فصل اول: طبیعت جهان
اشاره
تصویر
ص: 8
سرشناسه: یزدان پناه، بنیامین، 1387-
عنوان و نام پدیدآور: طبیعت بکر ایران و جهان/ بنیامین یزدان پناه، کیارش معتمدی؛ ویراستار ادبی مهسا صالحیان؛ ویراستار علمی مهسا صالحیان.
مشخصات نشر: اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.
مشخصات ظاهری: 70 ص؛ 22×29 س م.
شابک: 400000 ریال: 978-622-6446-14-3
وضعیت فهرست نویسی: فیپا
یادداشت: کتابنامه.
موضوع: منابع طبیعی - ایران
موضوع: Natural resources - Iran
موضوع: منابع طبیعی
موضوع: Natural resources
شناسه افزوده: معتمدی، کیارش، 1387-
شناسه افزوده: صالحیان، مهسا، 1361 -، ویراستار
رده بندی کنگره: HC473/5/ ی 4 ط 2 1397
رده بندی دیویی: 333/70955
شماره کتابشناسی ملی: 5484084
خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان
ویراستار کتاب: ایلناز محمدی سرپیری
ص: 1
سرشناسه: یزدان پناه، بنیامین، 1387-
عنوان و نام پدیدآور: طبیعت بکر ایران و جهان/ بنیامین یزدان پناه، کیارش معتمدی؛ ویراستار ادبی مهسا صالحیان؛ ویراستار علمی مهسا صالحیان.
مشخصات نشر: اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.
مشخصات ظاهری: 70 ص؛ 22×29 س م.
شابک: 400000 ریال: 978-622-6446-14-3
وضعیت فهرست نویسی: فیپا
یادداشت: کتابنامه.
موضوع: منابع طبیعی - ایران
موضوع: Natural resources - Iran
موضوع: منابع طبیعی
موضوع: Natural resources
شناسه افزوده: معتمدی، کیارش، 1387-
شناسه افزوده: صالحیان، مهسا، 1361 -، ویراستار
رده بندی کنگره: HC473/5/ ی 4 ط 2 1397
رده بندی دیویی: 333/70955
شماره کتابشناسی ملی: 5484084
ص: 2
طبیعت بکر ایران و جهان
گردآورندگان:
بنیامین یزدان پناه
دانش آموز پایه ی پنجم دبستان دکتر محمدشفیعی
کیارش معتمدی
دانش آموز پایه ی پنجم دبستان دکتر محمدشفیعی
ص: 3
انتشارات امیرفدک: اصفهان- خیابان هشت بهشت غربی نبش تقاطع ملک ساختمان فدک
تلفن: 32730360-031 - همراه: 09133135694 کدپستی: 43151-81546
Fadak.mansori@gmail.com
طبیعت بکر ایران و جهان
بنیامین یزدان پناه 87- کیارش معتمدی 87
آماده سازی: انتشارات امیرفدک
مدیر مسئول: دکتر محمدرضا محمد شفیعی
مدیر تولید: سید محمدرضا منصوری تهرانی
مدیر فنی: صالحیان - مظفری
ویراستار ادبی: جوهریان
ویراستار علمی: صالحیان - مظفری - سروش نکوئی
صفحه آرا: عابدی - کاویانی
طراح جلد: کاویانی
● لیتوگرافی: طاها ● چاپ: ملت ● صحافی: ملت
● چاپ اول: 1397 ● تعداد: 1000 ● قیمت: 40000 تومان
حق چاپ: 1397، انتشارات امیر فدک
شابک: 3-14-6446-622-978 ISBN: 978-622-6446-14-3
هر گونه استفاده از مطالب این کتاب اعم از بازنویسی، خلاصه سازی، نقل مطالب آموزشی، برداشت به صورت دست نویس، کپی، تکثیر و هر گونه چاپ سنتی و دیجیتال، استفاده به صورت کتاب الکترونیکی، لوح فشرده، قرار دادن مطالب بر روی اینترنت و وبسایت ها و هر گونه شبکه ی کامپیوتری دیگر و به طور کل هر گونه استفاده ی اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت منافع مادی و معنوی خود، بدون اجازه ی کتبی ناشر ممنوع و بر اساس بند 5 ماده ی 23 قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و قوانین مربوط به جرایم رایانه ای کشور قابل پیگیری در محاکم قضایی است.
ص: 4
پدر و مادر عزیز و مهربانم
که در سختی ها و دشواری های زندگی همواره یاوری دلسوز و فداکار
و پشتیبانی محکم و مطمئن برایم بوده اند.
بنیامین یزدان پناه
تقدیم به:
پدر و مادرم
که از نگاه شان صلابت
از رفتارشان محبت
و از صبرشان ایستادگی را آموختم
کیارش معتمدی
ص: 5
در مرکز تحقیقات و فن آوری های نوین دمش سپاهان (دکتر محمدشفیعی) آموزش پژوهش محور را نهادینه کردیم، چرا که ایمان داریم گسترش مرز های علم و فن آوری در جهت پیشرفت کشور در گرو کوشش پژوهشگران است و پژوهشگر با ذهن پرسش گرش از لایه های ابر گرفته آسمان دانش می گذرد، تا به افق های جدیدی دست یابد. روح پژوهشگر، پویا و جوینده است و پوسته های جهل را شکافته، به قنات جاری علم دست می یابد و تا چشمه ی جوشان آن را بر کویر تشنه خویش جاری نسازد، آرام نمی گیرد. در مراکز پژوهش محور دکتر محمدشفیعی اعتقاد داریم؛ پژوهش هزینه نیست، سرمایه است. در اقدامات پژوهشی این مراکز پژوهشی، پژوهشگران کوچک ما تلاش می کنند وضعیت نامطلوب را به وضعیت مطلوب تغییر دهند و یاد می گیرند درست توجه کنند و بدان چه که آموخته اند عمل کنند.
دانش آموزان پژوهنده ی ما می فهمند که هیچ گاه شکست در مسیر کسب دانش وجود ندارد، لذا از ناملایمات علمی و بن بست های مقطعی هراسی نداشته و راه غلبه بر سد های مجازی پیش روی کسب دانش و ارتقای علمی را خوب یاد بگیرند. علاوه بر این اصول و مبنای کار گروهی را فراگرفته تا بتوانند براساس خرد جمعی کار کنند. با بیش از 25 سال سابقه آموزشی - پژوهشی و مدیریتی دریافته ایم که پژوهش و تحقیق مثل حروف الفبا باید از سال های نخست آموزش شروع شده و نهادینه شود، و این امر مهم را در طرح آموزش پژوهش محور انجام داده و به نتایج شگرفی دست یافته ایم و با علم به این که می دانستیم دانش آموزان در مقاطع پایین تر توانایی های بزرگی دارند و در عمل تجربه نمودیم و نهادینه کردیم و مصمم هستیم که این امر مهم در کل کشور اجرایی شود. انشاا...
محمدرضا محمدشفیعی
مدیر مجتمع فرهنگی آموزشی تحقیقاتی دکتر محمدشفیعی
ص: 6
فصل اول ...8
طبیعت جهان ...9
فصل دوم ...18
مازندران ...19
آذربایجان شرقی ...24
فارس ...26
سمنان ...27
خوزستان ...27
گلستان ...34
کهکیلویه و بویراحمد ...35
کردستان ...36
هرمزگان ...38
خراسان شمالی ...39
اصفهان ...40
بوشهر ...41
زنجان ...46
خراسان رضوی ...47
کرمان ...48
ایلام ...50
تهران ...54
فصل سوم ...57
چشمه های آب گرم درمانی ایران ...58
منابع ...66
ص: 7
تصویر
ص: 8
مناطق بکر و طبیعت های وحشی در هر سرزمینی وجود دارد، و هر منطقه طبیعت و زیبایی خاص خود را دارد. در جهان جاذبه های طبیعی وجود دارد، که بسیار خاص هستند، و شاید نمونه آن ها در هیچ جا پیدا نشود و در جهان یکتا باشند.
مولوکای، پنجمین جزیره بزرگ جزایر هشت گانه هاوایی آمریکا در اقیانوس آرام است. بومیان مولوکای بر این باور هستند، که نیاکان آن ها دارای قدرت های ماورالطبیعه بودند، و این قدرت آن ها از مردمان جزیره همسایه، یعنی قوم مانایی هم بیشتر بوده است. مساحت این جزیره 673,40 کیلومتر مربع است، و بیش ترین ارتفاع آن هم 1,512 متر است. آبشار های مخفی، ویرانه های باستانی از جمله زیبایی های این جزیره است. نکته جالبی که در بافت این جزیره دیده می شود، این است که در داخل جزیره حتی یک چراغ راهنمایی و رانندگی هم وجود ندارد.
