آیات الکریم فیما نزل فی بقیه الله فی الارضین جلد 3

مشخصات کتاب

سرشناسه: اکبری، علی‌اصغر؛ 1328-

عنوان و نام پدیدآورنده: آیات الکریم فیما نزل فی بقیه‌الله فی الارضین / علی‌اصغر اکبری

مشخصات نشر: تهران: دیبای دانش، 1400

مشخصات ظاهری: 3ج

شابک: 3-32-6444-622-978

وضعیت فهرست‌نویسی: فیپا

موضوع: محمدبن حسن(عج)، امام دوازدهم، 255ق. --- در قرآن

موضوع: Muhammad ibn Hasan, Imam XII- In the Quran

موضوع: تفاسیر شیعه- قرن 14/ Qur'an-Shiite hermeneutics- 20th century

موضوع: مهدویت- جنبه‌های قرآنی/ Mahdism-Qur'anic teaching

موضوع: مهدویت- انتظار- جنبه‌های قرآنی/ Mahdism-*Waiting-Qur'anic teaching

رده‌بندی کنگره: 104BP

رده‌بندی دیویی: 159/297

شماره کتابشناسی ملی: 7640121

اشاره

سرشناسه: اکبری، علی‌اصغر؛ 1328-

عنوان و نام پدیدآورنده: آیات الکریم فیما نزل فی بقیه‌الله فی الارضین/ علی‌اصغر اکبری

مشخصات نشر: تهران: دیبای دانش، 1400

مشخصات ظاهری: 744 ص

شابک دوره: 3-32-6444-622-978 شابک: 7-34-6444-622-978

وضعیت فهرست‌نویسی: فیپا

موضوع: محمدبن حسن(عج)، امام دوازدهم، 255ق. --- در قرآن

موضوع: Muhammad ibn Hasan, Imam XII- In the Quran

موضوع: تفاسیر شیعه- قرن 14/ Qur'an-Shiite hermeneutics- 20th century

موضوع: مهدویت- جنبه‌های قرآنی/ Mahdism-Qur'anic teaching

موضوع: مهدویت- انتظار- جنبه‌های قرآنی/ Mahdism-*Waiting-Qur'anic teaching

رده‌بندی کنگره: 104BP

رده‌بندی دیویی: 159/297

شماره کتابشناسی ملی: 7640121

عنوان: آیات الکریم فیما نزل فی بقیه‌الله فی الارضین (جلد 3)

گردآورنده: مهندس علی‌اصغر اکبری

ناشر: دیبای دانش

نوبت و تاریخ چاپ: دوم- 1400

شمارگان: 1000 نسخه

قیمت: 195000 تومان

تهران- میدان انقلاب- ابتدای کارگر جنوبی- کوچه رشتچی- پلاک 14- واحد 4.

حق چاپ این کتاب صرفاً به نشر دیبای دانش تعلق دارد و متخلفان تحت پیگرد قانونی قرار می گیرند.

فهرست

سوره قصص

سوره عنکبوت

سوره روم

سوره لقمان

سوره سجده

سوره احزاب

سوره سباء

سوره فاطر

سوره یس

سوره صافات

سوره ص

سوره شوری

سوره زخرف

سوره جاثیه

سوره محمد

منابع..... 733

301. بزرگ‌ترين صابر، حضرت ولى‌عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است

اشاره

سوره قصص آيات 52 تا 54

الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الكِتابَ مِنْ قَبْلِهِ هُمْ بِهِ يُؤْمِنُونَ(52) وَ إِذا يُتْلى عَلَيْهِمْ قالُوا آمَنّا بِهِ إِنَّهُ الحَقُّ مِنْ رَبِّنا إِنّا كُنّا مِنْ قَبْلِهِ مُسْلِمِينَ(53) أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا وَ يَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَ مِمّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ(54)

آنان كه ما برايشان پيش از اين، كتاب فرستاديم به اين كتاب آسمانى (قرآن) البته ايمان مى‌آورند. اينان را دوبار پاداش نيكو دهند زيرا صبر وثبات (در دين خود واسلام هردو) ورزيدند و بدى را به نيكى دفع مى‌كنند و از آنچه روزى آن‌ها كرديم از علم و قدرت و ثروت به مستحقان انفاق مى‌كنند.

محمّدبن يعقوب، عن احمدبن ادريس، عن محمّدبن عبدالجبار، عن ابن فضال، عن ثعلبه‌بن ميمون، عن ابى‌الجارود، قال: قلت لابى جعفر(علیه السلام)، لقد آتى اللّه اهل الكتاب خيراً كثيراً قال و ماذاك؟ قلت: قول اللّه عزوجل «الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الكِتابَ مِنْ قَبْلِهِ هُمْ بِهِ يُؤْمِنُونَ» الى قوله «أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا» و قال فقال لقد آتاكم اللّه كما آتاهم ثم تلا يا «ايهاالذين آمنوا، اتقوااللّه وآمنو برسوله يوتكم كفلين من رحمته و يجعل لكم نوراً تمشون به» يعنى اماماً تاتمون به.

محمّدبن يعقوب نقل مى‌كند از احمدبن ادريس وايشان از محمّدبن عبدالجبار و... و سرانجام ابى‌جارود مى‌گويد: به امام باقر(علیه السلام) عرض كردم خداوند به اهل كتاب خير بسيار عنايت كرده است. فرمودند آن چيست؟ عرض كردم قول خداوند است: «كسانى را كه پيش از آن به آن‌ها كتاب داديم به او مى‌گروند» تا آنجا كه فرمايد: «آن‌ها براى شكيباييشان دومرتبه اجر مى‌گيرند»، حضرت فرمودند: خداوند به شما هم عطا كرده است چنان‌كه به ايشان عطا

كرده است، سپس، حضرت اين آيه را قرائت فرمودند: «اى كسانى‌كه ايمان آورده‌ايد از خدا باك داشته باشيد و به رسولش ايمان آوريد تا دو بهره از رحمت خود به شما دهد و براى شما نورى قرار دهد كه در پرتوش حركت كنيد» و اين همان امامى است كه به او اقتدا كنيد. در این حدیث دقت بفرمایید. راوی آیات 52 و 53 از سوره قصص را می خواند و می گوید: خداوند دو نعمت مهم به اهل کتاب که به قرآن ایمان آورده اند، می دهد. سپس حضرت برای او آیه 28 سوره حدید را می خواند که در آن آمده است: يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ خداوند شما از رحمتش دو بهره (و این خود وجود هرکدام از امامان است و در حال حاضر وجود اقدس بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که ایشان النور علی النور است. البته این نعمت برای امت های قبل هم بوده است و آن ها از وجود ائمه استفاده می کردند.) می دهد و برای شما نوری قرار می دهد که به وسیله ی آن بتوانید صحیح حرکت کنید و آن نور، نور امامت است. نور ولایت است.

على‌بن ابراهيم فى قوله: «أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا وَ يَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَ مِمّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ» قال الائمة(علیها السلام) و قال الصادق(علیه السلام): «نحن صبر و شيعتنا اصبرمنا وذلك انّا صبرنا على ما نعلم و هم صبروا على ما لا يعلمون».

على‌بن ابراهيم درباره اين قول خداوند كه مى‌فرمايند: «اينان را دوبار پاداش و اجر نيكو دهند زيرا صبر نمودند.» اما اهل‌بیت بسیار صابر هستیم و شیعیان ما از ما صابرترند. زیرا ما صابر هستیم بدانچه که علم داریم ولی آن ها صابرند بر آنچه علم ندارند. (آن ها صابرند بر گفتار ما و آنچه ما می گوییم.) گفت اين آيه درباره امامان است.

ثم قال على‌بن ابراهيم وحدثنى ابى، عن ابن ابى‌عمير، عن جميل، عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام) قال: «نحن صبابروا شيعتنا اصبر منا لان صبرنا بعلم و صبروا بما لا يعلمون».

(در کتاب صافی: حسنه تقیه است و سیئه فاش کردن اسرار ما)

عن علي بن إبراهيم، عن أبيه، عن ابن أبي عمير، عن هشام بن سالم، و غيره، عن أبي عبد الله (عليه‌السلام)، في قول الله عز و جل: أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا، قال: «بما صبروا على التقية». وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ، قال: «الحسنة: التقية، و السيئة: الإذاعة».

وجود حضرت بقیة الله نعمت است برای همه ی هستی

هر امامی در زمان خود برای مخلوقات نعمت بوده است. (البته منکر این نیستیم که وجود امام همیشه نعمت است.) و هم اکنون وجود امام زمان برای ما نعمت اکمل و اتم است و بزرگ ترین رحمت واسعه ی الهی است. البته نعمت وجودی ایشان دو قسمت است. اول: نعمت عام که همه ی هستی را شامل می شود از جماد و نبات و حیوان و انسان و ملائکة الله اما نعمت خاص آن حضرت که شیعیان خاصش را شامل می شود که به چند مورد اشاره می کنیم:

دقت کنید، می گوییم رحمة للعالمین همان عالمین که خداوند تبارک و تعالی رب آن است و در آیه می خوانیم الحمد لله رب العالمین همان عالمینی است که بعثت و رسالت وجود مقدس حضرت خاتم الانبیا محمد رحمت برای آن می باشد که در قرآن سوره انبیا آیه 107 می خوانیم و ما ارسلناک الا رحمة للعالمین حضرت حجة الاسلام نیز رحمت برای همین عالمین است که واسطه ی فیوضات و الطاف پروردگار برای همه ی ذرات عالم است و در لوح حضرت فاطمه که در اصول کافی آمده است و می خوانیم و اکمل ذلک بابنه م ح م د رحمة للعالمین و لوح حضرت فاطمه خود می فرمایند که چرا رحمة للعالمین است که می فرمایند علیه کمال موسی و بهاء عیسی و صبر ایوب

302. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) و

حضرت بقیه‌الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) برگزیدگان خداوند هستند

سوره قصص آیه 68 و 69

وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ سُبْحانَ اللَّهِ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ(68) وَ رَبُّكَ يَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ(69)

و پروردگار تو هرچه را بخواهد خلق می کند و هرکه را بخواهد انتخاب و اختیار می کند و انسان ها در انتخاب کردن هیچ اختیاری ندارند. منزه است خداوند (از هر عیب و نقص) که شما برای او شریک قائل شوید.

در آیه دقت کنید که خداوند خودش را در خلقت یفعل ما یشاء می داند و در انتخاب پیامبر و اوصیا او نیز همین مطلب را تذکر می دهند که انسان ها نقشی در انتخاب دارند. خداوند می فرمایند هم خلق کل عالم در دست اوست و هم خلفا و امامان و زعیمانی که گرداننده ی نظام آفرینش هستند انتخاب ایشان در دست او می باشد.

عَنْ سُلَيْمِ بْنِ قَيْسٍ الْهِلَالِيِّ قَالَ سَمِعْتُ سَلْمَانَ الْفَارِسِيَّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ كُنْتُ جَالِساً بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) فِي مَرْضَتِهِ الَّتِي قُبِضَ فِيهَا فَدَخَلَتْ فَاطِمَةُ ع فَلَمَّا رَأَتْ مَا بِأَبِيهَا مِنَ الضَّعْفِ بَكَتْ حَتَّى جَرَتْ دُمُوعُهَا عَلَى خَدَّيْهَا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) مَا يُبْكِيكِ يَا فَاطِمَةُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْشَى عَلَى نَفْسِي وَ وُلْدِي الضَّيْعَةَ بَعْدَكَ فَاغْرَوْرَقَتْ عَيْنَا رَسُولِ اللَّهِ(صلی

الله علیه وآله وسلم) بِالْبُكَاءِ ثُمَّ قَالَ يَا فَاطِمَةُ أَ مَا عَلِمْتِ أَنَّا أَهْلُ بَيْتٍ اخْتَارَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَنَا الْآخِرَةَ عَلَى الدُّنْيَا وَ أَنَّهُ حَتَمَ الْفَنَاءَ عَلَى جَمِيعِ خَلْقِهِ وَ أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى اطَّلَعَ إِلَى الْأَرْضِ اطِّلَاعَةً فَاخْتَارَنِي مِنْ خَلْقِهِ فَجَعَلَنِي نَبِيّاً ثُمَّ اطَّلَعَ إِلَى الْأَرْضِ اطِّلَاعَةً ثَانِيَةً فَاخْتَارَ مِنْهَا زَوْجَكِ وَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ أُزَوِّجَكِ إِيَّاهُ وَ أَتَّخِذَهُ وَلِيّاً وَ وَزِيراً وَ أَنْ أَجْعَلَهُ خَلِيفَتِي فِي أُمَّتِيفَأَبُوكِ خَيْرُ أَنْبِيَاءِ اللَّهِ وَ رُسُلِهِ وَ بَعْلُكِ خَيْرُ الْأَوْصِيَاءِ وَ أَنْتِ أَوَّلُ مَنْ يَلْحَقُ بِي مِنْ أَهْلِي ثُمَّ اطَّلَعَ إِلَى الْأَرْضِ اطِّلَاعَةً ثَالِثَةً فَاخْتَارَكِ وَ وَلَدَيْكِ فَأَنْتِ

سَيِّدَةُ نِسَاءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ ابْنَاكِ حَسَنٌ وَ حُسَيْنٌ سَيِّدَا شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ أَبْنَاءُ بَعْلِكِ أَوْصِيَائِي إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كُلُّهُمْ هَادُونَ مَهْدِيُّونَ وَ أَوَّلُ الْأَوْصِيَاءِ بَعْدِي أَخِي عَلِيٌّ ثُمَّ حَسَنٌ ثُمَّ حُسَيْنٌ ثُمَّ تِسْعَةٌ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ فِي دَرَجَتِي وَ لَيْسَ فِي الْجَنَّةِ دَرَجَةٌ أَقْرَبَ إِلَى اللَّهِ مِنْ دَرَجَتِي وَ دَرَجَةِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ أَ مَا تَعْلَمِينَ يَا بُنَيَّةِ أَنَّ مِنْ كَرَامَةِ اللَّهِ إِيَّاكِ أَنَّ زَوْجَكِ خَيْرُ أُمَّتِي وَ خَيْرُ أَهْلِ بَيْتِي أَقْدَمُهُمْ سِلْماً وَ أَعْظَمُهُمْ حِلْماً وَ أَكْثَرُهُمْ عِلْماً فَاسْتَبْشَرَتْ فَاطِمَةُ(علیها السلام) وَ فَرِحَتْ بِمَا قَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) ثُمَّ قَالَ يَا بُنَيَّةِ إِنَّ لِبَعْلِكِ مَنَاقِبَ إِيمَانُهُ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ قَبْلَ كُلِّ أَحَدٍ فَلَمْ يَسْبِقْهُ إِلَى ذَلِكَ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِي وَ عِلْمُهُ بِ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ سُنَّتِي وَ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِي يَعْلَمُ جَمِيعَ عِلْمِي غَيْرَ عَلِيٍّ(علیه السلام) وَ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ عَلَّمَنِي عِلْماً لَا يَعْلَمُهُ غَيْرِي وَ عَلَّمَ مَلَائِكَتَهُ وَ رُسُلَهُ عِلْماً فَكُلُّ مَا عَلَّمَهُ مَلَائِكَتَهُ وَ رُسُلَهُ فَأَنَا أَعْلَمُهُ وَ أَمَرَنِيَ اللَّهُ أَنْ أُعَلِّمَهُ إِيَّاهُ فَفَعَلْتُ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِي يَعْلَمُ جَمِيعَ عِلْمِي وَ فَهْمِي وَ حِكْمَتِي غَيْرُهُ وَ إِنَّكِ يَا بُنَيَّةِ زَوْجَتُهُ وَ ابْنَاهُ سِبْطَايَ حَسَنٌ وَ حُسَيْنٌ وَ هُمَا سِبْطَا أُمَّتِي وَ أَمْرُهُ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهْيُهُ عَنِ الْمُنْكَرِ فَإِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ آتَاهُ الْحِكْمَةَ وَ فَصْلَ الْخِطَابِ يَا بُنَيَّةِ إِنَّا أَهْلُ بَيْتٍ أَعْطَانَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ سِتَّ خِصَالٍ لَمْ يُعْطِهَا أَحَداً مِنَ الْأَوَّلِينَ كَانَ قَبْلَكُمْ وَ لَمْ يُعْطِهَا أَحَداً مِنَ الْآخِرِينَ غَيْرَنَا نَبِيُّنَا سَيِّدُ الْأَنْبِيَاءِ وَ الْمُرْسَلِينَ وَ هُوَ أَبُوكِ وَ وَصِيُّنَا سَيِّدُ الْأَوْصِيَاءِ وَ هُوَ بَعْلُكِ وَ شَهِيدُنَا سَيِّدُ الشُّهَدَاءِ وَ هُوَ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَمُّ أَبِيكِ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ سَيِّدُ الشُّهَدَاءِ الَّذِينَ قُتِلُوا مَعَهُ قَالَ لَا بَلْ سَيِّدُ شُهَدَاءِ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ مَا خَلَا الْأَنْبِيَاءَ وَ الْأَوْصِيَاءَ وَ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ذُو الْجَنَاحَيْنِ الطَّيَّارُ فِي الْجَنَّةِ مَعَ الْمَلَائِكَةِ وَ ابْنَاكِ حَسَنٌ وَ حُسَيْنٌ سِبْطَا أُمَّتِي وَ سَيِّدَا شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ مِنَّا وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَهْدِيُّ هَذِهِ الْأُمَّةِ الَّذِي يَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً قَالَتْ وَ أَيُّ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ سَمَّيْتَهُمْ أَفْضَلُ قَالَ عَلِيٌّ بَعْدِي أَفْضَلُ أُمَّتِي وَ حَمْزَةُ وَ جَعْفَرٌ أَفْضَلُ أَهْلِ بَيْتِي بَعْدَ عَلِيٍّ وَ بَعْدَكِ وَ بَعْدَ ابْنَيَّ وَ سِبْطَيَّ حَسَنٍ وَ حُسَيْنٍ وَ بَعْدَ الْأَوْصِيَاءِ مِنْ وُلْدِ ابْنِي هَذَا وَ أَشَارَ إِلَى الْحُسَيْنِ مِنْهُمُ الْمَهْدِيُّ إِنَّا أَهْلُ بَيْتٍ اخْتَارَ اللَّهُ لَنَا الْآخِرَةَ عَلَى الدُّنْيَا ثُمَّ نَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) إِلَيْهَا وَ إِلَى بَعْلِهَا وَ إِلَى ابْنَيْهَا فَقَالَ يَا سَلْمَانُ أُشْهِدُ اللَّهَ أَنِّي سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمَهُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبَهُمْ أَمَا إِنَّهُمْ مَعِي فِي الْجَنَّةِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ(علیه السلام) فَقَالَ يَا أَخِي أَنْتَ سَتَبْقَى بَعْدِي وَ سَتَلْقَى مِنْ قُرَيْشٍ شِدَّةً مِنْ تَظَاهُرِهِمْ عَلَيْكَ وَ ظُلْمِهِمْ لَكَ فَإِنْ وَجَدْتَ عَلَيْهِمْ أَعْوَاناً فَجَاهِدْهُمْ وَ قَاتِلْ مَنْ خَالَفَكَ بِمَنْ وَافَقَكَ وَ إِنْ لَمْ تَجِدْ أَعْوَاناً فَاصْبِرْ وَ كُفَّ يَدَكَ وَ لَا تُلْقِ بِهَا إِلَى التَّهْلُكَةِ فَإِنَّكَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى وَ لَكَ بِهَارُونَ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ إِذَا اسْتَضْعَفَهُ قَوْمُهُ وَ كَادُوا يَقْتُلُونَهُ فَاصْبِرْ لِظُلْمِ قُرَيْشٍ إِيَّاكَ وَ تَظَاهُرِهِمْ عَلَيْكَ فَإِنَّكَ بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ وَ مَنْ تَبِعَهُ وَ هُمْ بِمَنْزِلَةِ الْعِجْلِ وَ مَنْ تَبِعَهُ يَا عَلِيُّ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى قَدْ قَضَى الْفُرْقَةَ وَ الِاخْتِلَافَ عَلَى هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدى حَتَّى لَا يَخْتَلِفَ اثْنَانِ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ لَا يُنَازَعَ فِي شَيْ‌ءٍ مِنْ أَمْرِهِ وَ لَا يَجْحَدَ الْمَفْضُولُ لِذِي الْفَضْلِ فَضْلَهُ وَ لَوْ شَاءَ لَعَجَّلَ النَّقِمَةَ وَ كَانَ مِنْهُ التَّغْيِيرُ حَتَّى يُكَذَّبَ الظَّالِمُ وَ يُعْلَمَ الْحَقُّ أَيْنَ مَصِيرُهُ وَ لَكِنَّهُ جَعَلَ الدُّنْيَا دَارَ الْأَعْمَالِ وَ جَعَلَ الْآخِرَةَ دَارَ الْقَرَارِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَساؤُا بِما عَمِلُوا وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى فَقَالَ عَلِيٌّ(علیه السلام) الْحَمْدُ لِلَّهِ شُكْراً عَلَى نَعْمَائِهِ وَ صَبْراً عَلَى بَلَائِهِ.

سلمان فارسی گويد من در هنگام مرض موت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) كه در آن وفات كرد خدمت آن حضرت نشسته بودم كه فاطمه زهرا(علیها السلام) وارد شد، چون ضعف او را ديد گريست تا اشكش بر گونه‌اش روان شد، رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به او فرمود فاطمه براى چه گريه مي‌كنى؟ عرض كرد يا رسول اللَّه(صلی الله علیه وآله وسلم) بر خود و فرزندانم بعد از شما نگرانم دو چشم رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) غرق اشك شد و فرمود اى فاطمه مگر نمي‌دانى كه ما اهل بيتى هستيم كه خدا براى ما آخرت را بر دنيا برگزيده است و دنيا بر همه كس به‌طور حتم فانى مى‌شود و براستى خداى تبارك و تعالى نظرى به زمين انداخت و از همه خلقش مرا انتخاب كرد، دوباره نظرى انداخت شوهر تو را انتخاب كرد به من وحى كرد كه تو را به او تزويج كنم و او را ولى و وزير خود سازم و در امتم خليفه گردانم، پدرت بهترين پيغمبران و رسولان او است و شوهرت بهترين اوصياء است و تو اول كسى باشى كه از خاندانم به من ملحق شوى، سپس بار سوم نظرى به زمين انداخت و تو را و فرزندانت را انتخاب كرد، تو سيده زنان بهشتى و دو پسرت حسن و حسين دو سيد جوانان بهشتند و من و شوهرت و اوصياء من تا روز قيامت همه رهبر و رهياب هستيم اول اوصياء پس از من برادرم على است سپس حسن و سپس حسين سپس نه تن از اولاد حسين هم درجه من در بهشت درجه‌اى نزديك‌تر بخدا از درجه برادرم نيست، دختر جانم نميدانى كه كرامت خدا براى تو آنست كه تو را به بهترين امتم به بهترين خاندانم به قديم‌ترين مسلمان و حليم ترين و دانشمندترين آنان شوهر داده فاطمه(علیها السلام) شاد شد و بدان چه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به او فرمود خرسند گرديد سپس فرمود دختر جانم شوهرت منقبتها دارد:

مرا بداند جز او و تو اى دختر جان زن اویى و مادر دو سبطم حسن و حسين و آنان دو سبط امتم باشند.

تا دو تن از اين امت اختلاف نداشته باشند و در كار او نزاع نكنند و مفضول منكر فضل فاضل نشود و اگر خدا مي‌خواست زود عذاب مي‌فرستاد و وضع را تغيير ميداد تا ستمكار تكذيب شود و حق در مصير خود افتد ولى دنيا را دارالاعمال ساخته و آخرت را دارالقرار تا آنانكه بد كردند كيفر كار خود بينند و آنانكه نيكى كردند پاداش خوب يابند على(علیه السلام) فرمود شكرا على نعمائه و صبرا على بلائه

حَدَّثَنَا غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِنَا قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ مُحَمَّدُ بْنُ هَمَّامٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ هِلَالٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) عَنْ آبَائِهِ ص قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ اخْتَارَ مِنَ الْأَيَّامِ الْجُمُعَةَ وَ مِنَ الشُّهُورِ شَهْرَ رَمَضَانَ وَ مِنَ اللَّيَالِي لَيْلَةَ الْقَدْرِ وَ اخْتَارَنِي عَلَى جَمِيعِ الْأَنْبِيَاءِ وَ اخْتَارَ مِنِّي عَلِيّاً وَ فَضَّلَهُ عَلَى جَمِيعِ الْأَوْصِيَاءِ وَ اخْتَارَ مِنْ عَلِيٍّ الْحَسَنَ وَ الْحُسَيْنَ وَ اخْتَارَ مِنَ الْحُسَيْنِ الْأَوْصِيَاءَ مِنْ وُلْدِهِ يَنْفُونَ عَنِ التَّنْزِيلِ تَحْرِيفَ الْغَالِينَ وَ انْتِحَالَ الْمُبْطِلِينَ وَ تَأْوِيلَ الْمُضِلِّينَ تَاسِعُهُمْ قَائِمُهُمْ وَ هُوَ ظَاهِرُهُمْ وَ هُوَ بَاطِنُهُمْ.

امام ششم فرمود كه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود بدرستى كه خداى عز و جل از روزها جمعه را (به عنوان بهترین روز) اختيار كرده و از ماه‌ها رمضان را و از شب‌ها شب قدر را و از همه پيغمبران مرا و به وسیله ی من اختيار كرده على را و او را بر همه اوصياء تفضيل داده و به‌وسیله ی حضرت على(علیه السلام) اختيار كرده است حسن و حسين را و به‌وسیله ی حسين اختيار كرد اوصياء از فرزندانش را كه از قرآن تحريف غالين و زياد كردن مبطلين را و تأويلات گمراهان را دفع كنند نهمین آن‌ها قائم آن‌ها است او ظاهر آن‌ها است و او باطن آن‌ها است

دقت بفرمایید رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) در این حدیث اشاره به مسائل تکوینی و تشریعی می کنند مثل این جمله و رمضان و لیلةالقدر که تکوینی و جعل است و اشاره می فرمایند که نبوت و امامت هم جعل است. همان طورکه روز و شب و شب قدر و جمعه و... را نمی شود تغییر داد، نبوت و امامت هم، چنین است.3. در کتاب اثبات الوصیة صفحه 215 و کتاب الامام المهدی فی القرآن و السنة صفحه 347 حدیث 675 آمده است:

و عن هارون بن مسلم بن مسعدة باسناده عن العالم(علیه السلام) انّه قال: قال رسول اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): ان اللّه عز و جل اختار من الايام يوم الجمعة و من الليالي ليلة القدر و من الشهور شهر رمضان و اختارني من الرسل و اختار مني عليا و اختار من علي الحسن و الحسين و اختار منهما تسعة تاسعهم قائمهم و هو ظاهرهم و هو باطنهم.

خداوند عزوجل از روزها به عنوان بهترین روز، روز جمعه را اختیار کرد و از شب ها شب قدر و از ماه ها ماه رمضان و از رسولان مرا برگزید و به‌وسیله ی من علی را اختیار کرد و به وسیله ی علی حسن و حسین را اختیار کرد و از آن دو، نه تن از امامان معصوم را که نهمین آن ها قائم آن هاست و او ظاهر و باطن ایشان می باشد.

عن الحافظ محمد بن مؤمن الشيرازي في كتابه المستخرج من التفاسير الاثني عشر- و هو من مشايخ أهل السنة- في تفسير قوله تعالى: وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ، يرفعه إلى أنس بن مالك، قال: سألت رسول‌الله عن هذه الآية، فقال: «إن الله خلق آدم من الطين كيف يشاء و يختار، و إن الله تعالى اختارني و أهل بيتي على جميع الخلق، فانتجبنا، فجعلني الرسول، و جعل علي بن أبي طالب الوصي، ثم قال: ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ، يعني ما جعلت للعباد أن يختاروا، و لكني أختار من أشاء؛ فأنا و أهل بيتي صفوته، و خيرته من خلقه.

ابن شهرآشوب با سند خود (و حافظ محمدبن مؤمن از علمای بزرگ اهل سنت) با سند خودشان از انس بن مالک روایت می کند که از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) درباره ی این آیه سؤال کردند: (پروردگار تو هرچه را و هر که را بخواهد می آفریند و هر که را هم بخواهد انتخاب می کند.) حضرت فرمودند: خداوند تبارک و تعالی خلق کرد آدم را از گل به هر شکلی که می خواست سپس یختار او را برمی گزیند و انتخاب می کند و خداوند مرا و اهل‌بیت مرا بر تمام آفریده هایش برگزید و ما را بر تمام آن ها را برتری داد پس مرا پیامبر و رسول قرار داد و حضرت علی بن ابی طالب(علیه السلام) را وصی (من)قرار داد. سپس رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند ما کان لهم الخیره منظور این است که (خداوند می فرمایند: ) حق برگزیدن و انتخاب (در این موارد) را برای بندگان قرار ندادم بلکه من هرکسی را که بخواهم برگزیده و انتخاب

می کنم پس من و اهل‌بیت(علیها السلام) من برگزیدگان خدا هستیم که از بین آفریده هایش ما را انتخاب نموده است.

وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَة قال يَخْتارُ اللَّه عزّ و جلّ الإمام و ليس لهم ان يختاروا.

خداوند تو هر که را بخواهد و هرچه را بخواهد خلق کرده و می آفریند و هر که را هم بخواهد انتخاب و اختیار می کند و دیگران را هیچ اختیار و انتخابی نیست.) حضرت صادق(علیه السلام) (درباره ی این آیه) فرمودند: خداوند خودش امام را انتخاب می کند و انسان ها را نرسد که کسی را انتخاب و اختیار کنند.

303. امام زمان آغازگر رجعت عمومی است

سوره قصص آیه 85

إِنَّ الَّذي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرادُّكَ إِلى مَعادٍ قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ مَنْ جاءَ بِالْهُدى وَ مَنْ هُوَ في ضَلالٍ مُبين

در تفسیر نعمانی (المحکم و المتشابه) صفحات 112 و 113 حدیث 3 و کتاب الامام مهدی فی القرآن و السنة صفحه 350 حدیث 678 آمده است:

عن اسماعیل بن جابر عن الصادق فی حدیث له یرویه عن امیرالمؤمنین جاء فیه: و أمّا الرّد علی من انکر الرجعة فقول الله عزوجل إِنَّ الَّذي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرادُّكَ إِلى مَعادٍ أی رجعة الدنیا

آیه ؟

304. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) و حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) وجه‌الله هستند

سوره قصص آیه 88

كُلُّ شَيْ‌ءٍ هالِكٌ إِلاَّ وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُون

هرچیزی و هر شئ ای نابود شدنی است مگر وجه او که (در کلیه ی مسائل) فرمان، فرمان اوست و همه به سوی او بازگردانیده می شوند.

قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ رَحِمَهُ اللَّهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَمَّامٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْأَحْوَلِ عَنْ سَلَّامِ بْنِ الْمُسْتَنِيرِ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ كُلُ شَيْ‌ءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ قَالَ نَحْنُ وَ اللَّهِ وَجْهُهُ الَّذِي قَالَ وَ لَنْ يَهْلِكَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَنْ عَمِلَ بِمَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ مِنْ طَاعَتِنَا وَ مُوَالاتِنَا فَذَلِكَ وَ اللَّهِ الْوَجْهُ الَّذِي هُوَ قَالَ كُلُ شَيْ‌ءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ وَ لَيْسَ مِنَّا مَيِّتٌ يَمُوتُ إِلَّا وَ خَلْفَهُ عَاقِبَةٌ مِنْهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَة

محمدبن عباس با سند خودش از سلام بن مستنیر روایت می کند که از حضرت امام محمدباقر در مورد این فرموده ی خداوند همه چیز فانی می شوند الا وجه خداوند سؤال کردم حضرت فرمودند: به خدا سوگند ما (اهل‌بیت عصمت و طهارت) همان وجه الله هستیم که خداوند در کتابش (قرآن) بیان فرموده است و ما تا روز قیامت هلاک و فانی نخواهیم شد. هرکس به سمت خدا بیاید، خداوند به او امر کرده است که اطاعت و ولایت (و زعامت و دوستی) ما را بپذیرد، پس بر این اعتبار والله ما وجه آن خدایی هستیم که فرموده است ودر این جهان کسی از ما نمی میرد مگر این که از خود جانشین بگذارد و این قاعده و امر تا

روز قیامت ادامه خواهد داشت. (یعنی حجةالله که مردم از او فیض می گیرند تا روز قیامت باید باشد. امروز آن حجة الله حضرت بقیة‌الله الاعظم است که واسطه ی فیض بین خالق و مخلوق است.)

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ يُونُسَ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ قُلْتُ لَهُ أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ كُلُّ شَيْ‌ءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع يَهْلِكُ كُلُّ شَيْ‌ءٍ وَ يَبْقَى الْوَجْهُ وَ اللَّهُ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يُوصَفُ بِوَجْهٍ وَ لَكِنْ مَعْنَاهُ كُلُّ شَيْ‌ءٍ هَالِكٌ إِلَّا دِينَهُ وَ نَحْنُ الْوَجْهُ الَّذِي يُؤْتَى اللَّهُ مِنْهُ لَمْ نَزَلْ فِي عِبَادِ اللَّهِ مَا دَامَ لِلَّهِ فِيهِمْ رَوِيَّةٌّ ثُمَّ يَرْفَعُنَا إِلَيْهِ فَيَفْعَلُ بِنَا مَا أَحَبَّ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ مَا الرَّوِيَّةُ قَالَ الْحَاجَةُ يعني الإرادة

علی بن ابراهیم قمی از پدرش و او از ابن ابی عمیر و ایشان از منصوربن یونس و سرانجام ایشان از ابی حمزه روایت می کند که امام باقر درباره ی این فرموده ی خداوند متعال فرمودند: همه چیز فانی می شود مگر وجه الله که باقی می ماند. عظمت خداوند از این بالاتر است که او (صورت و وجه داشته باشد و) او به صورتش وصف شود. نه چنین نیست بلکه معنا و مقصود آن این است که هر چیزی هلاک و فانی می شود مگر دین او و ما اهل‌بیت عصمت و طهارت (و امامان معصوم) همان وجه او هستیم و هرکس بخواهد به سمت خداوند بیاید از طریق باب او که ما باشیم بیاید که این وجه در بین بندگان موجود است تا وقتی که خداوند در بین ایشان اُوبَه باشد. پس چون اوبه در ایشان نباشد ما نزد خداوند خواهیم رفت و خداوند آنچه را که دوست داشته باشد، برای ما انجام می دهد.

ابی حمزه می گوید: از آن حضرت سؤال کردم: یا بن رسول‌الله منظور از اوبة چیست؟ حضرت فرمودند: منظور احساس نیاز به خداوند است.

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَيْفِ بْنِ عَمِيرَةَ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُغِيرَةِ النَّصْرِيِّ قَالَ: سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى- كُلُّ شَيْ‌ءٍ هالِكٌ إِلَّا

وَجْهَهُ‌⁽¹⁾فَقَالَ مَا يَقُولُونَ فِيهِ قُلْتُ يَقُولُونَ يَهْلِكُ كُلُّ شَيْ‌ءٍ إِلَّا وَجْهَ اللَّهِ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ لَقَدْ قَالُوا قَوْلًا عَظِيماً إِنَّمَا عَنَى بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ الَّذِي يُؤْتَى مِنْهُ.

کلینی با سند خودش از حارث بن مغیرة نصری روایت می کند که از حضرت صادق(علیه السلام) درباره ی این آیه سؤال کردند. حضرت فرمودند: دیگران درباره ی این آیه چه می گویند؟⁽²⁾عرض کردم: می گویند همه چیز هلاک می شود به غیر از وجه‌الله یا صورت خداوند. حضرت فرمودند: سبحان الله آن ها سخن گزاف و بیهوده گفته اند (چون خداوند صورت ندارد.) بلکه ما اهل‌بیت هستیم که وجه‌الله می باشیم و ما وسیله ای هستیم که از طریق ما (فیوضات الهی) بر مخلوقات وارد می شود.

قال: حدثنا محمد بن علي ماجيلويهw، عن محمد بن يحيى العطار، عن سهل بن زياد، عن أحمد بن محمد بن أبي نصر، عن صفوان الجمال، عن أبي عبدالله(علیه السلام)، في قول الله عز و جل: كُلُّ شَيْ‌ءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ، قال: «من أتى الله بما أمر به من طاعة محمد و الأئمة من بعده (صلوات الله عليهم أجمعين) فهو الوجه الذي لا يهلك» ثم قرأ: مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ

آیة الله العظمی شیخ صدوق با اسناد خودش از صفوان جمّال روایت می کند که حضرت صادق(علیه السلام) در مورد این فرموده ی خداوند فرمودند: هر کسی که به‌سوی خدا آید با آن حال (و دستوراتی که رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه داده اند) نسبت به اطاعت از حضرت محمد و امامان معصوم بعد از آن حضرت آن وجهی است که هلاک نمی شود. سپس حضرت این آیه را قرائت فرمودند من یطع الرسول فقد اطاع الله⁽³⁾یعنی هرکس که از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) اطاعت کند، در حقیقت خدا را اطاعت کرده است.

305. پس از شهادت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) تا ظهور حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

امتحانات زیاد است که در این امتحانات عده ای قلیل می مانند و عده‌ی زیادی مردود می شوند

سوره عنکبوت آیات 1 و 2

الم (1) أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُون

آیا مردم چنین می پندارند، به صرف اینکه بگویند ایمان آوردیم، ایشان را رها می کنند و از آن ها امتحان نمی گیرند؟

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَمَّرِ بْنِ خَلَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ ع يَقُولُ الم أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ثُمَّ قَالَ لِي مَا الْفِتْنَةُ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ الَّذِي عِنْدَنَا الْفِتْنَةُ فِي الدِّينِ فَقَالَ يُفْتَنُونَ كَمَا يُفْتَنُ الذَّهَبُ ثُمَّ قَالَ يُخْلَصُونَ كَمَا يُخْلَصُ الذَّهَبُ.

محدث بزرگ ثقة الاسلام شیخ محمدبن یعقوب کلینی به سند خودش از معمربن خلا روایت کرده است که گفت: از حضرت اباالحسن الرضا شنیدم که می فرمودند: الم أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ آیا مردم گمان کرده اند که چون بگویند ایمان آورده ایم رها می شوند و دیگر آزمایش و امتحان نمی شوند؟ حضرت فرمودند: این فتنه و آزمایش چیست؟ عرض کردم (ای آقای من) فدایت شوم آنچه ما می فهمیم فتنه و آزمایش در دین است. حضرت فرمودند: (مردم) همچون طلا که به آن حرارت زیاد می دهند تاگداخته شود و سپس در اثر این حرارت زیاد (آب می شود) اما ناخالصی های طلا از بین می رود (و مردم به وسیله ی امتحانات خالص می شوند.)

خداوندا شما را قسم می دهم به چهارده نور مقدست در امتحان سخت خودت ما را کمک کن. آمین

أَخْبَرَنَا أَبُو سُلَيْمَانَ أَحْمَدُ بْنُ هُوذَةَ بْنِ أَبِي هَرَاسَةَ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ النَّهَاوَنْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حَمَّادٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ صَبَّاحٍ الْمُزَنِيِّ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ حَصِيرَةَ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: كُونُوا كَالنَّحْلِ فِي الطَّيْرِ لَيْسَ شَيْ‌ءٌ مِنَ الطَّيْرِ إِلَّا وَ هُوَ يَسْتَضْعِفُهَا وَ لَوْ عَلِمَتِ الطَّيْرُ مَا فِي أَجْوَافِهَا مِنَ الْبَرَكَةِ لَمْ تَفْعَلْ بِهَا ذَلِكَ خَالِطُوا النَّاسَ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَ أَبْدَانِكُمْ وَ زَايِلُوهُمْ بِقُلُوبِكُمْ وَ أَعْمَالِكُمْ فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا تَرَوْنَ مَا تُحِبُّونَ حَتَّى يَتْفُلَ بَعْضُكُمْ فِي وُجُوهِ بَعْضٍ وَ حَتَّى يُسَمِّيَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً كَذَّابِينَ وَ حَتَّى لَا يَبْقَى مِنْكُمْ أَوْ قَالَ مِنْ شِيعَتِي إِلَّا كَالْكُحْلِ فِي الْعَيْنِ وَ الْمِلْحِ فِي الطَّعَامِ وَ سَأَضْرِبُ لَكُمْ مَثَلًا وَ هُوَ مَثَلُ رَجُلٍ كَانَ لَهُ طَعَامٌ فَنَقَّاهُ وَ طَيَّبَهُ ثُمَّ أَدْخَلَهُ بَيْتاً وَ تَرَكَهُ فِيهِ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ عَادَ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ أَصَابَهُ السُّوسُ فَأَخْرَجَهُ وَ نَقَّاهُ وَ طَيَّبَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ إِلَى الْبَيْتِ فَتَرَكَهُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ عَادَ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ أَصَابَتْهُ طَائِفَةٌ مِنَ السُّوسِ فَأَخْرَجَهُ وَ نَقَّاهُ وَ طَيَّبَهُ وَ أَعَادَهُ وَ لَمْ يَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى بَقِيَتْ مِنْهُ رِزْمَةٌ كَرِزْمَةِ الْأَنْدَرِ لَا يَضُرُّهُ السُّوسُ شَيْئاً وَ كَذَلِكَ أَنْتُمْ تُمَيَّزُونَ حَتَّى لَا يَبْقَى مِنْكُمْ إِلَّا عِصَابَةٌ لَا تَضُرُّهَا الْفِتْنَةُ شَيْئا

اصبغ ابن نباته می گوید: حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: شما همچون زنبور عسل در میان پرندگان باشید (که بسیار مفید است) که همه ی پرندگان او را ناتوان و ضعیف می دانند اما اگر بدانند که در درون او چه برکتی است با او چنین رفتار نمی کنند. با مردم با زبان و پیکرهای خود بیامیزید اما با اعمال و اندیشه از آنان کناره بگیرید. سوگند به خدایی که جان من در دست اوست، آنچه را که دوست می دارید نخواهید دید تا آن که بعضی از شما به صورت بعضی دیگر آب دهان بیاندازد و بعضی از شما بعضی دیگر را دروغگو و دروغ پرداز بنامند تا آن که نماند از شما یا این که نماند از شیعه ی من مگر مانند سرمه در چشم و نمک در غذا (که در غذا نمک بسیار کم می ریزند و تعدادشان کم می شود.) برای شما مثالی می زنم (شما مردی را در نظر بگیرید ) که (چندین بار گندم دارد) آن را پاک کرده در انبار خانه بریزد. بعد از مدتی برود و ببیند گندم ها را کِرم زده است. پس گندم ها را بیرون می آورد و پاک می کند. سپس به درون انبار می برد (قسمتی از گندم ها کم می شود.) باز پس از مدتی به درون انبار خانه می رود و می بیند باز گندم ها را کرمزده. باز گندم ه ا را خارج کرده به انبار اتاق برمی گرداند (اما مقداری از گندم ها حذف می شوند.) این کار آن قدر

تکرار می کند تا فقط مقداری گندم مرغوب باقی بماند که دیگر کرم به آن ها اثر نمی کند (که این گندم ها ارزش دارند. شما نیز این چنین از هم تمیز خواهید یافت تا آن گاه که از شما نماند مگر جمعیتی که گرفتاری ها و فتنه ها نتوانند در آن ها اثر بگذارند.

دقت بفرمایید، در آخرالزمان فتنه ها زیاد شود و شیعیان نیز در این شعله های این فتنه ها خواهند سوخت و سرانجام عده‌ی قلیلی می مانند که مانند آن بذر پاک هستند که دیگر هیچ ضرری به آن ها کارگر نیست. چه سخت است امتحانات آخرالزمان و چه زیاد است فتنه ها که در این فتنه‌ها و امتحانات شیغیان و منتظران واقعی شناخته می شوند و این ها بذرهای پاکی هستند که فتنه‌ها در ایشان اثر نمی گذارد و چه نیکو مردمی هستند.

روی العلامة البحرانی فی کتاب له فی فضائل امیرالمؤمنین عن کتب اهل السنة قال فیه: و فی مناقب احمدبن موسی بن مردویه فی قوله تعالی: الم* أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ،

قال علي(علیه السلام): «قلت: يا رسول الله، ما هذه الفتنة؟ قال: يا علي بك، و إنك لمخاصم، فأعد للخصومة»

حضرت امام حسین(علیه السلام) به نقل از امیرالمؤمنین(علیه السلام) روایت فرمودند: هنگامی که این آیات نازل شد به رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) گفتم، ای رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) این فتنه چیست؟ رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ای علی (پس از من) تو گرفتار فتنه خواهی شد (و مردم به وسیله ی تو آزمایش و امتحان) می شوند و تو (در آینده) مورد دادخواهی قرار خواهی گرفت. پس خودت را برای دادخواهی آماده کن.

ابن شهرآشوب با سند خودش از ابوطالب هروی روایت می کند و او از ابوایوب انصاری روایت کرده است: هنگامی که آیه نازل شد رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به عمار فرمودند (ای عمار) به زودی پس از من فتنه ها و فسادهای زیادی حادث می شود به طوری که بین مردم شمشیر رد وبدل می شود یعنی دیگری را می کشند و عده ای از عده‌ی دیگر بیزاری می جویند. (ای عمار) اگر همه ی مردم به راه های مختلف رفتند (تو ببین) حضرت علی(علیه السلام) از کدام راه می رود. فقط تو به راهی برو که حضرت علی(علیه السلام) در آن راه می رود و همه ی مردم را رها کن. ای عمار علی تو را از راه (حق) و هدایت برنمی گرداند و تو را در راه پست و ناهموار نمی اندازد. ای عمار اطاعت از علی اطاعت از من است و اطاعت از من اطاعت از خداوند است.

الفضل بن شاذان عن أحمد بن محمد بن أبى نصر عن أبى الحسن الرضا(علیه السلام) قال: لا يكون ما تمدون اليه أعناقكم حتى تميزوا و تمحصوا، و لا يبقى منكم الا القليل ثم قرء: «الم أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ» ثم قال: ان من علامات الفرج حديث يكون بين المسجدين، و يقتل فلان من ولد فلان خمسة عشر كبشا من العرب.

علی بن ابراهیم قمی با سند خودش از محمدبن فضیل نقل می کند که حضرت ابوالحسن موسی بن جعفر(علیه السلام) روایت فرمودند که (روزی) عباس، عموی پیامبر نزد حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) آمد و عرض کرد: (ای علی) جلو بیفت تا مردم با تو بیعت کنند. امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: آیا تو فکر می کنی که آنان بیعت خواهند کرد؟ عباس گفت: بله. حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: (پس امتحان چه می شود؟) پس این قول خدا چه خواهد شد؟ الم أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ

306. بهترين پدر براى امت، ولى‌عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است

سوره عنكبوت آيه 8

«وَ وَصَّيْنا الإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حُسْناً وَ إِنْ جاهَداكَ لِتُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ»

و ما به آدميان سفارش كرديم كه در حق پدر و مادر خود نيكى كنند و اگر آن‌ها كوشند تا تو به من كه خداى يگانه‌ام از روى جهل و نادانى شرك‌آورى در اينجا هرگز اطاعت امر آن‌ها مكن كه رجوع شما به سوى من است و من شما را به پاداش هر عمل (نيك يا بد) كه به جاى آوريد آگاه مى‌گردانم.

وجود انسان از دو قسمت عمده تشکیل می شود. قسمت اول روح یا نفس و یا جان و یا قلب و یا صدر اوست و قسمت دوم جسم او می باشد.

روح از عالم ملکوت است و در عالم ذر اولی خلق گردیده است. انسان در آن عالم زندگی می کرده است و این روح برای تداوم حیاتش لباس های مختلف در برمی گیرد. در عالم ذر اولی لباس او ذره ای بوده است به این دنیا که آمد، روح بدن دیگری را در اختیار می گیرد که مادی و متعلق به این جهان است. پس از این که از این دنیا برود، این بدن دیگر به کارش نمی آید؛ بلکه بدن دیگری به او می دهند به نام بدن مثالی و در قیامت بدنی اختیار خواهد کرد که مثل همین بدن است و مادی می باشد. دقت کنید آنچه که اصل است روح است که شخصیت واقعی ماست. او من حقیقی است. او این بدن های مختلف را مالک می شود با املکیت خداوند. همه چیز انسان به روح بستگی دارد و این بدن ما وسیله ی دست روح است که با آن اعمالش را انجام می دهد اما در بهدنیا آمدن ما پدر و مادر نقشی بسیار اساسی دارند لذا آیات مختلف قرآن برای پدر و مادر ارزش والایی قائلند که آیات قرآن می فرمایند بعد از عبادت خدا احسان به پدر و مادر است. قرآن

می فرمایند: شما حق ندارید کوچک ترین حرفی بزنید که آن ها را بیازارد. قرآن می فرماید: همیشه باید با آن ها با قول کریم صحبت کنید یعنی مثل برده در مقابل آقا و مولایش. این ها کسانی هستند که در آمدن ما به این دنیا نقش دارند و وسیله هستند. حالا در نظر بگیرید اگر کسی روح را پرورش دهد و روح را بسازد.

در حدیث است که شما دارای سه پدر هستید: اب یولدک و اب یزوجک و اب یعلمک

معلم از این نظر ارزشمند است که روح را پرورش می دهد و می سازد. انبیا از این نظر ارزشمند هستند که معلمان پرورش روانند.

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و ائمه‌ی طاهرین نقش پرورش کل هستی را دارند. یعنی هم انبیای عظام و هم کل بشریت به وسیله ی ایشان پرورش پیدا می کنند. پس رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و امیرالمؤمنین(علیه السلام) و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) بهترین پدرهای ما بودند که اجداد ما تا قیامت به وسیله ی ایشان هدایت شده اند.

