيرامون اين مهم را عهدهدار شد.
در ساعت نوزده (هفت شب به وقت محلى) اين روز قائم مقام وزارت امور خارجه سعودى براى ديدار با حجةالاسلام والمسلمين آقاى ناطق نورى و مذاكره با ايشان به بعثه مقام معظم رهبرى آمد و ملاقاتى به شرح زير انجام شد. «(1)» ابتدا طرف ايرانى ضمن گلايه از تأخير پاسخ دولت عربستان خواستار جديت در قطعى شدن محل تظاهرات برائت شد. طرف سعودى اقدامات دولت متبوعش را در حل نسبى مشكلات قبلى (مسكن، گوشت، دارو و ...) برشمرد و اظهار داشت كه به علت سه سال وقفه در حج اگر بعضى از مشكلات حل نشده انشاء اللَّه در سال آينده حل شود. طرف ايرانى بر ضرورت برگزارى مراسم برائت، كه جزء لاينفك حج است، تأكيد نمود و اظهار داشت كه شأن جمهورى اسلامى و حجاج بايد حفظ شود؛ جمهورى اسلامى ايران با وعده برگزارى مراسم، زائران ايرانى را براى تشرف راضى كرده است و چون حج بىبرائت براى جمهورى اسلامى ايران تحمل ناپذير است لذا بايد محل
1) به منظور رعايت عرف ديپلماتيك، در گزارش اين ديدار از ذكر نام خوددارى كرده و از نماينده بعثه مقام معظم رهبرى با عنوان« طرف ايرانى» و از قائم مقام وزارت خارجه سعودى با عنوان« طرف سعودى» ياد خواهيم كرد.
مناسبى بارى مراسم امسال درنظر گرفته شود. طرف سعودى اظهار داشت: كارشناسان وزارت حج هشت محل را براى شما تعيين كرده بودند كه ما در بحثهاى داخلى در وزارت خارجه چهار محل را به علت برآورده نكردن نظرات شما حذف كرديم و چهار محل را هم وزير حج به شما اطلاع داده است. طرف ايرانى گفت كه تنها دو محل به ما گفته شده و خواستار توضيح پيرامون دو محل ديگر شد، ولى طرف سعودى از ذكر محلهاى ادعا شده طفره رفت. طرف سعودى وعده تهيه اتوبوس براى انتقال حجاج و واگذارى تريبون و بلندگو در محل اجتماع پيشنهادى را عنوان نمود و طرف ايرانى در پاسخ، اين قبيل مسائل را جزئى و غيرمهم خواند. طرف سعودى مسئله ترافيك، حجاج عراقى (هجدههزار نفر) و وجود احتمال نفوذ و خرابكارى آنان در مراسم برائت، احتمال درخواست ديگران براى راهاندازى تظاهرات و موارد مشابه را به عنوان مشكلات اجرايى و امنيتى سعودى ذكر كرد. طرف ايرانى عنوان نمود كه اين مشكلات غيرواقعى بوده و سالهاى پيش نيز از سوى دولت عربستان عنوان شده است و همچنين تأكيد نمود كه برائت نيز مثل حج عملى آشكار است و نمىتواند در خفا انجام شود. طرف سعودى اظهار داشت كه برگزارى مراسم برائت در مقابل بعثه به اين علت كه در راه خروجى شهر به سمت منى قرار دارد، موجب دردسر مىشود و بنابراين غيرعملى و خلاف نظر دولت سعودى است. طرف خودى عنوان نمود كه ما مشكل ترافيك و امنيت را خودمان حل مىكنيم.
اين ملاقات بدون دسيتابى به نتيجه قطعى پايان پذيرفت، اما بعد سعودىها مسائلى چون عزم راسخ جمهورى اسلامى ايران را براى برگزارى مراسم، مورد تصريح قرار گرفت.
قائم مقام وزارت امور خارجه سعودى با اين قول كه پس از بررسى همهجانبه، پاسخ لازم را ارائه و محلى را تعيين خواهد نمود، بعثه مقام معظم رهبرى را ترك كرد.
برخى از گزارشهاى واصله تا اين روز حاكى از احتمال باز پسگيرى اموال مربوط به كاروانهاى ايرانى از دولت عربستان بوده است. گفتنى است كه پس از واقعه حج خونين 66 و وقفه سه ساله در حج ايرانيان، اين اموال از سوى دولت عربستان و سعودىها ضبط شده و سرنوشت نامعلومى دارد. يكى از افراد مطلع بعثه در اينباره چنين گفت:
«بعد از پيگيرىهاى مكرر قضايى در مكه مكرمه، موفق شديم بخشى از اين اموال را كه در يك انبار دولتى در مكه نگهدارى مىشد آزاد كنيم.»
وى افزود:
«در بازديدى كه از اين انبارها به عمل آمد مقادير معتنابهى از اموال كاروانهاى ايرانى مشاهده شد كه به نظر مىرسد با پيگيرىهاى مديران كاروانهاى ذىربط كه اسنادى دالّ بر مالكيت اين اموال دارند، امكان باز پسگيرى اين كالاها وجود داشته باشد.»
توزيع كتابچه «امنيت و سلامت حج» كه در آن هرگونه فعاليت سياسى- تبليغاتى در حج ممنوع اعلام شده نگرانىهايى را در ميان حجاج ايرانى بوجود آورده است. جزوه مذكور كه در سطع وسيعى در ميان زائران ايرانى توزيع شده از انتشارات وزارت كشور سعودى است.
در كنار اين جزوه و توزيع رايگان آن در ميان ايرانيان، اقدامات ديگرى از جمله بازديد كامل بدنى حجاج بويژه ايرانيان هنگام ورود به مسجدالحرام، استقرار پستهاى انتظامى مسلح در نزديكى محل اسكان برخى از
كاروانها و برخورد سريع و بعضاً خشن مأموران سعودى در نگرانى اين افراد سهيم بوده است.
زمانى كه به كارشكنى و دفع الوقت برخى از مأموران و مقامات سعودى در اين ايام توجه شود، مىتوان به رابطهاى محتمل بين اين اقدامات و ساير فعاليتهاى سعودىها در يك جهت كاملًا مشهص پىبرد. اين جهت و مقصد همانا جلوگيرى و حداقل ايجاد خلل در برگزارى شكوهمند مراسم برائت است.
تلاش استكبار جهانى از طريق بلندگوها و بوقهاى تبليغاتى خود مبنى بر عدم برگزارى مراسم برائت و خاطره حج خونين 66 در برخى از زائران اين تصور را بوجود آورده كه اقدامات پليس و نيروهاى مسلح سعودى نشانهاى از تصميم آنان براى جلوگيرى از هرگونه تجمع و فعاليت زائران ايرانى- از جمله مراسم برائت- در مكه مكرمه است.
از مهمترين نكاتى كه زائران ايرانى از نخستين لحظات ورود خود به عربستان با آن مواجه مىشوند، برخورد گرم و مثبت مسلمانان ساير كشورها است. اين افراد با ابراز احساسات، جوياى مليت زائران ما مىشوند و هنگامى كه با پاسخ «ايرانى» مواجه مىگردند، ضمن خوشامدگويى، حضور جمهورى اسلامى ايران را در مراسم حج سال جارى تبريك گفته و ابراز احساسات مىكنند. سودانىها، لبنانىها، مصرىها، تركها، هندىها، پاكستانىها و ... هريك به نوعى همسويى خود را با آرمانهاى حضرت امام خمينى رحمه الله و انقلاب اسلامى يادآور مىشوند. يك زائر ترك كه طلبه بوده و در مصر مشغول تحصيل در دانشگاه الازهر است، در ديدار با يك زائر ايرانى عنوان كرد:
«اسلام در ايران وضعيت خشنود كنندهاى دارد و عده قابل توجهى از جوانان مصرى با آرمانهاى انقلاب اسلامى همسويى دارند، به طورى كه دادگاه ويژهاى جهت برخورد با اين جوانان مسلمان از سوى دولت تشكيل شده است.»
او در مورد مراسم برائت و مشكلات آن عنوان نمود:
«ما مسلمانان به دليل نداشتن امكانات كافى تبليغاتى در دنيا با مشكل مواجه هستيم. مثلًا دستگاههاى تبليغاتى غيراسلامى درباره تظاهرات قبلى نوشتند كه ايرانىها مىخواستند كعبه را خراب كنند. بنابراين، قبل از هر چيز ما نياز به يك مركز خبرى مثل «بى. بى. سى» يا «سى. ان. ان» داريم تا بتوانيم حرفهاى خودمان را از زبان خودمان بزنيم.»
طى روزهاى اخير، حركت كاروانهاى زائران ايرانى از جده و مدينه به سوى مكه مركه ادامه داشته است. تا آخرين ساعات اين روز 472 كاروان با 59670 زائر در مكه خواهند بود. در اين روز 49 كاروان با 5992 زائر از مدينه منوره و 6286 زائر در قالب 48 كاروان از جده به مكه وارد شدند و پس از انجام عمره تمتع در محلهاى از پيش تعيين شده استقرار يافتند.
در اولين ساعات بامداد اين روز، حجة الاسلام والمسلمين آقاى رىشهرى وارد مكه شد و پس از انجام مناسك در محل بعثه مقام معظم رهبرى مستقر گرديد. آيةاللَّه امينى در غياب آقاى رىشهرى سرپرستى حجاج ايرانى در مدينه را عهدهدار خواهد بود.
يكى از زنان زائر ايرانى كه گذرنامه خود را در شراز جا گذاشته بود، پس از ورود به فرودگاه جده توقيف مىشود. با پيگيرى ستاد حج مدينه و هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران گذرنامه مشارٌاليها از ايران دريافت و آزاد مىگردد.
به دنبال سفر وزير خارجه عربستان به تهران، باصدور ويزا براى عده ديگرى از زنان ايرانى و نيز جمعى از مسلمانان افغانى مقيم ايران به عمل آمد. بنابراين توافق، حدود هفتصد زائر افغانى جهت شركت در مراسم حج در روز 23/ 3/ 70 به فرودگاه جده وارد شد. آن عده از ايرانيانى
كه در اين رابطه موفق به گرفتن ويزا شدند، احتمالًا آزادگان عزيز كشورمان هستند.
امارات عربى متحده باصدور ويزا براى گروهى از ايرانيان مقيم اين كشور جهت شركت در مراسم حج موافقت كرده است. براى ايرانيان مقيم ساير كشورها از جمله سوريه و قطر نيز درخواست ويزا شده است.
گفتنى است طى سه سال گذشته كه روش سهميهبندى براى ورود حجاج به عربستان به اجرا در آمده است، اتباع كشورهاى اسلامى موظف به اخذ رواديد از سفارت عربستان در كشور مبتوع خود گرديده وصدور رواديد براى اتباع كشورها در خارج از كشورشان ممنوع شده است. اين محدوديت از جانب كشورهاى فرستنده زائر، به دليل نظارت بر سهميه تعيين شده از سوى عربستان پذيرفته شده است. با اين حال، وزير حج عربستان سعودى به سفارت جمهورى اسلامى ايران در رياض قول داده است كه اين روش در مورد جمهورى اسلامى ايران اعمال نگردد.
حوالى نيمه شب اين روز مبلغ 8500 دلار، 4600 ريال سعودى و 50000 ريال ايرانى از پنج نفر از افراد كاروان 24173 به سرقت رفت. دزد عرب به هنگام دزدى ديده شد، اما توانست فرار كند.
پرواز شهيدان زنده به گرد خانه دوست
مسلمانان كشورهاى مختلف كه به زيارت خانه خدا مشرف شدهاند بهصورت مختلف دلبستگى خود را به انقلاب اسلامى اعلام مىدارند. در زير به دو مورد اشاره مىشود:
در پايان، اين مسلمان اندونزيايى گفت كه احزاب اسلامى در اندونزى مشغول فعاليت هستند و خود وى از كسانى بوده كه به دليل فعاليتهاى اسلامى به زندان افتاده است.
طى امروز چهل و پنج كاروان از زائران ايرانى به ظرفيت 5334 نفر از مدينه عازم مكه شدند و چهل و يك كاروان با 4887 نفر از جده به سوى مكه مكرمه عزيمت نمودند. به اين ترتيب، جمع زائران ايرانى كه تا امروز به مكه وارد شدهاند به 69891 نفر رسيده است.
امشب كاروان جانبازان دفاع مقدس در ميان ديگر زائران ايرانى وارد مكه شدند. جانبازان دلاور ايران كه لباس احرام بر تن داشتند موفق شدند وارد مسجدالحرام شده و براى نخستين بار باصندلى چرخدار به دور خانه خدا طواف كنند. در سالهاى گذشته، دولت عربستان از ورود جانبازان باصندلى چرخدار به داخل مسجدالحرام جلوگيرى مىكرد.
امروز يك بانوى زائر از اهالى چاد با وضع حمل طبيعى در بيمارستان جمهورى اسلامى در مدينه نوزاد دخترى به دنيا آورد. «بشرى استوز» بانوى بيست و پنج ساله تبعه چاد با مراجعه به بيمارستان ايران در مدينه نوزاد دختر خود را به يارى تيم پزشكى ايرانى به دنيا آورد.
يك مأمور مخفى سعودى كه در پى تذكر زائران ايرانى با اسلحه كمرى به تهديد آنان پرداخته بود، دستگير و تحويل مقامات انتظامى عربستان شد. اين مأمور سعودى كه با اتومبيل شخصى خود محل عبور و مرور زائران ايرانى را سد نموده و به اعتراض مكرر حاجيان بىتوجهى كرده بود،
چندبار با اعراض ايرانيان روبرو شد. زمانى كه مأمور امنيتى سعودى براى ادامه دادن به تخلف بىمورد خود متوسل به اسلحه كمرى شد، حجاج ايرانى به سادگى وى را خلع سلاح كردند و همراه اسلحهاش تحويل مركز پليس دادند. پليس عربستان پس از بازداشت شخص مذكور وعده داد كه او به خاطر اين عمل مجازات خواهد شد.
يك زائر ديگر ايرانى كه به طبابت اشتغال دارد و براى انجام حج واجب به بيتاللَّه الحرام مشرف شده ترجيح داده است كه به طول داوطلبانه با بيمارستان جمهورى اسلامى ايران در مكه همكارى كند. مسئولان بيمارستان جمهورى اسلامى در مكه ضمن استقبال از دكتر طباطبايى به طور شبانهروزى از خدمات ايشان بهرهمند مىشوند.
هشيارى دينى و سياسى زمينه حج ابراهيمى، از چشم برادران!، شصت و هفتمين حج، داس مهنو
امروز خبرنامه «زائر» با حجةالاسلام رىشهرى سرپرست حجاج ايرانى و نماينده ولىّفقيه گفتگويى داشت كه پيرامون مسائلى چون برگزارى مراسم برائت از مشركان، برخورد مقامات سعودى و مسائل جارى حج انجام گرفت. متن كامل مصاحبه به شرح زير است:
با تشر از فرصتى كه در اختيارمان قرار داديد، لطفاً بفرماييد آيا تاكنون روند تحولات حج مورد رضايت بوده است؟
براى اينكه حج امسال همان گونه كه مدّنظر است پيش برود، چه تمهيداتىصورت گرفته است؟
اخيراً بعثه تماسهايى با مقامات سعودى در رابطه با مسائل مربوط به برگزارى مراسم برائت داشته است.
درصورت امكان نتايج حاصله را بيان بفرماييد.
-صحبتهايى كه در اين زمينه شده بسيار است؛ چه گفتگوهايى كه در تهران انجام شده و مسائلى كه ميان سعودالفيصل و آقاى ولايتى مطرح بوده است و چه مذاكران اينجا. اجمال مطلب اين است كه بنا شده نمايندهاى به مكه بفرستند- كه فرستادند- و نمايندهاى هم وزارت خارجه عربستان سعودى به مكه اعزام كند تا با هماهنگى هم يك مكانى را براى تجمع مشخص كنند. فكر مىكنم در روزهاى آينده اين اقدام انجام خواهد شد.
با توجه به مراسمى كه تاكنون انجام شده است، لطفاً ارزيابى خودتان را از برخورد مقامات سعودى بفرماييد.
مراسمى هم كه تاكنون برگزار شده بسيار خوب بوده و بيش از آن چيزى كه انتظار داشتيم عظمت و شكوه اين
مراسم بوده است.
با توجه به فتاوى متعدد حضرت امام رحمه الله در مورد چگونگى برخورد حجاج با آن دسته از مسائل حج و زيارت كه ممكن است مغايرتى با وحدت داشته باشند، اگر توضيحى را ضرورى مىدانيد بفرماييد.
درباره خريد و فروش توسط زائران، نقطه نظرات بعضاً متفاوتى وجود دارد. در اين خصوص نظر شما چيست؟
در حد متعارف كار ناپسندى نيست و حتى سفارشاتى هم در اينباره شده است؛ اما اين عمل نبايد با آن هدف اصلى زائر منافات داشته باشد. متأسفانه طبق گزارشهايى كه رسيده است، برخى به گونهاى عمل مىكنند كه گويا براى تجارت آمدهاند و نه زيارت. امام فوقالعاده روى اين نكته حساس بودند و در پيامها و رهنمودهايشان به زائران بيتاللَّه تأكيد داشتند كه اين سفر، سفر الىاللَّه است و اين نكتهاى است كه زائران بيتاللَّه بايد به آن توجه داشته باشند و به گونهاى حركت نكنند كه اين سفر در نامه عملشان سفر الىاللَّه نوشته نشود. اين يك نكته كلى است، ولى يك مسئله ديگر هم هست و نكته بسيار مهمى است كه امام رضى الله عنه فرمودهاند:
«زائرانى كه براى زيارت رسول خدا و ائمه اطهار آمدهاند نبايد طورى عمل كنند كه عملًا كمك به دشمنان اسلام و جمهورى اسلامى باشد.»
اما در مورد فروش كالا، اگرچه خوشبختانه حجاج محترم به حفظ شئونات اسلام و نظام توجه دارند و در مواردى خودشان به متخلفان تذكر داده و آنها را ارشاد كردهاند، ولى متأسفانه گزارشهايى در مورد بعضى از زائران ناآگاه بدست ما رسيده است كه موجب هتك حيثيت نظام است و قطعاً با اهداف حج منافات دارد.
ما گفتيم با اينگونه افراد در مورادى كه نمايندگان بعثه مىبينند برخورد كنند و ما انشاء اللَّه براى سالهاى آينده به گونهاى برنامهريزى خواهيم كرد كه اين مشكل وجود نداشته باشد.
گروهى از اعظاى كاروان 17527 كه از تهران اعزام شدهاند، نيمهشب ديشب پس از ترك مدينه منوره و مُحرم شدن در مسجد شجره، پس از طى 220 كيلومتر مسافت، در منطقهاى به نام «رابغ» دچار سانحه رانندگى شدند. اين حادثه كه ساعت يك بامداد روى داد به دليل بىمبالاتى راننده
اتوبوس بود و متأسفانه منجر به كشته شدن پنج تن از زائران ايرانى گشت.
يكى از كاگزاران كاروان مذكور طى توضيحاتى در مورد اين حادثه دلخراش اظهار داشت:
«حدود 200 كيلومتر از مدينه دور شده بوديم كه راننده اتوبوس نزديكى يك پمپ بنزين و درست در باند ميانى اتوبان براى تصميمگيرى جهتصرف چاى و يا زدن بنزين توقف كرد. متأسفانه راننده به تذكر زائران اعتنايى نكرد. در اين حال، اتوبوس ديگرى با سرعت از كنار ما رد شد كه با بهصدا در آوردن بوق، به توقف بيجاى راننده اعتراض كرد كه آن هم اثرى نبخشيد. راننده در حال عقب آمدن بود كه ناگهان كاميون بزرگى به شدت تمام با سمت راست و عقب اتوبوس تصادف كرد. اتوبوس بىسقف ما حدود 500 متر روى جاده به سم جلو رانده شد. تصادف بهقدرى شديد بود كه يكى از برادران داخل اتوبوس به بيرون پرتاب شد و در دم جان سپرد.»
وى در مورد امداد و كمك به مجروحان و مقتولان اين حادثه گفت:
«نيم ساعت طول كشيد تا اولين آمبولانس سررسيد. در همين مدت دو نفر ديگر از مصدومان جان خود را از دست دادند. يك تن ديگر از برادران هم در دم جان سپده بود. نفر پنجم متأسفانه درون آمبولانس درگذشت. بيست دقيقه بعد از آمبولانس اول، سه دستگاه آمبولانس ديگر در محل حادثه حاضر شدند. با توجه به مراسم حج و آمادگى خدمات اورژانس، تصور مىرفت آمادگى اكيپهاى سعودى بيش از اين باشد.»
مجروحان حادثه به بيمارستانى كه در همين منطقه «رابغ» قرار داشت برده شدند و بلافاصله تحت درمان كادر پزشكى اين بيمارستان قرار گرفتند.
بنابر گزارشهاى رسيده، حال عمومى يكى از مجروحان حادثه به نام اقاى جمالى نسب كه از ناحيه دو پا شكستگى دارد، خوب نيست و متأسفانه در حالت اغما بسر مىبرد.
قربانيان اين حادثه عبارتند از:
محمد مصطفى رجايى نجف آبادى
محمد مهدى كاظمى
باقر شريف (معروف به حيدرى)
منصور قدسخواه دريايى
قربان قائممقامى
مصدومان تصادف نيمهشب ديشب عبارتند از:
برخوردهايى كه زائران كشورهاى مسلمان با حاجيان ايرانى در مدينه منوره داشتند، حاكى از آن است كه موحدان جهان، با دقت، برنامه و پيامهاى جمهورى اسلامى ايران را دنبال مىكنند. يك برآورد اوليه از ديدارهايى كه بين حجاج ديگر كشورها با ايرانيان به وقوع پيوسته است نشان مىدهد كه مسلمانان مايلند ايران اسلامى از تمامى نهضتهاى اسلامى در دنيا حمايت كند و به دولتهاى وابستهاى كه سران آنها دين و منابع اقتصادى كشور را به مستكبران مىبخشند، روى خوش نشان ندهد. آنها مىگويند كه ايران اسلامى بايد با استكبار جهانى ستيزنده و آشتى ناپذير باقى بماند. مسلمانان عقيده دارند كه جمهورى اسلامى ايران بايد تيرهاى پرنفوذ خود را همچنان به سوى قلب دنياى كفر و نفاق نشانه رود و در مواردى چون فتواى امام خمينى رحمه الله در مورد كتاب آيات شيطانى به اقداماتى مشابه دست بزند؛ چرا كه فرماندهى حركت عقيدتى جهان اسلام به دست حضرت امام بود كه همچنان بايد توسط جانشين ايشان دنبال شود. جمهورى اسلامى ايران بايد از جهت اقتصادى و تكنولوژى به درجهاى از پيشرفت برسد كه الگوى جهان اسلام باشد.
اينها نقطع نظرات مسلمانانى است كه در مدينه آنها را با حاجيان ايرانى در ميان گذاشتند. اين برخوردها نشان مىدهد كه مسلمانان از هر نژاد و
مليتى علاقهمند به گفتگو با برادران دينى خود هستند. مسلمانان دوست دارند مشكلات و مصائب خود را با همكيشان خود- كه در كنگره حج شركت كردهاند- در ميان بگذارند. آنها خواستار بوجود آمدن محيطى مناسب، آرام و همراه با امنيت در مراسم حج هستند تا بتوانند آزادانه عقدهگشايى كنند و از آنچه كه در دنياى اسلام مىگذرد باخبر شوند.
در طول اين ديدارها عدهاى نيز بودند كه تحت تأثير تبليغات سوء و تفرقهانگيز دشمنان، نسبت به شيعيان احساس بدبينى داشتند. آنان اظهار مىداشتند كه شيعه تكرو است و متعصب؛ شيعيان در ايران به اهلسنت احترام نمىگذارند و آزادى آنها را در امور مذهبى سلب كردهاند؛ شيعيان مساجد اهلسنت را تخريب و خود آنها را قلع و قمع مىكنند. خوشبختانه با طرح واقعيتها و آنچه كه در جمهورى اسلامى ايران مىگذرد، بيشتر اين گوره از مسلمانان به تلقينات سوء دشمنان پىبرده و با حقايق آشنا مىشوند.
اينها نشان مىدهد كه استراتژى جهان اسلام، در حركت به سوى وحدت و دورى از تفرقه و جدايى، هنوز به موفقيت قطعى نرسيده است و براى رسيدن به اين نتيجه مطلوب، بايد در جهت آگاهى مسلمانان و برملا ساختن نقشههاى دشمن هرچه بيشتر كوشا بود. به هر حال، با گذشت سيزده سال از تولد انقلاب اسلامى در ايران، جهان اسلام همچنان در حال دورى از غفلت و سكون گذشته خويش است. جوشش و تحركى كه اكنون در خانواده جهانى اسلام مشاهده مىشود، هيچ سابقه مشابهى ندارد.
برآوردهاى آمارى ستاد حج- كه امسال با كمك گرفتن از كامپيوتر انجام مىگيرد- تا امروز اطلاعات قابل توجهى در اختيار گذاشته است. چنانكه بتوان اين آگاهىهاى آمارى را براى همه حجاج شركتكننده در مراسم حج گسترش داد، مىتواند در تصميمات كارگزاران حج در سال آينده مؤثر باشد.
گزارش آمارى ستاد حج كه از بين سىهزار زائر ايرانى گرفته شده نشان مىدهد كه 90 درصد زائران براى نخستين بار است كه به حج مشرف مىشوند. اين آمار حاكى است كه 50 درصد حاجيان بين چهل تا شصت سال سن دارند. بعد از اين، بيشترين گوره سنى را كسانى تشكيل مىدهند كه سن آنها از شصت سال مىگذرد. اين بررسى نشان مىدهد كه وضعيت شغلى زائران به ترتيب: كار آزاد، كشاورزى، كارمندى و معلمى است. همچنين تعداد زنان و مردان شركت كننده در مراسم حج امسال تقريباً مساوى است.
با توجه به اين ارقام مىتوان نتيجه گرفت كه متوسط سن حجاج ايرانى بسيار بالا است. شايد اين امر ناشى از توقف سه ساله شركت ايران در مراسم حج و اولويت دادن به آن دسته از زائرانى باشد كه در واپسين سالهاى زندگى نبايد از نعمت حج بىبهره گردند. با اين حال، وجود اين قشر سنى بزرگ به خودى خود مشكلاتى در پى دارد. تحمل و كشش مناسك حج- بويژه در روزهايى كه حاجيان درصحراى عرفات و منى حضور دارند-، سختى آموزش مراسم حج با توجه به اينكه بىسوادى در سنين بالا شايعتر است، و شكلپذيرى دشوار آنان در چارچوب برنامهها، مىتواند روند پرتحرك حج را دچار كُندى سازد. به نظر مىرسد تعداد حاجيان مُسن را بايد در حدى نگه داشت كه به سهولت بتوانند در ميان مجموعه فعال زائران، از مساعدت و يارى همسفران خود- در طول مناسك حج- بهرهمند گردند. شمار اندك اين دسته از زائران در هر كاروان، گذشته از احترام و عزتى كه به شكل طبيعى از سوى ديگر حجاج براى آنها فراهم مىكند، انگيزه معاضدت و كمك نسبت به افراد مُسن را نيز دوچندان مىسازد.
يك نيجريهاى نود و پنج ساله تاكنون شصت و هفت بار در مراسم حج شركت كرده است. اين مسلمان افريقايى كه «ابراهيم كوردا» نام دارد، هفتاد سال پيش در نخصستين سفر خود به حج، با پاى پياده از شهر «كانو» تا
مكه را در مدت ششماه طى كرده بود. او تاكنون نُهبار با پاى پياده به سفر حج آمده است.
امروز شوراى قضايى عربستان اعلام كرد كه هلال ماه ذىالحجه را ديده است. بدين ترتيب، روز جمعه برابر با 31 خرداد، برابر با روز عرفات خواهد بود. در كنار اين خبر، امروز روزنامههاى عربستان از شُستن خانه كعبه توسط «ماجد»، امير مكه، عكس و گزارشهاى مفصلى چاپ كردند. اين مراسم هنگام سحر و با حضور امام جماعت مسجدالحرام، روحانيان بعثه كشورهاى مختلف اسلامى و برخى از ديپلماتها انجام گرفت. ديوار كعبه به وسيله آب زمزم كه با كلاب آميخته شده بود، شستشو شد و با عود فضاى آن معطر گرديد. خانه خدا در طول سار دوبار شسته مىشود و ساليانه يكبار پوشش سياه آن تعويض مىگردد.
گفتنى است كه در اين مراسم، حجةالاسلام تسخيرى از سوى بعثه مقام معظم رهبرى شركت داشت.
براى تأمين گوشت مطمئن و بهداشتى زائران ايرانى در عربستان چهارصد و پنجاه تن گوشت گوسفند تهيه شد. براساس گزارش ستاد حج مكه، سازمان گوشت كشورمان براى نخستين بار با تهيه گوشت بهداشتى و ارسال آن به عربستان به يك تجربه مفيد دست يافت. اين گوشت بهداشتى از لحاظصرفهجويى نيز به سود كشور تمام شده است. هزينه گوشت گوسفند زائران يارانى در سال جارى نهصدهزار دلار برآورد شده كه نسبت به هزينه سالهاى قبل حدود 30 درصد كاهش يافته است.
بنابر گزارشهاى رسيده، يك راننده جوان اتوبوس از اهالى عربستان، در تماس با جمعى از حجاج ايرانى اظهار داشته است:
«حضور شما در مناسك حج از لحاظ معنوى آثار حياتبخشى دارد.»
ايرانيان ضمن توضيح غيبت سه ساله خود در ايام حج گفتند كه علت آن اظهار برائت از مشركان و فرياد مرگ بر آمريكا و مرگ بر اسرائيل بوده است. اين جوان عربستانى نيز در جواب گفت:
«من هم مىگويم مرگ بر آمريكا، چرا كه آمريكا عامل تفرقه ميان
مسلمانان جهان است.»
با نزديك شدن به ايام حج تمتع، كاروانها زائران بيشترى را از جده و مدينه، به مكه مكرمه انتقال مىدهند.
گزارشهاى رسيده از مركز آمار ستاد حج حاكى است كه تا پايان امروز 55 كاروان از شهر مدينه با 4199 زائر و 38 كاروان از جده با 6386 زائر به مكه مكرمه وارد شدهاند.
بنابر همين گزارش، امدادگران ايرانى امروز نيز همچنان فعاليت خود را پى گرفتند و 2522 زائر گمشده را به كاروانها و محل سكونت خود هدايت كردند.
بر پايه گزارشهاى رسيده از فرودگاه جده، تا به امروزصدهزار زائر ايرانى وارد اين فرودگاه شدهاند. بنابر همين گزارش، امروز در جريان بازرسى در گمرك فرودگاه، از يك زن ايرانى هجده گرم شيره ترياك كشف شد كه مراتب از سوى ستاد وزارت خارجه در حال پيگيرى است. همچنين شب گذشته يك زائر ايرانى پس از طى مراحل بازرسى در گمرك فرودگاه جده، متوجه مىشود كه دويست دلار از پولهايش كسر شده است. بنابر اظهار اين زائر، مأموران سعودى پس از مشاهده كارت شناسايى وى كه از سوى سپاه پاسداران انقلاب اسلامىصادر شده بود، بازرسى وى را شديدتر مىكنند. هماكنون مأموران بخش حقوقى ستاد، به پيگيرى موضوع پرداختهاند.
گفته مىشود كه در مراسم حج امسال 5500 تن از زائران فلسطينى و اردنى شركت خواهند كرد. سال گذشته تعداد اين زائران سيزدههزار نفر بود كه ظاهراً با توجه پيامدهاى اقتصادى جنگ خليج فارس كاهش يافته است.
در رثاى نهمين اختر
پيش از ظهر امروز نماينده مقام عظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى در يكى از محلههاى مكه مكرمه (عزيزيه- 5) با حاجيان ايرانى ملاقات كرد. تالار كوچكى كه در طبقه زيرين يك ساختمان چند طبقه واقع شده بود گنجايش حاجيان مشتاق را نداشت. به اين خاطر، عدهاى از ايشان به رغم گرماى هوا، بيرون از تالار اجتماع كرده بودند. مراسم با تلاوت آياتى از قرآن مجيد آغاز شد و با خواندن اشعارى پيرامون ائمه، بخصوص نهمين خورشيد تابان ولايت، ادامه يافت. پس از آن حجةالاسلام والمسلمين حائرى شيرازى امام جمعه شيراز به سخنرانى پرداخت. ايشان ضمن اشاره به نقش «شعار» در جوامع عنوان نمود:
«شعار به خودى خود اهميت ندارد، بلكه مهم مجسم شدن و تبلور
شعارها است و آنچه در اين تبلور اهميت دارد، نظم است.»
سخنران با اشاره به مراسم دعاى كميلِ برگزار شده در كنار بقيع و نظم و انظباط فوقالعاده آن، نسبت به برگزارى منظم مراسم برائت در مكه مكرمه اظهار اميدوارى كرد و ضروريات هوشيارى مردم را به هنگام انجام اين مراسم خاطرنشان ساخت. ايشان در بخش ديگرى از سخنان خود افزود:
«در پيشانى شما برائت از مشركان احساس مىشود .... حضور مردم كلام است، سكوت مردم سخن است و سخن نمايندگى رهبرى سخن ما است.»
ياشان ضمن تأكيد بر اينكه نظم، ركن حج ابراهيمى است، از مردم خواست كه ضمن اجتناب از هرگونه بىنظمى مراقب عوامل نفوذى آمريكا باشند. آقاى حائرى شيرازى در پايان به نمايندگى از سوى حجةالاسلامى والمسلمين رىشهرى از حاضران در مجلس تشكر و قدردانى كرد.
در پايان مراسم، حاجيان در حالى كه به حضور در نماز جمعه ترغيب مىشدند، با سرپرست حجاج ايرانى مصافحه كردند.
امروز از سوى معاونت منى و عرفاتِ ستاد حج، محل استقرار واحدها در منى و عرفات به شرح زير مشخص گرديد:
الف. بعثه مقام معظم رهبرى
ب. ستادها
ج. كاروان همسران شهدا
د. جانبازان
ه. گروه امداد
و. هيأت پرشكى
امروز 30 كاروان به ظرفيت 3445 زائر از جده به مكه مكرمه وارد شد. همچنين 47 كاروان نيز به ظرفيت 5479 زائر از مدينه منوره به مكه مكرمه
وارد شده است. تا به امروز 728 كاروان شامل 89400 زائر در مكه مكرمه استقرار يافتهاند.
امروز يك زائر ايرانى از كاروان 17351 به اتفاق همسرش به هنگام ورود به مسجدالحرام مورد تفتيش بدنى قرار گرفتند و فندك نامبرده توسط شرطه ضبط شد تا هنگام خروج فندك را پس بگيرد. زائر ايرانى به هنگام ترك مسجدالحرام به شرطه مزبور جهت دريافت فندك مراجعه مىكند، ولى شرطه از وجود فندك اظهار بىاطلاعى مىنمايد. اين امر منجر به شكايت وى به شرطهخانه شده و مسئله پس از تشكيل پرونده به دادگاه ارجاع داده مىشود. اين گزارش حاكى است كه قاضى پس از بررسى، حكم خود را مبنى بر جريمه شرطه و پرداخت بيست ريال سعودى به زائر ايرانىصادر مىكند. ولى آقاى محمدى از دريافت مبلغ خوددارى كرده و اظهار مىدارد مايل است اين پول به عنوانصدقه در اختيار فقرا قرار گيرد. اين عمل زائر ايرانى از سوى قاضى مورد تحسين قرار مىگيرد و قاضى وى را در آغوش مىكشد و به خاطر داشتن روحيه اسلامى و علوطبع به او تبريك مىگويد.
بيش از 3800 تن از برادران و خواهران اهلسنت ايران از نُه استان كشور به حج مشرف شدهاند. براساس همين خبر اين افراد از استانهاى آذربايجان غربى، باختران، بوشهر، خراسان، سيستان و بلوچستان، كردستان، مازندران (گنبد و گرگان)، هرمزگان و تهران (برادران افغانى)، متشكل در سى گروه به زيارت بيتاللَّه الحرام مشرف شدهاند.
يك خبر رسيده از فرودگاه جده حاكى است كه بازرسى همچنان ادامه دارد. در مورد مفاتيح و كتابهاى دعا معمولًا آسان گرفته مىشود، ولى مواردى به طور سليقهاى ضبط شده است. اخيراً جلد كتاب راهنماى اعمال حج تمتع چاپ وزارت ارشاد را كه بر روى جلد آن جملهاى از حضرت امام رحمه الله على آمريكا چاپ شده جدا مىكنند و كتاب را پس مىدهند.
امروز آقاى دكتر احمد محمد على رئيس بانك توسعه اسلامى وابسته به سازمان كنفرانس اسلامى طى تماسى با معاونت روابط بينالملل اظهار داشته است كه امسال طرحى را تنظيم كردهاند كه بر اساس آن مبلغ
330 ريال جهت همه حجاج گوسفند تهيه نموده و با حضور نماينده كشورها ذبح نمايند و ترتيبى اتخاذ خواهند كرد كه گوشت براى افراد فقير مكه و بعضى كشورهاى اسلامى ارسال شود. گفتنى است كه اين طرح از چند سال قبل درباره اهلسنت به اجرا درآمده و موفقيت آميز بوده است. با اينكه در مفيد بودن اين طرح جاى ترديد نيست ولى سعودىها آن را به نفع خود تبليغ مىكنند.
يكى از روحانيان تبعه تركيه در مورد وضعيت شيعيان اين كشور به يكى از برادران ايرانى گفت:
«در تركيه محدوديت زيادى در مورد مسلمانان بويژه شيعيان اعمال مىشود و ما حتى مجاز به استفاده از لباس روحانيت نيستم و به دليل مخالفتهايى كه كردهام حدود يك سال ممنوعالخروج بودم كه چندى قبل ممنوعيت من لغو گرديد.»
وى گفت:
«در تركيه علىالظاهر در مورد انجام فرايض محدوديتى وجود ندارد ولى در واقع اين شيوهاى است كه دولت تركيه جهت زدودن اسلام ناب محمدى براى خود اتخاذ كرده است، چرا كه هيچيك از علماى شيعه مجاز نيست حتى عليه لائيك و بىحجابى سخنى بگويد و حتى در زمان حيات امام رحمه الله مجاز نبوديم نام مقدس ايشان را ببريم و اگر چنين مىكرديم با اداره اطلاعات روبرو بوديم.»
وى با اشاره به شركت اتباع تركيه در تظاهرات سال 1366 و شهادت عدهاى از آنان، به بيان تبليغات سوءِ حكومت تركيه على ايران پرداخت و افزود:
«يكى از معلمان ترك كه اسم وى جهت سفر حج اعلام شده بود جهت توجيه به اوقاف فراخوانده شد. به ايشان گفته بودند كه ايرانيان نماز نمىخوانند و اصولًا مسجد را قبل ندارند و فقط جهت بوجود آوردن محيط تشنج به حج مىايند. اين معلم وقتى در مراسم بقيع و مساجد، دعاهاى شبانه و شبزندهدارى ايرانيان را ديد به شدت تحت تأثير قرار گرفت. اكنون سنىهاى ترك به حال خوش ايرانيان غبطه مىخورند. با اينكه دستگاه اطلاعاتى تركيه،
مأمورانى را جهت كنترل ما با كاروانها فرستاده است، ولى ما راه امام خمينى را تحت هر شرايطى حاضريم ادامه دهيم.»
وى در پايان به سرمايهگذارى سعودىها در تركيه براى جذب قشر جوان به عقايد وهابيت اشاره كرد و افزود:
«در منطقه ما حزبى بوجود آمده به نام «سليمانى» كه شديداً فعاليت دارد و بودجه آن را سعودىها تأمين مىكنند. اين حزب به شدت مىكوشد تا در ميان جوانان شيعه نفوذ كند و حتى اتومبيل، خانه و دانشگاه خارج از كشور و گرفتن همسر و مخارج زندگى را براى آنان تأمين كردهاند.»
امروز نيز زائرى از اتباع تركيه كه جوانى سى و پنج ساله بود و خود را مهندس مكانيك معرفى مىكرد در گفتگو با ايرانيان درباره مراحل مخلتفِ از بين بردن فرهنگ اسلامى در آن كشور اظهار داشت:
«به دنبال انحال دولت عثمانى و تشكيل دولت تركيه اولين گامى كه در مسير فرهنگزدايى و مدرنيزه كردن كشور برداشته شد تغيير خط و الفبا به لاتين بود كه اين امر به طور كامل رابطه فرهنگى و دينر مردم را با گذشته خود قطع كرد. در كنار اين حركت، ترويج اسلام آمريكايى- اسلامى كه نماز و شراب را در كنار هم مىپذيرد و خطرى براى سلطه آمريكا محسوب نمىشود- آغاز شد و در مقابل، حركتهاى اصيل اسلامى به شدت تحت فشار قرار گرفتند. بعد از وقوع انقلاب اسلامى در ايران و احتمال پيدايش تغييراتى در تركيه، حساسيت آمريكا نسبت به تحولات اين كشور افزايش يافته و مىتوان گفت كه هماكنون تركيه توسط امريكا اداره مىشود.»
وى در بخش ديگرى از اظهاراتش به جنايات آلسعود در هدم آثار فرهنگى اسلام اشاره كرد و گفت:
«سعودىها حتى كاخها و هتلهاى خود را مرتفعتر از مسجدالحرام بنا كردهاند. آنان نسبت به از دست دادن حاكميت خود مىترسند، زيرا اگر مسلمانان از آنان رويگردان شوند و مكه و مدينه از دست سعودىها خارج گردد، ديگر چيزى براى ايشان باقى نخواهد ماند.»
وى در پايان اظهاراتش اضافه كرد كه در مراسم برائت از مشركان
شركت خواهد كرد.
امروز يكى از زائران كاروان 17483 كه در حاشيه خيابان عزيزيه در حركت بود، توسط يكى از سرنشان اتومبيل در حال حركت، از پشت سر مورد اصابت ضربه كابل برق قرار گرفت.
من مات محرماً فقد بعثهاللَّه ملبيا، ورود آزادگان به مهد آزادى
حادثه جانگداز تصادف در دويست كيلومترى جاده مدينه به مكه كه پنج تن از جوانان احرامپوش سرزمين ما را به ديار باقى فرستاد، زائران ايرانى را در سوگ و اندوه فرو برد. به همين مناسبت امشب در محوطه مجاور ساختمان بعثه، مجلس بزرگداشتى ترتيب يافت كه حجاج و رحانيان و نماينده مقام معظم رهبرى با شركت خود ياد و راه آنان را گرامى داشتند. قاريان قرآن جلسه راه با آيههاى اين كتاب آسمانى آغاز كردند و ادامه جلسه را به سخنان حجةالاسلام سيد علىاكبر حسينى سپردند. وى سخنان خود را با اين جمله آغاز كرد.
«هجرت در راه خدا و گسستن از خانهاى كه بدان خو گرفتهايم و قدم نهادن در راهى كه ما را به سوى خدا مىكشاند، يكى از ارزشهاى والاى
اسلامى است.»
سپس در ادامه افزود:
«هرجا كه پويايى وجود دارد، همراه با آن هجرت و حركت به سوى معبود است؛ از اين رود خداوند به مهاجران وعده گشايش مىدهد. با اين حال، هجرت در راه خدا خطرها دارد و مهاجران كسانى هستند كه با درك اين خطرها براى وصول به ارزشهاى الهى هجرت مىكنند. مهاجران از جمله گروههايى هستند كه خداوند حقى را نسبت به آنان براى خود قائل شده. اينان كه لباس هجرت را همراه با احرام به تن كرده بودند، از اين گروهند.»
آقاى حسينى با اشاره به اينكه شهداى اين حادثه جانگداز مشعل روشنايى قلبهاى انسانها را در دست گرفته بودند و در طول مراسم حج دلهاى مرده را با كلمات حياتبخش پيامبر و ائمه زنده مىكردند، گفت:
«بايد جمله لاشريك لك را نشان بدهيم؛ بايد بتهايى را كه مردم را به عبوديت خود دعوت مىكنند بشناسانيم، آنها را بشكنيم و به پاى مسلمانان جهان بريزيم.»
حجةالاسلام حسينى در پايان سخنان خود توجه مسئولان را نسبت به جابجايى زائران ايرانى توسط وسايل نقليهاى كه رانندگانش از مهارت لازم برخوردار نيستند جلب كرد و با ذكر مصيبت، ياد و راه اين عزيزان از دست رفته را گرامى داشت.
تبليغات سوء، كارشكنىها، حضور گسترده و فراگير مأموران امنتى، بازرسى بدنى زائران خانه خدا به هنگام ورود به مسجدالحرام، پخش اعلاميههايى كه زائران را از عواقب شعار دادن و تظاهرات سياسى مىترساند و ... هيچكدام نتوانسته در اراده زائران ايرانى براى حضور در مراسم برائت، خللى ايجاد كند.
نظر برخى از زائران ايرانى كه توسط خبرنامه «زائر» پرسيده شده گواهى است بر اين اراده خلل ناپذير. در زير به برخى از آنها اشاره مىشود:
«برائت از مشركان منشأ قرآنى دارد. وقتى آيه برائت نازل شد، حضرت على عليه السلام از طرف رسول اللَّه صلى الله عليه و آله مأمور شد كه آن را به گوش همه برساند. در حقيقت، انتخاب فردى چون اميرمؤمنان على عليه السلام نيز براى تحكيم برائت از مشركان بود. اما متأسفانه براى ساليان دراز اين حكم قرآنى فراموش شده بود، تا آنكه حضرت امام خمينى رحمه الله اين سنت مهم اديان توحيدى را زنده كرد، چون اين اصل از اصول معتبر قرآنى است و تخلف از آن تخلف از اسلام ناب محمدىصلى الله عليه و آله. بايد همان شيوهاى كه امام راحل مورد نظرشان بود و اكنون نيز شاگرد مخلصشان مقام معظم رهبرى آن را ادامه مىدهند، انجام پذيرد. برائت از مشركان اگر درست انجام شود سبب بيدارى مسلمانان مىشود، كه اين بيدارى، وحدت مسلمانان را در پى خواهد داشت.»
«اعلام برائت از مشركان به دليل سوره مباركه توبه است. لذا مبناى وحى و قرآنى دارد و همه مسلمانان موظفاند آن را به هرصورت ممكن انجام دهند.»
«نظر اين عده كه فكر مىكنند مراسم حجصرفاً عبادى است و ابعاد ديگرى ندارد، طبق آيات قرآن و روايتى كه از رسول اكرمصلى الله عليه و آله رسيده است، درست نيست. چرا آيه مباركه برائت در مورد مراسم حج نازل شد؟
ممكن بود كه اظهار تبرّا از كافران و مشركان در جاهاى ديگر نازل شود؛ اما چون حج مركز اجتماع عمومى مسلمانان جهان از تمام فرقههاى اسلامى است، خداوند خواسته كه در اين تجمع عظيم ساليانه فرياد بيزارى عليه مشركان و دشمنان انسانيت و عدالت بلند شود.»
«اگر ما در مناسك حج به اين وظيفهاى كه از طرف خدا و رسول به عهده ما گذاشته است عمل نكنيم، نه تنها حيثيت ما از بين مىرود، بلكه حرمت خانه خدا نيز شكسته مىشود.»
«مراسم برائت يعنى اعلام استقلال كشورهاى اسلامى در چارچوب قوانين اسلام؛ و اين موضع در مقابل دشمنام اسلام بايد با قدرت عمل شود.»
«كنگره روزانه مثل نماز جماعت، كنگره هفتگى مثل نماز جمعه و كنگره ساليانه- كه عظيمترين آنها است- حج است كه در هر يك از اين گنگرهها بايد بخشى از مسائل مبتلا به جامعه اسلامى را مطرح و راهحلهايى براى آن انتخاب كرد.»
يك زائر خراسانى:
«بجاى آوردن سنت برائت از مشركان يعنى نه يك فرد مسلمان و نه يك جامعه اسلامى هرگز زير سلطه قدرتها قلدر زمان خود نرود، زيرا برترين قدرتها قدرت خداوند است.»
امروزصبح دو تن از تركهاى مقيم آلمان كه از مسئولان مسجد «كلن» بودند به بعثه آمدند. آنان ضمن تشريح وضعيت عمومى مسلمانان در تركيه اظهار داشتند:
«ما به آموزش قرآن و فعاليت فرهنگى در آرمان مشغول هستيم و سه سال تمام مدرسهاى را براى اين كار داير كرديم؛ ولى چندى است كه با فشار دولت تركيه، آلمانها مدرسه ما را با 1200 دانشآموز تعطيل كردهاند. ما در مدرسه از تفسير قطب استفاده مىكرديم. هزينه مردسه هم از ده درصد درآمد كارگارن تُرك كه در آلمان مشغول به كار هستند تأمين مىشود.»
در ادامه، اين دو به طرح سئوالاتى پرداختند، مثل:
رهبرى آقاى خامنهاى و تبعيت از ايشان چگونه است؟ آيا بهتر نيست
كه در هر كشورى رهبرى باشد و از جمع رهبران، خليفه كل مسلمين انتخاب شود؟
آقاى ابوايمن مدير اوقاف دقس نيز امروز با تنى چند از مسئولان بعثه ديدار كرد. ايشان در اين ملاقات گفت:
«از ساحل غربى فلسطين هفتصدنفر به حج مىآيند و از نوار غزه هزار و دويست نفر. قدس دو قسمت دارد كه هشتصدهزار متر مربع است. در كنار مسجدالاقصى هر دولتى زاويهاى براى خود دارد؛ از جلمه آلمان، ايتاليا، انگليس، اتريش و مغرب. خيلى خوب است كه ايران شيعه هم زاويهاى داشته باشد. ايران پايگاه بزرگى در ميان مردم آنجا دارد و برخى از فلسطينيان عمامه مشكى به سر مىبندند. آنها به شيعه ايران معروفاند. يكبار سخنرانى جملهاى گفت كه مردم پنداشتند بر خلاف ايران است و به شدت به او اعتراض كردند.»
ايشان درباره «زاويه» توضيح داد:
«قسمتى كه هر كشوى براى تعميرات و اصلاح معابد و مراكز مذهبى خود اختصاص داده است.»
آقاى ابوايمن اضافه كرده:
«ايرانيانى كه به قدس مىآيد نوعاً تابعيت آمريكايى يا انگليسى دارند و بهاييان ايران نيز در قدس در شهر حيفا در يك روستا زندگى مىكنند و از مردم جدا هستند. برخى از خانوادههاى ايرانى نيز از دويست الى سيصد سال قبل در قدس مقيم شدهاند.*
امرزو يك زائر ايرانى مبلغ سيصدهزار لير تركيه را در حرم پيدا كرد
و آن را به مراجع ذىصلاح خويش تحويل داد.
يك گزارش رسيده حاكى است كه عده زيادى از حجاج جهت خريد كالا به فروشگاه شاهد- جنب بثعه- مراجعه مىكنند، ولى در اثر برنامهريزى نامناسب باصفهاى طولانى و معطلى فراوان و عدم پاسخگويى درست مسئولان فروشگاه مواجه مىشوند.
سرگردانى چندين ساعته زائران خانه خدا به خاطر خريد چند كالا كه سود قابل توجهى هم براى شركت شاهد دارد چندان قابل توجيه نيست. افزايش چند كارمند، افزايش ساعات كار، واگذارى سهميه به سرناظران براى تقسيم در كاروانها و ... جزء سادهترين راههايى است كه حجاج محترم را از سرگردانى در كنار خيابانهاى گرم مكه نجات داده و امكانات زيارت متبركترين اماكن مقدسه را براى آنها فراهم كند.
امروز يك زائر عرب كه مليت وى مشخص نبود به شكل زنندهاى توسط مأموران سعودى در حرم دستگير شد. همچنين يك سياهپوست آفريقايى كه در نزديك تريبون نماز قصد شعار دادن داشت دستگير شد و سخنرانى نيز متوقف گرديد. فرد مذكور در لحظات دستگيرى و انتقال، شعار «اللَّه اكبر» و «لا اله الا اللَّه» سر مىداد.
امروز يك زائر اندونزيايى در گفتگوى كوتاهى با چند تن از برادران ايرانى علاقه شديد خود را به انقلاب اسلامى ابراز داشت. وقتى وى را دعوت به شام مىكنند، نمىپذيرد و اظهار مىدارد كه من از تماس زياد ترس دارم، زيرا در اندونزى حجاج تهديد شدهاند كه با ايرانيان تماس نداشته باشند.
ديروز امام جمعه مكه در سخنرانى و دعاى خود مطلب زير را عنوان كرد.
دعا براى نصرت مجاهدان اسلام در كل عالم
دعا براى وحدت مسلمين و زمينه اتحاد در حج
برائت از كفار و مشركان
درود و تحيت بر خلفاى راشدين و ائمه هدى
دعا براى سلامتى اولىالامر
آخرين خبرها از ورود حجاج حاكى است كه امروز 3046 زائر در ظرفيت 31 كاروان از جده و 4780 نفر در 44 كاروان از مدينه منوره وارد مكه مكرمه شدهاند. طبق اطلاع ستاد خبرى، فرودگاه جده، ساعت دوازده شب روز يكشنبه 26/ 3/ 70 بر روى كليه پروازها بسته خواهد شد.