تصویر
پارک ملی جاسپر، بزرگ ترین پارک ملی در کانادا است، که مساحتی برابر با 10,878 کیلومتر مربع دارد. طبیعت این پارک ملی به معنای واقعی کلمه وحشی و بکر است. رنگ آبی درخشان رودخانه آتاباسکا یکی از زیبا ترین بخش های این پارک ملی است، که همه ساله هزاران توریست را به این پارک ملی می کشاند.
ص: 9
تصویر
پارک ملی کنیون لندز در ایالت یوتا در آمریکا قرار دارد، که وسعتی برابر با 1366 کیلومترمربع دارد. این پارک ملی پوشیده از سنگ های بزرگ و گل های وحشی و یکی از زیبا ترین طبیعت های وحشی دنیا است.
تصویر
هر ساله شترچه های وحشی، که گونه ای از لاما ها هستند، در منطقه چاکو در جنوب پرو گرد هم می آیند و پشم های آن ها چیده می شود. پشم این شترچه از نرم ترین و گران ترین کرک ها است و به عنوان یکی از زیبا ترین الیاف طبیعی جهان است. پس از بریده شدن پشم شترچه ها آن ها در مراتع جنوب پرو به چرا می روند و یکی
ص: 10
از زیباترین صحنه های طبیعت رخ می دهد.
تصویر
ایالت خوخوی از 32 ایالت آرژانتین است، که در شمال غربی آرژانتین قرار دارد و با ایالت سالتا و کشور های بولیوی و شیلی مرز مشترک دارد. بیابان های خوخوی یکی از زیبا ترین جاذبه های طبیعی این ایالت است. این بیابان ها دارای رنگی خاص است، که از دور خاکستری دیده می شود و همه ساله عکاس ها و گردشگران زیادی را جذب می کند.
تصویر
جزایر فارو، جزیره های 17 گانه ای است، که یکی از مناطق خودمختار دانمارک
ص: 11
است. این مجمع الجزایر در سال 1814 از نروژ جدا شد، و در سال 1948 به صورت رسمی خودمختار شد. روستا های جزایر فارو را می توان بکر ترین و زیبا ترین روستا های دنیا دانست. جزیره استریموی یکی از زیبا ترین جزیره های مجمع الجزایر فارو است، که در حدود 300 کیلومتری اسکاتلند قرار دارد.
تصویر
انگادین دره طولانی در کوه های آلپ در سوئیس است، و در ایالت گراوبوندن قرار دارد. دره انگادین در زمستان چشم اندازی زیبا دارد و تمام زمین پوشیده از برف می شود.
تصویر
ص: 12
پارک ملی دریاچه های پلیتویک در کرواسی واقع شده است. این پارک ملی 16 دریاچه دارد و سه کوهستان بزرگ آن را احاطه کرده است. انواع مواد معدنی در آب های این پارک ملی یافت می شود و زیبایی طبیعت هر ساله هزاران گردشگر را به کرواسی می کشاند.
تصویر
رود نیل طولانی ترین رود جهان است، که در شمال شرقی قاره آفریقا در کشور مصر قرار دارد. این رود حدود 6,650 کیلومتر طول دارد و همه ایرانیان با این رود آشنایی دارند. دره رود نیل یکی از جاذبه های طبیعی این کشور است، که همه ساله گردشگران زیادی را جذب می کند. یکی از زیبا ترین معابد مصری که در این دره در میان رودخانه های اسوان و اقصر قرار دارد، معبد کارناک است، که حدود 2000 سال قبل از میلاد ساخته شده است.
تصویر
ص: 13
تصویر
در قسمت شمالی کوه های کنیا، منطقه ای با نام سمبوو وجود دارد، که بیابانی دیدنی است. مردم محلی صنایع دستی خود را در این منطقه به فروش می گذارند.
تصویر
یکی از بزرگ ترین و ناهموار ترین سواحل زمین، ساحل اسکله در امتداد 500 کیلومتری شمال نامبیا
است. در سال های گذشته این ساحل به عنوان یکی از کشنده ترین سواحل دنیا شناخته شد؛ دلیل اصلی این نامگذاری، ناهموار بودن ساحل و زندگی گونه های مختلف دریایی در آب های این ساحل است.
ص: 14
تصویر
غار داویت گارجا، در صخره های برافراشته کشور گرجستان قرار گرفته و از طرفی هم با آذربایجان مرز مشترک دارد. این غار در طول تاریخ دست خوش تغییراتی شده است و به یک صومعه و محل مذهبی تبدیل شده است.
تصویر
پادشاهی بوتان، کشوری در جنوب آسیا است. دره بوتان یکی از زیبا ترین جاذبه های طبیعی این کشور است و کلیسایی در این دره وجود دارد که هر ساله مراسم مذهبی و جشنواره های سالانه در آن برگزار می شود.
ص: 15
تصویر
تپه های شکلاتی، تپه های یک شکلی هستند، که در جزیره بهل در کشور فیلیپین قرار دارد. این تپه ها دارای شکل های یکسان به صورت تپه های مخروطی است، و حدود 1660 تپه در این روستا قرار دارد. تپه های شکلاتی در فصل های کم باران به رنگ قهوه ای درمی آیند، و به همین دلیل لقب شکلاتی برای آن ها استفاده می شود. این تپه ها جز آثار طبیعی ملی فیلیپین است، و در میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
تصویر
غار وایتمو در رودخانه واتیمو در جزایر شمالی نیوزیلند قرار دارد. این غار از سال 1880 به عنوان یکی از جاذبه های توریستی شناخته شد. به غار وایتمو، لقب غار
ص: 16
ستارگان آبی هم داده شده است. در داخل غار نوعی قارچ رشد می کند، که نور آبی رنگی را از خود ساطع می کند، و این قارچ فقط در جزایر نیوزیلند و استرالیا یافت می شود.
تصویر
دریای ودل بخشی از اقیانوس جنوبی است. این دریا در پایین ترین نقطه دنیا قرار دارد و اکثر گردشگرانی که از این دریا دیدن می کنند، با کشتی های مخصوص از آمریکا به این نقطه سفر می کنند. با توجه به حرکات صفحات قاره ای و زلزله ها بخش های از زمین های این منطقه جا به جا شده و از آمریکا دورتر شده است.
تصویر
ص: 17
تصویر
ص: 18
دریاچه چمستان در 8 کیلومتری نور در مسیر جاده نور به چمستان قرار دارد و فاصله آن از جاده اصلی نور به چمستان حدود 3 کیلومتر است. این دریاچه که در دل جنگل واقع شده است، و به عنوان گردشگاه، مورد استفاده قرار می گیرد.
تصویر
وقتی برای اولین بار بعد از طی کردن و دور زدن در جاده ای پر درخت به دریاچه می رسید و وارد محوطه اش می شوید، شکوه طبیعت آن شما را می گیرد، و باورتان نمی شود که با چنین منظره ای رو به رو هستید. این دریاچه آن قدر زیباست که گویی جنگل را در آغوش گرفته است. در آن جا همه چیز برای چند ساعت تفریح و البته آرامش مهیا است.
تصویر
ص: 19
تصویر
تصویر
دریاچه الیمالات در مسیر جاده ارتباطی نور به چمستان قرار دارد و در قسمت جنوبی دو راهی روستای کارگر کلاچای گرفته است.
شمال ایران پر از جاذبه های طبیعی و تماشایی است، جایی که با قدم زدن در میان طبیعتش لحظه به لحظه جاذبه هایی تازه کشف می کنید، و در گوشه گوشه اش چشمه سار ها، رودخانه ها و دریاچه هایی را می بینید که به طبیعت گردی تان معنایی تازه می بخشند. مراب هسل جاذبه ای با رنگ و بویی متفاوت که با طبیعت زیبای اطرافش گردشگران زیادی دارد.
ص: 20
تصویر
برای دیدن مرداب هسل باید راهی چالوس شوید و دل به عمق جنگل های انبوهش بزنید. جایی در 10 کیلومتری جنوب غربی چالوس و 15 کیلومتری شمال غربی مرزن آباد جنگل سرسبز و باطراوت قرار گرفته که در دل خود مردابی را جای داده، مردابی که در هر فصلی طبیعت و ظاهری متفاوت دارد و دیدنش هیچ وقت تکراری نمی شود. این فقط خود مرداب نیست که زیبا است، بلکه مسیر رسیدن به آن هم داستان دیگری دارد و پر از جاذبه های رویایی، خیال انگیز و جادویی است. همین که پا به محوطه اطراف مرداب می گذارید، صدای جانوران اطراف یک صدا و هماهنگ به گوش می رسد، صدایی که لحظه ای خاموش نمی شود و فضای جنگل و مرداب را دلنشین تر و شیرین تر کرده است.