الامام ابومحمّد العسكرى(علیه السلام) فى قوله تعالى «وَ وَصَّيْنا الإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ إِحْساناً» قال: قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) افضل والديكم واحقهما بشكركم محمّد و على‌صلّى اللّه عليهما و آلهما.

حضرت ابا محمّد امام حسن عسكرى(علیه السلام) درباره اين فرموده خداوند كه مى‌فرمايند: «وما به آدميان سفارش كرديم كه در حق پدر و مادر خود نيكى كنند» فرمودند: حضرت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: افضل والدين و احق آن‌ها كه بايد شما از آن‌ها تشكركنيد محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) و على(علیه السلام) و فرزندان آن‌ها مى‌باشند.

و قال على‌بن ابى‌طالب(علیه السلام) سمعت رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) يقول انا و على ابوا هذه الامة ولحقّنا عليهم اعظم من حق ابوى والديهم فانا ننقذهم ان اطاعونا من النارالى دارالقرار و لنلحقهم من العبودية بخيار الاحرار و قالت فاطمه صلوات اللّه عليها ابواهذه الامة محمّد وعلى يقيمان اودهم وينقذانهم من العذاب الدائم ان اطاعوهما يبيحانهم النعيم الدائم ان وافقوهما.حضرت اميرالمؤمنين(علیه السلام) فرمودند: كه من از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) شنيدم كه فرمودند: من و على(علیه السلام) پدران اين امت هستيم و حق ما بر آن‌ها بالاتراست از حق پدرانشان كه آن ها را

به دنیا آورده اند و بر فرزندان خود دارند. پس به درستی که اگر از ما اطاعت کنند ما آن ها را از جهنم نجات داده و به بهشت هدایت کنیم و آن ها را از بردگی به آزادی می رسانیم.

و قال على‌بن الحسين(علیه السلام) ان كان الابوان انمااعظم حقهما على الاولاد لاحسانهما اليهم فاحسان محمّد و على عليهماالسّلام الى هذه الامة اجل و اعظم منهما بان يكونا ابويهم احق.

حضرت سجاد(علیه السلام) فرمودند: اگر حق پدر و مادر بر فرزندانشان به خاطر احسانی که کرده‌اند عظیم باشد، پس احسان حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) و حضرت علی(علیه السلام) بر این امت جلیل تر و عظیم تر خواهد بود و پدر بودن آن ها برای امت سزاوارتر است.

و قال موسى‌بن جعفر(علیه السلام): يعظم ثواب الصلوة على قدر تعظيم المصلى‌ابويه الافضل محمّد و على صلّى اللّه عليهما و آلهما.

حضرت موسی بن جعفر(علیه السلام) فرمودند: عظمت ثواب نماز برای نمازگزار بستگی دارد که چه مقدار به پدران خود اهمیت می دهد که آن پدران حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) و حضرت علی(علیه السلام) و ائمه از فرزندان ایشان هستند.

307. نصرت کامل الهی در زمان حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است

که در آن زمان منافقین هم به مؤمنین می گویند ما با شما هستیم.

سوره عنکبوت آیات 10 و 11

وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ فَإِذا أُوذِيَ فِي اللَّهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذابِ اللَّهِ وَ لَئِنْ جاءَ نَصْرٌ مِنْ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ إِنَّا كُنَّا مَعَكُمْ أَ وَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِما في صُدُورِ الْعالَمينَ (10) وَ لَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذينَ آمَنُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْمُنافِقينَ (11)

و بعضی از مردم می گویند: (ما) به خداوند ایمان آورده ایم اما اگر در راه خداوند آزار و ناراحتی و عذابی به آن ها برسد، آن را از طرف خداوند می داند اما اگر از سوی پروردگار یاری و نصرتی به آن ها برسد، می گویند ما با شما بودیم. آیا خداوند به آنچه در دل های مردم جهان می گذرد آگاه تر نیست و تا خداوند بشناساند کسانی را که با قلب هایشان ایمان آورده اند و بشناساند کسانی که (در دل هایشان) نفاق و دورویی است یا به هر دو گروه ثواب و عذاب دهد.

این آیه زبان حال منافقینی است که از صدر اسلام تا قیام حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به نفاق و دورویی خودشان ادامه می دهند. اگر در جنگ ها و یا در مسیر زندگی از طرف انسان ها به آن ها صدمه ای برسد آن را از خداوند دانسته و می گویند: این بدبختی ها و این گرفتاری ها از طرف خداوند به ما رسیده است و مسلمین را سرزنش می کنند و به مؤمنین واقعی زخم زبان زده و آن ها را مسخره می کنند. اما اگر برای مسلمانان نصرتی فراهم شود می گویند: ما با شما هستیم و در موفقیت با شما شریک هستیم.شیخ صدوق در کتاب علل الشرایع صفحه 332 حدیث 81 و سید بحرانی در تفسیر برهان مجلد 3 صفحه حدیث 3 از قول امام محمد باقر(علیه السلام) آورده اند که در این زمینه و درباره ی این

منافقین، سی آیه در قرآن کریم داریم و حضرت آیه 12 از سوره عنکبوت را تلاوت می کنند. وَ قالَ الَّذينَ كَفَرُوا لِلَّذينَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبيلَنا وَ لْنَحْمِلْ خَطاياكُمْ

یعنی کسانی که کافر شده اند به مؤمنان می گویند: شما از ما و از برنامه های ما متابعت کنید. (اگر موفق نشدید) بار گناه شما به گردن ما باشد. آن ها هیچ وقت بار گناه کسی را به گردن نمی گیرند و دروغ می گویند بلکه آن هابار گناهان خودشان و بار گناهان کسانی که به آن ها هستند بر گردن دیگران خواهند گذاشت.

در تفسیر علی بن ابراهیم قمی صفحه 507 و بحارالانوار مجلد 9 صفحه 229 حدیث 118، تفسیر برهان مجلد 3 صفحه 245 حدیث 1، تفسیر صافی مجلد 4 صفحه 112 و تفسیر نورالثقلین مجلد 4 صفحه 153 احادیث 17 و 18 آمده است:

علی بن ابراهیم به سند خودش

و قوله: وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ- فَإِذا أُوذِيَ فِي اللَّهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذابِ اللَّهِ قال إذا آذاه إنسان أو أصابه ضر- أو فاقة أو خوف من الظالمين ليدخل معهم في دينهم- فرأى أن ما يفعلونه- هو مثل عذاب الله الذي لا ينقطع وَ لَئِنْ جاءَ نَصْرٌ مِنْ رَبِّكَ يعني القائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) لَيَقُولُنَّ إِنَّا كُنَّا مَعَكُمْ- أَ وَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِما فِي صُدُورِ الْعالَمِينَ

منظور از آیه و بعضی از مردم می گویند: به خدا ایمان آورده ایم ولی چون در راه خداوند آزاری ببینند آن آزار و عذبت را از طرف خداوند می دانند. حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر انسانی به آن ها (یعنی منافقین) آزاری برساند و یا این که مشکلی برایشان پیش آید و یا این که فقر و تنگدستی به سراغ آن ها بیاید و یا این که وحشت و ترسی از طرف یکی از ظالمین به آن ها برسد. در دین و برنامه های ایشان وارد و خود را با آن ها هم آهنگ می کنند (تا ضرر بیشتری به آن ها برسد و در رفاه و راحتی به سر ببرند.) و آن ها چنین می اندیشند هرچه به آن ها می رسد آن عذاب از طرف خداوند است و تمام شدنی هم نیست. وَ لَئِنْ جاءَ نَصْرٌ مِنْ رَبِّكَ يعني القائم و هنگامی که نصرت از طرف خداوند برسد که منظور از آن نصرت تام و کامل است در زمان حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) می گویند: ما هم با شما بوده ایم غافل از آن که خداوند از درون همه ی افراد آگاه است.

308. روز قیامت هرکس با امام حق یا امام باطلش محشور می شود و ما با حضرت

بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) محشور خواهیم شد

سوره عنکبوت آیه 25

وَ قالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثاناً مَوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا ثُمَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَ يَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضاً وَ مَأْواكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرين

گفت ای مردم شما آنچه را که جز خداوند به خدایی برگزیده اید بت هایی است که تنها برای حفظ دوستی دنیای خود اتخاذ کرده اید و چون روز قیامت شود در آن روز شما هریک دیگری را کافر دانید و به یک دیگر لعن می کنید و جایگاه همه ی شما آتش دوزخ است و هیچ یاوری ابداً ندارید.

در قیامت همه ی انسان ها با کسانی محشور می شوند که آن ها را در دنیا امام و خلیفه و رهبر و راهنمای خود برگزیده اند و در دنیا از آن ها پیروی کرده اند و در قیامت وقتی می فهمند که گمراه شده‌اند. یکدیگر را لعن کرده و می گویند تو ما را گمراه کرده ای و او انکار کرده و آن ها را لعن می کند.

پس در این دنیا دو نوع رهبر و پیشوا وجود دارد. یک نوع امامان حق مثل چهارده معصوم و یک نوع امامان باطل که مردم را به باطل دعوت می کنند و به باطل می کشانند و به جز شیعیان که امامشان حق است، بقیه امامان باطلند و در دنیای دیگر مردم امامان باطلشان را لعنت می کنند. یا به زبان دیگر امامان دو دسته هستند. امامان من الله که از طرف خداوند تعیین شده اند و امامانی که من دون الله هستند. از طرف غیرخدا تعیین می شوند. امامان من الله چهارده معصوم هستند و امامان من دون الله، هر کسی که مردم خودشان انتخاب کنند.1. در کافی مجلد 8 صفحه 146 حدیث 122، نورالثقلین مجلد 4 صفحه 155 حدیث 27 و تفسیر صافی آمده است:

یحیی الحلبی عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ مَالِكٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ: قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) يَا مَالِكُ أَ مَا تَرْضَوْنَ أَنْ تُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَ تُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَ تَكُفُّوا وَ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ يَا مَالِكُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ قَوْمٍ ائْتَمُّوا بِإِمَامٍ فِي الدُّنْيَا إِلَّا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَلْعَنُهُمْ وَ يَلْعَنُونَهُ إِلَّا أَنْتُمْ وَ مَنْ كَانَ عَلَى مِثْلِ حَالِكُمْ يَا مَالِكُ إِنَّ الْمَيِّتَ وَ اللَّهِ مِنْكُمْ عَلَى هَذَا الْأَمْرِ لَشَهِيدٌ بِمَنْزِلَةِ الضَّارِبِ بِسَيْفِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ.

در کافی از امام صادق(علیه السلام) روایت کرده است که به مالک جهنی فرمودند: ای مالک آیا راضی میشوی که نماز به پاداری و زکات بپردازی و تو را کفایت کند و وارد بهشت شوی؟ ای مالک هیچ گروهی در دنیا از امام و پیشوایی پیروی نمی کنند مگر این که در روز قیامت آنان می آیند و همدیگر را لعنت می کنند مگر شما شیعیان و کسانی که همانند حال و وضع شما را دارند.

و في محاسن البرقي: عنه، عن أبيه عن حمزة بن عبد اللَّه، عن جميل بن درّاج، عن مالك بن أعين، عن أبي عبداللَّه(علیه السلام)- يا مالك، أما ترضون أن يأتي كلّ قوم يلعن بعضهم بعضا إلّا أنتم و من قال بمقالتكم.

حضرت امام صادق(علیه السلام) به مالک بن اعین می فرمایند: ای مالک آیا شما خوشنود نیستید از این که روزی (خواهد آمد که) هر گروهی گروه دیگر را لعن می کنند مگر شما (شیعیان) و هر کس که هم سخن (و هم عقیده و هم فکر) شماست.

309. به عمق قرآن، در مصداق اعلی، کسی بهتر از ائمه‌ی طاهرین و حضرت بقیه‌الله(علیه السلام)

اشاره

پی نخواهد برد و عاقلون و عالمون واقعی اینها هستند

سوره عنکبوت آیات 41 تا 43

مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا ۖ وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ ۖ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ41 إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ42 وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ ۖ وَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ43

مثل کسانی که برگزیدند از طرف غیر خداوند اولیا و دوستانی آن ها همانند عنکبوت هستند که برای خود خانه ای اتخاذ کرده است و یقیناً ضعیف ترین و ناتوان ترین و لرزان ترین خانه ها خانه ی عنکبوت است. اگر آن ها این را بدانند خداوند می داندآنچه را این ها اولیاء خود می خوانند (چیزهای بی ارزش و به درد نخور هستند) و خداوند قادر و توانمند و حکیم و عالم است بر همه چیره ( و این ضرب) المثل ها را خداوند می زند برای مردم تا (درک و فهم آن ها زیاد شود) ولی (از باطن) این ضرب المثل ها هیچ کس آگاه نیست و عالمان و دانشمندان در این چند آیه چند نکته ی مهم موجود است. اول کسانی که اولیای خود را از طرف غیرخداوند اتخاذ می کنند آن ها مانند عنکبوت بیت و خانه ای بسیار سست برمی گزینند.

دوم این که قرآن دارای ضرب‌المثل هایی است که خداوند برای فهم بشر این ضرب‌المثل ها را می زند که یکی از معجزات و محسنات قرآن همین ضرب‌المثل هاست.

سوم این که تأویل و باطن این ضرب المثل ها را عقلا و دانشمندان و علمایی می دانند و آن ها از طرف خداوند و من الله هستند و اگر کسی بخواهد این ضرب المثل ها را بفهمد باید از علم اینعلما و عقلای الهی استفاده کند. برگزیدن اولیاء من دون الله مثل بت ها، ستاره ها، آتش و غیره برگزیدن چیزهایی است که از طرف غیرخداوند است و به دنبال امامان رفتن، در مسیر من الله قدم

زدن است. البته امامانی که خداوند تعیین می فرمایند، من الله هستند.

مرحوم صدرالمتألهین شیرازی درباره آیه 3 سوره زمر وَ الَّذينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ ما نَعْبُدُهُمْ إِلاَّ لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّهِ زُلْفى

چه ستاره و چه بت و چه آن روحانیونی که مظهر غیب احد بودند، آن ها می گویند که ما این چیزها را نمی پرستیم بلکه به آن ها توجه می کنیم تا آن ها ما را به خداوند نزدیک کنند ما نَعبدُ الّا لِیُقَرِّبونا إلی الله زُلفی

بت عبارت است از سنگ، چوب، آهن و اجسام دیگری که به اشکال مختلف ساخته شده بودند. چیزی که آن-ها خودشان تراشیده و ساخته بودند نمی پرستیدند ... هیچ عاقلی باور نمی کند چیزی که خودش تراشیده است، بپرستد و بگوید آن خداست و از آن حاجت بطلبد. مثلاً ایرانیان باستان آتش می پرستیدند. آن ها می دانستند آتش به خودی خود قابل پرستش نیست. در این قرن پانزدهم هجری قمری و قرن بیست و یکم میلادی نیز هنوز ما در هندوستان و پاکستان و تایلند و کره ی شمالی و کره ی جنوبی و ژاپن بت‌پرست و آتش‌پرست و موش‌پرست و گاوپرست هم داریم. این ها این موجودات را خدا نمی دانند بلکه آن ها این اشیاء را واسطه ی بین خود و خدا می دانستند و می گفتند این اشیاء واسطه هستند بین عابد و معبود.

تحلیل علمی بت پرستی و ...

ملاصدرا و دانشمندان می گویند، بشر همیشه خداپرست بوده است ولی چون خودش را قابل و لایق نمی دانسته است که بتواند مستقیماً و بدون واسطه خدا را بپرستد و برای تقربش به خداوند وسیله و واسطه و راهی را اتخاذ نمود تا از طریق آن وسیله و واسطه خداوند غایب را بشناسد.

آن ها معتقد بودند که در عالم بالا و در آسمان ها موچوداتی روحانی وجود دارد که از دیدگان محجوب و پنهان هستند و می گفتند آن روحانیون دیده نمی شوند لذا برای آن ها هیکلی که به منزله بدن و جسم آن ها باشد قائل می شدند. مثلاً ستاره پرستان می گفتند این ستاره ی مخصوص یا همه‌ی ستارگان هیکل آن روحانیون هستند و نور دارند و از عالم بالا می باشند به آن ها هیکل علت اُولی، هیکل نفس کلی، هیکل عقل... می گفتند. مثلاً عده ای معتقد بودند که ستارگان ابدان آن روحانیون هستند ولی همیشه نمایان نیستند. فقط شب ها نمایان می شوند و روزها پنهان می گردند. برای این که

در موقع عبادت یک وجهه ای به این هیاکل آسمانی داشته باشند، بت هایی را می تراشیدند و آن ها را جلوی چشم خود می گذاشتند و این بت ها آیینه ها و مظاهر هیاکل بودند و هیاکل نیز بدن آن روحانیین بودند و روحانیون نیز واسطه ی بین این عابد و معبود یعنی خدای غایب بودند.

پس بت پرستان یا آتش پرستان یا ستاره پرستان نمی گفتند بت خداوند است بلکه می گفتند، بت آیینه و مظهر و واسطه و بدن آن ستاره ها هستند که خود ستاره ها بدن هیاکل روحانیون هستند و روحانیین واسطه ی بین خداوند و بشر می باشند.

در تفسیر علی بن ابراهیم قمی صفحه 442 آمده است:

عرب جاهلی نمی گفت بت خداست بلکه می گفت این بت ها مرغان سفیدی هستند که واسطه ی بین ما و خداوند هستند و آن ها در نزد خداوند شفاعت ما را می کنند.

فانها للغرانیق الاولی و إنَّ شفاعتهن لترتجی

( و متأسفانه دشمنان اسلام و نبوت به گونه ای دیگر شعر را تعبیر کرده اند.)

چرا انبیا بشر را از بت‌پرستی نهی می کردند؟

این اصل مورد قبول همه ی ادیان الهی است که بشر به گونه ای خلق شده است که باید همیشه خداوند را بپرستد. انسان به تنهایی نمی تواند بدون واسطه و وسیله با خداوند ارتباط برقرار کند و مستقیماً فیوضات الهی را بگیرد و برای گرفتن فیض باید واسطه های بسیار قوی باشند که او را یاری کنند و اراده ی خداوند هم بر این قرار گرفته تا برای فیض رسانی به بشر واسطه ها را قرار بدهد و خودش آن ها را بفرستد و خودش آن ها را تعیین کند و این واسطه های الهی انبیای الهی و امامان معصوم هستند. پس هرکس از طرف خداوند برای راهنمایی بشر می آید من‌الله است و هرکس از طرف غیرخداوند بیاید و یا از سوی خود بشر، برای من دون الله است. در کتاب مجالس امیرالمؤمنین غلام خادم الحجة به طور کامل این بحث آمده است.

دقت در آیات بیان شده

در آیات 41 تا 43 سوره ی عنکبوت به همین اصل اشاره شده است:

مثل کسانی که برگزیده اند من دون‌الله از طرف غیر خداوند را برای خود اولیاء و دوستان و رهبر و امام و پیامبر. مثل این ها مانند عنکبوت است که خانه ای بسیار سست و ضعیف برایخود

قبول کرده اند و خداوند می داند که لرزان ترین خانه ها خانه ی عنکبوت است. اما اگر آن ها این را بدانند و خداوند می داند آنچه را این ها اولیا و رهبر و امام و رسول خود می خوانند (چیزهایی بی‌ارزش و به درد نخور هستند و خداوند قادر و توانمند و حکیم و عالم است بر همه چیز و این ضرب‌المثل را می زند تا انسان ها بهتر فهم و درک کنند و از باطن این ضرب المثل ها هیچ کس آگاه نیست مگر همان پیامبران و رسولان و امامان که عالمان واقعی می باشند.

پس از این آیات نتیجه می گیریم:

اولاً: ما باید اولیا و امامانی را برگزینیم که از طرف خداوند و من الله باشند؛ نه از غیر خدا حتی از طرف مردم مثل سقیفه ی بنی ساعده که آن ها من دون الله بودند.

ثانیاً: این واسطه های الهی من الله علمشان و قدرتشان الهی و وهبی است و همه چیز می دانند و هرکس به ایشان چنگ بزند به حبل الله چنگ زده است و به عروة الوثقی چنگ زده است و هرکس ایشان را رها کند و به دنبال من دون الله برود در خانه ای سست قرار گرفته است که مانند بیت عنکبوت است.

وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ- وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ يعني آل محمد

فقط آل محمد یعنی چهارده معصومند که کلیددار، خزانه ی وحی، مفسر، مبین و تأویل کننده ی قرآن هستند و لا غیر.

قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ رَحِمَهُ اللَّهُ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ عَنِ الْفُضَيْلِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ قَالَ نَحْنُ هُمْ صدق لأن منتهى العلم جميعه (یرجع) إليهم لأنهم الراسخون في العلم و إليهم الأمر فيه و الحكم. [و ذکر علی بن ابراهیم رحمة الله مثله.]

و قوله تعالى فَالَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ مِنْ هؤُلاءِ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ ....⁽¹⁾

از امام باقر(علیه السلام) سؤال کردم آیا قرآن هم تکلم می کند؟ امام تبسم کردند و فرمودند: خداوند به ضعیفان شیعیان ما رحم کند. چون آن ها اهل تسلیم هستند. سپس فرمودند: نماز سخن می گوید و آن صورتی است و اخلاقی است که هم امر می کند و هم نهی می نماید. در این موقع رنگم پرید و عرض کردم: این چیزی است که من نمی توانم آن را در بین مردم به زبان آورم. پس امام فرمودند: آیا مردمی که بین آنان می خواهی صحبت کنی شیعیان ما نیستند؟ اگر شیعه باشند می پذیرند و هرکس حق نماز را نشناسد پس حق ما را انکار کرده است. سپس حضرت تبسم کردند و فرمودند: ای سعد آیا کلام خدا را به تو بشنوانانم؟ عرض کردم: بفرمایید ای مولا درود خدا برشما باد. سپس امام فرمودند: پس نهی کلام است و فحشا منکر مردمان هستند که مرتکب آن می شوند و ما ذکر خدا هستیم و ماییم آن بزرگتران.

310. «ذکر الله»، ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) و در حال حاضر

اشاره

بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هستند و این‌ها را خداوند اکبر قرار داده است

سوره عنکبوت آیه 45

اتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاةَ ۖ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ ۗ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ

بخوان آنچه را که به تو وحی شده است از کتاب و به پای دار نماز را. به درستی که نماز بازمی دارد انسان را از کاری که قبیح باشد و هر آینه یاد کردن (بندگان) خداوند را (یعنی نمازگزاردن) بزرگ تر است از سایر طاعات و عبادات.

در تفسیر شریف لاهیجی مجلد 3 صفحه 598 آمده است:

و از آنچه در کافی در کتاب فضل القرآن از حضرت امام محمد باقر(علیه السلام) روایت کرده است چنین مستفاد می شود که معنی آیه چنین است که: به درستی که نماز نهی می کند مؤمنان را از فحشا و منکر یعنی از متابعت ائمه‌ی ضلال و هر آینه ذکر خدای تعالی یعنی ائمه‌ی خدای تعالی بزرگترند از نماز در منع اتباع ائمه ضلال زیرا که نماز به زبان حال منع می کند و ائمه‌ی هدی نهی می کنند به زبان قال.

این آیه را از دو جهت می شود کورد رسیدگی قرار داد. یک جهت خاصیت طبیعی و ذاتی نماز و جهت دیگر خاصیت دقت در نماز و خواستن از خداوند که کنه و باطن نماز را در وجود ما با درک از نماز محقق کند.

خاصیت ذاتی و طبیعی نماز

نماز یک خاصیت طبیعی دارد که نمازگزار را که به قصد قربت به خداوند آن را آغاز می کنند و یعنی قصد ادامه می دهد و سپس پایان می بخشد. از زشتی ها و کارهای بد باز می دارد یکی از

خاصیت های طبیعی نماز این است که برپاداشتن نماز بازگوکردن ذکر خداوند است که الا بذکر الله تطمئن القلوب که نمازگزار را به آرامش قلبی می رساند و او را از نظر روانی به حالت سلامتی روح سوق می دهد که تمام مجرمان عالم آرامش و سلامتی روحی ندارد که اگر داشته باشند جرمی را مرتکب نمی شوند.

در توحید شیخ صدوق صفحه 166 حدیث 4 باب 23 و تفسیر صافی آمده است: جوانی از انصار با رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) نماز می خواند. اما متأسفانه مرتکب گناه هم می شد. به عرض رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) رسانیدند که این نمازگزار مرتکب گناه می شود. حضرت فرمودند: بالاخره نماز او را از ارتکاب گناه نجات خواهد داد. چندی نگذشت که جوان هدایت شده و توبه کرد و دیگر مرتکب معاصی نمی شد و او واقعاً به نماز روی آورد.

خاصیت باطنی که نماز انسان را به ائمه‌ی طاهرین راهنمایی می کند

در کافی مجلد 2 صفحه 598 حدیث1، تفسیر برهان مجلد صفحه، نورالثقلین مجلد صفحه و تفسیر صافی مجلد صفحه آمده است:

سعد خَفّاف (کفش‌دوز) گوید از امام باقر سؤال کردم آیا نماز با انسان سخن می گوید؟ امام تبسم کردند و فرمودند: خداوند به ضعیفان شیعیان ما رحم کند. چون آن ها اهل تسلیم هستند. سپس فرمودند: ای سعد، نماز سخن می گوید و او را صورتی است و دارای اخلاقی می باشد که هم (به انسان) امر می کند و هم نهی می نماید. در این موقع رنگم پرید و عرض کردم: این چیزی است که من نمی توانم آن را برای همه بگویم. حضرت فرمودند: آیا مردمی که تو می خواهی با آن ها صحبت کنی شیعیان ما نیستند؟ (اگر شیعه باشند می پذیرند) و هرکس حق نماز را نشناسد پس حق ما را انکار کرده است. سپس حضرت تبسم کردند و فرمودند: ای سعد! آیا کلام خدا را به تو بگویم؟ عرض کردم: بفرمایید، درود خدا برشما باد. سپس امام فرمودند: إن الصلوة تنهی عن الفحشا و المنکر و لذکر الله اکبر پس نهی کلام است و فحشا و منکر مردمان هستند (که مرتکب آن می شوند) و ما (اهل‌بیت) هم ذکر الله هستیم لذکر الله اکبر و ما از آن بزرگ‌تر هستیم.

مطالب نماز انسان را به اهل‌بیت(علیها السلام) راهنمایی می کند.

اگر کسی واقعاً در مضامین نماز که از زبانش می گذرد دقت کند به اهل‌بیت راهنمایی می شود مثلاً وقتی می گوید اهدنا الصراط المستقیم بیاندیشد که صراط مستقیم چیست؟ آیا شیعه و سنی بیان نکرده اند که بزرگترین و عالی ترین صراط مستقیم اهل‌بیت هستند و وقتی می خواهند صراط الذین انعمت علیهم راه کسانی که خداوند به آن ها نعمت (ولایت و امامت) داده است کسانی به جز شیعیان هستند.

و وقتی قرائت می کند غیر المغضوب علیهم مغضوبین چه کسانی هستند؟ آیا غیر از این است که مغضوبین افرادی هستند که نبوت رسول خدا را نپذیرفتند.

و وقتی تلاوت می کند ولا الضالین بیاندیشد ضالین چه کسانی هستند؟ ضالین مسلمانان هستند که پس از شهادت رسول خدا از دین برگشتند و از راه هدایت به ضلالت رسیدند. همه شیعیان و همه در نماز و در تشهد می گویند: اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له و اشهد ان محمداً عبده و رسوله اللهم صل علی محمد و آل محمد. دقت کنید فراز اول شهادت به توحید است اشهد ان لا اله الا الله و فراز دوم شهادت به نبوت اشهد ان محمد رسول الله و فراز سوم شهادت به امامت و ولایت اهل بیت اللهم صل علی محمد و آل محمد است. همه می گویند اللهم صل علی محمد و آل محمد و همه معتقدند اگر در نماز همین صلوات را نفرستند، نمازشان باطل است. آیا از خود سؤال نمی کنند چرا پس از صلوات بر رسول خدا بر آل او که امامان شیعه هستند درود فرستاده می شود؟ و در نماز صحبت از خلفا نیست؟ همین یک نکته برای هدایت و پذیرش امامت اهل‌بیت کافی است و همیشه باید .... پس از رسول خدا به اهل‌بیت راهنمایی شوند و این است معنی ان الصلوة تنهی عن الفحشاء و المنکر و لذکر الله اکبر به شرط آن که دقت کنیم.

311. امروزه علم قرآن را خداوند در سينه امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قرار داده است

اشاره

سوره عنكبوت آيه 49

«بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا العِلْمَ وَ ما يَجْحَدُ بِآياتِنا إِلاّ الظّالِمُونَ»

بلكه (اين كتاب يا قرآن) آيه‌ها و معجزاتى بسيار روشن و آشكار است در سينه كسانى كه دانش و علم به آن‌ها داده‌ايم و جز ظالمان و ستمگران كس ديگرى منكر آيات آن نمى‌شوند.

عن محمّد البرقى، عن على‌بن اسباط قال: سال رجل اباعبداللّه(علیه السلام)، عن قوله عزوجل «بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا العِلْمَ وَ ما يَجْحَدُ بِآياتِنا إِلاّ الظّالِمُونَ» قال نحن هم، فقال الرجل: جعلت فداك حتى يقوم القائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قال: كلنا قائم بامراللّه واحد بعد واحد حتى يجى صاحب السيف؛ فاذا جاء صاحب السيف جاء امر غير هذا.

محمّد برقى از على‌بن اسباط نقل مى‌كند كه مردى از امام صادق(علیه السلام) از تفسيركلام خدا «بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا العِلْمَ وَ ما يَجْحَدُ بِآياتِنا إِلاّ الظّالِمُونَ»پرسيد، حضرت در جواب فرمود: مقصود ماييم. مرد گفت: فدايت شوم تا قيام حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف)؟ فرمود: همه ما قائم به امرخدا يكى پس از ديگرى هستيم تا اينكه صاحب شمشير بيايد و در هنگامه آمدن صاحب شمشير، امر به گونه‌اى ديگر خواهد شد.

از حمران و عبداللّه‌بن عجلان از امام باقر(علیه السلام) آمده است كه در تفسير كلام خدا: «بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا العِلْمَ» فرمود: مقصود آیه فقط ما امامان هستيم.

علم قرآن در سينه چه كسانى است؟

به‌طور خلاصه مى‌گوييم قرآن داراى يك ظاهراست كه ما به آن تنزيل مى‌گوييم اما داراى باطنى بسيار عميق است كه ما به آن تأويل مى‌گوييم، ظاهر قرآن همين تنزيل است كه همه اگر بخواهند مى‌توانند بخوانند، اما قرآن نظير كتاب‌هاى بشرى نيست بلكه كتاب خداوند است و خداوند در كلامش تجلى نموده است. لذا ابعاد تأويل قرآن محدود نيست.

مثلاً؛

پس، ابعاد قرآن بسيار زياد است اما آيا هر كس اجازه دارد كه قرآن را تفسير كند؟ آيا هر كس علم تفسير و تأويل دارد؟ خير، قرآن مشخص مى‌كند كه چه كسانى مى‌توانند تأويل وتفسير نمايند. اين‌ها همه در باطن قرآن است و باطن قرآن داراى كليد است و كليدش در دست: «و من عنده علم الكتاب» است. خداوند كليدهايش را در دست كسانى قرار داده است كه علم كتاب مى‌دانند، و اين علم كتاب را خودش به آن‌ها عنايت فرموده است. علم قرآن در سينه كسانى است كه خود خداوند آن را در سينه‌هايشان قرار داده است. «بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا العِلْمَ» اين قرآن آياتش روشن و آشكار است (و بطونى دارد كه آن بطون) در سينه‌هاى كسانى است كه دانش و علم قرآن را خداوند در سينه‌هاى آن‌ها قرار داده است. هر كس هر سؤالى درباره قرآن دارد بايد به اين‌ها مراجعه كند كه خداوند مى‌فرمايند: «فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ»

شما (درباره قرآن) سؤال كنيد از اهل ذكر كه اهل قرآن هستند. شما درباره قرآن چيزى نمى‌دانيد شما درباره قرآن بايد به كسانى مراجعه كنيد كه خداوند آن‌ها را مرجع قرار داده است.

«وَجَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الخَيْراتِ وَ إِقامَ الصَّلاةِ وَ إِيتاءَ الزَّكاةِ وَ كانُوا لَنا عابِدِينَ».

بايد به امامانى مراجعه كنيد كه خداوند آن‌ها را قرار داده است، و آن‌ها به امر خداوند رهبرى و هدايت مى‌فرمايند، خداوند به آن‌ها آموخته است كارهاى نيك را با برپايى نماز و زكوة دادن آموخته است، به آن‌ها وحى كرده است كه بهترين بندگان و عبادت كنندگان خداوند باشيد.

پس، علم كتاب و تأويل و تفسير كتاب در «فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا العِلْمَ»مى‌باشد و ما بايد براى استفاده كامل از قرآن به آن‌ها مراجعه كنيم و امروزه در كل عالم ناسوت كسى بجز اعلى حضرت بقية اللّه الاعظم(علیه السلام) داراى اين منصب و مقام نيست و مراجعه به او يك اصل است.

312. اهل بيت(علیها السلام) و امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) سبيل‌اللّه هستند

سوره عنكبوت آيه 69

«وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللّهَ لَمَعَ المُحْسِنِينَ»

كسانى‌كه در راه ما مجاهدت كرده‌اند به راه‌هاى خويش هدايتشان مى‌كنيم كه خداوند با نيكوكاران است.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ الْأَهْوَازِيُّ قَالَ: أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ الْبَيْضَاوِيُّ قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ قَالَ: حَدَّثَنَا عَبَّادٌ قَالَ: حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ حَمَّادٍ، عَنْ زِيَادِ بْنِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا قَالَ: فِينَا نَزَلَتْ.

خبر را داد به ما ابوالحسين اهوازى، از ابوبكر بيضاوى و ايشان از محمّدبن قاسم و ايشان از عباد و ايشان از حسن‌بن حماد و ايشان از زيادبن منذر نقل مى‌كنند:

كه حضرت ابى‌جعفر محمّدبن على باقر(علیه السلام) در فرموده خداوند متعال: «وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللّهَ لَمَعَ المُحْسِنِينَ» فرمودند: كسانى‌كه جهاد مى‌كنند در راه ما هرآينه راه‌هايمان را نشان مى‌دهيم، فرمودند: درباره ما اهل‌بيت(علیها السلام) نازل شده است.

فُرَاتُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ: حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ الْأَحْمَسِيُّ قَالَ: حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الْحُسَيْنِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ: عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا- وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ قَالَ: نَزَلَتْ فِينَا أَهْلَ الْبَيْت‌فرات‌بن ابراهيم گفت: از جعفربن محمّدبن سعيد احمسى و باز ايشان نقل مى‌كنند از حسن‌بن حسين و ايشان از يحيى‌بن على و ايشان از ابان‌بن تغلب نقل مى‌كند:

عن ابى‌جعفر محمّدبن على(علیهما السلام) فى قوله تعالى: «وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللّهَ لَمَعَ المُحْسِنِينَ» قالت: نزلت فينا اهل البيت.

حضرت درباره اين آيه «وَالَّذينَ جاهَدوُا فينا...» فرمودند: اين آيه درباره ما اهل بيت نازل شده است.

عن ابى‌جعفر محمّدبن على(علیهما السلام) فى قوله: «وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللّهَ لَمَعَ المُحْسِنِينَ» قال: نزلت فينا اهل البيت.

ابى‌جعفر محمّدبن على(علیهما السلام) در بيان كلام خدا «وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللّهَ لَمَعَ المُحْسِنِينَ» فرمود: درباره ما اهل بيت(علیها السلام) نازل شده است.

و فى تفسير القمى فى قوله تعالى: «وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللّهَ لَمَعَ المُحْسِنِينَ» فى روايت ابى‌جارود عن ابى‌جعفر عليه‌السلام قال: هذه الايه لال محمّد(علیه السلام) و لاشياعهم.

در تفسير قمى در ذيل آيه (وَالَّذينَ جاهَدوُا فينا تا آخر آيه) گفته: درروايت ابى‌جارود از ابى‌جعفر(علیه السلام) آمده كه فرمود: اين آيه درباره آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) و شيعيان ايشان است.

پس امروز سبيل اللّه، امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است و هر كه در راه ايشان قرار بگيرد به خداوند وصل مى‌شود.

عن امير المؤمنين(علیه السلام) قال الا و انّي مخصوص في القرآن بأسماء احذروا ان تغلبوا عليها فتضلّوا في دينكم انا المُحسن يقول اللَّه عزّ و جلّ إِنَ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ.

امام باقر فرمودند که حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: آگاه باشید من در قرآن مخصوص اسماء و نام هایی هستم پرهیزکنید که بر آنان غلبه کنید تا در دینتان گمراه نگردید. منم محسن همان گونه که خداوند متعال می فرمایند پس معلوم می شود ائمه طاهرین(علیها السلام) هر کدام محسن هستند و جمعاً محسنین می باشند و در حال حاضرروی کره ی زمین محسن، حضرت بقیةالله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است و خداوند با اوست.

313. نصرت واقعی در ظهور قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

اشاره

است که مؤمنین در آن شاد و مسرور می شوند

سوره روم آیات 1 تا 5

الم (1) غُلِبَتِ الرُّومُ (2) في أَدْنَى الْأَرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ (3) في بِضْعِ سِنينَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ (4) بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ الْعَزيزُ الرَّحيمُ (5)

رومیان مغلوب شدند. در نزدیک ترین زمین نسبت به شما و آن ها از این مغلوب شدن به زودی غالب شدند. در چند سالی خواهد شد و همه ی امور عالم از قبل و بعد از این به دست خداوند است و پیروزی مؤمنان به نصرت و یاری خداوند به ایشان شادمان و خرسند خواهند شد.

شأن نزول آیه: تمام مفسرین اسلامی به اتفاق این نکته را قبول دارند که این آیات در مکه به رسول خدا نازل شده است و در زمان قبل از هجرت است و مؤمنان در اقلیت قرار داشتند. در این زمان جنگی بین ایران و روم درمی گیرد که ایرانیان پیروز می شوند. مشرکان مکه این پیروزی را برای خود به فال نیک تفسیر می کردند. آن ها می گفتند ایرانی ها مجوس هستند و به ثنویت معتقدند یعنی اهورامزدا و اهریمن که این دو قدرت بر جهان حکومت می کنند. اهورامزدا خالق خیر و اهریمن را خالق شر می دانستند. اما رومی ها مسیحی بودند. لذا مشرکان رومی ها را خداپرست و ایرانی ها را مشرک می دانستند. لذا پیروزی ایران بر روم را پیروزی شرک بر ایمان قلمداد می کردند و شاد بودند و می گفتند به زودی فراخواهد رسید که شرک در جزیرة العرب بر اسلام توفیق پیداخواهد کرد و این استدلال بی پایه روحیه ی مشرکان را بالا می برد و این امر بر مسلمانان گران تمام می شد. آیات فوق نازل می شود. سه چیز عمده در این آیات بیان شده است:

جالب اینجاست که قرآن حدود زمانی پیروزی رومیان را بر ایرانیان تعیین می کند و می فرماید فی بضع سنین در فرهنگ اعراب بضع سنین زیر ده سال است یعنی قرآن کریم حتی حدود پیروزی روم بر ایرانیان و حتی سالش را مشخص می کند. این پیش گویی قاطع قرآن بنا به نوشته ی مجمع البیان و تفسیر نورالثقلین و تفسیر ابوالفتوح رازی و فخررازی و تفسیر آلوسی از یک سو الهی بودن قرآن را اثبات می کند که قرآن به علم لایزال الهی متصل است و ایمان مسلمین را محکم می کرد و آن ها را دل گرم می نمود و از سوی دیگر ضربه ای بود به مشرکان. حتی عده ای از مشرکان به خدمت مسلمین رسیدند و با آن ها شرط بندی کردند. (در آن روز هنوز مسئله ی شرط بندی تحریم نشده بود.) و تاریخ به ما نشان می دهد که سال نهم پس از پیروزی ایرانی ها رومیان بر ایرانیان پیروز شدند و مقارن همان زمان مسلمانان با صلح حدیبیه و یا در جنگ بدر به پیروزی چشم گیری دست یافتند.

پیروزی بزرگ به دست حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

و فی سوره‌ی الروم یومئذ...بنصر الله عن ابابصیر عن جعفر صادق(علیه السلام) قال: عند قیام القائم یفرح المؤمنون بنصر الله.

ابابصیر می گوید حضرت صادق(علیه السلام) درباره ی این آیه فرمودند: مصداق واقعی این آیه در هنگام قیام حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که در آن هنگام مؤمنین به یاری خداوند مسرور و شاد می شوند.

فی مسند فاطمه قال: حدثنی ابوالمفضل محمدبن عبدالله قال: حدثنا محمدبن همام قال حدثنا: محمدبن جعفربن محمد مالک قال: حدثنا ... محمدبن سمیع عن محمدبن الولید عن ابی عبدالله عن یونس بن یعقوب عن اباعبدالله الصادق و فی قول الله عزوجل و یومئذ...بنصر الله قال: فی قبورهم بقیام القائم.

حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند: در قیام حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) حتی مرده ها در قبرهاشان شاد و مفرح می شوند.

قال: حدثنا الحسن بن محمدبن الجمهور القمی عن ابیه عن جعفربن بشیر الوشاء عن ابی مسکان عن ابابصیر عن ابی عبدالله قال سئلته عن تفسیر الم غلبت الروم قال: هم بنوامیه و انما انزلها الله عزوجل الم غلبت بنو امیه فی ادنی الارض و هم من بعد علیهم ستغلبون فی بضع سنین لله الامر من قبل و من بعد و یومئذ یفرح المؤمنون بنصر الله عند قیام القائم.

314. خداوند درباره‌ی ظهور امام عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) خلف وعده نمى‌كند

سوره روم آيه 6

وَعْدَ اللّهِ لا يُخْلِفُ اللّهُ وَ عْدَهُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النّاسِ لا يَعْلَمُونَ

اين وعده خداوند است، و خداوند بر خلاف وعده خويش (عمل) نمى‌كند و ليكن بيشترمردم نمى‌دانند.

بسند عن حذيفه‌بن اليمان، عن النبى(صلی الله علیه وآله وسلم) قال: ويل هذه الامة من ملوك جبابرة كيف يقتلون و يخيفون المطيعين الامن اطهروا طاعتهم، فالمؤمن التقى يصانعهم بلسانه يعرفهم بقلبه (فاذا) اراداللّه عزوجل ان يعيد الاسلام عزيزاً قصم كل جبارعنيد و هو القادر على ما يشاءِ ان يصلح امة بعد فسادها. ثم قال(صلی الله علیه وآله وسلم): يا حذيفة لولم يبق من الدنيا الا يوم واحد لطول اللّه ذلك اليوم حتى يملك رجل من اهل بيتى تجرى الملاحم على يديه و يظهر الاسلام. ثم قال(صلی الله علیه وآله وسلم): لايخلف اللّه وعده، و هو سريع الحساب.

حافظ دمشقى شافعى نقل مى‌كند: از حذيفه‌بن يمان و ايشان نقل مى‌كند از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) كه آن حضرت فرمودند: واى بر اين امت از پادشاهان و ظالمان و ستمگران و زورگويان، كه آن‌ها چگونه مى‌كشند و چگونه مى‌ترسانند كسانى‌كه از خداوند فرمان مى‌برند، مگر آن كس كه اظهار اطاعت آنان را كنند، در چنين وضعيتى مؤمن پرهيزگار، به زبان با ايشان مى‌سازد اما در دل از آن‌ها مى‌برد (و متنفر است).

پس، زمانى‌كه خداوند عزوجل اراده نمايد اسلام را دوباره عزيز و غالب مى‌گرداند، و هر جبار كينه ورزى را درهم مى‌شكند و او براى اينكه بخواهد امتى را پس از فاسد شدن اصلاح كند قادرو تواناست. آن‌گاه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: اى حذيفه، اگر از دنيا يك روز باقى نماند، همانا

خداوند آن روز را طولانى گرداند تا مردى را از اهل بيت(علیها السلام) من به حكومت برساند، و حوادث بزرگى به دست او جامه تحقق پوشند، و اسلام (به‌دست او) آشكار مى‌گردد؛ سپس حضرت فرمودند: «لا يُخلِفُ اللّهُ وَعدَهُ و هو سريع الحساب» خداوند خلاف وعده خودش (عمل) نمى‌كند و او سريع الحساب است.

در آیات قبل گفتیم که این آیات از دو جهت قابل تبیین است. یک جهت تنزیل آیات که مربوط است به فتح ایران به وسیله ی رومیان که به وقوع پیوست. اما جهت دیگرش یک پیروزی کلی الهی است و آن پیروزی همه ی ادیان و پیروزی اسلام و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و پیروزی ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) است و آن پیروزی عظیم به دست توانای مرد الهی که قدرت او از قدرت خداوند است، صورت می گیرد و آن پیروزی نهایی است و سرانجام خداوند وعده می دهد که این وعده حتمی است و خداوند خلف وعده نمی کند. وَعدَالله و لا يُخلِفُ اللّهُ وَعده و این پیروزی به دست توانای اعلی حضرت قدر قدرت قوی شوکت کیهان مکنت بلند همت حضرت بقیةالله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) صورت خواهد گرفت.

315. امامت ائمه‌ی طاهرين(علیها السلام) و بقيه‌اللّه الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فطرى است

سوره روم آيه 30

فَأَقِمْ وَ جْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَةَ اللّهِ الَّتِي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها لاتَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللّهِ ذ لِكَ الدِّينُ القَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النّاسِ لا يَعْلَمُونَ

توجه خودت را به سوى دين حنيف بگردان خداوند (انسان‌ها را به‌گونه‌اى خلق كرده است) كه فطرتاً مردم توجه‌شان به‌سوى اين دين است و خلقت خداوند تغييرپذير نيست و (اين) دين پايدار است اما بيشتر مردم نمى‌دانند.

محمّدبن يعقوب،عن على‌بن ابراهيم، عن ابيه، عن صالح‌بن السندى، عن جعفربن بشير، عن على‌بن ابى‌حمزة، عن ابى‌جعفر(علیه السلام)، فى قوله «فَأَقِمْ وَ جْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً» قال: هى الولاية.

محمّدبن يعقوب كلينى (در كافى) از ابابصير و ايشان از حضرت صادق(علیه السلام) در تفسير اين آيه «فَأَقِمْ وَ جْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً» «توجه خودت را به‌سوى دين حنيف بگردان»، نقل مى‌كند كه حضرت فرمودند: منظور ولايت اهل بيت(علیها السلام) است.

و ابن بابوية قال: حدثنا محمّدبن الحسن‌بن احمدبن الوليد، قال: حدثنا محمّدبن الحسن الصفار، عن على‌بن حسان الوسطى، عن الحسين‌بن يونس، عن عبدالرحمن‌بن كثير مولى ابى‌جعفر،عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام) فى قول اللّه عزوجل «فِطْرَةَ اللّهِ الَّتِي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها» قال توحيد و محمّد رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) و على اميرالمؤمنين(علیه السلام).

ابن بابويه قمى روايت مى‌كند از محمّدبن الحسن‌بن احمدبن وليد و ايشان حديث مى‌نمايند از محمّدبن الحسن الصفار و... از حضرت امام صادق(علیه السلام) درباره اين فرمودهخداوند «خداوند فطرت انسان‌ها را به‌گونه‌اى خلق كرده است كه توجه‌شان به آن باشد؛ حضرت

فرمودند: (آن چيزى كه بايد توجه مردم به‌سوى آن باشد» عبارت است از توحيد (اشهد ان لا اله الا اللّه) و محمّد رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) و على اميرالمؤمنين(علیه السلام) (اشهد ان على ولى اللّه).

على‌بن ابراهيم قال: اخبرنا الحسين‌بن محمّد،عن المعلى‌بن محمّد، عن محمّدبن جمهور، عن جعفربن بشير، عن على‌بن ابى‌حمزة، عن ابى‌بصير، عن ابى‌جعفر(علیه السلام) فى قوله «فَأَقِمْ وَ جْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً» قال هى الولاية.

على‌بن ابراهيم قمى نقل مى‌كند... از ابابصير و ايشان از امام محمّد باقر(علیه السلام) درباره اين فرموده خداوند نقل مى‌كند: «فَأَقِمْ وَ جْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً» كه حضرت فرمودند: آن ولايت (اهل بيت(علیها السلام) است)

قال: حدثنا الحسين‌بن على زكريا قال: حدثنا الهيثم‌بن عبداللّه الرمانى قال حدثنا على‌بن موسى الرضا عن ابيه عن جده محمّدبن على(علیه السلام) فى قوله «فِطْرَةَ اللّهِ الَّتِي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها» قال: هى لا اله الا اللّه، محمّد رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم)، على اميرالمؤمنين ولى اللّه ابى‌هيهنا التوحيد.

حسين‌بن على زكريا نقل مى‌كند، از هيثم‌بن عبداللّه الرمانى و ايشان نقل مى‌كند از على‌بن موسى الرضا(علیه السلام) و ايشان روايت مى‌كند از پدرشان (موسى‌بن جعفر) و ايشان روايت مى‌فرمايند از حضرت جعفربن محمّد الصادق و ايشان نقل مى‌كند از امام محمّد باقر(علیه السلام) و ايشان روايت مى‌فرمايند از على‌بن الحسين زين‌العابدين(علیه السلام) درباره اين فرموده خداوند «فِطْرَةَ اللّهِ الَّتِي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها» حضرت فرمودند: ان لا اله الا اللّه و محمّد رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) و اميرالمؤمنين(علیه السلام) ولى اللّه است که این همان توحید و یکتاپرستی است.

محمّدبن العباس قال: حدثنا احمدبن الحسن المالكى، عن محمّدبن عيسى، عن الحسين‌بن سعيد، عن جعفربن بشير، عن على‌بن ابى‌حمزة، عن ابى‌بصير، عن ابى‌جعفر(علیه السلام) قال: سئلته عن قول اللّه عزوجل «فِطْرَةَ اللّهِ الَّتِي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها» قال هى الولاية.