امروز اجساد عزيزانى كه در حادثه تأثرانگيز تصادف اتوبوس جان باخته بودند با پيگيرى واحد رفاه پزشكى به جده انتقال يافت تا طى مراحل قانونى به ايران منتقل شود.
صبح امروز عكاس كاروان جانبازان كه دوربين فيلمبردارى به همراه داشت توسط پليس سعودى دستگير شد. نامبرده حدود نيمههاى شب آزاد گرديد.
امروز ساعت ده و سى دقيقهصبح اولين كاروان آزادگان وارد مكه مكرمه شد. جوانان آزاده كشورمان كخه پس از سالها اسارت در بازداشتگاههاى بدوى عراق براى نخستين بار به زيارت خانه خدا مشرف مىشدند به تدريج در قالب هشت كاروان وارد مكه شده و مناسك عمره تمتع خود را بجاى آوردند.
آزادگانى كه امسال موفق به زيارت خانه خدا مىشوند حدود هزارنفر هستند كه مدت اسارتشان به هشت سال رسيده است.
ساعت سه بامداد امروز وقتى روحانى كاروان شماره 19180 وارد محل مسكونى خود مىشود مشاهده مىكند كه يك عرب مشغول كندن روزنامههاى نصب شده به ديوار راهرو است. اين روحانى وقتى به وى اعتراض مىكند عرب مىگويد: «قرائت ... قرائت» و فوراً محل را ترك مىكند.
امروزصاحب ساختمانى كه محل اسكان كاروان 17461 است، دوبار عكس حضرت امام رحمه الله و حضرت آيةاللَّه خامنهاى را مخفيانه پاره كرده است. او كه ارتباط مشكوكى با پليس سعودى دارد گفته است:
«جلسات مربوط به مراسم برائت نبايد در اين مكان انجام شود.»
در انتظار روز برائت، دعوت به انجام حج ابراهيمى، افزايش تعداد گشتىها و كماندوها در حرم امن!، ايرانيان پيشتازان حج ابراهيمى، پايان گرفتن عمليات انتقال زائران به جده
صبح امروز آقاى رىشهرى با روحانيان كاروانهايى كه تاكنون به مكه مكرمه رسيدهاند، در يكى از ساختمانهاى محله «عزيزيه» اين شهر ديدار كرد. هدف اصلى از اين ديدار اعلام روز ششم ذىالحجه به عنوان روز برائت از مشركان و تعيين محل برپايى اين مراسم بود.
در اين ديدار، محل برگزارى مراسم برائت، از سوى سرپرست حجاج ايرانى، مقابل ساختمان بعثه مقام معظم رهبرى واقع در خيابان «معابده» اعلام شد. اين تصميم كه پس از روزها مذاكره با مقامات سعودى و تعلل آنان در تعيين مكان مناسب، از سوى بعثه مقام معظم رهبرى گرفته شده بود، اقتدار نمايندگى مقام معظم رهبرى و عزم استوار جمهورى اسلامى را در برپايى مراسم باشكوه برائت از مشركان نشان داد.
پس از اعلام اين خبر، آقاى رىشهرى توجه روحانيان حاضر را به مسائل شرعى زائران كه مىبايستى از سوى آنان پاسخ داده شود، جلب كرده و افزود:
«روحانيان توصيه كنند كه زائران حتىالمقدور طواف مستحبى نكنند تا اعمال واجب ديگر حجاج به راحتى صورت پذيرد. شما بايد زائران را توجيه كنيد كه هنگام طواف باصداى بلند نام ائمه را نبرند.
همچنين نبايد در خانهها نماز جماعت برگزار شود. از اين كار بايد جلوگيرى كنيد و مردم را براى برپايى نماز جماعت در مساجد و يا مسجدالحرام دعوت نماييد.»
آقاى رىشهرى خطاب به روحانيان كاروانها گفت:
«از هماكنون شما بايد زائران را نسبت به اعمالى كه ممكن است در مدينهصورت گيرد آگاه كنيد تا مشكلاتى كه با زائران مدينه قبل داشتيم در مدينه بعد نداشته باشيم.»
آنگاه ايشان از برخى اعمال كه موجب وهن و مخدوش نمودن دين مىگردد، ياد كرده و زائران را از دخيل بستن به نردههاى قبرستان بقيع، بلندگو گذاشتن در كاروانها، استفاده از كاغذ و مقوا و حصير به عنوان مُهر به هنگام برگزارى نماز جماعت در مساجد اهلسنت- كه بازتاب مثبتى ندارد- منع كرد.
در پايان، آقاى قاضى عسكر، معاون فرهنگى و ارشاد بعثه، مسائل جزئىترى را در همين مورد يادآور شد.
پيش از ظهر امروز آقاى رىشهرى پس از ديدار با روحانيان كاروانهاى رسيده به مكه مكرمه و نيز ديدار با جمعى از زائران ايرانى، از ستاد حج مكه بازديد كرد. در اين ديدار كه آقاى رضايى سرپرست سازمان حج و اوقاف ايشان را همراهى مىكرد، قسمتهاى مختلف اين ستاد معرفى و نحوه كار هر بخش توسط ايشان توضيح داده شد.
نماينده ولىّ فقيه و سرپرست زائران ايرانى با تأمل در بخش كامپيوتر و آمار- كه امسال براى نخستين بار فعاليت خود را شروع كرده است- با جزئايت و نحوه سرويس دهى اين بخش نوپا آشنا شد.
در خلال ديدارهاى امروز حجاج ديگر كشورهاى اسلامى با حوزه معاونت بينالملل بعثه، آقاى تاج الدين احمد رفاعى دانشجوى سال اول جامعه الازهر مصر با آقاى سيدهاشم حسينى ديدار كرد. اين دانشجو كه اهل كشور نيجريه مىباشد، پيرامون مسائل و مشكلات محيط آموزشى خود مطالبى عنوان كرد و گفت:
«قبل از اينكه به مصر بروم به سفارت ايران مراجعه كردم و تقاضاى ادامه تحصيلم در ايران را به اطلاع مسئولان اين سفارتخانه رساندم. سفارت اعلام كرد كه امكانات فرستادن مرا به ايران ندارد.»
تاج الدين گفت:
«در جامعه الازهر مشكلات اقتصادى براى دانشجويان علوم دينى كم نيست. ماهيانه نهصد و پنجاه جُنى (هر شصت جُنى معدل بيست دلار است) به هر دانشجو مىدهند. هزينه مسافرت در كار نيست و ما مجبوريم در تعطيلات كار كنيم.»
علاقه اين دانشجوى نيجريهاى به انلاب اسلامى و خيل مشتاقان به آموزش علوم دينى نشان مىدهد كه امكانات آموزشى يك دانشگاه بينالمللى براى پذيرش اين گروه از جوانان كشورهاى اسلامى هرچه زودتر بايد در كشور ايران فراهم گردد.
در اين روز دو تن از زائران بحرينى با مراجعه به بعثه مقام معظم
رهبرى، مطالبى پيرامون فتواى حضرت امام خمينى رحمه الله در مورد شطرنج مطرح و از چند و چون آن سئوال كردند. آنها همچنين راجع به مسائلى چون سياستهاى جمهورى اسلامى ايران، گسترش روابط با ديگر كشورهاى جهان، بدرفتارى با زائران بحرينى و ... مطالبى مطرح كردند.
دو روز تا برگزارى مراسم برائت باقى مانده است و هر روز نشانههايى از عزم زائران در برگزارى هرچه بهتر حج ابراهيمى آشكار مىشود. در اين روز اطلاعيههايى از سوى بعثه آيةاللَّه العظمى اراكى و آيةاللَّه العظمى گلپايگانى خطاب به حجاج انتشار يافت. طى اين اطلاعيهها از زائران ايرانى براى حضور در مراسم برائت دعوت به عمل آمده است.
در اطلاعيه صادره از سوى بعثه آيةاللَّه العظمى اراكى آمده است:
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
همه مردم ايران مستحضرند كه حضرت آيةاللَّه العظمى اراكى- مدضله العالى- نظرات حضرت امام قدس سره را همواره مورد تأكيد و تأييد قرار داده و ايشان را مجدِّد اسلام در قرن حاضر دانستهاند و ترديدى نيست كه حج هم از موضوعات عبادى- سياسى است و براى تجمع مسلمين در گرد خانه خدا و كعبه عشق، اهداف عاليهاى درنظر گرفته شده است. قهراً با اين مقدمه كه بيان شد، مردم متعهد كشور ما و مسلمانان جهان به پيروى از منويات امام امت و بنيانگذار جمهورى اسلامى حضرت آيةاللَّه العظمى امام خمينى- طاب ثراه- و مقام معظم رهبرى حضرت آيةاللَّه خامنهاى به وظايف خود كما فى السابق آشنا و به وظيفه انقلابى و اسلامى خود در روز برائت عمل كرده و در اين مراسم شركت خواهند جست.
در پايان، توفيق مسلمانان جهان را در انجام مناسك حج از خداوند متعال مسئلت داريم.
بعثه حضرت آيةاللَّه العظمى اراكى
25 خرداد 1370 برابر با 3 ذيحجه
1411
در بخشى از اطلاعيهاى كه از سوى بعثه آيةاللَّه العظمى گلپايگانى درباره مراسم برائت از مشركانصادر شده، آمده است:
«موضوع برائت از مشركين يكى از مسائلى است كه پيامبر اسلام و ائمه اسلام و علما هميشه به آن اهميت داده و مدّنظر داشتهاند و ازصدر اسلام اين موضوع مورد عنايت مسلمين بوده است .... مراسم حج و اجتماع مسلمانان در اين كنگره بزرگ اسلامى يكى از مواردى است كه موضوع برائت در آن مطرح مىشود ....»
امروز همچنين از سوى سى و دو تن از روحانيان اهلسنت ايران، نامهاى خطاب به نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى ارسال شد. در اين نامه علماى اهلسنت، با حمايت از برگزارى مراسم برائت از مشركان، اظهار داشتهاند كه حج بىبرائت، حج كامل نيست. متن كامل نامه ياد شده به شرح زير است:
محضر مبارك نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج
حضرت حجةالاسلام والمسلمين جناب آقاى محمدى رىشهرى
دامة افاضاته
با اهداى سلام
احتراماً اينجانبان روحانيان اهلسنت ايران، همان گونه كه امام راحل و عظيم الشأن فرمودند حج بىبرائت حج نيست، ما نيز در كنار بيتاللَّه الحرام اعلام مىداريم كه حج بىبرائت را كامل ندانسته و آمادگى كامل خود را جهت تحقق اهداف بلند امام راحل رحمه الله و رهبر معظم انقلاب اسلامى حضرت آيةاللَّه خامنهاى اعلام نموده و در مراسم برائت از مشركين شركت خواهيم داشت.
اين همه در حالى است كه انبوه زائران ايرانى نيز هر يك به زبانى آمادگى خود را براى شركت در مراسم برائت اعلام مىدارند. خبرنامه «زائر» نيز در چهاردهمين شماره خود به انعكاس نظرهاى مردم در اينباره پرداخته است:
«خداوند حضرت محمد پيامبر اسلامصلى الله عليه و آله را در روزى كه همه مردم جمع بودند مأمور كرد كه برائت خداوند و رسولش را از مشركان آن عصر به گوش همگان برساند. لذا اگر پيروان راستين آن حضرت باشيم بدون هيچ كوتاهى بايد به آن عمل كنيم، همانطور كه امام حضرت على عليه السلام با شهامت و جرأت از سوى رسولاللَّهصلى الله عليه و آله مأمور اعلام تبرّاى مسلمانان از مشركان شد. بنابراين، تمام زائران خانه خدا، بويژه زائران ايرانى بيتاللَّه الحرام به فرموده رهبر راحل رحمه الله و جانشين وى كه نائب امام زمان است، بايد بدون واهمه در اينباره اعلام موضع كنند، كه امت اسلامى زير بار هيچ مشرك و كافرى كه بخواهد بر جان و مال و ناموس ما حكمروايى كند، نخواهد رفت.»
«اكثر اعمال حج همانها است كه حضرت ابراهيم و پسرش اسماعيل انجام دادند و بزرگترين كار در حج بيزارى جستن و تنفر داشتن از دشمن دين است. همانطور كه حضرت اسماعيل با زدن سنگ به شيطان كينه خود را ابراز كرد، حالا ما هم دشمنان نهانى و علنى داريم كه دورى جستن و نشان دادن خشم خود به آنان وظيفه است.»
«اينكه بايد نسبت به دشمنان خدا و رسول و امت اسلامى كينه داشته باشيم، از ابراهيم عليه السلام پدر اديان توحيدى به ما رسيده است و تنها مربوط به ما نمىشود. بنابراين، وظيفه همه مسلمانان است كه به هرصورت ممكن در اين مراسم شركت كنند و نفرت خود را از مستكبران نشان دهند.»
«ما همواره پيرو خط اماميم و استمرار خط امام و داشتنصداقت در آن مستلزم اعمالى است كه سبب تبيين و گسترش آن مىشود. بنابراين، شركت در مراسم برائت از دشمنان اسلام نيز وجهى از اين تبعيت است كه هرچه مسئولان جمهورى اسلامى بفرمايند، به آن عمل خواهيم كرد.»
«انجام مناسك حج، هم در بُعد عبادى و هم در بُعد سياسى سبب تكامل ايمان مىشود. لذا با توجه به پيامهاى ارزشمند رهبر راحلمان در سالهاى گذشته كه تفسير كاملى بوده از آنچه در آيات و روايات درباره حج آمده است، وظيفه داريم كه از مشركان به هر نحو ممكن تبرّا جوييم تا حج ما مقبول درگاه خداوند باشد.»
«ما به عنوان حجاج ايرانى وظيفه داريم كه در مناسك حج ابراهيمى، نداى جمهورى اسلامى را به گوش حجاج اسلام برسانيم. از آنجا كه هدف امام خمينى بنيانگذار جمهورى اسلامى زنده كردن قران و اسلام در تمام جهان بوده و دشمنان دين نيز هر روز با توطئهاى درصدد از بين بردن اين حركتاند، بنابراين، بايد تلاش كنيم تا مسلمانان از سرنوشت خود آگاه شوند و هوشيارانه درصدد از بين بردن موانع برآيند كه روز برائت مىتواند زمينه آن را فراهم كند.»
در اين روز برادران سربازرس، علاوه بر شركت در جلسان عمومى و اختصاصى، سى و نُه ملاقات انجام دادند. در مجموع، از گزارشهايى كه به اين معاون رسيده مواردى به شرح زير استخراج شده است:
تقاضاى رسيدگى بيشتر به بيماران بسترى در بيمارستان.
درگيرى بين زائران و نمايندگان فروشگاه شاهد (شعبه ابنخلدون).
اظهار نارضايتى زائران برخى از كاروانها از وضعيت نامطلوب مسكن.
درگيرى يك زائر ايرانى با يك راننده اتومبيل سعودى كه موجب ضر بو شتم زائر مىشود.
سه مورد ورود مأموران سعودى به ساختمان كاروانها.
گرفتن فهرست زائران سه كاروان از مدير كاروانها توسطصاحبِ خانه.
برادران اين معاونت، ضمن انجام وظايف روزمره خود از قبيل توزيع خبرنامه «زائر»، به سى و دو كاروان سركشى كردند و همچنين در جلسهاى اظطرارى با حضور برادران سربازرس مدينه قبل و مدينه بعد كه به منظور ايجاد هماهنگى تشكيل شده بود، شركت جستند.
همچنين در اين روزصد و هفتاد و پنج نفر به اين معاونت مراجعه كردهاند كه بخش عمده آنان را مديران كاروانها تشكيل مىدادند.
امروز يكى از مسئولان فرودگاه عربستان سعودى اعلام كرد:
«بيش از 588000 زائر تا به حال از نقاط مختلف دنيا براى اجراى مراسم حج به فرودگاه جده رسيدهاند.»
سرپرست فرودگاه سلطان عبدالعزيز با اعلام اين مطلب اظهار داشت كه اين تعداد از زائران با 1724 پرواز پا به اين كشور گذاردهاند. پرواز حجاج از سراسر دنيا ديشب پايان پذيرفت. آخرين پرواز متعلق به كشور عربستان سعودى بود كه از كازابلانكا وارد اين كشور شد. به گزارش مطبوعات عربستان، اين كشور روز 26 خرداد برابر با چهارم ذىالحجه را به عنوان آخرين روز ورود حجاج از طريق هوا، زمين و دريا اعلام داشته بود.
يك زن مصرى بر اثر ازدحام جمعيت و به هنگام طواف در مسجدالحرام دچار تنگى نفس شد و به رغم مراجعه زائران به شرطههايى كه
اطراف كعبه را گرفتهاند، به علت بىتوجهى شرطهها درگذشت. پيكر اين بانوى مصرى كه تا يك ساعت بعد از حمله زنده بود، پس از يك ساعت توسط شرطهها به خارج از مسجد الحرام انتقال پيدا كرد.
يكى از مسئولان زائران اردنى در گفتگويى، با اعلام اين مطلب كه مسلمانان ايرانى پيشتازان حج ابراهيمى هستند، اظهار داشت:
«ما از اينكه ايرانيان را كه نشاندهندهصداى اسلام هستند پس از سه سال در ميان خود مىبينيم بسيار خوشحال هستيم.»
وى در ادامه اظهارات خود افزود:
«ايرانيان همواره در قلب مسلمانان جهان جاى دارند و در واقع مسلمانان جهان چشم اميد به انقلاب اسلامى ايران دوختهاند. بىشك، ايرانيان وحدت ميان مسلمانان را تحقق خواهند بخشيد و با توطئههاى دشمنان اسلام و كفار مقابله خواهند كرد.»
در اين، روز شمار گشتىهاى پليس و كماندوهاى ضد شورش در سطح شهر مكه افزايش يافت. تعداد نيروهاى پليس ضد شورش كه وارد مكه شده و بهصورت كاروانى از خيابانهاى شهر عبور مىكنند، قابل توجه است.
امروز سه تن از روحانيان اهلسنت به ديدار مفتى حرم رفته و با استقبال گرمى مورد پذيرايى قرار گرفتند.
يك زائر ايرانى به بعثه ولىّفقيه مراجعه كرد و با اعلام اينكه از سفر همسر وى به علت باردار بودن جلوگيرى شده است نسبت به سفر زائران زنى كه در مدينه و يا مكه مكرمه وضع حمل كردهاند اعتراض نمود.
امروز شكايات ديگرى نسبت به وضعيت فروشگاه شاهد به دفتر رسيدگى به شكايات بعثه مقام معظم رهبرى رسيد.
پيام مقام معظم رهبرى به مناسبت روز برائت، برائت: امتحان الهى، باد سينه سرخان حرم، برپايى سمينار بينالمللى حج
در آستانه برگزارى مراسم حج ابراهيمى و اعلام برائت از مشركان، رهبر انقلاب اسلامى و ولىّامر مسلمين جهان حضرت آيةاللَّه خامنهاى پيام مهمى خطاب به زائران خانه خدا و مسلمانان جهان منتشر كردند. در اين پيام، مقام معظم رهبرى ضمن برشمردن وظايف حجاج در مراسم حج، امت اسلامى را به وحدت و حفظ هوشيارى و آگاهى در قبال توطئههاى استكبار جهانى بويژه آمريكا وصهيونيزم عليه ملتهاى مسلمان و منافع آنان فرا خواندند. در بخشى از پيام ايشان آمده است:
«فرياد برائت كه امروز مسلمانان در حج سر مىدهند، فرياد برائت از استكبار و ايادى آن است كه معالاسف در كشورهاى اسلامى قدرتمندانه اعمال نفوذ مىكنند.
متن كامل پيام رهبر انقلاب به ضميمه آمده است.
به وقت محلى، ساعت 21 شب است. امشب قرار است مديران كاروانهاى مستقر در مكه مكرمه، در محل تجمع واقع در كنار بعثه مقام معظم رهبرى جمع شوند.
از گرماى هوا اندكى كاسته شده و دلها، همه در انتظار طلوع خورشيد ششم ذىالحجة الحرام- بيست و هشتم خرداد به تقويم ايران- مىتپد تا نيلوفر ياد شهداى مظلوم حج خونين سال 1366، بر طنين فريادهاى «مرك بر آمريكا» تنيده و تكريم شود.
در اين روزها سعودىها كه با توسل به سياست دفعالوقت و كارشكنى در برگزارى مراسم برائت روزهاى پراضطرابى را مىگذرانند، خود را در مقابل واقعه محتومى كه با اراده و عنايت حضرت حق شكل مىگيرد، ناتوان احساس مىكنند. اين در حالى است كه حاجيان ايرانى خود را براى برگزارى مراسم برائت، بنابر تصميم اعلام شده بعثه مقام معظم رهبرى، آماده مىكنند.
امشب جلسهاى براى پاسخگويى به پرسشهاى مديران كاروانها كه به منظور ايجاد هماهنگى در برگزارى تجمع برائت و از سوى بعثه مقام معظم رهبرى تشكيل شده بود با قرائت آياتى از كلام اللَّه مجيد آغاز به كار كرد. در اين جلسه ابتدا حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى سخنرانى كرد. ايشان در مقدمه سخنرانى خود مديران را به انجام امور محوله، با خلوص نيت و تنها به منظور جلب رضاى خداى متعال فرا خواند و خطاب به آنان تأكيد كرد كه لازم است همه توان خود را براى انجان هرچه بهتر امور به كار گيرند.
نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى در ادامه سخنان خود به اين نكته اشاره كرد كه لازم است مديران ترتيبى اتخاذ كنند كه كليه زائران علاقهمند بتوانند به راحتى در مراسم برائت شركت جويند و نبايد براى
افراد سالخورده و ناتوان عسر و حرجى و يا اجبارى براى حضور در مراسم پيش بيايد.
ايشان ضمن اعلام حرمت شرعى هرگونه درگيرى با مأموران تأكيدى كرد كه لازم است حاجيان با رعايت موازين و اخلاق اسلامى از درگير شدن با مأموران سعودى به هر شكل خوددارى كنند، و اينكه زائران نبايد پيش از شروع مراسم و يا هنگام پايان آن و تحرك محل تجمع، شعار بدهند و يا با خود پرچم، عكس و ...
حمل كنند تا كسى نتواند از اين موضوع سوء استفاده تبليغاتى و سياسى نمايد.
آقاى رىشهرى در ادامه، ضمن تأكيد بر ضرورت تسهيل رفت و آمد حاجيان، مديران كاروانها را به تدارك وسايل نقليه ملزم كرد و گفت كه بعثه مقام معظم رهبرى هزينههاى مربوطه را پذيرا خواهد شد.
ايشان در پايان افزود كه مراسم برائت در واقع يك امتحان الهى است.
فردا ششم ذىالحجه برابر است با ششم فاجعه كشتار حاجيان ايرانى در مكه مكرمه. سه سال پيش در چنين روزى، وقتى كه مراسم برائت با شور و هيجان تظاهركنندگان به شكل راهپيمايى در آمد، در حوالى پل «حجون»، از ساختمانهاى اطراف به سوى زائران ايرانى تيراندازى شد. مأموران سعودى كه براى بوجود آوردن اين فاجعه آماده شده بودند، بيش از چهارصد حاجى را به خاك و خون كشدند و بزرگترين جنايت را در حرم امن الهى و در كنار بيت عتيق مرتكب شدند.
به همين مناسبت، امشب مراسم بزرگداشتى از سوى بعثه مقام معظم رهبرى در گرامىداشت ياد شهداى فاجعه سال 66 برگزار گرديد. زائران ايرانى از كاروانهاى مختلف براى شركت در اين مراسم به محل بعثه آمده و با حضور خود، بر ادامه راه آن عزيزان پرگشوده تأكيد كردند.
سخنران اين مراسم آيةاللَّه خزعلى بود كه پس از قرائت قرآن و ذكر مصيبت اهلبيت پيامبر اكرمصلى الله عليه و آله و شهداى مكه مكرمه به تشريح حج ابراهيمى از ديدگاه قرآن پرداخت. وى گفت:
«آهسته آمدن و آهسته رفتن و اعمال را بدون روح واقعى آن انجام دادن، حج نيست، مرگ است. حج نبايد پوك باشد، بايد مغز داشته بشد و مغز آن مخالفت با استكبار و در اين زمان رويارويى با آمريكاست. ما با استكبار دشمنيم، يعنى با هركه ضدّ خدا و رسولش باشد. امروز آمريكا دشمن ما است.»
آقاى خزعلى در گرامىداشت ياد شهداى ششم ذيحجه مكه اظهار داشت:
«با اينكه اين عزيزان شهيد شدند، اما در عزم ما هيچ سستى راه نيافت و ما آمادهايم كه بار ديگر برائت خود را از مشركان اعلام كنيم.»
وى با تأكيد بر شركت زائران ايرانى در مراسم برائت از مشركان سخنان خود را به پايان برد.
اين مراسم در ساعت يازده شب به پايان رسيد و حاجيان ايرانى، مصمم براى شركت در مراسم فردا، محل بعثه را ترك كردند.
با به درازا كشيدن تعيين محل برپايى مراسم برائت از مشركان- كه طى آن، ملاقاتها و مذاكرات متعدد حجةالاسلام ناطق نورى با مقامات سعودى به نقطه مشخصى نرسيد- عصر روز جمعه 24/ 3/ 70 حجةالاسلام رىشهرى سرپرست حجاج ايرانى در جلسهاى كه با سربازرسان بعثه داشت، گفت:
«تاكنون مكانى كه مناسب شأن جمهورى اسلامى باشد از سوى دولت عربستان اعلام نشده و ما بيش از اين نمىتوانيمصبر كنيم، چون تدارك
مراسم ممكن نيست. لذا پس از مطالعه و بررسىهاى لازم من به اين نتيجه رسيدم كه مراسم بايد جلوى بعثه مقام معظم رهبرى برگزار شود.»
صبح روز بعد، آقاى رىشهرى در جلسهاى كه با روحانيان كاروانها در يكى از واحدهاى مسكونى حجاج ايرانى در منطقه عزيزيه داشت، اين تصميم را به اطلاع حاضران رسانيد و از روحانيان خواست كه حجاج كاروانهاى خود را براى برپايى باشكوهتر اين مراسم آماده كنند. با وجود اين، بعد از ظهر همين روز 25/ 3/ 70 نماينده ولىّفقيه، طى تماس با تهران، رهبر انقلاب را از تصميم خود آگاه مىكند و خواستار مطلع شدن از نظر ايشان مىشود. حضرت آيةاللَّه خامنهاى تصميم برگزارى مراسم در مقابل بعثه را تأييد مىكنند.
به دنبال قطعى شدن اين تصميم، نامهاى از سوى بعثه خطاب به وزير امور خارجه عربستان، سعود الفيصل، به وزارت خارجه اين كشور ارسال مىگردد. در اين نامه آمده بود كه در آخرين جلسه مذاكره، معاون شما قول داد كه در اسرع وقت محل مناسبى براى برپايى مراسم برائت از مشركان مبتنى بر شروط فقه اسلامى پيشنهاد كند كه متأسفانه تاكنون جوابى نرسيده است. به خاطر تنگى وقت و با حسن نيت، محل مقابل بعثه را كه بهترين مكان براى برقرار نظم و راحتى تردد است در نظر گرفتيم. مطمئن هستيم كه مراسم، درصورت همكارى ارگانهاى عربستان، در جوّى آرام و بانظم برگزار خواهد شد.
جوابيه وزير خارجه عربستان روز بعد در تاريخ 26/ 3/ 70 به بعثه رسيد. وى در پاسخ به تصميم حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى نوشته بود:
«نامه شما را در مورد مكان تجمع دريافت كردم. مفتخرم به اطلاع برسانم كه مكان انتخابى براى تجمع، پيش از اين توسط ارگانها ذىربط سعودى مشخص شده بود كه هنگام استقبال از وزير خارجه ايران در 4/ 12/ 1411 (25/ 3/ 1370) به ايشان خبر دادم. ارگانهاى ذىربط سعودى در انتخاب اين محل، تحقق خواستهاى شما و خواستهاى ما را مراعات كرده بودند تا شما از اين ناحيه مطمئن باشيد .... به شما اطمينان مىدهم كه تجمع در جوّى آرام و بانظم برگزار خواهد شد و كليه ارگانهاى عربستان هرگونه همكارى را در اين مورد انجام خواهند داد.»
گفتنى است كه دكتر ولايتى شنبه شب 25/ 3/ 70 وارد جده شده و مورد استقبال وزير خارجه عربستان سعودى قرار گرفته بود.
روند مكاتبات با مقامات سعودى همچنان ادامه يافت. به دنبال نامه آقاى سعود الفيصل به حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى، در 27/ 3/ 70- امروز- تلگرامى از سوى وزير اوقاف عربستان براى آقاى رضايى رئيس سازمان حج و اوقاف فرستاده شد. وزير اوقاف كشور عربستان نوشته بود:
«درنامه بعثه به وزير خارجه، در مورد تعيين محل تجمع ايرانيان براى شنيدن سخنرانى امام خامنهاى به اطلاع مىرساند كه ما قبلًا چند مكان را براى اين منظور پيشنهاد كرديم، از جمله محلى كه قرار شد در آن تجمع برگزار شود. در آن مكان، روز 23/ 11/ 1411 (17/ 3/ 1370) آقاى ناطق و قائم مقام وزير حج شخصاً حضور يافتند و قائم مقام من براى نماينده شما توضيح داده است كه براساس توافقنامه دو وزير خارجه، مشخص كردن محل و انتخاب آن به عهده عربستان است .... بر اين اسا، عمليات آماده سازى آن انجام گرفت تا تجمع مربوطه در جوى آرام و منظم صورت گيرد.»
با اين حال، طى جلساتى كه در روزهاى 26 و 27 خرداد در بعثه تشكيل گرديد، سرپرست حجاج ايرانى، آقاى محمدى رىشهرى، بر برگزارى مراسم در مقابل بعثه به عنوان مناسبترين محل، تأكيد كرد. عصر امروز نامهاى ديگر از سوى وزير اوقاف به بعثه مقام معظم رهبرى رسيد. در اين نامه، وزير اوقاف برپايى مراسم برائت را در زمينى به وسعت هفتادهزار متر مربع در منطقه عزيزيه پيشنهاد كرده و آن را براساس توافق قبلى بين دو وزير خارجه ايران و عربستان مبنى بر حق انتخاب محل برگزارى از سوى مقامات سعودى دانسته بود.
همچنين بعد از ظهر امروز آقاى ولايتى وزير امو خارجه و همراهان در ملاقاتى با وزير امور خارجه، وزير حج و معاون وزير خارجه سعودى پيرامون محل برگزارى مراسم به مذاكره نشستند. در اين ملاقات، آقاى ولايتى به گفته سعود الفيصل وزير خارجه سعودى مبنى بر معرف يك جاى مناسب جديد اشاره
مىكند. پس از اين گفتگو، دكتر ولايتى به ديدار فهد پادشاه عربستان مىرود و پيام حجةالاسلام هاشمى رفسنجاى رياست محترم جمهورى اسلامى ايران را در مورد گسترش روابط فى مابين ارائه كرده و به گفتگو مىپردازد. در ادامه اين گفتگو مسئله محل برپايى مراسم برائت مطرح مىشود. ملك فهد به توافق وزيران خارجه ايران و عربستان در مورد تعيين محل برپايى مراسم توسط مقامات سعودى تأكيد كرده و بارها- هفت بار- از آقاى ولايتى درخواست مىكند كه از محل آماده شده در عزيزيه ديدن كند.
تا اين ساعت محل برگزارى مراسم برائت از مشركان، با تصميمى كه از سوى حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى گرفته شده، مشخص گرديده كه در مقابل ساختمان بعثه واقع در «معابده» برگزار خواهد شد.
مقامات عربستان روى تععين محل برپايى مراسم از سوى خود و توافق وزيران خارجه دولتين در اين مورد، تأكيد كرده و «عزيزيه» را كه دورترين نقطه به حرم مطهر محسوب مىشود تعيين نمودهاند. اين محل تجمع به هيچ وجه مكانى مناسب براى برگزارى مراسم محسوب نمىشود، چرا كه طنين برائت از مشركان و فريادهاى مرگ بر آمريكا و مرگ بر اسرائيل در لابلاى ساختمانها و محوطه اين محل محبوس شده و گوش حاجيان كشورهاى ديگر از شنيدن آن محروم خواهد ماند. مقامات سعودى تلاش دارند كه اين مراسم به دور از نگاهها و گوشهاى زائران ديگر كشورهاى مسلمان برپا شود. همچنين سعى مىكنند ماهيت اين مراسم راصرفاً ايرانى و در نهايت غير اسلامى نشان دهند. به هر حال، فردا روز برائت از مشركان و روز دورى جستن از شيطان آمريكا و عوامل آشكار و پنهان اوست.
چهارمين سمينار بينالمللى حج،صبح امروز تحت عنوان «ندوة الحج الرابعه» با شركت ميهمانان خارجى و علماى ايران، در محل يكى از ساختمانهاى مسكونى زائران كشورمان- كه اختصاص به كاروانهاى آزادگان دارد- آغاز به كار كرد.
ميهمانان شركت كننده در چهارمين سمينار بينالمللى حج از كشورهاى فيليپين، فرانسه، هند، آفريقاى جنوبى، انگليس، نيجريه، كنيا، سيرالئون، آمريكا و يوگسلاوى دعوت شدهاند.
آغازگر اين سمينار حجةالاسلام رىشهرى، سرپرست زائران ايرانى بود كه پيرامون ديدگاههاى امام خمينى رحمه الله درباره فلسفه و محتواى حج سخنرانى كرد. آقاى رىشهرى با اظهار اينكه امام راحل اين ديدگاهها را از ناحيه خودشان ابداع نكرده بلكه با تأكيد بر متن قرآن و احاديث اسلامى آنها را بيان فرمودهاند، گفت:
«تصور مىشود كه اين مبانى- مبانى تفكر حضرت امام پيرامون حج- تازگى دارد، ولى امام با بصيرت نافذ خودش اين حقايق را كشف كرد و براى جهان اسلام بيان نمود. از نظر امام حج، تجلى و تكرارصحنههاى عشق آفرين زندگى يك انسان و جامعه متكامل دنياى اوست. حج تنها يك سلسله اعمال بىمعنى و بىمحتوا نيست، حج تنها براى نزديك شدن به خانه خدا نيست، بلكه حج براى نزديك شدن و اتصال بهصاحبِ خانه است. مناسك حج، مناسك زندگى است و از آنجا كه امت اسلامى از هر نژاد و ملت بايد ابراهيم شود، حج تمرين اين زندگى توحيدى است.»
آقاى رىشهرى با اشاره به اينكه امام حج را كانون معارف الهى مى دانستند افزود:
«از نظر امام، يكى از رازهاى بزرگ اين كنگره عظيم بُعد سياسى آن است. ايشان تصريح مىكردند كه اهميت اين بُعد عبادى آن نيست. از نظر امام حج بايد پاسخگوى فريادهاى مظلومانه همه مستضعفان جهان و مردم مسلمان باشد؛ بايد پاسخگوى فريادهاى مظلوم مردم فلسطين و افغانستان باشد. امام اظهار مىداشتند كه بر علما و روحانيان مسلمان لازم است كه مسائل اساسى سياسى و اجتماعى خود را با يكديگر درميان بگذارند و در اين مهبط وحى طرحهايى تهيه كنند و در بازگشت به سرزمينهايشان براى حل آن مشكلات تلاش نمايند.»
سرپرست حجاج ايرانى در ادامه سخنان خود به ديدگاههاى امام از
آيات قرآن كه درباره حج نازل شده اشاره كرد و گفت:
«اين خانه محلى است برا خيزش اسلامى و انسانى. منافعى كه قرآن از حج بر مىشمرد، تنها منافع اقتصادى نيست. چه نفعى بالاتر از اينكه دست سلطهگران از كشورهاى اسلامى كوتاه شود و منافع امت مسلمانان به دست خودشان بيفتد؟ طهارت خانه خدا از نجاسات، متوجه نجاسات باطنى نيز هست كه مهمترين آن شرك است، و چه بسا نجاسات و پليدىهاى جامعه زيانبارتر از پليدىهاى ظاهرى باشد كه بالاترين آنها شرك است.»
آقاى رىشهرى با بيان مفاهيم حضرت امام از تلبيه، احرام، طواف و ديگر مناسك حج افزود:
«از نظر امام حج بهسان قرآن است كه همه از آن بهرهمند مىشوند، ولى انديشمندان و غواصان و دردآشنايان امت اسلامى بايد دل به اين درياى معرفت بزنند و ازصدف اين دريا گوهرهاى هدايت و رشد و آمادگى راصيد كنند.»
نماينده ولىّفقيه با اظهار اين مطلب كه نقطه نظرهاى حضرت آيةاللَّه خامنهاى دقيقاً همان است كه امام راحل فرمودند، سخنان خود را به پايان برد و گفت:
«ايشان مكرر از ما خواسته و توصيه كردهاند كه آنچه امام درباره حج فرمودهاند، موظفيم آن را پياده كنيم.»
چهارمين سمينار بينالمللى حج، كار خود را با سخنرانى ميهمانان شركتكننده ادامه داد. گفتنى است كه از شركتكنندگان خارجى پانزده مقاله دريافت شده بود كه پس از بررسى و سير مراحل تصويب، شش مقاله از آن ميان مورد قبول قرار گرفته است.
سخنران بعدى، آقاى مجتبى حسينى از كشور هند بود. وى كه امام جمعه و جماعت يكى از شهرهاى هندوستان است، سخنان خود را با اين جمله از امام كه فرمودهاند «حج بىبرائت، حج نيست» آغاز كرد و گفت:
«اهميت سخن هركسى را با شخصيت كوينده سخن مىتوان ارزيابى كرد؛ لذا اين قول امام خمينى رحمه الله را هم بايد در شخصيت وارسته و اعتبار
مذهبى ايشان سنجيد. راجعه به شخصيت امام نياز به توضيح مجدد نيست. دراين قرن ايشان عنايتى بودند از جانب پروردگار براى عموم مسلمانان بخصوص شيعيان. در اسلام جايگاه حج پس از نماز و روزه قرار دارد، كه اين نشانه اهميت آن است. در عين حال، امام برائت را جزء حج مىدانند.»
تيتر سخنرانى آقاى حسينى همان جمله معروفِ «حج بىبرائت، حج نيست» بود. وى براساس همين عنوان اضافه كرد:
«برائت يعنى جدا ساختن گروه خود از ديگران. همچنانكه در حج لباسهاى ظاهرى و دنيوى را خارج كرده و محرم مىشويم، بايد از نظر روحى نيز با اعلام برائت از كفار پاك شويم، تا جسم و روح، هر دو پاك شوند. اولين كلمه در اسلام با برائت شروع مىشود: «لا اله»، و بعد «الا اللَّه». در اين زمان كه با وجود وسايل ارتباط جمعى قوى، خوب و بد بر كسى پوشيده نيست، لازم است از نيكىها حمايت كنيم و از زشتىها برائت جوييم.»
سخنران بعدىِ چهارمين سمينار بينالمللى حج، اسحاق مدنى، مشاور رئيس جمهور در امور اهلسنت بود. آقاى مدنى سخنان خود را با ستايش پروردگار، از اينكه اراده او بار ديگر به حضور يكصد و پانزده هزار حاجى ايرانى در مراسم تعلق گرفت، آغاز كرد. عنوان سخنرانى مشوار رئيس جمهور، «حج ابراهيمى» بود. او با اشاره به ابعاد سياسى حج گفت:
«بناى كعبه به دست حضرت ابراهيم به منزله ايجاد يك دولت قائمه بود .... لبيك نيز شعار سياسى و رسمى اين دولت قرار گرفت. دولت اسلامى چند خصوصيت دراد كه در آن جان و مال تمام مردم در امنيت است، مردم از حقوق مساوى برخوردارند، به كسى ظلم نمىشود و كسى مورد ظلم قرار نمىگيرد و به حقوق زن احترام گذاشته مىشود.»
آقاى مدنى در بخش ديگرى از سخنان خود گفت:
«خداوندصحت حج ما را بهطور روشن بيان كرده است: «لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ» (حج/ 28). اى مسلمانانى كه در انى مكان مقدس حضور پيدا كردهايد! آيا بحران مسلمانان هند، افغانستان و عراق جزء منافع مسلمانان نيست؟ آيا قضيه فلسطين از منافع مسلمانان محسوب نمىگردد تا در اين سمينار
بينالمللى به بحث گذاشته شود؟ ما تاكنون در سمينارهاى بسيارى شركت كردهايم، مثل ژنو، واشنگتن و مسكو. همگى براى حل بحران فلسطين جمع شده بودند ولى آيا تا به حال هيچ سودى براى مردم فلسطين دربر داشته است؟»
آقاى مدنى با دعا براى طول عمر رهبر انقلاب اسلامى، سخنان خود را پايان داد.
سخنران بعدى عبدالحكيم ثانى از كشور نيجريه بود. وى روزنامهنگار سيه چردهاى است كه سردبيرى مجلهاى به نام «شكوفه» را در كشور خود بر عهده دارد. او تحصيلات خود را در رشته علوم سياسى و با درجه فوق ليسانس از دانشگاه «لاگوس» به پايان برده است. عنوان سخنرانى عبدالحكيم ثانى «نظرات امام خمينى رضى الله عنه تپيرامون حج» بود. او در شروع سخنرانى خود گفت:
«امام خمينى به ما درس مىدهد كه چگونه مىتوانيم قدرتهاى شيطانى را از بين ببريم. او بر برائت تأكيد مىكرد و مراسم حج را يك كنگره بزرگ براى مسلمانان مىدانست تا در آنجا به بحث و تبادل نظر با يكديگر بپردازند و مسائل و مشكلات خود را حل كنند.
دشمنان اسلام تلاش كردهاند تا مسلمان ساير كشورهاى جهان با ايرانيانى كه در اين مراسم حضور دارند تماس نداشته باشند. مقامات سعودى در پى توافقهاى خود با ديگر رهبران وابسته، تلاش كردند تا با ايجاد موانع زياد، از حمايت و توسعه انقلاب در ساير كشورها جلوگيرى نمايند.»
وى در ادامه سخنان خود افزود:
«سعودىها براى از بين بردن بناهاى تاريخى و قبور شخصيتهاى مذهبى اسلام در تلاش هستند. اين كار يعنى از ميان بردن تاريخ اسلام. مسلمانان بايد در مقابل اعمال سعودىها مقاومت كنند.»
«حج و وحدت اسلامى در پرتو انقلاب اسلامى» عنوان سخنرانى آقاى علوم الدين سعيد از كشور فيليپين بود. علوم الدين سعيد، از مسلمانان جنوب فيليپين و ساكن منطقه «مرادى» و متولد 1939 است. وى به زبانهاى عربى و انگليسى مسلط است و بيشترين فعاليت را با موسسه «اهل بيت
عليهم السلام» در جنوب فيليپين دارد. علوم الدين در كشورهاى مصر و عربستان تحصيل كرده، ليسانس خود را از داشنگاه الازهر مصر اخذ نموده و يك بار هم مورد تشويق جمال عبدالناصر قرار گرفته است. تأليفات و ترجمه بعضى از كتابها مانند ترجمه كتاب جهاد اكبر حضرت امام خمينى رحمه الله، اخلاق دكتر محمد يوسف، كليله و دمنه و برخى از آثار شهيد مرتضى مطهرى و نيز نگارش مقالاتى در موضوعات گوناگون اسلامى، بخشى از فعاليتهاى قلمى علوم الدين را تشكيل مىدهد.
آقاى علوم الدين در قسمتى از سخنرانى خود گفت:
«حج حضرت ابرهيم، حج توخالى نبود. حج امروز اثر فراوانى در تحقق وحدت مسلمانان دارد. مىبينيم چگونه دشمنان اسلام با نقشههاى شوم خود مسلمانان را پراكنده كرده و ثروتهاى آنان را به يغما مىبرند.
در اينجا كه همه از راه دور گرد هم مىآيند و همگى يك راه دارند، وظيفه اين است كه فشارهاى استعمار را بررسى و چارهجويى كرد و آنها را با مسلمانان گردآمده مطرح ساخت. بايد براى ايستادگى در مقابل دشمنان، مسائلى مانند آوارگان فلسطين مطرح گردد.»
سخنران در بخش ديگرى از سخنان خود اضافه كرده است:
«دشمنان مىگوشند تا حقيقت را واژگون كنند. آنان با انتشار كتابهايى به زبان عربى و انگليسى و غير آن مىخواهند اسلام ناب و مذهب جعفرى را طور ديگرى جلوه دهند. من براى شما ثابت خواهم كرد كه موفق نخواهند بود. چون جمهورى اسلامى راه امام راحل و رهبرش اما خامنهاى را پيروى مىكند.
بنابراين، ما براى حفظ احكام آل محمدصلى الله عليه و آله بايد از جمهورى اسلامى ايران حمايت كنيم.»
يحيى كريستيان، شيعه سى و چهار ساله اهل فرانسه كه اين روزها درصدد تهيه و تأليف كتاب عرفان و فرسفه امام خمينى رحمه الله مىباشد، سخنران بعدى سمينار بود. عنوان سخنرانى اين آموزگار مدارس فرانسه، «برائت و حج ابراهيمى» بود. وى ضمن اشاره به كتابها و نوشتههايى درباره فلسفه حج گفت:
«اولين كسى كه رهنمود برائت از مشركان و حج ابراهيمى را زنده كرد امام خمينى رحمه الله بود. متأسفانه بعضى از مسلمانان سياست را از دين جدا دانسته و موضوع برائت را نيز جزء اعمال حج نمىدانند. درست است كه حج ذكر است، ذكر پروردگار و قيامبران آمدند براى توحيد و نه براى حكومت، اما برائت هم جزئى از حج بوده و چون ديگر اركان واجب حج بر مسلمانان واجب است. آنهايى كه مىگويند حج برائت، مخصوص زمان پيامبر بوده يعنى اينكه در اين زمان فرايض و تجليات خداوند از ما قطع شده است، در حالى كه اين طور نيست. بايدصفتهاى ابراهيمى را نشان داد و كسى از پيامبر اسلام به ابراهيم نزديكتر نيست. او رسول خدا و كسى است كه با كفار با شدت برخورد كرد و با دوستان خداوند با رحمت ....»
سخنران بعدى دكتر ابوبكر كارگيو اهل سيرالئون و استاد سابق دانشگاه «فيتان» بود. وى در بيانات خود گفت:
«علىرغم تلاشهاى كفر جهانى پيروزى اهداف اسلامى به رهبرى امام رحمه الله مشعل فروزانى در قلوب مردم آفريقا برافروخت و نور آن مشعل سبب پيدايش موجى در سراسر دنيا گشت.»
دكتر كارگيو كه عضو سابق هيأت تحريريه مجله «وقايع آفريقا» است و در جامعه روشنفكر كشور خود نفوذ سياسى دارد، ضمن اشاره به فلسفه حج افزود:
«زمانى حرمين شريفين به اهداف آسمانى خود مىرسد كه نمايندگان جهانى تشكيل يك كنگره را در اينجا بدهند تا تحت نظر علما و حقوقدانان اداره شود. مكه بايد به عنوان ستاد امت اسلامى تعيين گردد. حرمين شريفين بايد بهصورت مكان مناسب و امنى جهت حل و فصل مسائل امت اسلام درآيد.»
دكتر سلمان چامچچ از يوگسلاوى، سخنران بعدى چهارمين سمينار بينالمللى حج بود.
آنگاه آيةاللَّه سبحانى از مدرسان و متفكران حوزه علميه قم، ابعاد سياسى و عبادى حج را تشريح نمود و با اشاره به آيات و روايات وارده از
پيامبرصلى الله عليه و آله و ائمه اطهار رحمه الله گفت:
«همانا حج عملى است عبادى در عين حال كنگرهاى است سياسى براى مسلمانان. آيات وارده كه جنبه عبادى حج را توضيح مىدهد، عبارت است از:
«وَأذِّنْ فِى النّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُكَ رِجالًا وَعَلى كُلِّ ضامِرٍ يأْتينَ مِنْ كُلِّ فَجِّ عَميقٍ.» (حج/ 27)
حج زمينه ذكر و عبادت خداى سبحان است كه خداوند حج بيتاللَّه الحرام را امر مىفرمايد: «فِإذا قَضَيْتُمْ مَناسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا للَّهكَذِكْرِكُمْ ابائَكُمْ أوْ أشَدَّ ذِكْراً» (بقره/ 200)
حج مايه تطهير وصفاى روح از پليدىها و نهى آن از لذايذ پست نفسانى است. چنانكه مىفرمايد:
«ألحَجُّ أشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ فَمَنْ فَرَضِ فيهِنَّ الْحَجَّ فَلا رَفَثَ وَلا فُسُوقَ ولا جِدالَ فى الحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرً يَعْلَمْهُ اللَّه» (بقره/ 197).
حج تربيت و آموزش نفس براى غلبه بر هوى و هوس و تحصيل تقواى الهى است كه خداوند سبحان فرمود: «فإنَّ خَيْرَ الزّادِ التَّقْوى وَاتّقُونِ يا اولىِ الألبابِ» (بقره/ 197)
هدف نهايى از تجديد بناى كعبه به دست قهرمانان توحيد همانا دعوت مردم براى عبادت خداوند و رد عبادت انداد و دورى از شرك است و هرگونه غير خدا. (حج/ 26).
آيات ديگرى كه جنبههاى عبادى حج را بيشتر توضيح مىدهند وجود دارند كه مجال بيان آنها در اين مختصر نيست. علاوه بر موارد عبادى حج كه در بالا ذكر شد، جنبههاى ديگرى از اهتمام به امور معشيتى، اقتصادى، اجتماعى، ساسى، نظامى و حكومتى مسلمانان در آن ديده مىشود. آياتى كه اين موارد را توضيح مىدهند عبارتند از: «وَإذْ جَعَلْنَا البَيْتَ مَثابَةً لِلنّاسِ وَأمْناً». (بقره/ 125). مراد از «مثابه» عبارت است از محل رجوع براى مردم و عموم مسلمانان. و از آنجا كه حج عملى است اجتماعى، بايستى امنيت در آن باشد. يا مىفرمايد: «رَبِّ اجْعَلْ هذَا البَلَدَ امناً» (ابراهيم/ 35) يا «مَنْ دَخَلَهُ كانَ امِناً»
(آل عمران/ 97). هدف از امنيت اين است كه هركسى و هر ملتى بتواند آزادنه افكار و نظرياتش را بدون ترس و واهمه بيان نمايد. حج، در واقع، تريبون آزادى است براى همه مسلمانان. علاوه بر آن، حج اجتماعى است فرهنگى كه در آن متفكران و متخصصان وصاحبنظران جمع مىشوند كه مىتوان با آخرين طرحها و برنامهها و نظريات آنها آشنا شد و از اين طريق مورد استفاده ديگران قرار گيرد. علاوه بر بُعد اجتماعى و فرهنگى، حج كنگرهاى است سياسى كه هرسال برگزار مىشود و رهبران مسلمانان مىتوانند ساليانه گرد هم جمع شوند و به همكارى و هماهنگى در زمينههاى مختلف بپردازند كه در اين رابطه آيات متعددى وجود دارد. از جمله: «جَعَلَ اللَّه الْكَعْبَةَ البَيْتَ الحَرامَ قِياماً لِلنّاسِ» (مائده/ 97) يا «لِيَشْهَدوا مَنافِعَ لَهُم» (حج/ 28) و موارد ديگر.
آنچه كه گذشت برشمردن آيات قرآن در رباطه با ابعاد مطروحه حج است. اگر به روايات و احاديت و سنت نبوى نظر بيفكنيم، مىتوانيم ابعاد سياسى حج را درك كنيم، مثل دستور پيامبر اكرمصلى الله عليه و آله كه به حضرت امام على عليه السلام فرمود: آيه برائت را در روز حج اكبر تلاوت كن: «واذان من اللَّه ورسوله الى الناس يوم الحج الاكبر ان اللَّه برى من المشركين و روسله»، و نيز حركت امام حسين عليه السلام در موسم حج كه جنايات طاغوت زمان را افشا نمود و طى سخنانى به موضعگيرى اهلبيت در رابطه با اسلام اشاره فرمودند و از حاضران خواستند كه سخنان شريفشان را به ساير مسلمانان در ساير بلاد برسانند و ضع اسفبار حاكم بر مسلمانان آن روز را توضيح دهند.
سخنران بعدى آقاى على ابوتراب اهل آفيقاى جنوبى بود. او ضمن اشاره به عظمت پيامبر كرامى اسلامصلى الله عليه و آله و حضرت ابراهيم عليه السلام يادآور شد:
«ابراهيم خليل با كمك خداوند ملتى پديد آورد موحّد، نماز گزار، زكاتده و پرچمدار. بنابراين، اولىالامر و خادمالحرمين محسوب گرديد. اين در حالى است كه امروز كسانى از اين عنوان استفاده مىبرند كه داراى خصوصيات معكوس هستند.»