بر روی مرداب جلبک هایی هست، که در بهار و تابستان به رنگ سبز دیده می شوند، و مرداب را به شکل زمردی درخشان و گرانب ها در می آورند، به محض تمام شدن تابستان کم کم به رنگ قرمز و نارنجی تغییر رنگ می دهد، و ظاهر مرداب را گرم و آتشین می کنند، رنگی که در هماهنگی کامل با درختان اطراف است، و مناظری سحر انگیز و جادویی را رقم می زند. پاییز یکی از بهترین زمان ها برای دیدن این مرداب است، در کنار مرداب ابهت عجیبی در انتظار شماست، انگار طبیعت دست به کار شده و برای خلق این همه زیبایی قدرتی جادویی را به کار برده است، در این فصل رنگین کمان رنگ ها مناظری شاعرانه و سحر انگیزی را به وجود آورده اند، که مدت ها شما را غرق تماشا می کنند. می توانید در گوشه ای دنج بنشینید، به صدای موجودات اطراف گوش بسپارید و تا می توانید تابلوی نقاشی طبیعت را نگاه کنید، طبیعت این جا آن قدر متنوع است که هر چه ببینید سیر نمی شوید.
ص: 21
تصویر
هسل به معنی آب راکد است، و در کنار روستای طلاجو شهرستان چالوس قرار دارد، جاده ای که در مجاورت این مرداب درست شده کمی از تعداد جانورانی مثل لاک پشت ها و وزغ های آن کم کرده است.
روستای جواهرده، بهشتی کوچک در 29 کیلومتری شهر رامسر در استان مازندران است که در جنوب غربی این شهر قرار گرفته است. اما جالب این جاست که این بار فقط خود روستا، جاذبه نیست. در واقع جدای از روستای بی نظیر، جاذبه ی اصلی دیگر، مسیر روستا و جاده ی رامسر تا روستای جواهرده است. جاذبه ای که با راهی باریک و آسفالتی، از وسط جنگل های انبوه با درختان سبز و وحشی خودرو می گذرد و گاهی آن چنان غرق در مه می شود، که به تابلویی نقاشی و خیالی بیشتر شبیه است، تا واقعیت.
تصویر
ص: 22
روستای زیبای جواهرده، مانند جواهری کوچک اما گرانبها در پس این جاده ی طولانی و سبز قرار گرفته است. وقتی وارد این روستای شیب دار می شوید، مردمان با صفای جواهرده را می بینید که با لبخند گشاده به شما خوشامدگویی می کنند، و این شروع، استقبال گرمی برای ورود به این بهشت کوچک است.
تصویر
طبیعت دلفریب روستا که جایی فوق العاده برای کمی آرامش و دور شدن از تمام دغدغه های ذهنی است، به همراه فرصت برای دیدار با مردم روستا، همه و همه تجربه های نابی هستند، که در سفر به روستای جواهرده می توانید به دست بیاورید.
در جواهرده، آبشار های بسیار معروفی هم وجود دارد، که محلی ها بسیار آن را دوست دارند، و برای رسیدن به آن ها باید کمی پیاده روی در طبیعت را به جان بخرید که مطمئنا ارزشش را دارد.
تصویر
تصویر
ص: 23
تصویر
دهستان مرگور از توابع بخش سیلوانای ارومیه، با مساحتی بالغ بر 442.5 کیلومتر مربع، یکی از مناطق نادر ایران از نظر شرایط اقلیمی و موقعیت جغرافیایی و تنوع زیستی گونه های مختلف گیاهی است، که در بین رشته کوه های زاگرس محصور بوده و امتداد سلسله کوه های زاگرس، مانند حصاری این منطقه را در برگرفته است.
دهستان مرگور از نظر وجود قله های بلند، دره های عمیق و سرسبز، چشمه های آب گرم، دریاچه های مرتفع، باغ های زیبا، رود های کوچک و بزرگ، آبشار های طبیعی، روستا های زیبای کوهپایه ای و صد ها منظره طبیعی دیگر نه تنها در شمال غرب کشور بلکه در تمام کشور کم نظیر است.
تصویر
روستای سیلوانا هم که در 30 کیلومتری شهر ارومیه در میان 2 دره واقع شده است، یکی از پاک ترین هوا ها را دارد.
ص: 24
تصویر
در این روستا درختان گردوی کوهی، درختان سیب و درختان جنگلی زیادی چهره روستا را بیش از پیش زیبا کرده است.
بزرگ ترین دریاچه ی آب شور خاورمیانه در شمال غرب کشور عزیزمان ایران، بین استان های آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی قرار گرفته است. این دریاچه همان دریاچه ی معروف ارومیه است که یکی از زیباترین جاذبه های طبیعی ایران و بزرگ ترین دریاچه ی ایران بشمار می رود.
متاسفانه به علت گرم شدن کره ی زمین، کمبود بارش برف و باران، احداث بزرگراه روی دریاچه، استفاده ی بیش از اندازه از منابع آبی منطقه و عواملی از این قبیل، آب دریاچه ارومیه خشک شده است.
تصویر
ص: 25
در استان فارس، شهرستان سپیدان، آبشاری به نام مارگون وجود دارد، که یکی از بی نظیر ترین جاذبه های طبیعی ایران محسوب می شود. چیزی که این آبشار را از سایر جاذبه های طبیعی ایران جدا ساخته، این است، که آب آبشار مارگون از رودخانه جاری نمی شود. جالب است بدانید که داخل دیوار کوه چندین چشمه وجود دارد و آب این چشمه ها از منافذ صخر های به بیرون جاری شده و آبشار زیبای مارگون را ایجاد کرده اند.
تصویر
در استان فارس، جنوب شیراز می توانید یکی دیگر از جاذبه های طبیعی ایران که کمتر شناخته شده است را بیابید. جاذبه ی طبیعی و زیبای تنگ دم اسب در منطقه کوه مره سرخی قرار دارد. وجود رودخانه، درختان بلوط و گیاهان سرسبز به همراه کوه ها، زیبایی این منطقه را دو چندان کرده است. برای رسیدن به این آبشار باید در دریاچه شنا کنید و یا این که از قایق های بادی استفاده نمایید.
تصویر
ص: 26
در سفر به استان سمنان، شهرستان شاهرود، می توانید به یکی دیگر از جاذبه های طبیعی ایران سر بزنید. از معروف ترین دیدنی های کالپوش دشت شقایق های سرخ است. این دشت تقریبا در فاصله ی 140 کیلومتری شمال شهر میامی قرار دارد. دشت شقایق ها در نزدیکی پناهگاه حیات وحش و پارک ملی گلستان قرار دارد، به همین دلیل امکانات گردشگری مناسبی در آن جا فراهم می باشد.
بهترین زمان بازدید از شقایق های سرخ کالپوش در فصل بهار، اواسط اردیبهشت تا اواسط خرداد ماه است. از دیگر جاذبه های طبیعی کالپوش می توان به آبشار ها، چشمه ها و مناطق جنگلی آن اشاره کرد.
تصویر
ایران جاذبه های طبیعی متنوع و فراوانی دارد، که بیشتر آن ها یا شناخته شده نیستند و یا این که دسترسی به آن ها برای هر گردشگری امکان پذیر نیست.
اندیمشک یکی از شهر های شمالی استان خوزستان است، که در ارتفاع 176 متری از سطح دریا قرار دارد. جاذبه های اندیمشک بسیار است و از جمله آن ها می توان به دیدنی های تاریخی و طبیعی منطقه اشاره کرد. باقی مانده های شهر های قدیمی لور و اری ترین از با ارزش ترین جاذبه های تاریخی هستند. اندیمشک پل اتصال استان های
ص: 27
خوزستان، کرمانشاه، ایلام و لرستان است، و از اهمیت بالایی برخوردار است. جمعیت شهر در سرشماری سال 1395 بیش از 135000 نفر اعلام شد، که اکثر آن ها لر هستند و به زبان لری صحبت می کنند.
تصویر
سد کرخه بزرگ ترین سد خاکی ایران و یکی از بزرگ ترین نمونه ها در جهان است، که بر روی رودخانه ای با همین نام احداث شده است. رود کرخه از مناطق میانی و جنوب غربی رشته کوه های زاگرس در نواحی غرب و شمال غرب کشور سرچشمه می گیرد و پس از طی مسافتی نزدیک به 900 کیلومتر در امتداد شمال به جنوب، سرانجام در مرز مشترک ایران و عراق به مرداب هورالعظیم می رسد. رودخانه کرخه را می توان پس از کارون و دز، سومین رود بزرگ ایران از نظر آبدهی نامید.