محمّدبن العباس نقل مى‌كند از على‌بن ابى‌حمزه و او نقل مى‌كند از ابى‌بصير و او نقل مى‌كند از حضرت امام محمّد باقر(علیه السلام) كه از آن حضرت سؤال كردم درباره اين آيه كه خداوند مى‌فرمايند: «فِطْرَةَ اللّهِ الَّتِي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها»حضرت فرمودند: منظور خداوند ولايت است.

محمّدبن الحسن الصفار باسناده، عن عبد الرحمن‌بن كثير، عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام) فى قوله عزوجل: «فَأَقِمْ وَ جْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَةَ اللّهِ الَّتِي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها» قال على التوحيد و ان محمّداً رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) و ان علياً اميرالمؤمنين(علیه السلام).

محمّدبن حسن الصفار روايت مى‌كند با اسناد خودش از عبدالرحمن‌بن كثير و او نقل مى‌كند از حضرت امام جعفر صادق(علیه السلام) در مورد اين فرموده خداوند «فَأَقِمْ وَ جْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً» حضرت فرمودند: منظور توحيد است و محمّد رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) است و على اميرالمؤمنين(علیه السلام) است.

ابن‌شهرآشوب عن الرضا، عن ابيه، عن جده(علیها السلام) فى قوله تعالى «فَأَقِمْ وَ جْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَةَ اللّهِ الَّتِي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها» قال هو التوحيد و محمّد رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) و على اميرالمؤمنين(علیه السلام) الى هيهنا التوحيد.

ابن‌شهرآشوب روايت مى‌كند از حضرت على‌بن موسى الرضا(علیه السلام) و ايشان نقل مى‌كند از جدش حضرت صادق(علیه السلام) در مورد اين فرموده خداوند «فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها» حضرت فرمودند: منظور از آن توحيد است و محمّد رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) و على اميرالمؤمنين(علیه السلام) است.

به هر حال احاديث در اين زمينه زياد است كه منظور آيه توحيد است (لااله الا اللّه) و نبوت مى‌باشد (محمّد رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم)) و امامت است (على ولى اللّه(علیه السلام)) و رهبريت يازده ستاره درخشان پس از اميرالمؤمنين(علیه السلام) است (هى الولاية) و هم اكنون آخرين بازمانده از آن يازده ستاره حضرت بقية اللّه اعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است كههمچون خورشيد در آسمان دين مى‌درخشد، دوست‌داشتن ايشان فطرى است، نزديك‌شدن به ايشان فطرى است، پذيرفتن امامت ايشان فطرى است.

از مجموعه احادیثی که سید بحرینی در تفسیر برهان جمع آوری کرده و تعداد آن ها 28 حدیث است، می توانیم چنین نتیجه بگیریم:

316. امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نعمت باطنى خداوند است

سوره لقمان آيه 20

«أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّمواتِ وَ ما فِي الأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا كِتابٍ مُنِيرٍ»

آیا شما مردم مشاهده نمی کنید که خداوند مسخر شما کرد تمام موجوداتی که در آسمان و زمین است و مسخر شما کرد تمام نعمت های ظاهر و باطن خود را. بعضی از مردم بی خبر و ناآگاه از کتاب روشن خداوند از روی جهل و گمراهی در دین خدا مجادله می کنند و نمی دانند کتاب خدا را و هدایت را هم نمی فهمند.

نعمت ها و فیوضات خدا را می توان به دو دسته تقسیم کرد. یک دسته نعمت های ظاهری و یک دسته فیوضات و نعمت های باطنی.

فیوضات ظاهری که به ما می رسد قابل رؤیت است اما فیوضات باطنی قابل رؤیت نیست. فیوضات خدا حد ندارد یعنی قابل شمارش نیست. چنان که در قرآن کریم آمده است: و ان تعدوا نعمت‌الله لا تحصوها ابراهیم آیه 34 اگر بخواهید نعمت های خدا را بشمارید قدرت شمارش ندارید.

روایاتی که در تفسیر برهان در این زمینه آمده است به این نعمت های ظاهری و باطنی اشاره شده است.

ابن‌شهرآشوب عن محمّدبن مسلم، عن الكاظم(علیه السلام)، انه قال: الظاهرة الامام الظاهر، و الباطنة الامام الغائب.ابن شهرآشوب از محمّدبن مسلم از حضرت امام كاظم(علیه السلام) روايت كرده كه آن حضرت فرمودند: نعمت ظاهرى امام ظاهر است و نعمت باطنى امام غايب است. (و امام غايب حضرت حجه‌بن الحسن العسكرى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.)

الطبرسى، قال الباقر(علیه السلام) النعمة الظاهرة النبى(صلی الله علیه وآله وسلم) و ما جاء به النبى من معرفة اللّه عزوجل و توحيده و اما النعمة الباطنة ولايتنا اهل البيت و عقد مودتنا.

طبرسى نقل مى‌كند از حضرت باقر(علیه السلام) كه آن حضرت فرمودند: نعمت ظاهره رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است و آنچه از معارف الهى توسط ايشان آمده است، و نعمت باطنى ولايت اهل بيت(علیها السلام) است و پيوند با ولايت و رهبريت و دوستى با اهل‌بيت(علیها السلام) مى‌باشد). (الباطنه ولايتنا اهل البيت و عقد مودتنا)

حدثنا احمدبن زيادبن جعفر الهمدانى رضا قال: حدثنا على‌بن ابراهيم‌بن هاشم، عن ابيه، عن حمادبن زياد الازدى قال سألت سيدى موسى‌بن جعفر(علیه السلام)، عن قول اللّه عزوجل «وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً» فقال(علیه السلام): النعمة الظاهرة الامام الظاهر و الباطنة الامام الغائب فقلت له ويكون عشر منا يسهل اللّه له كل عسير ويذلل له كل صعب و يظهر له كنوز الارض و يقرب له كل بعيد و يفنى به كل جبار عنيد و يهلك على يديه كل شيطان مريد ذلك ابن سيدة الاماء الذى تخفى على الناس ولادته و لا يحل لهم تسميه حتى يظهر اللّه فيملاء الارض قسطا و عدلا كما ملئت جوراً و ظلماً قال مصنف هذا الكتاب لم اسمع هذا الحديث الا من احمدبن زيادw بهمدان عند منصرفى من حج بيت‌اللّه الحرام و كان رحلا ثقة دنيا فاضلا رحمة اللّه و رضوانه عليه.

حمادبن زياد ازدى مى‌گويد: از آقاى خود موسى‌بن جعفر(علیه

السلام) از تفسير قول خداى عزوجل فرمود: آورد بر شما نعمت‌هاى خود را آشكار و نهان پرسيدم. حضرت فرمودند: نعمت آشكار و ظاهر امام آشكار و ظاهر است و نعمت نهان امام غائب است، عرض كردم در ميان امامان كسى است كه غائب شود؟ فرمود: آرى شخص وى از ديده نهان گردد ولى ياد وى از دل مؤمنان پنهان نباشد و از دوازدهمين ما باشد. خدا هر كار سختى را براى او هموار كند و هر رمنده‌اى را در برابر او رام كند و گنج‌هاى زمين را براى او آشكار سازد و هر دورى را به وى نزديك كند و هر جبار و سركشى را به وى فنا كند و هر شيطان متمردى به‌دست وى نابود گردد. او است فرزند بهترين كنيزان آن كه تولدش بر مردم نهان باشد بردن نامش براى ايشان روا نباشد تا خدا آشكارش كند و زمين را پر از عدل وداد

كند چنانچه پر از جور و ستم شده باشد، مصنف اين كتاب گويد: من اين حديث را شنيدم جز از احمدبن زياد در شهر همدان موقع برگشتم از حج بيت‌اللّه الحرام شنيدم و او مردى ثقه و ديندار و فاضلى بود رحمة اللّه و رضوانه عليه.

امام باقر(علیه السلام) فرمودند: اما النعمة الظاهره النبی و ما جاء به من معرفة الله عزوجل و توحیده

مظهر نعمت ظاهری وجود اقدس پیامبر است و آنچه به مردم نسبت به توحید از جانب خدا آورده است.

این حدیث حدیث مفصلی است که رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) از مردم می خواهد که نعمت های خدا را بشمارند. هرکس چیزی می گوید. آن گاه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به امیرالمؤمنین(علیه السلام) می فرمایند: علی جان تو هم نعمت های خدا را بشمار. حضرت می فرمایند: یا رسول‌الله، من چه بگویم که شما ندانید؟ سپس رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) امر فرمودند که حضرت علی(علیه السلام) نعمت ها را بشمارد. حضرت فرمودند: نعمت اول، قال: ان خلقنی جل ثناءه و لم اکن شیئاً مذکورا و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: درست گفتی علی جان نعمت دوم را بگو. حضرت فرمودند: نعمت دوم، قال: أنَّ احسن بی إذا خلقنی فجعلنی حیّاً لا مواتا (لا مَیتتاً) خداوند مرا نیکو آفرید و مرا زنده قرار داد. نعمت سوم: . ثالث قال: إنَّ انشأنی فله الحمد فی احسن صورة و اعدل ترکیب خداوند مرا با زیباترین شکل و صورت ایجاد کرد و در ترکیبی بسیار معتدل قرار داد. نعمت چهارم: قال إنَّ جعلنی متفکراًَ راغباً لا بَلهةًساهیاً مرا دارای اندیشه و فکر فراگیرنده قرار داد و کودن و ابله و فراموش کار قرار نداد. و الخامسه: قال: ان جعلنی شواعر ادراک ما ابتقیت و اجعل لی سراجاً منیراً یعنی او برای من درک و شعور قرار داد و

در من نیروهایی قرار داد که آنچه را که بخواهم به وسیله ی آن درک کنم و در وجود من چراغ فروزان (عقل) را قرار داد. و سادس قال: ان هدانی لدینه و لم یضلنی او مرا به دینش هدایت کرد و مرا از راه خودش گمراه نکرد و هدایت کرد. هفتم: قال: ان جعلنی مردّاً فی حیاة لا انقطاع لها او مرا قرار داد در زنده بودن جاودان که برای حیات من انقطاعی وجود ندارد. هشتم: قال ان جعلنی ملکا مالکا لا مملوکا او قرار داد مرا مالک خودم و مرا آزاد قرار داد و مرا بنده نیافرید. نهم: قال: ان سخر لی سمائه و ارضه و ما فیهما و ما بینهما من خلقه همانا خداوند مسخر من کرد آسمانش را و زمینش را و هرچه مابین آن ها و هرچه درون آن ها است از آنچه خلق کرد. دهم: قال: ان جعلنی سبحانه ذکرا ان قواماً حلائلنا خداوند مرا مرد آفرید تا قوام و تکیه گاه باشم بر آنچه که بر من حلال قرار داده است.

317. امامان معصوم(علیها السلام) و در حال حاضر حضرت مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) عروه‌الوثقى هستند

اشاره

سوره لقمان آيه 22

وَ مَنْ يُسْلِمْ وَ جْهَهُ إِلى اللّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالعُرْوَةِ الوُثْقى»

هر كه توجه خويش را بى‌شائبه سوى خدا كند و نيكوكار باشد به دستاويز محكمى چنگ زده است.

قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) الائمة من ولد الحسين(علیها السلام) من اطاعهم فقد اطاع اللّه و من عصاهم فقد عصى‌اللّه هم العروه‌الوثقى و هم الوسيلة الى اللّه.

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود: هر كس امامان از فرزندان حسين(علیها السلام) را اطاعت كند به تحقيق اطاعت خدا را نموده و هر كس از دستورات ايشان تخلف نمايد بدون ترديد معصيت خدا كرده زيرا كه ايشان عروة الوثقى و وسيله به‌سوى پروردگار مى‌باشند.

عن الرضا(علیه السلام) عن آبائه(علیها السلام) قال: قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) سيكون بعدى فتنه مظلمه الناجى منها من تمسك بالعروة الوثقى فقيل: يا رسول‌اللّه، و ما العروة الوثقى؟ قال: ولاية سيد الوصيين قيل: يا رسول‌اللّه، و من سيد الوصيين؟ قال: اميرالمؤمنين(علیه السلام) قيل يا رسول‌اللّه، و من اميرالمؤمنين؟ قال: مولى المسلمين و امامهم بعدى، قيل: يا رسول‌اللّه، و من مولى المسلمين و امامهم بعدك؟ قال: اخى على‌بن ابى‌طالب(علیه السلام).از امام(علیه السلام) از پدرانش(علیها السلام) فرمود كه رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: بعد از من فتنه‌اى گمراه كننده به وجود مى‌آيد كه رستگار كسى‌است كه در آن هنگام به عروة الوثقى تمسك جويد. عرض كردند: يا رسول‌اللّه، عروة الوثقى چيست؟ فرمود: ولايت سيدالوصيين.

عرض كردند: سيدالوصيين كيست؟ فرمود: اميرالمؤمنين. عرض كردند: يا رسول‌اللّه، اميرالمؤمنين كيست؟ فرمود: مولاى مسلمانان و امامشان بعد از من، گفتند: مولاى مسلمين و امام بعد از شما كيست؟ فرمود: برادرم على‌بن ابى‌طالب.

به این حدیث دقت کنید که رسول خدا فرمودند: یا عمار ان سلک الناس کلهک وادیاً و سلک علی وادیاً، فاسلک وادی علی بن ابی طالب و خلّ عن الناس. (دع الناس).

محمّدبن العباس، قال: حدثنا احمدبن محمّدبن سعيد، عن ابيه، عن حصين‌بن محارق، عن ابى‌الحسن موسى‌بن جعفر، عن ابيه، عن آبائه(علیها السلام) «اسْتَمْسَكَ بِالعُرْوَةِ الوُثْقى» قال: مودتنا اهل البيت.

محمّدبن عباس روايت مى‌كند از احمدبن محمّدبن سعيد و از پدرش و از حصين‌بن محارق و ايشان از ابى‌الحسن موسى‌بن جعفر(علیه السلام) و ايشان از پدرش امام صادق(علیه السلام) و ايشان از پدرانشان(علیها السلام) درباره اين فرموده خداوند «فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالعُرْوَةِ الوُثْقى» اين دستاويز محكم مودة و دوستى ما اهل‌بيت(علیها السلام) است.

عنه، قال: حدثنا احمدبن محمّد، عن ابيه،عن حصين‌بن محارق، عن هارون‌بن سعيد، عن زيدبن على(علیه السلام)، قال العروة الوثقى المودة آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم).

هارون‌بن سعيد نقل مى‌كند از زيدبن على‌بن الحسين(علیه السلام) كه عروه‌الوثقى و دستگيره محكم الهى مودة و دوستى آل محمّد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

پس، عروة الوثقى و دستگيرى محكم خداوند مولی الموحدین امیرالمؤمنین سیدالوصیین مولی المسلمین علی بن ابی طالب(علیه السلام) و بقیه ی ائمه طاهرين(علیها السلام) و در حال حاضر حضرت بقیة الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فی الارضین روحی و ارواح العالمین له الفدا است.

عروة الوثقی

کلمه ی عروة الوثقی دو بار در قرآن کریم آمده است. یکی در سوره بقره آیه 256 (آیة الکرسی) که می فرماید:

لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فقد استَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى لاَ انْفِصامَ لَها وَ اللَّهُ سَميعٌ عَليمٌ

و دیگر در سوره لقمان آیه 22. کلمه ی عروة یعنی ریسمان و کلمه وثقی یعنی محکم. پس عروة الوثقی می شود: دستگیره ی بسیار محکم که این دستگیره از طرف خدا قرار داده شده است و آن قرآن کریم و نبی مکرم اسلام و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) و در حال حاضر حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هستند که چنگ زدن به دامن ایشان چنگ به عروة الوثقی است که بسیار محکم است.

318. ائمه‌ی طاهرين(علیها السلام) و در حال حاضر امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) كلمات اللّه هستند

سوره لقمان آيه 27

«وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ البَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللّهِ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ»

اگر همه درختان موجود در زمين قلم شوند و درياها به كمك هفت درياى ديگر مركب گردند، (و به‌وسيله آن قلم‌ها و اين جوهرها بخواهند) كلمات خداوند را بنويسند، كلمات خداوتد تمام نشود و خداوند عزيز و حكيم و فرزانه است.

سال يحيى‌بن اكثم ابا الحسن العالم العسكرى(علیه السلام) عن قوله تعالى: «سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللّهِ» ما هى؟ فقال هى: عين الكبريت و عين اليمن و عين البرهوت و عين الطبريه وجمة ما سيدان و جمة افريقية و عين باهوران و نحن الكلمات التى لاتدرك فضائلنا ولا تستقصى.

يحيى‌بن اكثم از امام حسن عسكرى(علیه السلام) از كلام خدا «سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللّهِ» سؤال كرد كه منظور چيست؟ حضرت فرمودند: چشمه‌هايى به‌نام كبريت، يمن، برهوت، طبريه، جمه ما سيدان، جمه افريقا و باهوران مى‌باشند؛ و ماييم آن كلماتى كه فضايلمان را درك نمى‌كنى و از چشمه‌هاى فضلمان نمى‌توانى بنوشى كلمات‌اللّه تفسير و تأويلش وجه‌هاى مختلفى دارد يك وجهش قرآن كريم اما وجه‌هاى ديگرش ائمهطاهرين(علیها السلام) و در حال حاضر امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

«و تكونت نطفته منها فاذا استقرت النطفه فى الرحم فميضى لها اربعة اشهر يسمع الصوت و كتب على عقيده «وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلاً لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِيعُ العَلِيمُ»» فاذا ولد قائم بامراللّه و دفع له عمود من نور ينظر منه الخلايق و اعمالهم و سرائرهم و العمود نصبت بين عينه حيث تولى و نظرو قالوا: قال ابومحمّد الحسن العسكرى قصة هبة عمته نرجس له نجوما تقدم.

يعنى، بعد از قرار گرفتن نطفه امام در رحم مادر و گذشتن چهار ماه صداى طفل شنيده مى‌شود و نوشته مى‌شود بر بازوى او «وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلاً لامُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِيعُ العَلِيمُ» زمانى‌كه امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به دنيا آمد، به امر خداوند مى‌ايستد، عمودى از نور بين دو چشم او نصب مى‌شود. به‌وسيله آن نور خلايق و اعمال و اسرار و پنهانشان را و هر چيز را كه بخواهد و نظر كند مى‌بيند، و گفتند كه ابامحمّد حسن‌بن على العسكرى(علیه السلام) گفت: قصه بخشيدن عمه آن حضرت نرجس را به او از قبيل نصب عمود نور است.

توجه مى‌فرماييد در اين حديث از امام به «كلمه رب» تعبير شده است.

در سوره لقمان آیه 27 خداوند می فرمایند: ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّه

در سوره بقره آیه 37 خداوند می فرمایند: فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحيمُ

در سوره بقره آیه 124 خداوند می فرمایند: وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمين

در سوره انعام آیه 115 خداوند می فرمایند: وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلاً لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّميعُ الْعَليمُ

در سوره توبه آیه 40 خداوند می فرمایند: وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا وَ اللَّهُ عَزيزٌ حَكيم

کلمات یا کلمة رب یا کلمات الله دو ثقل بسیار مهم هستند یکی قرآن است و دیگری که همیشه با قرآن است و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند:

إنی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی اهل‌بیتی... فانهما لن یفترقا حتی یردا علی الحوض.

این دو فضایلشان و فیوضاتشان و رحمتشان بر بشر تمام شدنی نیست. امروز بر روی کره ی زمین حضرت ولی عصر به وسیله ی فیوضاتی که از حضرت حق می گیرد و به بشر می رساند فیضش همیشگی است و تمام شدنی نیست و قرآن نیز با نورانیتش به بشر فیض می رساند و همیشه بشریت در برابر اینها مسئولیت دارد و همیشه در حال امتحان هستند همان‌طور که حضرت ابراهیم امتحان شد.

319. امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به اذن الله از غیبت خبر می دهد

سوره لقمان آیه 34

إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَ ما تَدْري نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً وَ ما تَدْري نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَليمٌ خَبيرٌ

همانا خداوند می داند و عالم است که قیامت چه وقتی برپامی شود. اوست که باران را می باراند و اوست که آگاه است به آنچه که در رحم هاست. هیچ کس نمی داند که فردا چه چیزی به دست خواهد آمد و هیچ کس نمی داند که در کدام سرزمین خواهد مرد، اما خداوند آگاه و عالم است (به همه چیز)

در قرآن کریم ملائکه به خداوند می گویند:

قالوا سبحانک لا علم لنا الا ما علمتنا انک انت العلیم الحکیم⁽¹⁾

فرشتگان گفتند پروردگارا تو منزه ای از هر عیب و نقص و کاستی و ... و ما هیچ علمی نداریم مگر آنچه تو به ما آموختی و تو هستی دانا و حکیم.

انسان ها نیز در مقابل ذات اقدس الهی چنین هستند. هیچ چیزی بالاستقلال از خودشان ندارند. هر چه که دارند از آن خداوند است. کلیه ی علوم نیز اصلش از آن خداوند است. علومی که انبیای الهی دارند باز خداوند به آن ها می آموزند. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) نیز هرچه دارند، خداوند به ایشان می دهد. مثلاً علم غیب را بالاستقلال فقط خداوند می داند اما خداوند به هرکه بخواهد بر اساس حکمتش افاضه می نماید. لذا ما معتقدیم کههمه ی انبیای الهی با افاضه ی خداوند غیب می دانستند و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) و در حال حاضر حضرت بقیةالله

الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نیز با لطف و بخشش و رحمت خداوند علم غیب می دانند. حتی امام زمان به اذن خداوند مرگ نایب چهارم خود، علی بن محمد سمری را پیش بینی کرده و به او می فرمایند که تو تا شش روز دیگر می میری و از دنیا می روی و کسی را برای خودت جانشین نکن. به همه ی شیعیان بگو که غیبت صغری تمام شده است و غیبت کبری فرارسیده است و دیگر هیچ کس بعد از تو نایب خاص نخواهد بود و به زودی کسانی می آیند که ادعای مشاهده یا به نیابت خاص مرا می نمایند. آن ها همه دروغگو هستند و علی بن محمد سمری نیز دست خط حضرت بقیةالله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را به شیعیان نشان می دهد و می گوید امام زمان پیش‌بینی کرده است که تا شش روز دیگر من از دنیا خواهم رفت و ... و ایشان شش روز بعد نیز از دنیا می رود. پس غیب فقط از آن خداوند است اما به هر کس که بخواهد می دهد و کتب ملاحمی که ما در مهدویت داریم همین مسئله را اثبات می کند که حضرات ائمه(علیها السلام) و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) علائم ظهور را بیان می فرمایند و آینده را که غیب است پیش‌بینی می کنند.

حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ الْحَسَنُ بْنُ أَحْمَدَ الْمُكَتِّبُ قَالَ: كُنْتُ بِمَدِينَةِ السَّلَامِ فِي السَّنَةِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا الشَّيْخُ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّمُرِيُّ قَدَّسَ اللَّهُ رُوحَهُ فَحَضَرْتُهُ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِأَيَّامٍ فَأَخْرَجَ إِلَى النَّاسِ تَوْقِيعاً نُسْخَتُهُ- بسم الله الرحمن الرحيم- يَا عَلِيَّ بْنَ مُحَمَّدٍ السَّمُرِيَّ أَعْظَمَ اللَّهُ أَجْرَ إِخْوَانِكَ فِيكَ فَإِنَّكَ مَيِّتٌ مَا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ سِتَّةِ أَيَّامٍ فَاجْمَعْ أَمْرَكَ وَ لَا تُوصِ إِلَى أَحَدٍ يَقُومُ مَقَامَكَ بَعْدَ وَفَاتِكَ فَقَدْ وَقَعَتِ الْغَيْبَةُ الثَّانِيَةُ فَلَا ظُهُورَ إِلَّا بَعْدَ إِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ذَلِكَ بَعْدَ طُولِ الْأَمَدِ وَ قَسْوَةِ الْقُلُوبِ وَ امْتِلَاءِ الْأَرْضِ جَوْراً وَ سَيَأْتِي شِيعَتِي مَنْ يَدَّعِي الْمُشَاهَدَةَ أَلَا فَمَنِ ادَّعَى الْمُشَاهَدَةَ قَبْلَ خُرُوجِ السُّفْيَانِيِّ وَ الصَّيْحَةِ فَهُوَ كَاذِبٌ مُفْتَرٍ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ- قَالَ فَنَسَخْنَا هَذَا التَّوْقِيعَ وَ خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ السَّادِسُ عُدْنَا إِلَيْهِ وَ هُوَ يَجُودُ بِنَفْسِهِ فَقِيلَ لَهُ مَنْ وَصِيُّكَ مِنْ بَعْدِكَ فَقَالَ لِلَّهِ أَمْرٌ هُوَ بَالِغُهُ وَ مَضَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَهَذَا آخِرُ كَلَامٍ سُمِعَ مِنْهُ.

ابو محمد حسن بن احمد مكتب گويد سالى كه شيخ على بن محمد سمرى (نایب چهارم حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)) وفات كرد من در بغداد بودم چند روز پيش از مرگش نزد او حاضر شدم؛ دست‌خطى براى مردم بيرون آمد كه اين نسخه آنست:بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اى على بن محمد سمرى خدا اجر برادرانت را در باره تو بزرگ گرداند، تو در فاصله شش روز ديگر خواهى مرد كارهاى خود را جمع‌آورى كن و به احدى

وصيت مكن كه بعد از مرگت به جايت بنشيند به تحقيق غيبت كامل واقع شد و ظهورى نيست مگر پس از اجازه خداى عز و جل و و اين پس از مدت دراز و سختى و تيرگى دل ها است و به زودى زمين پر از جور گردد كسانى نزد شيعيان من آيند كه كه مدعى مشاهده امام گردند. پس هر كه پيش از خروج سفيانى و صيحه ی آسمانى دعوى مشاهده كند دروغ زن و افتراءزننده است و لا حول و لا قوة الا باللَّه العلى العظيم، گويد اين توقيع را رو نويس كرديم و از نزد او بيرون شديم و روز ششم نزد او برگشتيم و داشت جان مي داد به او گفتند وصى تو پس از تو كيست؟ گفت براى خدا امريست كه او خود رساننده ی آن است و در گذشت رضى اللَّه عنه و اين آخر سخنى بود كه از او شنيده شد رحمة حق و رضوانش بر او باد.

وَ كَتَبَ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّيْمَرِيُّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَسْأَلُ كَفَناً فَوَرَدَ أَنَّهُ يَحْتَاجُ إِلَيْهِ سَنَةَ ثَمَانِينَ أَوْ إِحْدَى وَ ثَمَانِينَ فَمَاتَ رَحِمَهُ اللَّهُ فِي الْوَقْتِ الَّذِي حَدَّهُ وَ بُعِثَ إِلَيْهِ بِالْكَفَنِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِشَهْرٍ.

علی بن محمد سمری نوشته بود و کفنی خواسته بود و جواب رسیده بود که در سال هشتاد یا هشتاد و یک بدان محتاج است و در آن وقتی که معین کرده بود وفات کرد و چند ماه پیش از مرگش کفن برای او فرستاده شده بود.

الْمُفِيدُ وَ الْغَضَائِرِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الصَّفْوَانِيِّ قَالَ رَأَيْتُ الْقَاسِمَ بْنَ الْعَلَاءِ وَ قَدْ عُمِّرَ مِائَةَ سَنَةٍ وَ سَبْعَ عَشْرَةَ سَنَةً مِنْهَا ثَمَانِينَ سَنَةً صَحِيحُ الْعَيْنَيْنِ لَقِيَ مَوْلَانَا أَبَا الْحَسَنِ وَ أَبَا مُحَمَّدٍ الْعَسْكَرِيَّيْنِ(علیه

السلام) وَ حُجِبَ بَعْدَ الثَّمَانِينَ وَ رُدَّتْ عَلَيْهِ عَيْنَاهُ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِسَبْعَةِ أَيَّامٍ وَ ذَلِكَ أَنِّي كُنْتُ مُقِيماً عِنْدَهُ بِمَدِينَةِ الرَّانِ مِنْ أَرْضِ آذَرْبِيجَانَ وَ كَانَ لَا يَنْقَطِعُ تَوْقِيعَاتُ مَوْلَانَا صَاحِبِ الزَّمَانِ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) عَلَى يَدِ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ الْعَمْرِيِّ وَ بَعْدَهُ عَلَى يَدِ أَبِي الْقَاسِمِ الْحُسَيْنِ بْنِ رَوْحٍ قَدَّسَ اللَّهُ أَرْوَاحَهُمَا فَانْقَطَعَتْ عَنْهُ الْمُكَاتَبَةُ نَحْواً مِنْ شَهْرَيْنِ فَغُلِقَ رَحِمَهُ اللَّهُ لِذَلِكَ فَبَيْنَا نَحْنُ عِنْدَهُ نَأْكُلُ إِذْ دَخَلَ الْبَوَّابُ مُسْتَبْشِراً فَقَالَ لَهُ فَيْجُ الْعِرَاقِ لَا يُسَمَّى بِغَيْرِهِ فَاسْتَبْشَرَ الْقَاسِمُ وَ حَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْقِبْلَةِ فَسَجَدَ وَ دَخَلَ كَهْلٌ قَصِيرٌ يُرَى أَثَرُ الْفُيُوجِ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِ جُبَّةٌ مُضَرَّبَةٌ وَ فِي رِجْلِهِ نَعْلٌ مَحَامِلِيٌّ وَ عَلَى كَتِفِهِ مِخْلَاةٌ فَقَامَ الْقَاسِمُ فَعَانَقَهُ وَ وَضَعَ الْمِخْلَاةَ عَنْ عُنُقِهِ وَ دَعَا بِطَسْتٍ وَ مَاءٍ فَغَسَلَ يَدَهُ وَ أَجْلَسَهُ إِلَى جَانِبِهِ فَأَكَلْنَا وَ غَسَلْنَا أَيْدِيَنَا فَقَامَ الرَّجُلُ فَأَخْرَجَ كِتَاباً أَفْضَلَ مِنَ النِّصْفِ الْمُدَرَّجِ فَنَاوَلَهُ الْقَاسِمَ فَأَخَذَهُ وَ قَبَّلَهُ وَ دَفَعَهُ إِلَى كَاتِبٍ لَهُ يُقَالُ لَهُ ابْنُ أَبِي سَلَمَةَ فَأَخَذَهُ أَبُوعَبْدِ اللَّهِ فَفَضَّهُ وَ قَرَأَهُ حَتَّى أَحَسَّ الْقَاسِمُ بِنِكَايَةٍ فَقَالَ يَا بَا عَبْدِ اللَّهِ خَيْرٌ فَقَالَ خَيْرٌ فَقَالَ وَيْحَكَ خَرَجَ فِيَّ شَيْ‌ءٌ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مَا تَكْرَهُ فَلَا قَالَ الْقَاسِمُ فَمَا هُوَ قَالَ نُعِيَ الشَّيْخُ إِلَى نَفْسِهِ بَعْدَ وُرُودِ هَذَا الْكِتَابِ بِأَرْبَعِينَ يَوْماً وَ قَدْ حُمِلَ إِلَيْهِ سَبْعَةُ

أَثْوَابٍ فَقَالَ الْقَاسِمُ فِي سَلَامَةٍ مِنْ دِينِي فَقَالَ فِي سَلَامَةٍ مِنْ دِينِكَ فَضَحِكَ رَحِمَهُ اللَّهُ فَقَالَ مَا أُؤَمِّلُ بَعْدَ هَذَا الْعُمُرِ فَقَالَ الرَّجُلُ الْوَارِدُ فَأَخْرَجَ مِنْ مِخْلَاتِهِ ثَلَاثَةَ أُزُرٍ وَ حِبَرَةً يَمَانِيَّةً حَمْرَاءَ وَ عِمَامَةً وَ ثَوْبَيْنِ وَ مِنْدِيلًا فَأَخَذَهُ الْقَاسِمُ وَ كَانَ عِنْدَهُ قَمِيصٌ خَلَعَهُ عَلَيْهِ مَوْلَانَا الرِّضَا أَبُو الْحَسَنِ ع وَ كَانَ لَهُ صَدِيقٌ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّنِيزِيُّ- وَ كَانَ شَدِيدَ النَّصْبِ وَ كَانَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْقَاسِمِ نَضَّرَ اللَّهُ وَجْهَهُ مَوَدَّةٌ فِي أُمُورِ الدُّنْيَا شَدِيدَةٌ وَ كَانَ الْقَاسِمُ يَوَدُّهُ وَ قَدْ كَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَافَى إِلَى الدَّارِ لِإِصْلَاحٍ بَيْنَ أَبِي جَعْفَرِ بْنِ حُمْدُونٍ الْهَمْدَانِيِّ وَ بَيْنَ خَتَنِهِ ابْنِ الْقَاسِمِ فَقَالَ الْقَاسِمُ لِشَيْخَيْنِ مِنْ مَشَايِخِنَا الْمُقِيمَيْنِ مَعَهُ أَحَدُهُمَا يُقَالُ لَهُ أَبُو حَامِدٍ عِمْرَانُ بْنُ الْمُفَلَّسِ وَ الْآخَرُ أَبُو عَلِيِّ بْنُ جَحْدَرٍ أَنْ أَقْرِئَا هَذَا الْكِتَابَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مُحَمَّدٍ فَإِنِّي أُحِبُّ هِدَايَتَهُ وَ أَرْجُو أَنْ يَهْدِيَهُ اللَّهُ بِقِرَاءَةِ هَذَا الْكِتَابِ فَقَالا لَهُ اللَّهَ اللَّهَ اللَّهَ فَإِنَّ هَذَا الْكِتَابَ لَا يَحْتَمِلُ مَا فِيهِ خَلْقٌ مِنَ الشِّيعَةِ فَكَيْفَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ أَنِّي مُفْشٍ لِسِرٍّ لَا يَجُوزُ لِي إِعْلَانُهُ لَكِنْ مِنْ مَحَبَّتِي لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ شَهْوَتِي أَنْ يَهْدِيَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِهَذَا الْأَمْرِ هُوَ ذَا أُقْرِئُهُ الْكِتَابَ فَلَمَّا مَرَّ ذَلِكَ الْيَوْمُ وَ كَانَ يَوْمُ الْخَمِيسِ لِثَلَاثَ عَشْرَةَ خَلَتْ مِنْ رَجَبٍ دَخَلَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ سَلَّمَ عَلَيْهِ فَأَخْرَجَ الْقَاسِمُ الْكِتَابَ فَقَالَ لَهُ اقْرَأْ هَذَا الْكِتَابَ وَ انْظُرْ لِنَفْسِكَ فَقَرَأَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْكِتَابَ فَلَمَّا بَلَغَ إِلَى مَوْضِعِ النَّعْيِ رَمَى الْكِتَابَ عَنْ يَدِهِ وَ قَالَ لِلْقَاسِمِ يَا بَا مُحَمَّدٍ اتَّقِ اللَّهَ فَإِنَّكَ رَجُلٌ فَاضِلٌ فِي دِينِكَ مُتَمَكِّنٌ مِنْ عَقْلِكَ وَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ‌⁽¹⁾وَ قَالَ عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً فَضَحِكَ‌⁽²⁾الْقَاسِمُ وَ قَالَ لَهُ أَتِمَّ الْآيَةَ إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ وَ مَوْلَايَ هُوَ الْمُرْتَضَى مِنَ الرَّسُولِ وَ قَالَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكَ تَقُولُ هَذَا وَ لَكِنْ أَرِّخِ الْيَوْمَ فَإِنْ أَنَا عِشْتُ بَعْدَ هَذَا الْيَوْمِ الْمُوَرَّخِ فِي هَذَا الْكِتَابِ فَاعْلَمْ أَنِّي لَسْتُ عَلَى شَيْ‌ءٍ وَ إِنْ أَنَا مِتُّ فَانْظُرْ لِنَفْسِكَ فَوَرَّخَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْيَوْمَ وَ افْتَرَقُوا وَ حُمَّ الْقَاسِمُ يَوْمَ السَّابِعِ مِنْ وُرُودِ الْكِتَابِ وَ اشْتَدَّتْ بِهِ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ الْعِلَّةُ وَ اسْتَنَدَ فِي فِرَاشِهِ إِلَى الْحَائِطِ وَ كَانَ ابْنُهُ الْحَسَنُ بْنُ الْقَاسِمِ مُدْمِناً عَلَى شُرْبِ الْخَمْرِ وَ كَانَ مُتَزَوِّجاً إِلَى أَبِي جَعْفَرِ بْنِ حُمْدُونٍ الْهَمْدَانِيِّ وَ كَانَ جَالِساً وَ رِدَاؤُهُ مَسْتُورٌ عَلَى وَجْهِهِ فِي نَاحِيَةٍ مِنَ الدَّارِ وَ أَبُو حَامِدٍ فِي نَاحِيَتِهِ وَ أَبُو عَلِيِّ بْنُ جَحْدَرٍ وَ أَنَا وَ جَمَاعَةٌ مِنْ أَهْلِ الْبَلَدِ نَبْكِي إِذَا اتَّكَأَ الْقَاسِمُ عَلَى يَدَيْهِ إِلَى خَلْفٍ وَ جَعَلَ يَقُولُ يَا مُحَمَّدُ يَا عَلِيُّ يَا حَسَنُ يَا حُسَيْنُ يَا مَوَالِيَّ كُونُوا شُفَعَائِي إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ قَالَهَا الثَّانِيَةَ وَ قَالَهَا الثَّالِثَةَ فَلَمَّا بَلَغَ فِي الثَّالِثَةِ يَا مُوسَى يَا عَلِيُّ تَفَرْقَعَتْ أَجْفَانُ عَيْنَيْهِ كَمَا يُفَرْقِعُ الصِّبْيَانُ شَقَائِقَ النُّعْمَانِ وَ انْتَفَخَتْ حَدَقَتُهُ وَ جَعَلَ يَمْسَحُ بِكُمِّهِ عَيْنَيْهِ وَ خَرَجَ مِنْ عَيْنَيْهِ شَبِيهٌ بِمَاءِ اللَّحْمِ ثُمَّ مَدَّ طَرْفَهُ إِلَى ابْنِهِ فَقَالَ يَا حَسَنُ إِلَيَّ يَا بَا حَامِدٍ إِلَيَّ يَا بَا عَلِيٍّ فَاجْتَمَعْنَا حَوْلَهُ وَ نَظَرْنَا إِلَى الْحَدَقَتَيْنِ صَحِيحَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ أَبُو حَامِدٍ تَرَانِي وَ جَعَلَ يَدَهُ عَلَى كُلِّ وَاحِدٍ مِنَّا وَ شَاعَ الْخَبَرُ فِي النَّاسِ وَ الْعَامَّةِ وَ أَتَاهُ النَّاسُ مِنَ الْعَوَامِّ يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ وَ رَكِبَ الْقَاضِي إِلَيْهِ وَ هُوَ أَبُو السَّائِبِ عُتْبَةُ بْنُعُبَيْدِ اللَّهِ الْمَسْعُودِيُّ وَ هُوَ قَاضِي الْقُضَاةِ بِبَغْدَادَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ يَا بَا مُحَمَّدٍ مَا هَذَا الَّذِي بِيَدِي وَ أَرَاهُ خَاتَماً فَصُّهُ فَيْرُوزَجٌ فَقَرَّبَهُ مِنْهُ فَقَالَ عَلَيْهِ ثَلَاثَةُ أَسْطُرٍ فَتَنَاوَلَهُ الْقَاسِمُ رَحِمَهُ اللَّهُ فَلَمْ يُمْكِنْهُ قِرَاءَتُهُ وَ خَرَجَ النَّاسُ مُتَعَجِّبِينَ يَتَحَدَّثُونَ بِخَبَرِهِ وَ الْتَفَتَ

الْقَاسِمُ إِلَى ابْنِهِ الْحَسَنِ فَقَالَ لَهُ إِنَّ اللَّهَ مُنَزِّلُكَ مَنْزِلَةً وَ مُرَتِّبُكَ مَرْتَبَةً فَاقْبَلْهَا بِشُكْرٍ فَقَالَ لَهُ الْحَسَنُ يَا أَبَهْ قَدْ قَبِلْتُهَا قَالَ الْقَاسِمُ عَلَى مَا ذَا قَالَ عَلَى مَا تَأْمُرُنِي بِهِ يَا أَبَهْ قَالَ عَلَى أَنْ تَرْجِعَ عَمَّا أَنْتَ عَلَيْهِ مِنْ شُرْبِ الْخَمْرِ قَالَ الْحَسَنُ يَا أَبَهْ وَ حَقِّ مَنْ أَنْتَ فِي ذِكْرِهِ لَأَرْجِعَنَّ عَنْ شُرْبِ الْخَمْرِ وَ مَعَ الْخَمْرِ أَشْيَاءَ لَا تَعْرِفُهَا فَرَفَعَ الْقَاسِمُ يَدَهُ إِلَى السَّمَاءِ وَ قَالَ اللَّهُمَّ أَلْهِمِ الْحَسَنَ طَاعَتَكَ وَ جَنِّبْهِ مَعْصِيَتَكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ دَعَا بِدَرْجٍ فَكَتَبَ وَصِيَّتَهُ بِيَدِهِ رَحِمَهُ اللَّهُ وَ كَانَتِ الضِّيَاعُ الَّتِي فِي يَدِهِ لِمَوْلَانَا وَقْفٌ وَقَفَهُ وَ كَانَ فِيمَا أَوْصَى الْحَسَنَ أَنْ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنْ أُهِّلْتَ لِهَذَا الْأَمْرِ يَعْنِي الْوَكَالَةَ لِمَوْلَانَا فَيَكُونُ قُوتُكَ مِنْ نِصْفِ ضَيْعَتِي الْمَعْرُوفَةِ بِفرجيدة وَ سَائِرُهَا مِلْكٌ لِمَوْلَايَ وَ إِنْ لَمْ تُؤَهَّلْ لَهُ فَاطْلُبْ خَيْرَكَ مِنْ حَيْثُ يَتَقَبَّلُ اللَّهُ وَ قَبِلَ الْحَسَنُ وَصِيَّتَهُ عَلَى ذَلِكَ فَلَمَّا كَانَ فِي يَوْمِ الْأَرْبَعِينَ وَ قَدْ طَلَعَ الْفَجْرُ مَاتَ الْقَاسِمُ رَحِمَهُ اللَّهُ فَوَافَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْدُو فِي الْأَسْوَاقِ حَافِياً حَاسِراً وَ هُوَ يَصِيحُ وَا سَيِّدَاهْ فَاسْتَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ مِنْهُ وَ جَعَلَ النَّاسُ يَقُولُونَ مَا الَّذِي تَفْعَلُ بِذَلِكَ فَقَالَ اسْكُتُوا فَقَدْ رَأَيْتُ مَا لَمْ تَرَوْهُ وَ تَشَيَّعَ وَ رَجَعَ عَمَّا كَانَ عَلَيْهِ وَ وَقَفَ الْكَثِيرَ مِنْ ضِيَاعِه.

حَدَّثَنَا أَبُوالْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ الدَّلَّالُ الْقُمِّيُّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَوْماً لِأُسَلِّمَ عَلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ وَ بَيْنَ يَدَيْهِ سَاجَةٌ وَ نَقَّاشٌ يَنْقُشُ عَلَيْهَا وَ يَكْتُبُ آياً مِنَ الْقُرْآنِ وَ أَسْمَاءَ الْأَئِمَّةِ(علیه السلام) عَلَى حَوَاشِيهَا. فَقُلْتُ لَهُ يَا سَيِّدِي مَا هَذِهِ السَّاجَةُ فَقَالَ لِي هَذِهِ لِقَبْرِي تَكُونُ فِيهِ أُوضَعُ عَلَيْهَا أَوْ قَالَ أُسْنَدُ إِلَيْهَا وَ قَدْ عَرَفْتَ مِنْهُ وَ أَنَا فِي كُلِّ يَوْمٍ أَنْزِلُ فِيهِ فَأَقْرَأُ جُزْءاً مِنَ الْقُرْآنِ [فِيهِ] فَأَصْعَدُ وَ أَظُنُّهُ قَالَ فَأَخَذَ بِيَدِي وَ أَرَانِيهِ فَإِذَا كَانَ يَوْمَ كَذَا وَ كَذَا مِنْ شَهْرِ كَذَا وَ كَذَا مِنْ سَنَةِ كَذَا وَ كَذَا صِرْتُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ دُفِنْتُ فِيهِ وَ هَذِهِ السَّاجَةُ [مَعِي]

قَالَ أَبُو نَصْرٍ هِبَةُ اللَّهِ وَ قَدْ سَمِعْتُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ غَيْرِ [أَبِي] عَلِيٍّ وَ حَدَّثَتْنِي بِهِ أَيْضاً أُمُّ كُلْثُومٍ بِنْتُ أَبِي جَعْفَرٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمَا. وَ أَخْبَرَنِي جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْأَسْوَدِ الْقُمِّيُ أَنَّ أَبَا جَعْفَرٍ الْعَمْرِيَّ قُدِّسَ سِرُّهُ حَفَرَ لِنَفْسِهِ قَبْراً وَ سَوَّاهُ بِالسَّاجِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِلنَّاسِ أَسْبَابٌ [وَ] سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ قَدْ أُمِرْتُ أَنْ أَجْمَعَ أَمْرِي فَمَاتَ بَعْدَ ذَلِكَ بِشَهْرَيْنِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَ أَرْضَاه

320. در ظهور امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) كافران عذابى سخت خواهند داشت

سوره سجده آيه 21

«وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ العَذابِ الأَدْنى دُونَ العَذابِ الأَكْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ»

و به‌درستى كه ما از عذاب كوچك‌تر (يا نزديك‌تر) غير از عذاب بزرگ‌تر آنان را مى‌چشانيم تا شايد به‌سوى خداوند برگردند.

عذاب نزدیک در مجموع از آیات و روایات چنین استنباط می شود که عذاب ادنی عذاب قبر است و عذاب بزرگ در قیام قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) البته در روایات تعابیر دیگر هم شده است مثل این که عذاب ادنی قحطی و خشک سالی و غیره گفته شده است و باز در رجعت هم عذاب ادنی گفته شده است. آیه بیستم درباره ی افراد فاسق و قرارگرفتن آن ها در آتش جهنم است و سپس از دو عذاب دیگر برای آن ها صحبت می شود. عذاب کوچک و عذاب بزرگ و یا عذاب دور و باز در رجعت هم عذاب ادنی گفته شده است.

و روى عن جعفر الصادق ان لادنى القحط و الجدب و الاكبر خروج القائم المهدى بالسيف فى آخرالزمان.

از امام صادق(علیه السلام) روايت شده است كه (عذاب پست) يا عذاب كوچك‌تر، قحطى و خشك‌سالى و (عذاب الاكبر) يا عذاب بزرگ‌تر در قيام قائم مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است، كه ايشان با شمشير قيام خواهد كرد در آخرالزمان.

محمّدبن العباس، قال حدثنا على‌بن حاتم، عن حسن‌بن محمّد، عن عبدالواحدبن حفص‌بن عمربن سالم، عن محمّدبن حسين‌بن عجلان، عن مفضل‌بن عمر، قال سئلت اباعبداللّه(علیه السلام) عن قول اللّه عزوجل: «وَلَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ العَذابِ الأَدْنى دُونَ العَذابِ الأَكْبَرِ»قال الادنى عذاب السفر والاكبر المهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بالسيف.

محمّدبن عباس روايت مى‌كند از على‌بن حاتم... از حسين‌ابن عجلان و از مفضل‌بن عمر روايت مى‌كند كه از حضرت صادق(علیه السلام) در مورد اين فرموده خداوند «به‌درستى‌كه ما از عذاب كوچك‌تر (يا نزديك‌تر) غير از عذاب بزرگ‌تر آنان را مى‌چشانيم» سؤال كرديم حضرت فرمودند: عذاب كوچك يا عذاب نزديك‌تر سفر است و عذاب بزرگ‌تر ظهور مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است كه با شمشير قيام مى‌فرمايند: (البته بعيد نيست كه اين عذاب السفر عذاب سفر آخرت يا قبر باشد.)

الطبرسى قيل عذاب القبر عن مجاهد قال، وروى ايضاً، عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام) ثم قال: والاكثر فى رواية، عن ابى‌جعفر و ابى‌عبداللّه عليهماالسلام ان العذاب الادنى الدابة و الدجال.

طبرسى در ذيل همين آيه از امام صادق(علیه السلام) و امام باقر(علیه السلام) آورده است كه هر دو امام بزرگوار فرمودند: عذاب نزديك و كوچك‌تر دابة‌الارض و دجال هستند.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ الْعَذَابُ الْأَدْنَى دَابَّةُ الْأَرْضِ

مفضل بن صالح از امام صادق(علیه السلام) روایت می کند که آن حضرت فرمودند: منظور از عذاب الادنی، دابة الارض است.

و أما قوله: وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى دُونَ الْعَذابِ الْأَكْبَرِ الآية قال: العذاب الأدنى عذاب الرجعة بالسيف- و معنى قوله: لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ يعني فإنهم يرجعون في الرجعة حتى يعذبوا

علی بن ابراهیم قمی (به روایت از امام صادق(علیه السلام)) گوید: درباره ی این آیه وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى عذاب نزدیک یا عذاب کوچک و یا عذاب ساده را به ایشان بچشانیم منظور عذاب زمان رجعت است که شمشیر خواهد بود و لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ یعنی بازگشت در زمان رجعت تا عذاب استحقاقی خود را بچشند.

یوم الفتح، یوم فتح جهان به‌دست حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است و معتقدان به آن حضرت دارای مقامی عظیم هستند (حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فاتح کره ی زمین و زنده کننده ی آن است.)