محمد مكرم احمد از هند، پس از آقاى على ابوتراب در پشت تريبون جاى گرفت و با ستايش پروردگار بزرگ سخنان خود را آغز كرد:
«خوب است كه حج را به عبادت محدود نكنيم بلكه در رابطه با اتحاد مسلمانان بينديشيم. در ايران پيشواى دينى امام خمينى رحمه الله اين كشور را زا منجلاب عيش و سستى نجات داد و روح مذهبى به آن دميد. امروز كه ايشان در ميان ما نيست، پيام روحانى او تا قيامت باقى خواهد ماند، و اتحاد مسلمانان يكى از همين پيامهاى ابدى اوست.»
عبداللَّه چلهپيچ ديگر سخنران يوگسلاويايى اين سمينار بود كه معنى سياسى حج را با شااره به عبادى بودن آن برشمرد:
«1. تعاون، نيكى، تقوا
شناسايى و شناخت مكشلات مسلمانان
شناسايى امكانات و حل مشكلات
برنامهريزى آينده مسلمانان
تقويت ارتباط بين گروههاى اسلامى در دنيا
تنظيم شئون حج در سطح جهانى.»
چلهپيچ در ادامه سخنان خود افزود:
«در اين مقطع كه سعى مىشود ميليونها مسلمان از هم متفرق باشند، مثل زمان جاهليت نياز به امامى واحد كه وحدت را در جامعه اسلامى بوجود آورد و راه علمى آن داراى چهار مرحله است:
«1. تأسيس هيأت مقدماتى
تشكيل شوراى برنامهريزى
تأسيس مجالس انتخاب براى شوراى مسلمانان
انتخاب خليفه در مجلس شوراى مسلمانان در جهان.»
پس از عبداللَّه چلهپيچ آقاى سيد احمدالحق از بنگلادش سخنان خود را با عنوان «حج ابراهيمى» آغاز كرد.
نامبرده كه سنى (حنفى مذهب) است ضمن تجارت، در زمينه نويسندگى و شعر تأليفاتى دارد و مقالاتى درباره ايران، حضرت امام خمينى رحمه الله و اشعار مولوى، سعدى و حافظ نيز به رشته تحرير
در آورده است.
آقاى سيد احمدالحق در سخنرانى خود عنوان كرد:
«حج يكى از پنج ستون اسلام است. قرآن انسان را دعوت به حج نموده است. اولين بناى عبادت، مكه مباركه است و هركس در آن وارد شود امنيت خواهد داشت. حج به ما مىآموزد تا از قيد رنگ و نژاد آزاد باشيم. حج به ما مىآموزد كه به اصل خود رجعت كنيم. حج نشانه عاشقانى است كه خانه خدا را زيارت مىكنند. كعبه مكان لامكان است.
تو مكانى اصل تو در لامكان اين دكان بر بند و بگشاى آن دكان
(مولوى)
حج عشق واقعى را به ما مىآموزد؛ عشق به معناى فراموش كردن خود براى ديگران. عشق در نهايت درجه قربانى كردن خويش است.»
محمدصديق نقشبندى سخنران بعدى بود. ايشان ضمن اشاره به معناى لغوى «حج» و خصوصيات شهر مكه به عنوان يك شهر امن، گفت:
«اگر ما مكه را مركز قرار دهيم و مسلمانان را در آنجا متحد كنيم و از آنجا اسلام را انتشار دهيم خداوند ما را يارى خواهد كرد. پيشنهاد من اين است كه مسلمانان همه كشورها مكه را محل امن قرار دهند و به جاى درگيرى با اغيار به ترويج اسلام بپردازند. خواهش من از حكومت اسلامى ايران اين است كه در راه حفظ امنيت در مكه مكرمه نهايت كوشش را انجام دهند تا مسلمانان بتوانند فريضه حج را انجام دهند.»
دكتر محمد اصلان پتان سخنرانى خود را پس از سخنرانى محمدصديق نقشبندى آغاز كرد. وى در سخنان خود با اشاره به ضرورت جامعه متحد مسلمانان براى درك و همدلى و همدردى، گفت:
«ايران اسلامى بهترين جا براى تحقق اين هدف مقدس است. اين كار به سادگى با انتخاب افرادى خبره امكانپذير است. البته زمان زياد و از خود گذشتگى فراوانى را مىطلبد وليكن نتيجه آن خوب است و منافع آن به شرح زير:
«1. ما بهتر يكديگر را خواهيم شناخت.
ملتهاى مسلمان مسائل اجتماعى اسلام را مهم قلمداد كرده و با ديدى غير مسئولانه به آن نمىنگرند.
از همه مهمتر اينكه درصورت ايجاد و بروز هر نوع مشكل در هر كشور اسلامى، با همدلى ملتها، بسيار ساده قابل حل خواهد بود.»
آقاى سيد محمود هاشمى از مجلس اعلاى انقلاب اسلامى عراق، سخنراى بعدى بود. آقاى هاشمى با اشاره به اينكه حج يكى از موقعيتهايى است كه در آن بايد ملل مسلمان با مشكلات يكديگر آشنا شوند، تأكيد كرد كه سخنانش عمدتاً مربوط به مسائل داخلى عراق خواهد بود. ايشان در سخنرانى خود چنين گفت:
«من امروز تنها درباره اوضاع اسفبار داخل عراق سخن خواهم گفت؛ چرا كه به حد كافى درباره حج، علماى بزرگصحبت كردهاند. مىخواهم مسلمانان بدانند كه در داخل عراق چه مىگذرد. چنگ خليج فارس چيزى جز تسلط بيشتر كفار بر مسلمانان نبود. در ابتدا آمريكا از همپيمانانش مىخواستند ماشين جنگى عراق را از بين ببرند. از اينرو مردم احساس كردند مىتوانند از زير سيطره ظلمصدامى خارج شوند. اين بود كه قيام كردند. اما نظاميان غربى از پيشروى به سوى اهداف خود امتناع كردند و بهصدام چراغ سبز نشان دادند تا حركت مردم را سركوب كند. آنها گارد رياست جمهورى را رها كردند تا در قتل عام مردم آزاد باشند .... امروز شهر كربلا بكلى ويران شده است. نظام بعثى تاكنون بيش از هفتادهزار نفر را به تقل رسانده و كودكان مظلوم را كشته و خانهها را ويران ساخته است و قريب هزار و پانصد تن از جوانان عراق اعدام شدهاند. بنابر اخبار رسيده در هر ربع ساعت يكى از كودكان در انظار عمومى به قتل مىرسد.
چه كسى ديده كه شخصى را به جرم داشتن اسمى اعدام كنند؟ اين كار راصدام انجام داده است. تمام كسانى را كه اسمشان «على حسن بن» بوده اعدام كرده است؛ چرا كه يكى از مجاهدان اسمش على حسن بن بوده است.
جنايتكاران بعثى از زنى پرسيدهاند كه شوهرت كجاست؟ جواب
داده: نمىدانم. بچهاش را از دامنش كشيده، به ديوار كوبيده و شهيد كردهاند. بار ديگر همان سئوال را مطرح كردهاند و باز با جواب منفى آن زن مواجه شدهاند. اين بار فرزند كوچك آن زن را به شهادت مىرسانند و بار سوم دختر كوچك او را و در نهايت خود زن را به شهادت مىرسانند.»
آقاى سيد محمود هاشمى با برشمردن ديگر جنايات رژيم حاكم بر عراق سخنان خود را با اين جمله پايان داد:
«اين گونه سمينارها محل مناسبى براى بيان جنايات ظالمان و همدردى با مظلومان و محرومان است.»
سخنران ديگر چهارمين سمينار بينالمللى حج، تاج الدين هلالى از كشور استراليا بود. او با بيان اين مطلب كه مهمترين ثمره حج حضور مسلمانان جان با رنگها و زبانها و لباسهاى مختلف بر گرد خانه خداست گفت:
«حج تأكيدى عميق بر وحدت اسلامى است. اسلام مىتواند همه را از سراسر جهان گرد هم آورد و يكى نمايد. شريعت اسلام براى اصلاح و خير مردم است. غير از دايره اسلام، عزت و كرامتى قابل تصور نيست.»
وى با شمردن خصايص حج ابراهيمى افزود:
«حج ابراهيمى بر دو پايه نهاده شده است: ولايت و برائت (لا اله، الا اللَّه). ما نه به سوى كاخ سفيد و نه به سوى كاخ سرخ روى خواهيم كرد، بلكه همه بر گرد يك خانه، آن هم خانه خدا، جمع مىشويم و با او بيعت مىكنيم. ما حجرالاسود را مىبوسيم و از آن طرف رمى جمرات مىكنيم. بايد در نظر داشته باشيم كه هر آنچه در مسير غير خداست بايد رمى شود. پس، وقتى حجاج به سرزمينهاى خود بر مىگردند بايد احكام غير الهى را رمى كنند تا حقيقت توحيد در قلوب آنان ظاهر شود. بايد حج را از مشكلهاى غير الهىِ آن پاك كنيم تا حج ما سركوبگر كافران و منافقان باشد.»
چهارمين سمينار بينالمللى حج كه بعد از ظهر امروز به كار خود ادامه داد، پذيراى ديگر ميهمانان سخنران بود. محمد كفراوى از فلسطين اشغالى نيز يكى از سخنرانان بعد از ظهر بود. او گفت:
«وقتى انقلاب اسلامى با رهبرى امام خمينى رضى الله عنه
پيروز شد، شعارهاى خودمان را بر اساس اين انقلاب انتخاب كرديم. امروز ما هيچ پناهگاهى جز اسلام نداريم و هيچ چيز چون اسلام براى دشمنان ما خطرناك نيست.»
او با اشاره به مبارزات اهالى فلسطين اشغالى گفت:
«كودكان فلسطينى از همان اوان عمر خود، با مسائل اسلامى در خانوادههاى خود آشنا مىشوند و براساس آن عمل مىكنند. امروز در كنار آن يادگيرىها آموزشهاى مختلف براى جهاد اسلامى، با تمام قوم، ادامه دارد. با اينكه جوانان ما هر روز در حبس و شكنجه اسرائيلىها بسر مىبرند اما ملت فلسطين جداً از جهاد مقدس خود دفاع مىكند. ما امروز خوشحاليم كه از مشرق كسانى قيام كرده و پشيمان ما هستند.»
استاد مصباح يزدى، مدرس و انديشمند حوزه علميه قم آخرين سخنران اين سمينار بود. ايشان با اشاره به اينكه داستان هجرت حضرت ابراهيم عليه السلام مسائل آموزندهاى در بر دارد گفت:
«وقتى جامعه را مىخواهيد اصلاح كنيد، بايد اصلاحكننده خود شرايط لازم را داشته باشد. ابراهيم عليه السلام بعد از طى عمرى طولانى حدودصدسال كه زحمتهاى زيادى كشيد، خود را آماده كرد و مأمور تشكيل حكومت شد.
در كوهستان بىآب و علف خانه كوچكى داشت كه اولين خانه عبادت انسان بود و از زمان حضرت آدم بنا شده بود. تاريخ آن زمان تا حضرت ابراهيم معلوم نيست اما آنچه مسلم است آولده به خرافات و شرك و مشكلات شده و خداوند دستور تطهير آن را به ابراهيم با كمك اسماعيل داده است.
بعد از اتمام ساخت خانه، ابراهيم دعا مىكند كه خداوند اين خانه را بلد امن قرار دهد. پس، قبل از آن نه امن بوده و نه بلد و شهر. مكه پس از ابراهيم بهصورت شهر درآمده و شهر امن و بلد امين شد. سِرّ مطلب چيست كه خداوند نهتنها خانه و شهر را بلكه سرزمين را تا شعاع وسيعى حرم قرار داد و حتى تعرّض به حيوانات را هم جايز ندانست؟ اين سرزمين مملو از امنيت است، حتى گياه، چه رسد به انسان و آن هم انسان موحد.
كسانى كه درصدد ايجاد مدينه فاضله بر مىآيند و حقيقتاً مىخواهند اصلاع عملى كنند، توجه دارند كه مردم با عقايد مختلف در خير و شرّ نمىتوانند به راحتى شهرى را بنا نمايند و بدون مشكل باشد. قانونى وضع مىكنند و مىگويند اين كارها بد است و قانون ديگرى را بر آن ناظر قرار مىدهند كه ضمانت اجرا داشته باشد. پس اول يك هسته مىسازند و ديگران را دعوت مىكنند: واحد نمونه ايجاد مىكنند. خداوند هم همين كار را با كمك ابراهيم و خانوادهاش انجام داد. بعد از ساخته شدن يك خانواده پاك، مثل هاجر و اسماعيل، ديگران را دعوت مىكند وصدور انقلاب مىنمايد.
قبايل مختلف به جان هم مىافتند و اختلاف پيدا مىكنند.صرف قانون و كتاب هم مشكلگشا نيست. يك مركزى بايد وجود داشته باشد كه اگر كسانى نزاع كردند به آنجا مراجعه كنند.
با توجه به وجود جوامع مختلف و نظرات مختلف در روى زمين، يك مركز امن بايد باشد. براى اينكه در روز زمين از آغاز تا پايان، دار الارض وجود داشته است: جايى كه طرفين نزاع در آن نجنگند. چنين چيزى براى زندگى ابدى روى زمين ضرورت دارد: «وُضِعَ لِلنّاسِ لَلَّذى بِبَكَّةَ مُبارَكاً ...» (آل عمران/ 96). در عرب جاهلى هم به بيتالحرام معتقد بودند.
اهميت بيتالحرام در اين نهفته است كه بقاى استمرار زندگى بشر در دارالامن باشد كه آن را مقامى بالاتر از اسنان يعنى خداوند مهيا كرده باشد. پس بزرگترين نعمتى كه خداوند به همه انسانها به عنوان جوامع انسانى قرار داده، همين دارالامن است و در اين مقام بزرگترين گناه را كسانى مرتكب مىشوند كه امنيت اين دارالامين را به هم مىزنند.»
چهارمين سمينار بينالمللى حج در مكه مكرمه در حالى خاتمه يافت كه با وجود تلاش و فعاليتهاى معاونت بينالملل بعثه مقام معظم رهبرى و گروه برنامهريزى سمينارها، جمعى از ميهمانان و مدعوين را به واسطه نارسايى در رسيدن دعوتنامه، نتوانستند در سمينار شركت جويند. اين سمينار با يك روز تأخير نسبت به برنامه پيشبينى شده امروز- 27/ 3/ 70- برگزار شد.
سخنرانىها عمدتاً همان مقالات ارسالى بود كه افراد از پيش فرستاده
بودند و تنها آقايان تاج الدين هلالى، سيد محمود هاشمى، محمد كفراوى و آيةاللَّه مصباح يزدى بدون ارائه مقاله سخنرانى كردند.
با نظرى به پيشنهادها و نظرات ميهمانان مىتوان به توفيق نسبى در سمينار در دستيابى به اهدافش اشاره كرد. آقاى علومالدين سعيد نظرات خود را چنين ابراز كرد:
برگزارى سمينار بسيار خوب بود.
برنامهها منظم و از قبل پيشبينى شده بود.
موضوع مطروحه خوب بود.
هيچگونه ضعفى وجود نداشت.
در سمينارهاى بعدى از ساير كشورهايى كه حاجيان آنها در مكه حضور دارند، در سطح وسيعترين دعوت به عمل آيد.
در زير، نظرات آقايان يحيى برناد، احمدالحق، محمدصديق نقشبندى و حجةالاسلام مسعودى به ترتيب آمده است:
سمينار خوب بود. مناسب است از علماى كشورهاى ديگر دعوت جدى شود.
سمينار خوب برگزار شد. سخنرانى آقايان رىشهرى و اسحاق مدنى بسيار خوب بود. سخنرانىهاى ديگر هم خوب بود اما معيار گزينش مقالهها معلوم بود. مقاله من در حدّ بسيارى از مقالاتِ ارائه شده بود ولى انتخاب نشد.
سمينار خوب بود، منظم بود، در جهت وحدت كوشش مىشد و انشاء اللَّه مورد قبول باشد.
سمينار با همه زحمات كشيده شده در حدّ مطلوب و كيفى نبود.
خوبختانه ميهمانان چهارمين سمينار بينالمللى حج بدون بروز مشكلى به عربستان وارد و در محل تعيين شده مستقر گرديدند. تنها در دو مورد مشكلاتى بروز كرد.
در فرودگاه جده، آقاى شيخ كولا كه، بنا بر راهنمايى غلط، كارت شناسايى مزيّن به تمثال حضرت امام خمينى رحمه الله را جهت شركت در سمينار
به همراه خود داشت مورد سوءظن پليس سعودى قرار گرفت و پس از بررسى و تفتيش، نسبت به عزيمت وى به مدينه سختگيرى به عمل آمد و مخارج زيادى جهت خريد مجدد بليط و عوارض به وى تحميل شد.
نامبرده بليت هواپيما به مقصد جده- مدينه از شركت هواپيمايى اتيوپى داشته كه مجبور به خريد بليت از شركت سعودى مىشود.
همچنين قابل ذكر است كه آقاى سيد احمدالحق در فرودگاه جده به علت همراه داشتن عكس حضرت امام خمينى رحمه الله و كتاب در ارتباط با ايران مورد سئوال پليس سعودى قرار گرفته و به او گفته مىشود: «تو عامل ايران هستى!». وى پس از پاسخگويى به سئوالات پليس عازم مدينه مىشود.
«چهارمين سمينار بينالمللى حج» باصدور قطعنامهاى د نُه ماده به كار خود پايان داد. متن كامل قطعنامه مذكور به شرح زير است:
در حالى كه جهان اسلام، از يكسو شاهد عظيمترين جنبش بيدارى اسلامى و پرافتخارترين دوران حيات خود در دهههاى اخير مىباشد و از سوى ديگر آماج بيشترين حملات كينهتوزانه قدرتهاى استكبارى بويژه آمريكاى جهانخوار قرار گرفته است، و در روزگارى كه همدلى و همفكرى تمام مسلمانان از هر مذهب و نژاد به عنوان ضرورتى اجتناب ناپذير در روند ماقبله با دشمنان آشكار و اغيار خزيده در لباس يار تلقى مىشود، در روز پنجم ذىالحجة الحرام سال 1411 هجرى قمرى در چارچوب مراسم سياسى- عبادى حج و عظيمترين كنگره امت اسلامى، «چهارمين سمينار بينالمللى حج» در شهر مكه مكرم، پايگاه توحيد و مهبط وحى و زادگاه پيامبر خدا و ميعادگاه عاشقان اللَّه، برگزار شد. شركت كنندگان در اين سمينار پيرامون مسائل حج به عنوان مهمترين مسئله جهان اسلام به رايزنى و تبادل نظر پرداخته و درباره عناوين زير به بحث و گفتگو نشستند:
ويژگىهاى حج ابراهيمى
ابعاد سياسى حج
امنيت حج
ديدگاههاى امام خمينى رحمه الله درباره حج.
در پايان اين گفتگوها شركتكنندگان موارد زير را به عنوان مصوبات اجلاس و قطعنامه پايانى سمينار مورد تأكيد قرار دادند:
ما بر مسئله تلاش در برگزارى حج ابراهيمى بر مبناى سنت رسول اللَّهصلى الله عليه و آله كه تزكيه درون از غير خدا و مقابله با قدرتهاى غير الهى از ويژگىهاى آن است، تأكيد مىكنيم.
مما رهنمودها و ديدگاههاى حكيمانه رهبرى فقيد امت اسلامى حضرت امام خمينى رضى الله عنه را، بويژه در مورد حج ابراهيمى، بر خاسته از سرچشمه زلال اسلام ناب محمدىصلى الله عليه و آله دانسته و بر پيروى از ولىّامر مسلمين حضرت آيةاللَّه خامنهاى- مدضله العالى- كه جانشين و تداومبخش راه آن امام راحل است، تأكيد مىورزيم.
ما اعلان برائت از مشركان زمانه را در مراسم سياسى- عبادى حج به عنوان تكليف الهى و يكى از ابعاد روشن و انكارناپذير حج ابراهيمى و محمدىصلى الله عليه و آله تلقى كرده و حج برخاسته از بينش اسلام آمريكايى را به شدت مردود مىدانيم.
ما بسيج مسلمين جهان براى مقابله با توطئههاى دشمنان اسلام بويژه آمريكاى جهانخوار و اسرائيل جنايتكار را مخصوصاً در مراسم سياسى- عبادى حج يك ضرورت مسلم دانسته و بر مقابله جدى با هر عاملى كه مايه نقس وحدت و انسجام مسلمين است تأكيد مىكنيم.
ما آمريكا را اصلىترين دشمن اسلام و مسلمين شناخته و همه مصائب جهان اسلام را ناشى از توطئههاى اين ابرقدرت جنايتكار كه به درستى شيطان بزرگ نام گرفته است مىدانيم و همگامى با اين توطئهها را محكوم مىكنيم.
ما بر ضرورت محو اسرائيل از جغرافياى سياسى جهان و تلاش پيگير براى آزادى فلسطين و رهايى سومين حرم شريف مسلمين از چنگال سهيونيزم جهانى تأكيد كرده و تلاشهاى جدى براى سركوب انتفاضه اسلامى و سازش با اشغالگران را محكوم مىكنيم.
ما ضمن حمايت از نهضتهاى آزادىبخش اسلامى، كشتار مسلمانان مظلوم و بىدفاع را توسط حكام ستمگر و دستنشانده قدرتهاى استعمالى به شدت محكوم كرده و به طور خاص جنايات وحشيانه حكام
بعثى عراق نسبت به مسلمانان مظلوم و بىپناه آن سامان را كه در چارچوب يك توطئه بينالمللى و با حمايت مخفيانه آمريكاصورت مىگيرد، مصداق بارزى از اين روند فاجعهآميز مىدانيم.
ما بر ضرورت حفظ هويت آثار و مقدسات بازمانده از اعصار گذشته تاريخ پرافتخار اسلام- كه متعلق به تمامى مسلمين جهان است- تأكيد مىورزيم و حفظ و نگهدارى آثار موجود در سرزمين وحى را از مهمترين عوامل ارتباط مسلمين با گذشته تاريخى پرافتخار خود دانسته و آن را عاملى ارزشمند در بازيابى هويت و شخصيت اصيل اسلامى امت مىشناسم.
ما ضمن ابراز خرسندى عميق از شركت مجدد حجاج ايرانى در مراسم سياسى- عبادى حج، كه با پيروى خود از رهنمودهاى امامْ احياگر مراسم حج ابراهيمى بودهاند، از جمهورى اسلامى ايران به خاطر فرصتى كه براى بررسى مسائل حج در اين سمينار فراهم آورده است قدردانى و تشكر مىكنيم و برگزارى چنين اجتماعاتى را در سالهاى آينده عاملى مؤثر در تحكيم پايههاى حج ابراهيمى مىدانيم.
به اميد تحقق حج ابراهيمى
چهارمين سمينار بينالمللى حج
5 ذىالحجة الحرام 1411 ه. ق.
بر پايه آمار رسيده از ستاد حج، در يك برآورد كلى تا به امروز 108135 حاجى در قالب 902 كاروان به مكه رسيده و مستقر شدهاند. اگرچه اين رقم مساوى تمامى حاجيان ايرانى نبوده و هنوز عدهاى ديگر از زائران در راه هستند، تلاشهاى گستردهاى براى رتق و فتق امور مربوط به آنان در جريان است.
يكى از زائران پزشك ايرانى به پاس آموختن احكام شرعى نماز و مناسك حج از روحانى كاروان خود، عهد كرد كه در بازكشت به وطن، تا يك سال بيماران روحانى خود را به طور رايگان ويزيت كند.
بر اساس گزارشهاى رسيده، شركت انبوه و چشمگير خواهران زائر ايرانى در مراسم نمازهاى جماعت مساجد نزديك به محل كاروانهاى ايرانى در مكه، موجب حيرت و تحسين مردم عربستان و زائران ساير كشورهاى اسلامى شده است. زنان عربستان جز در ماه مبارك رمضان به ندرت در نمازهاى جماعت شركت مىكنند. از اينرو شركت زنان ايرانى در مراسم نماز جماعت موجب شده تا متوليان اين مساجد اقدام به اختصاص بخشى از فضاى مساجد به بانوان ايرانى كنند.
يكى از زائرانى كه اخيراً از مدينه منوره به مكه مشرف شده ضمن گفتگويى اظهار داشت: در قبرستان بقيع زائرى چشمش به مفاتيح من افتاد. از من سئوال كرد كه ايا زيارت حضرت زهرا عليها السلام را دارد؟ من زارت مورد نظر او را در اختيارش قرار دادم. اين زائر كه اهل استراليا بود، در حالى كه اشك مىريخت گفت: شما ايرانيان سه سال است كه نيامدهايد و ما از بقيع و زيارت خواندن و گريه كردن محروم بوديم.
خسارات ناشى از سيل و طوفان اخير در بنگلادش موجب كاهش تعداد زائران بنگلادشى در حج امسال شده است. يك زائر بنگلادشى ضمن اعلام اين مطلب افزود: امسال كمتر از دههزار نفر بنگلادشى به حج مشرف شدهاند. هزينه سفر هم بسيار سنگين است، به طورى كه بابت هزينه اياب و ذهاب و مسكن، هر زائر بنگلادشى بايد دوهزار دلار پرداخت كند.
در پى اطلاع زائران ايرانى از گرانتر بودن قيمت كالاها و وسايل برقى بازار مكه نسبت به ايران، عدهاى از زائران اقدام به پس دادن كالاهاى خريدارى شده كردهاند. بنابر اين گزارش، دو زائر ايرانى كه يك دستگاه تلويزيون و يك دستگاه راديوضبط از يكى از مغازههاى بازار مكه خريدارى كرده بودند، پس از آنكه متوجه شدند در خريد اين كالاها مغبون شدهاند به فروشنده مراجعه كرده و خواستار باز پس گيرى پول خود شدند كه با مخالفت فروشنده مواجه گرديدند. در پى اين برخورد، زائران به پليس مراجعه كرده و از اين طريق موفق شدند معامله را فسخ كنند و با پس دادن كالاهاى گرانقيمت، پول خود را پس بگيرند.
امروز باخبر شديم كه يك زائر ايرانى مبلغ هزار فرانك آفريقايى را پيدا كرده و آن را به ستاد حج تحويل داده است. مراتب براى يافتنصاحب پول از سوى ستاد در جريان است.
امروز كار يك گروه فيلمبردارى از كشورمان كه با اجازه كتبى وزارت حج و وزارت اطلاعات (ارشاد) عربستان به همراه يك مأمور سعودى در حال فيلمبردارى از قبرستان ابوطالب در مكه بودند، توسط مأموران امنيتى سعودى متوقف شد. مأموران امنيتى عربستان پس از توبيخ مأموران همراه گروه فيلمبردارى، مانع از ادامه كار مىشوند. با توجه به اجازه كتبى، اين اقدام، نيروهاى امنيتى را به عنوان عناصرى فوق قانون در اين كشور نشان مىدهد.
تجلى شكوهمند دست خدا
تا ساعت دو و سى دقيقه بعد از ظهر امروز، پيش از آنكه مأموران سعودى راههاى ورودى به خيابان مقابل بعثه (خيابان معابده) را مسدود كنند، نيروهاى تبليغى و گروههاى آبرسانى كار خود را براى برگزارى مراسم برائت از مشركان آغاز كردند.
ساختمان نُه طبقه بعثه با دو تصوير بزرگ نقاشى شده از حضرت امام رحمه الله و آيةاللَّه خامنهاى و نيز با پلاكارد غولپيكرى كه بر سينه آن جمله «لا اله الا اللَّه، محمد رسول اللَّه» نقش بسته بود، تزئين شده بود. پرچمهاى كوچك بسيارى روى پل عابر پياده اين خيابان بر بال بادى كه از شرق مىوزيد نشسته بود تا شعارهاى جاويد انقلاب اسلامى را به نمايش بگذارد.
پيش از ساعت چهار بعد از ظهر، زائران ايرانى، گروه گروه از سمت
محلههاى عزيزى و از سوى خيابانهاى منتهى به مسجدالحرام خود را به محل برگزارى مراسم برائت از مشركان رساندند. مأموران سعودى نيز همزمان با استقرار دوربينهاى بزرگ فيلمبردارى بر پشت بامها- كه روبروى ساختمان بعثه قرار داشتند- و حاضر كردن دو يا سه واحد سيار پخش مستقيم، نظارت آشكار و پنهان خود را بر اين مراسم به رخ مىكشاندند.
مراسم در تابش آفتاب طاقتفرساى بعد از ظهر مكه با قرائت آياتى از قرآن مجيد آغاز شد و با خواندن بخشهاى مهم پيام رهبر انقلاب پيرامون حج سال 1370 كه توسط حجةالاسلام ناطق نورى قرائت گرديد- ادامه يافت. پس از ترجمه اين پيام به زبان عربى، فريادهاى برائت از مشركان از جايگاه برگزارى مراسم بلند شد و ايرانيان كه شاهد حضور زائران ديگر كشورهاى اسلامى در ميان خود بودند، با تكرار پر هيجان آن خاموشى سه ساله اين فريادها را پايان بخشيدند.
آنگاه حجةالاسلام رىشهرى نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى سخنان خود را آغاز كرد:
«ما در مهبط وحى و در كنار خانه خدا و در محضر شما زائران به نمايندگى از مردم مسلمان و مبارز ايران و همه مسلمانان بيدار جهان، براى احياى يك اصل فراموش شده اسلام يعنى برائت از مشركان و ملحدان در اين هواى گرم اجتماعى باشكوه را ترتيب دادهايم. در اولين مراسم برائت كه پس از رحلت جانگداز احياگر حج ابراهيمى- امام خمينى- ترتيب يافته است، گرد هم آمدهايم تا به جهانيان اعلام كنيم كه خط امام راحل كه همان خط اسلام ناب است، به وسيله شاگرد مخلص او حضرت آيةاللَّه خامنهاى با قوت تمام ادامه دارد. ما در اينجا گرد آمدهايم تا به جهانيان اعلام كنيم كه شايعه فاصله گرفتن جمهورى اسلامى از خط امام يك توطئه حساب شده است كه به وسيله دستگاههاى جاسوسى ابرقدرتهاى استكبارى، و در رأس آنها آمريكا، طراحى شده و از طريق بوقهاى تبليغاتى آنان تبليغ مىشود. جمهورى اسلامى بر سر مواضع اصولى خود به هيچ قيمتى و با هيچ كشورى معامله نخواهد كرد. ما آمدهايم به جهانيان اعلام كنيم كه اعلام برائت از مشركان تنها يك شعار
نيست و همانگونه كه امام فرمود برائت، تمرين تشكل مجاهدان براى ادامه نبرد با كفر و شرك و بتپرستى است. ما آمدهايم تا به جهانيان اعلام كنيم كه براى هدم شرك و كفر، آنگونه كه قرآن پيش بينى كرده است، آماده فداكارى هستيم. ما با همه وجود تنفر و انزجار خود را از همه قدرتهاى شيطانى اعلام مىداريم و بر اين اساس، هرگونه ارتباط با آمريكا را كه مظهر ستم عليه ملتها است، مردود مىدانيم و همانطور كه امام راحلمان فرمود تا آخر عمر با آمريكا مبارزه خواهيم كرد و تا آن را به جايش ننشانيم و دستش را از منطقه كوتاه نسازيم و به تمام مبارزان راه آزادى كمك نكنيم از پاى نخواهيم نشست.
ما آمدهايم تا فرياد مظلوميت مردم آفريقا، فلسطين، لبنان و همه مظلومان جهان را به گوش مردم مسلمان جهان برسانيم. ما آمدهايم بگوييم كه ملتهاى مسلمان جهان بايد به فكر نجات فلسطين باشند و تنفر خود را از مصالحه ننگين رهبرانى كه نام فلسطين و آرمان فلسطين را به تباهى مىكشند اعلام كنيم. آمريكا كه از حركت مبارزان فلسطينى به وحشت افتاده است، تلاش دارد تا قدرتهاى منطقه را به پاى ميز مذاكره بكشاند و با برقرارىصلحى خفّت بار در منطقه، حاكميت اسرائيل را تثبيت كند.»
آقاى رىشهرى سخنان خود را چنين ادامه داد:
«من در اين مهبط وحى، در اين جايگاه مقدس، يك حقيقتى را از بنيانگذار جمهورى اسلامى براى دولتهاى منطقه نقل مىكنم. امام فرمودند: كسانى كه از اسرائيل حمايت مىكنند بايد بدانند كه افعى گزندهاى را با حمايت خود قوى مىكنند. چنانكهصدام جنايتكاراگر فرصت پيدا كند، خطرش براى منطقه كمتر از اسرائيل نيست و لازم است براى آرامش منطقه دولتهاى منطقه از كمك او دست بردارند كه بهصلاح دين و دنياى آنان است. درصورتى كهصدام مهلت پيدا كند به هيچيك از دولتهاى منطقه خليج فارس و ديگران رحم نخوهد كرد. همه دنيا پيشگويى و پيشبينى امام را در مورد رژيم جنايتكارصدام به عيان ديدند كه به هيچكس رحم نكرد و اين نصيحت امام را فراموش نكنند و به هيچ قيمت حاضر به مصالحه با اين غده سرطانى- يعنى اسرائيل- نشوند.»
آقاى رىشهرى در مورد توطئههاى شومى كه از سوى استكبار به سركردگى امريكا عليه اسلام در جريان است به مسلمانان جهان هشدار داد و اعلام كرد كه فتواى امام خمينى رحمه الله درباره حكم اعدام سلمان راشدى نويسنده كتاب آيات شيطانى همچنان به قوت خود باقى است. ايشان افزود:
«ما آمدهايم رهنمود امام راحل در زمينه چارهجويى براى تحقق برائت عملى از شرك و كفر و بتپرستى- در فكر نوين آن- را به جهان و جهانيان اعلام كنيم. امام فرمودند يك چاره كه اساس همه چارهها است و ريشه اين گرفتارىها را قطع مىكند و بساط آن را از بُن مىسوزاند، اجتماع مسلمانان در مكه معظمه است و زمان اين اجتماع هنگام فريضه حج است كه ابراهيم خليل اللَّه و محمد رسول اللَّهصلى الله عليه و آله آن را شروع كردند و در آخر زمانْ حضرت بقيةاللَّه آن را تكميل مىكند.»
آقاى رىشهرى در پايان سخنان خود نويدى را كه امام خمينى به مسلمانان داده بودند يادآور شد و گفت:
«اين مژده امام راحل را به مسلمانان جهان هديه مىكنم كه فرمودند: من با اطمينان مىگويم روزى مىرسد كه اسلام ابرقدرتها را به خاك مذلت خواهد نشاند. اسلام موانع مهم داخل و خارج محدوده خود را يكى پس از ديگرى برطرف و سنگرهاى كليدى جهان را فتح خواهد كرد.
بنابر تأكيد مجريان برگزارى مراسم برائت از مشركان، پس از پايان مراسم، پلاكاردها و پرچمها و ديگر تراكتهاى تبليغات جمعآورى و از زائران ايرانى درخواست شد تا بدون دادن شعار و با آرامش به سوى منازل خود حركت كنند و درصورت همزمان شدن با اذان مغرب براى برگزارى نماز جماعت در مساجد حضار وشند. ماكت قدس كه برپا كردنش در اول مراسم بيش از چند دقيقه طول نكشيده بود با همان سرعت جمع شد. با پايان گرفتن مراسم، مأموران شهردارى مكه در محل حضور يافتند و در پاكسازى محوطه تجمع، با ايرانيان همكارى كردند. يك ساعت بعد، تردد ماشينهاى پربوق مكه چهره عادى خيابان معابده را به اين محل بازگرداند.
-صبح امروز يكى از ايرانيان كه در حرم مشغولصبحت با يك برادر لبنانى و ترغيب وى به شركت در مارسم برائت بود توسط پليس دستگير و به مقرّ پليس برده مىشود. در بازپرسى، وى منكر دانستن زبان عربى مىشود. قاضى به وى مىگويد: تو چرا دروغگو هستى؟ تو عربى مىدانى! به علاوه، ما مىدانيم امروز مراسم داريد و گفتهايد اگر همهمان كشته شويم مراسم را برگزار مىكنيم. ما همه چيز را مىدانيم.
اين ايرانى پس از ساعاتى كه در بازداشت بسر برد، آزاد شد.
امروز حدود يكصد دستگاه اتوبوس نيروهاى ضد شورش در بين ساعات دوازده تا چهارده بعد از ظهر در سطح شهر مكه جابجا شدند كه عمده خط عبور اين نيروها در معابده، خيابان مسجدالحرام و پل حجون تا حرم بوده است. همچنين كليه مراكز پليس در سراسر معابده، خيابان مسجدالحرام، پل حجون و اطراف حرم به شكل فوقالعادهاى تقويت شدند. به نظر مىرسد ترس اصلى سعودىها از سرازير شدن جمعيت به سمت حرم يا كاخهاى اطراف حرم بوده است.
در اطراف محل مجمع مراسم، پليس ضر شورش سعودى، بهصورت پياده و تحريكآميز مستقر نشده بود. در مدرسه روبروى بعثه حدود چهادصد نيرو و بر روى پل عابر پياده خيابان ابطح و در كنار پل مقابل امانةالعاصمه شمار قابل ملاحظهاى نيرو مستقر شده بود.
امروز پليس برخلاف كليه مراسم، حتى دعاى كميل، تظاهر و مانور آشكار براى ترساندن مردم نداشت.
فقط بين دوازده تا بيست سوارى پاترول حامل مأموران پليس در گوشههاى مراسم حضور داشتند. به نظر مىرسيد كليه نيروهاى امنيتى مكه بسيج شده بودند كه حدود دويست نفر از آنها با چفيه قرمز در مقابل بعثه مستثر بودند. در سراسر مراسم افراد امنيتى همچون
كمربندى در اطراف حضور داشتند كه تعداد آنان بيش از هزارنفر برآورد شده است.
حضور دو نفر خارجى- سفيد پوست و چشم آبى- در بين نيروهاى امنيتى سعودىها نظر برخى از ايرانيان را جلب كرده بود. احتمالًا آمريكايى و يا اروپايى بودند.
يك هلىكوپتر نظامى در بالاى مراسم در حال پرواز بود. احتمالًا فرماندهان پليس يا وزير كشور به همراه گروه فيلمبردارى در آن حضور داشته و از مراسم ديدن كردهاند.
علىرغم ادعاى سابق دولت عربستان در مورد مشكل ترافيك و طرح استفاده از يك باند خيابان براى مراسم، پس از مسجّل شدن محل مراسم در جلوى بعثه، پليس توانست با بستن خيابانهاى منتهى به محل و هدايت اتومبيلها به مسيرهاى ديگر، به راحتى مشكل ترافيك را حل كند و هيچگونه ازدحامىصورت نگيرد. شايان ذكر است كه اين همكارى پليس در تمام مراسمهاى كشورمان براى نخستين بار بود كهصورت مىگرفت. سالهاى قبل پليس با هدايت كليه اتومبيلها به محل، سعى در ايجاد فشار و به هم زدن مراسم را داشت.
دهها فيلمبردار و عكاس و حداقل سه دوربين بزرگ فيلمبردارى ماهوارهاى از سه زاويه مراسم را زير ديد داشته و از مراسم فيلمبردارى مىكردند. دو اتومبيل مجهز كه داراى دوربينهاى قوى و تجهيزات اتوماتيك بودند فيلمبردارى ازصحنههاى داخل مردم را به عهده داشتند.
-صوت، انتظامات و آبرسانى در تمامى مراسم و در طول و عرض محل برگزارى كيفيت عالى داشت.
آمريكايى و شعارهاى پارچهاى وحدت و برائت، بسيار خوب بود، اما كمبود عكسهاى حضرت امام رحمه الله در دست مردم محسوس بود.
وجهه كلى شعارها و سخنرانىها مناسب و بجا و متين بود ولى در بعضى موارد جزئى فضاى ايرانى مراسم را قوت مىبخشيد.
به علت قرائت قطعنامه در ابتداى مراسم چند كاروان كه از مسير مسجدالحرام آمده بودند به گمان پايان يافتن مراسم بازگشتند كه البته عدهاى از آنان را برادران دوباره به مراسم برگرداندند.
بعضى از زائران كاروانهاى افغانى از فقدان شعار ضد شوروى گله داشتند.
شركت زائران در مراسم بسيار خوب بود. درصد شركت مردان (بيش از 80 درصد) با بود. درصد شركت زنان نسبت به مردان كمتر بود كه البته منطقى به نظر مىرسيد. طبق گزارشهاى اوليه از سيستم بازرسى، تخمين جمعيت ايرانيان شركت كننده در مراسم بين 60 تا 70 هزار نفر بوده است.
وجود پرچمها و پلاكاردها در دست مردم، جمعيت را انبوهتر نشان مىداد و ابهت جمعى حاضر در مراسم را چند برابر كرده بود.
پليس سعودى در مدخلهاى اصلى محل برگزارى مراسم از ورود خارجاين به مراسم جلوگيرى مىكرد، ولى عدهاى با اصرار خود به مراسم رساندند.
تعداد خارجيان گرچه كم ولى قابل ملاحظه بود. عدهاز مسلمانان افغانى، پاكستانى، عرب و ترك ديده شدند. گفته شده كه يك كاروان از شيعيان قطيف نيز در مراسم حضور داشتهاند.
دو زائر اهل تركيه با شادى زايد الوصفى شعار مىدادند. يكى از آنها پرچم سبزرنگ يك ايرانى را گرفته بود و تا پايان مرسام آن را بالاى سر خود تكان مىداد. او مىگفت:
«از اينكه ايرانيان از حقوق مردم فلسطين، لبنان، افغانستان و كشمير حمايت مىكنند بسيار خوشحاليم.»
«از حضور در اين اجتماع خوشحالم. متأسفانه آمريكا فكر و عقل سران كشورهاى اسلامى را ربوده و اراده را از آنان سلب كرده است.»
يك زائر يمنى نيز برائت از مشركان را جزئى از اعمال حج مىدانست و متذكر شد كه مسلمانان بايد به آن توجه داشته باشند.
مردى شيعه اهل احسائ كه از حكومت سعودىها متنفر بود مىگفت:
«امروز خوشحالم كه ايرانيان اين شهامت را دارند كه در مكه مراسم باشكوه برائت را برپا كنند.»
او با اشاره به كشتار حاجيان ايرانى در سال 66 ادامه داد:
«آنجا محل شهادت ايرانيان بىگناه است. من خودم با چشمهايم ديدم كه آن سال مأموران سعودى ايرانيان را به گلوله بستند. به نظرم بايد اين خيابان را «شارع الشهداء» نامگذارى كرد.»
«آنها مواظب ما هستند، وگرنه ما هم به جمع شما مىپيوستيم.»
شاگر اين مغازهدار نيز در ادامهصحبتها گفت:
«شما ايرانيان عجب شهامتى داريد! با اينكه سال 66 حاجيان شما را به خاك و خون كشيدند اما باز هم مراسم برپا كرديد و شعاد دايد.»
پس از پايان مراسم، چهار جوان سعودى ضمن مراجعه به يكى از برادران، تقاضا مىكند كه قسمتى از ماكت قدس را به آنها بدهند، كه به جاى آن چند پرچم «مرگ بر اسرائيل» به انان داده مىشود. با مراقبتى كه از اين چهار جوان سعودىصورت گرفت مشخص گرديد كه واقعاً پرچمها را مخفى كرده و ازصحنه خارج شدند و عامل پليس نبودهاند.
امروز پس از پايان يافتن مراسم پرشكوه برائت از مشركان، نامههاى تبريك و تشكر قشرهاى مختلف زائران ايرانى براى نماينده محترم ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى ارسال شد.
در نامههاى مذكور از اينكه مراسم پرشور برائت به نحو شايستهاى در
كنار خانه امن خداوند برپا شده از آقاى رىشهرى به خاطر تلاشهاى خستگى ناپذيرش در اين راه تشكر و قدردانى شده است.
عناوين نامههاى رسيده عبارت است از:
نامه روحانيان بعثه به مقام معظم رهبرى
بيانيه روحانيان اهلسنت
نامه روحانيان كاروانهاى شهرستان قم
نامه بازرسان كاروانهاى استان مازندران
نامه كاروان قائمشهر
نامه كاروان اراك
نامه حجةالاسلام دُرّى نجفآبادى
به ضميمه اين روز متن كامل نامه روحانيان بعثه و بيانيه روحانيان اهلسنت آمده است.
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
محضر مبارك رهبر عزيز انقلاب اسلامى حضرت آيةاللَّه خامنهاى
ادام اللَّه ظله العالى
سلامٌ عليكم
خداوند متعال را سپاسگزارم كه توفيق عنايت فرمود از جوار بيتاللَّه الحرام گزارشى را هرچند به اجمال از برگزارى مراسم عظيم و باشكوه برائت از مشركين ششم ذىالحجة الحرام 1411 ه. ق به استحضار برسانم:
بحمداللَّه همان گونه كه نظر مبارك بود اين مراسم علىرغم وسوه انگيزىهاى كينه توزانه دشمنان و نگرانىهاى مأيوسانه برخى دوستان به لطف و عنايت خداوند متعال و دعاى بقيةاللَّه (عج) و حمايت
قاطعانه حضرتعالى، دقيقاً بر اساس موازين انقلاب اسلامى و رهنمودهاى حضرت امام رحمه الله- كه اجراى كامل آن همواره مورد تأكيد آن رهبر عزيز بود- با حضور گسترده و قريب به اتفاق زائران ايرانى و بسيارى از حجاج ساير كشورهاى اسلامى در فضايى آكنده از معنويت و حماسه و نظم برگزار گرديد. اينجانب لازم مىدانم از كليه زائران بيتاللَّه الحرام كه با شركت در اين مراسم باشكوه به انقلاب اسلامى آبرو دادند و روح امام را شاد و ملت مقاوم ايران را سرافراز نمودند و همچنين از كليه كسانى كه به نحوى در آفرينش اين حماسه جاويد نقش داشتند، تشكر و تقدير نمايم. سلامتى و طول عمر آن رهبر عزيز را از خداوند بزرگ خواستارم.
ششم ذىالحجة 1411 ه. ق
مكه مكرمه: محمد محمدى رىشهرى
رسانههاى سعودى سكوت كامل را رعايت كرده و هيچ اشارهاى به برپايىِ مراسم برائت از مشركان نكردند.
خبرگزارى آسوشتيدپرس به نقل از شاهدان عينى، عده شركتكنندگان را كمتر از دههزار نفر اعلام كرد.
خبرگزارى آلمان گفت كهصدها تن از زائران ايرانى، دلگم از روابط ايران و سعودى، در خارج از شهر مكه دست به تظاهرات زدند.
راديو آمريكا تعداد شركتكنندگان راصدهزار تن ذكر كرد.
خبرگزارى فرانسه شركتكنندگان را بيش ازصدهزار تن ذكر كرد.
راديو «بى. بى. سى» يك ساعت پس از مراسم گفت: برائت در يك نقطه خارج از شهر مكه برگزار خواهد شد!
راديو تهران گفت كه توافق نهايى با محل برگزارى تظاهرات تنها چند ساعت پيش از آغاز آن در جلسهاى بين وزيران امور خارجه ايران و عربستان سعودى به دست آمد. خبر فوق توسط بعضى از رسانههاى غربى نيز نقل شد.
گفتنى است كه خبر فوق از طرف خبرنگاران ايرانى مقيم در مكه به تهران مخابره نشده و بعثه در جريان انتشار اين خبر نبوده است.
دو راديوى «بى. بى. سى» و اسرائيل به خاطر حساسيت بيش از حد برپايى مراسم برائت از مشركان تنها رسانههايى بودند كه قبل از انجام مراسم، هركدام يك خبر كوتاه مخابره كردند.
راديو اسرائيل قبل از مراسم گفته بود: ديپلماتهاى خارجى گفتهاند حضور آقاى ولايتى در ميان زائران ايرانى در طول ده روزى كه مناسك حج ادامه خواهد داشت اين اطمينان خاطر را به مقامات عربستان مىدهد كه رفتار و كردار ايرانيان در روزهاى آينده به آشوب و برهم زدن نظم عمومى كشانده نشود.
راديو «بى. بى. سى» قبل از برگزارى مراسم اظهار داشت: قرار است امروز مراسم برائت از مشركان توسط حجاج ايرانى در مكه برگزار شود. اين يك آزمايش سخت در روابط ديپلماتيك تازه برقرار شده ميان ايران و عربستان است. مذاكرات فشرده بين دو دولت منجر به يك توافقنامه در ماه مارس شد كه براساس آن حجاج به حج آمدند. هر دو كشور مايلند كه مراسم حج امسال به آرامى برگزار شود. رئيس جمهور رفسنجانى از يكصد و هفده هزار زائر ايرانى خواسته است كه به گونهاى رفتار كنند كه هيچ بهانهاى به دست دشمنان اسلام ندهند. اما گفتههايى كه يادآور كلام آيةاللَّه خمينى باشد هنوز از جانب حجةالاسلام رىشهرى رئيس حجاج ايرانى به گوش مىرسد كه مىگويد: حجى كه مسلمين در آن از مشركين برائت نجويند حج نيست. او آمريكا را شيطان بزرگ توصيف كرد.
آقايان سيدهاشم جعفرى، گندمعلى مرادعلى، محمدعلى راسخ،
محمديوسف و محمدابراهيم از شيعيان كابل امروز با حجةالاسلام ابراهيمى ملاقات كردند. آنان گفتند:
«گروه ماصدنفر شيعه است كه از كاروان جدا شده و مستقلًا در مقابل شعب ابوطالب منزل گرفته است.»
اين عده تقاضاى كتاب مناسك حضرت امام رحمه الله، يك وسيله نقليه و يك نفر روحانى براى كارانشان داشتند.
به سئوالات شرعىِ اين مراجعان نيز پاسخ داده شد.
آقاى بشير ادهم پنجاه و سه ساله با مشاغيل رئيس ملى انجمن اسلامى ماداگاسكار، رئيس اتحاد شوراى عالى اسلامى در آفريقا، مدير آموزش ابتدايى وابسته به وزارت آموزش ملى، معلم و مشاور روانكاو و روانشناس- كه از طرف اجمن وحدت اسلامى جهانى به دبيركلىِ احمدشريف در تريپولى به مراسم حج دعوت شده است- امروز با آيةاللَّه جنتى ملاقات كرد و درباره مسائل مورد علاقه طرفينصحبت شد.
در پايان اين ديدار، آقاى بشير ادهم به سمينار مجمع تقريب دعوت گرديد.
آقاى آنعلى خلفان و همراهان وى كه از شيعيان مقيم ايالات متحده آمريكا هستند و به كار چاپ و نشر قرآن كريم اشتغال دارند، امروز با آقاى تسخيرى ملاقات كردند. آنان مايل بودند مجوز چاپ قرآنى را كه اخيراً كشورمان در سوريه به چاپ رسانده است بگيرند. در اين گفتگو مقرر شد كه آقايان مكاتبه كتبى با ايران داشته باشند تا موضوع در اسرع وقت پيگيرى شود.
امروز آقاى محمدمنصور از شيعيان بحرين با حجةالاسلام موسوى جزايرى ديدار كرد. نامبرده در مورد حوادث بحرين و ظهور فردى به نام عبدالوهاب كه ادعاى نيابت امام زمان (عج) را كرده و نيز اتحاد عدهاى از اخباريون و اصوليون سئوالاتى نمود كه پاخهاى لازم داده شد.
امروز يكى از سخنرانان مسجدالحرام در پاسخ به سئوال «مشرك كيست؟» گفت: مشرك كسى است كه بر سر قبور رفته و زيارت بخواند. جان و مال و ناموس او بر مسلمين حلال است.
گفتنى است كه وى اين جمله را دوبار تكرار كرد.
يك خبر رسيده حاكى است كه كل زائران شوروى 4900 نفر است كه به عنوان ميهمان فهد به حج آمدهاند.
تاكنون از سوى دولت عربستان تعداد زيادى فرش وصدها جلد قرآن كريم به مساجد مسلمانان شوروى هديه شده است. خبر ديگرى در همين زمينه حاكى است كه حجاج تركيه با پرداخت مبلغ 1450 دلار و از طريق زمين به حج اعزام شدهاند. در روز فقط يك وعده غذا به زائران تركيه داده مىشود. شمار زائران عراقى كلًا ششصد نفر است كه با پرداخت مبلغ 6000 دينار عازم حج شدهاند. از اين تعداد چهل نفر شيعه و مابقى از اهلتسنن هستند.
گفتنى است كه كسى از شهرهاى كربلا و نجف به حج مشرف نشده است.
پس از ازدواج دو دانشجوى مشهدى در مدينه منوره كه با هميارى و مساعدت زنان و مردان كاروانشانصورت گرفت، امروز هم يك زوج جوان در «حجر اسماعيل» به عقد يكديگر درآمدند.