تصویر
ص: 28
جزیره پلاژ سد دز یکی از جاذبه های اندیمشک است، که 23 کیلومتر از شمال این شهر فاصله دارد. سد دز از سازه های عظیم بتنی است، که سال 1338 طی سه سال توسط مهندسین ایتالیایی روی رودخانه دز ساخته شد. درون دریاچه جزیره های کوچک و بزرگی شکل گرفته که بزرگ ترینشان پلاژ است. این دریاچه فوق العاده زیبا و تماشایی است، و مکان مناسبی برای انواع و اقسام تفریحات آبی مانند، قایق سواری می باشد. در جزیره پلاژ هم مراکز تفریحی و ویلا های بزرگی ساخته شده است، تا گردشگران بتوانند به راحتی آن جا اقامت کنند و از مشاهده مناظر طبیعی و بکر لذت ببرند.
تصویر
این منطقه درواز های به شهر اوان در حکومت ایلامی از حکومت های تاریخی در این منطقه بوده و منظره ای بسیار تماشایی دارد، که تنگوان یا به عبارتی تنگه آهوان (مکانی برای آهو ها) یا شاید تنگه اوان خوانده می شد. در قسمت دیگر تنگوان، کوه کمتر شناخته شده سنگ سیلان است، که به دره های عمیق و دیدنی رود دز اندیمشک و قلعه مختار و چم سبز می رسد. نام دیگر تنگوان چهل پا است و از طرف سازمان حفاظت از محیط زیست کشور به عنوان منطقه شکار ممنوع اعلام شده است. از جانواران که در آن زندگی می کنند بز های کوهی هستند، که به خاطر صعب العبور بودن از دست شکارچیان جان سالم به در برده اند. راه دسترسی به آن از راه آسفالت سد دز و راه شنی حسینیه به پلاژ سد دز در سمت غرب منطقه است.
ص: 29
تصویر
روستای منگره یکی دیگر از جاذبه های اندیمشک است، که در فاصله 50 کیلومتری آن واقع شده است. منطقه ای کوهستانی که پر است از باغ های انگور و زندگی اکثر مردم آن از این راه می گذرد. جاذبه های موجود در روستای گرداب منگره عبارتند از، کوه، جنگل با آب و هوای معتدل و منابع عظیم طبیعی و حیات وحش. این منطقه دارای مناظر بسیار زیبایی از درختان انار، بلوط، انگور، انجیر، چنار و دیگر درختان است. در زیر این درختان چشمه های بزرگی جاری است. معمولا دمای این جا بین 12 تا 15 درجه کمتر از اندیمشک است و برای کمی خنک شدن در گرمای تابستان بسیار مناسب به نظر می رسد. جاده رفتن به آن آسفالت است و امکانات اولیه اقامت کردن توسط اهالی مهیا شده است.
تصویر
ص: 30
در شمال غربی دهکده گرداب، در شش کیلومتری دهکده ای به نام شیخ، مقبر های ساخته شده با سنگ ملات در گورستان این دهکده قرار دارد، که به مقبره داوود خادم شناخته می شود. گنبد این مقبره مخروطی شکل است. سنگ قبر های بزرگی که روی آن ها به خط کوفی نوشته شده در گورستان اطراف مقبره دیده می شود که تاریخ برخی از آن ها قرن هفتم هجری قمری است. بالای سر قبر ها نیز سنگ هایی عمودی به طول 80 تا 90 سانتی متر قرار دارد، که روی برخی از آن ها آیاتی به خط کوفی حک شده است.
تصویر
تصویر
قلعه رزه، رزمان یا رزمانان در دوره صفویان ساخته شد و جز جاذبه های اندیمشک به حساب می آید. این بنا در کیلومتر 46 جاده اندیمشک به سمت پل دختر قرار
ص: 31
گرفته و سال 1381 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. قلعه روزگاری محل استراحت کاروان هایی بوده که از جاده خرم آباد به اندیمشک عبور می کردند.
یکی دیگر از جاذبه های اندیمشک پل صیحه است، که در دوران صفویان احداث شده و محل دقیق قرار گیری آن 10 کیلومتری جاده اندیمشک به شوش است، اثری که سال 1382 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید. هدف از ساخت آن انتقال آب به وسیله کانال و رساندن آن به زمین های کشاورزی اطراف بوده است. پل های آبرو تنها برای آبیاری زمین های کشاورزی به کار می آیند و به آن ها آباره گفته می شود. برای ساخت آن از سنگ، آجر به همراه ملاط گل و آهک استفاده شده است. در ساخت پل صیحه به نمای پل توجه نشده است، و فقط به جنبه کاربری و استحکامی آن توجه نموده اند.
تصویر
دهکده توریستی زراس یکی از مناطق بسیار زیبا و خوش آب و هوا در منطقه ایذه به خصوص در فصل زمستان و بهار است.
ص: 32
تصویر
این دهکده تفریحی توریستی به مساحت 206 هکتار، 250 کیلومتری شمال شرقی شهرستان اهواز در 69 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان ایذه ، 14 کیلومتری جنوب شهر دهدز و 39 کیلومتری سد کارون 3 است.
آبشار شیوند که رو به روی دهکده قرار دارد، بسیار زیبا و دیدنی بوده و می تواند خاطر های به یاد ماندنی برای دوست داران طبیعت بر جای بگذارد. در کنار این دهکده، کوه های منگشت و طبیعت برف گیر و جنگل های بکر آن واقع شده است، که می توان با برنامه ریزی مناسب یک کوهنوردی و طبیعت گردی به یاد ماندنی در آن داشت.
تصویر
ورزش های آبی، قایق سواری، رستوران آبی، سوییت ها و کافی شاپ های آبی از امکانات تفریحی این دهکده به شمار می روند.
ص: 33
امکانات تفریحی این دهکده به شمار می روند.
جهان نما یک دهکده ییلاقی در جنوب شهرستان کردکوی استان گلستان است. این منطقه منحصر به فرد در میان رشته کوه های البرز قرار دارد که بر فراز ارتفاع آن می توان دشت گرگان و دریا را نظاره کرد. چشم انداز های زیبا و در عین حال ناشناخته این روستا در همه فصول پذیرای گردشگران زیادی است.
تصویر
این منطقه توریستی، به دلیل داشتن چشم انداز های زیبا و مشرف به تمام نقاط جلگه ای از جمله کردکوی، گرگان، خلیج گرگان، میان کاله، بندر ترکمن و سایر روستا ها، طبیعت زیبا، برخورداری از آب و هوای مناسب از جمله مناطق جالب و منحصر به فرد کشور است. همچنین این دهکده ییلاقی در داخل منطقه حفاظت شده قرار دارد. دهکده با برخورداری از طبیعت و چشم انداز های زیبا، جنگل های پهن برگ و سوزنی برگ، جانوران وحشی از منابع توریستی با ارزش استان گلستان است.
یکی از جاذبه های زیبای دهکده ییلاقی جهان نما مکانی است، در شمال این دهکده که به چکل آتشان معروف است. وجود چشمه های فراوان، وسعت دشت، در کنار گل ها و گیاهان دارویی و جنگلی و کوهستانی زیبایی خاصی به این دهکده بخشیده است.
ص: 34
تصویر
برای رفتن به دهکده جهان نما می توانید از مسیر کردکوی به سمت پارک جنگلی روستای درازنو و رادکان و حاجی آباد به سمت و دهکده ییلاقی جهان نما بروید. این جاده 70 کیلومتر است که 30 کیلومتر آن خاکی است و بهتر است با ماشین مخصوص بروید.
تصویر
دریاچه کوه گل در شمال استان کهکیلویه و بویراحمد و در شمال شرقی شهر توریستی سی سخت در دهانه انبری گردنه مشهور بیژن و در کنار تپه های کوه گل واقع شده است. محل استقرار دریاچه یکی از زیبا ترین نواحی استان است، که در فصل بهار و تابستان از انواع گل های شقایق و گیاهان وحشی و همچنین آویشن خوش عطر
ص: 35
کوهستانی مملو می شود. در فصل تابستان ، تجمع پرندگان مهاجر همراه با پرندگان بومی در سواحل و کنار دریاچه، زیبایی حیرت انگیزی پدید می آورد. از پرندگان مهاجری که در دامن این دریاچه اتراق می کنند، می توان به انواع مرغابی و اردک کله سبز، لک لک، حواصیل، درنا، خروس کولی و چنگر اشاره کرد.
تصویر
این منطقه زیبا که در فاصله 8 کیلومتری شرق سی سخت و 44 کیلومتری مرکز استان قرار دارد و از سه مجموعه دریاچه زیبای کوه گل، دشت های لاله های واژگون و آبشار زیبای تنگ نمک با نمای بسیار طبیعی و آب و هوای مطبوع تشکیل شده است. در کنار این مجموعه زیبای گردشگری، منطقه حفاظت شده دنا قرار دارد، که باعث افزوده شدن چشم انداز زیبا طبیعی این منطقه شده است. این منطقه گردشگری یکی از مهم ترین مراکز توریستی در سطح کشور است.