321. امامان و رهبران پس از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) بايد از

اولاد حضرت فاطمه(علیها السلام) باشند

سوره سجده آيه 24

«وَجَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ»

و قرار داديم از ايشان پيشوايان و رهبرانى را كه هدايت نمايند به دستور ما، (براى اينكه) بردبارى و صبر نمودند، و به آيات ما يقين داشتند.

حاكم حسكانى مى‌گويد: فرات‌بن ابراهيم كوفى گفت... از ابى‌حمزه نقالى: از ابى‌جعفر امام محمّد باقر(علیه السلام) كه آن حضرت فرمودند: «وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ» اين ائمه(علیها السلام) اولاد فاطمه(علیها السلام) هستند.

فرات گفت... از جابر: از امام محمّد باقر(علیه السلام) كه آن حضرت درباره اين آيه «وَجَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ» فرمودند: تنها در اولاد فاطمه(علیها السلام) نازل شده (خداوند از ايشان پيشوايانى را قرار داد كه (مردم را) به اذن و دستور خداوند راهنمايى مى‌كنند).

امامان را قرار داد، همچنين با على(علیه السلام) و فرزندانش هفت نفر از امامان را را قرار داد سپس، خداوند براى بنى‌اسرائيل پس از آن هفت امام، پنج امام ديگر از فرزندان هارون اختيار فرمود (پس در ميان بنى‌اسرائيل دوازده نفر امام شدند از اولاد هارون.)

(و اين مسئله باز در اسلام بوده است) خداوند پس از (هفت نفر) پنج نفر ديگر از اولاد على(علیه السلام) را امام قرارداد كه آن‌ها نيز در مجموع دوازده امام مى‌شوند.

پس، امامان هادى به امر خداوند دوازده نفرند و دوازدهمين آن‌ها حضرت حجه‌بن الحسن العسكرى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

على‌بن ابراهيم، قال: قال فى علم اللّه انهم يصبرون على ما يصيبهم فجعلهم الائمة.

على‌بن ابراهيم قمى در تفسيرش از امام صادق(علیه السلام) نقل مى‌كند كه حضرت فرمودند: (به اذن اللّه) و آن‌ها مى‌دانند آنچه كه به سرشان مى‌آيد مى‌دانند و خداوند آن‌ها را امام قرار داده است.

على‌بن ابراهيم قال: حدثنى ابى، عن القاسم‌بن محمّد، عن القاسم‌بن محمّد، عن سليمان‌بن داود المنقرى، عن حفص‌بن غياث، عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام)، فى حديث،عن رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) فصبر رسول‌اللّه فى جميع احواله ثم بشر بالائمة من عترته وصفوا بالصبر فقال: «وَجَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ».

على‌بن ابراهيم قمى نقل مى‌كند به اسناد خودش تا... از حفص‌بن غياث و ايشان از حضرت صادق(علیه السلام) صبر مى‌كند و ايشان از رسول خدا درباره اين آيه آورده است كه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) در جميع احوال و به امام از عترت و خاندانش بشارت دادند كه آن‌ها نيز صبر مى‌كنند و آن‌گاه حضرت فرمودند: «وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ».

محمّدبن العباس، قال: حدثنا على‌بن عبداللّه‌بن اسد، عن ابراهيم‌بن محمّد الثقفى، عن على‌بن هلال الاحمسى عن الحسن‌بن وهب العيسى عن جابر الجعفى، عن ابى‌جعفر محمّدبن على(علیه السلام)، قال: نزلت هذه الاية فى ولد فاطمه عليهاالسلامخاصة و «وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ».

محمّدبن عباس روايت مى‌كند... و جابربن جعفى از حضرت محمّد باقر(علیه السلام) كه فرمودند: اين آيه نازل شده است درباره فرزندان فاطمه(علیها السلام) نازل شده است و اين آيه مخصوص آن‌ها است؛ «وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمّا صَبَرُوا وَ كانُوا بِآياتِنا يُوقِنُونَ».

ثم قال على‌بن ابراهيم حدثنا حميدبن زياد، قال: حدثنا محمّدبن الحسين، عن محمّدبن يحيى، عن طلحه‌بن زيد، عن جعفربن محمّد، عن ابيه، قال: الائمة فى كتاب اللّه امامان امام عدل و امام جود قال اللّه: «وَجَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا» لا بامرالناس يقدمون امراللّه قبل امرهم و حكم اللّه قبل حكمهم قال و «وَجَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلى النّارِ» يقدمون امرهم قبل امراللّه و حكمهم قبل حكم اللّه و ياخذون باهوائهم خلافاً لما فى كتاب اللّه.

على‌بن ابراهيم نقل مى‌كند... از طلحه‌بن زيد و ايشان از جعفربن محمّد(علیه السلام) و ايشان از پدرش كه فرمودند: امامان در كتاب خداوند امامان عادل و امامان جود هستند كه خداوند مى‌فرمايند: «وَجَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا» اين امامان به امر مردم عمل نمى‌كنند امر خداوند را مقدم بر امر ناس مى‌دانند و حكم خداوند را مقدم بر حكم آن‌ها دانسته و باز خداوند در قرآن مى‌فرمايند: «وَجَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلى النّارِ» «قرار داديم امامانى را كه مردم را به‌سوى آتش مى‌خوانند» اين امامانى كه مردم را به آتش مى‌خوانند ائمه اى هستند كه امر خودشان را بر امر خداوند مقدم مى‌دانند و حكم خودشان را بر حكم خدا مقدم مى‌شمارند. اين‌ها عمل مى‌كنند بر مبناى هواهاى نفسانى خويش عمل مى‌كنند، و امر و كار آن‌ها برخلاف كتاب خداوند است.

322. فتح بزرگ به‌دست قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

اشاره

صورت می گیرد. پس همه منتظر آن روز باشید

سوره سجده آیات 27 تا 30

أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْماءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعاً تَأْكُلُ مِنْهُ أَنْعامُهُمْ وَ أَنْفُسُهُمْ أَ فَلا يُبْصِرُونَ (27) وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْفَتْحُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ (28) قُلْ يَوْمَ الْفَتْحِ لا يَنْفَعُ الَّذينَ كَفَرُوا إيمانُهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ (29) فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ انْتَظِرْ إِنَّهُمْ مُنْتَظِرُونَ (30)

تنزیل آیات

تنزیل آیات مشخص است. درباره ی جاری شدن باران و آب بر روی کره ی زمین است که به وسیله ی آن زمین بی آب و علف و خاک مرده زنده می شود و رزق حیوانات و انسان ها تأمین می گردد که نظام خلقت نظام احسن است و هر چیز در جای خودش قرار دارد و همه چیز بر اساس قانونی است که خداوند گذاشته است لذا ما مسلمانان همه چیز را تحت سیطره ی علم خدا می دانیم و معتقدیم حتی یک برگ از روی درخت نمی افتد مگر این که فرمول علمی دارد. افتادن از روی درخت تحت تأثیر جاذبه و باد و صاعقه برگ به شاخه ی درخت است که ضعیف شده و می افتد که قرآن می فرماید: وَ ما تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلاَّ يَعْلَمُها

درباره ی روییدن گیاه از زمین که عمده ترین عنصری که باید او را برویاند آب است. در این آیه آمده است: و بعضی از مفسرین گفته اند که این یوم فتح، فتح مکه است که دیگر ایمان کافران بعد از فتح مکه برای آن ها سود نخواهد بخشید و دیگر به آن ها مهلت داده نخواهد شد.

تأویل آیات تأویل آیات درباره ی ظهور موفور السرور اعلی حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) روحی و ارواح

العالمین له الفداء است که با آمدن او همه چیز زنده می شود که در آیات دیگر آمده است: یحی الارض بعد موتها و در آن ظهور فتح است که تمام عالم تحت قدرت آن حضرت درمی آید و قدرت او قدرت خداست و آن بزرگوار مردم را به سوی خود نمی خواند بلکه به سوی خدا دعوت می کند.

قال علي بن إبراهيم في قوله أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْماءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ قال الأرض الخراب- و هو مثل ضربه الله في الرجعة و القائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فلما أخبرهم رسول الله ص بخبر الرجعة قالوا مَتى هذَا الْفَتْحُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ و هذه معطوفة على قوله وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى دُونَ الْعَذابِ الْأَكْبَرِ فقالوا مَتى هذَا الْفَتْحُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ فقال الله قُلْ لهم يَوْمَ الْفَتْحِ لا يَنْفَعُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِيمانُهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ- فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ يا محمد وَ انْتَظِرْ إِنَّهُمْ مُنْتَظِرُون

علی بن ابراهیم در مورد فرمایش خداوند أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْماءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ منظور از آن زمین خراب می باشد و این را خداوند در مورد فرمان رجعت و (ظهور) حضرت قائم (آل محمد) مطرح فرموده است و چون رسول خدا رجعت را برای اصحاب خود بیان نمودند آن ها گفتند: اگر راست می گویید: این فتح و پیروزی چه وقت فراخواهد رسید؟

و این آیه مرتبط است و عطف بر فرمایش خداوند است که فرمودند: وَ لَنُذيقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذابِ الْأَدْنى دُونَ الْعَذابِ الْأَكْبَرِ‌⁽¹⁾و ما عذاب دنیا را (پیش از عذاب بزرگ تر) به ایشان خواهیم چشانید. سپس آن ها مَتى هذَا الْفَتْحُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ اگر شما راست می گویید این فتح چه زمانی و چه وقتی به وقوع خواهد پیوست؟ و خداوند در جواب می فرمایند: قُلْ بگو ای پیامبر به آن ها که يَوْمَ الْفَتْحِ لا يَنْفَعُ الَّذينَ كَفَرُوا إيمانُهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ * فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ انْتَظِرْ إِنَّهُمْ مُنْتَظِرُونَ در روز

پیروزی ایمان آوردن کافران سودی برای آن ها نخواهد داشت و دیگر به آن ها مهلت داده نخواهد شد. پس ای محمد از آن ها دوری کن و منتظر باش که آن ها نیز در انتظار می باشند.

محمد بن العباس، قال: حدثنا الحسين بن عامر، عن محمد بن الحسين بن أبي الخطاب، عن محمد بن سنان، عن ابن دراج، قال: سمعت أباعبدالله(علیه السلام) يقول في قول الله عز و جل: قُلْ يَوْمَ الْفَتْحِ لا يَنْفَعُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِيمانُهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ. قال: «يوم الفتح، يوم تفتح الدنيا على القائم(علیه السلام)، لا ينفع أحدا تقرب بالإيمان ما لم يكن قبل مؤمنا، و بهذا الفتح موقنا، فذلك الذي ينفعه إيمانه، و يعظم عند الله قدره و شأنه، و تزخرف له يوم القيامة و البعث جنانه، و تحجب عنه نيرانه، و هذا أجر الموالين لأمير المؤمنين(علیه السلام)، و لذريته الطيبين(علیه السلام)».

محمدبن عباس با اسناد خودش از ابن درّاج رواین می کند که از امام صادق(علیه السلام) شنیدم درباره ی این آیه خداوند عزوجل قل یوم .... ینظرون فرمودند: روز فتح روزی است که دنیا برای حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فتح خواهد شد و هرکس (قبل از آن روز) ایمان نیاورده باشد و یقین بر این فتح و پیروزی نداشته باشد، دیگر ایمان برای او سودی نخواهد داشت. پس کسی که (قبل از فتح دنیا به حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و قیامش) ایمان نداشته باشد او دیگر سودی نخواهد برد و در مقابل سود متعلق به کسانی است که قبل از روز فتح به آن حضرت و قیامش ایمان داشته باشد که شأن و منزلت آن ها در پیشگاه خداوند بسیار عظیم است و در روز قیامت هم جایگاه او بهشت خواهد بود که برای او بهشت را زینت می کنند و آذین می بندند. دیگر حرارت آتش جهنم از او برطرف خواهد شد و چنین پاداشی مخصوص است به محبین و دوستداران و پیروان حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و ذریه ی طاهرین آن حضرت.

خوشا به حال معتقدان به امام زمان در دوران غیبت

حضرت صادق(علیه السلام) در منزلت و مقام معتقدین به حضرت ولی عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) در زمان غیبتش می فرمایند و یعظم عند الله قَدرُهُ و شأنُهُ منزلت و شأن آن ها در پیشگاه خداوند بسیار عظیم است برای درک این شأن عظیم از قرآن کمک می گیریم. در آیةالکرسی درباره ی خداوند می فرمایند هو العلی العظیم و درباره ی رسول خدا آمده است: انک لعلی خلق عظیم در مثال مناقشه نیست (ما

هرگز بقیه ی انسان ها را با خداوند و نبی مکرم اسلام و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) مقایسه نمی کنیم اما معتقدین به وجود مقدس حضرت ولی عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) دارای چه مقام والایی هستند که حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند:

اولاً: ینفعه ایمانه ایمان آن ها برایشان سودی سرشار خواهد داشت.

ثانیاً: و یعظم عندالله قدره و شأنه شأن و قدر آن ها در پیشگاه خداوند بسیار عظیم است.

ثالثاً: در قیامت جایگاه ایشان بهشت خواهد بود.

رابعاً: و تُزخرِفَ لَهُ یوم البعث جنانُهُ و بهشت را برای ورود این معتقد به امام زمان زینت می بندند.

خامساً: وَ تُجَبُ عَنهُ نیرانهُ آتش جهنم برای همیشه از او دور می شود.

سادساً: معتقدین به وجود امام زمان حتماً از مؤمن به ولایت و امامت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) هستند.

323. قلب مؤمن مخصوص امامان(علیها السلام) و حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است

اشاره

سوره احزاب آیه 4

ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ في جَوْفِه

خداوند در درون (یک نفر) دو قلب قرار نداده است.

دقت بفرمایید این قلب اشاره به روح است. اشاره به نفس است اشاره به روان و جان است که این قلب و روح نمی تواند دو نفر را در خودش قرار بدهد. (نمی شود هم جایگاه محبین اهل‌بیت باشد و هم دشمنان اهل‌بیت)

مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُحَمَّدِيِّ عَنْ كَثِيرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي الْجَارُودِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه

السلام) فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَ ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ قَالَ قَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ(علیه

السلام) لَيْسَ عَبْدٌ مِنْ عَبِيدِ اللَّهِ مِمَّنِ امْتُحِنَ قَلْبُهُ لِلْإِيمَانِ إِلَّا وَ هُوَ يَجِدُ مَوَدَّتَنَا عَلَى قَلْبِهِ فَهُوَ يَوَدُّنَا وَ مَا مِنْ عَبْدٍ مِنْ عَبِيدِ اللَّهِ مِمَّنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِلَّا وَ هُوَ يَجِدُ بُغْضَنَا عَلَى قَلْبِهِ فَهُوَ يُبْغِضُنَا فَأَصْبَحْنَا نَفْرَحُ بِحُبِّ الْمُحِبِّ وَ نَعْرِفُ بُغْضَ الْمُبْغِضِ وَ أَصْبَحَ مُحِبُّنَا يَنْتَظِرُ رَحْمَةَ اللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ فَكَأَنَّ أَبْوَابَ الرَّحْمَةِ قَدْ فُتِحَتْ لَهُ وَ أَصْبَحَ مُبْغِضُنَا عَلَى شَفَا جُرُفٍ مِنَ النَّارِ فَكَأَنَّ ذَلِكَ الشَّفَا قَدِ انْهَارَ بِهِ فِي نارِ جَهَنَّمَ فَهَنِيئاً لِأَهْلِ الرَّحْمَةِ رَحْمَتُهُمْ وَ تَعْساً لِأَهْلِ النَّارِ مَثْوَاهُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ‌⁽¹⁾وَ إِنَّهُ لَيْسَ عَبْدٌ مِنْ عَبِيدِ اللَّهِ يُقَصِّرُ فِي حُبِّنَا لِخَيْرٍ جَعَلَهُ اللَّهُ عِنْدَهُ إِذْ لَا يَسْتَوِي مَنْ يُحِبُّنَا وَ مَنْ يُبْغِضُنَا وَ لَا يَجْتَمِعَانِ فِي قَلْبِ رَجُلٍ أَبَداً إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَجْعَلْ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ يُحِبُّ بِهَذَا وَ يُبْغِضُ بِهَذَاأَمَّا مُحِبُّنَا فَيُخْلِصُ الْحُبَّ لَنَا كَمَا يَخْلُصُ الذَّهَبُ بِالنَّارِ لَا كَدَرَ فِيهِ وَ مُبْغِضُنَا عَلَى تِلْكَ الْمَنْزِلَةِ نَحْنُ النُّجَبَاءُ وَ أَفْرَاطُنَا أَفْرَاطُ الْأَنْبِيَاءِ وَ أَنَا وَصِيُّ الْأَوْصِيَاءِ وَ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ مِنْ حِزْبِ الشَّيْطَانِ وَ الشَّيْطَانُ مِنْهُمْ فَمَنْ أَرَادَ أَنْ يَعْلَمَ

حُبَّنَا فَلْيَمْتَحِنْ قَلْبَهُ فَإِنْ شَارَكَ فِي حُبِّنَا عَدُوَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا وَ لَسْنَا مِنْهُ وَ اللَّهُ عَدُوُّهُ وَ جَبْرَئِيلُ وَ مِيكَائِيلُ وَ اللَّهُ عَدُوٌّ لِلْكَافِرِينَ.

محمدبن عباس با اسناد خودش از ابوجارود نقل می کند که گفت:امام صادق(علیه السلام) درباره ی فرموده خداوند عزوجل ما جعل‌الله لرجل قلبین فی جوفه خداوند دو قلب در درون یک فرد قرار نداده است. حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند: حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب(علیه السلام) فرموده است هیچ بنده ای از بندگان خداوند نیست مگر این که خداوند قلب او را برای ایمان امتحان کرده است مگر کسی که در قلبش محبت ما اهل‌بیت است. پس دوستدار ما خواهد بود و او می یابد محبت ما را در قلبش و هربنده ای که محبت ما در قلبش نباشد مورد خشم و سخط خداوند قرار می گیرد و می باید بغض ما را در قلبش و او با ما دشمنی و کینه توزی می ورزد. ما به سبب دوستی دوستان شاد هستیم و با دشمنان دشمنی خواهیم بود. محب و دوست ما در انتظار رحمت خداوند می باشد و درب های رحمت خداوند به رویش باز می شود و دشمن ما در پرتگاهی از آتش قرار دارد که در حال سقوط در آتش جهنم است. پس رحمت پروردگار برای اهل رحمت گوارا باد و مرگ بر دوزخیان که جایگاه آن ها آتش جهنم خواهد بود به درستی که خداوند عزوجل می فرمایند فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ جایگاه متکبرین بد جایگاهی است.

و بنده ای از بندگان خداوند نیست که به واسطه ی خیر و خوبی که خداوند در نزد او قرار داده در راه محبت ما کوتاهی کند زیرا دوست و دشمن ما با یکدیگر مساوی نیستند و هرگز محبت و دشمنی ما در قلب یک نفر مستقر نمی گردد. زیرا خداوند دو قلب برای یک نفر قرار نداده است تا با یکی دوستی و با دیگری دشمنی کند. محبت دوستان ما خالص است همان‌طور که آتش طلا را پاک و خالص می گرداند و دشمنان ما نیز همان‌طور خواهند بود.

ما (اهل‌بیت رسالت) نُجبا هستیم و فرزندان ما فرزندان پیامبرانند و من وصی اوصیا می باشم و گروه ستمگر از حزب و طرفداران شیطان می باشند، بلکه شیطان از آن هاست و هرکسی که بخواهد بداند ما را دوست دارد یا نه به قلب خود بنگرد اگر در محبت ما محبت دشمن ما را همشریک

قرار دهد او از ما نیست و ما نیز با او ارتباطی نداریم و خداوند و جبرئیل و میکائیل با او دشمن هستند و خداوند دشمن کافران است.

وَ قَالَ عَلِيٌّ(علیه السلام) لَا يَجْتَمِعُ حُبُّنَا وَ حُبُّ عَدُوِّنَا فِي جَوْفِ إِنْسَانٍ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ

محمدبن عباس با سند خود روایت کرده که حضرت امام علی بن ابیطالب(علیه السلام) فرمودند: محبت و دوستی ما (اهل‌بیت عصمت و طهارت) با محبت و دوستی دشمنان درون یک انسان جمع نمی شود چنان که خداوند عزوجل می فرمایند ما جعل.... فی جوفه

علي بن إبراهيم، قال: و في رواية أبي الجارود، عن أبي جعفر(علیه السلام)، في قوله: ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ. قال: «قال علي بن أبي طالب(علیه السلام): لا يجتمع حبنا و حب عدونا في جوف إنسان، إن الله لم يجعل لرجل من قلبين في جوفه، فيحب بهذا و يبغض بهذا، فأما محبنا فيخلص الحب لنا كما يخلص الذهب بالنار، لا كدر فيه، فمن أراد أن يعلم حبنا فليمتحن قلبه، فإن شارك في حبنا حب عدونا فليس منا، و لسنا منه، و الله عدوهم، و جبرئيل، و ميكائيل، و الله عدو للكافرين».

علی بن ابراهیم (با سند خودش) از ابوجارود روایت می نماید که حضرت امام باقر(علیه السلام) درباره ی این فرمایش خداوند ما جعل‌الله... فی جوفه حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) (درباره ی این آیه) فرمودند: محبت و دشمنی ما در درون یک نفر جمع نمی شود زیرا خداوند دو قلب و دو روح برای یک نفر قرار نداده است تا با یکی دوست بدارد و با دیگری دشمنی کند محبت دوستان ما خالص است همان‌طور که آتش طلا را پاک و خالص می گرداند هرکس که بخواهد بداند ما او را دوست داریم و یا نداریم، به قلب خود نظر کند اگر در محبت ما محبت دشمن مارا هم شریک قرار دهد او از ما نیست و ما نیز با او ارتباطی نداریم. جبرئیل و میکائیل با او دشمن هستند. خداوند دشمن کافران است.

عشق و محبت امام زمان در قلوب شیعیان واقعی

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) لَا يُؤْمِنُ عَبْدٌ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَ إِلَيْهِ مِنْ نَفْسِهِ وَ يَكُونَ عِتْرَتِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ عِتْرَتِهِ وَ يَكُونَ أَهْلِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَهْلِهِ وَ يَكُونَ ذَاتِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ ذَاتِهِ.⁽¹⁾

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ایمان به من نیاورده است کسی که مرا از خودش و فرزندان و عترت و اهل‌بیت(علیها السلام) مرا از فرزندان خودش بیشتر دوست نداشته باشد. در این حدیث علامت ایمان حب رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و اهل‌بیت عصمت و طهارت(علیها السلام) است.

باز در کتاب تأویل الآیات الظاهرة مجلد 1 صفحه 98 آمده است:

يَا مُحَمَّدُ إِنِّي خَلَقْتُكَ وَ خَلَقْتُ عَلِيّاً وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَيْنَ وَ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ مِنْ نُورِي يَا مُحَمَّدُ إِنِّي عَرَضْتُ وَلَايَتَكُمْ عَلَى أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِينَ فَمَنْ قَبِلَهَا كَانَ عِنْدِي مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ مَنْ جَحَدَهَا كَانَ عِنْدِي مِنَ الظَّالِمِينَ

(خداوند در معراج فرمودند): ای محمد من خلق کردم تو را و خلق نمودم علی و فاطمه و حسن و حسین و امامان از فرزندان حسین را از نور خودم و ولایت شما را بر همه ی اهل آسمان ها و زمین عرضه داشتم. هرکس (ولایت محبت دوستی امامت و زعامت) شما را پذیرفت، او نزد من از مؤمنین است و هرکس نپذیرفت ولایت و دوستی شما را در نزد من از کافرین است.

دقت کنید خداوند محبت و دوستی و ولایت ... این چهارده نور مقدس را به همه ی انبیا و اولیا از آدم تا خاتم و از خاتم تا قیامت و بر همه ی ملائکة الله عرضه داشته و شرط ایمان و پذیرش اعمال را این ولایت قرار داده است.

باز دقت بفرمایید رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ایمان کامل به من نیاورده است کسی که مرا از خود و فرزندان مرا از فرزندان خودش بیشتر دوست نداشته باشد. مراد از فرزندان پیامبر تنها حضرت فاطمه زهرا و حضرت امام حسن و امام حسین(علیها السلام) نیستند بلکه منظور حضرت همه ی اولاد پیامبرند...

در این زمان محبت و دوستی امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) عین ایمان است

امروز فرزند مسلم پیامبر که از همه ی فرزندان او اعظم و اقدم و اشرف است وجود مقدس امام زمان هستند. هیچ شبهه ای در نَسَب و حَسَب و نسل او نیست هیچ کس به اندازه ی او به پیامبر نزدیک نیست هیچ یک از سادات و اولاد پیامبر داناتر اعلم اتقی اعظم و اصدق از او نیست. پس به حکم آن حدیث معتمد مستند و به حکم عقل و منطق که ... باید امام زمان را از فرزندان خودمان و از خودمان بیشتر دوست بداریم... همان‌طور که شب و روز فکر ما در سلامتی راحتی رفاه آسایش و در عزّ و عزّت و لذت فرزندانمان مستغرق است. لا اقل باید به همین اندازه در فکر امام زمان باشیم، همان گونه که اگر یک ساعت فرزندان ما از جلوی چشممان دور بشوند در حال اضطراب و انقلاب می افتیم، باید حداقل همین حال را در فقدان و غایب شدن امام زمان داشته باشیم.

(اگر فرزند شما یک روز گم شود چه می کنند... چه قدر به دنبالش می گردید؟ هرکجا که احتمال رفتنش را بدهی میروی و هرکجا احتمال بودنش را می دهد سرمی زنی و می گردی و با یک نیرو و انرژی عجیب و غریبی در و پیکر را به هم می زنی.

همه ی شما می دانید امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) در کاباره ها نیست حضرت بقیة‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به رقاص خانه و فاحشه‌خانه ها و... که محل فسق و فجور است، نمی روند. امام زمان به کربلا می رود امام زمان در سامرا به زیارت قبر والدینشان می رود. شما که مسلمان هستی هر شب جمعه به زیارت قبر پدر و مادرت می روی. آیا امام زمان این مستحب را ترک می کند؟! ابداً. یکی از جاهایی که احتمال دارد امام زمان دیده شود، حرم امام حسین است. یکی از جاها زمین عرفات در روز عرفه است یکی از جاها سر قبر پیامبر و حرم امام رضا(علیه السلام) (و یا سامره و یا کاظمین) و یا حرم عمه شان حضرت معصومه است. امام زمان به این مکان ها می رود. ایمن مطلب را هر عامی می داند.آیا هیچ گاه شما به این فکر افتادید که شب جمعه ای از شهرتان به قم بروید و در این فکر باشید که شاید امام زمان به قم آمده باشد... آیابه نیت این گمشده به کربلا و نجف رفته اید تا او را در حرم امام حسین و امیرالمؤمنین(علیها السلام) پیداکنید؟

یافتن امام زمان سوز دل می خواهد

شما اگر به این نیت به این مکان های مقدس بروید ... در شما حالت نورانیتی مخصوص پیدا می شود ... فهمیدن این نورانیت، عمل و تجربه ی رفتن را می طلبد. اگر با این نیت حرکت کنید (که بروید و امام زمان) را آنجا ببینید نورانیت و روحانیت مخصوص در شما ایجاد خواهد شد و باید سوز داشته باشید.

چند از این الفاظ و اضمار و مجاز *** سوز خواهم سوز با این سوز ساز

ما درون را بنگریم و حال را *** ما برون را ننگریم و قال را

موسیا آداب دانان دیگرند *** سوخته جان و روانان دیگرند

باید سوز باشد و با سوز به دنبال امام زمان بروید. چه طور انسان وقتی مقداری پول گم می کند به دنبالش می گردد، همان گونه باید در طلب امام زمان گشت...

دقت کنید اگر فرزندت یک ساعت از مدرسه دیر به خانه بیاید و در ساعت مقرر نیاید، چگونه دیوانه وار در پی او می گردید. به مدرسه تلفن می زنی اگر بگویند یک ساعت است از مدرسه رفته است چه آتشی در دلت ایجاد می شود؟ همه جا را دنبالش می گردی ... به فامیل به دوست به همسایه به همه تلفن می زنی و سراغش را می گیری... همه ی شهر را زیر و رو می کنی تا او را بیابی ... دو ساعت بشود سوزت بیشتر می شود ... سه ساعت و چهار ساعت ... اضطراب تو را زیادتر می کند و در فقدان این عزیز این محبوب ... اضطراب تو را بیشتر می کند ... آیا شده است یک دهم این اضطراب و تشنگی را درباره ی امام زمان انجام داده باشی و آن حضرت را نبینی؟!⁽¹⁾به تجربه ثابت شده است آن ها که اولاً به وجود امام زمان باور داشتند و ثانیاً حب آن حضرت را در دل داشتند و عاشق ایشان بودند و ثالثاً با سوز دل به دنبال ایشان می گشتند، حتماً حضرت را دیده اند.

324. معنی ولایت

سوره احزاب آیه 6

النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ في كِتابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنينَ وَ الْمُهاجِرينَ إِلاَّ أَنْ تَفْعَلُوا إِلى أَوْلِيائِكُمْ مَعْرُوفاً كانَ ذلِكَ فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً

پیامبر (از خود مؤمنان به خودشان) سزاوارتر و اولی تر است و زنان پیغمبر در حکم مادران مؤمنان هستند و در کتاب خداوند خویشان نسبی پیامبر از مؤمنان و مهاجران نسبت به یکدیگر سزاوارتر می باشند مگر آنکه بخواهید به یکی از دوستان خود نیکی کنید و این حکم در کتاب خداوند مکتوب است.

مهم ترین بحث در این آیه اولی بالمؤمنین پیامبر و اولی بودن اولوالارحام است. عده ای خیال می کنند که خداوند در آیاتش و رسول‌الله(صلی الله علیه وآله وسلم) در احادیثش مسئله ی اولی بالمؤمنین و همچنین اولی بودن ارحام را تعبدی گفته است که مردم به پیامبر و اولاد ایشان بیشتر احترام بگذارند اما مطلب بالاتر از این هاست. این آیات و روایات این مسئله را اثبات می کنند که پیامبر و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) بر مؤمنین و بر همه ی ما سوی الله اولی به تصرف و اولی به انفس و ... می باشد. چنان که:

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِصَامٍ الْكُلَيْنِيُّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ الْكُلَيْنِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَلِيٍّ الْقَزْوِينِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ الْحَنَّاطِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ ثَابِتٍ الثُّمَالِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه

السلام) أَنَّهُقَالَ: فِينَا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ‌⁽¹⁾وَ فِينَا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً

فِي عَقِبِهِ‌⁽¹⁾وَ الْإِمَامَةُ فِي عَقِبِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ أَنَّ لِلْقَائِمِ مِنَّا غَيْبَتَيْنِ إِحْدَاهُمَا أَطْوَلُ مِنَ الْأُخْرَى أَمَّا الْأُولَى فَسِتَّةُ أَيَّامٍ أَوْ سِتَّةُ أَشْهُرٍ أَوْ سِتُّ سِنِينَ وَ أَمَّا الْأُخْرَى فَيَطُولُ أَمَدُهَا حَتَّى يَرْجِعَ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ أَكْثَرُ مَنْ يَقُولُ بِهِ فَلَا يَثْبُتُ عَلَيْهِ إِلَّا مَنْ قَوِيَ يَقِينُهُ وَ صَحَّتْ مَعْرِفَتُهُ وَ لَمْ يَجِدْ فِي نَفْسِهِ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْنَا وَ سَلَّمَ لَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ.

حَدَّثَنِي أَبُوحَمْزَةَ الثُّمَالِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الْكَابُلِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ(علیه السلام) قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص وَ هُوَ مُتَفَكِّرٌ مَغْمُومٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لِي أَرَاكَ مُتَفَكِّراً قَالَ يَا بُنَيَّ إِنَّ الرُّوحَ الْأَمِينَ قَدْ أَتَانِي فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَلِيُّ الْأَعْلَى يُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَ يَقُولُ لَكَ إِنَّكَ قَدْ قَضَيْتَ نُبُوَّتَكَ وَ اسْتَكْمَلْتَ أَيَّامَكَ فَاجْعَلِ الِاسْمَ الْأَكْبَرَ وَ مِيرَاثَ الْعِلْمِ وَ آثَارَ عِلْمِ النُّبُوَّةِ عِنْدَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) فَإِنِّي لَا أَتْرُكُ الْأَرْضَ إِلَّا وَ فِيهَا عَالِمٌ يُعْرَفُ بِهِ طَاعَتِي وَ يُعْرَفُ بِهِ وَلَايَتِي فَإِنِّي لَمْ أَقْطَعْ عَلَى النُّبُوَّةِ مِنَ الْغَيْبِ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ كَمَا لَمْ أَقْطَعْهَا مِنْ ذُرِّيَّاتِ الْأَنْبِيَاءِ الَّذِينَ كَانُوا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ أَبِيكَ آدَمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ يَمْلِكُ هَذَا الْأَمْرَ بَعْدَكَ قَالَ أَبُوكَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) أَخِي وَ خَلِيفَتِي وَ يَمْلِكُ بَعْدَ عَلِيٍّ الْحَسَنُ ثُمَّ تَمْلِكُ أَنْتَ وَ تِسْعَةٌ مِنْ صُلْبِكَ يَمْلِكُهُ اثْنَا عَشَرَ إِمَاماً ثُمَّ يَقُومُ قَائِمُنَا يَمْلَأُ الدُّنْيَا قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً وَ يَشْفِي صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ هُمْ شِيعَتُهُ

عَنْ ثَابِتٍ الثُّمَالِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: فِينَا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ‌⁽²⁾وَ فِينَا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ‌⁽³⁾وَ الْإِمَامَةُ فِي عَقِبِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ أَنَّ لِلْقَائِمِ مِنَّا غَيْبَتَيْنِ إِحْدَاهُمَا أَطْوَلُ مِنَ الْأُخْرَى أَمَّا الْأُولَى فَسِتَّةُ أَيَّامٍ أَوْ سِتَّةُ أَشْهُرٍ أَوْ سِتُّ سِنِينَ وَ أَمَّا الْأُخْرَى فَيَطُولُ أَمَدُهَا حَتَّى يَرْجِعَ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ أَكْثَرُ مَنْ يَقُولُ بِهِ فَلَا يَثْبُتُ عَلَيْهِ إِلَّا مَنْ قَوِيَ يَقِينُهُ وَ صَحَّتْ مَعْرِفَتُهُ وَ لَمْ يَجِدْ فِي نَفْسِهِ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْنَا وَ سَلَّمَ لَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ.

شیخ صدوق با سند خودش از ثابت ثمالی روایت کرده که گفت: امام سجاد به نقل از پدر بزرگوارشان حضرت علی بن ابیطالب(علیه السلام) روایت فرمودند که ایشان درباره ی آیه و اولی الارحام بعضهم اولی ببعض فی کتاب الله در کتاب خداوند خویشاوندان نسبی بهیکدیگر

سزاوارترند. این آیه درباره ی ما اهل‌بیت نازل شده است و همچنین آیه وجعلها کلمه باقیه فی عصبه و خداوند آن (امامت) را کلمه باقی در پشت های (فرزندان) قرار داده است. باز این آیه هم درباره ی ما نازل شده است. بنابر این امامت در پشت امام حسین و فرزندانش تا قیامت باقی خواهد ماند و به‌درستی که برای حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ما دو نوع غیبت وجود دارد که یکی از دیگری طولانی تر است اما غیبت اول شش روز یا شش ماه یا شش سال خواهد بود. اما غیبت دوم زمان آن به قدری طولانی خواهد شد که عده ای از کسانی که معتقد به امر هستند از عقیده ی خود برمی گردند و از آن ها کسی به این امر باقی نمی ماند مگر آن کسی که در یقین خود قوی بوده و نسبت به آن معرفت کامل داشته باشد و در درون خود نسبت به آنچه برای ما مقدر شده مشکل و تزلزلی ایجاد نگردد (آن ها هرگز از ما برنمی گردند.) و تسلیم ما اهل‌بیت عصمت و طهارت(علیها السلام) هستند.

فقال رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) معاشرالناس الیس الله اولی بی من نفسی یأمرنی و ینهانی ما لی علی الله امر و لا نهی؟ قالوا: بلی یا رسول الله. قال: من کان الله و أنا مولاه فهذا علی مولاه یأمرکم و ینهاکم مالکم علیه من أمر و لا نهی اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و انصر من نصره و اخذل من خذله اللهم أنت شهید علیهم إنی قد بلغت و نصحت

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ای مردم آیا خداوند از خود من بر خود من سزاوارتر و اولی نیست که به من امر و نهی فرموده است و من (هرگز) به خداوند امر و نهی ندادم. گفتند آری ای رسول خدا. سپس حضرت فرمودند: هرکس خداوند و من مولا و اولی به انفس او هستیم پس این علی بن ابیطالب(علیه السلام) هم مولای اوست. او شما را امر و نهی می کند. اما شما حق امر و نهی کردن به او را ندارید. پروردگارا او را دوست بدار و دوستان علی را دوست بدار و دشمنان او را دشمن بدار و یاوران و یاری‌کنندگان او رایاری کن. خوارکنندگان او را خوار کن پروردگارا تو شاهدی بر این مردم که من حق را به آن ها ابلاغ کردم و نصیحتشان کردم.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُطَّلِبِ الشَّيْبَانِيُّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ أَبُو بَكْرِ بْنُ هَارُونَ الدِّينَوَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ الْمِصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْغِفَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا حَرِيزُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَذَّاءُ قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ(علیه السلام) قَالَ: لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى هَذِهِ الْآيَةَ وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) عَنْ تَأْوِيلِهَا فَقَالَ وَ اللَّهِ مَا عَنَى غَيْرَكُمْ وَ أَنْتُمْ أُولُو الْأَرْحَامِ فَإِذَا مِتُّ فَأَبُوكَ عَلِيٌّ أَوْلَى بِي وَ بِمَكَانِي فَإِذَا مَضَى أَبُوكَ فَأَخُوكَ الْحَسَنُ أَوْلَى بِهِ فَإِذَا مَضَى الْحَسَنُ فَأَنْتَ أَوْلَى بِهِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ بَعْدِي أَوْلَى بِي فَقَالَ ابْنُكَ عَلِيٌّ أَوْلَى بِكَ مِنْ بَعْدِكَ فَإِذَا مَضَى فَابْنُهُ مُحَمَّدٌ أَوْلَى بِهِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِذَا مَضَى فَابْنُهُ جَعْفَرٌ أَوْلَى بِهِ مِنْ بَعْدِهِ بِمَكَانِهِ فَإِذَا مَضَى جَعْفَرٌ فَابْنُهُ مُوسَى أَوْلَى بِهِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِذَا مَضَى مُوسَى فَابْنُهُ عَلِيٌّ أَوْلَى بِهِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِذَا مَضَى عَلِيٌّ فَابْنُهُ مُحَمَّدٌ أَوْلَى بِهِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِذَا مَضَى مُحَمَّدٌ فَابْنُهُ عَلِيٌّ أَوْلَى بِهِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِذَا مَضَى عَلِيٌّ فَابْنُهُ الْحَسَنُ أَوْلَى بِهِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِذَا مَضَى الْحَسَنُ وَقَعَتِ الْغَيْبَةُ فِي التَّاسِعِ مِنْ وُلْدِكَ فَهَذِهِ الْأَئِمَّةُ التِّسْعَةُ مِنْ صُلْبِكَ أَعْطَاهُمْ عِلْمِي وَ فَهْمِي طِينَتُهُمْ مِنْ طِينَتِي مَا لِقَوْمٍ يُؤْذُونِّي فِيهِمْ لَا أَنَالَهُمُ اللَّهُ شَفَاعَتِي.

اسماعیل بن عبدالله روایت می کند که امام حسین(علیه السلام) فرمودند: زمانی که خداوند تبارک و تعالی این آیه را نازل نمود از رسول خدا درباره ی تأویل این آیه سؤال کردم. حضرت فرمودند: به خدا سوگند این آیه به جز برای شما برای هیچ کس دیگر نازل نگردیده و شما، خویشاوندان و اولی الارحام هستید. هنگامی که من از دنیا رفتم پدرت حضرت علی(علیه السلام) برای جانشینی من اولی و سزاوارتر است و هرگاه پدرت از دنیا رفت برادرت حسن برای آن سزاوارتر است و چون حسن از دنیا رفت تو (برای جانشینی او) سزاوارتر هستی. عرض کردم یا رسول الله چه کسانی بعد از من خواهند بود؟ حضرت فرمودند: فرزندت علی بعد از تو سزاوارتر است و چون او از دنیا برود فرزندش محمد سزاوارتر می باشد و چون محمد از دنیا برود فرزندش جعفر به جانشینی او سزاوارتر است و چون جعفر از دنیا برود فرزندش موسی بعد از او سزاوارتر خواهد بود و چون موسی از دنیا برود فرزندش علی سزاوارتر است و چون علی از دنیا برود فرزندش محمد سزاوارتراست و چون محمد از دنیا برود فرزندش علی سزاوارتر است و چون علی از دنیا برود فرزندش حسن بعد از او سزاوارتر می باشد و چون او از دنیا برود (ای حسین) در نهمین فرزند تو غیبت واقع

می شود. پس این نه امام همه از صلب و از نسل تو هستند که خداوند علم مرا و فهم مرا به ایشان عطا نموده و طینت (وسرشت) ایشان از سرشت و طینت من می باشد. چه می شود که گروهی مرا درباره ی ایشان مورد اذیت و آزار قرار می دهند و خداوند شفاعت مرا نصیب آن ها نگرداند.

قال رسول الله: فوالذی نفسی بیده لا یؤمن احدکم حتی اکون احب الیه من والده و ولده و الناس اجمعین.

به آن خدایی که نفس به دست اوست ایمان نیاورده است هیچ کدام شما به من تا این که دوست بدارد مرا بیشتر از پدرش و فرزندانش و همه ی مردم.

قال رسول الله: لایؤمن عبدً لله حتی اکون احب الیه من نفسه و تکون عترتی احب الیه من عترته و یکون اهلی احب الیه من اهله.

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ایمان نیاورده است بنده ای به خدا تا آن وقتی که من را از خودش بیشتر دوست بدارد و عترت مرا بیشتر از عترت خودش دوست بدارد و اهل‌بیت(علیها السلام) من را بیشتر از اهل‌بیت خودش دوست بدارد.

ایمان به من نیاورده است آن کسی که مرا بیشتر از خودش دوست نداشته باشد و هم چنین بچه های مرا بیشتر از بچه های خودش دوست نداشته باشد.

خیال نکنید که این مطلب را رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) تعبدی فرموده است که مردم فقط او را بیشتر از خودشان و اولاد ایشان را بیشتر از اولاد خودشان دوست بدارد. ایننیست بلکه این یک برهان عقلی است و عقل به این مسئله حکم می کند و رسول خدا آنچه را که عقل حکم می کند به زبان آورده است.

حضرات فلاسفه و حکما کلاً در اشراق و مشاء و رواق از افلاطون گرفته که رئیس الحکما است که او استاد فلاسفه است تا حاج ملا هادی سبزواری همه گفته اند که ظهور علت در معلول بیشتر است از ظهور خود معلول در خودش. مثلاً شما آتش را در نظر بگیرید و آن را با حرارت مقایسه کنید. آتش علت است و حرارت معلول آتش است. ظهور آتش در موجودیت حرارت بیشتر از وجود خود حرارت است زیرا حرارت به آتش موجود شده است و قائم به آتش است. نقش حرارت به آتش بستگی دارد. حرارت در رتبه ی پایین تر است نسبت به آتش و یا به زبان دیگر تجلی علت در معلول بیشتر است از تجلی خود معلول به خودش.

حرارت تجلی آتش است. او در رتبه ای پایین تر از آتش قرار دارد. حرارت معنی حرفی است. آتش معنی اسمی است. حرارت طفیلی آتش است.

دقت کنید اگر آتش نباشد حرارت نیست. وجود حرارت بستگی به وجود آتش دارد. حیاتش، قدرتش همه چیزش به آتش بستگی دارد. آتش اولی است و حرارت در رتبه ی پایین قرار دارد.

ما خطبه ی غدیر خم و خطبه ی رسول خدا را می خوانیم. در آنجا رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) از جهاز شتر منبری برپا می کنند و در رأس منبر قرار می گیرند و خطبه ای را می خوانند که در جلد 9 بحارالانوار است و در تفسیر صافی نیز آن را آورده است. در یک فراز رسول‌الله(صلی الله علیه وآله وسلم) می فرمایند الست اولی منکم بانفسکم آیا من اولی به خود شما از نفس های شما نیستم؟ یعنی در مرتبه ی وجود من علت هستم و شما معلول هستید. این عبارت ساده نیست. این یک عبارت عقلی است. آیا من از خود شما بر خود شما مسلط نیستم؟ همه به اتفاق گفتند: قالوا: بلی یا رسول‌الله(صلی الله علیه وآله وسلم) (چون در قرآن آمده است النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ همه گفتند بلی یا رسول الله.

من بر شما از خود شماها اولویت دارم.

یار نزدیک تر از من به من است این عجب تر که من از وی دورمعلت نزدیک تر به معلول است، نسبت به حود معلول. همه گفتند: چرا؟ یا رسول الله تو اولی به انفس ما هستی. آن گاه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به مردم فرمودند: جلو بیایید. همه جلو آمدند. کمربند امیرالمؤمنین را گرفتند و بر روی دست بلند کردند و فرمودند: من کنت مولاه فهذا علی مولاه. یعنی هر کس که من نسبت به او این مقام را دارم بدانید بعد از من این مقام برای حضرت علی(علیه السلام) است.

برای وسعت این ولایت کافی است به سوره مائده آیه 55 مراجعه کنید که خداوند می فرماید: إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُون چنین است و جز این نیست که ولی شما (اولی به تصرف شما) و اولی به انفس شما الله است سپس رسولش و آن گاه حضرت امیرالمؤمنین و اهل‌بیت معصوم(علیها السلام) آن حضرت که ایشان در رتبه ی طولی قرار دارند. امروز این ولایت در اختیار حضرت بقیةالله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است. ایشان اولی بانفس بر همه هستند.⁽¹⁾

325. یکی از علائم ظهور این است که قبل از ظهور زلزله هایی به وقوع

اشاره

می پیوندد و عده ای گمراه می شوند

سوره احزاب آیه 11

هُنالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَ زُلْزِلُوا زِلْزالاً شَديداً

در آنجا مؤمنان امتحان شدند (ضعیفان در ایمان) سخت متزلزل گردیدند.

شأن نزول آیه

آیه درباره ی جنگ خندق است و حضرت آیة الله العظمی علی بن ابراهیم قمی مفصلاً آن را در تفسیرش شرح داده است. قریش در سال پنجم هجری قمری همه اجماع کردند و همه ی اعراب را جع نمودند و یک لشکر ده هزار نفری ترتیب دادند تا کار رسول خدا و اسلام را یک سره نمایند و قبایل مختلفی که در مدینه بودند مانند بنی قِینقاع که حدود هفتصد نفر جنگجو داشتند و بنی قُریظه و ... را با خود همراه کردند که به این جنگ، احزاب نیز می گویند.

در مقابل، همه ی اصحاب رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) هفتصد نفر بودند و وحشتی در دل مسلمانان افتاد که حتی پیامبر به مسلمین فرمودند: چه کسی حاضر است بیاید مخفیانه به داخل قبیله ی دشمن برود و خبر بیاورد؟ رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) سه بار این جمله را تکرار کردند و هیچ مسلمانی آماده نشد این عمل را انجام دهد. رسول خدا فرمودند: هرکس بپذیرد، من بهشت را به او وعده می دهم. دقت کنید مسلمانان اسلام در عقیده شان زیاد هم محکم نبودند لذا فرمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) را زیر پا گذاشتند. سرانجام حذیفة بن یمان، یکی از یاران حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام)، پذیرفت اما مسلمین می ترسیدند رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) با پیشنهاد سلمان فارسی و تأیید جبرئیل از طرف خدا، خندقی حفر کردند. سهنفر به نام های عمروبن عبدوَد، هُبیرة بن وهب و ضِراربن خطاب با اسبانشان و با جستن از خندق به

این طرف آمدند و به رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) نزدیک شدند. اصحاب از ترس پشت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) ایستادند و حضرت را پیشاپیش خود قرار دادند. یک نفر از مهاجرین که فلانی بود، به مردی که کنارش و از دوستانش بود گفت: آیا این شیطان (عمروبن عبدود) را نمی بینی؟ به خدا سوگند هیچ کس از دست او سالم نمی ماند؛ پس بیایید تا محمد را به او تحویل دهیم تا او را به قتل برسانند و ما نزد قوم خود برگردیم و زنده باشیم و عمروبن عبدود فریاد می کشید و مبارز می طلبید و هیچ مسلمانی حاضر نمی شد با او به نبرد بپردازد و هر بار که رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) از مسلمین می خواستند کسی به جنگ او برود، همه جواب منفی می دادند. می گویند جنگ خندق امتحان مسلمانان بود که متأسفانه سست عنصر بودند. سرانجام حضرت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) برخاستند و به مبارزه با او پرداختند و او را به قتل رساندند... اما متأسفانه مسلمانان در شک و تردید بودند. این شأن نزول آیه است. هنالک ابتلی المؤمنون مؤمنان امتحان شدند اما بد امتحان دادند و مردود شدند.

تأویل آیه

تأویل این آیه نیز درباره ی قبل از ظهور حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) می باشد که متأسفانه قبل از ظهور، اکثر قریب به اتفاق مردم از دین برمی گردند و در این امتحان الهی شکست می خورند و برای مسلمانان واقعی مزاحمت ایجاد می کنند زندگی برای مؤمنین واقعی سخت می شود. برای نگ داری دینشان مثل این است که آتش سرخ را کف دست نگاه دارند که در جامع الاخبار آمده است:

يَا ابْنَ مَسْعُودٍ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ الصَّابِرُ فِيهِ عَلَى دِينِهِ مِثْلُ الْقَابِضِ عَلَى الْجَمْرِ بِكَفِّهِ فَإِنْ كَانَ فِي ذَلِكَ الزَّمَانِ ذِئْباً وَ إِلَّا أَكَلَتْهُ الذِّئَابُ

ای ابن مسعود زمانی بر مردم می آید که هرکس در آن زمان دینش را حفظ کند مانند کسی است که آتش سرخ را بر کف دستش نگاه دارد و اگر در آن زمان مانند گرگ درنده باشد می تواند زندگی کند والّا مردم گرگ صفت او را می خورند.