در روز مراسم برائت عدهاى از بچههاى كم سن و سال به هنگام مشاهده جمعيت ايرانى و بدون زمينه قبلى شعار «نه شرقى نه غربى جمهورى اسلامى» را سر دادند.
تا امروز 286 نفر از ايرانيان خارج از كشور كه به حج تشرف يافتهاند در كاروانهاى مختلف ايرانى اسكان داده شدهاند.
امروز سه زائر مجروح حادثه تصادف جاده مدينه به مكه از بيمارستان مرخص شدند. بنابراين خبر، آقايان احمد اشرف اسلامى، سعيد كريمى و محمود جفاجردى از بيمارستان اجازه مرخصى يافتند. به اين ترتيب، از مجروحان حادثه جاده مدينه به مكه آقاى مصطفى دهرى همچنان در بيمارستان جمهورى اسلامى بسترى است. ضمناً آقاى جمالى نسب يكى ديگر از مجروحان اين حادثه كه در بيمارستان النور عربستان بسترى است، همچنان در حال اغما بسر مىبرد و متأسفانه حال وى رضايتبخش نيست.
امشب مردى عرب، يك زائر مسنّ ايرانى را متهم به جيببرى كرد و او را تحويل شرطه داخل مسجدالحرام داد. در اين حال، چند زائر ايرانى به آنان نزديك شده و جوياى مسئله مىشوند. شرطه به يكى از ايرانيان مىگويد اين مرد عرب گفته است كه پيرمرد ايرانى قصد سرقت پولهاى او را داشته است. پس از ترجمه اين سخنان براى پيرمرد، زائر ايرانى كه تا آن لحظه نمىدانست ماجرا چيست، به شدت خشمگين شد و در حالى كه رو به كعبه به شدت مىگريست گفت: اين تهمت بزرگى است! زائران ايرانى نيز دست عرب را مىگيرند و به شرطهها مىگويند اين مرد يا بايد تهمت را ثابت كند و يا ما براى اعاده حيثيت اين زائر پير ايرانى از وى شكايت خواهيم كرد. آن مرد عرب و شرطهها با ديدن اين دفاع حقطلبانه و اتحاد زائران ايرانى، عذرخواهى مىكنند و عاقبت با وساطى شرطهها ماجرا خاتمه مىيابد.
امروز در حالى كه يكى از زائران ما در محوطه مسجدالحرام مشغول خواندن نماز بود، يك زن پاكستانى با گرفتن جتر خود روى سر او، از تابش آفتاب به روى اين نمازگزار ايرانى جلوگيرى نمود و از اين طريق محبت و علاقه خود را به كشور همسايه و مردم انقلاب كرده آن نشان داد. اين بانوى پاكستانى
پس از پايان نماز، ضمن اظهار علاقه به مسلمانان ايرانى، از انقلاب اسلامى تقدير كرد و خود را يكى از پيروان اين نهضت شمرد.
پيام مقام معظم رهبرى، در جمع آزادگان، تقدير از پيامآوران برائت، به سوى قربانگاه، همگرايى مذاهب اسلامى
در پاسخ به تلگرام سرپرست حجاج ايرانى كه روز قبل به محضر مقام معظم رهبرى مخابره گرديد، امروز متن زير از سوى ايشان به مكه مكرمه ارسال شد:
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
جناب حجةالاسلام والمسلمين آقاى حاج شيخ محمد محمدى رىشهرى
دام بقائه الشريف
با سلام و تحيت، از خبر برگزارى با عظمت مراسم برائت از مشركين جبهه سپاس به درگاه خداوند جلت عظمته سوده، آن را ناشى از تفضل الهى و توجيهات خاصه حضرت بقية اللَّه روحى فداه بر ملت مؤمن و فداكارمان مىدانم. بر حجاج بيتاللَّه الحرام كه با حضور فعال خود توانستهاند به
مراسم حج سبغه ابراهيمى- محمدىصلى الله عليه و آله ببخشند و روح ومقدس امام راحل رضى الله عنه را شادمان كنند، اين موفقيت بزرگ مبارك باد. اميدوارم توفيق انجام كامل مناسك حج، فضل الهى را بر همه آنان كامل گرداند.
لازم مىدانم از شركت فعال همه برادران و خواهران ايرانى و غيرايرانى مخصوصاً جانبازان عزيز و آزادگان محنت كشيده و خانوادههاى مكرم شهيدان وبالاخص شهداى حج خونين كه عطرجهاد و شهادت را در اين مراسم پراكندند تشكر نمايم و از جنابعالى و ديگر خدمتگزاران عزيز حجاج و نيز از وزير محترم خارجه كه هريك به نحوى مخلصانه در راه اعلاى كلمه توحيد در اين مراسم تلاش نمودهايدصميمانه قدردانى و تشكر كنم.
والسلام عليكم ورحمةاللَّه وبركاته
على حسينى خامنهاى
حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى، نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى طى پيامى از حضور گسترده زائران بيتاللَّه الحرام در تظاهرات برائت تشكر و قدردانى كرد. متن اين پيام كه امروز انتشار يافت به شرح زير است:
خواهران و برادران عزيز، زائران گرامى بيتاللَّه الحرام
حضور گسترده و دشمنشكن شما در اجتماع عظيم برائت از مشركين، بار ديگر كوس رسوايى رسانههاى تبليغاتى استكبار را بهصدا درآورد و خواب خوش دشمنان انقلاب اسلامى را كه بيهوده درصدد حذف نام خمينى كبير از خاطره نسل برانگيخته عليه سلطه شيطان بزرگ آمريكاى جنايتكارند، آشفته كرد. شما غيورمردان و شيرزنان روح بلند امام راحل را شاد و رهبر معظم انقلاب را سرافراز و حضرت بقيةاللَّه الاعظم را خشنود و حج ناتمام شهداى مظلوم فاجعه خونين بيتاللَّه الحرام را تمام كرديد. قلم و زبان اينجانب به عنوان خدمتگزار كوچك، قاصر از ترسيم عظمت و شكوه
حركت الهى شما است. از خداى كعبه عاجزانه مىخواهم همه شما را مشمول رحمت واسعه خويش قرار دهد و به ضيافت حقيقى خود مفتخر فرمايد.
محمد محمدى رىشهرى
امشب، شب هشتم ذىحجه، ستارههاى آزادى گرد هم آمدند تا در رثاى امام محمد باقر عليه السلام به تعزيت بنشينند. آزادگانى كه بيش از هشت سال در زندانهاى تيره بغداد، با دلهايى به روشنى آفتاب،صبر كرده بودند، اينك به حج مشرف شدهاند. شوق زيارت خانه خدا در آينههاى غمّاز دلهايشان مكرر مىشود و منشور باشكوهى ازصفا تجسم پيدا مىكند.
در ادامه ديدارهاى كاروانها با نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى، امشب آزادگان عزيز با آقاى رىشهرى ديدار عمومى داشتند. در اين مراسم ابتدا حجةالاسلام ابوترابى نماينده محترم ولى فقيه در امور آزادگان سخنرانى كرد و ضمن دعا براى علوّ درجات حضرت امام و مستدام بودن سايه پرخير و بركت ادامه دهنده راه ايشان، از خداوند درخواست كرد كه به آزادگان، در وفادارى به مقام معظم رهبرى و انجام وظيفه در طول زندگى، توفيق عنايت كند. در ادامه اين مراسم، حجةالاسلام توسلى از اعضاى دفتر حضرت امام رحمه الله به سخنرانى پرداخت و از روند امور حج، حجاج و آزادگان قدردانى و تشكر كرد. ايشان با اشاره به سوره حج و آيات مربوط به اين مناسك در قرآن مجيد، به توضيح خطبه حضرت رسولصلى الله عليه و آله در حجةالوداع پرداخت. آقاى توسلى به مناسبت فرارسيدن روزهاى وقوف در عرفات و منى، در ادامه سخنان خود به دعاى عرفه سيدالشهداء پرداخته و حاضران را به مغتنم شمردن ايامى كه در جوار كعبه مىگذرانند فراخواند و گفت:
«بكوشيم در كنار خانه خدا رذايل اخلاقى را از خود دور كنيم و تصميم بگيريم حق نظام جمهورى اسلامى را- هركس به نوبه و تواناى خود- ادا كنيم.»
مراسم با مرثيه خوانى و نوحه سرايى در رساى امام معصوم و بارش اشك از چشمان روشن ستارگان آزادى پايان گرفت.
آقاى محمد نجيب كه نابينا و امام جماعت يكى از مساجد نابلس مىباشد به بخش مراجعات بعثه مقام معظم رهبرى مراجعه كرده و با آيةاللَّه امينى ديدار كرد. او در اين ديدار به مواردى چون مظلوميت ملت فلسطين، جنايات اشغالگران قدس، ضرورت ادامه مبارزه، و ضرورت حمايت همهجانبه از قيام فلسطين اشاره نمود.
دو تن از شيعيان بحرين در جهت پرداخت وجوهات به بعثه مقام معظم رهبرى مراجعه و سئوالاتى پيرامون شطرنج و حجاب مطرح نمودند كه توسط آيةاللع معصومى به ايشان پاسخهاى لازم داده شد.
همچنين پنج تن از منطقه شرقيه عربستان نيز امروز براى پرداخت وجوهات به ايةاللَّه جنتى مراجعه كردند.
آقاى عبدالرئوف الف. از مسلمانان تونس به بعثه مقام معظم رهبرى مراجعه كرد و ضمن اعلام اين نكته كه در خانوادهاى غير ملتزم به ارزشهاى دينى به دنيا آمده و مشغور به كار در نجران عربستان است، عنوان نمود:
«هرساله از خدا مىخواستم كه ايرانيان را به حج بياورد تا با آنان ملاقات كنم و سئوالاتى در مودر اسلام از ايشان بپرسم.»
چهار تن از لبنانىهاى مقيم ساحل عاج ضمن ملاقات با حجةالاسلام اوحدى اظهار داشتند:
«در ساحل عاج، با توجه به قطع رابطه جمهورى اسلامى ايران با آن كشور پس از برقرار رابطه سياسى بين ساحل عاج و رژيم اشغالگر قدس، از فقدان مبلغان شايسته مذهبى رنج مىبريم.»
آنان در ادامهصحبتهاى خود عنوان نمودند:
«به جهت اهميت منطقه ساحل عاج، مسيحيت سرمايهگذارى فراوانى نموده و تاكنون سه بار پاپ به آن منطقه سفر كرده است. آنان ايجاد فعضى مؤسسات خدماتى و درمانى را بهترين وسيله تبليغ قرار دادهاند كه هماكنون گروههاى ميسيونرى مسيحيت در اين مؤسسات مشغول فعاليت هستند.»
چهار تن از برادران شيعه شرقيه عربستان ضمن ملاقات با آيةاللَّه امينى درباره قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران، مجلس خبرگان و شرايط اعضاء و كيفيت انتخاب آنان، شوراى نگهبان، كيفيت نظارت رهبر بر مجلس شوراى اسلامى و ... سئوالاتى مطرح نمودند كه به طور مفصل به آنان پاسخ گفته شد. همچنين امروز دو تن از خواهران شيعه منطقه شرقيه ضمن مراجعه و ملاقات با علما، سئوالات شرعى خود را مطرح و پاسخهاى لازم را دريافت نمودند.
شمار زائران ايرانىِ حاضر در مكه، در اين روز برابر با 117064 تن اعلام شد. اين عده در قالب 915 كاروان وارد مكه مكرمه شدهاند. گرچه تا به امروز آمار زائران كشورهاى اسلامى از سوى دولت عربستان انتشار نيافته اما شواهد حاكى از آن است كه بيشترين تعداد حاجيان، از ايران به حج عازم شدهاند.
با نزديك شدن ايام تشريق، حاجيانْ مكه را به سوى عرفات و منى ترك خواهند كرد. اين در حالى است كه براساس گزارشهايى كه در اين روز توسط مقامات مسئول در ستاد حج مكه عنوان شد كليه امكانات براى انتقال زائران ايرانى به عرفات و منى آماده شده است. اتوبوسهاس سقفدار و بدون سقف براى انتقال كليه خواهران و برادران مشخص شده و در اختيار مديران كاروانها قرار گرفته است. چادرهايى كه محل استقرار زائران كاروانها خواهد بود توزيع و مشخص شده است. همچنين كليه مراكز خدماتى براى زائران ايرانى در عرفات و منى مستقر شدهاند.
يكى از مسائل مهم در اين روزها مسئله تغذيه و نيز دستيابى به آب آشاميدنى است. مسئولان مربوط در اين زمينه عنوان نمودهاند كه دستيابى به آب در مواقف با مشكلى مواجه نخواهد بود و طى اين ايام زائران با غذاهاى سرد و پخته نشده پذيرانيى خواهند شد.
صبح امروز نخستين سمينار بينالمللى مجمع التقريب بين المذاهب الاسلاميه با شركت بيش از يكصد و پنجاه تن از شخصيتهاى علمى و مذهبى از
هجده كشور جهان در مكه مكرمه برگزار شد.
در اين سمينار كه با حضور اعضاى اصلى مجمع التقريب بين المذاهب و نمايندگان مذاهب مختلف اسلامى در مكه مكرمه تشكيل شد و تا ظهر امروز ادامه داشت افرادى از كشورهاى گوناگون چون فيليپين، بنگلادش، آفريقاى جنوبى، انگلستان، زيمبابوه، هندوستان، يوگسلاوى، مالزى، نيجريه، تانزانيا، استراليا، مالى، بحرين، لبنان، افغانستان، سيرالئون، مغرب، عراق و جمهورى اسلامى ايران شركت داشتند.
اين نشست كه به ابتكار جمهورى اسلامى و با حضور حجةالاسلام محمدى رىشهرى نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى بيتاللَّه الحرام در محل سالن اجتماعات بعثه مقام معظم رهبرى در مكه مكرمه تشكيل شد، با تلاوت آياتى از كلاماللَّه مجيد آغاز گرديد. سپس هيأت رئيسه، متشكل از آقايان دكتر ابوبكر كارگيو از سيرالئون، مفتى محمد مكرم از هندوستان، استاد احمدالحق از بنگلادش و به رياست جناب حجةالاسلام والمسلمين واعظزاده تشكيل شد.
اولين سخنرانى توسط حجةالاسلام والمسلمين تسخيرى به نمايندگى از سوى نماينده محترم ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى حضرت حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى ايراد شد. ايشان ضمن خوشامدگويى به ميهمانان و پيروان مذاهب مختلف و بر تأكيد بر اهميت اتحاد بين مسلمانان و ضرورت نزديكتر شدن اين مذاهب به يكديگر، اظهار داشت:
«هدف از تشكيل مجمع التقريب اذغام مذاهب نيست بلكه منظور يافتن زمينههاى مشترك براى تقريب مىباشد.»
سخنران در اين زمينه به آراء علماى بزرگ جهان اسلام از جمله مرحوم آيةاللَّه العظمى بروجردى، حضرت امام خمينى رحمه الله، شيخ شلتوت و ديگران اشاره نمود و اظهار داشت:
«هزاران حكم مشترك فقهى زمينه قوى تقريب بين مذاهب را فراهم مىآورد.»
ايشان همچنين با اشاره بر ضرورت وحدت رهبرى در جهان اسلام به
عنوان يكى از اركان وحدت اسلامى، ولايت فقيه را بهترين راه حل براى اين نياز اعلام كرد.
پس از اين سخنرانى كه به زبان عربى ايراد و به انگليسى ترجمه شد، حجةالاسلام والمسلمين واعظزاده رئيس مجمع التقريب بين المذهب الاسلاميه، با اشاره به نقش كعبه به عنوان نهاد وحدت و حج به مثابه مراسمى كه ايجاد كننده وحدت اسلامى است، به توضيح اهداف تشكيل مجمع پرداخت و گفت:
«حضرت امام خمينى رضى الله عنه تأكيد زيادى بر وحدت ميان مسلمانان كردهاند و اكنون نيز حضرت آيةاللَّه خامنهاى با تداوم راه حضرت امام توجه خاصى به اين مسئله مهم دارند.»
ايشان در سخنان خود با اشراه به اصل لزوم احترام به ساير مذاهب، تأكيدات حضرت امام خمينى رحمه الله و حضرت آيةاللَّه خامنهاى را بر ضرورت وحدت يادآورى كرد و نمونهاى از آن را ذكر موضوع تقريب بين مذاهب در پيام حج سال جارى مقام معظم رهبرى دانست.
سخنران با ياد اهداف تشكيل مجمع التقريب كه به ابتكار حضرت آيةاللَّه خامنهاى رهبر معظم انقلاب اسلامى تشكيل شده اقداماتى را كه تاكنون در اين زمينه به عمل آمده است متذكر گرديد. ايشان مسئولان جمهورى اسلامى ايران را يكى از بزرگترين قدرتهاى جهان اسلام دانست كه در راه تحقق وحدت مسلمانان تلاش مىكند.
سخنران بعدى استاد محمد امينى راستى از علماى اهلسنت ايران و مدرس حوزه علميه سنندج بود كه در سخنرانى خود به ابعاد وحدت آفرين حج اشاره نمود.
پس از پايان نخستين دور نشست و پذيرايى از مدعوين، دومين دور جلسه به رياست حجةالاسلام واعظزاده خراسانى و با هيأت رئيسه متشكل از آقايان عبدالرئوفصوفى از آفريقاى جنوبى، آقاى دمبا حامد سىسى از مالى و مولوى اسحاق مدنى از ايران دنبال شد.
اولين سخنران اين بخش از سمينار دكتر شهيدى، عضو شوراى
مجمع التقريب بود كه در سخنرانى خود- كه به زبان عربى ايراد شد- ضمن اشاره به سوابق تاريخى تقريب بين مذاهب و وحدت موجود در زمان رسول اكرمصلى الله عليه و آله و با ذكر زمينههاى قرآن وحدت اسلامى، ضرورت تلاش كليه مسلمانان را براى شناخت بيشتر مذاهب به منظور تحقق وحدت يادآور شد.
سخنران بعدى آقاى مولوى عبدالوهابصديقى، مرشد طريقه نقشبنديه در اروپا و استاد دانشگاه كاونترى انگلستان بود كهصحبتهاى خود را با تلاوت آيه شريفه «إنَّ اللَّه وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَ النَّبِىِ ... (احزاب/ 56) آغاز كرد. او اصل مهم وحدت را محبت بين مسلمانان دانست و افزود:
«احترام به اهلبيت عصمت و طهارت يك وظيفه است و اهلسنت نيز مىدانند كه حبّ و محبت به اهلبيت مورد عنايت خاص پيامبر گرامى اسلامصلى الله عليه و آله است.»
سخنران در ادامه، ضرورت گردهمايى و تبادل نظر را راه حل خوبى براى رسيدن به وحدت دانست و عنوان نمود كه در اين راه احترام به يكديگر از واجبات است. وى با اظهار اين نكته كه اختلاف بين آراء قابل تحمل است لكن تفرقه قابل پذيرش نيست، عوامل خارج از اسلام و دشمنان دين مبين را عامل تفرقه دانست. ايشان از انقلاب اسلامب ه عنوان انقلاب كليه مسلمانان جهان نام برد و آن را خاص ايرانيان ندانست.
پس از مولوىصديقى، آقاى يحيى كريستين از كشور فرانسه به سخنرانى پرداخت و درباره وحدت و زمينههاى آن در ابعاد مختلف بحث نمود.
سپس آقاى عبداللَّه چلهپيچ استاد دانشگاه از كشور يوگسلاوى به سخنرانى پرداخت و در سخنان خود اشتياق مسلمانان آن كشور را در آغاز حركت وحدت اسلامى اعلام نمود. وى امام خمينى رحمه الله را بيدار كننده مسلمانان يوگسلاوى دانست و اظهار اميدوارى كرد كه مسلمانان آن ديار بتوانند مظاهر اسلام را به طور كامل در جامعه خود پياده كنند. وى در ادامه به توطئههاى دشمنان براى به انزوا كشيدن جمهورى اسلامى ايران و جدا كردن آن از جامعه جهانى اشاره كرد و گفت:
«دشمن تلاش مىكند جامعه اسلامى و بخصوص دنياى عرب را از ايران بترساند و بدين وسيله زمينههاى جدايى آنان را از انقلاب اسلامى فراهم سازد.»
آخرين سخنران اين سمينار آقاى مولانا شيخ احمدالحق از بنگلادش بود كه با اشاره به تلاشهاى حضرت امام خمينى رحمه الله براى بيدارى و به حركت واداشتن مسلمانان، اشعارى به زبان فارسى قرائت كرد و از خداوند خواست كه مجمع را ر تحقق بخشيدن به اهداف حضرت امام رحمه الله موفق نمايد.
در پايان سمينار، حجةالاسلام والمسلمين واعظزاده خراسانى از حضار تشكر كرد و تلگرام شركت كنندگان در مجمع را كه به محضر حضرت آيةاللَّه خامنهاى مخابره شد قرائت نمود. در اين تلگرام از اقدامات امام گونه مقام معظم رهبرى در تأسيس مجمع التقريب بين المذاهب و تلاش براى ايجاد وحدت بين مسلمانان جهان قدردانى شده است.
گروهى از زائران آذربايجان شورورى كه در تظاهرات برائت از مشركان شركت كرده بودند ضمن اظهار خرسندى از اين موضوع گفتند حدود دويست و پنجاه نفر از زائران شوروى به طور پراكنده در اين تظاهرات حاضر شده بودند.
يك زائر پاكستانى كه در مراسم برائت شركت كرده بود اظهار داشت كه ملت ايران تنها ملتى است كه براى دستيابى به خواستههاى به حق خود تا آخرين نفس پافشارى مىكند و باالاخره موفق مىشود؛ و اين خصوصيتى است كه از امام خمينى رحمه الله به ارث برده است.
گفته مىشود كهخ نيروهاى امنيتى عربستان ديروز (روز برائت) از خروج زائران خارجى از ساختمانهاى تحت اختيار آنان جلوگيرى كردند و مسلمانان كه به اجبار داخل ساختمان نگه داشته شده بودند از بالكنها و پنجرهها، با تكان دادن دست، با شركت كنندگان در تظاهرات برائت از
مشركان ابراز همبستگى مىكردند.
پس از پايان مراسم برائت، زائران برخى از كشورهاى اسلامى با شنيدن خبر برگزارى تظاهرات برائت از مشركان، ضمن اظهار تأسف از بىاطلاعى از محل برگزارى، از زائران ايرانى به خاطر بىخبر گذاشتن آنان كلايه كردند.
بنابر اخبار رسيده معدودى از زائران كه بدون دليل موجه در تظاهرات شركت نكرده بودند شديداً دچار حسرت و ابراز شرمسارى كردهاند.
سه نفر از بانوان زائر مصرى طى گفتگو با بانوان زائر ايرانى ضمن اعلام همبستگى با انقلاب اسلامى و ابراز علاقه شديد نسبت به حضرت امام خمينى رحمه الله بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران و تأسف عميق نسبت به ارتحال ايشان، در حالى كه مىگريستند، مبلغ سيصد ريال سعودى به خواهران زائر ايرانى تحويل دادند و از آنان خواستند كه اين هديه در ساخت مرقد حضرت امام مصرف شود.
صبح امروز شش تن از زائران كاروان 24103 در تصادف با يك دستگاه وانت مصدوم و مجروح شدند. اين افراد ابتدا به بيمارستان سعودى و سپس به بيمارستان هيأت پزشكى كشورمان منتقل گشتند. از اين جمع، چهار تن كه جراحات سطحى داشتند مرخص و دو تن ديگر در بيمارستان بسترى شدند. راننده خاطى سعودى دسگير شده و اقدامات لازم جهت احقاق حق مصدومان در حال انجام است.
امروز بخش فارسىصداى آمريكا در برنامه خبرى خود اعلام كرد كهصدها هزار زائر ايرانى در مكه تظاهراتى برپا كردند.
از ساعت 23 امشب، طبق روال معمول، قاريان قرآن در طبقه دوم مسجدالحرام تجمع كرده و به قرائت قرآن كريم پرداختند. اين مراسم كه با حضور آيات عظام آقايان جنتى و خزعلى و همچنين حافظان قرآن مجيد برگزار شد، تا ساعت يك بامداد به طول انجاميد و مورد استقبال شايان توجه حجاج غيرايرانى قرار گرفت. پس از ختم قرائت قرآن، يكى از مداحان خودسرانه و
خلاف توصيههاى بعثه مقام معظم رهبرى به مداحى پرداخت. مسئله پس از درگيرى كوچكى با تذكر حاضران خاتمه يافت.
به مناسبت هفتمين شب درگذشت قربانيان سانحه تصادف اتوبوس حامل زائران ايرانى در جاده مدينه- مكه، مراسمى در محل كاروان ايشان برگزار شد. در اين مراسم معاونت محترم امور بينالملل بعثه ولىّفقيه شركت داشت.
امروز يك راننده تاكسى سعودى خطاب به يكى از زائران ايرانى گفت:صداى «الموت لامريكا والموت لاسرائيل» شما بلند بود و ما كه نمىتوانستيم در مراسم شما شركت كنيم، از اينصداى رسا لذت مىبرديم.
بازتاب فجر، مصاحبه مطبوعاتى سرپرست حجاج ايرانى
به دنبال برگزارى موفقيتآميز مراسم برائت از مشركان و شركت پرشور حجاج ايرانى، مسلمانان كشورهاى ديگر خرسندى خود را از برپايى اين مراسم همچنان ابراز مىدارند و در اظهارات خود به نيكى از آن ياد مىكنند. يكى از جوانان مكه در گفتگويى گفت:
«نبودن زوار ايرانى در سه سال گذشته، كاملًا حج را بىمعنى كرده بود. باور كنيد كه مردم عربستان منتظر آمدن زائران ايرانى بودند. امروز جمهورى اسلامى در منطقه محور اساسى سياستها است.»
يك راننده وانت از اهالى بنگلادش كه در يكى از وزارتخانههاى كشور عربستان به كار اشتغال دارد گفت:
«حج بدون ايرانىها حج نيست. ما در اينجا از تبعيضها رنج مىبريم.
قبل از جنگ خليج دوهزار و دويست ريال حقوق مىرگفتم ولى اكنون هزار و ششصد ريال دريافت مىكنم. در اينجا بين ما و سعودىها خيلى تفاوت وجود دارد.»
يك پليس سعودى كه درصف نماز جماعت با يكى از حجاج ايرانى گفتگو مىكرد اظهار داشت:
«صدام يك متجاوز و يك جنايتكار است. حقانيت جمهورى اسلامى ايران براى ما ثابت شده و اكنون رابطه ايران و عربستان خوب است. من مىدانم كه آمريكا دلش به حال ما و كويت نسوخته بلكه به دنبال بردن نفت ما است.»
ديروز يكى از روحانيان كاروانها كه براى اقامه نماز به مسجد محل كاروان خود رفته بود، پس از پايان مراسم نماز با امام جماعت اين مسجد به گفتگو مىنشيند. امام جماعت در اينصحبت مىگويد كه ما افتخار مىكنيم در كشورى مانند ايران زبان عربى و آموزش قرآن جزء برنامههاى درسى قرار گرفته است.
امام جماعت مسجد مىگويد:
«شما ايرانىها در چشم ما جا داريد. من وصيتنامه امام خمينى را خواندهام. مىدانم كه اين مرد از سوى خدا هدايت شده بود و چنين حركتى در سطح جهان ايجاد كرد. امت اسلامى متأسفانه امروز متفرق هستند و آمريكاى ملعون و انگليس خبيث دشمنان امت اسلامىاند. خدا آنها را به همراهصدام لعنت كند. من وقتى جانبازان شما را مىبينم كه در اينجا به نماز مىايستند، خدا مىداند كه قلبم به درد مىآيد.»
امام جماعت اين مسجد در ادامه گفتگوى خود اظهار داشت:
«امروز فرهنگ غرب مثل خودن در رگهاى مسلمانان به جريان افتاده است. من به تركيه، پاكستان، مصر، سوريه و لبنان سفر كردهام. در اين كشورها جز پستى چيزى نديدهام. زمان شاه يكبار به ايران آمدم، بعد از انقلاب نيز به كشور شما سفر كردم. ديدهام كه وضع دگرگون شده است.»
يكى از شهروندان سعودى در اظهارات خود با يكى از حجاج ايرانى گفت كه خدا رحم كرد شما ايرانىها عربى نمىدانيد، وگرنه نسل آمريكا را در
عربستان بر مىداشتيد.
چند تن از مغازهداران شهر مكه نيز گفتند در اين سه سالى كه شما ايرانىها نبوديد، حج رونقى نداشت.
حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى، روز گذشته در يك كنفرانس مطبوعاتى و تلويزيونى با حضور خبرنگاران اعزامى به مكه مكرمه، چگونگى برگزارى مراسم برائت از مشركان را تشريح كرد و گفت:
«پس از سه سال بار ديگر فريادهاى كوبنده مرگ بر آمريكا و مرگ بر اسرائيل در فضاى اين شهر مقدس طنين افكند.»
وى با اشاره به ضرورت و اهميت انجام مراسم برائت از مشركان به عنوان يك فريضه سياسى- عبادى گفت:
«براى ملت مقاوم و عزيز ما جاى بسى افتخار و سربلندى است كه زائران ايرانى بيتاللَّه الحرام به نمايندگى آنها، مراسم برائت از مشركان را با شكوهى كمنظير و سرشار از معنويت در كنار خانه خدا برگزار كردند.
عامل اصلى اين توفيق عظيم جز عنايت خاص خداوند متعال و دعاى بقيةاللَّه (عج) و بندگانصالح خدا و نيز حمايت قاطع رهبر معظم انقلاب نبوده است.»
آقاى رىشهرى در مورد تعيين جا براى برگزارى اين مراسم گفت:
«مسئله ضرورت برگزارى حج به عنوان يك فريضه مهم سياسى- عبادى ايجاب مىكرد كه از سوى مسئولان جمهورى اسلامى تلاشهاى جدى براى اينكه مسلمانان مقاوم ايران بتوانند در اين كنگره عظيم شركت
كنندصورت گيرد. اين تلاش از زمان حضرت امام رحمه الله آغاز شد و امسال با پذيرش حداقلِّ شرايط جمهورى اسلامى ايران توسط مقامات عربستان سعودى، زمينه برگزارى مراسم حج فراهم شد. نكته اصلى در اين زمينه تعيين محل تجمع زائران براى برگزارى مراسم برائت از مشركان بود.»
آقاى رىشهرى افزود:
«علىرغم قولى كه مقامات سعودى داده بودند، حتى پس از ورود من به شهر مدينه منوره اين امر در هالهاى از ابهام بود كه بالاخره مراسم برائت از مشركان را در كجا بايد انجام دهيم. البته مقامات عربستان چندين محل را پيشنهاد كرده بودند هيچيك از آنها نمىتوانست مورد قبول ما باشد، چرا كه اصولًا اين اماكن با فلسفه برگزارى مراسم برائت از مشركان منافات داشت و حتى به جرأت مىتوان گفت كه اهانتى به ملت ما بود. ابتدا با مسئولان عربستان سعودى مذاكره كرديم، اما متأسفانه در برخوردهايى كهصورت گرفت و تماسهايى كه انجام شد، نتيجه ملموسى حاصل نگرديد. تا اينكه حدود شش روز قبل از مراسم، احساس كردم اگر روند امور اين گونه و به اين شكل پيش برود، احتمالًا برنامه مراسم برائت از مشركان انجام نخواهد گرفت و يا اگر مكانهاى پيشنهاد شده را بپذيريم، آن هدفى كه اين مراسم تعقيب مىكند، تأمين نخواهد شد. قطعاً اگر ما در كنار انجام فريضه عبادى- سياسى حج، مراسم برائت از مشركان نداشته باشيم، بهتر از آن خواهد بود تا اين گونه مراسم در مكانى غيرمناسب برگزار شود. به همين دليل بنده احساس تكليف كردم و در مورد تعيين محل تجمع به اين نتيجه رسيدم كه در جلوى بعثه مقام معظم رهبرى اين مراسم بايد برگزار شود. با اين همه، تصميم خود را به مقامات عربستان اعلام نكردم؛ چون تا آخرين لحظهاى كه براى ما امكان داشت بايدصبر مىكرديم و چنانكه محل مناسبى از سوى سعودىها پيشنهاد مىشد، مىپذيرفتيم. بالاخره روز شنبه گذشته طى نامهاى، رسماً به مسئولان عربستان اعلام كردم كه در حال حاضر اگر جايى را هم معرفى كنيد، ديگر نمىتوانيم برنامهريزى كنيم. ما مراسم برائت از مشركان را در مقابل بعثه برگزار خواهيم كرد. مسئولان عربستان مخالفتهاى خود را به اشكال گوناگون
ابراز كردند و طى سه روز، گفتگوها و مكاتبات زيادى انجام گرفت. روز آخر پيغام دادم كه اگر مقامات عربستان حتى خود مسجدالحرام را براى برگزارى مراسم مشخص كنند ما قبول نخواهيم كرد، چرا كه فرصت برنامهريزى نداريم. پس از اينكه مقامات عربستان به اين نتيجه رسيدند كه تصميم ما براى برگزارى مراسم در محل تعيين شده جدى و تغيير ناپذير است، يك ساعت قبل از برگزارى مراسم كه تقريباً مردم براى شركت در مراسم حركت كردهبودند اعلام كردند كه موافق هستند اين مراسم در مقابل ساخمتمان بعثه مقام معظم رهبرى برپا شود.»
آقاى رىشهرى در ادامه اين گفتگو افزود:
«همه كسانى كه در اين مراسم شركت داشتند، شاهد بودند كه مراسم فوقالعاده باشكوه برگزار شد و حتى رسانههاى استكبار كه غالباً واقعيات را منعكس نمىكند علىرغم شيطنتهايى كه دارند، نتوانستند اين واقعيت را كتمان كنند.»
ايشان اضافه كرد:
«خاطره تلخ فاجعه خونين مكه در سال 66 نه تنها اثر منفى روى حجاج ما نگذاشته بلكه انگيزه آنها را براى حضور در مراسم برائت از مشركان جدىتر و قوىتر كرده بود. حضور حجاج ساير كشورهاى اسلامى هم در اين مراسم براى كسانى كه درصحنه بودند كاملًا محسوس بود. اينها نشان مىدهد كه وقتى مردم مقاوم ما در امرى احساس تكليف مىكنند، هيچچيز نمىتواند مانع انجام كار آنها باشد.»
آقاى رىشهرى در پايان اين گفتگوى مطبوعاتى از تمام افرادى كه براى برگزارى مراسم و همچنين از همه مردمى كه در آن هواى گرم و زير آفتاب سوزان مكه ساعتها فشار جمعيت را تحمل كردند تا اين مراسم هرچه با شكوهتر برگزار شود، قدردانى كرد.
گزارشهاى رسيده حكايت از پاكدامنى اكثر حجاج ايرانى در طول مراسم حج دارد. ديروز يكى از زائران كاروان 17364 در خيابان عزيزيه مكه كيفى حاوى مدارك و مبلغ سيصد ريال سعودى پيدا كرد و آن را به مقرّ پليس برد و تحويل داد كه به دنبال آن مورد شتويق و قدردانى پليس سعودى قرار گرفت. يك زائر ايرانى ديگر بعد از تبليغ مبلغى دلار به ريال سعودى، 1350 ريال اضاه دريافت مىدارد كه پس از عودت، باعث تعجب و خوشحالىصراف مىگردد. امروز باخبر شديم كه يكى ديگر از زائران پس از يافتن مقدار پول كشور افغانستان آن را به ستاد حج تحويل داده است.
امروز روحانى كاروان 13171 هنگامى كه قصد رفتن به غار حراء را داشته است، نشانى مسى را از يك راننده جويا مىشود. راننده اين خودرو روحانى ايرانى را سوار مىكند و ضمن رساندن او به پاى كوه، از جمهورى ايران تحسين نموده و موضوع اتحاد مسلمين عليه اسرائيل و آمريكا را امرى جدى مىخواند
ديروز روحانى كاروان 13283 به مسجدى در محل سكونت خود در مكه براى اقامه نماز جماعت مراجعه مىكند. از آنجا كه برگزارى نماز به پايان رسيده بود، به نماز فرادا مىايستد. يكى از برادران اهلسنت با اقتدا كردن به او نماز خود را با روحانى ايرانى همراه مىكند و پس از سلام، او را در آغوش كشيده و مىبوسد.
بنابر گزارشهاى رسيده، امروز شش تن از حجاج مصرى با مراجعه به يكى از زئران ايرانى با او به گفتگو مىنشينند. آنها اظهار مىدارند كه از اعضاى جماعت اخوانالمسلمين هستند. مصرىها از زائر ايرانى درخواست عكس حضرت امام رحمه الله را مىكنند و از مسئولان ايران مىخواهند كه روى دولتمردان كشورهاى عربى سرمايهگذارى كنند. همچون پيامى كه امام به گورباچف فرستاد و او را به توحيد دعوت كرد.
از اورين ساعات بامداد فردا زائران ايرانى با اتوبوسهاى مسقّف و بىسقف به سوى عرفات حركت خواهند كرد. جنب و جوش زائران ايرانى براى مُحرم شدن در مسجدالحرام و آمادگى براى كوچ بهصحراى آمرزش و مغفرت، امروز كاملًا محسوس بود. حج تمتع از فردا آغاز خواهد شد. فردا، جمعه، روز عرفه است و حاجيان ايرانى به اميد آمرزش و استجابت دعا به سوى عرفات حركت خواهند كرد تا به هنگام وقوف واجب خود در اينصحرا- از ظهر تا غروب شرعى- با پروردگارشان به راز و نياز بنشينند.
غوغاى خاموش شناخت سلامٌ على آل طه و ياسين
حركت حجاج ايرانى بهصحراى عرفات از بعد از ظهر ديروز آغاز گشت و تاصبح امروز ادامه يافت. براى اين كوچ بزرگ 1256 دستگاه دستگاه اتوبوس روباز و 1051 دستگاه اتوبوس مسقف آماده شده بود.
زائران ايرانى پس از رسيدن بهصحراى عرفات در چادرهاى ويژهاى كه براى آنان در نظر گرفته شده بود، ساكن شدند و خود را براى وقوف واجب در اينصحرا- كه از ظهر تا غروب آفتاب به طور مىانجامد- آماده كردند. امسال بنا به خواست نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى، دعاى «آل ياسين» پس از تكثير، بين زائران ايرانى پخش شد تا قبل از دعاى عرفه امام حسين عليه السلام قرائت شود.
در محل چادرهاى بعثه، مراسم مناجات از ساعت سه بعد از ظهر با تلاوت قرآن مجيد و توسل به ائمه معصومين عليهم السلام آغاز شد. در اين مراسم،
آقايان موسوى همدانى امام جمعه همدان و حائرى شيرازى امام جمعه شيراز، پيش از قرائت دعا، طى سخنانى توجه حاضران مسئولان را به حضور حضرت ساحب الزمان (عج) درصحراى عرفات و بهرهگيرى از اين فرصت براى زدودن ناپاكىها و پالايش درون از رذايل و معاصى، دعوت كردند.
در اين ساعات گرم و طاقت فرسا،صداى مناجات و زارى از پشت چادر همه ايرانيان بلند بود و حجاج به اميد بخشش گناهان و وعدهاى كه خداوند درصحراى عرفات به آنان داده و با استمداد از ائمه، با پروردگار خود در راز و نياز بودند.
امسال با وجود علايم راهنمايى و پرچمهاى ويژهاى كه براى جلوگيرى از گمشدن زائران ايرانى نصب شده بود، با اين حال، در ظرف امروز 2338 تن از حاجيان محل چادرهاى خود را گم كردند كه توسط نيروهاى تلاشگر ستاد گمشدگان به سوى خيمههاى خود راهنمايى شدند.
گروه پزشكى جمهورى اسلامى ايران، براى تأمين خدمات درمان حجاج ايرانى، يك بيمارستان و دوازده درمانگاه درصحراى عرفات و منى مستقر كرده است.
امسال مشكل دستشويىها درصحراى عرفات همچنان باقى بود. البته دولت عربستان با ساختن معدودى توالت با شير آب و بهداشتى در حاشيه خيابانهاى اصلى تا حد نامحسوسى، از مشكلات اين مسئله كاسته بود. با اين حال، برخى از حجاج براى تجديد وضو، مدت زمانى را بين سى تا شصت دقيقه بايد درصف متراكم دستشويىها به انتظار مىايستادند.
با رسيدن وقت اذان مغرب، ايرانيان به نماز جماعت ايستاده و آماده حركت به سوى مشعدالحرام شدند.
جاكن شدن ناگهانى بيش از نيم ميليون زائر مسلمان ازصحراى عرفات، به طور طبيعى مشكلاتى را در پى دارد كه امسال با ناهماهنگىهاى ديگرى كه به آن افزوده شد، حجاج ايرانى را براى كوچ به مشعر، با دشوارى زيادى مواجه ساخت. از اولين دقايق حركت اتوبوسهاى ايرانى، راهبندان هفت كيلومترى امشب شروع شد. علت اين راهبندان را بايد در توقف نادرست اتوبوسها، ناتوانى سيستم حمل و نقل (اكثر اتوبوسهاى ايرانى
فرسوده و كمقدرت بودند، به طورى كه در گردنههاى مشرف به مشعر، جراثقال پليس براى كمك به اين اتوبوسها آنها را بكسل كرد) و عدم حضور گسترده نيروهاى پليس جهت هدايت وسايل نقليه دانست. به هر حال، شمار قابل توجهى از حاجيان، از بيم آنكه به وقوف واجب مشعرالحرام نرسند، از اتوبوسها پياده شده و با پاى پياده مسير هفت كيرومترىصحراى عرفات تا مشعرالحرام را طى كردند. بنابر گزارشهاى رسيده، امسال تعداد پليس سعودى، نسبت به سال گذشته، درصحراى مشعر كمتر بود. به همين دليل اتوبوسها با توقف بيجا در حاشيه جاده، راهبندان امشب را بيشتر كردند.
در مشعر نيز امكانات دستشويى براى حجاج به طور مطلق وجود نداشت و از اين جهت بسيارى از حجاج در مضيقه و ناراحتى بسر بردند.
ورود حاجيان به مشعرالحرام همچنان دارد.
براساس گزارش هيأت پزشكى جمهورى اسلامى ايران، طى وقوف حجاج ايرانى درصحراى عرفات، هزار و پانصد و هشتاد و شش زائر به مراكز درمانى جمهورى اسلامى ايران در عرفات مراجعه كرده و تحت درمان قرار گرفتند. عدهاى از مراجعان به علل گوناگون مجبور از بسترى شدن در درمانگاهها گرديدند. همين گزارش حاكى است كهصد و سى و شش تن از حاجيان ايرانى بر اثر بيمارىهاى داخلى و تخصصى و سى و نه نفر ديگر بر اثر گرمازدگى بسترى شدند و تحت مراقبتهاى ويژه قرار گرتفند. چند تن از بيماران كه حال عمومى ايشان براى ادامه مناسك حج مناسب تشخيص داده نشد، به مكه مكرمه انتقال يافتند.
متأسفانه چند تن از زائران ايرانى به دليل كهولت سن و گرمازدگى درصحراى عرفات دار فانى را وداع گفتند. تعداد اين حاجيان هنوز مشخص نشده است. همچنين خبرهاى رسيده از وضع حمل چند بانوى باردار ايرانى ظرف امروز حكايت مىكند. اين خانمها به جهت مراقبتهاى ويژه و وضع حمل
طبيعى با آمبولانس به مكه مكرمه اعزام شدند.
بنابر گزارش روابط بينالملل، امروز سه گروه از شيعيان قطيف و امارات به محل استقرار چادرهاى بعثه آمده و با مسئولان ايرانى به گفتگو و تبادل نظر پرداختند.
امروز حاجيان سنّىِ ايرانى در ديدارى كه با زائران قزاقستان و تركمنستان داشتند، پيرامون مسائل جارى جهان اسلام گفتگو و تبادل نظر كردند. اين زائران- كه امسال براى نخستين بار به حج مشرف شده بودند- خاطره شيرين خود را از ارسال پيام تاريخى حضرت امام رحمه الله به گورباچف رئيس جمهور شوروى بيان داشتند و آن را دليل اصلى آزادى دينى خود دانستند.
گزارشهاى رسيده حاكى از آن است كه كاروانهاى اهلسنت ايران، پس از استقرار در چادرهاى خود، با ادامه مناسك واعمال حج در منى و مسجدالحرام توسط روحانيان اهلسنت آشنا شدند و پاسخ سئوالات فقهى خود را از ايشان شنيدند.
احياى اسماعيل فطرت، هجوم سنگين بر شيطان
ازصبح امروز، با طلوع آفتاب روز دهم ذىحجه، زائران ايرانى با عبور از «وادى مُحَسَّر»،صحراى مشعرالحرام را پشت سرگذارده و وارد منى شدند. امروز روز عيد قربان است و حاجيان پس از مرى جمره عقبى، قربانى و حَلْق، از لباسهاى احرام خارج خواهند شد. از نخستين ساعاتصبح امروز حاجيان ايرانى براى انجام اين مناسك راهى جمرات شدند. طبق گزارشهاى رسيده تعداد قابل توجهى از كاروانها فاصله بين عرفات و منى را در مدتى بيش از پانزده ساعت طى كردند و نزديك ظهر امروز با مشقت زياد توانستند با درك آخرين اضطرار مشعر، حج خود را كامل كنند. متأسفانه راهبندان ديشب و ترافيك غيرقابل تحمل عرفات به مشعر، چند كاروان ايرانى را از دركصحراى مشعر دا ظهر امروز بازداشت.
پيش از ظهر، قيمت گوسفندهاى قربانگاههاى منى با اينكه به نسبت سالهاى گذشته افزايش يافته بود، اما تا حدودى مناسب بود. بعد از ظهر امروز قيمتها كمى بالا رفت و گوسفندهاى موجود در قربانگاه به دليل سالم نبودن، حجاج ايرانى را دچال مشكل كرد. متأسفانه عدهاى از حجاج ايرانى كه نسبت به عمل قربانى توجيه نشده بودند با روى هم گذاشتن وجود خود يك شتر خريده و آن را قربانى كردند و يا عدهاى ديگر پول قربانى خود را بهصندوق قربانى عربستان واريز كردند. در عين حال كه اين عمل در بين حجاج به شكل استثنايى روى داد، ولى روحانيان كاروانها بايد با نظارت كامل و رسيدگى به اين موارد، حجاج را توجيه مىكردند.
ستاد گمشدگان در روز اول استقرار حاجيان در منى موفق شد حدود بيستهزار حاجى گمشده را تكتك به چادرهاى خود برساند. با توجه به اينكه اسمال حدود نيمى از زائران ايرانى بىسواد هستند و از دانستن اسامى مدير كاروان يا شماره گروه خود عاجزند، اين واحد با بهرهگيرى از كامپيوتر و مشخصات بيش ازصدهزار حاجى با مشخصات مدير كاروان و روحانى آن، توانسته است گمشدگان را با سرعت قابل توجهى به كاروان خود برساند. امسال با وجود بالون قرمزرنگ هوايى از ابتكارات خوبى بود كه توانست در هدايت گمشدگان مؤثر باشد. با اينكه پيش بينى مىشد مقامات سعودى نيسبت به اين بالون بزرگ در منى حساسيت به خرج دهند اما، بر عكس، واكنش مثبتى از خود نشان داده و از اين عمل براى هدايت حاجيان ايرانى استقبال كردند.
توقف زائران خانه خدا فردا و پسفردا نيز در منى ادامه خواهد داشت و پس از آن رفتهرفته به سوى مكه مكرمه حركت خواهد كرد.
امروز طى برنامههاى عمومى بعثه مقام معظم رهبرى، آقاى خزعلى سخنانى را در فلسفه حج و روز عيد قربان ايراد كرد. وى ضمن تبريك گفتن
عيد به حاضران، به مراسم خوب عرفات و بزرگى اين روز اشاره كرد و گفت:
«هيچ وقت نشده بود كه شيعه و سنى يكجا به اول ذىحجه شهادت بدهند. ولى امسال از هشت ماه قبل گفته بودند كه روز عرفات جمعه خواهد بود. اين بشارت را داده بودند.»
آقاى خزعلى علت موفقيت حج امسال بويژه در برگزارى مراسم برائت از مشركان را تكيه به خداوند و يارى جستن از ذات بارىتعالى برشمرد و سخنان خود را با ياد حضرت امام رحمه الله و دعا براى پايدارى رهبر به پايان برد.
يك گروه از شيعيان عربستان امروز در منى با مقامات روحانى بعثه مقام معظم رهبرى ديدار كردند. اين گروه سئوالات فقهى خود را با شوراى استفتاى بعثه در ميان گذاشتند كه متقابلًا پاسخهاى مربوط به آنها داده شد.
ديدار حجاج كشورهاى ديگر در منى با زائران ايرانى همچون مدينه و مكه ادامه دارد. يكى از پاكستانىهاى مقيم مدينه كه بدون اجازه مقامات سعودى براى اعمال حج به مكه آمده بود، امروز در گفتگو با يكى از زائران ايرانى در مورد عمل «تقصير» از او سئوالاتى مىكند و نسبت به محدوديت موجود در كشور عربستان براى اتباع خارجى گلايه مىنمايد. همچنين دو نفر از مسلمانان فلسطينى در ملاقات با يكى از حاجيان ايرانى در منى اظهار داشتند كه تاريخ دقيق مراسم برائت را نمىدانستهاند و به همين دليل توانستهاند در مراسم شركت كنند.
امروز عدهاى از زائران ايرانى به دلايل گوناگون پول قربانى خود را گم كردند كه با مراجعه به ستاد حج مبلغ مورد نظر خود را براى قربانى دريافت داشتند.
امروز 1176 ريال سعودى توسط مسئول كاروان 30176 پيدا شد و تحويل واحد اشياء گمشده گرديد. اين پول متعلق به يكى از حاجيان اهل امارات عربى متحده بود. غير از اين، هشت مورد ديگر نقدينگىِ پيدا شده به وسيله حجاج ايرانى تحول واحد اشياءِ گمشده گرديد.
ستاد حج امروز در منى مستقر شد و واحدهاى مختلف آن در سيزده بخش مجزا كار خود را شروع كردند.
امروز دو تن مصرى با مراجعه به حاجيان ايرانى خود را برادران خالداسلامبولى معرفى كردند. مسلمانان مصرى پس از آشنايى با ايرانيان به محلى كه بتواند نيازهاى آنان را برطرف كند معرفى شدند و كتاب، فيلم ويدئو و نهجالبلاغه دريافت داشتند.
بيتوته در خيام رياضت
حاجيان ايرانى در اقامت روز دوم خود در منى ادامه مناسك حج را امروز دنبال كردند و براى رمى ستونهاى سنگى سيطان در جمرات راهى اين ناحيه شدند. مسير رفت و برگشت زائران به جمرات و محل استقرار چادرهايشان بسيار شلوغ و پر رفت و آمد است. متأسفانه با وجود اين ازدحام، مأموران سعودى اتوبوسها و اتومبيلهاى حجاج محلى را نيز از اين مسير نه چندان پهن به حركت وا مىدارند و موجب ازدحام بيشتر و رنج و عذاب حاجيان كشورهاى اسلامى مىشوند. زبالههاى انباشته شده در اين مسير را نيز بايد مضيقه زائران در حركت خود به سوى جمرات، اضافه كرد. تپههاى متعفن زبالهها كه در زير تابش شديد آفتاب فضاى اين ناحيه را آلوده كردهاند، از ناتوانى مأموران سعودى در پذيرايى از حجاج كشورهاى اسلامى در ناحيه منى
خبر مىدهند.
امروز قيمت گوسفند در قربانگاهها به شدت ترقى كرد و به مرد هشتصد ريال سعودى رسيد. بالا رفتن ناگهانى قيمت قربانى به همراه سالم نبودن گوسفندها مشكلاتى را براى حجاج فراهم كرد كه بعد از ظهر امروز تا حدى بطرف شد.
امروز حاجيان ايرانى پيام حضرت آيةاللَّه خامنهاى به مناسبت مراسم عبادى- سياسى حج در سال جارى را از بين زائران ديگر كشورهاى اسلامى توزيع كردند. مأموران سعودى به دلايل نامعلومى حاجيانى را كه اين پيام را حمل مىكنند تفتيش و بازجويى مىكنند. امروز يكى از روحانيان كويتى كه پيام آيةاللَّه خامنهاى را به زبان عربى دريافت داشته بود، توسط مأموران سعودى- كه لباس شخصى به تن داشتند- دستگير شد و ساعاتى را در بازداشت و بازجويى بسر برد. از سوى ديگر، گزارشهاى رسيده حاكى از آن است كه برخى از مأموران سعودى پيام رهبر انقلاب و ولىّامر مسلمين را جمعآورى رده و با ايجاد رعب و وحشت، حاجيان كشورهاى ديگر را از نگهدارى آن برحذر مى دارند.