چشمه کانی گراوان یکی از جاذبه های مهم گردشگری شهرستان سردشت است که در فاصله 2 کیلومتری شهرستان ربط و 12 کیلومتری شمال شرقی شهرستان سردشت واقع شده است. کانی گراوان از چشمه های آب معدنی است که املاح محلول در آن حداقل یک گرم در لیتر است، چشمه در کنار روستایی به نام کانی گویز در جنوب شرق حوضه زاب قرار گرفته که آب جوشان از آن بیرون می آید، در کل این چشمه معدنی و گازدار است و حتی در امور پوست درمانی مورد استفاده قرار می گیرد.
ص: 36
تصویر
آب چشمه پس از جریان در سطح زمین از خود موادی بر جای می گذارد و به دنبال آن، روز به روز بر حجم توده مخروطی شکل و زیبای آن افزوده می شود.
تصویر
چشمه گراوان علاوه بر این ویژگی های منحصر به فرد در طبیعتی زیبا و کنار رودخانه هرمز آباد واقع است. توده ای زیبا از جنگل های بلوط و چشمه پر آب کانی کُردان نیز در نزدیکی آن قرار دارند.
هر ساله با فرا رسیدن فصل بهار چشمه گراوان طبیعت زیبای منطقه را چشم
ص: 37
اندازی زیباتر می بخشد و رودخانه هرمز آباد (که در مجاورت آن قرار دارد) پر آب می شود، دشت های مجاور آن پر گل و جنگل های همجوارش هم سرسبز می شوند.
تصویر
در جنوبی ترین نقطه ایران پهناور، جزیره ای کوچک و دیدنی با نهایت زیبایی خودنمایی می کند که "هنگام" نام دارد. جزیره مرجانی هنگام در جنوب جزیره قشم واقع شده است. آب های نیلگون خلیج فارس و انواع گونه های جانوران دریایی که با کمی دقت می توان به وفور آن ها را در جزیره پیدا کرد، معروف ترین آن ها دلفین ها هستند که از جاذبه های گردشگری این جزیره به حساب می آیند.
تصویر
ص: 38
از نقاط دیدنی جزیره تاسیسات بندری انگلیسی ها است. تماشای دسته های دلفین اطراف جزیره یکی از دیدنی های این جزیره به شمار می رود. شنا و غواصی در سواحل پیرامون جزیره و تماشای لاک پشت های دریایی، سواحل زیبای صخره ای و شنی از جمله جاذبه های دریایی اطراف هنگام و طبیعت منحصر به فرد، آهوان و تنها پارک کروکودیل کشور از جاذبه های داخل جزیره هنگام محسوب می شوند.
تصویر
برای رفتن به جزیره هنگام باید از راه کناره جنوبی جزیره قشم به سمت روستای شیب دراز رفت و از آن جا قایق ها به صورت دربست شما را به گشت دور و داخل جزیره می برند.
مناظر شهرستان سرخس در انتهای شمال شرقی مشهد در مرز ترکمنستان و ایران، با آب شدن برف ها بهار کم کم خود را از لابلای رود، دشت، درخت و دریاچه عبور می دهد و سرسبزی، شکوفه و گل به همراه آواز پرندگان را به ارمغان می آورد.
ص: 39
تصویر
بهار سرخس به واقع دیدنی است، صدای دل انگیز آب خروشان چشمه ها، زیبایی خیره کننده دریاچه آبی رنگ، گاو و گوسفندان و سیاه چادر های عشایر که به ییلاق آمده اند، شکوفه های درختان و لباس سبزی که دشت و دمن بر تن می کند، بوی بهشت را با تمام وجود احساس می کشید.
تصویر
لباس بهاری دشت و ییلاقات شهرستان سرخس پر از گل های لاله است، وجود این گل ها در انتهای سلسله کوه های هزار مسجد، زیبایی خیره کننده ای دارد به طوری که نوروز هر سال بسیاری از بومیان منطقه و مسافران ترکمنی و ایرانی به شوق چیدن گل به این دشت سرازیر می شوند.
شهرستان سرخس تابلویی از زیبایی فصل بهار است به گونه ای که دشت، دمن،
ص: 40
کوه، دریاچه، رود، چشمه و جنگل همه با هم همزمان با تولد بهار، لباس نویی به تن می کنند و طرحی زیبا از طبیعت در این تابلو می آفرینند.
کویر ورزنه یا کویر خارا مکانی بکر و زیبا در فاصله ى 110 کیلومترى اصفهان است. ورزنه از شهر های مرکزی ایران و از توابع بن رود اصفهان می باشد. با قدم گذاشتن در این کویر بی انتها و تماشای عظمت آن می توانید پی ببرید که چرا کویر ورزنه یکی از زیبا ترین مناطق طبیعی ایران محسوب می شود. این کویر، منطقه ای عالی برای تماشای ستارگان درخشان و لذت از هوای پاکیزه است.
تصویر
بوشهر، در ناحیه جنوبی ایران و در حاشیه خلیج فارس قرار دارد. این استان از جهات مختلفی دارای اهمیت به سزایی است. از مهم ترین اتفاقی که در بوشهر می افتد صادرات و واردات دریایی، صنعت صیادی، وجود ذخایر نفت و گاز، کشاورزی و نخل داری است و همچنین محل قرار گرفتن نیروگاه هسته ای در این استان می باشد. با توجه به موارد گفته شده می توان دریافت که بوشهر استان مهمی برای کشور ایران محسوب می شود. علاوه بر این شهر بوشهر دارای جاذبه های دیدنی زیادی هم هست.
ص: 41
تصویر
جزیره ای ماسه ای که در شمال بندر بوشهر قرار گرفته است. این جزیره شیف نام دارد و در انتهای تالاب حله از بهم پیوستن آب رودخانه های شاپور و دالکی به وجود آمده است. محل قرار گیری این جزیره در 12 کیلومتری شمال غربی شهرستان بوشهر و 6 کیلومتری بندر بوشهر می باشد. جمعیت روستای شیف حدود 3700 نفر طبق آمار سال 1390 برآورد شده است. حدود 800 خانواده در این جزیره زندگی می کنند. زبان غالب در این روستا عربی است، و اهالی آن جا لهجه ی عربی مخصوص به خودشان را دارند. شغل اکثر مردم این جزیره صیادی بوده و زمین های جزیره شیف در بوشهر دارای ارتفاع کمی می باشد.
تصویر
نام این جزیره در گذشته شیخ سعد خوانده می شد، دلیلش هم قرار داشتن مزار شیخ سعد در این جزیره بوده است. به نقل از اهالی این روستا شیخ سعد یک
ص: 42
جنگجوی ایرانی بوده که مدتی بر جزیره شیف تسلط داشته و به عبارتی فرمانروانی این جزیره بوده است.
تصویر
اگر قصد سفر به جزیره شیف در بوشهر را دارید حتما سری به اسکله های ماهی گیری و ناخدا ها این شهر بزنید، بازار ماهی فروش ها را هم فراموش نکنید. جالب است بدانید که در این جزیره هیچ گونه مکانی به نام بازار ماهی فروشان به آن شکل که ما تصورش را می کنیم وجود ندارد. ماهی فروشان این منطقه بر روی اسکله معروف جزیره که در قسمت شمالی آن قرار دارد پس از صید، ماهی های خود را بر روی این اسکله به فروش می رسانند.
تصویر
به غیر از سوژه ماهی در جزیره شیف در بوشهر اگر اهل عکاسی هستید، می توانید به انتهای شرقی جزیره حرکت کنید و شاهد لنج هایی که در ماسه های ساحل به دلیل جزر دریا فرو رفته اند بروید و عکس های زیبایی تهیه کنید. به طور معمول در این
ص: 43
منطقه بچه ها در حال بازی هستند، و به طور کلی فضای تلفیقی جالبی را شاهد خواهید بود. تلفیقی از لنج های از کار افتاده که در خاک فرو رفته اند و بچه ها و ماهی گیرانی که در این ساحل در حال فعالیت و جنب و جوش هستند. سکوت قابل ملاحظه ای در این جزیره حکم فرماست، گاهی با صدای موتور سیکلت یا خنده و بازی بچه ها شکسته می شود. پوشش زنان این منطقه چادر های رنگی است و برخی از مردان دژداشه (نوعی لباس محلی) بر تن دارند.
تصویر
این عمارت مربوطه به دوران قاجار می شود، و مالک آن سید محمدرضا کازرونی یکی از تاجران سرشناس بوشهر بوده است. اما این ملک را به سازمان میراث فرهنگی هدیه کرد. این عمارت در محله ی قدیمی بهبانی قرار دارد. قابل ذکر است، که این بنا در سال 1380 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و همچنین عمارت کازرونی جزء اولین بنا هایی بوده که از این شهر به ثبت جهانی رسید.