ظهر الفساد هُنالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَ زُلْزِلُوا زِلْزالًا شَدِيداً و نحلهم الأخيار أسماء الأشرار، فيكون جهد المؤمن أن يحفظ مهجته من أقرب الناس اليه، ثم يفتح الله الفرج لأوليائه و يظهر صاحب الأمر على أعدائه.

شیخ طبرسی در حدیثی طولانی روایت کرده است که در فرازی از آن معصوم فرمودند: بدان که روزگاری بر مردم می رسد که حق در آن پنهان می ماند و باطل نمایان می گردد و آن هنگامی است که سزاوارترین مردم به آنان دشمنانشان هستند و وعده‌ی حق نزدیک و الحاد عظیم و فساد آشکار می گردد. (در چنین دورانی اهل ایمان گرفتار می آیند و زلزله‌های سختی رخ می دهد) و نیکان به ناچار نام بدان را بر خود می نهند و نتیجه ی تمام تلاش مؤمن حفظ خون خویش از نزدیک ترین افراد به خویشتن است. سپس خداوند راه گشایش را برای اولیا و دوستانش باز می کند و صاحب امر را بر دشمنان خود چیره و پیروز می سازد.

وَ قَالَ(علیه السلام) إِذَا جَارَ الْحَاكِمُ قَلَّ الْمَطَرُ وَ إِذَا غُرِّرَ بِأَهْلِ الذِّمَّةِ ظَهَرَ عَلَيْهِمْ عَدُوُّهُمْ وَ إِذَا ظَهَرَتِ الْفَوَاحِشُ كَانَتِ الرَّجْفَةُ وَ إِذَا قَلَّ الْأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ اسْتُبِيحَ الْحَرِيمُ وَ إِنَّمَا هُوَ التَّبْدِيلُ ثُمَّ التَّدْبِيرُ ثُمَّ التَّدْمِير

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: وقتی که حکومت ظلم کرد، باران کم می بارد و زمانی که مسلمانان به اهل ذمه مکر و حیله کنند، دشمن بر ایشان مسلط می شود. وقتی که زنا و فواحش ظاهر و زیاد شد زمین لرزه زیاد می شود. وقتی که امر به معروف کم شد، هتک ناموس مباح و جایز می گردد و این هتک ناموس اول تبدیل و مبادله می شود و پس از آن به مکر و حیله و بعد از آن به زور و حیله صورت می گیرد.

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: زمانی که در امت من ده خصلت نکوهیده پیدا شود، به ده بلا مبتلا می شوند: 1. وقتی که دعا کم نمودند، گرفتاری هایشان زیاد می شود. 2. وقتی که صدقات را ترک کردند، بیماری زیاد می شود. 3. وقتی که زکات ندادند، اغنام و احشام آن هاازبین می روند. 4. وقتی سلطان ظلم کرد، باران نمی بارد. 5. وقتی زنا زیاد شد، مرگ های ناگهانی هم زیاد می شود. 6. هنگامی که ربا زیاد شود، زلزله هم زیاد می شود. 7. وقتی که حکم خدا را زیر پا گذارند، دشمن بر آن ها مسلط می شود. 8. وقتی پیمان خدا را نقض کردند، کشت و کشتار زیاد می شود. 9. وقتی

کم فروشی، خداوند آن ها را به قحط و غلا گرفتار می کند. 10. سپس رسول خدا آیه 41 سوره ی روم ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذيقَهُمْ بَعْضَ الَّذي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعونُ را تلاوت فرمودند: برای عصیان و اعمالی که از دست مردم صادر شد، فساد در روی زمین واقع گردید تا نتیجه ی بعضی از اعمالی که به جای آوردند به آن ها بچشاند؛ شاید (از اعمال زشت خود) دست بردارند.

326. مردان الهى منتظران واقعى حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هستند

اشاره

سوره احزاب آيه 23

«مِنَ المُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلاً»

از جمله مؤمنان مردانی هستند كه در پيمان خويش که با خدا بسته اند وفا كرده‌اند، بعضى از ايشان در تعهد خويش به‌سر برده (و شهادت يافته) و بعضى از ايشان منتظرند و به هيچ وجه تغيير نيافته‌اند (و محکم و استوار در عهد خویش می باشند.)

تنزیل آیه

تنزیل آیه در مورد حضرت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) و حمزة بن عبدالمطلب و جعفربن ابیطالب و عبیدة بن حارث نازل شده است که آن ها در جنگ، با خدا پیمان بستند که هرگز در جنگ ها فرار نکنند و از اسلام و قرآن و رسول خدا حمایت کنند. آن ها در جنگ بدر در مقابل دشمن ایستادند و دشمنان خود را به قتل رسانیدند، اما حمزه در جنگ احد و جعفربن ابیطالب در جنگ موته به شهادت رسیدند. حضرت علی بر عهد و پیمان خویش محکم و منتظر بود «... وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْديلاً»و بعضی چشم به راه و منتظر می باشند و هیچ در پیمان خود تغییر و دگرگونی ایجاد نکردند که منظور حضرت علی(علیه السلام) است.

تأویل آیه

اما تأویل آیه ی مبارکه درباره ی انتظار است از حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) تا امام یازدهم و تا قیام حضرت قائم موعود همه ی شیعیان هم به عهد و پیمانی که با خداوند در عالمذراولی بسته اند محکم ایستاده اند و هرگز از امامت و زعامت چهارده معصوم روی نمی گردانند و پای این عهد و

پیمان ایستاده اند و منتظر ظهور قطب عالم امکان حضرت بقیة الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ایستاده اند که حضرت جعفربن محمد الصادق(علیه السلام) به ابابصیر فرمودند: لقد ذکرکم الله فی کتابه فقال «مِنَ الْمُؤْمِنينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْديلاً»

ای ابابصیر خداوند در کتابش از شما یاد کرده است و فرموده «مِنَ الْمُؤْمِنينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلًا » إِنَّكُمْ وَفَيْتُمْ بِمَا أَخَذَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِيثَاقَكُمْ مِنْ وَلَايَتِنَا وَ إِنَّكُمْ لَمْ تُبَدِّلُوا بِنَا غَيْرَنَا...⁽¹⁾

شما به آن عهد و پیمان الهی که ولایت ما اهل‌بیت است وفادار ماندید و ما را با غیر ما عوض نکردید.

و در روایت دیگر حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) می فرمایند: فينا نزلت رِجالٌ صَدَقُوا قال فانا و اللَّه المنتظر و ما بدّلت تبديلًا.⁽²⁾

این آیه درمورد (ما اهل‌بیت و امامان شیعه) نازل شده است و من به والله منتظرم و به هیچ وجه تغییر نیافته ام.

ما نیز همه منتظر هستیم تا زمانی که حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام کند و در این عهد و پیمان ان شاالله محکم ایستاده ایم.

عن سهيل‌بن زياد، عن محمّدبن سليمان قال: كنت عند ابى‌عبداللّه(علیه السلام) ادخل ابوبصير و ذكر الحديث الى ان قال: يا ابامحمّد: لقد ذكركم اللّه فى كتابه فقال: «مِنَ المُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلاً» انكم وفيتم بما اخذاللّه عليكم ميثاقكم من ولايتنا و انكم لم تبدلوا بناغيرنا و لولم تفعلوا لغيركم اللّه كما غيرهم حيث يقول «وَما وَ جَدْنا لِأَكْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَ إِنْ وَ جَدْنا أَكْثَرَهُمْ لَفاسِقِينَ⁽³⁾».

از سهل‌بن زياد و محمّدبن سليمان نقل شده است كه گفت: من در خدمت امام صادق(علیه السلام) بودم كه ابوبصير بر آن حضرت وارد شد و حضرت گفتارى را بيان نمود تا به آنجاكه فرمود: يا ابا محمّد، خداوند شما را در كتابش ياد كرده و فرموده: «مِنَ المُؤْمِنِينَ رِجالٌ

صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلاً» شما به آن عهد و پيمان الهى كه ولايت ما اهل‌بيت(علیها السلام) بود وفادار مانديد و ما را با ديگران عوض نكرديد و اگر اينكار را نمى‌كرديد خداوند شما را همانند ديگران تغيير مى‌داد، همان‌طوركه مى‌فرمايد: «وَ ما وَجَدْنا لِأَكْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَ إِنْ وَجَدْنا أَكْثَرَهُمْ لَفاسِقِينَ».

«غالب آن‌ها را به پيمانى پابند نيافتيم، ولى بيشترشان را عصيان‌پيشگان يافتيم.»

عن عمروبن ثابت، عن ابى‌اسحاق، عن على(علیه السلام) قال: فينا نزلت «مِنَ المُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللّهَ عَلَيْهِ» فانا واللّه المنتظر و مابدلت تبديلا.

از عمروبن ثابت، از ابى‌اسحاق، از على(علیه السلام) روايت نموده كه فرمود: «مِنَ المُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللّهَ عَلَيْهِ» درباره ما نازل شده، به خدا قسم من منتظر هستم... .

عن عدة من اصحابنا عن سهل بن زیاد عن جعفربن محمّد الاشعرى، عن عبداللّه‌بن ميمون القداح، عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام) قال: قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): يا على، مَن احبك ثم مات فقد قضى نحبه و من لم يمت فهو منتظر و ما طلعت الشمس و ما غربت عليه برزق و ايمان و فى نسخه نور جعفربن محمّد اشعرى از عبداللّه‌بن ميمون قداح.

از امام صادق(علیه السلام) روايت نموده كه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: يا على، هر كس تو را دوست بدارد و بميرد، به تحقيق به پيمان خويش با خداوند وفا نموده و در صف شهداست و اگر زنده باشد در حال انتظار است. خورشيد طلوع و غروب نمى‌كند، مگر آن كه براى چنين شخصى رزق و ايمان سايه افكنند و در نسخه‌اى از نور معنويت قرار مى‌گيرد.

327. قائم آل محمّد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) از اهل بيت(علیها السلام) و از فرزندان اصحاب کساء است

اشاره

سوره احزاب آيه 33

«إِنَّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً»

همین است و جز اين نيست كه خداوند اراده دارد كه از شما (اهل البيت) رجس و پليدى (گناه و زشتى) را ببرد و شما را كاملاً پاك و مطهر سازد.

در اين آيه خداوند مى‌فرمايند كه: اراده من بر اين قرار گرفته است كه رجس و پليدى را از عده‌اى به‌نام «اهل البيت» ببرم و اين عده را از، هر نظر، پاك و مطهر سازم. ما معتقديم منظور از اهل البيت همان رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است كه داراى اين امتيازات الهى هستند، مصداق واقعى آن اميرالمؤمنين على(علیه السلام) و حضرت سيدة النساء العالمين فاطمه زهرا(علیها السلام) و حضرت مجتبى حسن‌بن على(علیه السلام) وحضرت سيدالشهداء حسين‌بن على(علیه السلام) است. و مصداق مكمل آن نه امام معصوم از نسل سيدالشهداء هستند كه مهدى موعود(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نهمين آن هاست كه ما در اين‌جا براى اثبات ادعاى خودمان احاديث زير را از کتب شیعه و سنی مى‌آوريم.

حدیث کساء به روایت عایشه:

قالت عايشه: خرج النبى(صلی الله علیه وآله وسلم) غداة و عليه مرط مرحل‌بن شعرا سود فجاء الحسن ابن على فادخله. ثم جاء الحسين فدخل معه. ثم جائت فاطمه فادخلها. ثم جاء على فأدخله ثم قال: «إِنَّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً».عايشه مى‌گويد: رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) يك‌روز هنگام صبح از منزل خارج شدند و عبايى نقشه‌دار، كه آن را با نخ سياه بافته بودند، بر دوش داشتند. در اين هنگام حسن‌بن على(علیه السلام) به نزد وى آمد. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) او را زير عبا داخل نمود. سپس حسين‌بن على(علیه السلام) آمد، او

را هم رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) داخل عبا كرد. بعد از او فاطمه(علیها السلام) آمد. رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) او را هم داخل عبا نمود. سپس على(علیه السلام) آمد، آن حضرت او را نيز داخل عبا كرد، آن‌گاه اين آيه را خواندند: «إِنَّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً»؛ جز اين نيست كه خداوند اراده كرده كه از شما اهل بيت(علیها السلام) رجس و پليدى و گناه و زشتى را ببرد و شما را كاملاً پاك و مطهر سازد.

حدیث کساء به روایت ام سلمه:

عن ام سلمه انه لما نزل قوله تعالى: «إِنَّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً» أدارالنبى صلى‌الله‌عليه‌و‌آله كساءه على «على و فاطمه و الحسن و الحسين4 فقال: اللهم هؤلاءِ اهل بيتى فأذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهيراً.

ام سلمه مى‌گويد: زمانى‌كه اين آيه نازل شد: «إِنَّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ...»رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) على(علیه السلام) و فاطمه(علیها السلام) و حسن(علیه السلام) و حسين(علیه السلام) را در زير عباى خود قرار دادند و فرمودند: «اللهم هؤلاء اهل بيتى فأذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهيرا...»؛ يعنى، خداوندا، اين‌ها اهل بيت من هستند، پس دور كن از آن‌ها هر نوع رجس و پليدى را و آن‌ها را پاك و مطهر ساز.

از اين دو حديث كه به‌طور متواتر از اهل سنت نقل شده است معلوم مى‌شود كه اهل‌بيت(علیها السلام) در درجه اول «على(علیه السلام) و فاطمه(علیها السلام) و حسن(علیه السلام) و حسين(علیه السلام)» هستند و ديگر همسران رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) جزء اين آيه و اهل‌بيت نيستند، زيرا اگر بودند، آن‌ها را هم رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به زير عبافرا مى‌خواندند. عايشه و ام سلمه مى‌گويند: ما ديديم رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) اين چهار نفر را زير عبا فرا خوانده و فرمودند: «اللهم هؤلاءِ اهل‌بيتى.»

عن سعدبن ابى‌وقاص قالا لما نزل اللّه هذه الآيه: «فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ» دعا رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) «علياً» و «فاطمه» و «حسناً» و «حسيناً» فقال(صلی الله علیه وآله وسلم): اللهم هؤلاء أهلى.

سعد وقاص در اينجا آيه مباهله را نقل مى‌كند و مى‌گويد زمانى‌كه اين آيه نازل شده «فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ...»؛ يعنى، بگو اى رسول خدا بخوانيم فرزندانمان و فرزندان شما را و زن‌هاى ما و زن‌هاى شما را و نفس‌هاى ما و نفس‌هاى شما را و مباهله كنيم، رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) خواندند «على و فاطمه و حسن و حسين» را آن‌گاه فرمودند: خداوندا، اين‌ها اهل‌بيت من هستند.

و أخرج ابن مردويه و الخطيب عن ابی سعيد الخدرى0 قال: كان يوم أم سلمه أم المومنين5 فنزل جبرئيل(علیه السلام) على رسول‌اللّه بهذه الآيه: «إِنَّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً» قال فدعا رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) بحسن و حسين و فاطمه وعلى فضمهم اليه و نشر عليهم الثوب والحجاب على ام سلمة مضروب ثم قال «اللهم هؤلاءِ اهل بيتى‌اللهم اذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهيراً»، قالت ام‌سلمه(علیها السلام): فانا معهم يا نبى اللّه؟ قال: انت على مكانك و انك على خير.

ابن مردويه و خطيب از ابى‌سعيد خدرى روايت كرده كه گفت: روزى كه نوبت ام‌سلمه بود كه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) در خانه او باشند، جبرئيل بر آن حضرت نازل شد و آيه «إِنَّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً» ام سلمهمى‌گويد: رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) حسن و حسين و على و فاطمه را خواست بعد ازآنكه نزدش حاضرشدند، ايشان را به‌خود چسبانيد و جامه‌اى رويشان افكند و اين در حالى بود كه ام‌سلمه در پشت پرده قرارداشت، آن‌گاه گفت: «اللهم هؤلاءِ اهل بيتى» بارالها، اينان اهل‌بيت من هستند. خداوندا، پليدى را از ايشان ببر و آن‌طورى‌كه خودت مى‌دانى آن‌ها را پاك كن. ام‌سلمه گفت: اى پيامبر خدا، آيا من هم با ايشان هستم؟ حضرت فرمودند: اى ام‌سلمه تو جاى خودت را دارى و

عاقبتت به خير است (رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) مى‌فرمايند: ام‌سلمه شما خانم خوبى هستى و جاى خود را دارى، اما از اهل‌بيت نيستى.).

قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): سيكون بعدى خلفاء و من بعد الخلفاء امراء و من بعد الامراء ملوك جبابرة، ثم يخرج من اهل بيتى المهدى، فيملاءها عدلاً كمى ملئت جوراً.

رسول اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: بعد از من خلفاء و بعد از خلفاء امراء و بعد از امراء پادشاهان جبار و ستمگر مى‌آيند. سپس مهدى قيام مى‌كند كه او از اهل‌بيت(علیها السلام) من است و خداوند به‌وسيله او عدل و داد مى‌كند، همان‌طورى‌كه پر از ظلم و جور شده بود.

عن محمّدبن الحنفيه، عن على(علیه السلام) قال: قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): «المهدى منا اهل البيت ليصلحه، فى ليلة.»

محمّدبن حنفيه نقل مى‌كند از حضرت اميرالمؤمنين على(علیه السلام)، از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) كه آن حضرت فرمودند: «مهدى از اهل‌بيت من است و خداوند در يك شب كار او را اصلاح مى‌كند.»

قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): «المهدى منا اهل البيت يصلحه اللّه فى ليلة.»رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: «مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) از اهل بيت من است، خداوند كار او را در يك شب اصلاح مى‌كند.»

قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): «لَو لَم يَبقَ من الدهر الا يومٌ لَبعَثَ اللّه رجلا من اهل بيتى يملاءها عدلا كمى مُلئت جوراً.»

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: اگر (از عمر دنيا) نماند به‌جز يك روز، (خداوند همان يك روز را طولانى مى‌كند) تا مردى از اهل‌بيت مرا برانگيزد، خداوند به وسيله او [زمين را] پر از عدل و داد مى‌كند، همان‌طورى‌كه پر از ظلم و جور شده بود.

توجه مى‌فرماييد كه: در احاديث فوق مهدى موعود(عجل الله تعالی فرجه الشریف) از اهل‌بيت است. كتاب‌هايى كه از اهل سنت كه مهدى را از اهل‌بيت(علیها السلام) مى‌دانند بسيار زياد است. ما فقط به اسامى بعضى از آن‌ها اشاره مى‌كنيم:

الف) «عقد الدرر فى اخبار الامام المنتظر» نوشته سلمى الشافعى دمشقى جلد 1 حديث 12. در این کتاب ده حدیث می آوریم که حضرت مهدی از اهل‌بیت هستند.

ب) «كنزالعمال» مجلد 7 صفحه 186، نوشته متقى هندى.

ج) «البيان فى اخبار صاحب الزمان» باب دوازدهم.

د) «الفصول المهمه» فصل دوازدهم، نوشته ابن صباغ مالكى.

ه) «ارجح المطالب» نوشته عبيداللّه هندى حنفى صفحه 380.

و) ابن خلدون در «مقدمه» صفحه 266.

ز) منادى در كتاب «كنوز الحقايق» (حاشيه الجامع الصغير) مجلد 2 صفحه 122.

ح) سيوطى در «الجامع الصغير» مجلد 2 صفحه 160.

ط) باز سيوطى در «عرف الوردى فى اخبار المهدى» مجلد 2 صفحه 78.

در ده‌ها كتاب ديگر نيز آمده است كه مهدى(علیه السلام) از اهل بيت است.

شرح حدیث کساء:

اميرالمؤمنين. فقال: يا فاطمه، انى اشم عندك رائحه طيبه كانها رائحه اخى و ابن عمى رسول‌اللّه. فقلت: نعم‌ها هو مع ولديك تحت الكساء فاقبل على نحو الكساء و قال: السلام عليك يا رسول‌اللّه، اتاذن لى ان اكون معكم تحت الكساء. قال له: و عليك السّلام يا اخى و يا وصيى و خليفتى و صاحب لوائى. قد اذنت لك فدخل على تحت الكساء ثم اتيت نحو الكساء و قلت: السلام يا ابتاه يا رسول‌اللّه اتاذن لى ان اكون معكم تحت الكساء قال: و عليك السلام يا بنتى و يا بضعتى قد اذنت لك فدخلت تحت الكساء فلما اكتملنا جميعا تحت الكساء اخذ ابى‌رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) بطرفى الكساء و اومى بيده اليمنى الى السماء و قال: «اللهم ان هولاء اهل بيتى و خاصتى و حامتى لحمهم لحمى و دمهم دمى يوء لمنى ما يومهم ويحزنى ما يحزنهم انا حرب لمن حاربهم و سلم لمن سالمهم وعدو لمن عاداهم و محب لمن احبهم انهم منى و انا منهم فاجعل صلواتك و بركاتك و رحمتك و غفرانك ورضوانك على و عليهم و اذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهيراً» فقال اللّه عزوجل: «يا ملائكتى و سكان سمواتى انى ماخلقت سماء مبنيه و لا ارضا مدحيه و لا قمرا منيراً و لا شمسا مضيئه و لا فلكا يدور و لا بحرا يجرى و لا فلكا يسرى الا فى محبه هولاء الخمسه الذينهم تحت الكساء» فقال الامين جبرائيل يا رب ومن تحت الكساء فقال عزوجل هم اهل بيت النبوه و معدن الرساله هم فاطمه وابوها و بعلها وبنوها فقال جبرائيل يا رب اتأذن لى ان اهبط الى الارض لاكون معهم سادساً فقال اللّه نعم قد اذنب لك فهبط الامين جبرائيل و قال: السلامعليك يا رسول‌اللّه العلى الاعلى، يقرئك السلام ويخصك بالتحيه والاكرام و يقول لك و عزتى و جلالى انى ما خلقت سماء مبنيه و لا ارضا مدحيه و لا قمرا منيراً ولا شمسا مضيئه و لافلكا يدور و لا بحرا يجرى و لا فلكا يسرى الا لاجلكم و محبتكم و قد اذن لى ان ادخل معكم فهل تاذن لى يا رسول‌اللّه فقال رسول‌اللّه و عليك السلام يا امين وحى‌اللّه انه نعم قد اذنت لك فدخل جبرائيل معنا تحت الكساء فقال لابى ان اللّه قد اوحى اليكم يقول: «إِنَّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً» فقال على لابى يا رسول‌اللّه، اخبرنى ما لِجلوسنا هذا تحت الكساء من الفضل عنداللّه؟ فقال: النبى و الذى بعثنى بالحق نبيا و اصطفانى بالرساله نجيا ماذكر خبرنا هذا فى محفل من محافل اهل الارض و فيه جمع من شيعتنا و محبينا الا و نزلت عليهم الرحمه و خفت بهم الملا ئكه و استغفرت لهم ابى‌ان يتفرقوا فقال: على اذا واللّه فزنا و فاز شيعتنا و رب الكعبه فقال النبى ثانيا يا على و الذى بعثنى‌بالحق و اصطفانى بالرساله نجيا ماذكر خبرنا هذا فى محفل من محافل اهل الارض و فيه جمع من شيعتنا و محبينا و فيهم مهموم الا و فرج اللّه همه ولا مغموم الا و كشف اللّه غمه ولا طالب حاجه الا و قضى اللّه حاجته فقال على اذا واللّه فزنا و سعدنا و كذلك شيعتنا فازوا و سعدوا فى الدنيا و الاخره و رب الكعبة.

صاحب عوالم به سند خود از جابربن عبداللّه انصارى نقل نموده و او از فاطمه زهرا(علیها السلام) دختر رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) كه: شنيدم از فاطمه زهرا(علیها السلام) كه آن بزرگوار فرمود: پدر بزرگوارم رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به منزل من داخل شد در بعضى از روزها پس فرمود: سلام بر تو اى فاطمه. عرض كردم: درود بر تو باد (اى پدر بزرگوارم). فرمود: در بدن خود ضعفى

مى‌يابم. عرض كردم: پناه مى‌برم تو را به خداوند اى پدر از ضعف و ناتوانى. فرمود: اى فاطمه، كساء يمانى را بياور و مرا به آن بپوشان. فاطمه فرمود: پس كساء يمانى را آوردم و او را با آن پوشانيدم و به او نظر كردم، ديدم كه صورتش مانند ماه تمام در شب چهارده كه بدر است مى‌درخشيد. فاطمه(علیها السلام) فرمود: نگذشت مگر اندكى كه ناگاه فرزندم حسن بر من وارد شد و سلام كرد و گفت: اى مادر، سلام و درود بر تو. پس جواب داده و گفتم: سلام بر تو اى روشنى ديده‌ام و ميوه دل من. پس گفت: اى مادر، من بوى خوشى نزد تو استشمام مى‌كنم گوييا بوى جدم رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) باشد. گفتم: بلى به درستى كه جدت در زير كسا است. پس حضرت حسن (علیه السلام) نزد كسا آمد و گفت: سلام برتو باد اى جد بزرگوار، اى رسول پروردگار. آيا به من اجازه مى‌فرمايى كه با شما در زير كساء داخلشوم ؟ پس آن حضرت فرمود: بر تو سلام اى فرزندم و اى صاحب حوض من. به تحقيق اذن دادم تو را، پس داخل شد با آن حضرت و خدمت آن‌جناب در زير كسا. پس نگذشت مگر زمانى كه ناگاه فرزندم حسين داخل شد و گفت: سلام بر تو اى مادر، پس گفتم و عليك السلام اى پسرم و اى روشنى ديده‌ام و اى ميوه دلم. پس به من گفت: اى مادر به‌درستى‌كه من در پيش تو بوى خوبى استشمام مى‌كنم گويى آن بوى جدم رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) است. پس گفتم: آرى، به‌درستى‌كه جدّت و برادرت در زير كسا مى‌باشند. پس حسين جانب كسا نزديك آمد و گفت: سلام بر تو باد اى جد بزرگوارم. سلام برتو باد اى كسى كه خداوند او را اختيار فرموده. آيا به من اجازه مى‌فرمايى كه با شما دو تن در زير كسا ؟ باشم پس فرمود: و عليك السلام اى فرزندم و اى شفاعت‌كننده امتم من به درستى و به تحقيق اجازه‌ات دادم پس با آنان داخل در زير كساء گرديد. پس در اين حال ابوالحسن على‌بن ابى‌طالب(علیه السلام) وارد شد و گفت: سلام بر تو اى دختر رسول خدا. پس گفتم: و عليك السلام اى ابا الحسن و اى اميرالمؤمنين(علیه السلام). پس فرمود: اى فاطمه(علیها السلام) من پيش تو بوى خوشى استشمام مى‌كنم گوييا آن بوى برادرم و پسر عمم رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است. پس گفتم: آرى آن است او با دو فرزندت در زير كسا. پس على(علیه السلام) جانب كساء رو كرد و

عرض كرد كه سلام برتو باد اى رسول خدا. آيا به من اجازه مى‌فرمايى كه با شما در زير كساء باشم؟ حضرت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود: و عليك السلام اى برادرم و اى وصى و جانشين و صاحب لواى من. به تحقيق اجازه‌ات دادم. پس در زير كساء داخل گرديدم. آن‌گاه من نزد كسا آمدم و گفتم: سلام بر تو باد اى پدرجان، اى رسول خدا. آيا به من اجازه مى‌فرمايى كه با شما در زير كسا باشم؟ فرمود: و عليك‌السلام اى دخترم و اى پاره تنم. به‌تحقيق اجازه‌ات دادم، پس داخل در زير كساء گرديدم. وقتى كه جمع ما در زير كسا كامل شد، رسول‌اللّه دو طرف كسا را گرفت و با دست راست خود به‌سوى آسمان اشاره كرد و گفت: خداوندا، اين‌ها اهل بيت من و خواص من مى‌باشند. گوشت ايشانگوشت من و خونشان خون من است. مرا اذيت مى‌نمايد هرآنچه آن‌ها را اذيت نمايد و مرا غمگين مى‌كند هر آنچه آن‌ها را غمگين كند. آن‌ها را من طرفم با هر كه طرف است با آن‌ها و اهل صلحم با هر كه با آن‌ها صلح كند و دشمنم با هر كه با آن‌ها دشمنى كند و دوستم با هر كه با آن‌ها دوستى كند. خداوندا آن‌ها از منند و من از آن‌ها هستم، پس صلوات و بركات و رحمت و آمرزشت و رضاى خود را بر من و بر آن‌ها قرار ده و از آن‌ها پليدى را زايل گردان و پاك گردان آن‌ها را، پاكى كامل. پس خداوند عزوجل فرمود: اى ملائكه من و اى سكان آسمان‌هاى من، خلق نكردم آسمان بنا شده را و نه زمين كشيده شده را و نه ماه روشنى‌دهنده را و نه خورشيد درخشنده و نه فلك دور زننده را و نه درياى جارى و نه كشتى سيركننده را، مگر به جهت دوستى اين پنج نفر كه در زير كسا آسوده‌اند. پس جبرئيل امين عرض كرد: اى پروردگار من، چه كسانى در زير كسا هستند؟ خداوند فرمود: ايشان اهل بيت پيغمبر و معدن رسالتند. ايشان فاطمه و پدر او و شوهر او و فرزندان او هستند. جبرئيل گفت: پروردگارا، آيا اجازه مى‌دهى كه به‌سوى زمين فرود آيم تا آنكه ششمى آن‌ها باشم؟ فرمود: آرى، اجازه دادم. جبرئيل فرود آمد. به پيغمبر(صلی الله علیه وآله وسلم) سلام كرد و عرض نمود: خداى على اعلى سلامت مى‌رساند و به‌خصوص تحيت و اكرام برايت مى‌فرستد و مى‌فرمايد: سوگند به عزت و جلالم من خلق نكردم آسمان بنا شده را و نه

زمين كشيده شده و نه ماه نور بخشنده و نه خورشيد روشنى دهنده و نه فلك دور زننده و نه درياى روان و نه كشتى سيار را، مگر براى خاطر شما و دوستى شما. اذن داد مرا كه با شما در زير كسا داخل شوم. آيا مرا اجازه مى‌دهى اى رسول خدا؟ پس رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود و بر تو باد سلام اى امين وحى خدا. به‌درستى‌كه چنين است اجازه دادم. پس جبرئيل با ما در زير كسا داخل شد و به پدرم عرض كرد: خداوند وحى فرستاد به شما و فرمود: «إِنَّما يُرِيدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً» به‌تحقيق اراده فرمود خداوند كه از شما اهل بيت پليدى را برطرف نمايد و پاك گرداند شما را، پاكگردانيدى كامل. در اين هنگام على(علیه السلام) به پدرم عرض كرد. اى رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)، چه فضيلت و شرافتى در بودن ما زير كساء مى‌باشد؟ پيامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود: قسم به آن خدايى كه مرا به حق به پيامبرى برانگيخت و مرا به رسالت و نجات بشريت برگزيد، ذكر نمى‌شود اين خبر ما در مجلسى از مجالس روى زمين كه در آن جمعى از شيعيان و دوستان ما باشند، مگر آن كه بر آن‌ها رحمت نازل مى‌شود و اطراف آن‌ها را ملائكه احاطه نمايند و براى آن‌ها طلب آمرزش كنند تا زمانى كه متفرق شوند. پس حضرت على(علیه السلام) گفت: در اين هنگام قسم به خدا كه ما رستگار شديم و شيعيان ما رستگار شدند. آن‌گاه پدرم رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود: يا على، قسم به آن خدايى‌كه مرا به حق به پيامبرى برانگيخت و مرا به رسالت و نجات بشريت برگزيد ذكر نمى‌شود اين خبر ما در مجلسى از مجالس اهل زمين و در آن جمعى از شيعيان و دوستان ما باشند و در ميان ايشان صاحب همّ و غمى باشد، مگر آنكه خداوند متعال همّ و غم او را برطرف گرداند و نه صاحب حاجتى، مگر آنكه حاجت او را برآورده گرداند. على(علیه السلام) گفت: قسم به‌خدا رستگار شديم و سعادت يافتيم و نيز شيعيان ما رستگار شدند وسعادت يافتند در دنيا و آخرت، سوگند به پروردگار كعبه.

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الْحَلَبِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فِي قَوْلُهُ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً⁽¹⁾يَعْنِي الْأَئِمَّةَ ع وَ وَلَايَتَهُمْ مَنْ دَخَلَ فِيهَا دَخَلَ فِي بَيْتِ النَّبِيّ(صلی الله علیه وآله وسلم).

حضرت صادق(علیه السلام) درباره ی این آیه فرمودند: منظور از اهل‌بیت امامان (معصوم) هستند که هرکس بر آن ها داخل شود، داخل در بیت پیامبر شده است.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هَارُون بْنُ مُوسَى التَّلَّعُكْبَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ مُوسَى الْهَاشِمِيُّ بِسُرَّ مَنْ رَأَى قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَلِيٍّ(علیه السلام)قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ وَ قَدْ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص يَا عَلِيُّ هَذِهِ الْآيَةُ نَزَلَتْ فِيكَ وَ فِي سِبْطَيَّ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ كَمِ الْأَئِمَّةُ بَعْدَكَ قَالَ أَنْتَ يَا عَلِيُّ ثُمَّ ابْنَاكَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ بَعْدَ الْحُسَيْنِ عَلِيٌّ ابْنُهُ وَ بَعْدَ عَلِيٍّ مُحَمَّدٌ ابْنُهُ وَ بَعْدَ مُحَمَّدٍ جَعْفَرٌ ابْنُهُ وَ بَعْدَ جَعْفَرٍ مُوسَى ابْنُهُ وَ بَعْدَ مُوسَى عَلِيٌّ ابْنُهُ وَ بَعْدَ عَلِيٍّ مُحَمَّدٌ ابْنُهُ وَ بَعْدَ مُحَمَّدٍ عَلِيٌّ ابْنُهُ وَ بَعْدَ عَلِيٍّ الْحَسَنُ ابْنُهُ وَ الْحُجَّةُ مِنْ وُلْدِ الْحَسَنِ هَكَذَا وَجَدْتُ أَسَامِيَهُمْ مَكْتُوبَةً عَلَى سَاقِ الْعَرْشِ فَسَأَلْتُ اللَّهَ تَعَالَى عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هُمُ الْأَئِمَّةُ بَعْدَكَ مُطَهَّرُونَ مَعْصُومُونَ وَ أَعْدَاؤُهُمْ مَلْعُونُونَ.

محمدبن یعقوب کلینی و خزّاز قمی با اسناد خودشان از عیسی بن موسی هاشمی به نقل از پدرانش روایت کرده است که گفت: حضرت امام حسین به نقل از پدرش حضرت امام علی روایت کرده که آن حضرت فرمودند: در خانه ی ام سلمه به رسول خدا وارد شدم و این آیه نازل شده بود. حضرت فرمودند: ای علی این آیه درباره ی تو و دو فرزندت (امام حسن و امام حسین(علیهما السلام)) و دیگر امامان از فرزندان تو نازل شده است. (یعنی اهل‌بیت شما هستید.) گفتم ای رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) امامان بعد از شما چند نفر (و چه کسانی) هستند؟ فرمودند: (ابتدا تو) ای علی و بعد از تو دو پسرت (امام) حسن و (امام) حسین و بعد از (امام) حسین فرزند او علی(بن حسین) و پس از علی فرزندش محمد و پس از محمد فرزندش جعفر و پس از جعفر فرزندش موسی و پس از موسی فرزندش علی و پس از علی فرزندش محمد و پس از محمد فرزندش علی و بعد از علی فرزندش حسن و حجت خدا از فرزند حسن

(عسکری) خواهد بود. (ای علی) من این نام های ایشان را در ساق عرش دیدم که نوشته شده بود. از خداوند متعال درباره ی اسماء آن ها سؤال کردم. ذات اقدس الهی فرمودند:

فَسَأَلْتُ اللَّهَ تَعَالَى عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هُمُ الْأَئِمَّةُ بَعْدَكَ مُطَهَّرُونَ مَعْصُومُونَ وَ أَعْدَاؤُهُمْ مَلْعُونُونَ.⁽¹⁾

ای محمد ایشان امامان بعد از تو هستند که پاکیزه و مطهر و معصوم (دور از هرگونه رجس و گناه و اشتباه و خطا و...) می باشند و دشمنان ایشان ملعون (و دور از رحمت) خداوند هستند.12. در علل الشرایع آیةالله العظمی شیخ صدوق مجلد 1 صفحه 205 حدیث 2 آمده است:

أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُوسَى الْخَشَّابِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَسَّانَ الْوَاسِطِيِّ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَثِيرٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) مَا عَنَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِقَوْلِهِ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً قَالَ نَزَلَتْ فِي النَّبِيِّ وَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ وَ فَاطِمَةَ(علیها السلام) فَلَمَّا قَبَضَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ نَبِيَّهُ كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ثُمَّ الْحَسَنُ ثُمَّ الْحُسَيْنُ(علیه السلام) ثُمَّ وَقَعَ تَأْوِيلُ هَذِهِ الْآيَةِ وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ وَ كَانَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ(علیه السلام) إِمَاماً ثُمَّ جَرَتْ فِي الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ الْأَوْصِيَاءِ(علیه السلام) فَطَاعَتُهُمْ طَاعَةُ اللَّهِ وَ مَعْصِيَتُهُمْ مَعْصِيَةُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل

شیخ صدوق با اسناد خو از علی بن حسان واسطی به نقل از عمویش عبدالرحمن بن کثیر روایت کرده است که گفت: به امام صادق عرض کردم منظور خدا از آیه إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً چیست؟ فرمودند: این آیه در شأن رسول خدا و حضرت امیرالمؤمنین و امام حسن و امام حسین(علیها السلام) و حضرت فاطمه(علیها السلام) نازل شده است و چون خدای عزوجل پیامبرش را قبض روح کرد حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و سپس امام حسن و امام حسین(علیهما السلام) را به جای آن حضرت قرار داد. سپس تأویل این آیه وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ بعضی از ارحام نسبیِ افراد، نسبت به برخی دیگر سزاوارترند به وقوع پیوست و حضرت علی بن الحسین(علیه السلام) امام بعد از ایشان گردید و سپس امامت در فرزندان او جاری شد. پس اطاعت از ایشان اطاعت از خداوند می باشد و نافرمانی از ایشان نافرمانی و معصیت خداوند خواهد بود.

تحلیل آیه ی تطهیر

در این آیه خداوند می فرماید که اراده ی من بر این قرار گرفته است که رجس را از عده ای به نام اهل‌بیت ببرم. این عده را از هر نظر پاک و مطهر سازم. ما معتقدیم که منظور از اهل‌بیت همان اهل‌بیت رسول خدا هستند که دارای امتیازات ویژه ای هستند و این امتیازات را چنین می توانیم بیان کنیم.اولاً: آیه می فرماید لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ یعنی هرگونه پلیدی و زشتی و گناه و اشتباه و خطا را از وجود این ها ببرد. یعنی در وجود این ها هیچ گونه گناه و خطا و زشتی و معصیت و اشتباه وجود ندارد. خداوند ایشان را از هرگونه پلیدی به دور داشته است که ما به این مسئله عصمت می گوییم. این چهارده نفر عصمت کبری الهی هستند.

ثانیاً: خداوند ایشان را از هر نظر پاک و منزه و طیب و طاهر قرار داده است که تمام پاکی ها و زیبایی ها در ایشان وجود دارد.

ثالثاً: آیه با عبارت إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ شروع می شود که خداوند تأکید می کند که چنین است و جز این نیست که ما اراده کردیم که ایشان را (از بدوخلقت) از همه ی زشتی ها دور بداریم و همه ی پاکی ها و نیکی ها را در ایشان قرار دهیم و این متعلق به عالم امر است.

در صحیح مسلم مجلد 2 کتاب فضائل الصحابه باب 8: فضل اهل‌بیت صفحه 1136 حدیث 2424 آمده است:

قالت عایشه: خَرَجَ النَّبی غَدَاةً وَ عَلَیهِ مِرطٌ مُرَحّلٌ مِن شَعَرٍ أسوَدَ فَجَاءَ الحَسَنُ ابنُ عَلیّ فَاَدخَلَهُ ثُمَّ جَاءَ الحُسَینُ فَدَخَلَ مَعَهُ ثُمَّ جائَت فاطِمَةُ فَاَدخَلَهَا ثُمّ جاءَ عَلیّ فَاَدخَلَهُ ثُمَّ قال: إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً

عایشه می گوید: روزی رسول خدابا عبای پشمی سیاهي كه داشتند، آمدند. (امام) حسن وارد خانه شدند و داخل آن عبا شدند. سپس (امام) حسین آمدند و داخل عبا شدند. سپس (حضرت فاطمه) آمد و داخل عبا شدند. سپس (حضرت) علی(علیه السلام) آمدند و ایشان هم داخل شدند. سپس پیامبر فرمودند: إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً

در مسند امام احمد حنبل مجلد 1 صفحه 331 مجلد 3 صفحات 259 و 285 سننترمذی مجلد 6 صفحات 292، 298 و 304 آمده است:

عن ام سلمه انه لما نزل قوله تعالی انما یرید الله... إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً ادار النبی کساءه علی علی و فاطمة و الحسن و الحسین فقال: اللهم هؤلاء اهل البیت فاذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهیراام سلمه می گوید: زمانی که این آیه إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً نازل شد رسول خدا عبای خود را به گردش درآوردند و بر روی سر حضرت علی حضرت فاطمه امام حسن و امام حسین(علیها السلام) انداختند. سپس فرمودند: خداوندا این ها اهل‌بیت من هستند. هر نوع بدی را از آن ها دور بدار و آن ها را پاک و مطهر قرار بده.

در سنن ترمذی مجلد 5 حدیث 210 و 596 مستدرک حاکم نیشابوری مجلد 3 صفحه 150 آمده است:

قال لما نزل الله هذه الآیة فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ⁽¹⁾دعا رسول الله علیاً و فاطمه و حسنا و حسیناً: اللهم هؤلاء اهل‌بیتی.

هنگامی که آیه مباهله نازل شد، رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) حضرت علی و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین(علیها السلام) را فراخواندند و فرمودند: پروردگارا این ها اهل‌بیت من هستند.

328. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) خاتم‌الانبیا و المرسلین و حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) خاتم المعصومین هستند

اشاره

سوره احزاب آیه 40

ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَليماً

محمد پدر هیچ یک از فرزندان شما نیست بلکه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) خاتم النبیین است و خداوند به همه چیز علیم و دانا است.

ساختمان با شکوه و زیبایی نبوت و رسالت شالوده هایش به وسیله ی آدم ابوالبشر نهاده شد. پیامبران الهی هر کدام به منزله ی آجری بودند که به تکمیل این بنای با عظمت پرداختند و هرکدام برای تکمیل این ساختمان با جد و جهد تلاش کردند تا این که این ساختمان از هر نظر کامل شده بود. فقط یک آجر آن مانده بود تا آن را کامل کند و هرکس به این کاخ با شکوه نظر می کرد، تعجب می کرد که این یک آجر چرا جایش خالی است؟ تا این که رسول خدا آمدند و فرمودند: من همان آجر یا خشت آخرین هستم و آمدم و کاخ نبوت را تکمیل نمودم.

در صحیح بخاری مجلد 4 باب خاتم النبیین آمده است:

فأنا موضع اللَبِنَة ختم بى الأنبياء .

وجود امام دین کامل می شود. در غدیر خم زمانی که رسول خدا امیرالمؤمنین را بر روی دست بلند کرد و فریاد برآورد: من کنت مولاه فهذا علی مولاه آیه 5 از سوره مایئده نازل شد که می فرماید: الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتي وَ رَضيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ ديناً خداوند می فرمایند: امروز من دین شما را (به وجود امیرالمؤمنین) به اکملیت رسانیدم و نعمت را بر شما تمام کردم و راضی هستم از اسلامی که (علی) در رأسش باشد.

دین اسلام کامل است اما اکملیت و تدامش به وجود امیرالمؤمنین و ائمه‌ی طاهرین(علیها السلام) است.

الف) سوره اعراف آیه 158. قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَميعاً

خداوند می فرمایند: بگو ای مردم من رسول خدایم بر شما و به همه ی شما تا قیامت پیامبر هستم و هرکس که تا قیامت بیاید مشمول این آیه می شود زیرا کلمه ی ناس از ریشه ی انس است و انس اسم نوع است. به هر کس که مثل ما باشد، راست قامت راه برود و ناطق باشد به او انس می گویند و هرکس که تا قیامت بیاید این خطاب شامل حال او می شود. به زبان دیگر به همه ی انسان ها از آدم تا خاتم و از خاتم تا قیامت انس می گویند که رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) پیامبر همه ی آن ها هستند.

ب) سوره فرقان آیه 1 خداوند می فرمایند: تَبارَكَ الَّذي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمينَ نَذيراً

یعنی مبارک است آن پروردگاری که قرآن را بر بنده اش (محمد) نازل فرمود تا باشد برای همه ی عوالم ترساننده از بدی ها و راهنما به خوبی ها.

ج) انعام آیه 19. وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ

ای پیامبر به آن ها بگو این قرآن به من وحی شده است تا برسانم و راهنمایی کنم شما را و هرکس این قرآن به دستش برسد.

دقت کنید آیه می فرمایند: این قرآن به من وحی شده است تا کتاب انذار باشد برای مردم زمان خودم و هر کس که این قرآن به او می رسد.د) سوره کهف آیه 27 وَ اتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتابِ رَبِّكَ لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ لَنْ تَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً

یعنی بخوان و تلاوت کن آنچه را که از کتاب پروردگارت بر تو وحی شده است. نیست تبدیل کننده ای برای کلمات آن و این کتاب کتابی است که به جز او برای خودت پناهگاهی نخواهی یافت. در این آیه دقت کنید. اولاً: پیامبر تلاوت کننده ی آیات است. ثانیاً: و هیچ کس حتی رسول الله نمی تواند کلمات این کتاب را به چیز دیگری تبدیل کند. ثالثاً: اگر قرار باشد کتاب دیگری بیاید آن کتاب هم پناهگاه می شود. پس این آیه ی قرآن دروغ می گردد. پس دیگر از طرف خدا کتابی نخواهد آمد چون کتاب نمی آید پیامبر دیگری هم نخواهد آمد.

ه) سوره سباء آیه 28. وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاَّ كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشيراً وَ نَذيراً وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُون

ما نفرستادیم تو را ای پیامبر کفایت می کنی همه ی ناس را و برای این ناس بشارت دهنده و نذیر هستی ولکن اکثر مردم نمی دانند.

دقت کنید هم قرآن نذیر است هم رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم)

مسلمین معتقدند که پیامبر اکرم خاتم النبیین است و بعد از ایشان هیچ پیامبر دیگری نخواهد آمد اما دشمنان اسلام و مدعیان دروغین نبوت که بعد از پیامبر آمده اند می گویند خاتم به معنی فرجام نیست بلکه خاتم به معنی زینت است. لذا به انگشتری می گویند خاتم چون زینت دست است و یا صنعتی داریم به نام خاتم کاری که آن نیز زینت است. جواب این است که برای معنی هر لغت باید به لغت نامه مراجعه کنیم. در المنجد (لوئیس ملوف و ترجمه ی فوائد مصری) صفحه 164 آمده است.

الخاتَم و الخاتِم جمع الخَواتِم و خُتُم = الخاتام

ما یُختِمُ به: هرچیزی که به آن چیز ختم می شود

عاقبت کل شیء: عاقبت پایان هرچیزی و

نقرة القفاء: آخرین مهره ی ستون فقرات

اقل وضح القوائم: سفیدی پایان پای چهارپایاندقت کنید هر کدام از این معناها را بگیریم به معنی پایان است. به انگشتری از آن نظر خاتم می گفتند که سلاطین و بزرگان نام خود را بر آن حک می کردند و پایین سندها و قباله ها می زدند. هرجا که آن انگشتر خورده بود به منزله ی امضاء بود و هرچه که زیر آن می نوشتند از درجه ی

اعتبار ساقط بود. به رسول‌الله از آن نظر خاتم می گویند که به آمدنش به پایان طومار انبیا مهر نهاد و همه ی پیامبران الهی را ختم کرد.