وزير امور خارجه جمهورى اسلامى ايران، كه در عربستان بسر مىبرد، امروز براى دومين بار با شاهفهد ديدار و گفتگو كرد. آقاى ولايتى در اين ديدار با اشاره به وضعيت نامطلوب قبرستان بقيع از پادشاه عربستان خواست كه در جهت تغيير شرايط فعلى اين قبرستان به عنوان زيارتگاه شيفتگان خاندان عصمت و طهارت اقدام شايسته به عمل آيد. فهد نيز ضمن استقبال از پيشنهاد وزير امور خارجه ايران، قول مساعد داد تا نسبت به اين مهم رسيدگى كند و وضعيت آتى به گونهاى كه متناسب با شأن ائمه والا مقام
مسلمين باشد، تغيير يابد. همچنين پادشاه عربستان بار ديگر بر اهميتى كه كشورش براى گسترش روابط با جمهورى اسلامى ايران قائل است، تأكيد كرد.
جمعى از جوانان انقلابى شهر احسائ در منطقه شرق عربستان، در ديدار با يكى از خبرنگاران ايرانى از اينكه پس از سه سال برادران و خواهران ايرانى در مناسك حج حضور يافتهاند، ابراز خوشحالى كردند. به گفته خبرنگار ايرانى، اين جوانان كه معلم دبيرستان و دانشجو بودند، در اين ملاقات- كه در مسجد خيف واقع در منى صورت گرفت- اظهار داشتند كه آنان و بسيارى ديگر از جوانان منطقهشان به دليل اينكه زائران ايران طى سه سال اخير از آمدن به زيارت خانه خدا محروم بودند، از بجا آوردن مناسك حج در اين مدت خوددارى كردهاند؛ ولى هنگامى كه آمدن زوار ايرانى قطعى گرديد، آنان مصمم به زيارت بيتاللَّه الحرام شدهاند. اين جوانان همچنين ضمن ابراز علاقه شديد خود به انقلاب اسلامى، از آيةاللَّه خامنهاى به عنوان ولىّامر مسلمين ياد كردند و خواستار تقويتصداى عربى جمهورى اسلامى ايران شدند.
امروز يك كارگر بنگلادشى كه حدود شش سال است در كشور سعودى بسر مىبرد، در گفتگو با يكى از حاجيان ايرانى اظهار داشت كه مسلمانان خارجىِ مقيم عربستان هر پنج سال يكبار، اجازه بجا آوردن اعمال حج را دارند. يكى از كارگران اهل يمن نيز طى صحبت با ايرانيان گفت كه پيش از اين حدود دو ميليون يمنى در عربستان كار مىكردند كه يك ميليون از اين عده به علت نداشتن كفيل و به خاطر جنگ خليج فارس از عربستان اخراج
شدند. اين كارگر يمنى كه خود را طرفدار مواضع جمهورى اسلامى در منطقه مىخواند از عملكرد مقامات سعودى نسبت به اتباع خارجى شكايت كرد و نسبت به لقب شاه فهد- يعنى خادمالحرمين- ابراز ترديد نمود.
كهولت سن و دورى راه جمرات شايد اصلىترين علت گمشدن زائران ايرانى در منى باشد. امروز نيز- بنابر آمار ستاد حج- 3546 تن از زائران در منى گم شدند كه توسط امدادگران اين ستاد به محل استقرار چادرهاى خود هدايت گرديدند.
بنابر گزارش رسيده تاكنون 5351 زائر ايرانى به مراكز درمانى جمهورى اسلامى ايران در منى مراجعه كرده و تحت درمان قرار گرفتهاند. طى اين روزهاصد و هشتاد و شش زائر ايرانى نيز تحت مراقبتهاى ويژه قرار گرفتند. همچنين چهل و هفت زائر خانه خدا كه گرمازده شده بودند بسترى شدند.
امروز يك جوان ايرانى از كاروان 17502 در منى از يك دكل نگهبانى جهت عكسبردارى بالا رفته و اقدام به گرفتن عكس كرد. مأموران پليس سعودى با ديدن اينصحنه با بيسيم به خودروهاى گشت و شناسايى اطلاع دادند و آنان را براى حاضر شدن در محل فراخواندند. با اين حال، پليس گشت پس از دستگيرى اين جوان كنجكاو ايرانى اظهار مىدارد كه ايرانيان ميهمان ما هستند و نبايد آنها را اذيت كرد. جوان ايرانى آزاد و به چادر خود در منى هدايت مىشود.
ترافيك و بازنشستگى مأموران سعودى!
امروز براى بيشتر زائران ايرانى، آخرين روز اقامت در منى محسوب مىشود. زائرانى كه مناسك حج خود را به طور طبيعى پشت سر گذاشتهاند، با درك ظهر شرعى از منى خارج مىشوند و اينجا را به سوى مكه ترك مىكنند. بسيارى از كاروانها با برنامهريزى قبلى پس از رمى جمرات، در انتظار اذان ظهر نشستند تا از همين محل به طرف مكه حركت كنند. با رسيدن ظهر، اعضاى كاروانها با اتوبوس يا پاى پياده راه مكه را در پيش گرفتند. براى ورود به مكه، حاجيان از تونل تعبيه شده بين مكه و منى سود جستند و بدون برخورد با ترافيك به سوى واحدهاى مسكونى خود حركت كردند. اين سهولت در بعد از ظهر امروز و شب هنگام از بين رفت كه متأسفانه به دليل اجرا نشدن تدابيل ترافيكى بوده است. برخى از زائران ايرانى با استفاده از وقتهاى مجاز
براى خروج از منى، ظرف ديشب و پريشب به مكه رفتند و حج تمتع خود را با مناسكى كه مىبايستى در مسجد الحرام انجام مىگرفت، به پايان بردند. شمار قابل توجهى از حاجيان نيز با كامل كردن مناسك خود طى امشب و روزهاى آينده بدين امر اقدام خواهند كرد.
در منى و عرفات مجموعاً سيزده تن از زائران ايرانى دارفانى را وداع گفتند.
به دنبال طرح مسائل تفرقهانگيز توسط يكى از مداحان- كه هنگام قرائت دعاى عرفه در چادرهاى بعثه مطرح شده بود- عدهاى از حجاج نسبت به اين عمل به شدت اعتراض كردند و آن را خلاف مشى وحدتطلبانه حضرت امام خمينى رحمه الله دانستند. اين گروه از حاجيان اظهار داشتند كه چرا هنگام خواندن دعا و در اوج حالات روحانىِ مردم، حرفهايى به ميان آمد كه تنها ثمره آن پاشيدن بذر كينه و نفاق ميان برادران شيعه و سنى است؟ حايجان گفتند كه انتظار ما از مسئولان مراسم اين است كه نگذارند با انجام اين قبل اعمال از سوى افرادى كه قدرت تميز مصالح اسلام و انقلاب را ندارند، زحمات بنيانگذار انقلاب و رهبر انقلاب حضرت آيةاللَّه خامنهاى برباد رود.
فعاليت نيروهاى امداد گمشدگگان امروز نيز همچنان ادامه داشت. بنابر گزارش ستاد حج شمار حاجيانى كه امروز محل استقرار چادرهاى خود در منى را گم كردند به نسبت دو روز گذشته بسيار كم بود. با اين حال، امروز در منى 3546 تن از زائران گمشده ايرانى توسط نيروهاى ستاد امداد به چادرهاى خود هدايت شدند.
امروز تنى چند از خبرنگاران راديوتلويزيون عربستان، در محل ستاد حج با مسئولان اين ستاد در مورد بالون بزرگ و قرمز رنگ اسلامى ايلان كه به عنوان بهترين نشانه براى راهنمايى حجاج به گار گرفته شده بود، به مصاحبه نشستند و فيلم و عكس تهيه كردند.
بنابر گزارش هيأت پزشكى عدهاى از زائران ايرانى كه در منى دچار گرمازدگى و بيمارىهاى سخت ديگر شنند با انتقال به مكه در بيمارستانهاى اين شهر بسترى گرديدند. تاكنون بيست و سه تن از زائران در اين بيمارستانها بسترى شدهاند.
به گفته يكى از مأموران پليس سعودى علت ترافيك سنگين عرفات به مشعر بانشسته شدن نيروهاى با تجربه پليس و به كار گماردن افراد جوا و تازهكار بوده است. ضمناً هر سال دوهزار پليس براى برقرار نظم و هدايت ترافيك به عرفات و مشعر اعزام مىشدند و هر يك حق مأموريتى معادل ششهزار ريال سعودى دريافت مىداشتند. در سال جارى از تعداد پليسهاى اعزامى كاسته شده و حق مأموريت آنها نيز لغو گرديده است.
بنابر گزارشهاى رسيده تعداد چادرهاى درنظر گرفته شده در منى براى حاجيان ايرانى كم بود و تنگى جا در اكثر كاروانها به چشم مىخورد.
همچنين استفاده از پنكه به نسبت متساوى در همه چادرها وجود نداشت بلكه برخى از چادرها با وفور و برخى با كمبود و يا خرابى آنها مواجه بودند.
با اينكه امكانات دستشويى و توالت در منى باصحراى عرفات قابل مقايسه نيست، با اين حال،صف طولانى حاجيان براى استحمام و رفع دگير نيازها چشمگير بود. البته اين كاستىها در مقايسه با حاجيان كشورهاى ديگر كه زير سقف آسمان و روى زمين روزهاى منى را مىگذرانند، جزءِ امكانات بسيار خوب به شمار مىآمدند.
امروز يك حاجى اهل سومالى يك پيرمرد ايرانى گمشده در منى را به دوش گرفت و پس از چند كيلومتر پياده روى، او را به ستاد امداد گمشدگان رساند حاجى اهل سومالى پس از انجام اين كار خير اظهار داشت كه اين پيرمرد را به جاى امام خمينى بر كول گرفت.
هنوز تا هميشه: مرگ بر استكبار
امروز حجةالاسلام رىشهرى در ديدارى كه با اعضاى بعثه و ستاد داشت، ضمن تقدير از زحمات و تلاشهاى همه حاضران، گفت:
«با فضل و عنايت خداوند موفق شديم مناسك حج و مراسم مختلفى كه موظف بوديم، انجام دهيم؛ خصوصاً مراسم پرشكوه برائت را آن گونه كه در شأن نظام اسلامى و انقلاب اسلامى بود برگزار كرديم ....
يكى از برادران عزيزى كه قبل از حج به تناسبى مسئوليتى داشته طى مشورتى گفت: من فكر نمىكنم بشود كارى انجام داد مگر آنكه معجزهاىصورت گيرد. و اين معجزه خدا بود.»
سرپرست حجاج ايرانى خطاب به حاضران گفت:
«قدر اين لطف و عنايت را بدانيد. سعى كنيم اين تلاشهاى
خالصانهاى را كه انجام گرفته به آسانى از دست ندهيم، خصوصاً اگر هواى نفس و وساوس شيطانى در قالب احساس تكليف شرعى بخواهد به سراغمان بيايد. همانطور كه پيش از اين گفتهام سياست ما اين بود كه حج بايد مظهر وحدت جامعه اسلامى ما باشد. از همه نيروهايى كه به ولايت فقيه و انقلاب اسلامى اعتقاد دارند بايد استفاده شود، بدون توجه به خط سياسى و سليقههاى سياسى. وقتى اين سياست را نزد رهبر انقلاب عرض كردم، ايشان هم چنين نظرى داشتند. تا آنجا كه من اطلاع دارم الفت و برادرى قابل توجهى بين برادران عزيز حاكم بوده است. بياييم و در كنار خانه خدا و قبر رسول اللَّهصلى الله عليه و آله با خدا و رسول او پيمان ببنديم كه از اين به بعد كارى كه موجب از بين رفتن اينصميميت بشود نكنيم.»
«سعى كرديم از همه عزيزان و ميهمانان عزيز روحانى استفاده شود. ممكن است تشخيص بدهيم كه فلانكس براى كارى مناسبتر است و كارآيى بيشترى دارد. اين تشخيص چه بساصد درصد منطبق بر واقع نباشد. به هر حال، اين دليل بر بىمهرى نسبت به برادران ديگر نيست.صادقانه عرض مىكنم كه جزصلاحيتهاى واقعى افراد طبق تشخيص خودم كه موظف بودم به آن عمل كنم هيچ نظر ديگرى نداشتم.»
آقاى رىشهرى با تأكيد بر اين مسئله كه آنچه انجام گرفت محصول كار همه نيروها بود، گفت:
«بعثه و ستاد هر دو در اين موفقيت شريك هستند. البته اين بدان معنى نيست كه ما توانستهايم تمام توانايىهاى خودمان را به كار گيريم. ما بايد ضعفهاى كار خودمان را پيدا كنيم و درصدد رفع آنها باشيم.
با برنامهريزى، ضعفهاى موجود بايد به حداقل خود برسد .... من از افرادصاحبنظر مصرّانه خواهانم انتقادهايى را كه دارند به بعثه يا ستاد و يا به هر واحدى كه مشغول كار هستند بدهند و يا كتباً براى من بنويسند. بنده نهتنها از انتقاد ناراحت نمىشوم بلكه خوشحال خواهم شد كه نقطههاى ضعف در دل كسى پنهان نماند .... نكته ديگر اينكه در سفرها به طور طبيعى انسانها با نقاط ضعف و
قوت يكديگر آشنا مىشوند و رفقا و هماطاقىها آشنايى بيشترى نسبت به هم پيدا مىكنند. نقل ضعف دوستان پس از سفر گناه بسيار بزرگى است. برادارن پس از بازگشت مواظب آنچه كه از دوستانشان مىگويند باشند.»
آقاى رىشهرى در پايان اين ديدار، توجه حاضران را به روزهاى اندك باقيمانده از اين سفر الهى جلب كرد و يادآور شد:
«غنيمت بشماريد اين ساعات آخر را. شايد ديگر چنين لحظههايى نصيب شما نشود. اگر مىبينيد همانطور كه آمدهايد در حال برگشتن هستيد و هيچ تغيير در شما بوجود نيامده، بدانيد كه مشكلى در كارتان بوده است. در اين روزها مثل ناتوانها و عاجزان با خدا بگوييد كه تو دعوتم كردى و وسايل سفرم را فراهم نمودى، تو مرا به كنار قبر حضرت رسول آوردى، تو مرا به منى و عرفات بردى، تقصير از من است، كوتاهى از من است. اين ذكرها را بگوييد، شايد در اين روزهاى آخر رحمت خداوند شامل حالمان شود و ما را با دست خالى از خانه خودش به خانه خودمان نفرستد.»
آقاى رىشهرى در اين ديدار، ضمن تأيد بر باشكوه بودن مراسم برائت از مشركان، به حاضران گفت:
«اين لطف خداوند بود كه توانستيم در اين شرايط كه سختتر از گذشته است، عليه آمريكا كه در عربستان حضور دارد، همان شعارها و حتى تندتر از آن را بدهيم. عنايت حضرت حق اجازه نمىدهد كه در اولين مراسم بعد از رحلت امام رحمه الله و رهبرى حضرت آيةاللَّه خامنهاى شرايطى پيش بيايد كه آبروز نظام ما برود.
خداوند اين آبرو را نهتنها در ايران بلكه در سراسر جهان حفظ مىكند.»
ايشان در بخش ديگرى از سخنان خود اظهار داشت:
«ما مىخواهيم با همه افراد و همه علما و بزرگان، با هر سليقه سياسى
كه دارند، براساس علاقه به انقلاب و امام و پذيرفتن رهبرى همكارى كنيم كه در خدمتشان باشيم. اين سياست را خدمت رهبر معظم عرض كردم و ايشان هم تأييد كردند. حركت ما نبايد طورى باشد كه دودستگى بين مردم ايجاد شود، كه امام به شدت از آن بيم داشتند و در جلسهاى به مسئولان بالاى كشور فرموده بودند اگر شما با هم باشيد من خوفى ندارم.»
آقاى رىشهرى در پايان اظهارات خود اضافه كرد:
«اميدوارم با تجربهاى كه به دست آوردهايم خداوند ما را مكلف كند و در آينده هم در خدمت حجاج باشيم و بتوانيم از هر تجربهاى كه كسب شده بهتر استفاده كنيم.»
امروز آقاى ابراهيم گلعلى به بعثه مقام معظم رهبرى مراجعه و با آيةاللَّه مصباح يزدى ديدار نمود. وى توضيحاتى درباره وضع مسلمانان و بويژه موقعيت شيعيان در شر لاهه- از شهرهاى هلند- ارائه كرد. آقاى گلعلى براى برپايى هرچه باشكوهتر مراسم عزادارى در ماه محرم كه هر ساله در مسجد رُتردام برگزار مىشود، تقاضاى مبلّغ كرد و در مورد فعاليتهاى جارى اين مسجد توضيحاتى داد.
گفتنى است كه هماكنون پانصد خانوار شيعه كه بيشترشان از تركها هستند، در كشور هلند ساكناند.
آقاى عزالدين سيهوبى از روزنامهنگاران بنام الجزاير، امروز با آقايان امينى و تسخيرى در محل بعثه ديدار كرد. گفتگوى اين ديدار پيرامون حركت اسلامى الجزاير، جنگ ايران و عراق، تجاوزصدام به كويت و ايران و حقانيت جمهورى اسلامى بود. آقاى سيهوبى از ارتحال حضرت امام رحمه الله
اظهار تأسف كرد و ايشان را ستود. عزالدين سيهوبى سردبير روزنامه «الشعب» ارگان حزب آزادى بخش الجزاير واز نويسندگان نامى اين كشور است.
دكتر احمد پورنجاتى، معاون سرپرست حجاج ايرانى در بعثه آيةاللَّه خامنهاى در يك مصاحبه اختصاصى با خبرنگار «فيگارو» شركت كرد و به پرسشهاى وى پاسخ داد. دكتر پورنجاتى در پاسخ به اين پرسش كه حضور زائران ايرانى در مكه پس از سه سال چه مفهومى دارد، اظهار داشت:
«با توجه به اهميت مسئله برائت از مشركان به عنوان يك فريضه دينى، از اينكه توانستيم اين وظيفه ضرورى در حج را انجام دهيم، خوشحاليم و خوشبختانه بعد از سه سال دولت ميزبان رسماً اين ديدگاه فقهى ما را پذيرفت.»
دكتر پورنجاتى با اشاره به اينكه مذاكرات ميان دو كشور طى دو سال گذشته ادامه داشته است، در پاسخ به اين پرسش كه آيا بحران خليج فارس در تحقق خواستههاى شما مؤثر بوده است، گفت:
«عوامل مختلفى در اين رابطه مؤثر بوده است. موقعيت با ثبات و مناسب حمهورى اسلامى ايران در سطح بيناملللى، معادلات جديد در روابط بين كشورهاى عربى منطقه بويژه مسئله عراق، فروپاشى بلوك شرق و حضور آمريكا در منطقه، شرايط را به نحوى ايجاد كرد كه باعث گستردهتر شدن همكارىهاى منطقهاى كشورهاى حوزه خليج فارس شد.»
معاون سرپرست حجاج ايرانى در ارتباط با حضور آمريكا در منطقه اظهار داشت:
«احساس ما نسبت به آمريكا همان احساسى است كه نسبت به
جمرات داريم. به فرموده اماممان آمريكا را شيطان بزرگ مىدانيم و رمى جمرات، نمونه از از مبارزه با شيطان است.»
محمد عبدالوهابصديقى از جمله ميهمانانى است كه امسال از سوى بعثه ولىّفقيه براى شركت در چهارمين سمينار بينالمللى حج دعوت شده است. وى پاكستانىالاصل، حنفى مذهب و مقيم كشور انگلستان است. امروز براى گفتگويى به ديدار آقاىصديقى رفتيم و او با رويى گشاده پرسشها را به زبان عربى پاسخ داد:
پرسيديم: به نظر مىرسد آنچه كه دشمن به دست آورده نتيجه تفرقه ما بوده است. همچنين هر آنچه كه ما از دست دادهايم باز از نتايج همين جدايى است. به نظر شما چطور مىتوان اين نهرهاى منشعب شده را به بستر يك رود پرخروش هدايت كرد؟
و او گفت: «دشمنان ما از قرنها پيش براى جدايى دين از سياست تلاش كرده و متأسفانه در بسيارى از مقاطع موفق هم شدهاند، كه ما امروز آثار سوء آن را مىبينيم. من خوشحالم كه كشور شما كوشش مىكند براى به وحدت رساندن مسلمانان يك راهنما باشد. شناسايى و يافتن راههاى اين وحدت بسيار مهم است.
به هر حال ما بايد عمل كنيم. حرف بدون عمل، آن هم در مورد اتحاد و وحدت مسلمانان، بىفايده است. به نظر من قدم اول براى اتحاد عملى مسلمانان، حمايت و تقويت نظام جمهورى اسلامى ايران است. حفظ نظام كشور شما براى همه مسلمانان واجب است. اگر ما توانستيم يك پايگاه قوى مثل ايران داشته باشيم، آن وقت مىتوانيم با علما و مسلمانان ساير كشورها رابطه برقرار گنيم. اين ارتباط مىتواند سياسى- فرهنگى و حتى اقتصادى باشد. جمهورى اسلامى ايران بايد در اين زمينهها بيشتر قدرت خود را به جهان نشان دهد، چرا كه قدرت ايران مايه دلگرمى مسلمانان جهان است. گام
بعدىِ اتحاد مسلمانها اين است كه ما امروز در مدارس به كودكان خود درس وحدت و همبستگى بدهيم.
اصلًا وحدت عالم اسلامى خودش موضوع مستقلى است كه مىتواند يكى از مادههاى درسى مسلمانان در سيستم آموزشى باشد. ما بايد به كودكان خود بياموزيم كه يك دشمن واحد داريم؛ بايد به كودكان خود بگوييم كه ما وابسته به اسلام هستيم و استعمار از هم جدامان كرده است. بايد به آنها بگوييم كه فريب قدرت دشمن را نخورند.»
آقاىصديقى در ادامه پاسخ خود گفت:
«اين توصيهها بايد با زبان و قلم رساترى در حج بيان شود. اين روزها مسلمانان از گوشه و كنار جهان به دامن خدا پناه آوردهاند. بايد اين مسائل به گوش آنها رسانده شود. مسلئه اعلام برائت، از اصول بسيار مهمى است كه توسط كشور شما در مراسم حج انجام مىشود كه خود وسيلهاى است براى رساندن پيام جهانىِ اسلام به تمامىِ مسلمانان. بايد دامنه اين مراسم به ساير كشورهاى مسلمان هم كشيده شود تا نسبت به اصول مهم حج آگاهى پيدا كنند. من اميدوارم خداوند مسلمانان را پيروز كند.»
آقاى محمد عبدالوهابصديقى هماكنون رئيس جماعت و مرشد روحانى سلسله نقشبندى در اروپا است. وى سمت استادىِ جامعه علم اسلامىِ پنجاب را نيز به عهده داشته ولى در حال حضار در جامعه اسلامىِ «كانتربرى» انگليس تدريس مىكند.
طى ده روز گذشته، با افزايش زائران بيتاللَّه الحرام، بازارهاى مكه رونق بيشترى پيدا كرد و قيمتها كم و بيش بالا رفت. در اولين روزهاى شروع پروازهاى حجاج ايرانى به عربستان، بازارهاى شهر مكه خلوت بود وصاحبان فروشگاهها غالباً سرگرم تنظيم قفسههاى داخل مغازهها بودند. روز
18/ 3/ 70 جهت برآورد قيمتها با چند فروشنده گفتگو شد. خبرنگار خبرنامه «زائر» كه براى تهيه اين گزارش به بازار مكه رفته بود مىنويسد: يكى از فروشندگان اظهار داشت كه ايرانىها تاكنون فقط قيمت كالاها را مىپرسند، ولى از خريد خبرى نيست. در اين روز پارهاى از كالاها به قيمت زير در بازار مكه عرصه مىشد: تلويزيون سونى 14 اينج ژاپنى 850 تا 900 ريال، جارو برقى ناسيونال 450 تا 500 ريال، راديوضبط سونىِ دوبانده و دوكاسته بزرگ 600 تا 650 ريال، ماشين لباسشويى مدل 3350 توشيبا 800 تا 880 ريال.
اخيراً به دنبال افزايش شمار زائران در مكه قيمتها 15 تا 25 درصد بالا رفته است. گزارشگر «زائر» طى گفتگويى با چند تن از زائران ايرانى كه كالاهاى برقى خريدارى كردهاند مىنويسد: اين دسته از زائران مىگويند كه قيمتها تفاوت زيادى با قيمتهاى كشورمان ندارد. در بسيارى از موارد با برآورد قيمتى كه از بازارهاى ايران وجود دارد، حتى قيمت برخى از كالاها گرانتر از ايران نيز هست. يكى از زائران كه به تازگى از جزيره كيش ديدن كرده مىگويد كه قيمتها به طور كلى 20 درصد گرانتر از بازار كيش است.
يكى ديگر از زائران كه از استان فارس مشرف شده و يك دستگاه تلويزيون و مقدار اسباببازى خريدارى كرده بود اظهار داشت كه من نمىدانم چرا مردم اينقدر حرص مىزنند. همه چيز گران است، ولى خريدهاى آنچنانى هنوز هم ادامه دارد. او گفت كه اين خريدها را براى يكى از اعضاط كاروان كردهام كه شخصى است سالخورده. يكى ديگر از زائران كه از شهرستان زابل به خانه خدا آمده و سه دستگاه تلويزيون خريدارى كرده است مىگويد:
«قيمتها خيلى گران است، اما چون قبلًا از ايران به من پول داده و سفارش كردهاند كه خريد كنم خريد كردهام، وگرنه قدرت تهيه كالاهاى مورد نيازم را ندارم.»
در ادامه اين گزارش آمده است:صاحب يك مغازه دوربين فروشى كه مىگفت نمايندگى دوربينهاى «ياشيكا» و چند كمپانى ديگر را دارد، در پاسخ به اين سئوال كه وضع خريد حاجىها چطور است، گفت كه حجاج ديگر كشورها به ندرت خريد مىكنند، ولى از حجاج ايرانى نعمت و بركت مىريزد.
اين مغازهدار در جواب اين سئوال كه چرا قيمتها اينقدر گران است، اظهار داشت: چون نرخ ارز تفاوت كرده است. قبلًا هر هزار يِنِ ژاپن ده ريال بود ولى الآن هر هزار يِنْ بيست و هفت ريال است.صاحب فروشگاهى كه لوازمصوتى و تصويرى عرضه مىكند به پرسش ما كه حجاج ايرانى امسال چگونه خريد مىكنند، اين گونه پاسخ داد:
«ماشاء اللَّه ما هيچ مشكلى با آنها نداريم. فروشهايمان خيلى خوب است. خوشحاليم كه ايرانيان توانستند امسال به حج بيايند. در سه سال گذشته ما داشتيم نابود مىشديم.»
به هر حال، زائرانى كه به قصد تجارت، بيشتر وقت خود را در مراكز عرضه كالا و بازار مكه سپرى مىكنند، غير از اينكه به لحاظ اقتصادى سودى عايد آنها نخواهد شد، چه بسا با بسر رسيدن زمان اين سفر الهى، جز حسرت و اندوه بر روزهاى از دست رفته چيز ديگرى با خود به ايران نبرند.
همزمان با آغاز سفر بخشى از حجاج به مدينه، عمليات انتقال زائران ايرانى از طريق جده به چهار فرودگاه كشورمان از امروز آغاز مىشود. يك مقام مسئول در بعثه مقام معظم رهبرى ضمن اعلام اين خبر افزود:
اولين گروههاى زائران ايرانى از امروز به جده و از فرودگاه جده به وسيله هواپيماهاى جمهورى اسلامى ايران به شهرهاى تهران، مشهد، تبريز و شيراز انتقال خواهد يافت.
بنابراين گزارش، روزانه پنجهزار و پانصد زائر ايرانى با حداقل هجده پرواز از فرودگاه جده به ميهن اسلامى باز مىگردند. گفته مىشود عمليات انتقال زائران مدينه قبل، از مكه به جده، تا 14 تيرماه ادامه خواهد يافت.
همزمان با انتقال حاجيان ايرانى به جده، آن دسته از زائرانى كه مدينه بعد هستند، از امروز حركت كاروانهايشان به سوى مدينه منوره آغاز خواهد شد.
طى يازده روز شصت و ششهزار زائر ايرانى براى زيارت مسجدالنبى و قبور
ائمه اطهار عليهم السلام در بقيع به مدينه منتقل خواهند شد.
امروز دكتر ولايتى وزير امور خارجه پس از ترك عربستان وارد تهران شد. اين خبر كه از سوى روزنامه «البلاد» اعلام شده حاكى است كه وزير امور خارجه ايران در رأس يك هيأت سياسى كه براى انجام مناسك حج به عربستان سفر كرده بود با بدرقه رسمى، جده را به سوى تهران ترك كرد.
متأسفانه يكى از مصدومان سانحه دلخراش رانندگى در مدينه به مكه، امروز به ديار باقى شتافت. آقاى جمالى نسب كه پس از تصادف در حالت اغما بسر مىبرد، پس از سيزده روز، امروز در بيمارستان النور در مكه مكرمه دارفانى را وداع گفت. جمالى نسب ششمين قربانى اين حادثه بود.
تفرقه و تشتت: مشكل اصلى مسلمانان، كعبه مركز تنزيل و تصعيد و كانون جذب و انجذاب
در ادامه ديدارهاى عمومى سرپرست حجاج ايرانى، امشب عده ديگرى از زائران براى ديدار با ايشان به محل بعثه آمدند.
در اين مراسم آقاى فخرالدين حجازى نماينده مجلس شوراى اسلامى سخنرانى كرد و با خواندن سوره «تين» خطاب به حاجيان گفت:
«كار پيامبران گشودن دريچهاى از عالم معنى به عالم مادى انسان بود تا از اين طريق انسان بتواند نَفَس بكشد و نورى از ملكوت بر جان و دلش بتابد. خداوند مكرمت فرمود و دروازهاى از جهان معنا را بر خاكدان زمين گشود. اين دروازه كعبه است. كعبه مقدسترين جاى هستى است، چرا كه در كعبه در محاذات بيتالمعمور واقع شده است. در امتداد بام كعبه در آسمانها به بيتالمعمور مىرسيم كه خداوند به آن سوگند ياد كرده است. به دور
بيتالمعمور فرشتگان طواف مىكنند و آنجا جايى است كه در سايه عرش خدا قرار گرفته است. يك حاجى وقتى كعبه را طواف مىكند در واقع عرش خدا را طواف مىكند. بيتالمعمور قلب پيامبر است، پس حاجى با طواف كعبه قلب پيامبر را طواف مىكند.»
آقاى حجازى با اظهار اين مطلب كه كعبه تنها يك خانه سنگى نيست، گفت:
«كعبه مقدس مركز تنزيل و تصعيد است، كانون جذب و انجذاب است و شور و اشتياق. مركز تسعيد است يعنى آنچه تلاش عمل براى خدا انجام مىگيرد از طريق كعبه بالا مىرود. نماز شما از طريق كعبه بالا مىرود. پس كعبه مركزيت جذب ايمان و عملصالح است براى اوج دادن به ملكوت. اينكعبه از آسمان هم به زمين فيض مىرساند، تنزيل دارد. قرآن بزرگترين مجموعه هدايت از راه كعبه و از طريق بيتالمعمور در معرض فكر و جان انسان قرار داده شده است. كعبه عنايت را از آسمان مىگيرد و به ما مىدهد و از ما عمل را مىگيرد و به آسمان مىبرد. به همين دليل هيچ عبادتى مورد پذيرش نيست مگر وجه تو به سوى كعبه باشد.»
آقاى حجازى در ادامه سخنان خود به خرات بزرگى كه كعبه مقدس را تهديد مىكند اشاره كرد و گفت:
«ابليس زنده است رمى جمرات، رمىِ يك ستون مرده سنگى نيست. رمى يعنى مبارزه دائمى با شيطان.
حاجيان بايد بدانند كه امروز يكى از حساسترين روزهاى تاريخ اسلام در حال سپرى شدن است. دشمن به اسلام دندان نشان مىدهد و چنگال خونين خود را به حلقوم مسلمين فرو كرده است. او مىخواهد كعبه نباشد، خدا نباشد، انسان «احسن تقويم» نباشد. يهود دشمن بزرگ ما است و حامى او شيطان بزرگ است.
امروز همه كفر در برابر همه اسلام قرار گرفته و با سقوط شرق و مكتب ماركسيسم، شرق و غرب متحد و دشمن مسلمين شدهاند. ما ساكت نخواهيم نشست و امام در اين راه به حج حيات بخشيده تا نسبت به دشمنان برائت بجوييم. ما در اين راه چهارصد حاجى شهيد دادهايم تا دشمنان بفهمند اين ملت نفرت خودش را نسبت به
ابليس روزگار فراموش نمىكند.»
آقاى حجازى در پايان اين مراسم، فريب برخى از كشورهاى عربى را در سازش با يهود يادآور شد و اظهار داشت:
«قرآن مىگويد هيچگاه يهود و نصارى با شما دوست نمىشوند مگر به كيس آنها درآييد. امروز اسرائيل موقعيت خودش را با حضور آمريكا در منطقه تثبيت مىكند. سران عرب توجه داشته باشند كه براى ماندن خودشان هم كه باشد بايد به اسلام و مردم خويش برگردند. نظام ايران نشان داد كه مىتوان به اسلام و مردم تكيه داشت؛ ايستاد و مقاومت كرد.»
بعثه ايران، امسال ميزبان جمعى از ميهمانان خارجى بود كه از كشورهاى مختلف جهان براى شركت در مراسم حج دعوت شده بودند.
گروهى از ميهمانان كه براى شركت در چهارمين سمينار بينالمللى حج و سمينار دارالتقريب بينالمذاهب به مكه مكرمه آمده بودند، امروز با سرپرست حجاج ايرانى آقاى رىشهرى خداحافظى كرده و به كشور متبوعشان بازگشتند. در اين ديدار، ابتدا حجةالاسلام تسخيرى مسئول معاونت بيناملل بعثه ميهمانان را معرفى كرد و سپس حجةالاسلام رىشهرى، ضمن اظهار خرسندى از ديدار مسلمانان انديشمند و متعهد كشورهاى اسلامى، گفت:
«اميدوارم برادران، پيامآوران انقلاب اسلامى به مناطق خود باشند و مسئله مهم وحدت را كه امام خمينى رحمه الله رهبر مسلمانان و مستضعفان جهان روى آن تأكيد داشتند مدّنظر قرار دهند و براى گستردن آن سرمايهگذارى كنند.»
آنگاه آقاى رىشهرى خطاب به ميهمانان حاضر گفت:
«همانطور كه در خسنرانى روز برائت گفتم امام راحل، حل همه مشكلات اقتصادى و فرهنگى و سياسى مسلمانان را در گرو وحدت مسلمانان مىدانستند.»
آقاى رىشهرى در بازگويى رهنمودهاى امام خمينى افزود:
«امام تأكيد داشتند كه انديشمندان كشورهاى اسلامى در مراسم حج روى مسئله وحدت اسلامى فكر كرده و دستهاى تفرقهانگيز را قطع كنند. در كشورهاى مختلف اسلامى- حتى در خود ايران- جرياناتى هست كه موجب تفرقه بين مسلمين مىشود. بايد اين جريانات به جامعه اسلامى معرفى شوند و از رشد آنها جلوگيرى به عمل آيد. به عقيده امام اصلىترين مشكل، تفرقه و تشتت بين مسلمين است.»
سرپرست حجاج ايرانى در پايان سخنان خود گفت:
«اميدوارم خداوند به همه ما توفيق دهد كه در اين شرايط استثنائى كه كمونيزم شكست خورده و جهان سرمايهدارى در منجلاب فساد و تباهى فرورفته است و در شرايطى كه مردم جهان از لحاظ فكرى به رشد نسبى رسيده و خلأ ايدئولوژى را احساس مىكنند، براى معرفى و گسترش اسلام فرصت را غنيمت بشماريم.»
امروز يك زائر اندونزيايى كه فارغالتحصيل جامعه الازهر و عينالشمس مىباشد در ديدار با مسئولان روابط بينالملل خواستار ادامه تحصيل در حوزههاى ايران شد، كه مقرر گرديد پس از پيگيرى، نتيجه به اطلاع وى برسد.
همچنين آقاى ذكريا حسينى از علماى نيجريه امروز به روابط بينالملل مراجعه كرد و در ديدار خود با مسئولان اين حوزه، تقاضاى ادامه تحصيل در ايران و كمك تبليغى براى فعاليتهاى خود به عنوان مدير اطلاعات اسلامى يك مدرسه علميه در ايالت «كانو» ى نيجريه را داشت.
آقاى محمد شعيبو از نيجريه كه امروز با آيةاللَّه مصباح يزدى ملاقات و گفتگو كرد از كمبود روحانى شيعه و مدرسه علوم دينى در نيجريه گلهمند بود.
امروز سه تن از اتباع يوگسلاوى ساكن ايالات «كوسوو» كه ظاهراً البانيايى الاصل بودند به روابط بيناملل بعثه مراجعه كردند. آنان مشكلات خود را در يك گفتگوى دوستانه مطرح ساخته و گفتند:
«حمايتهاى قبلى كه از مسلمانان يوگسلاوى مىشد امروز كم احساس مىشود.»
آنان خواستار پشتيبانىِ سياسى كشورمان جهت اتحاد دو ايارت مسلماننشين يوگسلاوى و جلوگيرى از زورگويى دولتصربستان به مسلمانان بخصوص در مورد مشاغل دولتى شدند. آنان نيز مايل بودند كه بورسيه تحصيل در ايران را دريافت دارند.
آقاى عبدالحكيم ثانى روزنامهنگار سياه چرده نيجريهاى امروز با آقاى رىشهرى مصاحبه اخصاصى داشت. عبدالحكيم سردبير مجلهاى است به نام «شكوفه» كه از مواضع اسلامى آحاد مسلمانان اين كشور آفريقايى دفاع مىكند. آنچه مىخوانيد چكيدهاى از همين گفتگو است:
جناب آقاى رىشهرى! هدف از برگزارى مراسم روز ششم ذىالحجه چه بود؟
به نظر شما وحدت مسلمين كه هدف اصلى حج است چگونه حاصل مىشود؟
عدهاى معتقدند كه تظاهرات يك وسيله سياسى است و در حج اين مسئله وجود ندارد.
برخى از حكام سملمين به اسلام عمل نمىكنند. به نظر شما چگونه مىتوان اين خلأ را جبران كرد؟
كرد: اسلام ناب محمدى. اگر مردم به اين هشيارى و بيردارى برسند آنان ديگر نخواهند توانست خلافت كنند.
در مورد مشكل امروز فلسطين چه مىگوييد:
حمايتهاى كشور شما از انقلاب فلسطين چه ابعادى دارد؟
عدهاى از معتقدان به حضرت مهدى (عج) عقيده دارند كه تا ظهور ايشان نبايد كارها را اصلاح كرد.
جهان تكنولوژى در دست غيرمسلمين است و اين باعث قدرت آنان شده. عدهاى معقتدند كه آنان بعث عدم پيشرفت اسلام شدهاند.
اگر ممكن است نصيحتى از شما براى همه، بخصوص مردم آفريقا، در پايان اين گفتگو داشته باشيم.
كليه زائران بيمارى كه در بيمارستان هيأت پزشكى ايران يا در بيمارستانهاى عربستان بسترى بودهاند موفق به انجام مناسك حج خود شدهاند. يك مقام مسئول در ستاد حج مكه با اعلام اين خبر گفت كه تمامى بيماران با هماهنگى كامل موفق به برگزار كردن مناسك حج خود در تمام مراحل آن شدهاند.
امروز بعثه اندونزى با ارسال نامهاى به ستاد اشياء كمشده ايران، از اقدام اسلامىِ يك زائر ايرانى تشكر كرد.
به دنبال يافتن دويست و هفتادهزار پوند اندونزى توسط يك زائر ايرانى و تحويل آن به بعثه زائران اندونزيايى، بعثه اين كشور با ارسال نامهاى به ستاد اشياء گمشده از اين اقدام اسلامى و انسانىِ زائر ايرانى تشكر كرد و يادآور شد كه تاكنون سابقه نداشته پول گمشده زائران اندونزيايى تحويل بعثه شود.
يك زائر ايرانى از كاوران 30208 امروز هنگام طواف، مبلغ هزار درهم مراكشى پيدا كرد و آن را به ستاد اشياء گمشده تحويل داد تا بهصاحبش برگردانده شود.
امشب نيز مأموران سعودى در مسجدالحرام با تندكردن سرعت پنكهها و با استفاده ازصداى حاصله، برنامه قرائت قرآن قاريان ايرانى را مختل كردند. گفتنى است كه اغلب شبها از ساعت يازده تا يك بامداد،
قاريان ايرانى به قرائت قرآن مىپردازند كه مورد توجه بسيارى از زائران خارجى است.
تا ساعت 22 امشب بيش از شانزدههزار نفر از زائران ايرانى، مكه معظمه را به سوى مدينه منوره و جده ترك كردهاند.
از شب گذشته تا غروب امروز نيز جمعاً هفتاد و سه كاروان شامل حدود نُه هزار زائر ايرانى، مكه معظمه را به سوى مدينه منوره ترك كردهاند. همچنين چهل و سه كاروان ايرانى با حدود پنجهزار زائر كه از شب گذشته تا ظهر امروز به جده انتقال يافته بودند، توسط هواپيمايى جمهورى اسلامى عازم شهرهاى تهران، مشهد، تبريز و شيراز شدند. اين در حالى است كه علاوه بر آنها، بيست و دو كاروان ديگر با بيش از دوهزار و سيصد زائر ايرانى شهر مكه را به سوى جده ترك كردهاند تا در ساعات آينده از فرودگاه جده به سوى ميهن اسلامى پرواز كنند.
امروز مطلع شديم كه يك زوج زائر ايرانى هفته گذشته در مسجدالحرام متوجه مفقود شدن مبلغ قابل توجهى پول و چك همراه خود شدند. با اظهار ناراحتى شديد اين زوج، توجه اطرافيان به سوى آنان جلب شد. دوستان ايندو براى رفع مشكل اقدام به جمعآورى كمك مىكنند كه چند زائر شيعه لبنانى به جمع كمككنندگان مىپيوندند و ضمن اظهار ارادت نسبت به حضرت امام رحمه الله و انقلاب اسلامى و مردم مسلمان ايران، مبلغ چهارصد ريال به زوج زائر ايرانى كمك مىكنند و پس از دريافت نشانى كاروان آنان، مسجدالحرام را ترك مىگويند. فرداى همان روز زائران لبنانى به محل كاروان مراجعه كرده و ضمن گفتگو با زائران ايرانى و اظهار علاقه شديد نسبت به امام و انقلاب اسلامى، مبلغ هزار و ششصد ريال ديگر به آن زوج زائر ايرانى هديه مىكنند.
سلام ياران، ايثار، دستگيرى، تعقيب و سلمان رشدى!
صبح امروز يازده تن از زائران و علماى آذربايجان شوروى به بعثه مقام معظم رهبرى مراجعه و با حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى ديدار كردند. در اين ديدار، ابتدا شيخالاسلام پاشازاده ضمن معرفى همراهان خود و اظهار خرسندى از تشرف به حج، از ملاقات با نماينده ولىّفقيه و سرپرست حاجيان ايرانى ابراز شادمانى كرد. ايشان با اظهار علاقه فراوان نسبت به جمهورى اسلامى و ارتباط بيش از بيش با برادران مسلمان ايرانى، گفت:
«همه همراهان ما مايل بودند كه به ديدار شما بيايند ولى امكان نداشت. از اينرو من سلام آنها را براى شما آوردهام.»
شيخالاسلام پاشازاده دربارهئ پارهاى از مسائل شرعى مبتلا به حجاج شوروى با نماينده ولىّامر مسلمانان گفتگو كرد. سرپرست زائران ايرانى نيز
در مقابل با خوشامدگويى به ميهمانان و ضمن آروزى قبولى حج آنان، گفت:
«اميدوارم با حج مقبول به موطن خود برگرديد و در سالهاى آينده با تقويت ارتباط با جمهورى اسلامى ايران بتوانيد بيشتر با مناسك و مسائل حج آشنا شويد و پيامبران اسلام واقعى براى مردم خود باشيد.»
آقاى رىشهرى در پايان اين ديدار ضمن اظهار خوشحالى از اينكه مسلمانان شوروى نيز توفيق تشرف به حج را يافتهاند، براى پيروزى اسلام در سراسر عالم و قبول اعمال و عبادات حاجيان بيتاللَّه الحرام دعا كرد.
امشب به مناسبت مصادف بودن تبا فاجعه هفتم تير و شهادت سردار انقلاب اسلامى، بهشتى مظلوم، آقاى رىشهرى سرپرست حجاج ايرانى در ادامه ديدارهاى عمومى خود، در محل بعثه مقام معظم رهبرى حاضر شد و همراه با حاجيان بيتاللَّه الحرام به سوگ آن فاجعه نشستند. سخنران اين مراسم حجةالاسلام نجفى قمشهاى بود كه ضمن گراميداشت ياد شهداى هفتم تير گفت:
«امشب نهتنها به خون شهيد بهشتى و ياران او احترام مىگذاريم، بلكه بايد بدانيم كه شهادت جريانى است كه در ميان اولياى خدا جارى است و در هميشه تاريخ وجود داشته است .... شايد در همين ساعتها از شب بود كه بهشتى مظلوم حدود پانزده دقيقه بيشتر سخن نگفته بود كه آنصداى مهيب بلند شد.»
آقا» ى نجفى قمشهاى كه خود در انفجار دفتر مركزى حزب جمهورى اسلامى حاضر بوده در ادامه گفت:
«آن شب بحث آقاى بهشتى در مورد رياست جمهورى بود. ايشان از همه حاضران دعوت كردند كه مردم را بسيج كنند و رأى دشمنشكنى به اقاى رجايى بدهند. شهيد شهريارى كه نماينده آن روز بوشهر بود بلند شد و رو به آقاى بهشتى گفت: آيا هنوز وقت آن نشده كه خودتان يا آقاى خامنهاى را براى
رياست جمهورى معرفى كنيد؟ كه ايشان لبخندى زده و گفتند: خير، هنوز وقت آن نشده است.»
آقاى نجفى افزود:
«آرمان شهيد بهشتى اطاعت از امام بود. همان شب قبل از جلسه، ايشان در حال وضو گرفتن بودند كه چند تن از جوانان سيستان و بلوچستانينزد او رفتند و خواستند كه براى سخنران به شهرستان آنان برود. آنها گفتند كه شما همه جا سخنرانى كردهايد ولى به منطقه ما نيامدهايد. شهيد بهشتى به آنها گفت: امام مُهر بر دهانم نهاده. هر وقت باز شد به سيستان و بلوچستان مىآيم و براى شما سخنرانى مىكنم. او با مظلوميت خود سكوت كرده بود تا امامش اجازه بدهد.»
آقاى نجفى در پايان سخنانش گفت:
«اى كسانى كه بهشتى را نديدهايد! بگويم كه آرمان ايشان تشكيلات بود، تشكلات براى اسلام و قرآن.»
طى روزهاى گذشته مبالغ قابل توجهى از دارايى زائران ايرانى ناپديد شده است. اين مبالغ اعم از چك، پول نقد- بهصورت ريال يا ديگرارزهاى خارجى- به سرقت رفته و يا گم شده است. به عنوان مثال:
از دو زائر كاروان 27106 مبلغ 2700 دلار و 1100 ريال سعودى مفقود شده است.
1800 ريال سعودى از يك زائر كاروان 24197 به سرقت رفته است.
سرقت 610 ريال سعودى از زائر كاروان 12204 و پاره شدن فرقه چك وى به مبلغ 350 ريال در هنگام سرقت (يك نيمه از چك در
كمربند شخص مذكور باقى مانده است).
سرقت 1000 دلار و 500 ريال سعودى از زائرا كاروان 13237 در مسجدالحرام.
سرقت 1000 دلار از زائر كاروان 13115 در مسجدالحرام.
مفقود شدن 800 ريال سعودى زائر كاروان 13289.
سرقت 1043 ريال سعودى، دو فقره چك 350 ريالى و 5 هزارتومان از زائر كاروان 13110 در مسجدالحرام.
در يكى از موارد مفقود شدن پول، سه تن از زائران ايرانى به مأمور بازرسى سعودى مشكوك شده و موضوع را پيگيرى كردند. آنان هنگام ورود به مسجدالحارم، پس از بازرسى بدنى توسط مأموران سعودى متوجه مىشوند كه پول يكى از ايشان مفقود شده است. اين زائران با مراجعه به اداره امر به معروف و نهى از منكر مستقر در مسجدالحرام موضوع را مطرح مىكنند و روز بعد مبلغ سرقت شده توسط مأمور سعودى را دريافت مىدارند. اين مبلغ شامل يك فقره چك 500 ريالى، 30 ريال سعودى و 260 دلار بوده است.
يكى از راههاى ارتباطى سرپرست حجاج ايرانى با اعضاى كاروانهاى اعزامى از كشورمان، مكاتبه است.
در ميان انبوه نامههاى رسيده به دفتر بعثه ولىّفقيه، نامهاى از سوى يكى از خدمتگزاران كاروان 30189 شهر بابل بوده است. در بخشى از نامه اين برادر، كه خطاب به حضرت آيةاللَّه خامنهاى نوشته شده، آمده است:
«چه لذتى دارد انسان خادم خدا باشد! مبلغ پانصد ريال- ريال سعودى- را به شما هده مىدهم و سيصد و پنجاه ريال آن را براى قربانى كنار مىگذارم ....صد ريالى كه اخيراً به زائران كاروانها براى رفت و آمد و كرايه دادهاند براى من بس است .... برايم خيلى زور دارد كه پول مملكت خودم را
در جايى خرج كنم كه شايد دوباره گلوله بشود و به طرف ما شليك گردند ....»
حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى سرپرست حجاج ايرانى پس از خواندن نامه، همت بلند ايشان را ستود و از وى تقدير كرد و گفت مبلغ اهدايى انشاء اللَّهصرف امور خيريه خواهد شد. در ضمن، سرپرست حجاج ايرانى هزار ريال سعودى به اين برادر هديه كرد تا براى خريد سوغات كه امرى مستحب است اقدام كند.
پس از اينكه پيام تقدير سرپرست حجاج ايرانى و نماينده محترم ولىّفقيه به اين برادر ابلاغ و هديه مذكوربه وى تقديم شد، ايشان با كمال احترام از پذيرش هديه خوددارى كرد.
حاجيان آذربايجان شوروى با هزينه كردن مبلغ چهلهزار روبل (تقريباً معادل دويست هزار تومان) به حج مشرف شدهاند. اين در حالى است كه دولتهاى شوروى، تركيه و عربستان ادعا مىكنند كه اين افراد ميهمان آنها هستند!
تا آخرين ساعات امروز 36477 حاجى ايرانى مكه را ترك كردهاند. از اين تعداد،صد و چهل كاروان با 18203 زائر عازم جده وصد و پنجاه و پنج كاروان با 18541 زائر عازم مدينه شدهاند.
يكى از خدمه كاروان 17457 در فرودگاه جده دستگير شد. علت دستگيرى اين زائر، اتهام پليس سعودى به وى مبنى بر عضويت در يكى از گروههايى است كه سلمان رشدى نويسنده مرتد كتاب آيات شيطانى را تعقيب مىكنند. گزارشهاى موجود حاكى از آن است كه مشخصات شناسنامهاىِ اين زائر كه توسط پليس سعودى دستگير شده با مشخصات يكى از افراد تحت تعقيب توسط پليس انگلستان، مطابقت داشته است! ولى پس از مطابقت
عكس وى با فردى كه تحت تعقيب پليس انگلستان بوده و كسب اطمينان از تمايز اين دو فرد، زائر دستگير شده توسط پليس سعودى آزاد مىشود.
يك زائر ايرانى (معاون كاروان 19803) حوالى ساعت چهار بامداد و در حالى كه در انتظار تاكسى بود، توسط مأموران سعودى دستگير و به شرطهخانه برده مىشود. اين زائر پس از هفت ساعت بازجويى، در ساعت يازده همان روز آزاد شد.
امام جماعت يكى از مساجد شهر مكه با رويى گشاده دعوت يكى از كاروانها را مىپذيرد و به ديدار اعضاى كاروان مىرود و براى آنانصحبت مىكند. او درصحبتهاى خود مطالبى عنوان مىكند و مىگويد:
«در عربستان احكام اسلام اجرا نمىشوند ...، موارد فساد و فحشاء متعدد بوده و مشروب در منازل زياد است ....»
كاروانهاى اهلسنت از اينكه در سال جارى بيش از يك هفته در مدينه مانده و توانستهاند در چهل نماز در مسجدالنبى شركت نمايند خوشحال بودند و از مسئولان به خاطر فرصتى كه براى آنان فراهم آوردهاند تشكر كردند.