تصویر
ص: 44
عمارت ملک شامل مجموعه از ساختمان ها است که دارای قدمت 100 ساله می باشد. این عمارت در پنج کیلومتری بندر بوشهر و در نزدیکی میدان بهمنی قرار دارد. عمارت ملک متعلق به یکی از ثروتمندان بوشهر به نام “محمد مهدی ملک التجار” بوده است. او جزء افراد ثروتمند این منطقه محسوب می شد به طوری خودش دارای یک بانک خصوصی بوده است. ملک التجار به ولخرج بودن معروف بوده است. به گفته بسیاری او برای عروسی پسر خود از بوشهر تا بهمنی را فرش کرده است و سماور ها را با اسکناس روشن کرده است.
تصویر
شهر بوشهر شامل چهار محله بنام بهبهانی، دهدشتی، کوتی و شنبدی هست، که در شبه جزیره مثلثی شکل بوشهر قرار گرفته است، بافت تاریخی این شهر 38 هکتاری بوده و حدودا شامل 1000 خانه است که از منحصر به فرد ترین و زیبا ترین بافت های مسکونی ایران محسوب می شود. اوج شکوفایی بافت، مربوط به دوره قاجاریه می شود.
تصویر
ص: 45
روستایی زیبا ولی ناشناخته در گوشه ای از سرزمین مان که پروانه های رنگارنگ جذابیت خاصی به آن داده است. معماری سنتی خانه ها، طبیعت چشم نواز و آرامش لذت بخش خود به تنهایی کافیست تا دلمان پر بزند برای مدتی ماندن در روستا ها، حالا به جاذبه های این روستا پروانه های خوش نقش و نگار را هم اضافه کنید. مطمئنا تماشای گل ها وقتی رویشان پروانه نشسته و دیدن پرواز دسته جمعی پروانه ها و بال بال زدن هایشان جذاب و رویایی است.
تصویر
برای دیدن روستای شیلاندر که همه آن را به روستای پروانه ها می شناسند باید به 35 کیلومتری شمال شرقی زنجان بروید. با رسیدن به روستا چیزی که در نگاه اول توجه تان را جلب می کند خانه های گلی و معماری پله پله ساختمان ها است که ظاهری سنتی و جذاب را برای روستا به وجود آورده است و شما را تا حدی یاد روستای پلکانی ماسوله می اندازد.
تصویر
جمعیت کمی در روستا زندگی می کنند که بیشتر آن ها هم فقط در فصل تابستان
ص: 46
در این جا می مانند چون آب و هوای خنک از آن منطقه ای ییلاقی ساخته است. در فصل تابستان هوای خنک و مطبوع، چشم انداز کوه ها و وجود آبشار های زیاد بهشتی را به وجود آورده که هیچ عاشق طبیعتی نمی تواند ساده از کنارش بگذرد
برای معنی نام بوژان چندین تعبیر وجود دارد، یک این که بوژان به معنی رشد یافته است. دوم این که گرفته شده از پسوند مناطقی به نام چشمه ساران است و آخرین شان نام گیاهی با برگ های ریز است، که تعداد زیادی از آن ها در روستا یافت می شود. بوژان 120 کیلومتر با مشهد مقدس فاصله دارد و در 13 کیلومتری شمال شرق نیشابور واقع شده است. جاده رسیدن به آن نیز آسفالت است. ارتفاع آن 1600 متر بالاتر از سطح دریا است و در میان کوه های پراقتدار بینالود بنا شده است. روستا در میان دره جنوبی رشته کوه است و هوای آن در فصل گرم معتدل و دارای زمستان هایی با سرمای شدید است.
تصویر
این موقعیت قرارگیری موجب شده که روستا از زیبایی های طبیعی خیره کننده ای بهره مند شود. رودخانه ای پر آب و دائمی که از ارتفاعات بینالود و کوه های گودزرد، سیاه خانی و بوژان سرچشمه می گیرد زندگی را برای مردم اهالی روستا به ارمغان آورده و موجب رویش گیاهان رنگارنگ در مسیر گذر خود گشته است. رودخانه در مسیر عبود خود از ارتفاعات متعددی می گذرد که موجب ایجاد شدن چندین آبشار زیبا در مسیر خود شده و یکی از جاذبه های گردشگری بوژان به حساب می آید. رودخانه 10 کیلومتر را طی می کند.
ص: 47
تصویر
در جنوب شرقی ایران در گوشه ای از استان کرمان روستایی بی نظیر قرار گرفته، روستایی که با توجه به آثار باستانی کشف شده اش هزاران سال قدمت دارد. به هر کجای روستای میمند که نگاه کنید خانه هایی صخره ای می بینید که همچنان افرادی در آن ها زندگی می کنند. وقتی بیشتر به ارزش این روستا پی می برید که بدانید در هیچ کجای دیگری از جهان نمونه این روستای صخر های و مسکونی را نمی توانید پیدا کنید.
تصویر
برای رسیدن به روستای میمند باید به 38 کیلومتری شمال شرقی شهر بابک در
ص: 48
استان کرمان بروید. این روستا که در فهرست آثار ملی و همچنین میراث فرهنگی یونسکو به ثبت رسیده در بین شهر های رفسنجان، شهر بابک و سیرجان قرار گرفته است. در این روستای باستانی همه خانه ها با کندن کوه ها ساخته شده و معماری خاص روستا به خوبی نشان می دهد که از اولین تمدن های بشری در ایران است. این روستا برای روزگاری است که ایرانی ها کوه را مقدس و نماد پایداری و اراده می دانستند، آن ها با اراده ای راسخ دل کوه ها را شکافتند و خانه هایی را به جای گذاشتند که هم چنان بعد از هزاران سال پابرجا است.
تصویر
تصویر
ص: 49
تصویر
آبدانان مرکز شهری با همین نام است و در استان ایلام واقع شده است. این شهر طبیعتی فوق العاده بکر و زیبا دارد، که هر سال گردشگران زیادی برای تماشای آن به این منطقه می آیند. از جاذبه های آبدانان می توان به طبیعت فوق العاده زیبای آن اشاره کرد که به خاطر خاک حاصل خیز و وجود آب کافی به این صورت در آمده است به اضافه، آبدانان قدمتی دیرینه دارد و در همه نقاط شهر آثار باستانی مشاهده می شود.
تصویر
قلعه ای که ساخت آن به دوران ساسانیان باز می گردد. این مورد از جاذبه های
ص: 50
آبدانان در غرب شهر واقع شده است. با بررسی هایی که بر روی معماری آن انجام شده این گونه گفته می شود، که برای اهدافی نظامی مورد استفاده قرار می گرفته است. قلعه تاریخی هزار در دارای زیرزمین، دو طبقه، نور گیر و تهویه هوا می باشد که از طریق دریچه هایی به طول یک متر از سقف و دالان ها و اتاق ها تامین می گشته است. تهویه هوا و نور به دلیل داشتن دیواری قطور و نبود پنجره در راهرو ها و اتاق ها دور از انتظار است، اما دریچه های تعبیه شده در سقف این وظیفه را کامل انجام می دهند.
معماری قلعه شباهت زیادی با شهر تاریخی دره شهر دارد و یکی از دلایل تخمین عمر آن به دوران ساسانی می باشد. از دیگر دلایل مصالح به کار رفته از جمله سنگ و گچ است که این احتمال را قوی تر می کند. آثار به جا مانده در قلعه نشان دهنده وجود برج های نگهبانی، شاه نشین، اتاق های مسکونی و سه در، در آن بوده است. قلعه باشکوه هزار در در تاریخ 22 تیر سال 1379 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
تصویر
دریاچه سیاه گاو را تنها دریاچه دو قلوی کشور می نامند. این مورد از جاذبه های آبدانان در دسته نادرترین پدیده های طبیعی جهان قرار می گیرد. این دریاچه حدود 8 کیلومتر با سراب باغ آبدانان فاصله دارد. برای دیدن این دریاچه باید وارد جاده اصلی آبدانان به شهرستان دهلران شوید و در میانه های جاده از روستا های شوشه گل وارد جاده سیاه گاو بشوید.
ص: 51
دریاچه دو قلوی سیاه گاو، آکواریومی طبیعی است که در منطقه ای کوهستانی و مرتفع قرار دارد. این پدیده طبیعی نادر، شامل دو دریاچه است که توسط کانالی با عرض 8 متر و عمق 44 متر و طولی برابر با 70 متر به یکدیگر مرتبط شده اند. آب دریاچه ها بسیار زلال است به حدی که می توان تا عمق آن را از سطح آب مشاهده کرد. عمیق ترین نقطه در یکی از دریاچه ها حدود 20 متر و در دیگری 30 متر می باشد. آب دریاچه از طریق منایع زیرزمینی تامین می شود. از عمر این دریاچه ها هزاران سال می گذرد و به دلیل فرسایش هر روز در حال کوچک تر شدن هستند. دریاچه سیاه گاو از نوع آب شیرین است و آب درون آن به صورت دایم در جریان است.