همان‌طور که قبلاً گفتیم 124000 پیامبر از طرف خداوند برای بشر آمد که اولش حضرت آدم ابوالبشر و آخرین آن ها حضرت محمد مصطفی(صلی الله علیه وآله وسلم) می باشد که از این انبیا 313 نفر صاحب شریعت و نبی مرسل و دارای کتاب بودند و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) آخرین پیامبر نبی مرسل صاحب شریعت است و با وجود اقدسش به طومار نبوت خاتمه بخشید اما یک بعد دیگر مقامات این پیامبر امامت آن حضرت بود که آن حضرت نبوت را ختم کرد و امامت مطلقه را آغاز نمود. (فرق امامت مطلق و مطلقة الامامة این است که بعضی از پیامبران مثل حضرت ابراهیم(علیه السلام) قبل از آن حضرت به مقام امامت که مقام امامت بالاتر از نبوت و رسالت است رسیدند. اما امامت آن ها محدود به یک زمان خاص و یک مکان خاص بود اما امامت رسول خدا و ائمه‌ی طاهرین که امامت مطلق است محدود به یک زمان و یک مکان نمی شود) نبی مکرم اسلام با وجود خودشان امامت مطلق را نیز آغاز کردند که در نهج البلاغه و زیارت امیرالمؤمنین(علیه السلام) می خوانیم: الخاتم لما سبق و الفاتح لمستقبل آن حضرت ختم کردند نبوت گذشته را و گشودند امامت آینده را. لذا به آن حضرت خاتم النبیین گفته می شود و سر سلسله ی امامان بعد از نبوت خود و رسالت یعنی به وجود آن حضرت امامت مطلق شروع می شود، لذا امامت به وجود ایشان آغاز می گردد و به حضرت بقیةالله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ختم می شود. البته وقتی از اوصیای پیامبر صحبت می گردد گفته می شود حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) اولین امام بعد از پیامبر است و آخرین آن ها حضرت بقیةالله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) می باشد و این مورد اتفاق شیعه و سنی است. چنانکه (در کتاب اثبات قائمیت، همین مؤلف صفحات 31 و 32 ) احادیثی آورده شده است.1. در كتاب فرائد السمطين نوشته‌ي شيخ الاسلام ابراهيم حمّوئي شافعي، مجلد2، صفحه 312، حديث 562 و ينابيع المودة، باب 94، صفحه 487 آمده است:

عَن ابن عباس قالَ رَسول الله(صلی الله علیه و آله): «انَّ اوصيائي و حُجَجَ الله عَلَي الخَلق بعدي الاثنا عَشَرَ و اوَّلَهُم أخي و آخَرَهُم وَلَدي.» قيلَ: يا رسول الله(صلی الله علیه و آله) مَن أخوكَ؟ قال: «عَلي.» قيلَ: مَن وَلَدُك؟ قال: «المَهدي الذي يَمْلَأ الأرض قِسطاً و عدلاً كَما مُلِئَت جوراً و ظُلماً»

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: «همانا خلفا و جانشينان من و حجت‌هاي خدا بر مخلوقات دوازده نفر هستند، اولين آنها برادر من است و آخرين آنها فرزندم مي‌باشد.» سؤال شد: اي رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)، برادر شما كيست؟ فرمودند: «علي(علیه السلام).» سؤال شد: اي رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)، فرزند شما كيست؟ (که اخرین و صی و اخرین حجت بر خلق خداست؟) فرمودند: «فرزند من مهدي(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است. او زمين را پر از قسط و عدل مي‌كند همان‌طور ك ه از جور و ظلم پر شده است.»

دقت بفرماييد كه در اين حديث به حضرت ولی عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) آخرین امام و آخرین وصی و آخرین حجت خدا بر خلق گفته شده است.

قال رسول الله(صلی الله علیه و آله): «أنا سَيِّدُ المُرسَلين و علي سَيِّدُ الوصييّن و اِنَّ اوصيائي بَعدي اِثنا عَشَرَ اَوَّلُهُم علي و آخِرُهُم مهدي.»

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: «من آقا و سيد مرسلين هستم و علي‌بن ابي‌طالب(علیه السلام) و آقاي اوصيا است. همانا اوصياي من كه بعد از من مي‌آيند دوازده نفر هستند، اول آنها حضرت علي‌بن ابي‌طالب(علیه السلام) و آخرين آن‌ها حضرت قائم موعود(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.»

329. وقتی بر حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) و آل او صلوات

می فرستیم که قائم موعود یکی از 14 نفر است، همه مخلوقات بر ما صلوات می فرستند

سوره احزاب آیه 43

هُوَ الَّذي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَ مَلائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ كانَ بِالْمُؤْمِنينَ رَحيماً

او پروردگاری است که با فرشتگان و ملائکه ی خودش به شما رحمت می فرستد تا (شما را) از ظلمت به سوی نور ببرد و (خداوند) نسبت به مؤمنین رحیم و مهربان است.

هرکس بر محمد و آل محمد صلوات فرستد، که حضرت بقیة الله یکی از ایشان است، خداوند هزار بار در هزار صف از ملائکه به او صلوات می فرستد. صلوات فرستادن چه تجارت پر منفعتی است اگر انسان درک کند. اللهم صل علی محمد و آل محمد.

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ فَرُّوخَ مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع يَا إِسْحَاقَ بْنَ فَرُّوخَ مَنْ صَلَّى عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ عَشْراً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ مَلَائِكَتُهُ مِائَةَ مَرَّةٍ وَ مَنْ صَلَّى عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ مِائَةَ مَرَّةٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ مَلَائِكَتُهُ أَلْفاً أَ مَا تَسْمَعُ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَ مَلائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً

محمدبن یعقوب کلینی رحمةالله علیه با سند خودش از اسحاق بن فروخ- مولی آل طلحه- روایت کرده است که گفت: امام صادق فرمودند: ای اسحاق بن فروخ کسی که ده بار بر محمد و آل محمد(علیها السلام) صلوات فرستد، خداوند و فرشته ها صد بار بر او صلوات می فرستند و هرکس صد بار بر محمد و آل محمد صلوات بفرستد خداوند و فرشته ها هزاربار بر او صلوات می فرستند آیا فرمایش خداوند متعال را نشنیده ای که هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَ

مَلائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً او همان خدایی است که بر شما با فرشتگانش بر شما رحمت می فرستند تا (شما را) از ظلمت به سوی نور ببرد و خداوند نسبت به مؤمنین رحیم و مهربان است.

عن محمد بن یعقوب عن عدة من أصحابنا، عن أحمد بن محمد بن خالد، عن إسماعيل بن مهران، عن الحسن بن علي بن أبي حمزة، عن أبيه، و حسين بن أبي العلاء، عن أبي بصير، عن أبي عبدالله(علیه السلام)، قال: «إذا ذكر النبي (صلى الله عليه و آله) فأكثروا الصلاة عليه، فإنه من صلى على النبي صلاة واحدة صلى الله عليه ألف صلاة في ألف صف من الملائكة، و لم يبق شي‌ء مما خلق الله إلا صلى على العبد لصلاة الله عليه، و صلاة ملائكته، فمن لم يرغب في هذا فهو جاهل مغرور، قد برى‌ء الله منه، و رسوله و أهل بيته».

محمدبن یعقوب کلینی با سند خودش ... از ابابصیر روایت می کند که گفت حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که نام پیامبر گرامی مطرح شود (و شما نام آن حضرت را شنیدید) بر او زیاد صلوات بفرستید همانا کسی که یک بار صلوات بر او بفرستد، خداوند همراه هزار صف از فرشته ها بر او هزار صلوات می فرستد و هیچ موجودی نباشد مگر آن که هماهنگ با صلوات خداوند و فرشته ها بر او صلوات می فرستد پس کسی که به چنین چیزی رغبت و شوق نداشته باشد، او نادان و جاهل و مغرور می باشد. خداوند و رسول و اهل‌بیت او از چنین شخصی برئ و بیزار خواهند بود.

شرف الذين النجفي: روي مرفوعا عن ابن عباس، أنه قال في تأويل قوله تعالى: هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَ مَلائِكَتُهُ، قال: الصلاة على النبي و أهل بيته

شرف الدین نجفی روایت کرد از ابن عباس که گفت: در تأویل فرمایش خداوند متعال منظور فرستادن صلوات بر حضرت محمد و اهل‌بیت آن (بزرگوار) می باشد.

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ حَتَّى لَا يَبْقَى مِنْ صَلَاتِكَ شَيْ‌ءٌ وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ حَتَّى لَا يَبْقَى مِنْ رَحْمَتِكَ شَيْ‌ءٌ وَ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ حَتَّى لَا يَبْقَى مِنَ الْبَرَكَاتِ شَيْ‌ءٌ وَ سَلِّمْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ حَتَّى لَا يَبْقَى مِنَ السَّلَامِ شَيْ‌ءٌ

أللّهمَّ صلِّ وَ سَلِّم، وَ زِد وَ بارِك، عَلي صاحبِ الدَّعوَةِ النَّبويَّة، وَ الصَّولَةِ الحَيدريَّة، و العِصمَةِ الفاطِميَّة، و الحِلمِ الحَسَنِيَّة، و الشّجاعَةِ الحُسَينِيَّة، و العِبادَةِ السَّجّادِيَّة، و المآثِرِ الباقِريَّة، و الآثار الجَعفَرِيَّة، و العُلومِ الكاظِميَّة، و الحُجَجِ الرَّضَوِيَّة، و الجُودِ التَّقَوِيَّة، و النَّقاوَةِ النَقَوِيَّة، و الهَيبَةِ العَسكَريَّة، و الغَيبَةِ الإلهيَّة، القائمِ بِالحَقِّ، و الدّاعي إلي الصِّدقِ المُطلَقِ، كَلمةِ الله، و أمانِ الله، و حُجّةِ الله، القائمِ بِأمرِ الله، المُقسِطِ لِدينِ الله، الغالِبِ لِأمرِ اللهِ، و الذّابِّ عن حَرَمِ الله، إمام السّرِّ والعَلَنِ، دافعِ الكَربِ والمِحَن، صاحبِ الجُودِ و المِنَن، الإمامِ بِالحَقِّ، أبي القاسِم محمّدِ بن الحَسن، صاحبِ العَصرِ والزَّمان، وقاطعِ البُرهان، و خَليفةِ الرَّحمان، و شَريكِ القُرآن، و مُظهرِ الإيمان، و سيِّد الإنسِ و الجانّ، صَلَوات اللهِ و سلَامُهُ عَليه و عليهِم أجمَعين. الصَّلاةُ و السَّلامُ عَليك، يا وَصيَّ الحَسَن، و الخَلَفَ الصّالِح، يا إمامَ زَمانِنا، أيُّها القائمُ المُنتَظَرُ المَهدِيّ، يابنَ رسول‌الله، يَابنَ أميرِالمُؤمنين، يا إمام المسلمين! يا حُجَّةاللهِ عَلي خَلقه! يا سَيِّدنا و مولانا! إنّا تَوَجَّهنا، و استَشفَعنا، وَ تَوَسَّلنا بِكَ إلي اللهِ، وَ قَدَّمناكَ بَينَ يَدَي حاجاتِنا، فِي الدُّنيا و الآخِرَة، يا وجيهاً عِندَ الله، إشفَع لَنا عِندَ الله عَزَّوَجَلّ....

صَلِّ اللَهُمَّ عَلَي التَّجَلّي الاعْظَمِ، وَ كَمالِ بَهآئِكَ الاقْدَمِ، شَجَرَةِ الطّورِ، وَ الْكِتابِ الْمَسْطورِ، وَ النّورِ عَلَي النّورِ في طَخْيآء الدَّيْجورِ،عَلَمِ الْهُدَي، وَ مُجَلّي الْعَمَي، وَ نورِ أقْطارِ (ابصار) الْوَرَي، وَ بابِكَ الَّذي مِنْهُ يُؤْتَي و السبب المتصل بین الارض و السماء الَّذي يَمْلَا الارْضَ قِسْطًا وَ عَدْلاً كَما مُلِئَتْ ظُلْمًا وَ جَوْرًا.

اهل سنت مانند شیعیان معتقدند اگر در نمازها و در تشهد صلوات بر محمد و آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نفرستند نمازشان باطل است و آن ها در نماز می گویند اللهم صل علی محمد و علی آل محمد و مطابق آنچه که سیوطی در تفسیر الدرالمنثور مجلد 5 صفحه 219 آورده است: واجب است در تشهد بگویند:

قَالُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ و علی آل محمد كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ و آل ابراهیم إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَ بَارِكْ عَلَى محمد و علی آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى ابراهیم و آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.

و معتقدند اگر این صلوات را نفرستند نمازشان باطل است.

امام شافعی در دیوان شعرش آورده است:

یا آل بیتِ رَسول الله حُبُّکُم فََرضً مِن الله فی القرآن انزلَهُ

یَکفیکُم مِن عَظیم الفخرِ انکم مَن لَم یُصلِّ علیکم لا صلوة لَهُ⁽¹⁾

ای آل بیت رسول خدا، دوست داشتن و محبت شما از طرف خداوند در قرآن واجب شده است. (و خداوند در قرآن نازل کرده است که دوست داشتن شما واجب و فریضه است.) همین کافی است برای شما درباره ی عظمت فخر و بزرگواری شما هر کس در نماز صلوات بر شما نفرستد نمازش (باطل) است.

در کتاب عظیم الشأن بحارالانوار مجلد 52 صفحه 32، منتهی الآمال مجلد 2 صفحه 452، ترجمه ی الزام الناصب صفحه 338، مفاتیح الجنان در اعمال روز جمعه و ینابیع المودة خواجه کلان قندوزی حنفی آمده است:

ابی محمد حسن بن وجنای نصیبی (معروف به ابوالحسن ضراب اصفهانی) گفت: 54 بار به حج بیت الله الحرام مشرف شدم. به امید آن که به حضور حضرت مهدی مشرف شوم. سفر پنجاه و چهارم در حجر اسماعیل، زیر ناودان طلا نماز عشا خواندم. پس از نماز در حال تضرع بودم که کسی مرا حرکت داد. سر بلند کردم و دیدم کنیز زرد چهره و لاغر اندامی که به نظرم چهل سال یا بیشتر سن داشت. به من گفت: با من بیا. برخاستم و همراه او رفنم تا به خانه ی خدیجه ی کبری رسیدم و داخل شدم. در راهروی خانه، دری به اتاقی باز می شد و در وسط آن دیواری بود و در آن پله هایی بود که از آن به طبقه ی بالا می رفتند. از داخل اتاق صدایی شنیدم که فرمودند: حسن بالا بیا. بالا رفتم. هنوز به اتاق نرسیده بودم که حضرت صاحب الامر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را دیدم وفرمودند: ای حسن! آیا گمان کردی که امر تو بر من مخفی بود؟ به خدا قسم هر حجی که انجام دادی من با تو بودم.

حضرت تمام جریاناتی که در سفرهای متعدد برایم رخ داده بود، بیان فرمودند. من به خاک افتادم و دست و پای حضرت را بوسیدم. حضرت فرمودند: ای حسن، برخیز و به مدینه برو و در خانه ی منسوب به امام صادق(علیه السلام) بمان. برای امرار معاش خود هم نگرانی نداشته باش.

سپس دفتری به من عطا فرمودند که دعای فرج و صلوات آن حضرت در آن بود. فرمودند: این دعا را بخوان و بدین گونه بر من صلوات بفرست و به جز افراد قابل از دوستان ما به کسی مده. خداوند عزوجل تو را توفیق عطا فرماید. عرض کردم: مولای من، آیا بعد از این شما را زیارت خواهم کرد؟ فرمودند: ای حسن، اگر خدای تعالی بخواهد. سپس مرا مرخص فرمودند.

پس از اعمال حج به سوی مدینه رفتم. در مدینه طبق امر آن حضرت در خانه ی حضرت جعفربن محمد(علیه السلام) مجاور شدم و در آنجا مسکن گزیدم. از خانه بیرون نمی رفتم مگر به سه علت: تجدید وضو، خوابیدن یا افطار کردن. هر زمان که به خانه داخل می شدم کوزه ی خود را پر از آب می دیدم و روی آن مقداری نان و روی نان هر چیزی که به آن میل داشتم بود. آن غذا را می خوردم و همان مقدار برایم کافی بود. در وقت زمستان لباس زمستانی و در وقت تابستان لباس تابستانی مهیا بود. من در روز آب به خانه می بردم و در خانه می پاشیدم و کوزه را خالی می گذاشتم. گاهی همسایگان برای من غذا می آوردند ولی چون مرا به غذای آن ها حاجتی نبود، برای آن که بدگمان و متوجه عدم نیاز من نشوند، آن را پنهانی به فقرا صدقه می دادم.

آن صلوات چنین است:

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ سَيِّدِ الْمُرْسَلِينَ وَ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، الْمُنْتَجَبِ فِي الْمِيثَاقِ، الْمُصْطَفَى فِي الضَّلَالِ، الْمُطَهَّرِ مِنْ كُلِّ آفَةٍ، الْبَرِي‌ءِ مِنْ كُلِّ عَيْبٍ، الْمُؤَمِّلِ لِلنَّجَاةِ، الْمُرْتَجَى لِلشَّفَاعَةِ، الْمُفَوَّضِ إِلَيْهِ فِي دِينِ اللَّهِ.

اللَّهُمَّ شَرِّفْ بُنْيَانَهُ وَ عَظِّمْ بُرْهَانَهُ وَ أَفْلِجْ حُجَّتَهُ وَ ارْفَعْ دَرَجَتَهُ وَ ضَوِّءْ نُورَهُ وَ بَيِّضْ وَجْهَهُ وَ أَعْطِهِ الْفَضْلَ وَ الْفَضِيلَةَ وَ الْوَسِيلَةَ وَ الدَّرَجَةَ الرَّفِيعَةَ وَ ابْعَثْهُ مَقَاماً مَحْمُوداً يَغْبِطُهُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَ الْآخِرُونَ.

وَ صَلِّ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ قَائِدِ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِينَ وَ سَيِّدِ الْمُؤْمِنِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.وَ صَلِّ عَلَى عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ، إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى عَلِيِّ بْنِ مُوسَى، إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ، إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

وَ صَلِّ عَلَى الْخَلَفِ الْهَادِي الْمَهْدِيِ، إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثِ الْمُرْسَلِينَ وَ حُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ الْهَادِينَ، الْأَئِمَّةِ الْعُلَمَاءِ وَ الصَّادِقِينَ، الْأَوْصِيَاءِ الْمَرْضِيِّينَ، دَعَائِمِ دِينِكَ وَ أَرْكَانِ تَوْحِيدِكَ وَ تَرَاجِمَةِ وَحْيِكَ وَ حُجَّتِكَ عَلَى خَلْقِكَ وَ خُلَفَائِكَ فِي أَرْضِكَ، الَّذِينَ اخْتَرْتَهُمْ لِنَفْسِكَ وَ اصْطَفَيْتَهُمْ عَلَى عَبِيدِكَ، وَ ارْتَضَيْتَهُمْ لِدِينِكَ وَ خَصَصْتَهُمْ بِمَعْرِفَتِكَ وَ جَلَلْتَهُمْ بِكَرَامَتِكَ وَ غَشِيتَهُمْ بِرَحْمَتِكَ وَ غَذَّيْتَهُمْ بِحِكْمَتِكَ وَ أَلْبَسْتَهُمْ مِنْ نُورِكَ، وَ رَبَّيْتَهُمْ بِنِعْمَتِكَ، وَ رَفَعْتَهُمْ فِي مَلَكُوتِكَ وَ حَفَفْتَهُمْ بِمَلَائِكَتِكَ وَ شَرَّفْتَهُمْ بِنَبِيِّكَ. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَيْهِمْ صَلَاةً دَائِمَةً كَثِيرَةَ طَيِّبَةً، لَا يُحِيطُ بِهَا إِلَّا أَنْتَ وَ لَا يَسَعُهَا إِلَّا عِلْمُكَ وَ لَا يُحْصِيهَا أَحَدٌ غَيْرُكَ.

وَ صَلِّ عَلَى وَلِيِّكَ الْمُحْيِي سُنَّتَكَ، الْقَائِمِ بِأَمْرِكَ، الدَّاعِي إِلَيْكَ، الدَّلِيلِ عَلَيْكَ، حُجَّتِكَ وَ خَلِيفَتِكَ فِي أَرْضِكَ وَ شَاهِدِكَ عَلَى عِبَادِكَ.

اللَّهُمَّ أَعْزِزْ نَصْرَهُ وَ مُدَّ فِي عُمُرِهِ وَ زَيِّنِ الْأَرْضَ بِطُولِ بَقَائِهِ، اللَّهُمَّ اكْفِهِ بَغْيَ الْحَاسِدِينَ وَ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ الْكَائِدِينَ وَ ادْحَرْ عَنْهُ إِرَادَةَ الظَّالِمِينَ وَ خَلِّصْهُ مِنْ أَيْدِي الْجَبَّارِينَ.

اللَّهُمَّ أَرِهِ فِي ذُرِّيَّتِهِ وَ شِيعَتِهِ وَ رَعِيَّتِهِ وَ خَاصَّتِهِ وَ عَامَّتِهِ وَ عَدُوِّهِ وَ جَمِيعِ أَهْلِ الدُّنْيَا مَا تُقِرُّ بِهِ عَيْنَهُ وَ تُسِرُّ بِهِ نَفْسَهُ وَ بَلِّغْهُ أَفْضَلَ أَمَلِهِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ، إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ.

اللَّهُمَّ جَدِّدْ بِهِ مَا مُحِيَ مِنْ دِينِكَ وَ أَحْيِ بِهِ مَا بُدِّلَ مِنْ كِتَابِكَ وَ أَظْهِرْ بِهِ مَا غُيِّرَ مِنْ حُكْمِكَ حَتَّى يَعُودَ دِينُكَ بِهِ وَ عَلَى يَدَيْهِ غَضّاً جَدِيداً خَالِصاً مَحْضاً، لَا شَكَّ فِيهِ وَ لَا شُبْهَةَ مَعَهُ وَ لَا بَاطِلَ عِنْدَهُ وَ لَا بِدْعَةَ لَدَيْهِ.

اللَّهُمَّ نَوِّرْ بِنُورِهِ كُلَّ ظُلْمَةٍ وَ هُدَّ بِرُكْنِهِ كُلَّ بِدْعَةٍ وَ اهْدِمْ بِقُوَّتِهِ كُلَّ ضَلَالٍ وَ اقْصِمْ بِهِ كُلَّ جَبَّارٍ وَ اخْمِدْ بِسَيْفِهِ كُلَّ نَارٍ وَ أَهْلِكْ بِعَدْلِهِ كُلَّ جَائِرٍ وَ أَجْرِ حُكْمَهُ عَلَى كُلِّ حُكْمِ وَ أَذِلَّ بِسُلْطَانِهِ كُلَّ سُلْطَانٍ.

اللَّهُمَّ أَذَلَّ مَنْ نَاوَاهُ وَ أَهْلِكْ مَنْ عَادَاهُ وَ امْكُرْ بِمَنْ كَادَهُ وَ اسْتَأْصِلْ مَنْ جَحَدَ حَقَّهُ وَ اسْتَهَزَأَ بِأَمْرِهِ وَ سَعَى فِي إِطْفَاءِ نُورِهِ وَ أَرَادَ إِخْمَادَ ذِكْرِهِ.

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفَى وَ عَلَى عَلِيٍّ الْمُرْتَضَى وَ عَلَى فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ وَ عَلَى الْحَسَنِ الرَّضِيِّ وَ عَلَى الْحُسَيْنِ الصَّفِيِ وَ عَلَى جَمِيعِ الْأَوْصِيَاءِ مَصَابِيحِ الدُّجَى وَ أَعْلَامِ الْهُدَى وَ مَنَارِ التُّقَى وَ الْعُرْوَةِ الْوُثْقَى وَ الْحَبْلِ الْمَتِينِ وَ الصِّرَاطِ الْمُسْتَقِيمِ وَ صَلِّ عَلَى وَلِيِّكَ وَ عَلَى وُلَاةِ عَهْدِكَ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ الْقَائِمَيْنِ بِأَمْرِهِ وَ مُدَّ فِي أَعْمَارِهِمْ وَ زِدْ فِي آجَالِهِمْ وَ بَلِّغْهُمْ أَفْضَلَ آمَالِهِمْ.

330. قائم آل محمّد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) در صلوات با رسول

خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و اهل بيت(علیها السلام) شريك است

سوره احزاب آيه 56

«إِنَّ اللّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلى النَّبِيِّ يا أَيُّها الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً»

خداوند و فرشتگانش بر پيامبر درود و صلوات مى‌فرستند. اى كسانى كه ايمان داريد و به او ايمان آورده‌ايد، درود و صلوات بفرستيد بر او و سلام كنيد بر او سلام تمام.

اخرج عبدالرزاق و ابن ابى‌شيبه و احمد و عبدبن حميد و البخارى و مسلم و ابوداود و الترمذى و النسائى و ابن ماجه و ابن مردويه عن كعب‌بن عجزه قال:

قال رجل: يا رسول‌اللّه، اما السلام عليك فقد علمناه فكيف الصلاة عليك؟ قال: قل: (اللهم صل على محمّد و على آل محمّد كمى صليت على آل ابراهيم انك حميد مجيد. اللهم بارك على محمّد و على آل محمّد كمى باركت على آل ابراهيم انك حميد مجيد.)

عبد الرزاق و ابن ابى‌شيبه و احمد و عبدبن حميد و بخارى و مسلم و ابوداود و ترمذى و نسائى و ابن‌ماجه و ابن‌مردويه از كعب‌بن عجزه روايت كرده‌اند كه او گفت: مردى از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) سؤال كرد: ما سلام كردن به تو را فهميديم كه چگونه است. بفرماييد صلوات را چگونه بفرستيم؟ آن حضرت فرمودند: شما بگوييد: (اللهم صل على محمّد و على آل محمّد كمى صليت على آل ابراهيم انك حميد مجيد. اللهم بارك على محمّد و على آل محمّد كمى باركت على آل ابراهيم انك حميد مجيد).شايد در اينجا سؤال شود اين آيه چه ربطى به امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) دارد. در جواب بايد بگوييم كه در اين آيه، خداوند و در حديث، رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به ما دستور مى‌دهد بگوييم: اللهم صلى على

محمّد و على آل محمّد. سؤال مى‌شود آل محمّد چه كسانى هستند؟ آيا به‌جز فاطمه و فرزندان فاطمه(علیها السلام) كس ديگر مى‌ماند كه آل رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) باشند؟ و حضرت حجه‌بن الحسن العسكرى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) از فرزندان فاطمه(علیها السلام) و از فرزندان رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است و در احاديث به آن حضرت هم فرزند فاطمه و هم فرزند رسول خدا گفته شده است. ما در اينجا به چند حديث بسنده مى‌كنيم.

عن ابن عباس قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): اِنَّ خلفائى و اوصيائى و حجج اللّه على الخلق بعدى اثنى عشر و اوّلَهُم اخى آخرهُم وَلَدَى قيل: يا رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم)، مَن اخوك؟ قال: على؛ قيل مَن وَلَدُك؟ قال: المهدى، الذى يَملَاُ الارض قسطاً وَ عَدلاً كمى مُلئت جوراً و ظلما.

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: همانا خلفا و جانشينان و حجت‌هاى خداوند بر مخلوقات دوازده نفرند اولين آن‌ها برادر من است و آخرين آن‌ها فرزندم مى‌باشد. سؤال كردند: يا رسول‌اللّه، برادر شما كيست؟ حضرت(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: على(علیه السلام) است. سؤال كردند: يا رسول‌اللّه، فرزند شما كيست؟ حضرت فرمودند: فرزند من مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است، او كسى است كه زمين را پر از قسط و عدل مى‌كند، همان‌طورى كه پر از جور و ظلم شده است.

عن ام سلمه قالت: سَمِعت رَسُول اللّه يقول: اَلمهدى من عترتِى مِن وُلد فاطمه.

ام سلمه گويد: شنيدم از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) كه آن حضرت فرمودند: مهدى از عترت و از خانواده من است از فرزندان فاطمه.

«عن سعيدبن المسيب قال: كُنّا عند ام سلمه فَتَذاكرنا المهدى. فقالت: سمعتُ رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) يقول المهدى من ولد فاطمه.»سعيدبن مسيب مى‌گويد: ما خدمت ام سلمه بوديم وصحبت وذكر مهدى موعود(عجل الله تعالی فرجه الشریف) شد. ام‌سلمه گفت: شنيدم از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) كه فرمودند: «المهدى من ولد فاطمه»؛ يعنى، مهدى از فرزندان فاطمه است.

عن عايشه عن النبى(صلی الله علیه وآله وسلم) قال: المهدى رجل من عترتى يقاتل على سنتى كمى قاتلت انا على الوحى.

عايشه مى‌گويد: رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: مهدى مردى است از خاندان و عترت من. او براى سنت من مبارزه مى‌كند، همچنان‌كه من براى وحى مبارزه كردم.

عن ابى‌سلمه‌بن عبدالرحمن‌بن عوف، عن ابيه قال: قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): ليبعثن اللّه رجلاً من عترتى افرق الثنايا اجل الجبهة يملاً الارض عدلا و يغيض المال.

از ابى‌سلمه‌بن عبدالرحمن‌بن عوف، از پدرش نقل مى‌كند كه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: همانا خداوند مردى را از عترت من برانگيزد كه بين دندان‌هاى ثناياى او باز باشد پيشانى مباركش بلند است. او زمين را از عدل و داد پر كند و اموال را مى‌بخشد.

و عن حذيفه‌بن اليمان قال: قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): المهدى رجل من ولدى وجهه كالكوکب الدرى.

حذيفه‌بن يمان مى‌گويد: رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: مهدى مردى از فرزندان من است كه صورتش مانند ستاره درخشان مى‌درخشد.

در اين باره روايات در كتب اهل سنت و به حد متواتر است كه مهدى از عترت و خاندان و ال رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است و اينكه ما مى‌گوييم «اللهم صل على محمّد و آل محمّد»، اين صلوات، شامل حال حضرت حجه‌بن الحسن العسكرى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نيز مى‌شود.8. در كتاب برهان مجلد 3 صفحه 335، آمده است:

محمّدبن يعقوب عن محمّدبن يحيى، عن احمدبن محمّد، عن على‌بن الحكم و عبدالرحمن‌بن ابى‌نجران جميعاً عن صفوان الجمال، عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام) قال: كل دعاء يدعى اللّه عزوجل به محجوب عن السماء حتى يصلى‌على محمّد و آل محمّد.

صفوان جمال از امام صادق(علیه السلام) روايت مى‌كند كه فرمود: هر دعائى كه در پيشگاه پروردگار مى‌شود به استجابت نمى‌رسد، مگر هنگامى كه صلوات بر محمّد و آل محمّد به آن ضميمه گردد.

ابن بابويه فى اماليه باسناده عن ابان‌بن تغلب، عن ابى‌جعفر محمّدبن على، عن ابيه على‌ابن الحسين سيد العابدين، عن ابيه علی بن الحسين سيد الشهداء، عن ابيه ابى‌طالب سيد الاوصياء صلوات اللّه عليهم قال: قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): من صلى علىّ و لم يصل على آلي لم يجد ريح الجنه و ان ريحها ليوجد من مسير خمسمائه عام.

ابن بابويه در امالى خود و به‌سند خويش از ابان‌بن تغلب، از امام باقر(علیه السلام) از پدرش على‌بن الحسين سيد العابدين(علیه السلام)، از پدرش حسين‌بن على سيدالشهداء(علیه السلام)، از پدرش على‌بن ابى‌طالب سيد الاوصياء صلوات اللّه عليهم روايت كرده كه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود: هر كس بر من صلوات بفرستد و بر آل من نفرستد، بوى بهشتى كه از پانصد سال راه استشمام مى‌شود به مشامش نخواهد رسيد.

عن محمّدبن مسلم، عن احدهما(علیهما السلام)، قال: ما فى الميزان شى‌ء اثقل من الصلوه على محمّد و ان الرجل لتوضع اعماله فى ميزانه فيميل به فيخرج(صلی الله علیه وآله وسلم) الصلوه عليه فيضعها فى ميزانه فترجح.

محمّدبن مسلم از امام باقر و يا از امام صادق(علیهما السلام) روايت مى‌كند كه فرمود: در ميزان اعمال، هيچ چيزى به سنگينى صلوات بر محمّد نمى‌باشد. اعمال شخص را در ترازوى اعمالش قرار مى‌دهند و رو به بالا مى‌رود. در اين هنگام رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) صلوات‌هايى را كه بر او فرستاده در كفه اعمالش قرار مى‌دهد، در نتيجه كفه اعمالش سنگين مى‌شود.

331. ملعونین و کسانی که زمینه ی پیوستن به حق را ندارند و دائم در حال

اشاره

فتنه گری هستند، کشته می شوند

سوره احزاب آیات 61 و 62

مَلْعُونينَ أَيْنَما ثُقِفُوا أُخِذُوا وَ قُتِّلُوا تَقْتيلاً (61) سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْديلاً (62)

این مردم پلید و بدکار و دور از رحمت خداوند هستند باید هرجا آن ها یافت شوند آنان را گرفت و جداً به قتل رسانید این است سنت خداوند که در همه ی ادوار و امم گذشته برقرا بوده. بدان که سنت خداوند هرگز مبدل نخواهد گشت.

در شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید مجلد 7 صفحه 58، الامام مهدی فی القرآن و السنة صفحه 374 حدیث 755، ینابیع المودة مجلد 3 صفحه 408 باب 96 حدیث 4، بحارالانوار مجلد 8 صفحه 641 و منتخب الاثر صفحه 238 فصل 2 باب 22 حدیث 1 آمده است:

روی العلامة ابن ابی الحدید المعتزلی مرسلاً قال و هذه الخطبة ذکرها جماعة من اصحاب السیر و هی متداولة منقولة مستفیضة خطب بها علی بعد انقضاء امر النهروان و فیها الفاظ لم یوردها الرضی و منها: فانظروا اهل بیت نبیکم فإن لبدوا فالبدوا و إن استنصروکم فانصروهم فلیفرجن الله الفتنة برجل منّا اهل البیت بأبی ابن خیرة الاماء لا یعطیهم إلّا السیف هرجاً هرجاً موضوعاً علی عاتقه ثمانیة أشهر حتی تقول قریش لو کان هذا من ولد فاطمة لرحمنا، یغریه الله ببنی امیه حتی یجعلهم حطاماً و رفاتاً مَلْعُونينَ أَيْنَما ثُقِفُوا أُخِذُوا وَ قُتِّلُوا تَقْتيلاً (61) سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْديلاً

حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) پس از جنگ نهروان خطبه ای ایراد فرموده و در ضمن آن خطبه فرمودند:نظر شما به سوی اهل‌بیت پیامبرتان باشد. شما (همیشه) ملازم ایشان باشید و از آنان پیروی کنید. اگر آنان در جایی درنگ کردند شما نیز در آنجا درنگ کنید. اگر کمک خواستند شما یار و

یاور و کمک ایشان باشید. (و انجام این اعمال) فرج و نجات می دهد خداوند شما را از فتنه ها به وسیله ی مردی از اهل‌بیت پدرم و مادرم فدای این پسر بهترین کنیزان که بعد از عرض اسلام به آن ها جز شمشیر چیزی نمی دهد آن قدر از آن ها می کشد تا آن که قریش درباره اش می گویند هرگاه این (آقا امام و از فرزندان فاطمه بود بر ما رحم می کرد.

این مردم پلید و بدکار و دور از رحمت خداوند باید هرکجا یافت شوند آن ها را گرفته و جداً به قتل رسانید و این سنت خداوند است که در همه ی ادوار و امم گذشته برقرار بوده بدان که سنت خداوند هرگز مبدل نخواهد گشت.

امام زمان آدم کش نیست رحمة للعالمین است

مخالفین مسئله ی مهدویت این مطلب را رواج می دهند که اگر امام زمان قیام کند همه را از دم شمشیر می گذراند از جمله مدارکی که از آن استفاده می کنند همین آیه است که در تفسیرش حضرت امیرالمؤمنین فرمودند: بأبی ابن خیرة الاماء لا یعطیهم إلّا السیف هرجاً هرجاً اما چند نکته باید در اینجا گفته شود:

نکته اول این که آیه می فرماید مَلْعُونينَ أَيْنَما ثُقِفُوا أُخِذُوا وَ قُتِّلُوا تَقْتيلاً ملعونین در مقابل حکومت امام زمان می ایستند، همان‌طور که همین ها در مقابل همه ی انبیا ایستادند. منتها انبیا حکم به ظاهر می کردند و حکم به باطن نمی نمودند. برای امام زمان مشخص است که این ها اگر بمانند همان‌طور که برنامه های انبیای الهی را نگذاشتند موفق شود مقابل حرکت انسان سازی امام زمان نیز می ایستند و نمی گذارند برنامه های امام زمان موفق شود.

نکته ی دوم این که کلمه ی ملعونین کسانی هستند که آن ها همه ی راه های ورود رحمت الهی را بر روی خود می بندند. دیگر قابل اصلاح نیستند و تا زمانی که این ها باشند برنامه های انسان سازی امام زمان به ثمر نمی رسد.

نکته ی سوم این که این ها فتنه گر هستند یعنی مقابل امام می ایستند و شغلشان فتنه گری و شورش و ... می باشد. پس امام زمان فتنه گران را از دم تیغ می گذراند و الا بنا به فرموده ی خداوند در لوح جابر م-ح-م-د رحمة للعالمین است. آن قدر عدالت در زمان حکومت او گسترش دارد که حتی کسی که خوابیده است بیدارش نمی کنند مبادا به او ظلم شود.

332. متأسفانه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) را درباره ی حضرت

امیرالمؤمنین(علیه السلام) و ائمه‌ی دیگر اذیت می کردند

سوره احزاب آیه 69

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذينَ آذَوْا مُوسى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قالُوا وَ كانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجيهاً

ای کسانی که ایمان آورده اید شما مانند آن مردمی نباشید که پیامبر خود موسی را بسیار اذیت و آزار کردند تا آن که خداوند از تهمت آن ها او را منزه ساخت و او در پیشگاه خداوند آبرومند و مقرب و محترم بود.

یکی از پیامبرانی که امتش او را بسیار آزردند حضرت موسی بن عمران کلیم الله بود. در روایات در ذیل این آیه آمده است:

تفسیر علی بن ابراهیم قمی صفحه 547

ابوبصیر می گوید: حضرت صادق فرمودند: همانا بنی اسرائیل گفتند (که موسی علامت مردی ندارد و خداوند او را از این تهمت مبرا کرد.

در تفسیر علی بن ابراهیم قمی صفحه 548، تأویل الآیات الظاهرة مجلد 2 صفحه 92، کافی مجلد 1 صفحه 414 حدیث 9، بحارالانوار مجلد 23 صفحه 302، تفسیر برهان مجلد 4 صفحه 497 حدیث 3 آمده است:

أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ الْمُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ النَّضْرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ رَفَعَهُ إِلَيْهِمْ(علیها السلام) فَقَالَ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا- لَا تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ فِي عَلِيٍّ(علیه السلام) وَ الْأَئِمَّةِ(علیها السلام) كَمَا آذَوْا مُوسى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قالُوا.

از محمدبن مروان به طور مرفوع از ائمه روایت کرده است که فرمودند: فرمایش خداوند:

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذينَ آذَوْا مُوسى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قالُوا وَ كانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجيهاً

یعنی رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) را در رابطه با امام علی(علیه

السلام) و دیگر امامان اذیت و آزار رسانیدند همچنان‌که آذَوْا مُوسى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قالُوا موسی را آزار می رساندند و خداوند او را از آنچه می گفتند تبرئه کرد و او را در پیشگاه خداوند آبرومند بود.

333. اطاعت از خداوند و رسول‌الله(صلی الله علیه وآله وسلم) و امامان

معصوم(علیها السلام) و حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) رسیدن به کامیابی و فوز عظیم است

سوره احزاب آیه 71

يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظيماً

ای کسانی که ایمان آورده اید، در وجودتان ملکه ی تقوا را ایجاد کنید و سخن صحیح و محکم و درست بگویید. خداوند کارهای شما را اصلاح می نماید و گناهان شما را می آمرزد و هر که از خداوند و پیامبرش اطاعت کند به کامیابی و رستگاری بزرگ دست یافته است.

أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ الْمُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) فِي قَوْلِهِ وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فِي وَلَايَةِ عَلِيٍّ وَ الْأَئِمَّةِ(علیها السلام) مِنْ بَعْدِهِ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظِيماً هَكَذَا نَزَلَتْ وَ اللَّهِ.

ابابصیر از امام صادق(علیه السلام) روایت کرده است که درباره ی آیه خداوند کارهای شما را اصلاح می نماید و گناهانتان را می آمرزند و هر که از خداوند و پیامبرش اطاعت کند به کامیابی و رستگاری بزرگ دست یافته است فرمودند: اطاعت از خدا و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)، ولایت حضرت امیرالمؤمنین و امامان معصوم(علیها السلام) بعد از امیرالمؤمنین است که هرکس اطاعت کند به کامیابی و رستگاری بزرگ دست یافته است. به خدا آیه این گونه نازل شده است.

مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ رَحِمَهُ اللَّهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ السَّيَّارِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فِي وَلَايَةِ عَلِيٍّ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظِيماً.

ابابصیر از امام صادق روایت کرده است که درباره ی آیه خداوند هر که از خداوند و پیامبرش اطاعت کند فرمودند: ولایت حضرت امیرالمؤمنین و امامان معصوم(علیها السلام) بعد از ایشان است که هرکس اطاعت کند به رستگاری بزرگ دست یافته است.

أَبُوبَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَوْلُهُ تَعَالَى وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فِي وَلَايَةِ عَلِيٍّ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظِيماً هَكَذَا أُنْزِلَت

334. ائمه‌ی طاهرين و امام زمان(علیها السلام) «قريه‌هاى مبارك» هستند و مراجع

تقليد و علماى اعلام «قريه‌هاى ظاهر» هستند

سوره سباء آيه 18

«وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ القُرى الَّتِي بارَكْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِيها السَّيْرَ سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أَيّاماً آمِنِينَ»

ما ميان آن‌ها و قريه‌هاى مبارك، قريه‌هاى ظاهر و آشكار قرارداديم و مسير آن‌ها را به اندازه معينى ساختيم، در شب‌ها و روزهاى امن در آن سير كنيد.

در اين آيه به سه گروه اشاره مى‌شود:

گروه اول امامان معصوم هستند كه از آن‌ها به «القُرى الَّتِي بارَكْنا» يا قريه‌هاى مبارك ياد شده است.

گروه دوم مسلمين و شيعيان هستند كه خداوند مى‌فرمايد: «وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ».

گروه سوم علماء و دانشمندان و خدمتگزاران به ائمه(علیها السلام) هستند كه از آن‌ها به «فِيها قُرىً ظاهِرَةً» يا قريه‌هاى ظاهر ياد شده و اين قريه‌ها بين امام و مردم‌مند (و مردم را با امام آشنا كرده و رابط بين امام و مردمند). در عصر غیبت القُرى الَّتِي بارَكْنا حضرت بقیةالله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است و فِيها قُرىً ظاهِرَةً علما و دانشمندان شیعه می باشند و جَعَلْنا بَيْنَهُم شیعیان می باشند.

و فى سوره‌ی سباء «وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ القُرى الَّتِي بارَكْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِيها السَّيْرَ سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أَيّاماً آمِنِينَ» عن محمّدبن صالح‌بن الهمداني قال: كتبت الى صاحب الزمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ان اهل بيتى يؤذوننى بالحديث الذى روى عن آبائك(علیها

السلام) انهم قالوا: قوامنا شرار خلق اللّه فكتب و يحكم ما تقرئون، ما قال اللّه تعالى: «وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ القُرى الَّتِي بارَكْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً» فنحنواللّه القرى التى بارك اللّه فيها و انتم القرى الظاهرة و هذا التفسير ايضاً روى عن الباقر0 و الصادق رضى‌الله‌عنه و الكاظم0.

در سوره سباء آمده است: «وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ القُرى...» محمّدبن صالح همدانى مى‌گويد: نوشتيم به صاحب الزمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) كه اهل خانه من حديثى نقل مى‌كنند از پدران شما كه فرموده‌اند: آن‌ها كه همواره به ما خدمت مى‌كنند شريرترين خلق خداوند هستند. آن حضرت در جواب نامه ما مرقوم فرمودند: واى بر شما؛ آيا نمى‌خوانيد فرموده خداوند متعال را در سوره سباء: «وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ القُرى الَّتِي بارَكْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً...» ما قرارداديم بين آن‌ها (يعني شيعيان و مسلمين) و بين قريه‌هايى كه ما آن‌ها را مبارك قرارداديم قريه‌هاى ظاهر وآشكارى را «فنحن واللّه القرى التى باركاللّه فيها و انتم القوى الظاهره» قسم به خداوند ماييم مراد به قريه‌هايى كه خداوند آن‌ها را مبارك قرارداده است، و مراد از قريه‌هاى ظاهر و آشكار شماييد.

اين تفسير را نيز حضرت باقر(علیه السلام) و حضرت صادق(علیه السلام) و حضرت كاظم(علیه السلام) روايت كرده‌اند.

ابن بابويه باسناده عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام) فى حديث فى معنى الآية قال: يا ابابُكير، «السَّيْرَ سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أَيّاماً آمِنِينَ» فقال: مع قائمنا اهل البيت(علیها السلام).

ابن بابويه به سند خود از حضرت ابى‌عبداللّه امام صادق(علیه السلام) ضمن حديثى در معنى آيه آورده كه فرمود: اى ابوبكير، (در ميان آن‌ها در شب‌ها و روزها با ايمنى مسافرت نمايند.) فرمود: با قائم ما اهل البيت(علیها السلام).

الشيخ الطّوسى فى الغيبة قال: روى محمّدبن عبداللّه‌بن جعفر الحميرى، عن ابيه، عن محمّدبن صالح الهمدانى قال: كتبت الى صاحب الزّمان(علیه

السلام) انّ اهل بيتى يؤذوننى (نى) و يقرئونى بالحديث الّذى روى عن آبائك(علیها السلام) انّهم قالوا: خدّامنا و قوّامنا شرار خلق اللّه، فكتب: و يحكم ما تقرئون ما قال اللّه‌تعالى: «وَ

جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ القُرى الَّتِي بارَكْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً...» فنحن واللّه القري الّتي بارك (اللّه) فيها و انتم القرى الظّاهرة.

شيخ طوسى در كتاب غيبت گويد: محمّدبن عبداللّه‌بن جعفر حميرى از پدرش. از محمّدبن صالح همدانى روايت كرد كه گفت: به حضرت صاحب‌الزمان نوشتم كه: خاندانم مرا اذيّت مى‌كنند و نكوهش مى‌نمايند به آن حديثى كه از پدران شما(علیها السلام) روايت شده كه ايشان فرموده‌اند: خدمتگزاران و كارگزاران ما بدترين خلق خدايند. پس آن جناب(علیه السلام) در جواب نوشت: واى بر شما، مگر نمى‌خوانيد آنچه را خداى عزوجل فرموده: «و ما ميان ايشان و قريه‌هايى كه آن‌ها را بركت داده‌ايم قريه‌هاى ظاهرى قرار داديم.» و به خدا سوگند ماييم آن قريه‌هايى كه خداوند در آن‌ها بركت نهاده و شماييد قريه‌هاى ظاهره.

و رواه ابن بابويه فى غيبته، قال: حدثنا ابى و محمّدبن الحسن، قال: حدثنا عبداللّه‌بن جعفر الحميرى عن محمّدبن صالح الهمدانى، عن صاحب الزمان(علیه السلام) الحديث الى آخره.