حجةالاسلام والمسلمين محمد رىشهرى امشب در مراسم قرائت قرآن قاريان ايرانى در مسجدالحرام شركت كرد. مأموران سعودى به مناسبت ورود اميرالحاج ايران با خاموش كردن پنكهها و كاستن از سر وصداى مزاحم، از اقدامات ايذايى خود كاستند. گفتنى است قاريان ايرانى كه استفاده از بلندگو- حتى بلنگوهاى دستى- براى آنها منع شده است بدون لوازمصوتى اقدام به خواندن قرآن مىكنند. اينصدا با توجه به همهمه طبيعى مسجدالحرام، جز در محوطه پيرامون ايشان شنيده نمىشود. روشن كردن پنكههاى سقفى- با وجه بهصدايى كه ايجاد مىكردند- اين محدوده شنوايى را كوچكتر مىنمود.
عده كمى از زائران ايرانى كه در مدينه بسر مىبردند، در اين روز اقدام به برگزارى دعاى كميل كردند.
گزارشهاى رسيده حاكى است كه زائران بهصورت پراكنده و در مواردى بهصورت دستهجمعى (كاروانى) پشت ديوار بقيع تجمع كرده و به قرائت دعاى كميل پرداختند. در دو مورد، براى قرائت دعا از بلندگوى دستى استفاده شد كه خوشبختانه مورد اعتراض پليس
سعودى قرار نگرفت. گزارشهاى رسيده، همچنين حاكى از حضور نسبتاً جدى پيلس سعودى در اطراف قبرستان بقيع بوده است. در اين روز حدودصد پليس سعودى در حالى كه مجهز به كلاه و سپر ضد شورش بودند از ابتداى غروب به تجمع و گشتزنى در اطراف بقيع مشغول بودند.
شرايط تحقق وعدههاى خدا، تأخير در بازگشت حجاج
پيامداران جهاد و هجرت، دستهدسته به سوى بعثه مقام معظم رهبرى مىآيند. زائران افغانى در قالب بعثه مجاهدان و مهاجران، سازمان يافته و به حج بيتاللَّه الحرام مشرف شدهاند. «(1)»
1) بعثه مهاجران و مجاهدان در آستانه برگزارى حج 1370 و با موافقت نماينده ولىّفقيه و سرپرست حاجيان ايرانى و هماهنگىِ به عمل آمده از سوى نماينده مقام معظم رهبرى تشكيل شد. به رغم كمبود وقت و تعداد ارگانهاى مختلفى كه رسيدگى به امور افغانيان جزء وظايف ايشان است، هماهنگىهاى لازم صورت گرفته و اين بعثه كار خود را در مكه مكرمه آغاز كرد. اين بعثه اقداماتى از قبيل برگزارى شب افغانستان در 8 ذىالحجة الحرام 1411، تماس با برادران افغانى كه از كشورهاى مختلف به حج آمدهاند و حل مشكلات آنان، انتشار نشريهاى به نام« جهاد و هجرت» و ... انجام داده است.
مراسم ديدار حوالى ساعت ده شب و پس از قرائت آياتى از كلاماللَّه مجيد آغاز شد. حجةالاسلام والمسلمين آقاى ابراهيمى نماينده محترم مقام معظم رهبرى در امور افاغنه، سخنرانى در اين مراسم را عهدهدار بود. ايشان در طليعه كلام خود ضمن تشكر از سرپرست حجاج ايرانى به واسطه به حضور پذيرفتن برادران افغانى، به وعدههاى مكرر قرآن مجيد درباره پيروزى اسلام و پيروان آن بر ساير مكاتب و دستيابى به حكومت جهانى پرداخت.
سخنران با طرح اين سئوال كه «چرا با وجود چنين وعدههايى مسلمانان در ضعف و فتور بسر مىبرند؟»، شرايط تحقق وعدههاى حضرت را برشمرد و به نقل از مرحوم علامه طباطبايى رحمه الله به مورادى چون ثبات و ايتادگى، ذكر كثير خدا، اطاعت و فرمانبردارى، خوددارى از تنازع،صبر و دورى از اخلاقيات غير الهى اشاره كرد.
سخنران در بخشى ديگر از سخنان خود رمز توفيق حضرت امام خمينى را در برپايى نظام جمهورى اسلامى، آرامش مرتبط با ذات احديث ايشان دانست و در پايان به واقعه هفتم تير اشاره كرد و گفت:
«طى اين حادثه بهترين و كوشاترين افراد جامعه ايران از انقلاب و مردم انقلابى گرفته شدند ول حضور مردم در تشييع آنان، مرهمى بر دل دوستان و باعث استحكام مبادى انقلاب اسلامى شد.»
مراسم، با ابراز محب برادران افغانى نسبت به نماينده ولىّامر مسلمين و سرپرست حجاج ايرانى خاتمه يافت.
تا ساعات آخر روز هفتم تير، 36744 تن از زائران بيتاللَّه الحرام مكه را ترك رده و براى بازگشت به كشور عازم جده و يا مدينه خواهند شد. آن گروه از زائران ايرانى كه با عنوان «مدينه قبل» مشخص مىشوند پس از
انجام اعمال و مناسك حج، از طريق بندر جده عازم پنج فرودگاه مختلف كشورمان مىگردند. گروه ديگير، يعنى گروه «مدينه بعد»، پس از انجام اعمال حج به مدينه مىروند و پس از طى زمان مقرر، از مدينه عازم جده شده و از آنجا به كشور مراجعت مىكنند.
تاصبح امروز 11300 تن زائر به كشورمان بازگشتهاند كه با احتساب 5700 نفرى كه در اين روز جابجا خواهند شد، شمار زائران منتقل شده به داخل كشور به هفدههزار نفر بالغ گرديد. معالاسف امروز اعلام شد كه دوازده پروازى كه قرار است در روز هشتم تير انجام پذيرد به تعويق افتاده است. تأخيرهايى كه طى روز گذشته در انجام پروازهاى زائران ايرانى روى داده مشكلاتى را در انتقال مطلوب آنان بوجود آورده است.
به دنبال بروز مشكل در انتقال حجاج، موضوع از طريق مقامات مربوطه مورد پيگيرى قرار گرفت. در پى دستور نماينده محترم ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى مبنى بر رسيدگى عاجل به موجوع، جلساتى به منظور بررسى علل بروز مشكل و طرق رفع آن تشكيل شد.
دلايل بروز مشكل در انتقال حاجيان به ايران عبارت بود از:
تغيير روش مؤسسه مطوفى: «(1)» مؤسسه مطوفىِ حجاج ايرانى عنوان كرده بود كه لازم است گذرنامه حاجيان ايرانى در طول سفر زمينى- از مكه يا مدينه به جده- همراه آنان باشد. لذا انجام برخى از اقدامات ضرورى كه مىبايد در ظرف زمانىِ چهل و هشت ساعت قبل از آمدن حجاج در فرودگاه عملى شود امكانپذير نبود. بنابراين، تشريفات مزوبر مىبايست پس از ورود حاجيان به فرودگاه انجام شود كه به طور طبيعى به اتلاف وقت زياد منتهى مىشد.
دير رسيدن به فرودگاه: طبق اعلام ستاد حج، كاروانها
1) از سوى دولت سعودى، مؤسسات موظف به انجام امور مربوط به حاجيان كشورهاى مختلف شده بودند. انجام امورى جون نقل و انتقال، خدمات مربوط به گذرنامه حاجيان و ... به مؤسسهاى موسوم به« مؤسسه مطوفى حجاج ايران» محول شده بود.
مىبايست حداقل پانزده ساعت قبل از زمان پرواز در فرودگاه حاضر باشند؛ اما برخى از كاروانها به دلايلى مانند معطلى در بينراه، بيمارى مسافران و ... ديرتر از موعد مقرر به فرودگاه مىرسيدند.
1/ 3. زياد بودن حجم بار زائران: با توجه به گران بودن قيمت بسيارى از كالاها، پيشبينى مىشد كه حجم بارى كه زائران هنگام بازگشت به ميهن همراه خود دارند ناچيز باشد. اما بر خلاف اين پيشبينى، حاجيان مقادير انبوهى بار به همراه داشتند. به اين دليل و نيز به جهت عدم ظرفيت هواپيماهاى مسافرى براى تخليه بار موجود در فرودگاه، دچار تراكم بار و پيدايشصفهاى طولانى شديم.
2/ 3. هزينه اضافهبار: امسال هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران براى حمل هر كيلو بار اضافهفار دويست تا دويست و پنجاه تومان در نظر گرفته بود. مطالبه اين مقدار پول از زائران و عدم اطلاع آنان از موضوع باعث بحث و جدل با مأموران اخذ بار در فرودگاه شد. در عمل، به خطر دقت زياد در توزين بار و محاسبه اضافه بار، تحويل بار هر كاروان حدود هفت ساعت به طول مىانجاميد. در طول اين مدت، زائران ناگزير بودند همراه بار خود درصف بايستند. اضافه بر اين، بايد به مراحلى چون كنترل بار، الصاق برچسب و ... نيز اشاره كرد كه خود مستلزمصرف وقت بود.
3/ 3. مشكل كمبودصفحه بار (پليت) و نارسايى بارانداز فرودگاه جده: هر هواپيماى حامل بار (كارگو) حدود چهل و پنجصفحه بار گنجايش دارد و محل درنظر گرفته شده به عنوان برانداز بارى هواپيماهاى جمهورى اسلامى ايران، جاى نگهدارى حدود هفتادصفحه بار را داشت. اين مسئله- در حالى كهصفحه بار نيز به تعدا كافى در فرودگاه جده در اختيار نبود- باعث فقدان جاى كافى براى تحويل گرفتن بار از حاجيان و در نهايت سبب معطلى بيش از حد آنان شد.
4/ 3. مشكل كارگران مسئول حمل و جابجايى بار: هر ساله براى
حمل بار، از كارگران فيليپينى كه توانايى و تخصص اين كار را دارا هستند، استفاده مىشد. امسال مديران فرودگاه جده از كارگران نپالى استفاده كرده بودند و همين موضوع زمان انتقال بار را از خودروها به محل استقرار كاروانها و بارانداز، به ميزان قابل توجهى افزايش داد.
در نتيجه مشكلات ياد شده، حاجيان ايرانى در بازگشت به ميهن دچار اتلاف وقت شدند و زمانى بين بيست تا بيست و چهار ساعت در فرودگاه جده معطل ماندند. پس از بررسىها و هماهنگىهاى لازم مقرر شد كه هواپيماى جمهورى اسلامى با بكار گيرى هواپيماهاى حمل و نقل (كارگو)، چشمپوشى از اختصاص دادن زمان براى گرفتن اضافهبار و ... مانع از معطل شدن حجاج ايرانى در فرودگاه جده حاصل گردد.
به اين ترتيب اميد مىرود كه در روزهاى آينده مشكلى به نام معطل شدن در فرودگاه از ميان برود و يا دستكم در حد قابل قبولى كاهش يابد.
ضمناً در اين روز مقرر شد كه عمليات رزرو و تحويل بليت به مدت بيست و چهار ساعت متوقف شود تا در اين فاصله حاجيان حاضر در فرودگاه حده به مقاصد خويش اعزام گردند. همچنين هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران موظف شد پروازهاى فردا- شنبه 8/ 4/ 1370،- را به استثناى سه پرواز روز يكشنبه 9/ 4/ 70، با ظرفيت و زمان پيشبينى شده انجام دهد.
با آغاز عمليات انتقال زائران مدينه قبل به كشور و نيز انتقال زائران مدينه بعد به شهر پيامبر، تدريجاً فعاليتهاى بعثه مقام معظم از مكه به مدينه منتقل مىگردد. به منظور انتقال تجارب، جلسهاى در معاونت فرهنگى و ارشاد بعثه ولىّفقيه برگزار و از زحمات افرادى كه در اين مدت در خدمت زائران بودند تشكر شد. همچنين توسط اين معاونت جلسات منطقهاى در نقاط
مختلفى چون ستين، جميزه و ... تشكيل گرديد.
همچنين گزارشهايى از معاونت بازرسى در مورد ملاقات سربازرسان و تشكيل جلسه امور بازرسان مدينه قبل دريافت شده است. برخى از موارد گزارش شده عبارت است از:
معطلى زاد زائران در جده براى عزيمت به ايران.
مواردى از برخورد نامناسب با زائران در درمانگاهها و مراكز پزشكى كشورمان.
در اين روز مجموعاً يكصد و پانزده نفر به اين معاونت مراجعه كردهاند كه اكثريت آنان را بازرسان مديران و معاونان ايشان تشكيل مىدادند.
امروز انبار تداركاتى «خوقير» كه در مجاورت انبار كالاهاى ايران قرار داشت دچار آتشسوزى شد. در جريان اين آتشسوزى نسبتاً شديد، به انبار تداركاتى ستاد حج آسيبى نرسيد، اما كالاهاى چند كاروان ايرانى كه در انبار خوقير قرار داشت در آتش سوخت.
امروز يك زائر زن ايرانى در برخورد با اتوبوس جان خود را از دست داد.
يك زائر مصرى طى تماسى با يك زائر ايرانى در مسجد «خيف» ضمن ابراز همبتسگى با انقلاب اسلامى و مردم مسلمان ايران اظهار داشت: برگزارى تظاهرات برائت از مشركان در مكه برايم بسيار اعجابآور بود.
اين زائر مصرى كه مهندس ماشينهاى سنگين بود ضمن ابراز خرسندى از برگزارى مراسم برائت از مشركان افزود: اين مراسم نشان داد كه ايرانيان چقدر در دستيابى به آرمانهاى خود ثابت قدم هستند. من اخبار و مشاهداتم را از تظاهرات برائت از مشركان، به عنوان يكى از بهترين سوغاتها براى دوستان و آشنايانم در مصر خواهم برد.
يك بانوى زائر لبنانى پس از آنكه متوجه گمشدن يك زن زائر
ايرانى مىشود به كمك او شتافته و با كرايه كردن تاكسى و مقدار زيادى پيادهروى و پس ازصرف سه ساعت وقت، زائر ايرانى را به محل كاروان وى مىرساند. زائر لبنانى بدون دريافت وجهى بابت هزينههايى كه متقبل شده بود، خداحافظى كرده و محل كاروان را ترك مىگويد.
عيد ولايت حق
امشب، شب عيد غديرخُم است. به همين مناسبت مراسم جشنى از سوى بعثه مقام معظم رهبرى برگزار گرديد و ياد و نام مولود كعبه، على بن ابيطالب عليه السلام، گرامى داشته شد.
اين مراسم معنوى با قرائت قرآن و مدح شادمانه حضرت امير عليه السلام آغاز گشت و سپس حجةالاسلام نعيمآبادى نماينده ولىّفقيه در استان هرمزگان و امام جمعه بندرعباس سخنانى پيرامون كعبه و مورود آن، حضرت امير عليه السلام، و عيد غديرخم ايراد كرد. وى با استفاده از آيات قرآن كريم گفت:
«كعبه محل بازگشت است: بازگشت انسان به خدا، بازگشت به عبادت، بازگشت از گناه. كعبه محل بازگشت انسان است به خودِ فراموش شدهاش.»
آقاى نعيم آبادى با نقل تعابيرى از علماى اهلسنت كه در مدح على بن ابيطالب عليه السلام گفته شده است اظهار داشت:
«على وليد كعبه، شوهر زهرا عليها السلام و بالاتر از همه على نفس نفيس خاتم الانبياصلى الله عليه و آله است.»
امام جمعه بندرعباس با اشاره به اينكه عيد غدير را با دو نگرش مختلف مىتوان بررسى كرد، گفت:
«يك نگرش براى بررسى عيد غدير نگرش كلامى است كه انديشمندان و قلم به دستان در اين زمينه داد سخن دادهاند. اما نگرش دوم آن است كه غدير به عنوان الگو و اسوه مطرح است. چه در ميان اهلسنت و چه در بين شيعيان، على عليه السلام اسوه است. اگر اين بُعد حضرت امير عليه السلام در جوامع اسلامى جا بيفتد آنقوت در كنار هر قرآن شاهد يك نهجالبلاغه خواهيم بود. من معتقدم كه بهترين تفسير براى قرآن، نهجالبلاغه است.
عناوين اصلى قرآن در اين كتاب با زبان آن حضرت تفسير شده است: تقوا، جهاد، حج و .... على عليه السلام عامل وحدت، مبيّن قرآن و حبلالمتين است. با محور قرار گرفتن او جوامع اسلامى مىتوانند با همسويى در كنار هم زندگى كنند.»
در پايان اين مراسم با شيرينى و شربت از زائران پذيرايى شد.
امروز اعضاى معاونت بررسى، برنامهريزى و هماهنگى با حجةالاسلام والمسلمين رىشهرى ديدار كردند. اين دومين ديدار اين معاونت با سرپرست حجاج ايرانى بود. اولين ديدار قبل از شروع مراسم و پرواز حجاج ايرانى در تهران و در محل بعثهصورت گرفته بود.
دكتر احمد پورنجاتى سرپرست اين دو معاونت در ابتداى ديدار از بخشهاى مختلف و كاركرد آنها نام برد و فعاليت يك ماهه هر يك از بخشها را يادآور شد و گفت:
«برنامهريزىهاى اوليه ما در تهران به شكلى در اينجا پياده شد كه براى
خودمان نيز قابل تصور نبود.»
آقاى پورنجاتى با تأكيد بر زحمات شبانهروزى دستاندركاران خبرنامه «زائر» و سرپرستى آن، اين نشريه را يكى از بخشهاى پرتلاش و موفق معاونت بررسى خواند.
آنگاه آقاى رىشهرى ضمن تشكر از حاضران گفت:
«آنچه انجام شد به شكر خدا فوق انتظار بود، همچون خبرنامه كه نيروهايش خيلى زحمت كشيدند.
قسمتهاى ديگر هم كه كارشان عرضه نشده، اميدوارم به زودى نتيجه دهد. نكته مهمى را كه مىخواهم تذكر بدهم اين است كه برادران وقتى به محل كارشان در ايران بر مىگردند، كارى كنند كه فضاى كارشان الهى- معنوى باشد. آنچه كه مىتواند به كار ما روح دهد و تداوم آن را باعث گردد ايجاد فضاى معنوى است و اين به وجود نمىآيد مگر اينكه از خود بينى بِبُريم. آدمى تا وقتى خودش را مىپسندد و خودبين است نمىتواند خدابين باشد. يكى از حاجات و نيازهاى بزرگ ما در اين محل مقدس اين باشد كه از خدا و رسول او بخواهيم كه قدرت شكستن بت درون را به ما بدهد. تا اين بت شكسته نشود انسان نمىتواند در راه خدا حركت كند. تنها يك گروه مىتوانند از دام نفس رهايى پيدا كنند و آن بندگانى هستند كه فقط خدا را مىبينند و «من» در كارهايشان راه ندارد.»
گفتنى است كه بخشهاى متعددى كه در ديدار امروز شركت داشتند عبارت بودند از: خبرنامه، بولتن، كتاب حج، ارزشيابى و امور خبرنگاران.
آقاى محمد الهادى محمد مصطفى چهلساله و تبعه نيجريه كه فارغ التحصيل الازهر مىباشد و در سال 1972 مسلمان شده و يك سال بعد نيز مادر ايشان به دين مبين اسلام تشرف يافته، امروز با مسئولان روابط بيناملل ديدار كرد. وى درخواست كمك مالى داشت كه در حد مقدور انجام شد.
آقاى محمدهاشم احسان از موريس امروز با آقايان امينى و ابراهيمى ديدار كرد. وى در اين ديدار اظهار داشت:
«موريس داراى يك ميليون نفر جمعيت است كه دويستهزار نفر آنها مسلمان هستند و حدود سيصد مسجد در موريس وجود دارد.»
كل حجاج عراقى امسال كمتر از يكهزار نفر هستند. آنان جهت تشرف به حج ابتدا به مقامات دولتى عراق مراجعه كردند، ولى آنها قطع رابطه با عربستان را بهانه كردده و اقدامى ننمودند. سپس آنان با اجازه دولت عراق ويزاى عربستان گرفته و با بيست دستگاه اتوبوس و پنج دستگاه كاميون از طريق اردن وارد خاك عربستان شدهاند. زائران عراقى در طول مسير زمينى و در خاك اردن مشقت بسيار كشيده و در عربستان بهصورت تحتالحفظ به مدينه و مكه مشرف شدهاند.
طى چند روز اخير حجاج مصرى در مراجعه به بعثه و گفتگو با زائران ايرانى موارد ذيل را مطرح كردهاند:
در مصر جمعيتى به نام «الطريقة الجعفرية المحمديه» وجود دارد كه داراى يك ميليون عضو است. آنها محب اهلبيت عليهم السلام هستند.
گرايش زنان مصرى به حجاب اسلامى و جوانان به مذهب در حال گسترش است.
ما به سه دليل به امام خمينى عشق مىورزيم: تطبيق شريعت اسلامى در ايران، رسميت دادن به زبان عربى در ايران و فتوا در مورد اقتدا به ائمه جماعت عامه.
تظاهرات برائت و تجمع انبوه زائران نشانه پايگاه مسئولان شما وقدرت مردمتان است.
علىرغم تبليغات شديد عليه ايران مردم مصر به كشور شما و امام خمينى عشق مىورزند. البته اخيراً اين تبليغات كاهش يافته است.
امروز دو جوان مصرى به دو پيرزن ايرانىِ در حال طواف كمك كردهاند تا بتوانند كل طواف را به راحتى انجام دهند.
امروز اعلام شد كه در چند روز اخير جمعاً 295 كاروان شامل 35881 حاجى ايرانى مكه مكرمه را ترك كردهاند. از اين تعداد، 87 كاروان شامل 10872 نفر به مدينه منوره مشرف گرديده و 208 كاروان شامل 25009 نفر جهت مراجعت به ايران عازم جده شدهاند. همچنين امروز 51 كاروان شامل 5364 نفر طى شانزده پرواز به شهرهاى تهران، مشهد، تبريز، شيراز و كرمان مراجعت كردهاند. بدين ترتيب، شمار حجاجى كه تا امروز به كشورمان مراجعت كردهاند از مرز بيست و دوهزار نفر گذشته است.
شجاعترين ملت اسلامى، حزب اللَّه، افتخار مسلمانى
در ادامه ديدارهاى زائران ايرانى با حجاج ديگر كشورهاى مسلمان، امروز يك حاجى آفريقايى اظهار داشت كه من فكر مىكنم شما ايرانيان شجاعترين مردم متعلق به جهان اسلام هستيد. در آفريقا شما اسلام را زنده كردهايد. او گفت:
«هميشه دعا مىكردم جنداللَّه را ببينم و امروز در كنار خانه خدا شما آزادگان ايرانى را مىبينم و گمان مىكنم آرزويم برآورده شده است. مردم كشورم سنگال شما را همچون برادران تنى دوست مىدارند.»
يكى از رانندگان شهر مكه كه به امر مسافركشى اشتغال داشت در گفتگو با يكى از حجاج ايرانى گفت:
«آمريكاى، اما مسلمان هستم. دهسال است كه در كشور سعودىها زندگى مىكنم.»
اين آمريكايىِ مسلمان از حاجى ايرانى علت شعار مرگ بر آمريكا را پرسيد كه حاجى ايرانى در مقابل پاسخ داد:
«ما عليه سياست دولت آمريكا و استعمار شعار مىدهيم. با مردم آمريكا كارى نداريم.»
راننده با شنيدن اين حرف گفت:
«شما واقعاً ايمان داريد كه دوباره مراسم برائت از مشركان را برپا كرديد. ما از دولت آمريكا و اسرائيل مىترسيم. دعا كنيد خداوند به ما هم ايمان بدهد.»
در ادامه ديدارهاى حجاج كشورهاى اسلامى با بعثه مقام معظم رهبرى، امروز آقاى محمدسليم يادون از موريس با حضرت آيةاللَّه مصباح و حجةالاسلام تسخيرى ملاقات و گفتگو نمود. آقاى يادون ضمن درخواست كتابهايى در مورد سياست اسلامى، از تأسيس حزبى به نام حزباللَّه كه در موريس به رسميت شناخته شده خبر داد و گفت كه اين گروه نيازمند فعاليتهاى فرهنگى جهت آشنا كردن مردم با مرام خود است.
همچنين آقاى حامد قادر از سريلانكا ضمن مراجعه به بعث، از
انقلاب و راهى كه حضرت امام رحمه الله پيش پاى مسلمانان گشودند تمجيد كرد و از حكم ارتداد سلمان رشدى ابراز خشنودى نمود و گفت:
«پس ازصادر شدن اين حكم من به خود مىبالم كه يك مسلمان هستم.»
كيفيت و موقعيت واحدهاى مسكونى در مكه مكرمه يكى از مهمترين مسائل حج است. امسال كيفيت نامطلوب برخى از ساختمانها كه براى سكونت زائران ايرانى اجاره شده و نيز فاصله دور بسيارى از اماكن استيجارى از مسجدالحرام، مشكلات قابل توجى را براى زائران بوجود آورده است. علت اصلى اين مشكل، تأخير در توافق براى شركت ايرانيان در حج امسال و تسامح و در بعضى موارد كارشكنى دولت عربستان در امر مسكن حجاج بوده است. خبرنگار خبرنامه «زائر» براى بررسى مسئله مسكن با تنى چند از حجاج ايرانى و همچنين با آقاى رضايى سرپرست ستاد حج گفتگوهايى داشته كه توجه شما را بدان جلب مىكنيم.
زائران كاروان 31156 كه از قم اعزام شدهاند، همگى متفق بودند كه دورى محل سكونت تا مسجدالحرام و كرايه زياد تاكسى براى رفت و آمد، آنان را از زيارت هر روزه خانه خدا محروم كرده است.
يكى از زائران خراسانى گفت:
«حضور شش تا هشت زائر در يك اتاق دوازدهمترى، سطح بهداشت را كاهش مىدهد.»
يكى از اهالى مازندران اظهار داشت:
«مهمترين مشكلى كه اعضاى كاروان ما به آن دچارند قطع ناگهانى آب در طور شبانهروز است كه به نوبه خود موجب بىتوجهى به مسائل
بهداشتى مىگردد»
زائرى از كاروان 17714 اعزامى از تهران نيز مسافت طولانى ميان محل اقامت تا مسجدالحرام را مهمترين مشكل خود در طول اقامت در مكه مكرمه ياد كرد و از اختصاصصدريال سعودى به عنوان هزينه رفت و آمد ابراز خرسندى كرد. وى گفت:
«با توجه به نرخهاى موجود در جهان، ما خيلى شكرگزاريم كه با اين مبلغ اندك از چنين سرويسى برخورداريم. با يك حساب سرانگشتى، در واقع، به طور مجانى به زيارت آمدهايم. درست نيست كه خيلى از نارسايىها شكوه و شكايت كنيم.»
يك زائر تهرانى عقيده داشت:
«مقامات سعودى تلاش كردهاند تا زائران ايرانى را به طور پراكنده در مكه ساكن كنند تا از يكسو از تجمع و حضور دائم زائران ايرانى در مسجدالحرام بكاهند و از سوى ديگر از لحاظ اقتصادى سود حاصله از خريد زائران ايرانى را در سطح شهر مكه تقسيم كنند. ديگر اينكه درآمد خوبى عايد شركتهاى حمل و نقل شهرى شود. به نظرم هدف اصلى مقامات سعودى سياسى بود.»
آقاى رضايى سرپرست ستاد در مودر پراكندگى مسكن زائران ايرانى در شهر مكه، وضعيت بهداشتى ساختمانها و تراكم افراد در اتاقهاى محل سكونت به سئوالات خبرنگار خبرنامه «زائر» پاسخ داد و گفت:
«به دليل حجم زياد زائرانى كه داريم به هيچ عنوان قادر به تهيه مسكن در يك يا دو نقطه از شهر مكه و يا مدينه نيستيم. امسال شعاع پراكندگى زائران ايران در شهر مكه و نسبت آن به مسجدالحرام در مقايسه با سالهاى گذشته تغيير اساسى نكرده است. بايد خداوند را شكرگزار باشيم كه در اين فاصله كوتاه توانستيم اين تعداد مسكن را تهيه كرده و در اختيار زائران قرار دهيم. ساختمانهايى كه نزديك حرم هستند به علت قديمىساز بودن، از نظر بهداشتى مشكلاتى دارند، ولى ساختمانهايى كه دورترند نوساز هستند و مشكلات كمترى دارند. معمولًا مالكان ساختمانها بايد پاسخگوى اين
مشكلات ابشند. دولت عربستان مقرراتى وضع كرده و تكاليفى را برعهده مالكان گذاشته است، از جمله مفروش بودن اتاقها، داشتن آب سردكن در هر طبقه و يك سرى شرايط بهداشتى ديگر. ما براى سال آينده در نظر داريم كه شرايطى نظير داشتن آشپزخانه بزرگتر، سالن سخنرانى و اجتماعات و وسايل بهداشتى را كه بيشتر براى ايرانيان قابل استفاده باشد در قراردادهاى اجاره لحاظ كنيم. امسال به دليل اينكه چندماه عقب بوديم، نتوانستيم بيش از اين سختگيرى كنيم. در مورد تراكم افراد در اتاقهاى سه در چهار بايد بگويم كه دولت عربستان استانداردهايى را براى اسكان افراد قرار داده است. در ابتدا نيز ما به اين مسئله اعتراض كرديم. در اينجا براى هركس دو متر و نيم مساحت در نظر گرفته مىشود كه حد تراكم زائران ما در اتاقها نيز اينچنين است.»
آقاى رضايى در پاسخ به اين پرسش كه آيا براى تفكيك در نحوه اسكان مجردها و متأهلها در كاوانها چارهاى انديشيده شده يا خير، گفت:
«اصولًا فرهنگ ساختمانسازى در مكه و مدينه براى زائران و حجاج به گونهاى است كه اتاقها و تركيب ساختمانها با اين نحوه اسكان مناستبى ندارد. معمولًا اتاقهاى بزرگ، و براى سكونت پنج نفر در نظر گرفته شده است. ما در اين مورد فكر كرديم، ولى راه به جايى نبرده و گمان مىكنيم در ساختمانسازىهاى آينده بايد به اين مسئله توجه كرد. ما با شرايط فعلى اگر بخواهيم براى خانواده متأهلان محيطى مناسب در نظر بگيريم، مسائل زيادى در تدارك و اجاره مسكن خواهيم داشت. حداقل چيزى كه مىتوان گفت اين است كه در كوتاه مدت هيچ راهحلى قابل پيش بينى نيست.»
يك زائر ايرانى كه به اتفاق همسرش در مقابل مقرّ پليس مدتى منتظر تاكسى بوند، به علت نرخ بالاى كرايهها از سوارشدن به تاكسىهايى كه پول زيادى مىخواستند خوددارى مىكردند. در اين هنگام پليس سعودى به گمانى نزد اين زوج زائر آمده و ابتدا دهريال و پس از امتناع، بيست ريال به
ايندو مىدهد. اما ايرانيان از گرفتن پول سر باز مىزنند و دليل سوار نشدن به تاكسىها را نرخ زياد آنها عنوان مىكنند. پليس با شنيدن اين حرف با اتومبيل خود آنان را به مقصدشان مىرساند.
راننده مصرى كاروان 30227 كه با اتومبيل تصادف كرده بود، در يك كار گروهى از سوى ايرانيان خسارت خود را دريافت داشت. اعضاى كاروان با جمعآورى پول از زائران كاروان، هزينه تصادف راننده مصرى را داوطلبانه به عهده مىگيرند.
بنابر گزارشهاى رسده امروز يكى از زائران ايرانى كه دو عدد سكه طلا يافته بود، آن را به مدير كاروان خود تحويل داد تا بهصاحب اصلىاش برگردانده شود.
امروز اعضاى بعثه مقام معظم رهبرى به همراه حجةالاسلام محمدى رىشهرى مكه را به سوى شهر مدينه ترك كردند تا همراه ديگر زائران ايرانىِ مدينه دوم، ايام باقيمانده را در جوار مرقد پاك حضرت رسولصلى الله عليه و آله سپرى كنند و نظارت و هدايت برنامهها و سازماندهى كاروانها را پيگيرى نمايند.
بنابر گزارش ستاد مدينه تا پايان امروز (9/ 4/ 70) 26761 زائر وارد مدينه منوره شدهاند.
تبريك عيدغدير به مقام معظم رهبرى، نكتههايى از زبان ايرانيان
به مناسبت فرارسيدن عيد سعيد غديرخم پيام تبريكى از سوى نماينده ولىّفقيه به محضر مبارك رهبر انقلاب اسلامى فرستاده شد. متن پيام بدين شرح است:
باسمه تعالى
محضر مبارك رهبر معظم انقلاب اسلامى
حضرت آيةاللَّه خامنهاى
دام ظله العالى
فرا رسيدن سالروز عيد سعيد غديرخم، روز اكمال دين و اتمام نعمت، بر همه مسلمين جهان مبارك باد.
اينجانب از جوار حرم رسول اللَّهصلى الله عليه و آله و تربت مطهر ائمه بقيع
عليهم السلام كه اينك همچون نگينى در حلقه عاشقان ولايت در بر گرفته شده، از جانب خود و زائران ايرانى بيتاللَّه الحرام اين روز عزيز را به حضرتعالى تبريك و تهنيت عرض مىنمايم. از خداوند متعال عاجزانه مسئلت دارم در تحقق وعده پيروزى نهايى مستضعفين جهان كه تبلور عينىِ اين عيد سعيد است، تعجيل فرمايد و ما را از زمينهسازان آن روز قرار دهد و سايه پر بركت حضرت عالى را تا ظهور آن حضرت بر سر مسلمين و مستضعفين جهان مستدام فرمايد.
محمد محمدى رىشهرى
مدينه منوره، 18 ذىحجه 1411
آقاى موسوى، يكى از مسلمانان اهل پاكستان، كتابى راجع به مناسك حج در دست تهيه دارد كه براى جمعآورى مطالب جديد با آقاى تسخيرى ملاقات و گفتگو نمود و از ايشان تقاضاى راهنمايى كرد.
همچنين عدهاى از مسلمانان مراكش امروز با آقاى مصباح يزدى ملاقات كردند و سئوالاتى پيرامون تحريف قرآن و اختلاف بين مذاهب مطرح ساختند كه توسط ايشان پاسخ داده شد.
يكى از مغازهداران مدينه كه امروز براى ديدار به بعثه ايران مراجعه كرده بود اظهار داشت:
«مردم عربستان از حضور نيروهاى آمريكايى ناراضى هستند. به نظر من احترام حكومت آلسعود به ايران به جهت ترسى است كه از كشور شما دارد.»
امروز عدهاى از شيعيان سوريه با حجةالاسلام تسخيرى ديدار و گفتگو كردند. اين گروه در گفتگوى خود با آقاى تسخيرى در مورد شيعيان گفتند:
«فقط در دمشق هشتادهزار شيعه وجود دارد. حافظ اسد عنايت خاصى به آنها دارد، ولى اطرافيان او اينچنين نيستند. امروز قوت ايران قوت ما است و ضعف ايران ضعف ما.»
يكى از دانشجويان آفريقايى كه در دانشگاه مدينه تحصيل مىكند ضمن ملاقات با مسئولان بعثه، درباره كيفيت تحصيل در اين دانشگاه مطالبى اظهار داشت. همچنين يكى از دانشجويان دوره كارشناسى ارشد سودان كه در انگليس تحصيلات خود را به پايان برده است، امروز در ديدار كه با معاونت بينالملل بعثه داشت، در مورد حركت اسلامى دانشجويان در انگليس سخن گفت.
روزهاى اقامت ايرانيان در مكه و مدينه رو به پايان است. هر روزى كه مىگذرد، درد جدايى از خانه خدا، مسجد حضرت رسولصلى الله عليه و آله و بقيع بيشتر مىشود. براى خيلىها شايد اين آخرين ديدار باشد. اكثر حاجيان ايرانى با غنيمت شمردن اين روزهاى واپسين، سعى در بهرهگيرى هرچه بيشتر از بركات معنوى اين سفر الهى دارند. براى آگاهى از آنچه كه تاكنون در نزد زائران و كاركزاران حج گذشته و ارزيابى آنان از مراسم و مناسك اين سفر،
گفتگويى با تنى چند از مسئولان و زائران ايرانىصورت گرفته است كه توجه شما را به آن جلب مىكنيم.
يكى از بازرسان:
«در ايران به زائران گفته بودند كه به همراه خود پتو بياورند، چرا كه بدان نياز پيدا خواهند كرد. اما حاجيان با اتاقهاى مفروش در مكه و مدينه مواجه شدند. اينان چون ديگر نمىتوانند پتوها را برگردانند براى فروش آن دنبال مشترى هستند و اين به حيثيت حاجيان ما و شايد نظام ما لطمه مىزند.»
«به امور بهداشتى محل سكونت بعضى كاروانها به درستى سركشى و رسيدگى نمىكنند.»
«خوب است از طرف مسئولان به دولت سعودى پيشنهاد شود كه بين راه مكه- عرفات، عرفات- مشعر، مشعر- منى و منى- مكه مترو احداث شود تا مشكلات ترافيكى اين راهها مرتفع گردد.»
يكى از كاركنان مخابرات ستاد مكه:
«امسال براى اولين بار در حج و به طور آزمايشى از پست تصويرى (فاكس مايل)، آن هم با يك دستگاه، استفاده شد كه با استقبال مواجه گرديد. براى سالهاى آينده لازم است كه بر تعداد اين دستگاه افزوده شود.»
«شركت مخابرات بايد مثل بانكها، فروشگاههاى شاهد و سازمان هواپيمايى مستقل باشد و امكانات بيشترى را بسيج كند. امسال كاركنان مخابرات تعدادشان كم بود، به همين دليل در طور شبانهروز بيش از چهار يا پنج ساعت نمىخوابيدند و بقيه روز را در كاروانها مشغول به كار بودند. اميد است با افزايش پرسنل و امكانات خدماتى كه به كاروانها داده مىشود، از سال آينده خدمات بيشترى ارائه گردد.»
يكى از اعضاى واحد اهلسنت بعثه:
جامعه اسلامى تبيين شود. با اينكه سفر حج نقطه اوج وحدت شمرده مىشود، با اين حال، شاهديم كه افرادى از سر ناآگاهى در مدينه و مكه اعمالى خلاف وحدت انجام مىدهند، حتى در عرفات.»
«استفاده از موقف عرفات و منى بايد توأم با برنامههاى با كيفيت باشد، بويژه در منى. در اين روز برنامهريزى در بعثه بسيار ابتدايى بود و برخى افراد براى استفاده از اين فرصتها به كاروانهاى ديگر رفتند.»
«به نظر من كليه واحدهاى بعثه مثل زائران كاروانها بايد به مدينه قبل و مدينه بعد تقسيم شود؛ زيرا بعضى واحدها پس از مناسك حج عملًا تعطيل مىشوند.»
«محيط اطراف چادر ايرانيان در عرفات و منى به شدت غيربهداشتى بود.»
«مشاهده مىشد كه بيماران را با فُرقون به مراكز درمانى مىرساندند. در حالى كه مىشد با بكارگيرى برانكار از بوجود آمدن اينصحنههاى كريه جلوگيرى كرد.»
يكى از همكاران معاونت فرهنگى و ارشاد:
«با توجه به وقفه سه سالهاى كه براى زائران ايرانى پيش آمده بود، حج خوبى برگزار شد، بويژه اينكه روى معيارهاى اصولى انقلاب تكيه شد. مراسم برائت از مشركان از دو جهت حائز اهميت بود: اول نفس برپايىِ اين مراسم بود كه احتمال برخورد و حوادث ناگوار داده مىشد، و دوم اينكه سرپرست حجاج ايرانى در سخنان خود روى نكات با اهميتى انگشت گذاشته و نشان داد كه اهداف و آرمانهاى امام خمينى رحمه الله از اصول خدشه ناپذير انقلاب اسلامى و نظام جمهورى اسلامى است.»
«سرويسدهى بايد براى همه يكسان باشد و هيچ تفاوتى بين ستاد و بعثه و هردوى اينها با زائران حاضر در كاوانها نباشد.»
«بعضاً مشاهده مىشد كه با مراجعان به برخى از واحدهاى ستاد و بعثه برخورد شايستهاىصورت نمىگيرد. اين موضوع در برخورد مسئولان ستادى با مدير و معاون و خدمه كاروانها كاملًا مشهود بود.»
يك زائر تهرانى:
«بهتر است ك لباس حاجيان ايرانى متحدالشكل باشد و از پراكندگى پوشش و فرم آن كه بعضاً شكل ناهمگون و ناموزونى دارد جلوگيرى شود.»
«كار فرهنگى و توجيهى روى زائران بايد قبل از سفر حجصورت گيرد.»
«با متخلفان و افرادى كه اعمال آنان مغاير با شئون انقلاب اسلامى است، بايد با قاطعيت برخورد شود، كه سهلانگارى در اين زمينه- چنانكه شاهد بوديم- خسارتبار است.»
سه تن از زائران كاروان 31156 قم:
«امكانات بهداشتى ضعيف است، در حالى كه اين امكانات به عنوان تضمين كننده سلامت افراد، بايد در حد لازم و حتى بالاتر از آن باشد.»
«دورى محل اسكان زائران از مسجدالحرام سبب شد كه حجاج از حضور زياد ر خانه خدا محروم شوند.
اگر وسيله اياب و ذهاب براى چنين زائرانى در نظر گرفته مىشد، خيلى خوب بود. در مكه زائران را به جاهاى ديدنى و زيارتى نبردند تا بخشى از فرصتها بىفايده نگذرد.»
مدير يكى از كاروانهاى اعزامى از مشهد مقدس:
«اعضاى كاروانها عموماً از وضع مسكن گله دارند؛ البته واحد مسكونى ما خوب است. زائران از نوع خانههايى كه در آن اقامت خواهند كرد بىاطلاع هستند.»
«پيشنهاد مىشود همچون عرفات و منى كه نمايندگانى تعيين شدند تا با بازديد از چادرها موقعيت آن را به اطلاع زائران برسانند، براى
ساختمانهاى شهر هم اين عمل انجام شود تا نمايندگان در بازديد از اين اماكن اطلاعات لازم را كسب و به كاروانها منتقل كنند.»
به نظر من فقط كسانى بايد به حج بيايند كه غير از مستطيع بودن، از توانايى جسمى لازم نيز برخوردار باشند. ديگر اينكه زائران نوبت اولشان باشد. كسانى كه سالهاى پيش مشرف شدهاند، لزومى ندارد جاى كسانى را كه هنوز نيامدهاند بگيرند.»
از سوى نماينده ولىّفقيه و سرپرست حجاج ايرانى، به مناسبت عيد سعيد غدير، به كليه خدمه كاروانهاى كشورمان كه در حج امسال شركت كردهاند مبلغ يكصد ريال سعودى به عنوان عيدى هديه داده شد.
همچنين آن عده از خدمهاى كه قبل از عيد غدير راهىِ كشورمان شدهاند، اين مبلغ را در ايران دريافت خواهند كرد.
آخرين گزارش ستاد حج در مدينه حاكى است كه تا پايان روز گذشته جمعاً 198 كاروان شامل 26761 نفر از زائران كشورمان از مكه مكرمه به مدينه منوره مشرف شدهاند. عمليات انتقال زائران از مكه به مدينه از ششم ماه جارى شروع شده كه حداكثر تا تاريخ جهاردهم همين ماه ادامه خواهد داشت. عمليات بازگشت زائران مدينه بعد به كشورمان، از چهاردهم تير شروع خواهد شد.
خبرهاى رسيده حاكى است كه زائران از كيفيت نامطلوب اتوبوسهايى كه آنان را از مكه به مدينه انتقال مىدهند ناراضى هستند. اكثر زائران از بىادبى رانندگان، استفاده از نوارهاى موسيقى و تسلط نداشتن آنان بر اصول رانندگى در اتوبان شكايت كردهاند.
سوغات نور، مظلومان قاره سياه و روشناى ياد امام
پس از بازگشت سرپرست حجاج ايرانى از مكه به مدينه منوره كه پريروز 9/ 4/ 1370 انجام شد، نخستين ديدار عمومى ايشان با زائران مدينه بعدصبح امروز در محل بعثهصورت گرفت. همچون ملاقاتهاى پيشين، تلاوت آيات قرآن آغازگر اين ديدار بود. سپس حجةالاسلام مصباح يزدى انديشمند معاصر حوزه علميه قم سخنرانى كرد و توجه زائران ايرانى را به بركات معنوى مراسم حج جلب نمود. آقاى مصباح گفت:
«حج از هنگام احرام بستن شروع مىشود. لباسهايى كه در زندگى روزمره نشانه خيلى از امور است بيرون مىايند و لباسى شبيه لباس مرگ (كفن) پوشيده مىشود كه لباسى است بىپيرايه و كاملًا ساده. با اين لباس وارد خانه خدا مىشويم تا ببينيم چه چيزى با خود آوردهايم. يكى از نكتههاى
اين وضعيت آن است كه آدمى متوجه شود پيرايههاى دنيا- مثل پُست و مقامها- نوعى سرگرمىِ اعتبارى است. اعتبارى است، چرا كه حقيقت انسان را تغيير نمىدهد. ديگر اينكه همين امر اعتبارى عمر كوتاهى دارد و تا دم مرگ بيشتر دوام نمىيابد.»
ايشان در ادامه سخنان خود خطاب به حاجيان حاضر گفت:
«حالا كه لباس عادى به تن كردهايد به درون خود بنگريد. آيا آن نورانيت زمان احرام پيدا است؟ نكند كه در اين ايام، بيشتر با دل بستن به دنيا نقض غرض كنيم؛ نكند فكر و ذكر شبانهروزىِ شما به معامله و سودجويى و تجارت باشد؛ مبادا دنيازدگى بار ديگر در ما زنده شود. از دنيا بايد به قدر ضرورت استفاده شود. بدانيد كه چه لحظات پرمعنايى را در كنار مرقد حضرت رسول و ائمه اطهار مىگذرانيد. هر لحظهاش از دنيا و مافيهاى آن بيشتر ارزش دارد.»
آقاى مصباح با تأكيد بر اينكه مبادا نورانيت زمان حج از دست برود، با تفاوت گذاردن بين خريدهايى كه جنبه سوغاتى دارد و بازارگردىهايى كه همه وقت زائران را به خود اختصاص مىدهد گفت:
«بهترين سوغاتى همين نورانيتى است كه پيدا كردهايم. دنيا آنقدرها ارزنده نيست كه به خاطرش تمام حواستان راصرف آن كنيد. مواظب باشيد كه اين معنويت را از شما نربايند تا در آخرت سرمايه نجاتتان باشد.»
امروز يك مسلمان تبعه آمريكا در ملاقات با يك ايرانىِ آشنا به زبان انگليسى اظهار داشت:
«من يك مسلمان و تبعه امريكا هستم ولى به انقلاب اسلامى و ايرانيان علاقه دارم. اما اين سئوال را هم دارم كه چرا فقط شما با آمريكا مخالفت مىكنيد و ديگر مشركان را رها كردهايد؟»
اين زائر آمريكايى پس از شنيدن پاسخ اظهار مىدارد:
«من متعجبم كه چرا شما نمىترسيد. سه سال پيش چهارصد نفر از شما را كشتند ولى شما به محض بازشدن راه حج و آمدن به حج باز مرگ بر آمريكا گفتيد.»
پس از اين پاسخ كه ما چندين سال با آمريكا و عراق جنگ كردهايم و رهبرمان به ما آموخته است كه فقط از خدا برتسيم، حاجى آمريكايى مىگويد:
«براى ما هم دعا كنيد چون ما از آمريكا و اسرائيل مىترسيم. براى ما دعا كنيد كه خدا به ما ايمان بدهد.»
صبح امروز نايب مفتىِ مدينه آقاى شيخ محمد العثيمين همراه جمعى محافظ امنيتى در بقيع حضور يافت و در محل تربت مطهر چهار امام عليه السلام با برادران روحانى حاضر در بقيع، كه اتفاقاً چند تن از آنان از همكاران معاونت فرهنگى و ارشاد بعثه بودند، به بحث پرداخت. وى در مورد گريه، بوسيدن قبور ائمه و خواندن زيارتنامه سئوال كرد. برادران با استدلالهاى مناسب پاسخ دادند و با توجه به بوسيدن دست نايب مفتى توسط مردم به وى چنين گوشزد كردند:
«اگر مردم از روى حُبّ و به خاطر خدا دست شما را مىبوسند و شما آن را مجاز مىدانيد، پس بوسيدن قبور ائمه نيز به طريق اولى مجاز و موجب ثواب است.»
در خاتمه وى را براى ادامه بيشتر گفتگو به بعثه دعوت كردند.
تا امروز 63 كاروان شامل 8224 حاجى ايرانى از مكه مكرمه به مدينه منوره مشرف شدهاند كه جمعا 261 كاروان شامل 34985 نفر از زائران كشورمان در مدينه منوره استقرار يافتهاند.
امروز يك زائر اهل نيجريه به يك زائر ايرانى گفت كه مردم نيجريه اسلام را از ايران و امام خمينى رحمه الله آموختهاند. او اضافه كرد كه عكس حضرت امام در اكثر منازل وجود دارد و مردم نيجريه خاطره ايشان را همواره گرامى مىدارند.
زائران افغانى كه از ايران مشرف شدهاند علىرغم پرداخت مبلغ يك ميليون و پانصد ريال، بعضاً از محل اقامت و نحوه پذيرايى گلايه دارند و آن را ناشى از تبعيض در نوع برخورد ستاد حج با كاروان افاغنه مىدانند. بايد توضيح داد كه از شش كاروان افاغنه، وضع دو كاروان آن كه پرسنل دولتىِ وزارت امور خارجه در آن بسر مىبرند، مناسبتر از سايرين گزارش شده است.
گفتنى است كه طبق مصوبه سازمان حج و زيارت قرار بود امسال هفتصد نفر از افاغنه مقيم ايران به حج مشرف شوند. از اين تعداد، سهميههايى به نهاديهاى مرتبط با موضوع افغانستان در كشور اختصاص يافت (حداكثر چهل نفر) ولى گزارشهاى رسيده حاكى است كه شمار برادران و خواهران ايرانى كه به همراه كروانهاى افاغنه عازم حج شدهاند بيش از حد مصوب بوده، به طورى كه مجبور شدهاند برخى از ايرانيان را با پاسپورتهاىصادر شده براى افاغنه و تغيير عكس به حج بياورند. همچنين بعضى از دستاندركاران و مسئولان ادارى، همسران و حتى دوستان خود را از اين طريق به حج آوردهاند كه اين مسئله بر تضييع حقوق عدهاى از افاغنه، تبعات منفىِ متعددى بر جاى گذاشته است.
در اين روزهاى واپسين، تنخويىِ مأموران نهى از منكر سعودى در بقيع زندهتر شده است. بخصوص در تربت چهار امام عليهم السلام، همواره رفتار مأموران بقيع نسبت به مأموران كعبه و حرم نبوى خشنتر بوده است. اما در مواقعى كه نماينده محترم ولىّفقيه در بقيع حاضر شدهاند با تذكرهاى مأموران امنيتى، آنان رفتار مناسبترى از خود نشان دادهاند. گفتنى است كه هر شب بقيع توسط مأموران جارو و تميز مىشود. به عنوان مثال، اوايلصبح امروز در حالى كه زائران ايرانى به همراه جمع كثيرى خارجى، مقابل قبور مطهر چهار امام معصوم عليهم السلام مشغول خواندن زيارتنامه بودند يكى از نيروهاى امنيتى
سعودى كه لباس شخصى بر تن داشت و احتمالًا از اداره امر به معروف بود، برخورد بسيار بدى با زائران از خود نشان داد. اما به محض ورود سرپرست محترم حجاج ايرانى به بقيع، يكى از مأموران امينتى سعودى از تيم مراقبتى ايشان كه ملبّس به لباس شخصى بود به مأمور بدرفتار سعودى مراجعه كرد و سريعاً وى را نسبت به تغيير نوع برخورد با زائران در حضور نماينده محترم رهبرى توجيه نمود. اين اقدام بسيار مؤثر بود و آن مأمور تغيير جدى در رفتار خود دارد.
بايد توضيح داد كه معمولًا سعودىها هنگامى كه زائران ايرانى را بدون پشتوانه مىيابند از برخوردهاى تند ابايى ندارند. اين موارد در سالهاى قبل نيز وجود داشته است. امسال حضور نسبتاً طولانىتر نماينده محترم مقام معظم رهبرى در مدينه به همراه كاروانهاى مدينه، پشتوانه سياسى محكمى براى زائران فراهم نموده و اين امر در تعديل برخورد سعودىها با زائران ايرانى بسيار مؤثر بوده است.
در شب عيد غدير در چند كيلومترى مدينه مجلس جشنى برگزار گرديد كه چند تن از مداحان شيعه عرب و فارس اشعارى را در مدح امام اول خواندند.
در اين مراسم چند تن از شيعيان خطيف خواستار وصيتنامه حضرت امام رحمه الله و پيام عربىِ رهبر انقلاب شده و اظهار داشتند كه در روزهاى ارتحال حضرت امام رحمه الله روستاها را سياهپوش و مراسم عزادارىِ عمومى برگزار كردند.