تصویر
شهر تاریخی جولیان (نام محلی ژیلیو) را می توان نمادی از معماری ایران کهن و تاریخ ساسانیان دانست. این شهر در زلزله ای ویرانگر در سال 334 هجری قمری کاملا تخریب شده و به صورت تپه ای با چندین سگ در آمده است.
تصویر
ص: 52
قدمت این شهر باستانی بیش از 1500 سال است و در آن زمان حدود 5000 نفر سکنه داشته است. در آن زمان شهری با موقعیت استراتژی برای شاهان ساسانی بوده است.
در شمال شرقی شهر قدیمی جولیان که در روستای چم کبود قرار دارد و جزو جاذبه های آبدانان محسوب می شود، دژ جولیان قرار گرفته است. بر روی تپه ماهور طبیعی مشرف بر این شهر باستانی آثاری از این قلعه قدیمی قرار دارد که به صورت دژی مستحکم ساخته شده است و چشم انداز آن دشت جولیان است. در ساخت آن از مصالحی همچون قلوه سنگ و گچ استفاده شده است. به نظر می رسد این بنا به صورت گذرگاهی پله ای بوده است که بر اثر فرسایش آثار آن از بین رفته است.
تصویر
پشت قلعه یکی از مهم ترین جاذبه های آبدانان است و در مرکز توجه گردشگران منطقه قرار دارد. در زبان کردی قلعه تاریخی پشت قلعه را دژ پشت قلا می نامند ، که در 5 کیلومتری جنوب شهرستان آبدانان و در شمال غربی روستای پشت قلعه (قلا)، در بالای تپه ای که رودخانه دویرج از پای آن می گذرد، قرار دارد. قلعه دارای قسمت های مختلفی از جمله باروی قلعه، برجک های دیده بانی و نگهبانی، ورودی قلعه، اماکن مسکونی و شاه نشین، تونل و پلکان می باشد. بر اساس آن چه از قلعه باقی مانده است می توان گفت که این قلعه کاربرد نظامی داشته است و دور تا دور آن را کانال
ص: 53
ساخته اند که همچون خندق از این دژ کهنسال حفاظت می کرده اند.
تصویر
با توجه به شواهد و مصالح به کار رفته شده در این بنای باستانی عمر آن را متعلق به دوره ساسانی می دانند که متاسفانه مورد بی توجهی قرار گرفته و بسیاری از دیوار های آن از بین رفته اند.
احتمالا اگر در تهران و یا شهر گ+های اطراف آن ساکن باشید اسم تنگه واشی بار ها به گوشتان خورده است. منطقه ای ییلاقی و خوش آب و هوا که با هوای خنکش در تابستان می تواند مقصد مناسبی برای فرار از گرما باشد.
تصویر
ص: 54
با رفتن به تنگه واشی فقط درگیر جاذبه های طبیعی نمی شوید بلکه اگر علاقه به آثار تاریخی هم داشته باشید حتما برایتان هیجان انگیز است که بدانید یکی از سه کتیبه معروف که قدمت آن ها به دوره قاجار برمی گردد در این جا قرار دارد. داستان حکاکی شدن این کتیبه به دوران زندگی فتحعلی شاه در شیراز در زمان قبل از پادشاهی اش برمی گردد، او چنان شیفته کتیبه های شیراز شده بود که بعد از پادشاهی دستور داد تا سه نفر، مسئولیت حکاکی کتیبه هایی را در تهران به عهده بگیرند. امروز یکی از این کتیبه های تاریخی را می توانید در تنگه واشی تماشا کنید. در دورتا دور این کتیبه که ابعاد آن 6 در 7 متر است حکاکی هایی را می بینید که وقایع زمان فتحعلی شاه را به تصویر در آورده است. مطمئنا تماشای نقش برجسته های این کتیبه برایتان جالب توجه است، یکی از این نقش برجسته ها شکارگاهی را به تصویر در آورده که در آن فتحعلی شاه، فرزندان و نوه هایش در حال شکارند. قدمت این کتیبه به 180 سال قبل برمی گردد و چنان هوشمندانه در دل کوه حکاکی شده که بارش برف و باران و تابش گرم آفتاب نتواند به آن آسیبی بزند. این کتیبه از آثار با ارزش تاریخی است که باید در حفظ و نگهداری آن دقت زیادی کرد تا نسل های بعد هم از تماشای آثار تاریخی سرزمین مان ایران لذت ببرند.
تصویر
کویر لوت یا دشت لوت از زیبا ترین مناطق طبیعی ایران است که در جنوب شرق کشور قرار دارد. تنها جاذبه ی طبیعی میراث جهانی یونسکو در ایران دشت لوت می باشد. جالب است بدانید که این منطقه یکی از گرم ترین نقطه های زمین
ص: 55
محسوب می گردد. بیابان لوت بیش از 40 هزار کیلومتر مربع مساحت دارد و در میان استان های کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی واقع است.
تصویر
ص: 56
تصویر
ص: 57
در سر تا سر ایران عزیزمان شاهد جاذبه های جذاب و دیدنی هستیم که هر کدام آن ها به تنهایی به عنوان یک قطب گردشگری عمل می کنند و سالانه مسافران زیادی را از داخل و خارج کشور به سمت این جاذبه های منحصر به فرد و دیدنی می کشانند. یکی از این مواردی که سبب جذابیت ایران شده چشمه های آب گرم درمانی است که در برخی از شهر های کشور قرار دارند و با توجه به املاح و شرایطی که دارا هستند، سبب درمان بسیار از بیماری های پوستی، درد های عضلانی و همین طور میکروب زایی در بدن می شوند. جالب است بدانید محققان اعلام کرده اند که کالری مصرفی یک ساعت استراحت در آب 40 درجه با نیم ساعت پیاده روی برابر است! این روش، گرمایش غیرفعال نام دارد که برای افرادی که قابلیت تحرک آن ها پایین است، به کار برده می شود.
تصویر
با توجه به اشاراتی که در بالا داشتیم، چشمه های آب گرم درمانی ایران قابلیت این را دارند که تسکینی برای درد های عضلانی، بیماری های پوستی و همین طور خاصیت های ضد قارچی نیز می باشند؛ هم چنین نکته ی جالبی و قابل توجهی در مورد استفاده از چشمه های آب گرم درمانی ایران وجود دارد این است که در یک ساعت استراحت در آب 40 درجه با نیم ساعت پیاده روی نیز برابر است. این روش را به طور علمی گرمایش غیر فعال می نامند و برای افردی که نمی توانند تحرک چندانی داشته باشند نیز به کار برده می شود. در روش گرمایش غیر فعال شما حتی قند خون و وزن شما کاهش پیدا می کند. عموما خواص درمانی چشمه های آب گرم و چشمه های آب معدنی بستگی به شرایط فیزیکی، شیمیایی، درجه حرارت و گاز های مختلف رادیو اکتیویته نیز
ص: 58
دارد.
تصویر
قدمت استفاده از روش آب درمانی برای درمان بیماری های ذکر شده نیز به هزاران سال قبل از میلاد مسیح بر می گردد و افراد سرشناسی نظیر افلاطون، ارسطو و بقراط درباره ی این روش درمانی اطلاعات زیادی را در کتاب های خودشان نوشته اند. همان طور که می دانید همین چشمه های آب گرم درمانی ایران سبب شده اند تا سالانه سیل عظیمی از مسافران راهی شهر هایی که این چشمه ها در آن ها قرار دارند نیز می روند.
تصویر
از جمله چشمه های آب گرم ایران، چشمه آب گرم دهلران در ایلام است که دمای آب گرم آن 50 درجه سانتی گراد بوده و از منحصر به فردترین جلوه های طبیعی در این استان به شمار می رود. خواص درمانی که در آب های این چشمه وجود دارد، مداوای بسیار بیماری های استخوانی و عضلانی می باشد. نحوه ی تشکیل این چشمه بر
ص: 59
اثر جوشش و وجود منابع نفتی و گازی است که در زیر زمین وجود دارد نیز تشکیل شده است. خواص درمانی متعددی که آب این چشمه دارا هست افراد زیادی را سالانه به سمت این شهر جذب می کند. البته ویژگی های چشمه آب گرم دهلران به خواص درمانی منتهی نمی شود، چرا که این جاذبه ی طبیعی نیز زیبایی بی نظیری را هم دارا است و شما محو تماشا زیبایی های این منطقه هم خواهید شد. چشمه آب گرم دهلران در شمال و در فاصله 3 کیلومتری شهر دهلران بر دامنه ارتفاع سیاه کوه، نزدیک به غار خفاش (دیگر جاذبه طبیعی کشور) قرار دارد. در اطراف این چشمه مجتمع رفاهی و استخر های لجن مالی درمانی برای گردشگران وجود دارد.