حَدَّثَنَا أَبِي وَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ رَحِمَهُمَا اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو زُهَيْرِ بْنُ شَبِيبِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه

السلام) قَالَ كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) إِذْ دَخَلَ عَلَيْهِ غُلَامٌ مِنْ كِنْدَةَ فَاسْتَفْتَاهُ فِي مَسْأَلَةٍ فَأَفْتَاهُ فِيهَا فَعَرَفْتُ الْغُلَامَ وَ الْمَسْأَلَةَ فَقَدِمْتُ الْكُوفَةَ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي حَنِيفَةَ فَإِذَا ذَاكَ الْغُلَامُ بِعَيْنِهِ يَسْتَفْتِيهِ فِي تِلْكَ الْمَسْأَلَةِ بِعَيْنِهَا فَأَفْتَاهُ فِيهَا بِخِلَافِ مَا أَفْتَاهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ وَيْلَكَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ إِنِّي كُنْتُ الْعَامَ حَاجّاً فَأَتَيْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) مُسَلِّماً عَلَيْهِ فَوَجَدْتُ هَذَا الْغُلَامَ يَسْتَفْتِيهِ فِي هَذِهِ الْمَسْأَلَةِ بِعَيْنِهَا فَأَفْتَاهُ بِخِلَافِ مَا أَفْتَيْتَهُ فَقَالَ وَ مَا يَعْلَمُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَنَا أَعْلَمُ مِنْهُ أَنَا لَقِيتُ الرِّجَالَ وَ سَمِعْتُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ صُحُفِيٌّ أَخَذَ الْعِلْمَ مِنَ الْكُتُبِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي وَ اللَّهِ لَأَحُجَّنَّ وَ لَوْ حَبْواً قَالَ فَكُنْتُ فِي طَلَبِ حِجَّةٍ فَجَاءَتْنِي حِجَّةٌ فَحَجَجْتُ فَأَتَيْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) فَحَكَيْتُ لَهُ الْكَلَامَ فَضَحِكَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا فِي قَوْلِهِ إِنِّي رَجُلٌ صُحُفِيٌّ فَقَدْ صَدَقَ قَرَأْتُ صُحُفَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَ مُوسَى فَقُلْتُ وَ مَنْ لَهُ بِمِثْلِ تِلْكَ الصُّحُفِ قَالَ فَمَا لَبِثْتُ أَنْ طَرَقَ الْبَابَ طَارِقٌ وَ كَانَ عِنْدَهُ جَمَاعَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ الْغُلَامُ انْظُرْ مَنْ ذَا فَرَجَعَ الْغُلَامُ فَقَالَ أَبُو حَنِيفَةَ قَالَ أَدْخِلْهُ فَدَخَلَ فَسَلَّمَ عَلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه

السلام) فَرَدَّ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَصْلَحَكَ اللَّهُ أَتَأْذَنُ لِي فِي الْقُعُودِ فَأَقْبَلَ عَلَى أَصْحَابِهِ يُحَدِّثُهُمْ وَ لَمْ يَلْتَفِتْ إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ

الثَّانِيَةَ وَ الثَّالِثَةَ فَلَمْ يَلْتَفِتْ إِلَيْهِ فَجَلَسَ أَبُو حَنِيفَةَ مِنْ غَيْرِ إِذْنِهِ فَلَمَّا عَلِمَأَنَّهُ قَدْ جَلَسَ الْتَفَتَ إِلَيْهِ فَقَالَ أَيْنَ أَبُو حَنِيفَةَ فَقِيلَ هُوَ ذَا أَصْلَحَكَ اللَّهُ فَقَالَ أَنْتَ فَقِيهُ أَهْلِ الْعِرَاقِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَبِمَا تُفْتِيهِمْ قَالَ بِكِتَابِ اللَّهِ وَ سُنَّةِ نَبِيِّهِ ص قَالَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ تَعْرِفُ كِتَابَ اللَّهِ حَقَّ مَعْرِفَتِهِ وَ تَعْرِفُ النَّاسِخَ وَ الْمَنْسُوخَ قَالَ نَعَمْ قَالَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ لَقَدِ ادَّعَيْتَ عِلْماً وَيْلَكَ مَا جَعَلَ اللَّهُ ذَلِكَ إِلَّا عِنْدَ أَهْلِ الْكِتَابِ الَّذِينَ أُنْزِلَ عَلَيْهِمْ وَيْلَكَ وَ لَا هُوَ إِلَّا عِنْدَ الْخَاصِّ مِنْ ذُرِّيَّةِ نَبِيِّنَا ص مَا وَرَّثَكَ اللَّهُ مِنْ كِتَابِهِ حَرْفاً فَإِنْ كُنْتَ كَمَا تَقُولُ وَ لَسْتَ كَمَا تَقُولُ فَأَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أَيَّاماً آمِنِينَ أَيْنَ ذَلِكَ مِنَ الْأَرْضِ قَالَ أَحْسَبُهُ مَا بَيْنَ مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةِ فَالْتَفَتَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ تَعْلَمُونَ أَنَّ النَّاسَ يُقْطَعُ عَلَيْهِمْ بَيْنَ الْمَدِينَةِ وَ مَكَّةَ فَتُؤْخَذُ أَمْوَالُهُمْ وَ لَا يُؤْمَنُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَ يُقْتَلُونَ قَالُوا نَعَمْ قَالَ فَسَكَتَ أَبُو حَنِيفَةَ فَقَالَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً أَيْنَ ذَلِكَ مِنَ الْأَرْضِ قَالَ الْكَعْبَةُ قَالَ أَ فَتَعْلَمُ أَنَّ الْحَجَّاجَ بْنَ يُوسُفَ حِينَ وَضَعَ الْمَنْجَنِيقَ عَلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي الْكَعْبَةِ فَقَتَلَهُ كَانَ آمِناً فِيهَا قَالَ فَسَكَتَ ثُمَّ قَالَ لَهُ يَا أَبَا حَنِيفَةَ إِذَا وَرَدَ عَلَيْكَ شَيْ‌ءٌ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَ لَمْ تَأْتِ بِهِ الْآثَارُ وَ السُّنَّةُ كَيْفَ تَصْنَعُ فَقَالَ أَصْلَحَكَ اللَّهُ أَقِيسُ وَ أَعْمَلُ فِيهِ بِرَأْيِي قَالَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ قَاسَ إِبْلِيسُ الْمَلْعُونُ قَاسَ عَلَى رَبِّنَا تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَقَالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ فَسَكَتَ أَبُو حَنِيفَةَ فَقَالَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ أَيُّمَا أَرْجَسُ الْبَوْلُ أَوِ الْجَنَابَةُ فَقَالَ الْبَوْلُ فَقَالَ فَمَا بَالُ النَّاسِ يَغْتَسِلُونَ مِنَ الْجَنَابَةِ وَ لَا يَغْتَسِلُونَ مِنَ الْبَوْلِ فَسَكَتَ- فَقَالَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ أَيُّمَا أَفْضَلُ الصَّلَاةُ أَمِ الصَّوْمُ قَالَ الصَّلَاةُ قَالَ فَمَا بَالُ الْحَائِضِ تَقْضِي صَوْمَهَا وَ لَا تَقْضِي صَلَاتَهَا فَسَكَتَ فَقَالَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ أَخْبِرْنِي عَنْ رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ أُمُّ وَلَدٍ وَ لَهُ مِنْهَا ابْنَةٌ وَ كَانَتْ لَهُ حُرَّةٌ لَا تَلِدُ فَزَارَتِ الصَّبِيَّةُ بِنْتُ أُمِّ الْوَلَدِ أَبَاهَا فَقَامَ الرَّجُلُ بَعْدَ فَرَاغِهِ مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَوَاقَعَ أَهْلَهُ الَّتِي لَا تَلِدُ وَ خَرَجَ إِلَى الْحَمَّامِ فَأَرَادَتِ الْحُرَّةُ أَنْ تَكِيدَ أُمَّ الْوَلَدِ وَ ابْنَتَهَا عِنْدَ الرَّجُلِ فَقَامَتْ إِلَيْهَا بِحَرَارَةِ ذَلِكَ الْمَاءِ فَوَقَعَتْ عَلَيْهَا وَ هِيَ نَائِمَةٌ فَعَالَجَتْهَا كَمَا يُعَالِجُ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ فَعَلِقَتْ أَيُّ شَيْ‌ءٍ عِنْدَكَ فِيهَا قَالَ لَا وَ اللَّهِ مَا عِنْدِي فِيهَا شَيْ‌ءٌ فَقَالَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ أَخْبِرْنِي عَنْ رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ جَارِيَةٌ فَزَوَّجَهَا مِنْ مَمْلُوكٍ لَهُ وَ غَابَ الْمَمْلُوكُ فَوُلِدَ لَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَوْلُودٌ وَ وُلِدَ لِلْمَمْلُوكِ مَوْلُودٌ مِنْ أُمِّ وَلَدٍ لَهُ فَسَقَطَ الْبَيْتُ عَلَى الْجَارِيَتَيْنِ وَ مَاتَ الْمَوْلَى مَنِ الْوَارِثُ فَقَالَ جُعِلْتُ فِدَاكَ لَا وَ اللَّهِ مَا عِنْدِي فِيهَا شَيْ‌ءٌ فَقَالَ أَبُو حَنِيفَةَ أَصْلَحَكَ اللَّهُ إِنَّ عِنْدَنَا قَوْماً بِالْكُوفَةِ يَزْعُمُونَ أَنَّكَ تَأْمُرُهُمْ بِالْبَرَاءَةِ مِنْ فُلَانٍ وَ فُلَانٍ وَ فُلَانٍ فَقَالَ وَيْلَكَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ لَمْ يَكُنْ هَذَا مَعَاذَ اللَّهِ فَقَالَ أَصْلَحَكَ اللَّهُ إِنَّهُمْ يُعَظِّمُونَ الْأَمْرَ فِيهِمَا قَالَ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ تَكْتُبُ إِلَيْهِمْ قَالَ بِمَا ذَا قَالَ تَسْأَلُهُمْ الْكَفَّ عَنْهُمَا قَالَ لَا يُطِيعُونِّي قَالَ بَلَى أَصْلَحَكَ اللَّهُ إِذَا كُنْتَ أَنْتَ الْكَاتِبَ وَ أَنَا الرَّسُولُ أَطَاعُونِي قَالَ يَا أَبَا حَنِيفَةَ أَبَيْتَ إِلَّا جَهْلًا كَمْ بَيْنِي وَ بَيْنَ الْكُوفَةِ مِنَ الْفَرَاسِخِ قَالَ أَصْلَحَكَ اللَّهُ مَا لَا يُحْصَى فَقَالَ كَمْ بَيْنِي وَ بَيْنَكَ قَالَ لَا شَيْ‌ءَ قَالَ أَنْتَ دَخَلْتَ عَلَيَّ فِي مَنْزِلِي فَاسْتَأْذَنْتَ فِي الْجُلُوسِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَلَمْ آذَنْ لَكَ فَجَلَسْتَ بِغَيْرِ إِذْنِي خِلَافاً عَلَيَّ كَيْفَ يُطِيعُونِّي أُولَئِكَ وَ هُمْ هُنَاكَ وَ أَنَا هَاهُنَا قَالَ فَقَبَّلَ رَأْسَهُ وَ خَرَجَ وَ هُوَ يَقُولُ أَعْلَمُ النَّاسِ وَ لَمْ نَرَهُ عِنْدَ عَالِمٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الْحَضْرَمِيُّ جُعِلْتُ فِدَاكَ الْجَوَابُ فِي الْمَسْأَلَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أَيَّاماً آمِنِينَ فَقَالَ مَعَ قَائِمِنَا أَهْلَ الْبَيْتِ وَ أَمَّا قَوْلُهُ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً فَمَنْ بَايَعَهُ وَ دَخَلَ مَعَهُ وَ مَسَحَ عَلَى يَدِهِ وَ دَخَلَ فِي عَقْدِ أَصْحَابِهِ كَانَ آمِناً

پدرم و محمّد بن الحسن رحمة اللَّه عليهما فرمودند: سعد بن عبداللَّه از احمد بن ابى عبداللَّه برقى، از ابو زهير بن شبيب بن انس، از برخى اصحابش، از حضرت ابى عبداللَّه(علیه السلام)، راوى مى‌گويد: محضر امام صادق(علیه السلام) بودم كه جوانى از كنده آمد و بر آن حضرت وارد شد و مسئله‌اى از امام(علیه السلام) پرسيد و حضرت جوابش را دادند، من جوان را شناخته و مسئله‌اش را نيز دانستم پس به كوفه رفته و بر ابوحنيفه داخل شدم جوان را در آنجا ديدم كه عيناً همان مسئله را از وى مى‌پرسيد ابو حنيفه جوابى بر خلاف امام(علیه السلام) به وى داد، ايستادم و گفتم: واى بر تو اى ابوحنيفه امسال براى مراسم حج به مكّه رفته بودم محضر امام صادق(علیه السلام) رسيدم به آن جناب سلام كردم، اين جوان را در مجلس حضرت ديدم كه همين مسئله را از حضرتش پرسيد و امام(علیه السلام) بر خلاف جوابى كه تو دادى به وى دادند.

ابو حنيفه گفت: به آنچه جعفر بن محمّد دانا است من داناتر هستم، من با رجال و اساتيد بسيار ملاقات كرده و از زبانشان شنيده و بهره‌ها برده‌ام ولى جعفر بن محمّد صحفى است يعنى علمش را از كتب اخذ نموده و علمى كه از افواه رجال گرفته شده باشد به‌مراتب والاتر و بهتر است از علمى كه از كتب اخذ شده! راوى مى‌گويد: با خود گفتم به خدا سوگند به حج خواهم رفت اگر چه هزينه آن را نداشته و ديگران به من ببخشند، وى مى‌گويد: پيوسته در صدد حج و طلب آن بودم، ايّام حج فرا رسيد و من به حج رفتم محضر امام صادق(علیه السلام) رسيده سخنان ابوحنيفه را براى حضرت بازگو كردم.

امام(علیه السلام) خنديده و سپس فرمودند: اين كه ابوحنيفه گفت من مرد صحفى بوده و علم را از كتب اخذ كرده‌ام، راست گفته من صحف پدران خود، ابراهيم و موسى را قرائت كرده‌ام. عرضه داشتم: چه كسى مثل اين صحف را دارد؟

سپس راوى مى‌گويد: طولى نكشيد و از توقّفم نزد حضرت زمانى نگذشته بود كه شخصى درب منزل حضرت را كوبيد و همراهش جماعتى بودند، حضرت به غلام فرمود: بنگر، كيست، غلام رفت و برگشت، عرض كرد: ابو حنيفه است. حضرت فرمودند: داخلش كن، پس ابو حنيفه داخل شد و سلام نمود، امام(علیه السلام) جواب سلامش را دادند، ابوحنيفه عرض كرد: خداحالتان را نيكو گرداند، اجازه مى‌فرماييد بنشينم؟حضرت رو به اصحاب ابوحنيفه كرده و با آن‌ها به صحبت

پرداخته و توجّهى به ابو حنيفه نفرموده، سپس ابوحنيفه براى بار دوّم و سوّم كلامش را تكرار كرد ولى حضرت به او عنايت و توجّهى نفرموده، ابوحنيفه اين بار بدون اذن امام(علیه السلام) نشست، حضرت وقتى ديدند او نشست به وى توجّه نموده و فرمودند: ابوحنيفه كجا است؟ خدمتش عرض شد: خدا حالتان را نيكو گرداند او ابوحنيفه است. حضرت فرمودند: تو فقيه اهل عراق هستى؟ عرض كرد: بلى حضرت فرمودند: براى ايشان با چه مدركى فتوى مى‌دهى؟ عرض كرد: با كتاب خدا و سنّت پيامبرش(صلی الله علیه وآله وسلم). حضرت فرمودند: اى ابوحنيفه، به كتاب خدا آگاه و عالم هستى و آن طور كه بايد آگاه باشى آيا آگاه و واقف مى‌باشى، آيا ناسخ و منسوخش را مى‌دانى؟ عرض كرد: بلى حضرت فرمودند: اى ابوحنيفه ادّعاى علم نمودى، واى بر تو خداوند متعال اين علم را فقط در بين اهل قرآن كه آن را برايشان نازل كرده قرار داده، واى بر تو اين علم صرفاً نزد افراد خاص از ذريّه پيغمبر(صلی الله علیه وآله وسلم) بوده و از آن يك حرف هم خدا به تو تعليم نفرموده و اگر آن طور كه ادّعاء مى‌كنى هستى كه نيستى خبر ده مرا ازفرموده حقّ عزّ و جلّ: سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أَيَّاماً آمِنِينَ (به آنها گفتيم در اين ده و شهرهاى نزديك بهم شب‌ها و روزها با ايمنى كامل مسافرت كنيد). اين ده‌ها و شهرها در كدام نقطه زمين بودند؟

ابو حنيفه گفت: تصوّر مى‌كنم بين مكّه و مدينه بودند. امام(علیه السلام) به اصحابش نگريست و فرمود: شما مى‌دانيد كه در بين مدينه و مكّه راه امن نبوده و قطّاع الطّريق در اين جا راه را بر مسافرين مى‌بستند و اموالشان را به يغما مى‌بردند و آن‌ها هيچ بر نفوس خود اطمينانى نداشته و بسا بود كه كشته مى‌شدند، پس مقصود حقّ عزّ و جلّ اين ده و شهرها نمى‌باشد. اصحاب عرض كردند: بلى همين طور است كه شما مى‌فرماييد. راوى مى‌گويد: ابوحنيفه ساكت شد. پس از آن حضرت فرمودند: اى ابوحنيفه خبر ده مرا از فرموده حقّ عزّ و جلّ: وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً (كسى كه داخل آن مكان شود در امان مى‌باشد) اين مكان كدام نقطه زمين مى‌باشد؟ ابوحنيفه گفت: مراد كعبه است. امام(علیه السلام) فرمودند: آيا مى‌دانى حجّاج بن يوسف در كعبه منجنيق قرار داد و ابن زبير را كشت پس چطور ابن زبير در امان قرار نگرفت؟ راوى گفت: ابوحنيفه ساكت شد، سپس امام(علیه السلام) به وى فرمود: اى ابوحنيفه وقتى به موضوعى برخورد كردى كه در كتاب خداحكمش نبوده و اخبار و سنن نبوى نيز مبيّن آن نباشند چه خواهى كرد؟ ابوحنيفه عرض كرد: خدا حال شما را نيكو گرداند

قياس كرده و در آن به رأى خود عمل مى‌نمايم. حضرت فرمودند: اى ابوحنيفه اوّلين كسى كه قياس نمود ابليس ملعون بود، وى در مقابل پروردگار متعال قياس كرده و گفت: من از آدم بهترم زيرا مرا از آتش و او را از گل آفريده‌اى. ابو حنيفه ساكت شد... حضرت فرمودند: اى ابو بكر مقصود از «سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَ أَيَّاماً آمِنِينَ» اين است كه: با قائم ما اهل بيت سير و مسافرت كنيد كه در ايمنى كامل مى‌باشيد و مراد از «وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً» اين است كه هر كس با قائم ما بيعت كرده و در حزب آن حضرت باشد و دست آن بزرگوار را مسح كند و در گروه اصحابش باشد البته از هر گزندى در امان مى‌باشد.

335. شیعیان و محبین امامان(علیها السلام) و در عصر ولی‌عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

در برابر اذیت و آزار دشمنان اهل‌بیت(علیها السلام) صابر و شکیبا و مقاومند

سوره سباء آیه 19

فَقالُوا رَبَّنا باعِدْ بَيْنَ أَسْفارِنا وَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْناهُمْ أَحاديثَ وَ مَزَّقْناهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّ في ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ

آنان که بر خویشتن ستم کردند و گفتند: پروردگار ما سفرها و منزلگاه های ما را از هم دور گردان. پس ما آنان را (برای آیندگان) افسانه ی روزگار قرار دادیم و آنان را سخت پراکنده کردیم. به‌درستی که در این (جریان) برای صابرین و شکیبایان و سپاسگزاران عبرت ها و حکمی آشکار است.

توضیح این که خداوند در این سوره و در آیات قبل مسائلی از امت های قبل را مطرح می کند که این مسائل می تواند باعث عبرت امت ها باشد. سپس می فرمایند: این قضایا همه باعث عبرت است برای کسانی که صبر می کنند و در عین این که صابر هستند و در زحمت و مشقت می افتند شکر خدا را به جای می آورند. کلمه ی صبر در قرآن کریم واژه ی بسیار عمیقی است که درکش محیرالعقول است. مثلاً درباره ی امام ها قرآن می فرماید: وجعلناهم ائمة یهدون بأمرنا لما صبروا این درباره ی امامان معصوم(علیها السلام) است که می فرمایند ما امامانی را قرار دادیم که به امر ما هدایت می کنند به خاطر این که صبر کردند. امامان در اثر صبر ابتدا خودشان از طرف خدا هدایت می شوند و آن قدر تکامل پیدا می کنند که هدایت کننده می گردند. یهدی الله لنوره من یشاء صبر به معنی نشستن و تلاش نکردن و حرکت نداشتن نیست. صبر در قرآن به معنی ایستادگی است.ایستادگی در مقابل ناملایمات سختی ها و در ایستادگی شکر کردن که خداوند در سوره بقره می فرمایند:

ولنبلونکم بشیء من الخوف و الجوع و نقص من الاموال و الانفس و الثمرات فبشر الصابرین الذین إذا أصابتهم مصیبة قالوا إنا لله و إنا إلیه راجعون اولئک علیهم صلوات من ربهم و رحمة و اولئک هم المهتدون

صبر در غیبت امام زمان یعنی در سنگر ماندن و مقاومت کردن و سنگر را حفظ کردن و آماده بودن است تا این که فرماندهی کل از راه برسد و حکم حمله و قیام بدهد. صابر همان منتظر است. ایستادگی می کند و در عین ایستادگی و صبر منتظر فرمان از فرماندهی کل است. لذا امام محمد باقر(علیه السلام) در تفسیر آیه ی فوق صابر شکور شیعیان واقعی را می داند که آن ها منتظر هستند و صابر هستند و سختی ها از عقیده ی آن ها نمی کاهد. چنان که در تأویل الآیات الظاهرة صفحه 463، بحارالانوار مجلد 24 صفحه 220 حدیث 17، تفسیر برهان مجلد 4 صفحه 518 حدیث 13 و فرهنگ ائمه از دیدگاه قرآن صفحه 379 آمده است:

قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ رَحِمَهُ اللَّهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ قَالَ صَبَّارٍ عَلَى مَوَدَّتِنَا وَ عَلَى مَا نَزَلَ بِهِ مِنْ شِدَّةٍ أَوْ رَخَاءٍ صَبُورٍ عَلَى الْأَذَى فِينَا شَكُورٍ لِلَّهِ عَلَى وَلَايَتِنَا أَهْلَ الْبَيْت

محمدبن عباس با سند خودش از جابربن یزید (جعفی نخعی) روایت می کند که حضرت امام باقر(علیه السلام) درباره ی این فرموده ی خداوند به درستی که در این جریان عبرت هایی برای صابرین و شکیبایان و سپاس گزاران می باشد حضرت فرمودند: منظور از شکیبایان بر مودت (و محبت و ولایت) ما می باشد و آنچه که از بلاها و سختی ها و کاستی ها بر ایشان وارد می شود که بر اذیت و آزار در راه ماست بردبار و شکیبا می باشند و بر ولایت ما (اهل‌بیت عصمت و طهارت) شکرگزار خداوند هستند.

ص: 326

قال رسول الله: يَا ابْنَ مَسْعُودٍ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ الصَّابِرُ عَلَى دِينِهِ مِثْلُ الْقَابِضِ عَلَى الْجَمْرَةِ بِكَفِّهِ يُقَالُ لِذَلِكَ الزَّمَانِ إِنْ كَانَ ذِئْباً وَ إِلَّا أَكَلَتْهُ الذِّئَابُ

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ای ابن مسعود زمانی بر امت من می آید که هرکس در آن زمان بخواهد دینش را حفظ کند مانند کسی است که آتش سرخ در کف دستش بگذارد که نگه دارند و اگر در آن زمان مانند گرگ درنده باشد می تواند زندگی کند والّا مردم گرگ صفت او را پاره پاره کرده و می خورند.

قال رسول‌الله(صلی الله علیه وآله وسلم): يَا ابْنَ مَسْعُودٍ إِنَّهُمْ لَيَعِيبُونَ عَلَى مَنْ يَقْتَدِي بِسُنَّتِي فَرَائِضَ اللَّهِ

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ای ابن مسعود منافقین آخرالزمان بر کسانی که به سنت من و فرائض الهی عمل می کنند عیب می گیرند.

وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) إِنَّهُ لَيَظْهَرُ النِّفَاقُ وَ تُرْفَعُ الْأَمَانَةُ وَ تَقَيَّضُ الرَّحْمَةُ وَ يُتَّهَمُ الْأَمِينُ وَ يُؤْتَمَنُ الْخَائِنُ أَتَتْكُمُ الْفِتَنُ كَأَمْثَالِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ

ای ابن مسعود در آخرالزمان نفاق ظاهر می گردد (در آخرالزمان منافق را بد نمی دانند.) و امانت داری از بین می رود و ترحم به دیگران منتفی می شود و امینان امت مرا متهم می کنند و خائن را امین می دانند. ای ابن مسعود در آخرالزمان فتنه ها مانند شب تار فرا خواهند گرفت.

خطاب به خداوند در غیبت به حضرت ولی‌عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و در ثابت ماندن به ولایت در سختی ها

اللَّهُمَّ إِنَّا نَشْكُو إِلَيْكَ فَقْدَ نَبِيِّنَا وَ غَيْبَةَ وَلِيِّنَا وَ شِدَّةَ الزَّمَانِ عَلَيْنَا وَ وُقُوعَ الْفِتَنِ بِنَا وَ تَظَاهُرَ الْأَعْدَاءِ عَلَيْنَا وَ كَثْرَةَ عَدُوِّنَا وَ قِلَّةَ عَدَدِنَا⁽¹⁾

پروردگارا چه سخت است فقدان وجود جسمانی نبی مکرم اسلام و چه دردآور است غیبت محبوب و ولی ما و امام زمان ما و چه سخت است ایستادگی در تقابل دشمنان با کمبود دوستان و زیاد بودن دشمنان و زخم زبان شنیدن

اما این حقیقت جزء وجودمان شده است که هرگز دست از اعتقاد به امام زمانمان نخواهیم کشید و او را تنها نخواهیم گذاشت و در مقابل زخم زبان دشمنانشان چون کوه می ایستیم و ازایشان دفاع می کنیم و تلاش می کنیم با انجام اعمال صالحه لبخند بر روی گونه ایشان ایجاد نماییم

و همچنین با ترک محرمات از آلام ایشان بکاهیم که هر دوشنبه و جمعه نامه ی اعمال ما به ایشان عرضه می شود اگر در درون آن گناهان دیده می شود غمگین می شود و گله می کند آیا این ها با این نامه عمل از شیعیان ما هستند. پس تلاش می کنیم با انجام اعمال نیک لبخندی بر گونه های ایشان ایجاد نماییم و به ایشان می نمایانیم که او محبوب ما است او عزیز ما است. او مایه ی سرور و شادی ماست و برای اثبات این مدعا هرروز ابتدا با خواندن دعای عهد با ایشان بیعت می کنیم و هر روز با خواندن زیارت عاشورا تولی و تبری خود را ابراز می کنیم. جمعه با خواندن ندبه اثبات می کنم که همیشه به یاد ایشان هستیم و با خواندن صلوات ابوالحسن ضراب اصفهانی دستور ایشان را عمل می کنیم و هر روز با خواندن دعای سلام‌الله الکامل ... به ایشان سلام می کنیم. هر روز ابتدا برای سلامتی ایشان و بعد برای خودمان صدقه می دهیم. در طول سال به یاد او و برای او اعمال مستحبی انجام می دهیم.

336. امامان و امام زمان(علیها السلام) شفاعت‌كنندگان هستند به اذن اللّه

اشاره

سوره سباء آيه 23

«وَ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ عِنْدَهُ إِلاّ لِمَنْ أَذِنَ لَهُ»

و شفاعت در پيشگاه (خداوند) سود نمى‌دهد، مگر از آن كس كه اجازه شفاعت به او داده شود.

عن ابن ابى‌عمير، عن معاويه‌بن عمار، عن ابى‌العباس المكبر قال: دخل ابوايمن عَلى ابى‌جعفر(علیه السلام) فقال: يا اباجعفر، تغرون الناس و تقولون شفاعة محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم)؟ فغضب ابوجعفر(علیه السلام) حتى تغير وجهه ثم قال: ويحك يا اباايمن، اغرك ان عف بطنك و فرجك اما لو رايت افزاع القيامه لقد احتجت الى شفاعه محمّد صلى‌الله‌عليه‌و‌آله ويكك فهل يشفع الا لمن وجبت له النار ثم قال ما من احد من الاولين و الاخرين الا و هو محتاج الى شفاعة محمّد رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) يوم‌القيامه.

از ابن ابى‌عمير، از معاويه‌بن عمار، از ابى‌العباس مكبر گفت: ابوايمن بر امام باقر(علیه السلام) وارد شد و گفت: يا اباجعفر(علیه السلام)، شما مردم را مغرور مى‌كنيد و پى در پى شفاعت محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) را وعده مى‌دهيد امام باقر(علیه السلام) از اين سخن سخت غضبناك شد به طورى‌كه رنگ چهره‌اش تغيير كرد و فرمود: واى بر تو اى اباايمن، آيا عفت شكم و غريزه جنسى تو مغرورت كرده اگر فزع روز قيامت را مى‌ديدى، خود را محتاج شفاعت حضرت محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) مى‌دانستى. واى بر تو، آيا شفاعت مى‌شود جز كسى كه گرفتار جهنم شده باشد. سپس فرمود: احدى از انسان‌هاى اولين و آخرين نيست، مگر آنكه محتاج شفاعت حضرت محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) در روز قيامت مى‌باشد.2. در كتاب برهان مجلد 3 صفحه 351 و كتاب صافى صفحه 441، آمده است:

قال ابوجعفر(علیه السلام): ان لرسول اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) الشفاعة فى امته و لنا الشفاعة فى شيعتنا و لشيعتنا فى اهاليهم.

امام باقر(علیه السلام) فرمود: رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) اختيار شفاعت امت، ما شفاعت شيعيان و شيعيان هم شفاعت اهل خود را دارند.

عن ابى‌جعفر(علیه السلام) انه قال لايقبل اللّه الشفاعة يوم القيامه لاحد من الانبياء و الرسل حتى تاذن له فى الشفاعه الا رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) فانّ اللّه قد اذن له فى الشفاعه من قبل يوم القيامة فالشفاعة له و لاميرالمؤنين(علیه السلام) و للائمه من ولده(علیها السلام) ثم بعد ذلك للانبياء(علیها السلام).

امام باقر(علیه السلام) فرمود: خداوند شفاعت را از احدى از پيامبران و رسولان نمى‌پذيرد، مگر آن‌كه به او اذن داده باشد؛ ولى چون رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) از قبل قيامت اذن دارد، اختيار شفاعت برايش محفوظ است.

بنابر اين شفاعت براى رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) و اميرالمؤمنين(علیه السلام) و ائمه از نسل او مى‌باشد و بعد از آن‌ها نوبت پيامبران(علیها السلام) مى‌رسد، سپس براى شيعيان واقعى است. ما امیدواریم که ان شاءالله ولی زمان ما و امام عصر ما حضرت بقیةالله‌الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) در برزخ و قیامت شفیع ما شوند و همین طور که یاد و نام ایشان و عقیده به ایشان در دنیا مایه ی سرور ماست، در قیامت هم شفیه ما شوند.

چندنکته در مورد شفاعت

اولاً: وهابیت تلاش می کند اصل شفاعت را رد کرده و آن را مانند پارتی بازی جلوه دهد. این آیه آن عقیده ی انحرافی را رد می کند.

ثانیاً: شفاعت کننده نمی تواند شفاعت کند مگراین که خداوند اجازه دهد.

ثالثاً: وهابیان می گویند شفاعت فقط مخصوص خداست و فقط اوست که می تواند شفیع شود. آن ها معنی شفاعت را نفهمیده اند. زیرا شفاعت باید بین دو کس باشد: بنده ای که گناه کرده است و خداوند که با شفاعت می بخشد. نفر سومی باید باشد که بین بنده و خداوند شفاعت کند که او شفیع است. حالا می گویند شفاعت مخصوص خداوند است. سؤال این است که خداوند بین بنده و چه کسی شفاعت می کند؟ شفاعت بین بنده ی گنه کار است و خداوند و شفیع به اذن الله شفاعت می کند.رابعاً: باید بین گنه کار و شفاعت کننده سنخیت باشد. شفاعت کننده مؤمن است، گنه کار هم باید مؤمن باشد.

337. هرکس در غیبت امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بر تکذیب و اذیت هایی

اشاره

که می شود صابر باشد، خداوند اجر مجاهد در کنار رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) را به او می دهد

سوره سباء آیه 29

وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ

و می گویند که کی این وعده(ی الهی) به وقوع می پیوندد و اگر شما راست می گویند.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ زِيَادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْهَمَدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ صَالِحٍ الْهَرَوِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَلِيطٍ قَالَ قَالَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیهما السلام) مِنَّا اثْنَا عَشَرَ مَهْدِيّاً أَوَّلُهُمْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَ آخِرُهُمُ التَّاسِعُ مِنْ وُلْدِي وَ هُوَ الْإِمَامُ الْقَائِمُ بِالْحَقِّ يُحْيِي اللَّهُ بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ يُظْهِرُ بِهِ دِيْنَ الْحَقِ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ لَهُ غَيْبَةٌ يَرْتَدُّ فِيهَا أَقْوَامٌ وَ يَثْبُتُ فِيهَا عَلَى الدِّينِ آخَرُونَ فَيُؤْذَوْنَ وَ يُقَالُ لَهُمْ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ أَمَا إِنَّ الصَّابِرَ فِي غَيْبَتِهِ عَلَى الْأَذَى وَ التَّكْذِيبِ بِمَنْزِلَةِ الْمُجَاهِدِ بِالسَّيْفِ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ.

سليط گويد حسين بن على بن ابى‌طالب(علیهما السلام) فرمود ما دوازده مهدى داريم اول آنها امير المؤمنين على بن ابى طالب است و آخر آنها نهمين فرزند من است و او است امام قائم بحق كه خدا بدو زمين را پس از مردن زنده كند و دين را آشكار كند و بر همه اينها پيروز نمايد و اگر چه مشركان را بد آيد براى او غيبتى است طولانى كه جمعى در آن از دين بيرون روند و عده ای ديگر بر دين پا برجا بمانند و آزار كشند و بآنها گفته شود اين وعده چه وقت عملى شود اگر شما راست‌گو هستید؟ (بگو) آگاه باشيد كه صبركنندگان وشکیبایان در غيبت او بر آزار و تكذيب و اذیت بمانند جهادكنندگان با شمشيرند در ركاب رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم).

نکات قابل تذکر در این آیه

اولاً: همه ی امامان ما کلهم من نور واحد هستند و همه هادی و مهدی و قائم و ... هستند. لذا در این حدیث حضرت سیدالشهدا می فرمایند منا اثنی عشر مهدیا اولهم امیرالمؤمنین و آخرهم تاسع من ولدی و هو الامام القائم بالحق ما دوازده مهدی هستیم اولمان حضرت امیرالمؤمنین است و آخر آن ها قائم موعود و بالحق است (پس کلهم نور واحد)

ثانیاً می فرمایند: یحیی الله به الارض بعد موتها امام زمان قیام می کند و زمین مرده را زنده می گرداند و وقتی می فرمایند یحیی الله به الارض یعنی قیام امام زمان متعلق به کل زمین است. زمین بدون قیام و اصلاحات مهدی موعود مرده است. او به اذن الله به زمین مرده زندگی می دهد.

ثالثاً: دین او و مذهب او و حکومت او همه ی ارض را فراخواهد گرفت و یک حکومت واحد جهانی تشکیل می دهد. اگرچه کفار نخواهند. کفار از تشکیل حکومت جهانی اسلام ناراحتند اما متفکران و عقلا از حکومت او راضی خواهند بود از هر مذهب و هر مسلکی.

رابعاً آن حضرت غیبتی طولانی دارد که عده ای در این غیبت له غیبت یرتد فیها اقوام عده‌ی زیادی مرتد می شوند و از دین برمی گردند.

خامساً: اما در مقابل این ها یثبت فیها علی الدین آخرون عده ای هم در دین ثابت قدم می مانند و برای ثابت قدم بودن فیؤذون هر بلایی را به جان می خرند و اذیت و آزار کافران نمی تواند این‌ها را از دین دور کند.

سادساً: خوشا به سعادت این گروه آخر که ثابت قدم هستند.

أَمَا إِنَّ الصَّابِرَ فِي غَيْبَتِهِ عَلَى الْأَذَى وَ التَّكْذِيبِ بِمَنْزِلَةِ الْمُجَاهِدِ بِالسَّيْفِ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم).

ثابت قدمان صابران شکیبایان بر اذیت و آزار و تکذیب شدن به وسیله ی کفار اجر و ثوابش این است که انگار در جنگ هایی نظیر بدر احد تبوک خندق و حنین در کنار رسول خدا شمشیر زده اند و اسلام را یاری کرده اند.

خداوندا در این عصر غیبت ما را در نیت و در اعتقاد و به امام زمانت ثابت‌قدم بدار. نباشد لحظه ای که از دین و امام زمانمان غافل شویم.

338. همه ی انبیاء گذشته یک دهم فضیلت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)

و ائمه‌ی طاهرین و امام زمان(علیها السلام) را نداشتند

سوره سباء آیه 45

وَ كَذَّبَ الَّذينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ ما بَلَغُوا مِعْشارَ ما آتَيْناهُمْ فَكَذَّبُوا رُسُلي فَكَيْفَ كانَ نَكيرِ

(و کفار) پیش از این ها هم پیامبرانشان را تکذیب می کردند و این کافران زمان تو به عشر آن ها نرسیده اند. پس آن ها که رسولان مرا تکذیب کردند، چگونه به عذاب سخت من گرفتار شدند.

پیشینیان اینان نیز قبل از این مانند اینان آیات الهی را تکذیب می کردند. گفته شده آنچه را به این کافران دادیم یک دهم آن چیزی نمی باشد که به گذشتگان دادیم که قوت و نیرومندی و طول عمر و کثرت اموال باشد با آن که آنچه از دلایل، بینات و هدایت ها برای اینان فرستادیم. ده یک را برای گذشتگان تخصیص نداده بودیم.⁽¹⁾

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ سَيْفِ بْنِ عَمِيرَةَ عَنْ حَسَّانَ عَنْ هَاشِمِ بْنِ عَمَّارٍ يَرْفَعُهُ فِي قَوْلِهِ وَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ- وَ ما بَلَغُوا مِعْشارَ ما آتَيْناهُمْ فَكَذَّبُوا رُسُلِي فَكَيْفَ كانَ نَكِيرِ قَالَ: كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ رُسُلَهُمْ- وَ مَا بَلَغَ مَا آتَيْنَا رُسُلَهُمْ مِعْشَارَ مَا آتَيْنَا مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍآنان که در گذشته زندگی می کردند انبیای خود را تکذیب کردند درحالی‌که انبیاء و پیامبران فرستاده شده برای آنان یک دهم فضیلت محمد و آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) را نداشتند.

وَ بِالْإِسْنَادِ عَنْ شَهْرَدَارَ هَذَا يَرْفَعُهُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) قُسِمَتِ الْحِكْمَةُ عَلَى عَشَرَةِ أَجْزَاءٍ فَأُعْطِيَ عَلِيٌّ تِسْعَةً وَ النَّاسُ جُزْءاً وَاحِداً

حکمت ده قسمت می باشد که نه قسمت آن را (خداوند) به حضرت علی(علیه السلام) داده است و یک قسمت بقیه بین همه ی انسان ها تقسیم شده است.

خوارزمی در مناقب به نقل از ابن عباس در دنباله ی حدیث آورده است که رسول خدا فرمودند: و الله لقد شارکهم فی العشر العاشر یعنی به خدا سوگند که (حضرت علی(علیه السلام)) در یک دهم دیگر با مردم شریک است.⁽¹⁾

قَالَ محمدبن علی الباقر: إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ اللَّهُ يَدَهُ عَلَى رُءُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ كَمَلَتْ بِهِ أَحْلَامُهُمْ.

یعنی هنگامی که قائم ما قیام می نماید خداوند دست او را بر سر بندگان قرار می دهد و عقل اخلاق مردم را تکامل می بخشد.⁽²⁾

339. منظور از مثنی، حضرت پیامبر و امیرالمؤمنین(علیهما السلام) است و منظور از فردی

اشاره

یازده امام، یکی بعد از دیگری اطاعتشان لازم است که آخرین آن ها حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

سوره سباء آیه 46

قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى وَ فُرادى ...

بگو ای رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) (که خداوند می فرمایند) من شما را به یک نکته نصیحت می کنم و آن این است که در راه رضای خداوند دو نفر باهم یا به طور تنهایی قیام کنید.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ أَحْمَدَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ قَالَ سَأَلْتُ أَبَاجَعْفَرٍ(علیه السلام) عَنْ قَوْلِهِ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ قَالَ إِنَّمَا أَعِظُكُمْ بِوَلَايَةِ عَلِيٍّ هِيَ الْوَاحِدَةُ

علی بن ابراهیم با سند خودش از ابوحمزه ثمالی روایت کرده است که گفت: از امام باقر(علیه السلام) در مورد این فرموده ی خداوند إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ سؤال کردم. حضرت فرمودند: یعنی شما را به قبول و پذیرش ولایت حضرت علی(علیه السلام) موعظه می نمایم که این است واحده.آری وحدت مسلمین و جهانیان در یک چیز است و آن این است که در ولایت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) وحدت ایجاد کنند و امام زمان هم که بیایند مردم را به ولایت حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرامی خوانند.

الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ(علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى- قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ فَقَالَ إِنَّمَا أَعِظُكُمْ بِوَلَايَةِ عَلِيٍّ(علیه السلام) هِيَ الْوَاحِدَةُ الَّتِي قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ.

کلینی با سند خودش از ابوحمزه روایت کرده است که گفت از امام باقر(علیه السلام) در مورد این فرموده ی خداوند قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ سؤال شد فرمودند: همانا شما را به (قبول و پذیرش) ولایت حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) موعظه می نمایم و این ولایت یک چیز است همچنان که خداوند تبارک و تعالی فرموده است أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ شما را به یک چیز موعظه می نمایم (که آن ولایت حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) است).

قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ رَحِمَهُ اللَّهُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ النَّوْفَلِيُّ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى وَ فُرادى قَالَ بِالْوَلَايَةِ قُلْتُ وَ كَيْفَ ذَاكَ قَالَ إِنَّهُ لَمَّا نَصَبَ النَّبِيُّ(صلی الله علیه وآله وسلم) أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) لِلنَّاسِ فَقَالَ مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ اغْتَابَهُ رَجُلٌ وَ قَالَ إِنَّ مُحَمَّداً لَيَدْعُو كُلَّ يَوْمٍ إِلَى أَمْرٍ جَدِيدٍ وَ قَدْ بَدَا لِأَهْلِ بَيْتِهِ يُمَلِّكُهُمْ رِقَابَنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى نَبِيِّهِ ص بِذَلِكَ قُرْآناً فَقَالَ لَهُ قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ فَقَدْ أَدَّيْتُ إِلَيْكُمْ مَا افْتَرَضَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ قُلْتُ فَمَا مَعْنَى قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى وَ فُرادى فَقَالَ أَمَّا مَثْنى يَعْنِي طَاعَةَ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ طَاعَةَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) وَ أَمَّا فُرادى يَعْنِي طَاعَةَ الْإِمَامِ مِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مِنْ بَعْدِهِمَا وَ لَا وَ اللَّهِ يَا يَعْقُوبُ مَا عَنَى غَيْرَ ذَلِك

محمدبن عباس با سند خودش از یعقوب بن یزید روایت کرده است که گفت: از امام صادق(علیه السلام) درباره ی فرمایش خداوند عزوجل قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى وَ فُرادى سؤال کردم. فرمودند: موعظه بر ولایت است. عرض کردم: (کیفیت نزول آن) چگونه این چنین است؟ فرمودند: بعد از آن که پیامبر اکرم(صلی

الله علیه وآله وسلم) حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) را برای مردم منصوب کرد فرمودند من کنت مولاه فهذا علی مولاه هرکس من مولا (و آقا و امام و زعیم و رهبر) او هستم، علی مولا، امام و زعیم او خواهد بود. مردی در غیاب حضرت غیبت حضرت را نمود و گفت: محمد هر روز دعوت جدیدیانجام می دهد و از اهل‌بیت خود شروع کرده است تا آن ها را بر ما مسلط کند. پس خداوند عزوجل بر پیامبرش قرآن

را نازل نمود و به آن حضرت فرمودند: قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ ای پیامبر مردم را موعظه کن و بگو همانا شما را به یک برنامه موعظه می کنم و به تحقیق که من آنچه را خداوند بر شما واجب نموده بود به شما ابلاغ کردم. عرض کردم: معنای فرمایش (دیگر) خداوند عزوجل أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى وَ فُرادى اما مثنی منظور اطاعت از رسول خدا و امیرالمؤمنین(علیهما السلام) است و اما فرادی یعنی اطاعت از امامی است که نسل و ذریه بعد از آنان باشند. ای یعقوب نه به خدا سوگند غیر از آن چیز دیگری نیست.

فی کتاب المناقب لابن شهرآشوب الباقر و الصادق(علیهما السلام) فی قوله تعالی قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ قال: الولایة أن تقوموا الله مثنی قال الائمة و ذریتهما.

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: منظور از اطاعت دو نفر یعنی حضرت پیامبر و حضرت امیرالمؤمنین(علیهما السلام) است و به طور تنهایی یعنی ائمه بعد از آن ها است که به ترتیب یکی بعد از دیگری تا امام زمان می آیند (که باید از آن ها پیروی کرد).

دقت عمیق

دقت کنید پس از غدیر خم به رسول الله اعتراض کردند که تو پسرعمو و داماد خود را می خواهی به ما مسلط کنی. خداوند در جواب آن ها می فرمایند پیامبر به آن ها بگو من شما را به یک چیز (بسیار مهم) موعظه و نصیحت می کنم و آن منظور از مثنی اطاعت از رسول خدا و امیرالمؤمنین(علیهما السلام) است و منظور از فرادی یازده امام از نسل حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) هستند که این ها یکی پس از دیگری به امامت می رسند تا حضرت صاحب الزمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) در هر عصری یکی حجت خداوند است که اطاعت و امامت و ولایت فرد فرد آن ها واجب و لازم و ضروری است.

340. اجر نبوت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) محبت و دوستی اهل‌بیت عصمت

و طهاره و اکنون محبت و مودت حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است

سوره سباء آیه 47

قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ إِنْ أَجْرِيَ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهيدٌ

بگو آنچه من از اجر رسالت می خواهم پس آن به نفع شماست. اجر من بر خداوند است و او بر همه ی امور مطلع و آگاه است و او بر صداقت گفتار و خلوص نیت من شاهد و ناظر است.

وَ فِي رِوَايَةِ أَبِي الْجَارُودِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) فِي قَوْلِهِ قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ وَ ذَلِكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) سَأَلَ قَوْمَهُ- أَنْ يَوَدُّوا أَقَارِبَهُ وَ لَا يُؤْذُوهُمْ، وَ أَمَّا قَوْلُهُ: فَهُوَ لَكُمْ يَقُولُ ثَوَابُهُ لَكُمْ.

علی بن ابراهیم قمی با سند خودش از ابوجارود روایت کرده است که گفت: امام باقر درباره ی این فرموده ی خداوند عزوجل قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ فرمودند: داستان آن چنین بوده که رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) از اصحاب و اقوام و نزدیکان خود خواست تا نسبت به خویشاوندان حضرت مودت و محبت داشته باشند و ایشان را مورد اذیت و آزار قرار ندهند و اما فرمایش خداوند فَهُوَ لَكُمْ یعنی ثواب و پاداش آن برای خود شما می باشد.

فَذَاكَ يَزِيدُهُ وَلَايَةَ مَنْ مَضَى مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الْمُؤْمِنِينَ الْأَوَّلِينَ حَتَّى تَصِلَ وَلَايَتُهُمْ إِلَى آدَمَ(علیه السلام) وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها⁽¹⁾يُدْخِلُهُ الْجَنَّةَ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ‌⁽²⁾يَقُولُ أَجْرُ الْمَوَدَّةِ الَّذِي لَمْ أَسْأَلْكُمْ غَيْرَهُ فَهُوَ لَكُمْ تَهْتَدُونَ بِهِ وَ تَنْجُونَ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ.

کلینی با اسناد خود از جابر روایت کرده است که گفت: امام باقر(علیه السلام) درباره این فرموده ی خداوند وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيها حُسْناً هرگاه کسی که کار نیکی کرده باشد بر هر کار نیک او حسنه ای می افزایند و پاداش می دهند. فرمودند: منظور این است که ولایت اوصیای آل محمد را بپذیرد و از آثار آنان تبعیت و پیروی کنید و چنین فردی از ولایت پیامبران و مؤمنین گذشته بر حسناتش افزوده می شود که ولایت او متصل به ولایت حضرت آدم(علیه السلام) شود و این همان فرمایش خداوند متعال است مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها هرکس حسنه ای را انجام دهد برای او پاداشی برتر از آن خواهد بود که به وسیله ی آن وارد بهشت خواهد شد و این نیز فرموده ی خداوند است که بگو هر مزدی را که از شما طلب کرده ام از آن خودتان باشد می فرمایند ثواب و پاداش مودت و محبتی که پاداشی در قبال آن از شما درخواست نکردم. برای خودتان باشد که هدایت یافته و خوشبخت خواهید شد و از عذاب روز قیامت نجات خواهید یافت.

341. يكى از علايم ظهور، خروج سفيانى است

سوره سباء آيات 51 تا 54

«وَلَوْ تَرى إِذ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيب(51) وَ قالُوا آمَنّا بِهِ وَ أَنّى لَهُمُ التَّناوُشُ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ(52) وَ قَدْ كَفَرُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ وَ يَقْذِفُونَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ(53) وَ حِيلَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ ما يَشْتَهُونَ كَما فُعِلَ بِأَشْياعِهِمْ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ كانُوا فِي شَكٍّ مُرِيبٍ(54)

و چنانچه آنان را ببينى كه هراسانند و وحشت‌زده، پس ديگر هيچ از عذاب آن‌ها فوت و زايل نشود و از جاى نزديكى گرفته شوند و گويند به آن ايمان آورديم و با اين همه دورى، كى توانند به آن مقام نايل شوند و حال آن‌كه از پيش به آن كفر ورزند و ميان آن‌ها و آرزوهايشان جدايى و مباينت افتاد، همچنان‌كه نسبت به همكيشان آن‌ها كه همانند اينان در شك و ريب بودند، پيش‌تر چنين شد.

اخرج ابن أبى شيبة و الطبرانى عن ام سلمة قالت: قال رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) يبايع الرجل من امتى بين الركن و المقام كعدد أهل بدر، فيأتيه عصب العراق و ابدال الشام، فيأتيهم جيش من الشام حتى اذا كانوا بالبيداء خسف بهم كلب.

ابن ابى‌شيبه و طبرانى از ام‌سلمه نقل مى‌كنند كه ايشان گفت: رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: با مردى از امت من (كه همان مهدى موعود است، در مسجدالحرام و در كنار كعبه) بين ركن و مقام بيعت مى‌كنند كه تعداد آن‌ها به اندازه مبارزين اهل بدر است (يعنى 313 نفر)، آن‌گاه گروه‌هایى از عراق و ابدال شام نزد او مى‌آيند، بعد از آن لشكرى از شام به‌سوى آن‌ها مى‌آيد تا هنگامى‌كه اين لشكر به سرزمين بيداء مى‌رسند، آن سرزمين، اين لشكر ظالم را فرو مى‌برد.

و أخرج ابن جرير و ابن المنذر و ابن ابى‌حاتم عن ابن عباس5 فى قوله: «وَ لَوْ تَرى إِذ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيب» قال هو جيش السفيانى، قال: من أين أخذ؟ قال: من تحت اقدامهم.

محمّدبن جرير طبرى و ابن منذر و ابن ابى‌حاتم از ابن عباس5 در مورد فرموده خداوند متعال: «وَ لَوْ تَرى إِذ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيب» روايت كرده‌اند كه او گفته است: آن سپاه، سپاه سفيانى هستند. گفت: از كجا گرفته مى‌شوند؟ گفت: «قال من تحت اقدامهم.»؛ از زير پاهايشان (يعنى، آن‌ها در زير پاهايشان فرو مى‌روند.).

قوله تعالى: «وَ لَوْ تَرى إِذ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيب وَ قالُوا آمَنّا بِهِ وَ أَنّى لَهُمُ التَّناوُشُ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ» الى آخر السوره عن الحارس، عن عليّ كرم اللّه وجهه فى هذه الاية قال: قبيل قيام قائمنا المهدى(عج) يخرج السفيانى فيملك قدد حمل المرءة تسعة اشهر و ياتى المدينة جيشه حتى اذا انتهى الى البيداء خسف اللّه به.