ممارست در پارسايى، انديشه وحدت
صبح امروز در ادامه ديدار سرپرست حجاج ايرانى با اعضاى كاروانها، زائران خانه خدا و مرقد پيامبر اكرمصلى الله عليه و آله و ائمه بقيع، در محل اجتماعات بعثه مقام معظم رهبرى در مدينه گرد آمده و در مراسمى كه به همين مناسبت برپا شده بود شركت كردند. پس از قرائت قرآن و مداحى اهلبيت حضرت ختمى مرتبت، حجةالاسلام والمسلمين مصباح يزدى به سخنرانى پرداخت.
ايشان در بخشى از سخنرانى خود با بهرهگيرى از آيات كريمه «لَقَدْ خَلَقْنَا الإنْسانَ فى أحْسَنِ تَقْويمٍ ثُمَّ رَدَدناهُ فى أسْفَلَ سافِلينَ» (تين/ 4 و 5) گفت:
«موضوع اين آيات ترقى و تنزل انسان است. در آغاز خلقت، هر انسانى داراى قوام مىباشد، يعنى آنچه كه شايسته او بوده تا خود را به كمال
برساند از سوى خداوند به وى داده مىشود. عدهاى با بهرهگيرى از آن استعدادها خود را به مراحل بالا مىرسانند و عدهاى ديگر با سوء استفاده، تنزل مىكنند. از اين آيات استفاده مىشود كه خطر سقوط، همه انسانها را تهديد مىكند اما كليت ندارد.»
آقاى مصباح يزدى با اشاره به تعبير حضرت امام خمينى رحمه الله گفت:
«امام راحل مكرر اشاره مىكردند كه گذشتن از ظلمت به سوى نور يك جهش دفعى نيست. همچنين عبور از نور و لغزش به سوى ظلمت، ناگهانىصورت نمىپذيرد. نه هيچ فرشتهاى مىتواند انسان را به ناگاه از ظلمت نور برساند و نه هيچ شيطانى مىتواند يكباره آدمى را از نور به سوى ظلمت بكشاند. هر دوى اينها تدريجى هستند. زماندار بودن اين عالم نيز از الطاف الهى است تا راه برگشت براى كسى كه بيراهه را انتخاب مىكند وجود داشته باشد. خداوند نيز وسايل بازگشت را فراهم كرده است: دستورهاى انبياء، توبه، ترغيب انسان به عملصالح و ....»
حجةالاسلام والمسلمين مصباح يزدى خطاب به زائران خانه خدا و مرقد رسول اللَّهصلى الله عليه و آله اظهار داشت:
«اين چند روز باقيمانده را تمرين كنيد؛ تمرين گذشت. در اين سفر كه در هر اتاق چند نفر روزها كنار هم بسر بردهايد چه بسا اختلاف سليقه و نظر بين شما وجود داشته باشد. شيطان از اين مسئله سوء استفاده كرده و با وسوسه، اين اختلاف سليقه را به كدورت و احياناً كينه تبديل مىكند. هركس بايد سعى كند كار ديگرى را انجام دهد. خدمت به زائر اجر زيادى دارد. اگر كسى ثواب اين خدمت را بداند زيارت را كنار مىگذارد. تا آنجا كه مىتوانيد به يكديگر كمك كنيد، راهنماى يكديگر باشيد، از رفتار ناپسند همديگر بگذريد و سخن يا كار ناشايست را هم نشنيده و نديده بگيريد. اگر شما انتظار داريد كه خداوند از گناهانتان بگذرد بايد از گناهان ديگران بگذريد و اين ميزان است براى شما.»
مراسم با ابراز احساسات زائران نسبت به نمايندگىِ ولىّامر مسلمين و سرپرست حاجيان خاتمه يافت.
ساعت پنج و سى دقيقه بعد از ظهر امروز اعضاى واحد اهلسنت بعثه و عدهاى از شخصيتهاى ميهمان اهلسنت تبا حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى ديدار كردند. در اين ديدار، ابتدا آقاى حسينى نماينده اهلسنت كردستان در مجلس خبرگان ضمن تشكر از نماينده ولى امر مسلمين گفت:
«روحانيان اهلسنت كردستان به انقلاب اسلامى و رهبرى آن علاقهمند هستند و ما در كردستان حدود هشتاد روحانى شهيد دادهايم. اين نشانه بارزى از علاقه روحانيان كردستان به انقلاب اسلامى است.»
ايشان اظهار اميدوارى كرد كه توجه مسئولان نظام جمهورى اسلامى به روحانيت و اهلسنت، روز به روز بيشتر شود و براى حاجميت اين جوّ معنوى، مسئولان نظام بيش از پيش از وضعيت اهلسنت و روحانيت آن با خبر باشند.
سپس آقاى مولوى اسحاق مدنى مشاور محترم رياست جمهورى در امور اهلسنت ضمن تشكر از فرصت پيش آمده و اعلام رضايت از وضعيت كاروانهاى اهلسنت گفت:
«در حج امسال شخصيتهاى برجستهاى از اهلسنت شركت داشتند كه اين مسئله براى حجاج ديگر كشورها تعجبآور بود. حضور اين شخصيتها در بسيارى از موارد توانست سوءتفاهمهايى را كه دشمنان در اذهان به وجود مىآورند برطرف سازد.»
ايشان ضمن مؤثر خواندن حضور روحانيت اهلسنت در دفتر استفتاء بعثه مقام معظم رهبرى و اظهار اميدوارى درباره اينكه مراسم برائت سالهاى آينده نيز مانند امسال پرطنين باشد، گفت:
«انشاء اللَّه ما هر ساله بتوانيم از حق برائت حج خودمان بخوبى استفاده كنيم.»
پس از آقاى مدنى، حجةالاسلام ابوالقاسمى مسئول واحد اهلسنت
بعثه توضيحات مختصرى درباره كاروانهاى اهلسنت ارائه كرد و گفت:
امسال بيست و پنج كاروان اهلسنت داشتيم كه توسط آقايان كه حضور دارند به وضعيت مادى و غيرمادى كاروانها رسيدگى شد و از همه جهات همكارى، خوب و مثمر ثمر بود. حضور بعضى از آقايان در شوراى استفتاء بعثه مقام معظم رهبرى جهت رسيدگى به مسائل شرعى زائران اهلسنت بسيار مفيد بود.»
سپس آقاى رىشهرى ضمن تشكر از حضور آقايان و ذكر اين نكته كه وحدت و يكپارچگىِ مسلمانان جهان از اهداف اصلىِ انقلاب، امام راحل و نيز رهبر معظم انقلاب اسلامى بوده است، گفت:
«ما براى يكپارچه كردن مسلمانان جهان به طور طبيعى بايد از كشور خودمان شروع كنيم. ما اگر نتوانيم مسلمانان كشور خودمان را يكپارچه كرده و به سمت اهداف مشتركمان كه همان اعتلاى كلمه توحيد است حركت كنيم نمىتوانيم در اين يكپارچگىِ جهانى موفق باشيم.»
ايشان ضمن يادآورى اين نكته كه مسئله وحدت پس ازامام راحل توسط مقام معظم رهبرى دنبال مىشود و اين تلاش همچنان ادامه دارد، گفت:
«ما در اين زمينه به طور كامل موفق نبودهايم ول درصد بالايى از موفقيت را به دست آوردهايم و اگر غرض ورزىها و جهالت عدهاى نبود بيشتر موفق مىشديم. اين جهالت و غرض ورزى، هم در شيعه هست و هم در اهلسنت. اينها به دليل جهل يا بيمارى كه دارند مانع از يكپارچگى مسلمانان مىشوند و با سنگاندازىهاى خود در مقابل اين هدف مقدس مىايستند. همانهايى كه با حكومت جائر مىسازند و مدح و ثناى آنان را مىگويند، هم در شيعه هستند و هم در اهلسنت. حالا آنها آمدهاند و عليه نظام مقدس كشورمان كه مىخواهد احكام قرآن را پياده كند مىايستند. نيت ما پياده كردن احكام قرآن است، حالا چقدر موفق بوديم همين است كه مىبينيم. من اميدوارم روزى برسد كه ما بتوانيم به طور كامل به اهداف قرآن تحقق ببخشيم و افراد دلسوز بايد خودشان براى رسيدن به اين اهداف تلاش كنند و براى مردم
راهنما باشند. امروز نظام كشور ما تنها نظامى است كه مىخواهد احكام اسلام و قرآن را پياده كند. علماى طريقين بايد بكوشند و مشكلات را حل كنند و هرچه بيشتر به هم نزديك شوند و نبايد وسوسه خنّاسان آنان را در رسيدن به وحدت مأيوس كند. ما مىتوانيم به هدف برسيم به شرط آنكه حديت داشته باشيم. ما براى حق تلاش كنيم، حالا هرچه مىخواهند بگويند.»
اين جلسه كه در جوّىصميمى و برادرانه ادامه يافت در ساعت شش و سى دقيقه به پايان رسيد.
مدينه هر ورز شاهد حضور عده بيشترى از زائران ايرانى است. به موازات افزايش تعداد حاجيان، فعاليتها و اقدامات بعثه و دست اندركاران ايرانىِ حج نيز افزايش مىيابد. فعاليتهاى جمعى، علاوه بر رتق و فتق امور جارى، معطوف به برگزارى مراسم دعاى كميل در كنار قبرستان بقيع است. به عنوان مثال، معاونت بازرسىِ بعثه ولىّفقيه دويست نفر را جهت سقايت، دويست نفر را جهت برقرارى نظم و انتظامات مراسم دعاى كميل و هشتاد و يك نفر را جهت امور به پوششصوتى اين مراسم مشخص نموده و آنها را به معاونتهاى ديگر بعثه، كه هر يك به نوبه خود مشغول فراهم آوردن امكانات لازم جهت برگزارى مناسب اين مراسم عبادى- سياسى هستند، معرفى كرده است.
همچنين از سوى اين معاونت مواردى چون چهل و پنج مورد سركشى برادران بازرس به كاروانها، ارسال بيش ازصدو پنجاه گزارش (در قالب
بيست و شش نامه به ستاد حج) كه متضمن مشكلات و مسائل كاروانها بوده، برگزارى جلسات عمومى و منطقهاى و ... در چند روز گذشته گزارش شده است.
در اين ايام- از تاريخ 8/ 4/ 70 تا 12/ 4/ 70- مجموعاً هفتاد و شش مورد ملاقات سربازرسان و نيز پاسخگويى به چهارصد و هشتار مورد مراجعه به اين معاونت، گزارش شده است.
در اين روز، هيئتى مركب از جمعى از مسئولان بعثه مقام معظم رهبرى و عدهاى از روحانيان و مسئولان جمهورى اسلامى ايران از مركز چاپ و نشر قرآن كريم در مدينه منوره ديدار كردند.
در اين ديدار، آقاى محفوظ محمد امين مدير روابط عمومى اين مركز ضمن خوشامدگويى و استقبال از هيئت ايرانى، مراحل مختلف چاپ و تكثير كلاماللَّه مجيد در اين مركز و همچنين نحوه ضبط متن قرائت شده قرآن كريم و تكثير آن در مقياس گسترده و برنامههاى آينده جهت ضبط برنامههاى تلاوت و آموزش قرآن كريم بر روى نوارهاى ويدئويى را تشريح كرد. اين مركز كه از سال 1405 هجرى قمرى در زمينى به مساحت تقريبىِ دويست و پنجاه هزار مترمربع و با تكنولوژى و امكاناتى پيشرفته تأسيس گرديده يكى از مراكز نادر چاپ و نشر قرآن كريم در سطح جهان است كه با ظرفيت چاپ نُهميليون نسخه از قرآن كريم در سال فعاليت مىكند.
در پايان اين ديدار، حجةالاسلام والمسلمين تسخيرى معاونت بينالملل بعثه ولىّفقيه كه مسئوليت هيئت ديدار كننده را نيز به عهده داشت، ضمن تشكر از توضيحات مدير روابط عمومى اينمركز، اظهار اميدوارى كرد كه احكام الهى قرآن در همه زمينههاى زندگى حاكميت يابد و با پرداختن به
محتواى قرآن كريم و جلوگيرى از پرداختنصورى و منحرف كننده به آن، شاهد ساختن جامعهاى قرآنى در سراسر جهان باشيم.
يك زائر جوان ايرانى كه قصد داشت حرم حضرت رسولصلى الله عليه و آله را لمس كند با مخالفت پليس سعودى مواجه شد. پليس سعودى اين عمل را كفر دانست. در اين حال، يك زائر ترك كه شاهد ماجرا بود بر سر پليس سعودى فرياد كشد و گفت: فهد كافر است، فهد شريك آمريكا و اسرائيل است و ....
زائر ترك، پس از گفتن اين مطالب با استفاده از شلوغىِ جمعيت گريخت.
در مسير حركت يكى از كاروانهاى ايرانى از مكه به مدينه، پليس امور ادارى مربوطه را به سرعت انجام مىدهد و راننده ترك علت اين تسريع را عزت ايرانيان و ترس پليس عربستان از شعار مرگ بر آمريكا اعلام مىكند. وى ضمن تقدير از حضرت امام خمينى رحمه الله اظهار مىدارد كه اگر ايشان چند سال ديگر زنده بودند كار حكام را يكسره مىكردند.
به دنبال برقرارى رابطه بينصاحبِ خانهاى كه يك كاروان ايرانى در آن مستقر شده با زائران كاروان، مقاديرى كتاب، فيلم و نشريه به نامبرده تقديم مىشود.صاحبِ خانه اعلام مىدادر كه فيلم رحلت حضرت امام رحمه الله تأثير زيادى بر آنان داشته و او تصميم دارد اين فيلم را براى همه نزديكان و آشنايانش نشان دهد.
بين ساعات پنج و نيم تا شش و نيم بعد از ظهر روز دوازدهم، مأموران سعودى با عنوان مأموران امر به معروف، در محل تربت چهار امام معصوم عليهم السلام حضور نداشتند و كنترل زائران توسط روحانيان و چند پليس سعودى انجام گرفت. حاجيان در اين روز آزادى بيشترى در زيارت قبور متبركه برخوردار بودند.
متأسفانه چند مورد برداشتن خاك از بقيع مشاهده شده است.
امروز يك زائر مصرى ضمن اظهار دوستى و طرفدارى از انقلاب نزد يكى از زائران ايرانى، پيام مقام معظم رهبرى را به زبان عربى تقاضا كرد.
امروز يكى از مجروحان جنگ تحميلى كه در اثر حادثه رانندگى در عربستان، مجروح شده بود، هنگام انتقال به بيمارستان مورد سئوال پليس قرار گرفت. اين پليس هنگام انتقال وى به آمبولانس، از جراحات قديمى موجود در بدنش سئوال مىكند. وى اظهار مىدارد كه اين زخمها يادگار جنگ باصدام است. پليس مذكور با بوسيدن پيشانى برادر مجروح اظهار مىدارد كه من هم سرباز (امام) خمينى هستم.
يكى از مغازهداران مكه درصحبتى با يكى از حاجيان ايرانى از وفور فساد و فحشاء در كشورش اظهار ناراحتى مىكند.
هنگامى كه يك زائر ايرانى مشغول خواندن دعاى كميل در بقيع بوده يك زائر مغربى با شنيدن دعا به شدت متأثر شده و به گريه مىافتد. نامبرده پس از اتمام دعا خواستار خريد مفاتيح شده است كه زائر ايرانى مفاتيح خود را به وى هديه مىكند.
بنابر گزارش رسيده، مأموران امنيتىِ سعودى عكسحضرت امام خمينى رحمه الله را كه در سالن كاروان 13293 نصب شده بود پاره كردهاند.
امروز يكى از شيعيان قطيف از طريق روحانى كاروان، مبلغ هزار وصد ريال به يك پيرمرد زائر ايرانى كه پول خود را گم كرده بود هديه كرد.
از ابتداى افتتاح بيمارستان جمهورى اسلامى ايران در مدينه منوره، دهها تن از كودكان اهل مدينه و ديگر شهرهاى عربستان، به طور رايگان ختنه شدهاند. چند تن از والدين اين كودكان كه بدين منظور به بيمارستان جمهورى اسلامى ايران مراجعه كرده بودند اظهار داشتند: ما براى اينكه اين سنت اسلامى درباره فرزندانمان در بيمارستان جمهورى اسلامى ايران انجام شود سه سالصبر كردهايم؛ چون معتقديم انجام اين عمل، كه در واقع يكى از شرايط تشرف افراد به دين اسلام است، به دست ايرانيان براى ما و فرزندانمان
خير و بركت خواهد آورد.»
در اين روز 5371 تن از زائران ايرانى بيتاللَّه الحرام وارد مدينه شدند. با احتساب زائرانى كه طى روزهاى گذشته وارد مدينه شدهاند، شمار زائران در مدينه به 49426 نفر رسيده است.
مراتب زيارت، قدر لحظههاى گذرا، آخرين تضرع، در جمع مجاهدان
امروزصبح آخرين ديدار عمومى زائران كاروانها با حجةالاسلام رىشهرى در محل بعثه انجام گرفت.
اين ملاقاتها كه در مكه مكرمه و مدينه منوره به شكل روزمره ادامه داشت، با اتمام فعاليتهاى جارى بعثه و انتقال تدريجى كادر آن به ايران، پايان پذيرفت.
اين جلسه كه با حضور حاجيان زن و مرد، روحانيان كاروانها و سرپرست حجاج ايرانى تشكيل شد با قرائت قرآن و ذكر مصيبت اهلبيت عليهم السلام آغاز شد. آنگاه آيةاللَّه ابراهيمى امينى انديشمند معاصر حوزه علميه قم وجانشين حجةالاسلام رىشهرى در بعثه مقام معظم رهبرى به سخنرانى پرداخت.
آيةاللَّه امينى ابتدا از احيا كننده حج ابراهيمى، حضرت امام
خمينى رحمه الله كه به واسطه او ايرانيان سربلند شده و در بين مسلمانان جهان عزت يافتند، ياد كرد و از روح والاى آن بزرگمرد تجليل نمود. سپس پيرامون زيارت و مراتب آن و بهرهگيرى زائران ايرانى از فرصت باقيمانده حضورشان در مدينه منوره چنين گفت:
«اسلام زيارت را عبادت مىداند: زيارت برادر مؤمن، زيارت خويشان، زيارت كعبه، زيارت قبر پيامبر و قبور ائمه و .... ثوابهايى نيز براى ذكر آن كرده است. روايتى از قول امام حسين عليه السلام وجود دارد كه ايشان از حضرت رسولصلى الله عليه و آله پرسيدند: پدر جان! ثواب كسى كه تو را زيارت كند چيست؟ پيامبر پاسخ دادند: پسرم! هركسى مرا در زمان زندگى يا مرگ زيارت كند و يا پدرت يا برادرت و يا خودت را زيارت نمايد بر من واجب است كه روز قيامت از او زيارت كنم. و اين زيارت همان شفاعت و پاك كردن گناهان زائر است كه اكنون اين توفيق نصيب شما شده كه قبر پيامبر و مقبره چهار امام بقيع عليهم السلام، قبر حضرت زهرا عليها السلام- البته اگر يافتيد- قبر شهداى احُد و اصحاب خاص پيامبر را زيارت كنيد.»
ايشان در مراتب زيارت گفت:
«زيارت مثل ساير عبادات داراى مراتبى است و براى همه نتيجه يكسان ندارد. مثل نماز است. هركس اخلاص بيشتر و معنويت بالاترى داشته باشد نتيجه بهترى مىگيرد. زيارتى كه آدمى روبروى قبر پيامبر با مفاتيح مىايستد و زيارتنامه مىخواند، نماز مىخواند يا پشت نردههاى قبرستان بقيع يا داخل آن زيارتنامه آن چهار معصوم را بر زبان مىراند و يا مدح و روضه آنان را مىخواند، يك نوع زيارت معمولى است كه البته ثواب هم دارد و از انجام آن بايد شكرگزارى كرد. زيارتى هم هست كه داراى مراحل عالىترى است.
در اين نوع زيارت، زائر احترامى خاص براىصاحب آن قبر مقدس قائل مىشود، افكار او را قبول مىكند، اهدافش را مىپذيرد، دوستش مىدارد، با دوست او دوست مىشود و با دشمنانش دشمن، و اينها را از زبان دل مىگذراند و قول مىدهد كه از گناهان دور باشد و به دستورهاى وارد شده عمل كند. مرحله ديگرى از زيارت وجود دارد كه برقرارى نوعى ارتباط است؛
ارتباط روحى، نفسانى و معنوى. زائر با مقبرهاى كه زيارت مىكند نوعى ارتباط برقرار مىكند كه به اصطلاح آن را ارتباط برزخى مىگويند. بدانيد كه اين ارتباط در اين شهر بهتر فراهم است. اينجا شهر وحى است. در اينجا جبرائيل هزاران بار براى نزول قرآن خدمت پيامبر رسيده است. معنويت مدينه را هيچ جاى ديگر ندارد. حيف است كه انسان از اين حقيقت بهره كمى ببرد. قدر ساعاتى را كه در اينجا هستيد بدانيد.
هر لحظه از اين رابطهها مىتواند زندگى ما را دگرگون سازد و حال تازهاى نصيب ما كند.»
آخرين ديدار زائران با سرپرست حجاج ايرانى ساعت يازدهصبح پايان پذيرفت.
جصبح امروز آقاى رىشهرى در بعثه مجاهددين افغانى حضور يافت و با گروهى از علما، روحانيان و مجاهدان افغانى ديدار كرد. در اين ديدار، آقاى مجددى پس از خير مقدم به نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى و ميهمانان همراه، يادآور شد كه فريضه جهاد نبايد در ميان مسلمانان جهان فراموش شود. مسلمانان بايد با اعتصام به حبلاللَّه، اتحاد و يكپارچگى خود را حفظ كنند. شخصيتهاى بزرگى مانند امام راحل پيدا مىشوند كه اساس اتحاد مسلمين را پىريزى مىكنند و امروز حضور شما آقايان علماى ايرانى در بعثه افغانستان تفرقه را نابود مىكند. ما اهل يك قبله هستيم و يك پيامبر داريم. چرا بايد بين مسلمانان تفرقه باشد؟ حج ما از بركات همين اتحاد است. مسلمانان افغانستان با اتحاد توانستند استكبار شرق را شكست بدهند و آنان را از خاكشان بيرون كنند.
در پايان اين ديدار، چند تن از شعراى افغانستان با قرائت اشعار خود به مجلس گرمى خاصى بخشيدند. در اينجا به ابياتى چند از يك شعر قرائت شده در اين محفل اشاره مىكنيم:
گر مسلمانى بيا باهم شويم فى سبيل حق عليه ملحدين
غفلت و تفرقه در عصر جهاد دور مىسازد تو را ازصالحين
حج ابراهيم را دنبال كن تا شود منظور ربالعالمين
حج ديگر حج واشنگتن بود نيست آن حج، حج ختم المرسلين
آمريكا غول است و شيطان بزرگ زان كه فرموده امام العارفين
رجم شيطان كن اگر دارىصفا با برائت از رئيس المشركين
امروز يك تاجر تبعه چاد در ديدارى با مسئولان بخش مراجعات اظهار داشت:
«تحولات اخير چاد زمينه فعاليت را براى انقلاب اسلاميفراهم كرده است در حالى كه از حضور فعال ايران در چاد هيچ خبرى نيست.»
يك نفر سودانى كه مدرس تفسير قرآن بود امروز به بعثه مراجعه كرد و با آقايان ابراهيمى و دكتر طالقانى آشنا شد و ضمنصحبت با آقاى تسخيرى، تقاضاى كتاب و نوار دعاى كميل را كرد. وى به شت ابراز علاقه نمود كه در دعاى كميل امشب شركت جويد.
يك دانشجوى سنگالىِ مقيم مصر (دانشجوى الازهر) با آقاى ابراهيمى در بعثه ديدار كرد. ضمناً يك مسلمان از اهالى حجاز تقاضاى مفاتيح و نوار نمود، كه به همراه مقدارى سكه كه منقّش به تصوير كعبه و قدس بود به وى هديه شد. همچنين يكى از طلبههاى وهابى به بعثه مراجعه كرد كه چند جلد كتاب پيرامون نظرات امام خمينى رحمه الله، نهضت امام حسين عليه السلام و نيز كتابهايى از شهيد مطهرى و شهيدصدر در اختيار او قرار داده شد.
امروز آقاى رىشهرى سرپرست حجاج ايرانى در يك گفتگو با نشريه «زائر» شركت كرد و به سئوالات اين نشريه پاسخ داد. آنچه ذيلًا مىخوانيد متن كامل اين مصابحه كوتاه است:
با تشكر از اينكه علىرغم كمى وقت، فرصت اين مصاحبه را در اختيارمان قرار دادى، لطفاً به عنوان اولين سئوال بفرماييد آيا مراسم عبادى- سياسى حج امسال، همان گونه كه انتظار داشتيد و مورد نظر امام راحل و رهبر معظم انقلاب بود، برگزار گرديد؟
ارزيابى شما از كار واحدها و ارگانهاى دست اندركار برگزارى حج امسال چيست و آيا رضايت حضرتعالى جلب شده است؟
داشت، به نظرم كارى كه امسال انجام شد يك كار فوقالعاده است و بايد مورد تقدير واقع شود. البته اين بدان معنا نيست كه مشكلى وجود نداشته و يا وجود ندارد. بديهى است كارى به اين عظمت در برخى از موارد نيز ممكن است با مشكلاتى مواجه شود و مواجه هم شده است. منظور بنده اين است كه با در نظر گرفتن شرايط و امكانات و فرصتى كه براى برنامهريزى در اختيار بود كارى كه انجام شده يك كار بسيار قوى و فوقالعاده بوده است.
تن جنابعالى مستحضريد از اولين روزهاى تشرف زائران به مدينه و مكه، خبرنامه «زائر» نيز منتشر شد، آيا به نظر حضرتعالى ما در انجام اين مأموريتى كه بر عهدهمان گذارده شده بود موفق بودهايم؟
با تشكر از لفط حضرتعالى و با اعتراف به اينكه اگر موفقيتى وجود داشته در سايه عنايت خداوند بزرگ و رهنمودهاى حكيمانه حضرتعالى بوده است، اگر پيامى براى حجاج بيتاللَّه الحرام و وزيران اماكن متبركه و مقدسه داريد بفرماييد.
امشب دومين مراسم دعاى كميل كه از سوى بعثه مقام معظم رهبرى ترتيب يافته بود با شكوه هرچه تمامتر برگزار گرديد. در اين مراسم حدود چهل و سههزار نفر از حاجيان ايرانى و ديگر زائران كشورهاى اسلامى شركت جسته بودند. اين مراسم نسبت به دعاى كميل مدينه قبل با استقبال بيشترى از زائران مواجه گرديد به طورى كه تلاشهاى انجام شده براى پوششصوتى و آبرسانى به شركتكنندگان كافى نبود. افرادى از مليتهاى مختلف همچون هندى، پاكستانى، ترك، افغانى، عرب و چند زن و مرد اروپايى در ميان حاضران به چشم مىخوردند كه عده آنها به هزار نفر مىرسيد.
حجةالاسلام خوانسارى قرائت متن دعاى كميل امشب را به عهده داشت و حضور سرپرست حجاج ايرانى و تنى چند از علماى بعثه بر حضور زنده حاجيان ايرانى در مراسم حج امسال تأكيد مىكرد.
مأموران سعودى همچون دعاى كميل مدينه قبل با بكارگيرى وسايل ضد شورش مانند ماشينهاى آبپاش فضاى روحانى بقيع را مخدوش كرده بودند.
در خاتمه مراسم، پليس سعودى همكارى لازم را جهت عبور سف به هم پيوسته زائران از خيابانها به عمل آورد. مجموعاً روحيه كليه زائران پس از برگزارى مراسم در حين بازگشت به منازل بسيار خوب بود.
در پى شايعاتى مبنى بر اينكه برخى از زائران ايرانى موفق به درك وقوف اضطرارى مشعرالعرام نشدهاند، از سوى نماينده محترم ولىّفقيه و
سرپرست حجاج ايرانى دستور تحقيق و بررسى همه جانبهاى در اين زمينهصادر گرديد. بر اسسا گزارش تحقيقاتىِ واحد بازرسى و به دنبال پىجويى و بررسىهاى گسترده، معلوم گرديد كه خوشبختانه تمامى زائران ايرانى وقوف اصلى يا اضطرارىِ اول يا دوم را درك كردهاند و تنها يك زائر موفق به درك وقوف زائر اضطرارى نشده است.
امروز واحد حمل و نقل هوايىِ ستاد حج برنامه عزيمت حجاج ايرانى از مدينه منوره به شهرهاى كشورمان را به شرح ذيل اعلام كرد:
روز يكشنبه 16 تير 6500 نفر
روز دوشنبه 17 تير 6300 نفر
روز سهشنبه 18 تير 5364 نفر
روز چهارشنبه 19 تير 5812 نفر
روز پنجشنبه 20 تير 5364 نفر
روز جمعه 21 تير 5700 نفر
روز شنبه 22 تير 5700 نفر
روز يكشنبه 23 تير 6036 نفر
ادامه اين خبر حاكى است كه شماره پرواز كليه زائران حداقل يك روز قبل از عزيمت به جده از طريق مديران كاروانها در اختيار زائران قرار خواهد گرفت.
امروز از سوى ستاد حج مدينه منوره اعلام شد كه طى بيست و چهار ساعت گذشته چهل و يك كاروان ديگر كه شامل 5371 نفر از حجاج ايرانى بيتاللَّه الحرام مىباشند از مكه مكرمه به مدينه منوره مشرف شدهاند و با اين حساب، جمع كل كاروانهاى تشرف يافته به مدينه به 372 كاروان شامل 69426 نفر بالغ گرديد.
همين گزارش حاجى است كه آخرين كاروانهاى حجاج كشورمان حداكثر طى امروز و فردا به مدينه منوره تشرف خواهند يافت و در نهايت، جمع زائران كشورمان در مدينه بعد به 56738 نفر خواهد رسيد كه اين ميزان، 1524 نفر كمتر از زائرانى است كه قبل از تشرفِ به مكه به مدينه مشرف شدهاند.
ختم اربعين، تا مگر سعادتى ديگر
تلاش چهل روزه دست اندركاران و مسئولان در بعثه و ستادهاى مكه و مدينه، حج سال 1370 را- پس از سال ركود- در همه ابعاد سياسى و عبادى آن قرين موفقت كرد. در كنار برخى از كاستىها و ناهماهنگىها- كه طبيعت همه كارهاى اجرايى است- برنامهريزى، تداركات و مراسم مناسك امسال در حد مطلوب به اجرا درآمد و بار ديگر پيام انقلاب اسلامى از مهبط وحى به گوش مسلمانان جهان رسيد.
در اين مدتصد و دو هيئت از گروهها، احزاب و نهضتهاى اسلامى وصد و هفتاد و هشت تن از علما، نويسندگان و انديشمندان و زائران چهل و هشت كشور اسلامى با روحانيان و مسئولان بعثه ملاقات كرده و پيرامون آخرين تحولات جهان اسلام و موقعيت مسلمانان كشورهاى مختلف به بحث و گفتگو
پرداختند. گروهها و افرادى كه امسال به بعثه مقام معظم رهبرى مراجعه كردند خواستار آگاهى در مورد سياستهاى جديد ايران پس از ارتحال حضرت امام رحمه الله و رهبرى آيةاللَّه خامنهاى بودند. اين موضوع بيشترى سئوالات مراجعان را در بر مىگرفت. اما جنگ نفت، بقاىصدام، حضور نيروهاى آمريكايى و غربى در منطقه و مسائل داخلى ايران نظير بازسازى و پناهندگان، از مهمترين مسائل سياسى مطرح شده از سوى گروهها و افرادى بود كه به بعثه مراجعه مىكردند. اين عده درخواستهاى متعددى نيز داشتند كه در يك برآورد درخواست كتابهاى مختلف سياسى و مذهبى، كمك مالى، تحصيل در حوزههاى علميه ايران، عكسحضرت امام و مقام رهبرى و اعزام مبلغ به خارج از كشور، به ترتيب تقاضاهاى آنان را شامل مىشد.
بعثه مقام معظم رهبرى موفق شد در مكه مكرمه مراسمى را به نامهاى شب عراق و شب افغانستان برگزار كند. شب عراق در 26/ 3/ 70 در كاروان مجلس اعلا و با شركت مسلمانان عراقى برپا شد و شب افغانستان در 29/ 3/ 70 در محل بعثه اين كشور- كه به يارى جمهورى اسلامى ايران تأسيس شده بود- برگزار گرديد.
در اين مدت، نزديك به چهل و پنجهزار جلد كتاب و جزوه در مدينه، مكه و منى بين حجاج ديگر كشورهاى اسلامى كه علاقهمند به آگاهىهاى بيشترى پيرامون جهان اسلام بودند، تقسيم شد. اين كتاب و جزوهها كه در يكصد عنوان تهيه شده بود، پنج زبان عربى، انگليسى، اردو، تركى و فارسى را شامل مىگرديد. در كنار اين آثار مكتوب، يكصد و پنجاه حلقه نوار ويدئو نيز بين متقاضيان آن توزيع شد.
تماسهايى كه حاجيان ايرانى با زائران كشورهاى مسلمان داشتند، در سال جارى به حدود 8900 ديدار بالغ شد كه طرفها به ترتيب از آفريقا، آسيا و خاورميانه بودند.
امسال حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى در طول مدت نظارت خود بر امور جارى حج، شانزده جلسه ديدار عمومى با زائران كاروانهاى ايرانى و بيش از هفتاد ملاقات خصوصى با شخصيتهاى اسلامى ديگر داشت. در ديدارهاى عمومى، آقاى رىشهرى و يا سخنرانانى كه به نمايندگى ايشان
سخن گفتند، زائران ايرانى را به رعايت منش اجتماعى و اسلامى در مهبط وحى و حداكثر بهرهگيرى از اين موقعيت، ترغيب و تشويق مىكردند. در ملاقاتهاى خصوصى نيز، سرپرست زائران ايرانى، توجه شخصيتها و علماى كشورهاى اسلامى را به مواضع جمهورى اسلامى ايران و سياستهاى تغيير ناپذير نظام اسلامى ايران، جلب مىنمود.
در اين مدت، بعثه بيش از هجدههزار مراجعه كننده ايرانى داشت كه به تناسب درخواستها، بعثه پاسخگوى نيازمندىهاى آنان بود.
شوراى معاونان بعثه براى هدايت مسائل جارى حج و هماهنگى برگزارى مناسبتها و مراسم، پانزده جلسه مشترك تشكيل داد و بر اساس تصميمات گرفته شده، سكان حج را به حركت درآورد كه مهمترين آن برگزارى مراسم ارتحال حضرت امام رحمه الله، دعاى كميل، برائت از مشركان و دو كنگره حج و تقريب مذاهب اسلامى بود.
در طول مراسم حج امسال، امور خبرنگاران بعثه موفق به ارسال 388 خبر از مكه و مدينه به ايران شد كه خبرگزارى جمهورى اسلامى با 110 خبر، بيشترين و روزنامه «ابرار» با 15 خبر كمترين اخبار را به سازمانها و مؤسسات تابعه خود فرستادهاند.
امسال روزنامههاى اطلاعات، كيهان، جمهورى اسلامى، رسالت و ابرار به همراه واحد مركزى خبر و خبرگزارى جمهورى اسلامى نمايندگان خود را براى تهيه گزارش رويدادهاى حج راهىِ مهبط وحى كرده بودند.
گفتنى است كه امروز آخرين روز اقامت نماينده مقام معظم رهبرى و سرپرست حجاج ايرانى در مدينه است.
امروز يكى از علماى شيعه منطقه قطيف عربستان در محل بثعه با
آيةاللَّه امينى و حجةالاسلام تسخيرى ديدار و گفتگو كرد. در اين ديدار، عالمِ شيعىِ قطيف از مسئولان بعثه و حتى حضرت آيةاللَّه خامنهاى براى ميهمانى و حضور در اين منطقه دعوت به عمل آورد و گزارش مفصلى از اوضاع شيعيان آنجا ارائه كرد.
همچنين امروز آقاى شيخ محمود خطيب از شهر «سلقيبِ» سوريه با آقاى تسخيرى ديدار و گفتگو نمود.
دفتر نماينده مقام معظم رهبرى امروز اعلام كرد كه حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى سرپرست حجاج ايرانى، روز شنبه، فردا- 15/ 4/ 70- به ايران مراجعت خواهد كرد و از آن تاريخ تا آخرين روز حضور زائران ايرانى در مدينه، حجةالاسلام غيورى جانشين ايشان، همراه زائران محترم خواهد بود.
هيئت پزشكى جمهورى اسلامى ايران طى گزارشى اعلام كرد كه مجموعاً شصت ونُه تناز زائران ايرانى خانه خدا در طول اقامت در مدينه و مكه و در حين مراسم حج جان خود را از دست دادند. بنابراين گزارش، چهل و هشت تن از اين زائران در مكه مكرمه و بيست و يك تن ديگر در مدينه فوت كردهاند.
همچنين آخرين آمار رسيده از هيئت پزشكى حاكى از آن است كه 54194 مراجعه در طول حضور درمانگاهها در مدينه منوره به اين مراكزصورت گرفته كه ازاين تعداد، 5398 مورد آن مربوط به زائران ساير كشورها بوده است. به طول كلى 348 نفر در بخشهاى مختلف تخصصىِ مدينه بستريشدند و 589 تن در اورژانسهاى كشور ايران تحت درمان قرار گرفتند.
در اين مدت 225 عمل جراحى در مدينهصورت گرفت كه بيشر آن، يعنى 180 عمل جراحى، مربوط به بيماران غير ايرانى بوده است.
امروز- 15/ 4/ 70- حجةالاسلام والمسلمين محمدى رىشهرى وارد فرودگاه تهران شد و مورد استقبال آقايان گلپايگانى رئيس دفتر مقام معظم رهبرى، خاتمى وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى و گروهى از روحانيان و مسئولان كشورى قرار گرفت. در اين استقبال، مستقبلان به جهت برگزارى موفق مراسم حج امسال و نيز مراسم باشكوه برائت از مشركان به آقاى رىشهرى تبريك گفتند.
گفتنى است كه سرپرست حجاج ايرانى و نماينده ولىّفقيه امروز با يك هواپيماى اختصاصى به همراه جمعى از مسئولان بعثه، مدينه را به قصد تهران ترك كرده بود.
حجةالاسلام محمدى رىشهرى امروز- 19/ 4/ 70- به همراهى جمعى از ديگر مسئولان بعثه پس از بازگشت از سفر حج با آيةاللَّه خامنهاى رهبر انقلاب اسلامى ديدار كرد و گزارش جامعى از برگزارى مراسم حج ابراهيمى و راهپيمايى برائت از مشركان را به استحضار رهبر انقلاب رساند.
بنابراين گزارش، حضرت آيةاللَّه خامنهاى، در اين ديدار ضمن تشكر از حجاج، از آقاى رىشهرى و تمام دستاندركاران مراسم حج ابراهيمى كه با احساس مسئوليت انقلابى مراسم عبادى- سياسى حج را هرچه با شكوهتر به انجام رساندند، قدردانى كردند.
ولى امر مسلمانان جهان به مناسبت برپايى نخستين تظاهرات برائت از مشركان در مكه معظمه پيامى منتشر ساختند كه همزمان با اجراى مراسم برائت اين پيام در مكه قرائت شد.
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
و اذن فى الناس بالحج ياتوك رجالا وعلى كل ضامر ياتين من
كل فج عميق. ليشهدوا منافع لهم و يذكروا اسم اللَّه فى ايام
معلومات على ما رزقهم من بهيمة الانعام فكلو منها واطعموا
البائس الفقير.
خداوند حكيم عزيز را حمد و سپاس كه بر بندگان منت نهاد و آنان را به گرد آمدندر خانه خود فراخواند و پيامبر بزرگ خود را به سر دادن بانگ اذان حج بر گلدسته تاريخ مأمور ساخت. ساحت خانه را امن و امانكرد و از بتهاى جاهليت پيراست و مطاف مؤمنان و ميعاد دورافتادگان و مظهر جماعت و جلوهگاه شوكت و مجمع امت قرار داد. بيتاللَّه را، كه سدنه كعبه و خدمه مطاف و مسعى در عهد جاهليت اولى بازار تجارت و دكان رياست و سياست خود كرده بودند، از آن مردم و منبع بهره و سود آنان دانست و به زعم انحصارطلبان، از راه رسيدگان را با ساكنان، داراى حقى برابر ساخت. حج را رمز وحدت و عظمت مسلمين و هماهنگى و پيوند ميان آنان قرار داد و باطل السحر بسيارى از ابتلائاتى كه افراد و جوامع مسلمين بر اثر جداماندگى از اصل و ريشه خود به آن دچار مىشوند، مانند: بيگانه گرايى، و خود فراموشى، و ترفندپذيرى، و غفلت از خدا و اسارت در دست اهل دنيا و بدبينى به برادران و شنودن شخن شمن درباره انان، و عدم حساسيت به سرنوشت امت اسلامى بلكه نشناختن كليتى
به نام امت اسلامى، و بىخيرى از حوادث ديگر بلاد اسلامى، و ناهشيارى در برابر نقشههاى دشمنان دوباره اسلام و مسلمين ... و بسى بيمارىهاى مهك ديگر كه در طول تاريخ اسلام بر اثر تسلط نا اهلان و از خدا بىخبران بر زندگى سياسى و سرنوشت مسلمين، همواره مسلمانان را تهديد كرده و در قرنهاى اخير با حضور قدرتهاى استعمالى بيگانه در منطقه يا دستنشاندگان فاسد و دنياپرستشان، شكلى بحرانى و ويرانگر به خود گرفته است.
خدا را سپاس كه حج را همچون ذخيرهاى تمام نشدنى و چشمهاى هميشه جوشان و چون جويبارى زلال و مستمر براى امت خالده قرار داد كه در هر حال آن كه بشناسد و قدر داند، توان استفاده ازآن را خواهد داشت و آن را داروى اين بيمارىهاى مهلك خواهد ساخت. و خدا را سپاس كه بر ملت شايسته ايران رحمت آورد و شوق كعبه مقصود را پس از سرزنش خارهاى مغيلان بيابانطلب، به جام وصلى كه شيرينى عزت و كاميابى هر دو را داشت، برآورده ساخت. حقى را كه سالى چند به ناروا از آن بازداشته شده بود، كريمانه به آنان برگرداند، و جاى خالى ملتى را كه حج ابراهيمى و محمدىصلى الله عليه و آله را جايگزين حج بوجهلى كرده بود، به نيكو وجهى پركرد، دل تفتيده مشتاقان مهجور و مصدود و محصور را با جرعه وصال، آرامش بخشيد و جان مبتهج از انوار معرفت و لبريز از شوق زيارت را لبيك اجابت گفت، بندگان مخلص را به لطفى ويژه نواخت و وعده نصرت مؤمنان را انجاز كرد و خانه خود را جايگاه طائفين و عاكفين قرار داد.
پروردگارا! به اين حاجيان مشتاق و سر از پا نشناخته و پس از انتظارى جانگزا به خلوت دوست باريافته و به همه برادران وخواهرانى كه از اقطار عالم به بارگاه عام رحمت و غفران شتافتهاند، نظرى به لط و رأفت بيفكن و دلهاشان را از انوار معرفت و بصيرت روشن فرما، و هدايت و كمك خود را شامل حال آنان كن و آنان را به عزمى راسخ بر اصلاح حال امت مسلحساز و بر دشمنانشان پيروز فرما، آمين رب العالمين.
پروردگارا! بر ارواح شهدايى كه در چهال سال پيش از اين، در حريم امن الهى هدف خصومت و كين قرار گرفته و زن و مرد و پير و
جوان، مظلومانه در عتبه خانه دوست به خون غلتيدند و كسان و عزيزان چشم انتظار خود را با جنازههاى خونين خود از انتظار به در آوردند، رحمت و فضل خود را نازل فرما و ثواب حج تمام را به آنان كه در حسرت آن به ملكوت پرواز كردند عطا كن.
پروردگارا! به امام و قائد راحل ما آن عبدصالح ممتحن و آن خلفصدق اولياء، آن انسان پرهيزگار و پارسا و هوشيار كه رضاى تو را مىجست و دوستى و دشمنىاش به خاطر تو بود و در راه تو از هيچ مشكمل هراس نداشت رحمت و فضل خود را نازل و شامل فرما و از حج حاجيان و عبادت عبادتگران و كوشش تلاشگرانى كه مشمول هدايت و راهبرى او گشتهاند نصيب وافر به روح پاك او عايد فرما و آرزوى بزرگ او را كه همانا قيام حج ابراهيمى و بهرهبردارى امت اسلامى از اين مراسم عظيم الهى است جامه عمل بپوشان.
پروردگارا! برترينصلوات و سلام و تحيت خود را بر منجى بشريت در همه اعصار و قرون و برترين پيامبر و برگزيدهات حضرت محخمد بن عبداللَّهصلى الله عليه و آله نازل فرما كه راه راست را به بشر نشان داد و وحى تو را بر آنان فروخواند و كليدهاى سعادت دنيا و آخرت را در دسترس آنان نهاد و در حيات با بركتش سرمشق قرنهاى طولانى انسانيت را گنجانيد. درود و سلام و تحيت تو بر او و اهلبيت طيب و معصومش بويژه تحضرت بقيةاللَّه الاعظم مهدى منتظر و حجت خدا بر زمين (عج).
اينك شما برادران و خواهران كه از نقاط مختلف جهان در محشر عظيم حج گرد آمده و در هجرت از «من» قومى و نژادى و فرقهاى، به «ما» ى اسلامى و قرآنى پيوستهايد مناسب است مسائلى را در مدّنظر داشته، درباره آن با ديگر مسلمين تبادل انديشه كنيد و پس از سفر حج، آن را سررشته تأمل و فكر و عمل سازيد.
عمل مسلمين زدوده شود و بساط انواع شرك از زندگى آنان برچيده شود. در اين محيط، محور و مركز هر حركتى خدا است و طواف و سعى و رمى و وقوف و ديگر شعائراللَّه حج، هر يك به نحوى نمايش انجذاب به «اللَّه «و طرد و نفى و برائت از «انداداللَّه» است. اين است آن «ملت حنيف ابراهيم عليه السلام»، بتشكن بزرگ و منادى توحيد برفراز قله تاريخ. شرك همواره به يك گونه نيست و بت هميشه به شكل هياكل چوب و سنگ و فلز ظاهر نمىشود. خانه خدا و حج بايد در همه زمانها شرك را در لباس خاص آن زمان، و بت شريك خدا را با جلوه مخصوص آن بشناساند و نفى و طرد كند. امروز البته از لات و منات و عزّى خبرى نيست اما به جاى آن و خطرناكتر از آن بتهاى زر و زور استكبار و نظامهاى جاهلى و استكبارى است كه همه فاضى زندگى مسلمين را در كشورهاى اسلامى فرا گرفته است. بتى كه بسيارى از مردم جهان و از جمله بسيارى از مسلمين امروز به جبر و تحميل، به عبادت و اطاعت از آن وادار مىشوند، بت قدرت آمريكا است كه همه شئون فرهنگى و سياسى و اقتصادى مسلمين را در قبضه گرفته و ملتها را خواه و ناخواه در جهت منافع و اغراض خود كه نقطه مقابل مصالح مسلمين است، حركت مىدهد.
عبادت، همين اطاعت بيچون و چرا است كه امروز در برابر خواست استكبار و در رأس آن آمريكا بر ملتها تحميل مىشود و آنان با شيوههاى گوناگون به سمت آن سوق داده مىشوند.
فرهنگ فساد و فحشاء به وسيله دستهاى استعمالى در ميان ملتها ترويج مىشود، فرهنگ مصرف زدگى كه روز به روز زندگى ملتهاى ما را بيشتر در لجنزار خود فرو مىبرد تا كمپانىهاى غربى كه مغز و قلب اردوگاه استكبارند بيشتر سود ببرند، سلطه ساسى غرب استكبارى كه پايههاى آن بوسيله حكومتهاى دستنشانده و ضد مردمى كار گذاشته شده است، حضور نظامى كه با هر بهانهاى شكل آشكارترى به خود مىگيرد، اينها و امثال آن همه مظاهر همان شرك و بتپرستى است كه در ضديت كامل با نظام توحيدى و حيات توحيدى است كه اسلام براى مسلمانان مقرر داشته است. حج و اجتماع عظيم بر گرد خانه توحيد بايد آن مظاهر شرك را نفى كند و
مسلمانان را از آن برحذر دارد. حج با اين مفهوم روشن و جلى است كه برترين جايگاه برائت از مشركين شناخته شده و خداى متعال از زبان خود و نبى مكرمشصلى الله عليه و آله اعلام برائت از مشركين را به روز حج اكبر موكول ساخته است:
واذان من اللَّه ورسوله الى الناس يوم الحج الاكبر ان اللَّه برى من المشركين ورسوله فان تبتم فهو خير لكم وان توليتم فاعلموا انكم غير معجزى اللَّه وبشر الذين كفروا بعذاب اليم.»
فرياد برائت كه امروز مسلمان در حج سر مىدهد، فرياد برائت از استكبار و ايادى آن است كه مع الاسف در كشورهاى اسلامى قدرتمندانه اعمال نفوذ مىكنند و با تحميل فرهنگ و سياست و نظام زندگى شرك آلود بر جوامع اسلامى، پايههاى توحيد عملى را در زندگى مسلمانان منهدم ساخته و آنان را دچار عبادت غيرخدا كردهاند و توحيد آنان فقط لقلقه زبان و نام توحيد است و از معناى توحيد در زندگى آنان اثرى باقى نمانده است.
حج همچنين مظهر وحدت و اتحاد مسلمانان است. اينكه خداوند متعال همه مسلمانان و هركه از ايشان را كه بتواند، به نقطهاى خاص و در زمانى خاص فرا مىخواند و در اعمال و حركاتى كه مظهر همزيستى و نظم و هماهنگس است آنان را روزها و شبهايى در كنار يكديگر مجتمع مىسازد، نخستين اثر نمايانش تزريق احساس وحدت و جماعت در يكايك آنان و نشان دادن شكوه و شوكت اجتماع مسلمين به آنان و سيراب كردن ذهن هر يك تن آنان از احساس عظمت است. با احساس اين عظمت است كه مسلمان اگر تنها در شكاف كوهى هم زندگى كند خود را تنها حس نمىكند. با احساس اين حقيقت است كه مسلمين در هر يك از كشورهاى اسلامى شجاعت برخورد با اردوگاه ضديت با اسلام يعنى همين سلطه سياسى- اقتصادى- دنياى سرمايهسالارى و عوامل و ايادى آن و نيرنگ و فتنهگرى آن را مىيابد و افسون تحقير كه اولين سلاح استعمارگران غربى در برابر ملل مورد تهاجمشان بوده و هست، در او نمىگيرد. با احساس اين عظمت است كه دولتهاى مسلمان با تكيه به مردم خود، از تكيه به قدرتهاى بيگانه خود را بىنياز حس مىكنند و اين فاصله مصيبتبار ميان ملتهاى
مسلمان با دستگاههاى حاكم بر آنان پديد نمىآيد. با احساس اين وحدت و جماعت است كه نيرنگ استمعمالى ديروز و امروز يعنى احياى احساسات افراطآميز ملى گرايى، اين فاصله وسيع و عميق ميان ملتهاى مسلمان را پديد نمىآورد و قوميت عربى و فارسى و تركى و آفريقايى و آساسى، به جاى آنكه رقيب و معارض هويت واحده اسلامى آنها باشد، بخشى از آن و حاكى از سعه وجودى آن مىگردد و به جاى آنكه هر قوميتى وسيله و بهانه نفى و تحقير قوميتهاى ديگر شود، وسيلهاى براى نقل و انتقال خصوصيات مثبت تاريخى و نژادى و جغرافيايى هر قوم به ساير اقوام اسلامى مىگردد.
حج با مشاهد و مناسك و شعائرخود بايد اين روح وحدت و ملائمت و جماعت و عظمت را در مسلمانان همه اقطار عالم زنده كند و از شعوب و قبايل مختلفه امت واحده پديد آورد و آن امت واحده را به وادى امن عبوديت مطلق خداوند هدايت نمايد و مقدمات تحقق گفته خداى بزر را كه: «ان هذه امتكم امة واحدة وانا ربكم فاعبدون» فراهم آورد.