تصویر
تصویر
استان آذربایجان غربی دارای یکی از بهترین چشمه های آب گرم می باشد. این استان با دارا بودن بیش از 46 چشمه آب گرم و معدنی از جمله مهم ترین استان در این زمینه محسوب می شود، برخی از چشمه های آب گرم معدنی آذربایجان غربی در مجاورت آثار ارزشمند تاریخی قرار دارند و سبب افزایش حجم مسافرانی شده که
ص: 60
سالانه به سمت آن سفر می کنند. از جمله معروف ترین چشمه های آب گرم در این استان نیز می توان به محال باراندوز، ایستی سو، زنبیل، احمدآباد، زندان سلیمان و قره شعبان نیز اشاره کرد.
سالانه حجم بالایی از مسافران به سمت استان بوشهر سفر می کنند تا در چشمه آب گرم اهرم شنا کنند، شاید بپرسید چرا باید این همه راه را برویم تا به این چشمه برسیم! لازم به ذکر است که چشمه آب گرم اهرم دارای خاصیت درمانی بسیار بالایی است و با توجه به چشمه های دیگری که در این استان وجود دارد، اهرم از همه آن ها اولویت بالاتری دارد. این چشمه در فاصله 63 کیلومتری جاده بوشهر به سمت بندرعباس نیز واقع شده است. خوشبختانه در سال های اخیر تدابیر مناسبی برای این چشمه اندیشیده شده است و سبب جذب بالای گردشگر به سمت این چشمه شده است.
تصویر
تقریبا در فاصله ی 15 کیلومتری شمال شرقی محلات یکی دیگر از چشمه های آب گرم درمانی ایران به نام چشمه آب گرم محلات نیز قرار دارد. این چشمه از معروفیت خاصی برخوردار است و چشمه های آب گرم محلات شامل شش چشمه با نام های شفا، دنبه، سلیمانیه، سودا، حکیم و روماتیسم می شود. درجه حرارت آب چشمه آب گرم محلات در استان مرکزی حدود 50 درجه سانتی گراد است و افرادی که دارای بیماری های ریوی و قلبی هستند سعی کنند هرگز از این آب گرم استفاده نکنند چرا که علاوه بر خاصیت درمانی برای آن ها ضرر هم دارد. بهترین زمان استفاده از این آب گرم نیز محلات در فصل بهار و به ویژه تابستان است. در مسیر دسترسی به این
ص: 61
چشمه تعداد زیادى مسافرخانه، حمام خصوصى و مهمان سرا قرار دارد و مسافران زیادی را سالانه به سمت خود جذب می کند. هم چنین یک واحد مهمان سراى جهانگردى نیز وجود دارد که از امکانات رفاهى مناسب برخوردار است.
تصویر
فلکده از دیگر چشمه های آب گرم درمانی ایران است، که در دل جنگل های دو هزار تنکابن قرار گرفته است و سبب شده منطقه فلکده در بین گردشگران مشهور بشود، اما به دلیل این که این منطقه دسترسی راحتی ندارد و به اصطلاح پرت است افراد کمی به آن دسترسی دارند و همین خود دلیلی است که از بکر بودن آن مطمئن باشید. این آب گرم از نظر توپوگرافی دارای پستی و بلندی هایی می باشد که زیبایی و تنوع خاصی را به آن می بخشد. از مزیت های آب گرم فلکده این است که در آب آن گوگرد وجود ندارد. منطقه فلکده دارای آب و هوای خنک و کوهپایه ایی می باشد که در فصول گرم سال بسیار مطبوع است.
تصویر
ص: 62
همان طور که در ابتدای این مطلب گفتیم در چشمه های آب گرم ایران در سراسر کشور قرار گرفته اند و که هر کدام به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری آن منطقه محسوب می شود. در مسیر جاده ی اردبیل پارس آباد قلعه ی کندی واقع است که در آن چشمه آب گرمی وجود دارد و به دلیل قرار گرفتن در منطقه گردشگری و جنگل های ارسباران و نزدیکی به رود مرزی ارس و سد خدافرین گردشگران زیادی را از داخل و خارج از کشور از جمله جمهوری آذربایجان، ارمنستان و نخجوان به خود جذب می کند. خاصیت درمانی این چشمه آب گرم بسیار بالای است و راه حل مناسبی برای درمان بیماری های روماتیسمی است. دمای آب گرم قلعه کندی در چشمه اصلی به حدود 75 الی 80 درجه و در استخر ها به 65 الی 70 درجه سانتی گراد می رسد و اکثر دکتر های ارتوپدی این آب گرم را به بیماران خود پیشنهاد می کنند. در بین چشمه هایی که در این منطقه وجود دارد، یل سوئی دمایش از بقیه چشمه ها ملایم تر است.
تصویر
در شهر های شمالی ایران تعداد این آب گرم های بیشتر است، از همین رو یکی دیگر از چشمه های آب گرم درمانی ایران لاریجان است، که بزرگ ترین چشمه آب گرم ایران محسوب می شود. این چشمه دارای بیش از 26 دهنه آب معدنی گرم و سرد نیز می باشد و آب معدنی آن از چشمه های جوشان قله دماوند نیز سرچشمه می گیرند و قدمت بسیار زیادی دارا هستند. حرارتی که آب گرم این چشمه دارا هستند در حدود 61 درجه سانتی گراد اندازه گیری شده است. علاوه بر این ها نیز دارای خواص درمانی بسیاری هم می باشد. این چشمه درمانگر در مسیر جاده هراز
ص: 63
و تقریبا در میانه آمل و تهران قرار دارد و امکانات رفاهی مناسبی را برای مسافران و گردشگران در محدوده چشمه فراهم آورده است.
تصویر
آب گرم دلفان در لرستان از دیگر چشمه های آب گرم درمانی در ایران است، که همانند الماسی در دامنه های رشته کوه زاگرس می درخشد. این چشمه در 60 کیلومتری غرب شهر نور آباد بین دو رشته کوه گله و سفید کوه نیز واقع شده است و از آن به عنوان یک مکان گردشگری در لرستان یاد می شود. سالانه گردشگران زیادی به سمت این چشمه سفر می کنند و به گفته کارشناسان بهداشتی این چشمه از لحاظ داشتن مواد معدنی گوناگونی که دارد در التیام درد های مزمن بسیار موثر است.
تصویر
ص: 64
در 52 کیلومتری شهر اردبیل یکی دیگر از چشمه های آب گرم ایران که بسیار هم معروف است به نام، سرعین نیز قرار دارد. چشمه های آب گرم سرعین با دما، خاصیت و ویژگی های درمانی خاصی از دل زمین می جوشند و هر سال در فصل تابستان گردشگران بسیاری را از ایران و خارج از ایران به سوی خود جلب می کنند. به غیر از آب گرم، دو استخر آب سرد با آب گازدار نیز در این شهر وجود دارد که می توان از آب گازدارش بنوشید. این استخر ها در 5 کیلومتری سرعین قرار دارد و در دره ای به نام ویلا دره واقع شده که طبیعت و چشم اندازی فوق العاده دارد. علاوه بر این موارد در مسیر جاده ی اردبیل به خلخال یک چشمه آب گرم به نام گیوی هم وجود دارد، که از چشم اندازه طبیعی بسیار زیبایی برخوردار است.
تصویر
در دل جاده های هراز در استان مازندران یکی دیگر از چشمه های آب گرم درمانی ایران قرار دارد، که نام آن آب گرم رینه است. این چشمه در محلی عالی برای گذراندن اوقات فراغت در دل جنگل های شمال نیز واقع می باشد و همچنین لازم است بدانید که این آب گرم هم خصوصی و هم عمومی در اختیار شما عزیزان می باشد، علاوه بر این ها شما می تونید یک سوئیت نیز اجاره کنید و در نزدیکی این چشمه ی آب گرم نیز اقامت داشته باشید.
ص: 65
1) ویترین جاذبه های گردشگری ایران، مظاهر علیپور/ گلایل گلپور، توسعه دهندگان(آمل)، 1396.
2) طبیعت گردی در ایران، نسرین صالحی، محمد علی فیاض، ناشر: میرماه، 1392.
3) www.danakhabar.com
4) www.eligasht.com
5) www.bartarinha.ir
6) www.persistour.com
7) www. lastsecond.ir
8) www.arga-mag.com
9) www.kojaro.com
10) www.wisgoon.com
11) www.coca.ir
12) www.talab.org
13) www.akairan.com
14) www.topnaz.com
15) www.hotelpedram.com
16) www.choonak.com
ص: 66