تشكيل امت واحدهاى كه ناصيه عبوديت بر درگاه ربوبيت و وحدانيت مىسايد همان آروزى بزرگ اسلام است و همان است كه در سايه آن نيل به همه كمالات فردى و جمعى مسلمين ميسر مىگردد و همان هدفى است كه جهاد اسلامى براى تحقق آن تشريع شده و هر يك از عبادات و فرايض اسلامى، بخشى از آن را زمينه سازى و تأمين مىكند. حج ابراهيمى و محمدىصلى الله عليه و آله بىگمان يكى از بزرگترين مقدمات و اركان اين هدف بزرگ است. بدين جهت در اين عرصه عظيم، در همان حال، كه ذكر خدا: «فاذكروا اللَّه كذكركم آبائكم او اشد ذكرا» و اعلام برائت از مشركان «واذان من اللَّه ورسوله الى الناس يوم الحج الاكبر ان اللله برى من المشركين ورسوله» ركن حج محسوب مىشود، حساسيت در برابر هر حركتى كه ميان برادران- يعنى اجزاء اين امت واحده- جدايى و دشمنى بيافريند نيز در حد اعلا است تا آنجا كه حتى بگومگوى دو برادر مسلمان نيز كه در زندگى عادى چندان مهم نمىنمايد، در حج ممنوع و حرام است: «فلا رفث ولا فسوق ولا جدال فى الحج». آرى، همانصحنه كه در آن
برائت از مشركن يعنى دشمنان بنيانى «امت واحده توحيدى» لازم مىشود، جدال با برادران مسلمان يعنى اجزاء بنيانى «امت واحده توحيدى» ممنوع و حرام مىگردد. و بدين گونه پايم «وحدت و جماعت» در حج،صراحت بيشترى مىيابد. رازها و رمزهاى حج بسى بيش از آن است كه در اينجا بدان اشاره شد و تدبّر در اين رازها كه همه در جهت احياى شخصيت فرد و جامعه مسلمان و مبارزه با عوامل نابودى آن است افقى جديد در برابر حاجى مىگشايد و او را به عالمى پرتلاش و پر حركت و تمام نشدنى مىكشد. اولين وظيفه هر يك از حجاج تأمل در اين راز و رمزها و تبادلنظر و جستجوى سررشته كار از اين همه است و نيز تأمل در اينكه چرا دستها و دستگاههايى سعى مىكنند حج را برون از همه مفاهيم سياسى و جمعىاش و تنها به عنوان عبادتى يكبُعدى كه فقط داراى خواص فردى است مطرح نمايند و چرا روحانى نمايان دين به دنيا فروش كه نام و شأن دينى آن حكم مىكند كه مردم را به اين اسرار آشنا و جسم و جان آنان را به سمت هدفهاى آن به حركت درآورند، به عكس، با هرگونه روشنگرى در اينباره مخالفت و عناد ورزيده، اصرار بر كتمان حقايق دارند، و چرا بارها و بارها در بلندگوهايى اعلام مىشود كه سياست در حج نبايد دخالت كند. مگر اسلام و احكام نورانى آن براى اداره و هدايت زندگى مادى و معنوى انسانها نيست؟ و مگر ديانت در اسلام با سياست آميخته نيست؟ اين از جمله دردهاى بزرگ عالم اسلام است كه تحجر و كوتهبينى و دنياطلبى جمعى همواره در خدمت غرضورزى و حسابگرىهاى خباثتآورد جمعى ديگر قرار گيرد و قلمها و زبانهايى كه بايد در خدمت اسلام و در جهت تبيين حقايق آن به كار مىافتاد، ابزارى در دست دشمنان هوشيار و توطئهگر اسلام گردد. اين همان مصيبتى است كه امام راحل رضى الله عنه بارها به تلخى از آن سخن گفته و ناليدهاند و جاى آن است، كه هوشمندان امت، عامه مردم را با آن آشنا ساخته، مرز ميان علماىصادق و دين به دنيافروشان مزدور را براى آنان مشخص سازند.
مكان به آن انديشيده شود، مسئله «پيوند امت اسلامى است با تاريخ خود و نيز با سرنوشتى كه بايد براى خود رقم زند». گذشته امت اسلامى چيزى است كه استعمار از هنگام ورود به آسيا و آفريقا همت بر مخدوش ساختن و به فراموشى سپردن آن داشته است: تسلط بر ذخاير مادى و انسانى در كشورهاى اسلامى و به دست گرفتن سرنوشت ملتهاى مسلمان كه هدف استعمارگران، مستقيم و غير مستقيم از اواخر قرن هجدهم ميلادى به اين طرف بوده، به طور طبيعى ايجاب مىكرد كه احساس غرور و شخصيت ملل مسلمان شكسته شود و آنها از گذشته پرشكوه خود كاملًا منقطع شوند و بدين گونه فرهنگ و اخلاق خود را رها كرده، آماده پذيرش فرهنگ غرب و تعاليم استعمارى شوند. و اين حيله در زمينه كاملًا مساعدى كه تسلط حكومتهاى فاسد و مستبد در كشورهاى اسلامى فراهم آورده بود كارگر افتاد و سيل فرهنگ مهاجم فربى و همه مفاهيمى كه استعمار رواج آن را در ميان ملل مسلمان براى تأمين سلطه سياسى و اقتصادى خود بر آن ملتها ضرورى مىشمرد، به راه افتاد و نتيجه آن شد كه در طول دويست سال، كشورهاى اسلامى يكسره به سفره گسترده و بىمانع و رادعى براى غارتگران غربى تبديل شد و آنان از حاكميت مستقيم گرفته تا مالكيت ثروتهاى زيرزمينى و تغيير خط يا زبان و حتى تصرف كامل يك كشور اسلامى مانند فلسطين و تحقير مقدسات اسلامى و غيره، در اين كشورها پيش رفتند و مسلمين را از همه بركات استقلال سياسى و اقتصادى و فرهنگى كه از جمله آن رشد علمى و فرهنگى است بازداشتند.
يك نگاه به وضعيت فرهنگى و اجتماعى و اقتصادى و نظامى كشورهاى مسلمان امروز، و مشاهده ضعف روحى و مادى آن و مداقه در نظامهاى سياسى و وضع دولتهاى اغلب اين كشورها كه در آن همه چيز حاكى از احساس حقالت و ناتوانى است روشن مىسازد كه از مهمترين علتهاى اين وضع، بيگانگى و بريدگى اين كشورها و ملتها از گذشتههاى تاريخى خود و مجد و عظمتى است كه از وراى قرنها مىتواند هر انسان ضعيف و نوميد را به حركت و تلاش اميدوارانه سوق دهد. آن مجد و شكوه تاريخى در آغاز با قيام للَّهو جهاد مخلصانه
براى خدا و عمل به احكام آزادى بخش و زندگىساز اسلام و به بركت حركت مسلمين درصدر اسلام و در غربت روزهاى مكه و جهاد دوران مدينه، پايهگذارى شد. مولود مباركى كه «جامعه اسلامى» ناميده مىشود، به بركت جهاد و مبارزه حجاز توانست به جوانى نيرمند و هوشمند بدل شود و سپس در طول قرنها توانست مشعل علم و معرفت و درفش قدرت و سياست را بر سر چهانيان بگستراند. آن عظمت، از عظمت مبارزه مكه و مدينه سرچشمه گرفت.
اكنون اينجا، مكه و مدينه، پايگاه وحى و محل نزول بركات الهى است بر جماعتى مؤمن و مقاوم كه به بركت ايمان و عمل به آيات الهى، توانستند از خاك مذلتى كه بر آن آراميده بودند، برخاسته و قد علم كرده و آزادى شايسته انسان را براى خود تدارك ديده و پرچم آزادى بشريت و نجات انسان از سلطه امپراتورىهاى زر و زور آن دوران را برافرازند و با نوع معرفتى كه از قرآن سرچشمه مىگرفته پايگاه عظيم دانش بشرى را پديد آورند و خود قرنها بر منبر بلند علم و معرفت بشرى قرار گيرند و سخاوتمندانه به همه بشريت بياموزند و گرانبهاترين آثار علمى را طى قرنهاى متمادى پديد آورند و سرنوشت جهان بشريت را با علم و سياست و فرهنگ خود رقم بزنند. اينها همه از بركات تعاليم خالص اسلام و حكومت الهى در عهد پيامبرصلى الله عليه و آله و برههاى ازصدر اسلام بود كه علىرغ تسلط و رشد شجره خبيثه حكومتهاى سلطنتى و رجعت از دوران توحيدى، باز تا قرنها ثمرات خهود را به مسلمين مىچشانيد و آنان و همه بشريت را كامياب مىكرد. هر وجب از اين خاك و اين سرزمين يادآور خاطرهاى از دوران پيامبر خداصلى الله عليه و آله و ياران فداكار و نورانى اوست. در اين سرزمين بود كه اسلام طلوع كرد و پرچم جهاد برافراشته شد و آزادى بشريت از همه غل و زنجيرهاى جاهليت رقم خودر.
امروز كه ملتهاى مسلمان پس از چندين قرن انحطاط و ركود و ذلت، در چهارگوشه جهان اسلام به بيدارى و قيام للَّهگراييدهاند و عطر آزادى و استقلال و بازگشت به اسلام و قرآن در فضاى بسيارى از كشورهاى اسلامى منتشر گشته است، بيش از هميشه مسلمانان نياز دارند كه پيوند خود را با آن گذشته نورانى و معجز نشان، با دوران قيام للَّهو
مبارزه اسلامى دوران نخستين اسلام مستحكم كنند. خاطرات اسلامى در اين سرزمين براى هر مسلمان متدبر در حكم داروى شفابخشى است كه او را از ضعف و زبونى و يأس و بدبينى نجات مىدهد و راه دستيابى به هدفهاى اسلام را كه هميشه براى هر انسان برخوردار از عمق و حكمت، هدف زندگى و تلاش است نشان مىدهد.
در اينجا بود كه پيامبر عظيم الشأن با ياران مخلص خود سيزده سال همه سختىها را به جان خريدند و مرارتها را تحمل كردند تا نهال اسلام ريشه دوانيد، و در اينجا بود كه پس از سالهاى مصيبتبار زندگى در شعب ابيطالب، پس از شكنجه يارانى چون بلال و عمار و ياسر و سميه و عبداللَّه بن مسعود و ديگران، پس از راهپيمايى طولانى و پرمشقت و بىحاصل رسول خداصلى الله عليه و آله در ميان قبايل مكه و طائف، بيعت عقبه با اهل يثرب واقع شد و هجرت پربركت به مدينةالرسولصلى الله عليه و آله پيش آمد و دولت اسلامى تشكيل شد. در اينجا بود كه پيروزى بدر و شكست احد و محنت خندق و آزمايش خديبيه اتفاق افتاد، اينجا بود كه اخلاص وجهاد پيروزى آفريد و مال دوستى و غنيمت طلبى، ناكامى آورد .... اينجا آيه آيه قرآن نازل شد و خشت خشت بناى فرهنگ و تمدن و حيات طيبه اسلامى، كار گذاشته شد .... مسلمان با تدبر در اين گذشته و زيستن در لحظه لحظه آن، با آينده نيز پيوندى سازنده مىيابد، راه زندگى و هدف آن را مىشناسد، به خطرات راه پى مىبرد، فرداى اين حركت را بالمعاينه مىبيند و خود را براى پيمودن آن آماده مىسازد و بر ترديد ناشى از احساس ضعف و حقارت و ترس از دشمن فائق مىآيد. و اين همه، از بركات حج است.
از آنچه گفتيم مىشود فهميد كه چرا استعمارگران ديروز و سردمداران سلطه استكبار جهانى امروز، اين همه از پيوند فكرى و عاطفى مسلمين با گذشته خود بيمناك و با آن در ستيزند. آرى، اين پيوند با گذشته است كه حال و آينده را رقم مىزند. پس از پيروزى انقلاب اسلامى و تشكيل جمهورى اسلامى در ايران و اعلام اينكه ملت ايران درصدد است جامعهاى براساس ارزشهاى اسلامى بسازد و در آن مقررات اسلامى را تحقق بخشد، موج تبليغات بوقهاى تبليغاتى
شرق و غرب و وابستگانشان، جمهورى اسلامى را به نام بنيادگرا و كهنهپرست و رو به گذشته و عناوينى از اين قبيل به شدت مورد حمله قرار داد و به نام نوگرايى، از اينكه ايران اسلامى مىخواهد پاىبند به سنتهاى گذشته باشد، انتقاد كرد. و اين درحالى بود و هست كه نظامهاى مرتجع و مستبد و پاىبند سنتهاى پوسيده كه هرگز بويى از مفاهيم نوين عالم مانند آزادى و دمكراسى و حقوق بشر استشمام نكرده و در شرق و غرب جهان كم نيستند، هيچگاه به آن نامها مورد تعرض تبليغاتى قرار نگرفتند. و عبرتانگيز آنكه راديوهاى رژيمهايى كه در آن از ابتدايىترين رسوم نوگرايى سياسى خبرى نيست و چيزى به نام مجلس ملى و انتخابات آزاد و نشريه غيردولتى در آن در حكم افسانه است، نيز به كشورى كه در آن به حكم اسلام، حكومتى مردمى بر سر كار است و قانون اسلامى در مجلسى مركب از نمايندگان مردم تصويب و به دست دولتى منتخب مردم اجرا مىشود و مردم در حساسترين مسائل آن داراى حضور فعالاند، نام مرتجع دادند و هوشمندان عالم را از تقليد مسخرهآميد خود به خنده انداختند.
آرى، استكبار و دارو دسته خبرى و تبليغاتى و قلمها و بوقهاى مزدورش از اينكه كشورش در اعماق كهنهپرستى و ملتى در حال و هواى سنتهاى جاهلى خود سركند ولى درهاى خزائن مادى خود را به روى آن بگشايد و تسليم فزونخواهى و سلطهطلبى آنان شود و فرهنگ فساد و فحشاء و مصرفزدگى و ميخوارگى و شهوترانى را از آنان بپذيرد، نهتنها نگران نيستند بلكه بسى خشنودند. آنان از بازگشت ملتها به گذشتهاى كه به آنان عزت و عظمت را يادآورى كند، راه جهاد و شهادت را به روى آنان باز كند، كرامت انسانى را به آنان برگرداند، دست سلطهگران را از غارت و چپاول به مال و ناموس آنان قطع كند، آيه «ولن يجعل اللَّه للكافرين على المؤمنين سبيلًا» را به آنان بياموزد، كريمه «وللَّه العزة ولرسوله وللمومنين) را بر آنا فروخواند، خطاب «وما لكم لا تقاتلون فى سبيل اللَّه والمتستضعفين» را به گوش و دل آنان برساند، فرمان «ان الحكم الا للَّه» را در زندگى آنان اجرا كند و خلاصه، خدا و دين و قرآن را محور زندگى آنان سازد و دست طواغيت مستكبر و مستبد و سلطهطلب را از زندگى آنان قطع
كند، از بازگشت به چنين گذشتهاى و پيوند با چنين تاريخى ناخشنود و سراسيمه و بيمناكاند ولذا با هر بهايى مىخواند از آن مانع شوند.
مسلمين، بخصوص جوامعى كه نسيم آزادى و قيام للَّهبر آن وزيده و بالاخص علما و روشنفكران و پيشگامان آنان، بايد مراقب باشند كه در اين دام نيفتند؛ از عنوان بنيادگرايى نترسند؛ از تهمت ارتجاع و سنتگرايى آشفته نشوند؛ براى راضى كردن دشمنان خبيث و حسابگر، از اصل اسلامى خود، از احكام نورانى اسلام، از تصريح به هدفهاى جامعه دينى و نظام توحيدى، تبرا نجويند و به سخن خدا گوش فرا دهند كه: «ولن ترضى عنك اليهود لا النصارى حتى تتبع ملتهم» و «قل يا اهل الكتاب هل تنقمون منا الا ان آمنا باللَّه وما انزل الينا و ما انزل من قبل وان اكثركم فاسقون» و «فلعلك تارك بعض ما يوحى اليك وضائق بهصدرك ان يقولوا لولا انزل عليه كنز اوجاء معه ملك» و «ما نقموا منهم الا ان يؤمنوا باللَّه العزيز الحميد». در حج، در مدينه و مكه، در احد و منا و حراء، در اين سرزمين كه قدم مبارك رسول اكرمصلى الله عليه و آله و اصحاب كرامش بر آن نهاده شده و شاهد آن رنج 9 ها و دربدرىها و مبارزات و خوندلها بوده و در قدم به قدم سرزمين وحى و جهاد و قرآن و سنت، در آن «گذشتهها» به تدبر بپردازيد، خود را آن پيوند دهيد، در پرتو آن راه و جهت را بيابيد، با تجربه آن، نتيجه و سرانجام راه را ببينيد و به حول و قوه خدا و با توكل به او و اميد به نصرت او و اعتماد به توانايى خود، در آن راه و به سمت آن هدف قدم گذاريد: «واللَّه معكم ولن يتركم اعمالكم».
كه بايد اين خيانت تبليغاتى، افشا و حقيقت، آشكار شود و زمينه آگاهى عمومى مسلمانان فراهم آيد. اينك فهرستى از حوادث مهم جهان اسلام را به عرض برادران و خواهران مسلمان مىرسانم.
الف. مهمترين مسئله امروز، مسئلهفلسطين است كه در نيمقرن اخير همواره مهمترين مسئله جهان اسلام و شايد مهمترين مسئله بشريت بوده است. اينجا سخن از محنت و آوارگى و مظلوميت يك ملت است، سخن از غصب يك كشور است سخن از ايجاد غدهاى سرطانى در قلب كشورهاى اسلامى و در نقطه التقاى شرق و غرب و جهان اسلام به يكديگر است. اينجا سخن از ظلم مستمرى است كه اكنون نو نسل پىدرپى از ملت مسلمان فلسطين را فرا گرفته است. امروزه كه قيام خونين اسلامىِ متكى به تودههاى مردم در سرزمين فلسطين، خطر واقعى و جدى را به اشغالگران بىوجدان و بيگانه از انسانيت و بىمحابا از جنايت گوشزد مىكند، شيوههاى دشمن از هميشه پيچيدهتر و هشدار دهندهتر است و مسلمين در سراسر جهان بايد مسئله را از هميشه جدىتر بگيرند و براى آن فكرى و كارى بكنند. و اين است خبر تازه امروز.
ااكنون اوضاع آشفته جهان اسلام و وابستگى روزافزون كشورهاى منطقه به قدرت بىمهار آمريكا زمينه مساعدى براى تهاجم كينهورزانه دولت غاصب فراهم ساخته كه با پشتگرمى به حمايت شيطان بزرگ- كه حقاً خطرناكترين دشمن اسلام و مسلمين است- آشكارا مقاصدى را كه هرگز هم تلاش زيادى براى پنهان ساختن آن نمىكرده است دنبال كند. انتقال يهوديان شوروى كه بخشى از بهاى كمكهاى غرب به آن ابرقدرت سابق است، انتقال فلاشههاى اتيوپى كه قرار است خدمت بهصهيونيستهاى آمريكايى و اروپايى غاصب فلسطين را بكنند و ايخراً يهوديان هند، شهركسازى در بخشهاى غصبشده اخير فلسطين و حتى احتمالًا در بخش اشغال شده لبنان، افزايش تجهيزات نظامى و سلاحهاى كشتار جمعى در همان حال كه آمريكا جنجال تحريمصدور چنين سلاحهايى را به خاورميانه بلند كرده است، حملات هوايى روزمره و متناوب به جنوب لبنان و بمباران غيرنظاميان فلسطينى و لبنانى، سختگيرى
روزافزون نسبت به شهروندان عرب فلسطينى يعنىصاحبان آن سرزمين و انجام جنايتبارزترين و وحشيانهترين برخوردهاى پليسى با مردم ... و در همان حال درصحنه سياسى، در برابر عقب نشينى روز به روز دولتهاى عربى و ساف و ضعف نشان دادن زبونانه برخى از سياستمداران عرب، چهره مهاجم به خود گرفتن و حتى فكر تشكيل كنفرانس بيناملللى و يا منطقهاى، هر يك را به نوعى رد كردن و بالاخره پيشنهاد تشكيل دولت فلسطين در گوشهاى از سرزمين فلسطين را كه محصول عقبنشينى و ذلتپذيرى طفهاى فلسطينى بود، بهصراحت و قاطعيت رد كردن ... اينها مجموعهاى از سياستها و اعمال آشكار آدمى ستيزان سهيونيست است و يقيناً در كنار اينها چندين برابر، فعاليت پنهان در جهت توطئه و ترور و آدمربايى و جنگروانى و تبليغات مسموم و جنايتهاى شناخته و ناشناختهاى است كه فقط ازصهيونيستها و همكاران آنها ساخته و متصور است. استكبار جهانى و دولتهاى استعمارگر، از آغاز تا امروز، رژيم غاصب اسرائيل را به عنوان اهرم فشارى بر روى دولتهاى عربى و سپس اسلامى منطقه پديد آورده و ذخيره كردهاند و برآنند كه اين خنجر مسموم را همواره در پهلوى جهان اسلام نگاه دارند و امروز شيطان بزرگ، سررشته اين سگ دستآموز را در سدت دارد. پس تعجبى نيست كه نقض مكرر قوانين بينالملى، نقض مداوم حقوق بشر آن هم به فجيعترين شكل، تجاوز مكرر به كشورهاى همسايه، عمليات تروريستى و آدمربايى به گونه آشكار، تهيه روزافزون سلاحهاى اتمى و امثال آنها كه هريك در هر يك از كشورهاى جهان كه با آمريكا و ديگر دولتهاى بزرگ رابطه ارباب رعيتى نداشته باشد، حادثهاى عظيم تلقى مىشود، ازصهيونيستها قابل قبول باشد و هيچ اعتراض جدى از سوى شبكه استكبارى جهان مخصوصاً شيطان بزرگ برنينگيزد.
بدين ترتيب، امروز دولت غاصبصهيونيست، بزرگترين خطر براى حال و آينده جهان است و بر مسلمين است كه براى علاج اين خطر و رفع ظلمى به اين عظمت، درصدد علاج و چاره باشند. متأسفانه رفتار و گفتار اغلب سران كشروهاى اسلامى هيچ اشارهاى را به عزم آنان برعلاج اين خطر بزرگ- كه چيزى جز محو رژيم صهيونيست
نژاد پرست نيست- نشان نمىدهد بلكه، به عكس، نشانههايى از گسترش كمپديويد و تكميل خيانت «سادات» نيز در برخى از دولتهاى عربى به چشم مىخودر و من نمىدانم آيا اين دولتها با اين رفتار ذلتبار و تسليم ننگآور در برابر دشمن عنود مسلمين و اعراب، چه پاسخى براى ملتهاى خود و نيز در پيشگاه خداوند آماده كردهاند؟
علاج واقعى اين خطر به دست مسلمين است. آنان مىتوانند با كمكهاى حقيقى به مبارزين مسلمان، قيام داخل كشور فلسطين را قوىتر و كوبندهتر سازند، و نيز مىتوانند به طرف گوناگون نگذارند كه دولتهاى منطقه به پيروى از خواست و تحميل آمريكا تن به سازش با اسرائيل دهند.
اقدامهاى فداكارانه و جوانمردانه مسلمانان سربلند لبنان كه بارهاصهيونيستهاى قلدر و حاميانشان را در موضع ضعف و انفعال قرار داده، گواهصادقى است بر اينكه ملتها و جوانان مؤمن قادرند بسيارى از كارهاى بزرگ را انجام دهند.
ب. مسئله ديگر، حركتهاى اسلامى در برخى از كشورهاى عربى و آفريقايى است. اين يكى از مژدهبخشترين حوادث جهان اسلام است كه ملتى، با جوانهايش، با روشنفكرهايش، با مردم كوچه و بازارش، داعيه اجراى احكام اسلامى و تشكيل حكومت اسلامى داشته و در آن حركت كند. از طلوع انقلاب عظيم اسلامى در ايران و تشكيل جمهورى اسلامى، اين انتظار و اميد براى دوستان و اين هراس و نگرانى شديد براى اردوگاه استكبار و در رأس آن آمريكا وجود داشت كه انقلاب اسلامى ايران طليعه پيروزىهاى مسلمانان در ساير نقاط جهان اسلام خواهد بود.
برادران و خواهران مسلمان ما در همه جاى جهان بدانند كه بخش عمدهاى از فشار مشترك شرق و غرب بر ايران اسلامى، چه در دوران جنگ تحميلى و چه قبل و بعد از آن، بدين خيال باطل بود كه با شكست جمهورى اسلامى در ايران، تجربه حركت اسلامى در چشم مسلمانان ساير كشورها ناكام جلوه كند و برق اميدى كه از پيروزى انقلاب در ايران، دلهاى آنان را روشن ساخته بود، نيروى آنان را در
اين راه مبارك به كار نيفكند. امروز هم تبليغات وسيع بوقهاى استكبارى كه مىخواهد انقلاب اسلامى را در ايران، راكد و متوقف و رسيده به بنبست، و نظام جمهورى اسلامى را رويگردان از خط انقلاب و امام عظيمالشأن آن رضى الله عنه و آشتى جوى با آمريكاى غدّار جلوه دهد، هدفى جز اين ندارد. اين همان بوقهايى است كه در دوران حيات امام راحل قدس سره بارها تهمت رابطه با اسرائيل و خريد تسليحات از آن و فروش نفت به آن را وقيحانه به ايران اسلامى كه جدىترين دشمن رژيمصهيونيستى است، وارد مىكردند.
خدا را شكر كه هيچيك از تلاشهاى استكبارى، چه عملى و چه تبليغاتى، كارگر نيفتاد و شعله اميدى كه با پيروزى انقلاب اسلامى و چهره مصمم و تسليم ناپذير آن، بر دنياى اسلام و جانهاى مسلمين پرتو افكنده بود كار خود را كرد و نتيجه آن است كه امروز در تعدادى از كشورهاى اسلامى بهصورت حركتهاى عظيم مردمى در طلب حكومت اسلامى مشاهده مىشود.
ليكن اينجانب به عنوان برادرى دلسوز و مجرب وظيفه خود مىدانم به اين ملتها ومخصوصاً به رهبران و هوشمندان و روشنفكران و علماى دينى آنان يادآورى كنم: اولًا در اين راه خطرات زيادى از ناحيه بىصبرى يا بىبصيرتى، حركت را تهديد مىكند؛ بر دو عنصر سبر و بصيرت بيش از همه چيز تأكيد بورزيد. ثانياً حركت اسلامى و انقلاب اسلامى عبارت است از طغيان بر ارزشهاى جاهلى و نظامهاى طاغوتى كه بر را به زنجير كشيده و موجب ظلم، و فساد و تبعيض طبقاتى و نژادى، و فحشاى عمومى، و ستمپذيرى تودهها، و ديگر بدبختىهاى ملتها شده و همه چيز را فداى سود بيشتر و حاكميت ظالمانه بيشترصاحبان زر و زور نموده است. پس حركتصحيح اسلامى،صفبندى ميان دو نظام ارزشى و مبارزه ميان دو فرهنگ است: فرهنگ به زنجير كشيدن بشر و فرهنگ نجات بشر. لذا هر حركت اسلامى بايد خود را براى مقاومت همه زورمندان عالم آماده كند و غافلگير نشود. ثالثاً دشمن مىكوشد با جوّسازى و حيلههاى تبليغاتى، شما را از نام حكومت اسلامى و نظام اسلامى برحذر دارد و شايد برخى از سادهدلان به اين فكر بيفتد كه براى حساس نشدن آمريكا و
دولتهاى غربى، بهتر است كه در اظهارات علنى از نام حكومت اسلامى اجتناب شود. توصيه اينجانب، اجتناب جدى از اين مصلحتانديشى خلاف مصلحت است. هدف تشكيل نظام اسلامى و حاكميت قرآن و اسلام را بىهيچ انفعال بهصراحت و به تكرار و در همه شرايط بيان كنيد و با عدول از نام مقدس اسلام، دشمن را به طمع نيندازيد و هدف را مبهم و غبارآلوده نسازيد. رابعاً اسلام و حركتهاى اسلامى همواره از نفاق بيش از كفرصريح، لطمه ديده است. امروز خطر اسلام آمريكايى يعنى آنجا كه نام و عنوان اسلام در خدمت طواغيت و در جهت هدفهاى آمريكا و ديگر مستكبرين است، از خطر ابرازهاى نظامى و سياسى آمريكا كمتر نيست و بيشتر است. از علمداران نظامى و سياسى آمريكا كمتر نيست و بيشتر است. از علمداران اسلام آمريكايى، چه در لباس عالم دين و چه در موضع سياستمدار، بر حذر باشيد و آنان را در سخن و اشاره و جهتگيرىشان متهم كنيد و هرگز درصدد جلب كمك آنان نباشيد. خامساً از تجارب حركتهاى ديگر اسلامى در ساير كشورها و وضع كنونى آنان بىخبر نمانيد و علىرغم ميل استكبار با آنان ارتباط بيابيد. و بالاخره سادساً آيه شريفه «واعتصموا بحبل اللَّه جمعاً و لا تفرقوا» را كه توصيه تمسك به دين و رعايت وحدت كلمه در آن است، همواره به ياد داشته، هر دو توصيه آن را نصبالعين خود قرار دهيد و از كيد دشمن در اين باب بر كذر باشيد.
ج. يكى ديگر از مسائل كنونى جهان اسلام مسئله عراق و وضع مصيبتبار و گريهآور ملتى است كه بر اثر سوءِنيت و سوءِتدبير زمامدارانش، علاوه بر اختناق و حكومت پليسى شديد و پس از اينكه از ده سال پيش به اين طرف به جنگ غير عادلانه با همسايگان خود مجبور گشته و به خاطر تدابير ابلهانه و جاهطلبانه سرانش هزاران هزار زن و مرد و كودك و پير و جوانش در بمباران و تخريبها به قتل رسيده يا داغديده و يا مجروح و معلول و بىخانمان شده و بخش عظيمى از ثروت ملى و تاريخىاش نابود شده، اكنون از سوى همان زمامدارانى كه مسبب همه اين مصائب بودهاند بهصورت مسقتيم تهديد مىشود و با بمبارانها و سلاحهاى دستهجمعى و شيميايى، قتل عام و آواره و نوميد از زندگى
مىگردد.
هنگامى كه ارتش عراق براى ارضاى جاهطلبى و افزونخواهى سران رژيم آن كشور به كشرو كويت حمله و آن را تصرف كرد و بهانهاى نقد به دست آمريكا براى حضور بىسابقه نظامى و بالطبع نفوذ شوم سياسى و اقتصادى در منطقه خليجفارس داد و منطقه خليجفارس از هر دو طرف- رژيم عراق و متحدين غربى- به آتش كشيده شد، كسانى از مسلمين- غالباً از روى سادهانديشى خيرخواهانه و شديد معدودى از سر بدخواهى و حسابگرانه- به جمهورى اسلامى مصرّانه پيشنهاد مىكردند كه به كمك رژيم بعثى عراق شتافته، به سهم خود ابعاد جنگ را گستردهتر سازد. اين نظر، البته بر خلاف اصول مسلم اسلام بود كه جهاد فقط در راه گسترش دين يا دفاع از ملتهاى مستضعف و يا دفاع از دولت اسلامى واجب مىشود ونه در دفاع از رژيمى مهاجم و اشغالگر و قدرتطلب، آن هم با ايدئولوژى حزب بعث كه رسماً و علنا منكر و معارض دين و معنويت است، آن هم با سوابق ظلم و فاسد و اختناق و نسل كشى كه رژيم عراق، در آن داراى وضعى استقنايى است و بالخصوص رژيمى كه سابقه تسليم و فرمانپذيرىاش در برابر قدرتهاى ظلطهگر را ايرانيان در طول هشت سال جنگى كه به خواست استكبار و با سلاح و كمك همه جانبه آنان بر نظام اسلامى تحميل كرد، بخوبى دريافتهاند. آرى، اسلام، دفاع از چنين رژيمى را جهاد نمىشمرد و آن را جايز نمىداند ... ليكن اين پيشنهاد مسئولان ويرانى عراق كه در برههاى كوتاه براى جلب نظر سادهلوحان، به دولغ دم از اسلام و مقدسات دينى مىزدند و بعضاً با اعتراف به خباثت و فساد و ظلم سران آن رژيم، دفاع از ملت عراق را انگيزه خود از اين پيشنهاد مىدانستند. ما به آنان يادآورى مىكرديم كه كمك به مردم مظلوم عراق واجب است امام ورود در جنگ به نفع رژيم عراق و تحكيم سلطه آن رژيم، كمك به مردم عراق نيست بلكه كمك به رژيم ضد مردمى عراق و ظلم به مردم عراق است كه دهسال است آن رژيم منحوس، جنگى ناخواسته را برآنان تحميل كرده است.
اكنون با تسليم و فرار مفتضحانه رژيم و ارتش عراق در برابر آمريكا و متحدين غربى و قبول همه شرايط مستكبران، آن رژيم توانسته خود را براى مدت نامعلوم ديگرى بر سرير حكومتى بىافتخار و قدرتى ذلت آميز تأمين كند ... و در اين حال با مردم عراق، اين ملت مظلوم كه سالها است گروگان رژيمى خشن و ظالم و فاسد و شكنجهگرند، بايد علاوه بر تاوان جنگى كه فقط به هدف افزونخواهى سران رژيم بر آنان تحميل شده، غرامت شكست و ذلت و عقدههاى حقارت آن رژيم را نيز بپردازند. همان رژيم و ارتشى كه بيش ازصد ساعت نتوانست با دشمنان خارجى كه به داخل خانه انان آمده بودند، بجنگند و از مرگ نترسند، اكنون بيش ازصد روز است كه به جان ملت عراق افتاده، خانهها را ويران، شهرها را بمباران، عتبات عاليات را هتك، مردم را از وطن آواره، علما و بزرگان را دستگير و بسيارى را شكنجه و ملت را قتلعام مىكنند. در شمال كردها و در جنوب اعراب را طورى كشتند و زدند و دربدر كردند و به عزاى عزيزان نشاندند كه واقعاً در مودر هيچ يك از جنايتكاران شناخته شده در روزگاران اخير ما نشنيده و گمان نبردهايم. با مردم عراق رفتارى كردند كه انسانهاى با وجدان با حيوانات نمىكنند. كردهاى شمال عراق بر اثر اخم و تهديد آمريكا و دولتهاى غربى، فعلًا وضع بهترى دارند تا بعدها چه پيش آيد، اما شيعيان جنوب كه به دلايل متعدد مورد بغض و كينه آمريكا و متحدينش مىباشند- و دليل عمده آن است كه داعيه اسلام و تشكيل حكومت اسلامى در آنان هست- همچنان در تهديد دائم و مورد بلا و مصيبت دائم از سوى رژيم ضد دينى و ظغيانگر و نسلكش عراقاند. اين تصوير سادهاى از وضع عراق است كه گفتهشد: ملتى ستمديده و مظلوم و بىپناه با دست خالى در برابر حكومتى بس خشن و بىاعتنا به همه معيارهاى اسلامى و انسانى و بىالملى و بيباك در ريختن خون مردم و ظلم به مردم ... وصداى ياللمسلمين آن مردم بلند است. و در همين چند روز علائم آشكار و محاصره و حملهاى خونين بهصدهاهزار نفر فراريانى مشاهده شد كه از بيم ارتش به مردابهاى ميان بصره و عماره و ناصريه پناهنده شدهاند و زن و مرد و كودك، بيما و بنابر خبر، بعضاً «وبا» زده و دجار بيمارىهاى واگير مىباشند. غرب و
بخصوص آمريكا جز نقل بعضى خبرها آن هم كوتاه و بىكشش، هيچ كمكى نكردهاند و آنان تنها اميدشان به خدا است و به تودههاى مسلمان كه البته مىتوانند حداقل به شكل اعتراض به اين اعمال، آنان را يارى دهند.
د. مسئله بعدى، وضع مسلمانان كشمير است. دولت هند با استفاده از اشتغال دنياى اسلام به مسائل حاد ماههاى اخير كه موجب غفلت عمومى از وضع آن برادران جدا افتاده و مظلوم شده، حداكثر فشارى را كه توانسته بر آن مردم وارد آورده و جان و مال و حتى بنابر نقل، ناموس آنان را مورد تعرض و تاراج قرار داده است.
اينجانب اكنون درصدد آن نيستم كه در ماهيت مسئله كشمير قضاوتى بكنم- و مطلعين مىدانند كه اين يكى از زخمهاى كهنهاى است كه انگليسىهاى استعمارگر در هنگام خروج اجبارى خود از هند بر پيكر شبه قاره وارد كرده و به وسيله آن از مسلمانان هند بزرگ، انتقام گرفتند-؛ سخن ما آن است كه دولت هند در برخورد با اين مسئله از ابزارهاى خشن و نامناسب استفاده كرده و با اطمينان به اينكه دولتهاى بزرگ و سازمانهاى مدعى حوقق بشر هيج دفاع واقعى از مسلمانان نخواهند كرد، به روشهاى غير انسانى متوسل شده است. ملتهاى مسلمان بايد بدانند كه مسلمان كشميرى از آنان متوقع است كه از او دفاع كنند، و اين وظيفه اسلامى و برادرانه مسلمين است. و دولت هند اگر تصور كند كه مىتوان آن جمع كثير از مسلمانان را بدون هيچ عكسالعمل از سوى مسلمين جهان براى هميشه تحت فشار نگه داشت، بىشك در اشتباه است. در همينجا لازم است درباره اقليتهاى مسلمان در برخى از كشورها و ار جمله كشورهاى اروپايى اشاره شود كه فشار وارد بر مسلمانانى كه مايلند هويت اسلامى خود را حفظ كنند، افشاگر ماهيت دمكراسى و آزادىاى است كه غرب پيوسته از آن دم مىزند! حساسيتهايى كه بعضى دولتهاى اروپايى در برابر ساختنمسجد يا تشكيل اجتماعات اسلامى يا رعايت لباس اسلامى و امثال آن، نشان مىدهند يا در مردم بر مىانگيزند، بايد مسلمانان را به مواضع واقعى آن دولتها نسبت به اسلام آشنا سازد. اينها
ازجمله مسائل مهمى است كه مسلمانان جهان بايد درباه آن بينديشند و از آن براى معرفت به وظيفه خود در اين روزگار بهره گيرند.
ه. يكى از مسائل مهم اين روزگار، مسئله اختلافات فرقهاى ميان مسلمين است. اين البته مسئله تازهاى نيست و اختلافات و نزاع و بعضاً زد و خرود بر سر مسائل كلامى و فقهى و فرقهاى از قرن اول اسلام همواره وجود داشته است، ليكن در اين باب سخن تازه آن است كه پس از پيروزى انقلاب اسلامى در ايران و گسترش فرك آن در سراسر آفاق اسلامى، يكى از ترفندهاى استكبار در مقابله با اين موج همهگير اسلامى، اين بوده است كه از سويى انقلاب اسلامى ايران را يك حركت شيعى به معناى فرقهاى آن- و نه اسلامى به معناى عام- معرفى كرده و از سوى ديگر در ايجاد نفاق و نقار ميان شيعه و سنى سعى بليغ كنند.
ما از آغاز، با توجه به اين مكر شيطانى، همواره اصرار بر وحدت فِرَق مسلمين داشته و كوشيدهايم اين فتنهگرى را خنثى كنيم و بحمداللَّه با تفضل الهى توفيقات فراوان نيز داشتهايم كه يكى از آخرين آنها تشكيل مجمع جهانى تقريب مذاهب اسلامى است و هماكنون در سراسر جهان اسلام علما و روشنفكران و شعرا و نويسندگان و عامه مردم، از همه مذاهب اسلامى دوشادوش و با يك زبان و يك نفس از انقلاب اسلامى و جمهورى اسلامى ايران دفاع مىكنند، ليكن دشمن با پول و طرح و تبليغ و خباثت فراوان مجهز است و متأسفانه در نقاطى از جهان كسانى را مىيابد كه بتواند با تطميع و اغفال، بر ذهن و زبان آنان تسلط يابد. لذا گاه به گاه در كشورى از يك سياستمدار و در كشور ديگرى از يك عالمنما يا انقلابىنما شنيده مىشود كه به تشنيع و ناسزا به شيعيان يا به ملت ايران كه بزرگترين انقلاب معاصر را بوجود آورده و به گونهاى بهتانگيز از آن دفاع كردهاند، زبان مىگشايد و قلم مىراند. يا در كشور مسلمان پاكستان كه ملت آن در شمار عزيزترين ملتها براى ما و هميشه در خط دفاع از اسلام و جمهورى اسلامى ايران بوده و هست، كسانى با دلارهاى دشمنان اسلام و وحدت مسلمين، جلسات داير مىكنند و كتاب و مقاله مىنويسند تا شيعه و تشيع اهلبيت پيامبرصلى الله عليه و آله را به باد حمله بگيرند و به مقدسات اهانت كنند.
ما همه اينها را به حساب آمريكا و دستياران و مزدورانش مىگذاريم و دامن ملتها و علماى راستين اسلام را از آن پاك مىدانيم؛ ليكن اين از جمله مسائلى است كه بايد با هوشيارى مسلمين حل شود و مجال تاخت و تاز به دشمنان اسلام داده نشود.
و. آخرين سخن مسئله بسيار مهم سلطه روزافزون شيطان بزرگ بر ذخاير كشورهاى اسلامى و حضور بيش از پيش سياسى و اقتصادى و حتى نظامى آن در اين كشروها است. اين ابرقدرت ظالم و سلطهطلب پس از تحولات اخير جهان كه منتهى به فروريختن نظامهاى الحادى كمونيستى شد و شوروى از موضع رقابت را آمريكا فرو افتاد، درصدد است كه سراسر جهان و بخصوص مناطق زرخيز اسلامى را به منطقه نفوذ بىرقيب خود مبدل سازد، و پس از فراغت از- به اصطلاح- جنگ سرد، به جنگ همه جانبهاى با بيدارى اسلامى كه مانع مستحكمى در راه اين نفوذ است، كمر بسته است. اين حكومت شيطانى بنابر مقتضاى طبيعت ضدفطرى و ضدانسانى خود، از دورن دچار معضلات لاينحلى است، ليكن به اقتضاى همان طبيعت استكبارى و جهانخوارى، مىكوشد كه مشكلات خود را به كل جهان منتقل كند و با تسلط بر همه مراكز حساس و ثروت خيز عالم از جمله خاورميانه و مخصوصاً خليج فارس به حيات خود قدرتمندانهتر از پيش ادامه دهد. اگر اين رؤياى شوم به تحقق بپيوندد روزگار سياهى بر ملتهاى اين منطقه خواهد گذشت كه در گذشته نظير نداشته است. رژيم آمريكا اينك از هر وسيلهاى براى رسيدن به آن هدف شيطانى استفاده مىكند و متأسفانه جهالت و غرور و قدرتطلبى حكام عراق كه زمينه آن را هم كمكهاى قبلى آمريكا و غرب به عراق فراهم كرده بود، اوضاعى را در اين منطقه بوجود آورد كه عواقب تلخ و دردناك آن را همه كمابيش مىدانند. و از جمله تبعات آن يكى اين است كه آمريكا به تصميم گيرنده اصلى در بخش مهمى از اين منطقه مبدل شده و دولتهاى منطقه را مرعوب خود ساخته است و اين تهديد بزرگ براى موجوديت اسلامى بلكه كيان انسانى در اين منطقه و در هر نقطه از جهان كه چنين اتفاقى بيفتد، به شمار مىآيد.
امروز بجز اسلام و انسانها مؤمن و مصمم، هيچ نقطه اميد ديگرى
براى مقابله با اين تهديد بزرگ نيست. و خدا را سپاس كه امروز خورشيد منور اسلام حياتبخش، دوباره بر دل و جان انسانها تابيدن گرفته و بسيارى ملتهاى مسلمان در راه تحقق بخشيدن اسلام در زندگى خود با عوامل دورى مردم از دين خدا، مبارزه را آغاز كردهاند. اين حركتى فرخنده و اميدبخش است و به توفيق الهى همين است كه زنجير سلطه شيطانى آمريكا و هر قدرت طغيانگر ديگر را خواهد گشود و همه را نجات خواهد داد: «كتب اللَّه لاغلبنّ انا ورسلى». ملتها و دولتها در قبال روحيه گرايش به اسلام ناب محمدىصلى الله عليه و آله، اسلامى كه سرلوحهاش قطع نفوذ شيطان بزرگ و بقيه شياطين از زندگى ملتها است، به يك اندازه مسئولاند. دولتهاى اسلامى اگر به كشور و ملت خود علاقهمندند بايد بدانند اين آن چيزى است كه زندگى و شرف و استقلال ملتها و كشورها و قدرت دولتها را تأمين مىكند.
از خداوند متعال بيدارى همه مسلمانان عالم و شرف و عزت و رهايى آنان از چنگال استكبار و پيروزى آنان در مصاف دشمنان خدا را مسئلت مىكنم.
پروردگارا! پرتو قرآن و اسلام را بر دلهاى مسلمين مستدام بدار و رحمت و فضل خود را بر آنان نازل كن، آنها را تأييد بفرما و دلهاشان را با آميد و ايمان مستحكم بدار، قلب ولى اللَّه العظم (عج) را از ما شاد و دعايش را در حق ما مستجاب كن، حج حاجيان و تلاش تلاشگران راه خودت را به نيكى مقبول فرما، دلهاى مسلمين را روز به روز به هم نزديكتر و عوامل تفرقه را نابود فرما، ارواح مطهر شهداى راه حق و جسم و جان آسيبديدگان اين راه را مشمول رحمتت بفرماو
پروردگارا! از هر حركتى كه در سراسر جهان براى حاكميت دين تو انجام مىشود حضرت امام خمينى آن بنده صالح و برگزيدهات را جزاى خير عنايت كن. آمين رب العالمين.
والسلام على جميع اخواننا المسلمين ورحمة اللَّه.
على الحسينى الخامنهاى
سوم ذىالحجة الحرام سال 1411 هجرى قمرى
مصادف با بيست و ششم خرداد سال 1370 هجرى شمسى
باسمه تعالى
پيشگاه مقام معظم رهبرى حضرت آيةاللَّه خامنهاى
مدظله العالى
حمد و سپاس خداى را كه بار ديگر بر امت اسلامى منت نهاد و توفيق برگزارى حج ابراهيمى را با مراسم باشكوه برائت كه مورد عنايت و تأكيد امام راحل قدس سره بود به حجاج ايرانى مرحمت فرمود تا با حضور چشمگير خود رد همه مواقف، موضع حق و ثابت و تزلزل ناپذير ايران اسلامى را به جهانيان بنمايانند. ما بر خود لازم مىدانيم كه ملاتب تقدير و تشكر خود را از حضرت مستطاب عالى كه با تدابير حكيمانه خويش فراهم كردن وسايل اين حج را مقرر فرموديد و از دولت محوب آقاى هاشمى رفسنجانى و وزير محترم امور خارجه كه با تلاش پيگير نقش مثبتى را ايفا كردند، ابراز داشته، دعايى كه همگى حجاج ايرانى در همه مواقف به درگاه الهى داشتند يادآور شده، طول عمر عزتمند حضرتعالى را توأم با تأييدات مداوم در ظلّ عنايت خاص حضرت ولى عصر (عج) مسئلت كنيم. و نيز از تلاشهاى خستگى ناپذير و تدبيرهاى خردمندانه
نماينده شايسته حضرت مستطاب عالى حضرت حجةالاسلام والمسلمين آقاى محمدى رىشهرى كه اين مأموريت خطير را در چنين موقعيت حساسى بخوبى و شايستگى انجام دادند و حيثيت و شئونات جمهورى اسلامى ايران را حفظ كردند تشكر و تقدير مىنمايم. اميدوارم كه احياى مجدد حج ابراهيمى مقدمهاى براى احياى اسلام ناب محمدى درتمام كشورهاى اسلامى و بهرهمندى جهانيان، بويژه مستضعفان و محرومان، از اين عطيه الهى باشد و زمينه ظهور مصلح كلْ حضرت بقية اللَّه الاعظم- ارواحنا لتراب مقدمه الفداء- فراهم گردد.
ابراهيم امينى، سيد جعفر كريمى، هادى روحانى، سيد حسن ديباجى،صادق احسانبخش، سيد كاظم نورمفيدى، ابوالقاسم خزعلى، سيد مهدى روحانى، فخرالدين حجازى، مجتبى حاج آخوند، محمد واعظ عبائى، حسين واعظى اراكى، سيد على قاضى عسكر، محمد تقى مصباح يزدى، محمد على شرعى، سيد حميد روحانى،صدرالدين حائرى، حسنصانعى، محى الدين حائرى شيرائزى، سيد كاظم اكرامى، سيد على اكبر ابوترابى، حسين محمدى، واعظ زاده خراسانى، على اكبر موسوى، محمد رضا توسلى، احمد جنتى، محمد مؤمن، حسين محمدى يزدى، عبادى، شيخ حسن ابراهيمى.
بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
والحمد للَّهوالصلوة والصلام على رسول رب العالمين وعلى آله الطيبين الطاهرين واصحابه المنتجبين.
بيت عتيق الهى تجليگاه خاص توحيد و خانه ناس و عموم مسلمين است كه «إنَّ أوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ للنّاسِ» مىباشد و «فيلِ اياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ ابراهيمَ» (آل عمران/ 96 و 97) و حرم امن است براى قيام و قوام اجتماعات و جوامع مختلف اسلام از هر نقطه عالم و از هر بلد دور و نزديكى كه «جَعَلَ اللَّه الكَعْبَةَ البَيْتَ الحَرامَ قِياماً لِلنّاسِ» (مائده/ 97) و مركزى است براى گردهمايى سالانه حزب خدا و لشكر توحيد تا در پناه امنيت حرم ضمن
اظهار توحيد، به نفى و نابودى حراميان شرك همت گمارده و نوا و نداى خليل خدا را همه ساله فرياد برآورند كه فرمود: «انّنى بَرئٌ مِمّا تُشرِكونَ» (انعام/ 19) و هم صدا با رهروان ابراهيم آواز سردهند كه «إنا بُرَءاوا مِنْكُم ومِمّا تَعْبُدوُنَ مِنْ دُونِ اللَّه كَفَرنا بِكُمْ وَدَا بَيْنَنا و بَينَكُمُ العَداوَةُ وَالبَغْضاءُ أبَداً» (ممتحنه/ 4) و حج موسمى است كه اعلام وفادارى و حمايت كنيم از خاتم رسولان و اعظم و اشرف فرستادگان الهى در آيه «واذانٌ مِنَ اللَّه وَ رَسُولِه إلَى النّاسِ يَوْمَ الحَجِّ الأكبَرِ أنَّ اللَّه بِرئٌ مِنَ المُشْرِكينَ وَرَسولُهُ» (توبه/ 3).
در اينجا به ميهمانى خداوند مشرف شدهايم تا با خضوع و اخلاص به پيشگاه عظمت و كبريايىاش اعلام بداريم كه قرآن جاويد تو براى هميشه بشريت دستورالعمل زندگى و عبادت و سياست و ديانت ما است و اعلام برائت تو و رسول گرامىات از مشركين را فرمان همگانى و هميشگى دانسته و هرگز آن را به غفلت و فراموشى نخواهيم آرود. لذا ما روحانيت و حجاج اهلسنت به پيروى از ابراهيم خليل و رسول خاتم در مركز وحى و توحيد ضمن اتحاد با تمامى مسلمين عالم بانگ لا اله الا اللَّه و برائت اللَّه و رسول خدا از مشركين برآورده و با حضور خود در اين اجتماع عظيم الهى پيام زير را به تمام مسلمانان عالم اعلام مىداريم:
به پيروى از قرآن جاويد، شرك را گناه نابخشودنى مىدانيم كه «إنَّ اللَّه لا يَغْفِرُ أنْ يُشرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مادُونَ ذلِكَ لِمَن يَشاءُ» (نساء/ 48) و برائت از آنان را كه به معناى اثبات و اصرار به توحيد است لازم مىشماريم.
همان گونه كه شيوه مرضيه رسول اكرمصلى الله عليه و آله و نظر و رأى مبارك امام فقيد راحل و خلفصالح كامل ايشان مىباشد، برائت از مشركين از اركان حج واقعى ابراهيمى محمدىصلى الله عليه و آله است و در مركز توحيد بدون نفىِ شرك قصد الى اللَّه تحقق كامل نمىيابد.
حضور غاصبانه نيروهاى بيگانه غربى- در رأس آن آمريكا، دشمن شماره يك مسلمين- را در منطقه خليج فارس محكوم نموده و خواستار خروج سريع و بدون قيد آنان از منطقه مىباشيم.
سرنوشت منطقه حساس خاورميانه و فلسطين اشغالى و افغانستان و ساير بلاد اسلامى سرنوشت جهان اسلام است و به كشورها و ملتهاى اسلامى مربوط، و تكليف است براى حل آن تصميم بگيرند.
حج كنگره عظيم اسلام و تمثّل وحدت و اتحاد مسلمين جهان از همه فِرَق و مذاهب است، كه اسلام در همه جغرافياى عالم يك پيكره واحد است و اصل وحدت از اصول حاكم شريعت مقدس است كه التزام به آن بر همه مسلمين واجب شرعى است و تخلف از آن جايز نيست.
انقلاب اسلامى ايران به رهبرى حضرت آيةاللَّه خامنهاى، با شتاب و دقت و قاطعيت، راه پيشوا و مصلح بزرگ اسلامى حضرت امام خمينى را دنبال نموده و با حمايت قاطع ملت شريف ايران و ملتهاى مسلمان جهان در دستگيرى از مسلمانان و مبارزه با ظلم و كفر و شرك، بدون تزلزل و ترديد به راه خود ادامه مىدهد.