حافظ قندوزى پس از نقل آيه از حارس و او از اميرالمؤمنين على(علیه السلام) نقل مى‌كند كه آن حضرت فرمودند: نزديك قيام قائم ما مهدى(عج)، فردى به نام سفيانى‌خروج مى‌كند و به اندازه باردارى يك زن؛ يعنى نه ماه، حكومت مى‌كند و با سپاهش به طرف مدينه مى‌آيد، در نزديكى مدينه به سرزمينى به نام بيداء مى‌رسد و خداوند او را در زمين فرو مى‌برد.

أخبرنا عليّبن احمد، عن عبيداللّه‌بن موسي العلويّ، عن عبداللّه‌بن محمّد، قال: حدّثنا محمّدبن خالد، عن الحسن‌بن مبارك، عن أبى إسحاق الهمدانى، عن الحارث الهمدانى، عن أميرالمؤمنين(علیه السلام) أنّه قال:المهدىّ أقبل، جعدٌ، بخدّه خال، يكون مبدؤ من قبل المشرق و اذا كان ذلك خرج السّفيانىّ، فيملك قدر حمل امرأة تسعة أشهر، يخرج بالشام فينقاد له أهل ألشام إلّا طوائف من المقيمين على الحقّ، يعصمهم اللّه من الخروج معه، و يأتى المدينة بجيش جرّار حتّى إذا انتهى إلى بيداء المدينة خسف اللّه به و ذلك قول اللّه عزوجل فى كتابه: «وَ لَوْ تَرى إِذ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيب».خبر داد ما را على بن احمد از عبيداللّه‌بن موسى علوى و او از عبداللّه ابن محمّد كه گفت: حديث كرد ما را محمّدبن خالد از حسن‌بن مبارك و او از ابى‌اسحاق همدانى و او از

حارث همدانى و او از اميرالمؤمنين(علیه السلام) كه آن حضرت فرمود: مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) داراى چشمانى [مقبل] مخمور و موهاى پيچيده و خال صورت است كه آغازش از جانب خاور است و چون چنين شود سفيانى خروج كند و به اندازه دوران حاملگى يك زن، نه ماه، حكومت كند. او در شام خروج مى‌كند و همه اهل شام سر به فرمانش نهند، مگر چند طايفه از كسانى كه بر حقّ ما پاى بند هستند و خداوند آنان را از اينكه به همراه او خروج كنند، محفوظ نگه مى‌دارد و با سپاهى‌جرّار به مدينه مى‌آيد تا آن كه به بيداء مدينه مى‌رسد. خداوند او را به زمين فرو مى‌برد و اين است آنچه خداى عزّوجلّ در قرآن مى‌فرمايند: «وَ لَوْ تَرى إِذ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيب».

عليّبن ابراهيم قال: حدّثني ابي، عن ابن ابي عمير، عن منصوربن يونس، عن ابى‌خالد الكابلى قال: قال ابوجعفر(علیه السلام): واللّه لكأنّى انظر الى القائم(علیه السلام) و قد اسند ظهره الى الحجر ثمّ ينشد اللّه حقّه، ثمّ يقول: يا ايّها النّاس، مَن يحاجّنى فى اللّه فأنا اولى بالله ايّها النّاس من يحاجّنى فى آدم(علیه السلام) فأنا اولى بآدم. ايّها النّاس، مَن يحاجّنى فى نوحٍ فأنا اولى بنوح(علیه السلام). ايّهاالنّاس، مَن يحاجّنى فى ابراهيم فانا اولى بابراهيم(علیه السلام). ايّها النّاس، مَن يحاجّنى فى موسى فأنا اولى بموسى(علیه السلام). ايّها النّاس، مَن يحاجّنى فى عيسى فأنا اولى بعيسى(علیه السلام). ايّها النّاس، مَن يحاجّنى فى رسول‌اللّه [محمّد] (صلی الله علیه وآله وسلم) فأنا اولى برسول اللّه [محمّد] (صلی الله علیه وآله وسلم) ايّها النّاس، مَن يحاجّنى فى كتاب اللّه فأنا اولى بكتاب اللّه ثمّ ينتهى الى المقام فيصلّى ركعتين و ينشد اللّه حقّه ثمّ قال ابوجعفر(علیه السلام): هو واللّه [المضطرّ فى كتاب اللّه] فى قوله: «أَمَّنْ يُجِيبُ المَضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ وَ يَجْعَلُكُمْ خُلَفاءَ الأَرْضِ» فيكون اوّل من يبايعه جبرائيل ثمّ الثلاثمائة و الثّلاثة عشر رجلاً، فمن كان ابتلى بالمسير وافى [وافاه] و من لم يبتل بالمسير فقد عن فراشه و هو قول اميرالمؤمنين(علیه السلام): «هم المفقودون من [عن] فرشهم» و ذلك قول اللّه: «فَاسْتَبِقُوا الخَيْراتِ أَيْنَما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللّهُ جَمِيعاً» قال: الخيرات الولاية و قال فى موضع آخر: «وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ العَذابَ إِلى أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ» و هُم [واللّه] أصحاب القائم(عج) يجتمعون [واللّه] اليه فى ساعةٍ واحدةٍ.

فاذا جاء الى البيداء يخرج اليه جيش السّفيانىّ فيأمر اللّه الارض فتاخذ اقدامهم و هو قوله: «وَ لَوْ تَرى إِذ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيب وَ قالُوا آمَنّا»يعنى بالقائم من آل محمّد(علیها السلام) «وَ أَنّى لَهُمُالتَّناوُشُ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ» الى‌قوله: «وَ حِيلَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ ما يَشْتَهُونَ» [يعنى ]: ان لايعذبوا كما فُعِلَ بِاَشياعِهِم يعنى: من كان قبلهم من المكذّبين هلكوا.

على‌بن ابراهيم گويد: پدرم حديثم داد از ابن ابى‌عمير، از منصوربن يونس، از ابوخالد كابلى كه گفت: حضرت ابوجعفر امام باقر(علیه السلام) فرمود: به خدا سوگند گويى قائم(علیه السلام) را مى‌نگرم كه پشت خود را به حجر كرده، سپس خداوند را به حق خودش سوگند مى‌دهد، آن‌گاه مى‌گويد: اى مردم، هر كس درباره خدا با من بحث نمايد، [بداند كه] من به خداوند اولى هستم. اى مردم، هر كس درباره آدم(علیه السلام) با من بحث كند، پس من نزديك‌تر كسان به آدم(علیه السلام) هستم. اى مردم، هر كس در مورد نوح با من بحث كند، پس من نزديك‌ترين كسان به نوح(علیه السلام) هستم. اى مردم، هر كس با من درباره ابراهيم(علیه السلام) گفتگو كند، پس من از همه به ابراهيم نزديك‌ترم. اى مردم، هر كس با من درباره موسى(علیه السلام) بحث كند، پس منم نزديك‌ترين كسان به موسى(علیه السلام). اى مردم، هر كس درباره عيسى(علیه السلام) با من بحث كند، پس من نزديك‌ترين افراد به عيسى(علیه السلام) مى‌باشم. اى مردم، هر كس درباره رسول خدا [محمّد](صلی الله علیه وآله وسلم) با من بحث كند، پس منم نزديك‌ترين افراد به رسول خدا [حضرت محمّد](صلی الله علیه وآله وسلم)، اى مردم. هر كس درباره كتاب خدا با من بحث نمايد، پس منم نزديك‌ترين كسان به كتاب خدا. سپس، به مقام ابراهيم(علیه السلام) خواهد رفت، دو ركعت نماز مى‌گزارد و حقش را از خداوند طلب مى‌كند. آن گاه حضرت ابوجعفر [امام باقر](علیه السلام) فرمود:اوست به خدا سوگند (آن مضطرى كه در كتاب خدا ياد شده).

در فرموده او: «آيا چه كسى دعاى مضطر بيچاره را به اجابت مى‌رساند و شما را جانشينان زمين قرار مى‌دهد»، پس نخستين كسى كه با او بيعت مى‌كند جبرئيل است. سپس آن سيصد و سيزده مرد [بيعت كنند] و هر كدام از ايشان، پيش از آن هنگام، بيرون از منزل بوده به مقصد [به آن حضرت] خواهد پيوست، و هر كدام دچار سفر نبوده، از بستر خوابش مفقود خواهد شد؛ همين است معنى فرموده اميرالمؤمنين(علیه السلام): آنانند مفقود شوندگان از خوابگاه‌هايشان [و] آن قول خداوند است: «پس به كارهاى نيك سبقت گيريد. هركجا باشيد، خداوند همگى شما راخواهد آورد.» فرمود: خيرات ولايت است و [خداوند ]در جاى ديگر فرموده: و «چنانچه عذاب را تا هنگام معينى [افراد معدودى] به تعويق اندازيم.» و ايشان [به خدا قسم] اصحاب قائم(عج) هستند [به خدا سوگند] در يك ساعت نزد او جمع مى‌شوند.

پس چون به بيداء بيايد، لشكر سفيانى به سويش خروج كند كه خداوند امر فرمايد زمين كه پاهايشان را بگيرد و اين است فرموده خداوند «و اگر [اى رسول ما] ببينى كافران را هنگامى‌كه هراسانند، پس هيچ از عذابشان فوت و زايل نشود و از جايگاه نزديكى گرفته شود و گويند به او ايمان آورديم.»؛ يعنى، به قائم از آل محمّد(علیها السلام) «و با اين همه دورى كى توانند به آن مقام نايل شوند.» تا آنجا كه فرموده: «و ميان آن‌ها و آرزوهايشان جدايى و مباينت افتاد.» [يعنى] اينكه عذاب نشوند، هم‌چنان كه نسبت به همكيشان آن‌ها پيش‌تر چنين شد.» يعنى، كسانى كه پيش از ايشان بودند، از تكذيب كنندگانى كه هلاك گشتند.»

ثمّ قال عليّبن ابراهيم: و في رواية ابي الجارود عن ابي جعفر(علیه السلام) في قوله: «وَ لَوْ تَرى إِذ فَزِعُوا» [قال] من الصّوت و ذلك الصّوت من السّماء، [و فى قوله]«وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيب»، قال: من تحت اقدامهم خسف بهم.

سپس على‌بن ابراهيم گويد: و در روايت ابوالجارود از حضرت ابوجعفر باقر(علیه السلام) درباره قول خداوند: «و چنانچه [كافران را] ببينى كه هراسانند.» [فرمود]: از صدا و آن صدا از سوى آسمان است، [و درباره فرموده خداوند] «و از جايگاه نزديكى گرفته شوند.»، فرمود: از زير پاهايشان زمين آنان را فرو مى‌برد.

ثمّ قال: اخبرنا الحسين‌بن محمّد عن المعلّى‌بن محمّدبن جمهور، عن ابن محجوب، عن ابى‌حمزة قال: سألت اباجعفر(علیه السلام) عن قوله: «وَ أَنّى لَهُمُ التَّناوُشُ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ» قال: انّهم طلبوا المهدى من حيث لاينال و قد كان لهم مبذولاً من حيث يناله.

سپس گويد: حسين‌بن محمّد خبرمان داد از معلى‌بن محمّد جمهور، از ابن محبوب، از ابوحمزه كه گفت: از حضرت ابوجعفر امام باقر(علیه

السلام) راجع به قول خداوند: «با اينهمه دورى كى توانند به آن مقام نايل شوند؟»، پرسيدم. آن جناب در جواب فرمودند: اينان از راهى كه به‌دست نمى‌آيد هدايت را جستجو كردند و حال آنكه از راه معمولش برايشان فراهم مى‌شد.

العيّاشى باسناده عن عبدالاعلى الحلبى قال: قال ابوجعفر(علیه السلام) يكون لصاحب هذا الامر غيبةٌ و ذكر حيثاً طويلاً يتضمّن غيبة صاحب الامر(علیه السلام) و ظهوره الى انى ان قال عليه‌السلام: فيدعو النّاس (يعنى القائم(علیه السلام)) الى كتاب اللّه و سنّة نبيّه عليه و آله السّلام و الولاية لعليّبن ابي طالب(علیه السلام) و البرائة من عدوّه و لايسمّى احداً حتّى ينتهى الى البيداء فيخرج اليه جيش السّفيانيّ فيأمراللّه الارض فتأخذهم من تحت اقدامهم و هو قول اللّه عزّوجلّ: «وَ قَدْ كَفَرُوا بِهِ» يعنى بقائم آل محمّدٍ(عج)، الى آخر سوره‌ی، فلايبقى منهم الّا رجلان يقال لهما وترٌ و وتيرٌ من مرادِ، وجوههما فى اقفيتهما يمشيان القهقرى فيخبران النّاس بمافعل باصحابهما.

عيّاشى به سند خود از عبدالاعلى حلبى آورده كه گويد: حضرت ابوجعفر(علیه السلام) فرمود: البته صاحب اين امر را غيبتى خواهد بود و سخنى طولانى بيان داشت كه متضمّن غيبت و ظهور حضرت صاحب الامر(علیه السلام) است، تا آنجا كه فرمود: پس مردم را به كتاب خدا و سنّت پيغمبرش عليه و آله السّلام و ولايت على‌بن ابى‌طالب(علیه السلام) و بيزارى از دشمنش دعوت مى‌كند (يعنى حضرت قائم(علیه السلام))، ولى نام كسى [از دشمنانش] را نمى‌برد تا آن‌گاه كه به بيداء مى‌رسد. سپاهيان سفيانى به سويش خروج كنند، پس خداوند به زمين امر خواهد كرد كه از زير پاهايشان آن‌ها را بگيرد و همين است [معنى] قول خداى عزّوجلّ: «و اگر [اى رسول ما ]ببينى كافران را هنگامى كه هراسانند، پس هيچ از عذابشان فوت و زايل نشود و از جايگاه نزديكى گرفته شوند و گويند به او ايمان آورديم،»؛ يعنى [و گويند] به قائم آل محمّد(علیه السلام) ايمان آورديم، «و حال آنكه از پيش به آن كفر ورزيده‌اند.»؛ يعنى به قائم آل محمّد(علیه السلام) تا آخر سوره... . پس كسى از آنان باقى نمى‌ماند، مگر دو مرد به‌نام وتر و وتير از قبيله مراد كه صورت‌هايشان در پشت‌هايشان خواهد بود كه به پشت راه خواهند رفت و آنچه بر سر يارانشان آمد را به مردم خبر مى‌دهند.9. در كتاب تأويل الآيات الظاهرة صفحه 478، تفسیر برهان مجلد 3 صفحه 355 حدیث 6، اثبات الهداة مجلد 3 صفحه 564 حدیث 647، بحارالانوار مجلد 52 صفحه 187 حدیث 13 و المحجة صفحه 180 آمده است:

محمّدبن العبّاس قال: حدّثنا محمّدبن الحسن‌بن عليّبن الصّباح المدايني، عن الحسن‌بن محمّدبن شعيب، عن موسى‌بن عمربن يزيدٍ [زيدٍ ]، عن ابن ابى‌عمير، عن منصوربن يونس، عن اسماعيل‌بن جابرٍ، عن ابى‌خالد

الكابلى، عن ابى‌جعفر(علیه السلام) قال: يخرج القائم (علیه السلام) فيسير حتّى يمرّ بمرِ [وٍ] فيبلغه انّ عامله [قد] قتل، فيرجع [اليهم] فيقتل المقاتله و لايزيد على ذلك شيئاً. عمّ ينطلق فيدعو النّاس حتّى ينتهى الى البيداء، فيخرج جيش السّفيانى [جيشان للسّفيانى] فيأمر اللّه عزّوجلّ الارض ان تأخذ باقدامهم و هو قوله عزّوجلّ: «وَ لَوْ تَرى إِذ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيب وَ قالُوا آمَنّا بِهِ» يعنى بقيام القائم(علیه السلام) «وَ قَدْ كَفَرُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ» يعنى بقيام القائم(علیه السلام) من آل محمّد(علیها السلام) «وَ يَقْذِفُونَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ وَ حِيلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ ما يَشْتَهُونَ كَما فُعِلَ بِأَشْياعِهِمْ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ كانُوا فِي شَكٍّ مُرِيبٍ».

محمّدبن العبّاس گويد: محمّدبن الحسن‌بن على‌بن مصباح مداينى حديثمان داد از حسن‌بن محمّدبن شعيب، از موسى‌بن عمربن يزيد [زيد ]، از ابن ابى‌عمير، از منصوربن يونس، از اسماعيل‌بن جابر، از ابوخالد كابلى، از حضرت ابوجعفر باقر(علیه السلام) روايت كرده كه آن جناب فرمود: حضرت قائم(علیه

السلام) خروج مى‌كند و به سير ادامه مى‌دهد تا اينكه از مر[و ]مى گذرد. به او خبر مى‌رسد كه عاملش كشته شده، پس به‌سوى آنان باز مى‌گردد. بعد مقاتلان را مى‌كشد و چيزى بر آن نمى‌افزايد. سپس در مسير خود، مردم را [به حق] دعوت مى‌كند تا اين كه به بيداء مى‌رسد پس لشكر سفيانى [دو لشكر سفيانى] به مقابله با آن جناب بيرون مى‌آيند كه خداى عزّوجلّ به زمين امر مى‌فرمايد تا از پاهايشان آن‌ها را بگيرد و همين است قول خداى عزّوجلّ: «و چنانچه آنان را بينى كه هراسانند پس هيچ از عذابشان فوت و زايل نشود و از جاى نزديكى گرفته شوند و گويند به آن ايمان آورديم.»، يعنى به قيام حضرت قائم(علیه

السلام) «و حال آنكه از پيش به آن كفر ورزيده‌اند.»، يعنى به قيام قائم آل محمّد(عجل الله تعالی فرجه الشریف)، «وبه رسول ما و حقايق غيب نسبت‌هاى بسيار دورى مى‌زدند و ميان آن‌ها و آرزوهايشان جدايى و مباينت افتادهمچنان‌كه نسبت به هم كيشان آن‌ها كه همانند اينان در شك و ريب بودند پيشتر چنين شد.»

342. هرچه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و در حال حاضر امام

زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) می فرمایند، وحی و رحمت خداوند است

سوره فاطر آیه 2

ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها وَ ما يُمْسِكْ فَلا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ وَ هُوَ الْعَزيزُ الْحَكيمُ

در رحمتی را که خداوند بر مردم بگشاید، کسی نتواند آن را ببندد و چون چیزی را دریغ دارد کسی نتواند جز خودش آن را بازگرداند و خداوند عزیز و قدرتمند و حکیم است. ( و آن را که خداوند (دری) ببندد هیچ کس نمی تواند بگشاید و اوست خداوند با حکمت و اقتدار.)

در این آیه اگر دقت شود، صحبت از یفعل ما یشاء بودن خداوند است که هر کاری که او بخواهد انجام می دهد و هیچ کس قدرت جلوگیری و مقابله با آن را ندارد مخصوصا در این آیه صحبت از رحمت است و متاسفانه انسان های خبیثی پیدا می شوند که تلاش می کنند باب های رحمت خداوند را بر بندگانش ببندند. خداوند می فرمایند که این ها این قدرت را ندارد که باب های رحمت خداوند را که بر بندگان جاری و ساری می شود، ببندند. اما این انسان ها هستند که باید از رحمت های الهی استفاده کنند. عده ای خودشان قلب هایشان را قفل کرده و در بر روی رحمت خدا می بندن. مهم ترین رحمت ها رحمت ولایت و امامت است که عده ای تلاش می کنند، این باب رحمت را بر روی مردم ببندند. عده ای هم به تبلیغ سوء آن ها گوش داده و باب های رحمت خدا را به روی خودشان می بندند.

قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ رَحِمَهُ اللَّهُ حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ النَّوْفَلِيِّ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ مُرَازِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ ما يَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها قَالَ هِيَ مَا أَجْرَى اللَّهُ عَلَى لِسَانِ الْإِمَامِ.

محمدبن عباس روایت می کند از محمدبن احمد نوفلی... از مُرازم و ایشان از حضرت صادق(علیه السلام) درباره ی این فرموده ی خداوند رحمتی را که خداوند بر مردم بگشاید کس دیگری نمی تواند آن را باز دارد حضرت فرمودند: منظور آن چیزی است که خداوند بر زبان امام جاری می گرداند.

خداوند در زبان امام کلام را قرار می دهد که این کلام رحمت است از طرف خداوند به‌سوی امام و خداوند با جاری شدن این کلمات از دهان امام رحمتش را بر بندگان جاری می فرماید همان‌طور که قرآن درباره ی رسول خدا می فرماید رسول خدا هیچ وقت از روی هوی و هوس سخن نمی گوید و هرچه پیامبر می فرمایند از آن خداوند است و هرچه از طرف خداوند باشد رحمت است و این فرموده ی خداوند است ما نفرستادیم تو را مگر این که رحمت باشی برای همه ی عوالم و این درباره ی اهل‌بیت آن حضرت نیز صادق است. خدا وند بر زبان امام کلام خود را جاری می کند.

نی ز ناله وا ماند گر ز لب جدا ماند وای اگر دل خود را از خدا جدا بینی

پیامبر نی نای رحمت خداوند است. ائمه‌ی طاهرین هم همین طور. رسول خدا و ائمه‌ی طاهرین ما ینطق عن الهوی و ما ینطق الّا الله. آن ها هیچ چیز نمی گویند از روی هوی و هوس هرچه می گویند از نای رحمت خداوند است. کلامشان رحمت است لذا در سوره انبیا آیه 107 خدا درباره رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) می فرمایند: وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِلْعالَمينَ. پیغمبر رحمت عام خداوندی است و در لوح جابربن عبدالله انصاری درباره ی امام زمان آمده است: و اکمل ذلک بابنه م ح م د رحمة للعالمین. در اینجا به وجود اقدس حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) رحمت گفته شده است. آن هم رحمت برای همه ی عالمیا. این را شمابدانید هر جای قرآن کلمه ی رحمت آمده

است، در رأس رحمت های خداوند رحمت و نعمت ولایت و امامت است. خداوند از آن همه رحمت هایی که شامل حالمان کرده منت نمی گذارد ولی در مورد رسولش و ائمه‌ی طاهرین منت می گذارد: لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنينَ إِذْ بَعَثَ فيهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفي ضَلالٍ مُبين‌⁽¹⁾

امروز وجود اقدس حضرت بقیة الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) الاعظم بالاترین نعمت برای ما هستند. هیچ نعمت و رحمتی عظیم تر از این وجود اقدس وجود ندارد. اگر ما صبح تا شب به خاطر این نعمت و رحمت سجده ی شکر به جای آوریم، کم است. وجود امام زمان یک نعمت عام است که جماد، نبات، حیوان، انسان و ... از ایشان استفاده می برند. یک نعمت خاص هم هستند که خود فرمودند: بی یدفع الله البلاء من اهلی و شیعتی. یکی از بزرگترین رحمت های الهی این است که وحی خود را به زبان ایشان جاری می فرماید. این نکته را تذکر دهیم که وقتی می گوییم به امام وحی می شود، منظور وحی نبوت نیست زیرا ولکن رسول‌الله(صلی الله علیه وآله وسلم) و خاتم النبیین بلکه منظور وحیی مانند مصحف، آنچه که به حضرت فاطمه بانوی دوعالم شد، است.

343. کلمات لااله‌الا‌الله، محمد رسول‌الله(صلی الله علیه وآله وسلم) و

علی(علیه السلام) ولی‌الله کلمه ی طیبه‌ی قرآن هستند

سوره فاطر آیه 10

مَنْ كانَ يُريدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَميعاً إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ وَ الَّذينَ يَمْكُرُونَ السَّيِّئاتِ لَهُمْ عَذابٌ شَديدٌ وَ مَكْرُ أُولئِكَ هُوَ يَبُورُ

هرکس خواهان عزت و قدرت است بداند که همه ی عزت ها از آن خداوند است. کلام و سخن خوش و پاک به سوی او بالا می رود و اعمال نیک است که آن را ترفع داده است و بالا می برد.

در کتب احادیث و تفسیر آمده است که این کلمه ی طیب کلام لا اله الا الله محمد رسول‌الله و علی ولی‌الله است و آن چیزی که سبب می شود که آن را بالا ببرد ولایت آن هاست که هیچ عملی بدون ولایت آن ها بالا نمی رود.

وَ عَنِ الصَّادِقِ(علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ قَوْلُ الْمُؤْمِنِ «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَلِيٌّ وَلِيُّ اللَّهِ وَ خَلِيفَةُ رَسُولِ اللَّهِ» وَ قَالَ: وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ الِاعْتِقَادُ بِالْقَلْبِ- إِنَّ هَذَا هُوَ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ- لَا شَكَّ فِيهِ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِين

سپس امام صادق(علیه السلام) فرمودند کلمه ی طیب سخن مؤمن است که می گوید لا اله الا الله محمد رسول الله علی ولی الله و خلیفه رسول‌الله قال: فرمودند: عمل صالح اعتقاد به قلباست بر این که این گفتار از طرف خداوند به حق می باشد و شک و تردیدی در این که از طرف خداوند می باشد نداشته باشد.

قَالَ عَلِيُّ بْنُ مُوسَى(علیه السلام) فِي قَوْلِهِ تَعَالَى إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ إِنَّهُ قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَلِيٌّ وَلِيُّ اللَّهِ وَ خَلِيفَةُ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ حَقّاً وَ خُلَفَاؤُهُ خُلَفَاءُ اللَّهِ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ إِنَّهُ عِلْمُهُ فِي قَلْبِهِ بِأَنَّ هَذَا صَحِيحٌ كَمَا قُلْتُهُ بِلِسَانِي

حضرت رضا(علیه السلام) فرمودند: در مورد این آیه که سخن طیب و خوش و پاک به سوی او بالا می رود و عمل نیک ان را بالا می برد. حضرت فرمودند: منظور از کلمه ی طیب سخن مؤمن است که می گوید: لا اله الا الله محمد رسول‌الله علی ولی‌الله و خلیفه حق که جانشینان او هر کدام خلیفه ی خدا می باشند که عمل صالح و شایسته آن ها را به آسمان بالا می برند. پس عمل صالح راهنما و هادی می باشد و منظور از عمل صالح همان اعتقاد قلبی او بر گفتارش خواهند بود بر این که کلام صحیح همان کلامی است که بر زبان خود جاری می سازد.

عَلِيُّب ْنُ مُحَمَّدٍ وَ غَيْرُهُ عَنْ سَهْلِب ْنِ زِيَادٍ عَنْ يَعْقُوبَب ْنِ يَزِيدَ عَنْ زِيَادٍ الْقَنْدِيِّ عَنْ عَمَّارٍ الْأَسَدِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ» ولَايَتُنَا أَهْلَ الْبَيْتِ وَ أَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ فَمَنْ لَمْ يَتَوَلَّنَا لَمْ يَرْفَعِ اللَّهُ لَهُ عَمَلًا.

کلینی با سند خود از عمار اسدی روایت کرده است که گفت: امام صادق(علیه السلام) درباره ی این آیه فرمودند: منظور، ولایت ما اهل بیت(علیهم السلام) است. حضرت با دست به سینه ی خود زدند.[و فرمودند:] پس کسی که ولایت ما را نداشته باشد هیچ عملی از او بالا نمی رود (پذیرفته نمی شود.)

در مناطق شیعه نشین در اذان و اقامه، بعد از ذکر أشهد أن محمداً رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) عبارت أشهد أنّ علی ولی الله(علیه السلام) گفته می شود. لذا به این ذکر، شهادت ثلاثه گفته می شود. در مورد این که این ذکر از چه زمانی و چگونه بیان شده است، نظرات مختلف وجود دارد ولی این نکته مسلّم است که آغاز این ذکر از زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) بوده است. در کتب اهل سنت نیز به این مطلب اشاره شده است:1. در کتاب السلافة فی الامر الخلافة نوشته ی دانشمند سنی مذهب، عبدالله مراغی مصری آمده است:

سلمان فارسی در زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) در اذان و اقامه بعد از شهادت به رسالت پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم)، به ولایت حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) شهادت می داد. یکی از اصحاب خدمت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) رسید و گفت: یا رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) امروز چیز عجیبی شنیدم که تا به حال به گوشم نخورده بود. حضرت فرمودند چه شنیدی؟ گفت: سلمان را دیدم که در اذان بعد از شهادت به رسالت شما، به ولایت حضرت علی بن ابی طالب(علیه السلام) شهادت می داد. پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: چه چیز خوبی شنیدی.

البته در کتاب جواهر الولایة صفحه 380 و کتاب شهادت ثالثه صفحه 36 آمده است:

یکی از اصحاب خدمت پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم) شرفیاب شد و ابوذر را دیدم که در اذان بعد از شهادت به رسالت شما، به ولایت حضرت علی بن ابی طالب(علیه السلام) شهادت می داد. پیامبر اکرم فرمودند: مگر فراموش کرده ای که در غدیر خم گفتم: من کنت مولاه فهذا علی مولاه؟!

پس ذکر ثلاثه یا گفتن اشهد انّ عیا ولی الله در اذان سابقه اش به زمان رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) برمی گردد. گفتن این ذکر از سنت های رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است زیرا سنت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) سه قسم است: قول ایشان، فعلشان و تقریر آن حضرت.

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) در روز محشر بر مقامی قرار می گیرد که هزار پله دارد و امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) یک درجه پایین تر از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) قرار دارد و پرچمی در دست دارد که به آن پرچم لوای حمد گفته می شود. روی آن پرچم نوشته شده است: لا اله الا الله محمد رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) علی ولی الله(علیه السلام) و حضرتعلی بن ابی ط الب(علیه السلام) جلوی من ایستاده و پرچمی در دست دارد که بر آن نوشته شده است: لا اله الا الله محمد رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) علی ولی الله(علیه السلام).

عن ابی هریره قال رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم): لما اسری بی فی لیلة المعراج فاجتمع علی الانبیاء فی السماء فأوحی الله تعالی إلی: سَلهٌم یا محمد بماذا بعثتم؟ فقالوا: بعثنا علی شهادة ان لا اله إلا الله وحده و علی الإقرار بنبوتک و الولایة لعلی بن ابی طالب.(علیه السلام).

ابوهریره گفت: رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: هنگامی که (خداوند) مرا در شب معراج سیر داد، انبیا نزد من گرد آمدند. از جانب خداوند متعال به من وحی شد که از ایشان سؤال کنم علت بعثتشان چه بود؟ گفتند: ما مبعوث شدیم برای شهادت به لا اله الا الله (یعنی) وحدانیت خدا و اعتراف به نبوت شما و ولایت حضرت علی بن ابی طالب(علیه السلام).

عن جابر قال رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم): رأیت علی باب الجنة مکتوباً لا اله إلا الله محمد رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) علی ولی الله(علیه السلام) أخو رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) قبل أن یخلق السموات و الارض.

جابربن عبدالله انصاری گفت: رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: بر در بهشت قبل از خلقت آسمان ها و زمین دیدم نوشته شده است: خدایی جز الله نیست. حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) رسول خداست و حضرت علی(علیه السلام) ولی خدا و برادر رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است. (لا اله الا الله محمد رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) علی ولی الله(علیه السلام) اخو رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم).)

قال رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم): إنّک (یا علی(علیه السلام)) ولیُّ المؤمنین مِن بعدی.

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: ای علی(علیه السلام) تو بعد از من ولی مؤمنین خواهی بود.6. در کتاب ینابیع المودة صفحه 252 به نقل از کتاب مودة القربی نوشته ی سیدعلی الهمدانی شافعی مودة ششم آمده است:

عبدالله بن سلام قال: قلتُ یا رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) أخبرنی عن لواء الحمد ما صفته؟ قال طول مسیره ألف عام، سنامه یاقوتة حمراء، قبضته لؤلؤة بیضاء وسطه زمردة خضراء له ثلاث ذوائب ذوابة بالمشرق و ذوابة بالمغرب و الثالث فی الوسط مکتوب علیها ثلاثة أسطر: السطر الاول بسم الله الرحمن الرحیم و السطر الثانی الحمد لله رب العالمین و السطر الثالث لا اله إلا الله محمد رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) علی ولی الله(علیه السلام) طول کل سطر مسیرة ألف یوم قلت صدقت یا رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) فمن یحمل ذلک؟ قال یحملها الذی یحمل لوائی فی الدنیا علی بن ابی طالب(علیه السلام) و من کتب الله اسمه قبل أن یخلق السموات و الارض قلت یا رسول الله فمن یستظل تحت لوائک؟ قال المؤمنون اولیاء الله و شیعة الحق و شیعتی و محبی و شیعة علی(علیه السلام) و محبوه و أنصاره فطوبی لهم و حسن مآب و الویل لمن کذبنی فی علی(علیه السلام) أو کذب علیاً(علیه السلام) فیه أو نازعه فی مقامه الذی أقامه الله فیه.

عبدالله بن سلام گفت: عرض کردم ای رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) لوای حمد را برای ما توصیف فرما. حضرت فرمودند: طول آن مسیر هزار سال راه است. سر قبه ی آن از یاقوت سرخ است. دست گیره ی آن از لؤلؤ سفید است. وسط آن از زمرد سبز است که سه قسمت است یکی در مشرق و دیگری در مغرب و سومی در وسط آن قرار دارد. در وسط آن سه سطر نوشته شده است سطر اول بسم الله الرحمن الرحیم سطر دوم الحمد لله رب العالمین و سطر سوم لا اله الا الله، محمد رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم)، علی ولی الله(علیه السلام). طول هر سطر مسیر هزار روز راه است. عرض کردم: یا رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) راست فرمودید. این پرچم را چه کسی حمل خواهد کرد؟ فرمودند: حامل آن کسی است که در دنیا پرچم و لوای مرا حمل می کند و او (حضرت) علی بن ابی طالب(علیه السلام) است. او کسی است که خداوند قبل از خلقت آسمان ها و زمین نام او را نوشته است. گفتم: ای رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) چه کسانی در سایه ی آن لوا قرار می گیرند؟ فرمودند: مؤمنینی که دوستان خداوند و پیروان حق و شیعیان و دوستان من و شیعیان و دوستداران و یاران (حضرت) علی(علیه السلام) هستند و خوشا به حال آن ها که عاقبت ایشان نیکو است. وای بر کسانی که مرا در شأن (حضرت) علی(علیه السلام)، یا(حضرت)علی(علیه السلام) را در حق من تکذیب کند یا در مقامی که خداوند به او مرحمت فرموده است، نزاع کند.

عن جابر قال قال رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) رأیت علی باب الجنة مکتوباً لا اله الا الله محمد رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) علی ولی الله(علیه السلام) أخو رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم).

جابر گفت: رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: بر در بهشت دیدم نوشته شده است: لا اله الا الله محمد رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) علی ولی الله(علیه السلام) برادر رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم).

344. زمین هرگز از نبی، رسول، امام و حجت خالی نمی ماند.

امروز آن حجه‌الله و کلمه ی طیبه حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

سوره فاطر آیه 24

إِنَّا أَرْسَلْناكَ بِالْحَقِّ بَشيراً وَ نَذيراً وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلاَّ خَلا فيها نَذيرٌ

ما تو را به حق به رسالت فرستادیم تا هم بشارت دهی و هم نذیر باشی. (مردم را از اعمال بدشان بترسانی) و هیچ امتی نیست مگر آن که در میان آن ها بیم دهنده ای بوده است.

اگر در آیات قرآنی دقت کنید، خداوند پس از مطرح کردن نبوت و رسالت رسولش، امامت و ولایت و زعامت جانشینان آن حضرت را مطرح می فرماید که طرح امامت اکملیت دین است الیوم اکملت لکم دینکم و این مسئله در دیگر آیات قرآن نیز آمده است:

در این آیه هم پس از طرح مسئله ی رسالت و مبشر و منذر بودن نبی مکرم اسلام، مسئله ی ولایت و امامت و زعامت پس از آن حضرت را مطرح می سازد چنان که:

خداوند می فرماید: هیچ ملتی نیست مگر آن که در میان آن ها نذیر و بیم دهنده ای بوده است. حضرت(علیه السلام) درباره ی این آیه فرمودند: هرعصر و زمانی امام و پیشوایی دارد.

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ يُونُسَ وَ سَعْدَانَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو إِلَّا وَ فِيهَا إِمَامٌ ...

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: همانا زمین در هیچ حالی از امام خالی نگردد. (زمین هرگز بدون حجت نمی تواند باشد.)

مُحَمَّدُبْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّب ْنِ الْحَكَمِ عَنْ رَبِيعِب ْنِ مُحَمَّدٍ الْمُسْلِيِّ عَنْ عَبْدِاللَّهِب ْنِ سُلَيْمَانَ الْعَامِرِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ فِيهَا الْحُجَّةُ...

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: همواره خداوند در زمین حجتی قرار می دهد.

أَحْمَدُبْنُ مِهْرَانَ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ عَلِيٍّ عَنِ الْحُسَيْنِب ْنِ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لَهُ تَبْقَى الْأَرْضُ بِغَيْرِ إِمَامٍ قَالَ لَا.

حسین بن ابی العلاء می گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم آیا زمین بدون امام باقی می ماند؟ فرمودند: نه.

مُحَمَّدُبْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنِ الْقَاسِمِب ْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّب ْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ يَتْرُكَ الْأَرْضَ بِغَيْرِ إِمَامٍ عَادِلٍ.

حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند: خداوند برتر و بزرگ تر از آن است که زمین را بدون امام عادل واگذارد.

کلمه «امام» دارای یک معانی عام و خاص است. هنگامی که گفته می شود امامانی هستند که مأمومین خود را به جهنم می برند و یا وقتی می گوییم امام جماعت یا امام جمعه و... منظور معنی

عام امام است. ولی وقتی می گوییم امام معصوم منظور چهارده معصوم(علیهم السلام) هستند که برپایی زمین به یمن وجود ایشان است و امامان معصوم و عادل هستند.

عَلِيُّب ْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَهْلِب ْنِ زِيَادٍ عَنِ الْحَسَنِب ْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ وَ عَلِيُّب ْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْحَسَنِب ْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ وَ هِشَامِب ْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَمَّنْ يَثِقُ بِهِ مِنْ أَصْحَابِ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) أَنَّ أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) قَالَ: اللَّهُمَّ إِنَّكَ لَا تُخْلِي أَرْضَكَ مِنْ حُجَّةٍ لَكَ عَلَى خَلْقِكَ.

حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: پروردگارا تو زمین خود را از حجت خویش برای خلقت خالی مگذار.

عَلِيُّب ْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ عِيسَى عَنْ مُحَمَّدِبْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ قَالَ: وَ اللَّهِ مَا تَرَكَ اللَّهُ أَرْضاً مُنْذُ قَبَضَ آدَمَ(علیه السلام) إِلَّا وَ فِيهَا إِمَامٌ يُهْتَدَى بِهِ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ حُجَّتُهُ عَلَى عِبَادِهِ وَ لَا تَبْقَى الْأَرْضُ بِغَيْرِ إِمَامٍ حُجَّةٍ لِلَّهِ عَلَى عِبَادِهِ.

امام باقر(علیه السلام) فرمودند: به خدا سوگند از زمانی که خداوند آدم را قبض روح کرد زمین را بدون امامی که به وسیله ی او به سوی خدا رهبری شوند وانگذارد و او حجت خدا بر بندگانش است و زمین بدون امامی که حجت خدا بر بندگانش باشد، باقی نماند.

عَلِيُّب ْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِب ْنِ عِيسَى عَنْ مُحَمَّدِبْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) أَ تَبْقَى الْأَرْضُ بِغَيْرِ إِمَامٍ قَالَ لَوْ بَقِيَتِ الْأَرْضُ بِغَيْرِ إِمَامٍ لَسَاخَتْ

ابوحمزه گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم: آیا زمین بدون وجود امام باقی می ماند؟ فرمودند: اگر زمین بدون امام باشد، فرو می رود.

و این روایت مشهور است که لو لا الحجة لساخت الارض بأهلها اگر حجت روی زمین نباشد، زمین اهلش را در خود فرومی برد. (به خاطر گناهانی که مرتکب می شوند.)

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر روی زمین هیچ کس به جز دو نفر نماند، یکی از آن دو، بر دیگری حجت خواهد بود.

امروز آن حجت حق حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هستند.

أَحْمَدُبْنُ إِدْرِيسَ وَ مُحَمَّدُبْنُ يَحْيَى جَمِيعاً عَنْ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ عِيسَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ سِنَانٍ عَنْ حَمْزَةَبْنِ الطَّيَّارِ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: لَوْ بَقِيَ اثْنَانِ لَكَانَ أَحَدُهُمَا الْحُجَّةَ عَلَى صَاحِبِهِ.

حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر در زمین جز دو نفر باقی نمانند، یقیناً یکی از آن ها امام است بر رفیقش.

مُحَمَّدُبْنُ يَحْيَى عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنِ الْحَسَنِب ْنِ مُوسَى الْخَشَّابِ عَنْ جَعْفَرِبْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ كَرَّامٍ قَالَ قَالَ أَبُوعَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) لَوْ كَانَ النَّاسُ رَجُلَيْنِ لَكَانَ أَحَدُهُمَا الْإِمَامَ وَ قَالَ إِنَّ آخِرَ مَنْ يَمُوتُ الْإِمَامُ لِئَلَّا يَحْتَجَّ أَحَدٌ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنَّهُ تَرَكَهُ بِغَيْرِ حُجَّةٍ لِلَّهِ عَلَيْهِ.

حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر (بر روی زمین) جز دو نفر نباشند، یکی از آن دو امام است و فرمودند: آخرین کسی که (بر روی کره ی زمین) بمیرد امام است تا کسی بر خدای عزوجل احتجاج نکند که او را بدون حجت واگذاشته است.

از مجموعه‌ی این آیات و روایات چنین نتیجه حاصل می شود که همیشه روی کره ی زمین بایدیک حجت زنده ی الهی باشد و این اراده ی ذات اقدس الهی است. امروزه این حجة الله وجود حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هستند و زنده بودن ایشان با همین آیات و روایات اثبات می گردد.

345. «سابِقٌ بالخيرات» امام است، «مقتصد» عارف به حق امام است

و «ظالمٌ لِنفسه» شيعه‌اى است كه معرفت كامل امام را ندارد

سوره فاطر آيات 32 تا 35

ثُمَّ أَوْرَثْنا الكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالخَيْراتِ بِإِذنِ اللّهِ ذ لِكَ هُوَ الفَضْلُ الكَبِيرُ(32) جَنّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها يُحَلَّوْنَ فِيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ لُؤْلُؤاً وَ لِباسُهُمْ فِيها حَرِيرٌ(33) وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي أَذهَبَ عَنّا الحَزَنَ إِنَّ رَبَّنا لَغَفُورٌ شَكُورٌ(34) الَّذي أَحَلَّنا دارَ الْمُقامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لا يَمَسُّنا فيها نَصَبٌ وَ لا يَمَسُّنا فيها لُغُوبٌ(35)

سپس كتاب را به ارث داديم به كسانى‌كه برگزيديم آن‌ها را از بندگانمان، پس، (بعضی) از ايشان ستم كنندگان بر خود هستند و (بعضی) از ايشان ميانه‌رو هستند و (بعضی) از ايشان پيشی گيرندگانند به خوبى‌ها به اذن خداوند، اين است فضل بزرگ (خداوند) كه بهشت‌هاى جاودان برآيند و در آن زيور كنند از دستبندهاى طلا و مرواريد و لباس‌هاى (بسيار فاخر) كه از پرنيان است و گويند سپاس خداوندى را كه اندوه را از ما برد، بدرستي كه پروردگار ما هر آينه بسيار آمرزنده و سپاسگزار است آن خداوندى كه جا داده ما را در سراى ماندن و جاودان از بخشش خودش كه ديگر در آنجا به ما سختى نمى‌رسد، و خستگى در آنجا براى ما وجود ندارد.

اگر در اين آيات تدبر و تفکر نمایيم و تدبر را با احاديث و روايات توأم سازيم، مى‌يابيم که در اين آيات به سه دسته اشاره شده است: دسته ی اول سابق بالخیرات / دسته ی دوم مقتصد/ دسته ی سوم ظالم لنفسه

دسته اول «سابِقٌ بِالخَيْراتِ» كه امامان معصوم(علیهم السلام) هستند و آيه ی تطهير درباره‌شان نازل شده است و خداوند هر نوع گناه و پليدى و رجس را از ايشان دور كرده و وارث كتاب هستند. ایشان اسبق و السابقون و السابقات هستند.

دسته دوم «مُّقتَصِدٌ»، كسانى‌كه به خداوند و رسولش ايمان داشته و در مقابل امامان معصوم(علیهم السلام) خاضع و خاشعند و حق امام را مى‌شناسند. این ها اعتقادت خود را چنین بیان می کنند: اُشهدُالله و اُشهدُکم أنّی مؤمن بکم و بما آمنتم به، کافرٌ بعدوّکم و بما کفرتم به، مستبصرٌ بشأنکم و بضلالة من خالفکم، مُوالٍ لکم و لاولیائکم، مبغضٌ لاعدائکم و مُعادٍ لهم، سلم لمن سالمکم و حربٌ لمن حارَبَکم، محققٌ لِما حَقَّقتم، مبطلٌ لِما ابطلتم، مطیعٌ لّکم، عارف بحقکم، مّقرٌّ بفضلکم، محتملٌ لعلمکم، محتجبٌ بذمّتکم⁽¹⁾این ها با این اعتقادات به انجام اعمال دینی و واجبات مى‌پردازند و از گناهان مى‌پرهيزند. و راه وسط و ميانه را طى مى‌كنند. اين‌ها نيز وارث كتابند.

دسته سوم «ظَالِمٌ لِّنَفسِهِ» اين‌ها به خدا و رسولش و امامان معصوم(علیهم السلام) ايمان دارند، اما در ولايت امام(علیه السلام) كوتاهى مى‌كنند و در انجام واجبات نيز مسامحه كارند ايشان نيز وارث كتاب هستند.

باز این نکته را تذکر می دهیم که منظور از الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا اهل‌بیت و امامان و جانشینان رسول خدا هستند که خداوندآن ها را صاف و مُصفّی قرار داده است و ایشان را از تمام عالم خلقت برگزیده است. حال در اينجا به احاديثى كه در تفسير اين آيات مباركه آمده است را مى‌پردازيم:

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ عَنْ عَلِيِّب ْنِ الْحُسَيْنِ، قَالَ إِنِّي لَجَالِسٌ عِنْدَهُ إِذْ جَاءَهُ رَجُلَانِ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَقَالا: يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ جِئْنَاكَ [كَيْ] تُخْبِرَنَا عَنْ آيَاتٍ مِنَ الْقُرْآنِ. فَقَالَ: وَ مَا هِيَ قَالا: قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى: «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا» فَقَالَ: يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ وَ أَيْشٍ يَقُولُونَ قَالا: يَقُولُونَ: إِنَّهَا نَزَلَتْ فِي أُمَّةِ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیهوآله وسلم) فَقَالَ: عَلِيُّب ْنُ الْحُسَيْنِ(علیهما السلام): أُمَّةُ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) كُلُّهُمْ إِذاً فِي الْجَنَّةِ!! قَالَ: فَقُلْتُ مِنْ بَيْنِ الْقَوْمِ: يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) فِيمَنْ نَزَلَتْ فَقَالَ: نَزَلَتْ وَ اللَّهِ فِينَا أَهْلَ الْبَيْتِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ. قُلْتُ: أَخْبِرْنَا مَنْ فِيكُمُ الظَّالِمُ لِنَفْسِهِ قَالَ: الَّذِي

اسْتَوَتْ حَسَنَاتُهُ وَ سَيِّئَاتُهُ وَ هُوَ فِي الْجَنَّةِ فَقُلْتُ: وَ الْمُقْتَصِدُ قَالَ: الْعَابِدُ لِلَّهِ فِي بَيْتِهِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْيَقِينُ، فَقُلْتُ: السَّابِقُ بِالْخَيْرَاتِ قَالَ: مَنْ شَهَرَ سَيْفَهُ وَ دَعَا إِلَى سَبِيلِ رَبِّهِ.

... ابى‌حمزه ثمالى از على‌بن الحسين(علیهما السلام) چنين نقل مى‌كند: نزد حضرت سجاد(علیه السلام) نشسته بودم كه دو نفر از مردم عراق بر آن حضرت وارد شدند و گفتند: يابن رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم)، خدمت شما آمديم تا از حقايق آياتى از قرآن كريم ما را آگاه سازى. حضرت(علیه السلام) فرمودند: كدام آيات؟ گفتند: اين فرموده ی خداوند «ثُمَّ أَورَثنَا الكِتَبَ الَّذيِنَ اصطَفَينَا...» حضرت(علیه السلام) فرمودند: ديگران درباره اين آيات چه مى‌گويند؟ آن‌ها گفتند: مى‌گويند اين آيات درباره امت حضرت محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) نازل شده است. حضرت فرمودند: بنابر اين امت محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) همه بايد به بهشت بروند (و هيچكدام به جهنم نخواهند رفت). ابوحمزه مى‌گويد: يكى از آن‌ها سؤال كرد: اى پسر رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)، پس اين آيات درباره چه كسانى نازل شده است؟ حضرت سه بار فرمودند: واللّه درباره ما اهل بيت نازل شده است. سؤال كردند: يابن رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم)، به ما درباره ی «ظَالِمٌ لِّنَفسِهِ» خبر بدهيد، آن‌ها كه به نفس و خودشان ظلم كرده‌اند، اين‌ها چه كسانى هستند؟ حضرت فرمودند: آن كس كه نيكى‌ها و بدى‌هايش برابر است و آن ها هم در بهشت قرار خواهد گرفت. به آن حضرت عرض كرديم: پس «المُقتَصِدٌ» از شما كيست؟ حضرت فرمودند: آن كس كه در خانه‌اش خداوند را مى‌پرستد تا مرگش فرا رسد. عرض كرديم يابن رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم): پس «السَابِقُ بِالخَيرَاتِ» پيش گيرنده‌ها از شما كيستند؟ حضرت فرمودند: كسى كه شمشيرش را از غلاف بيرون آورده و مردمان را براى پروردگارش مى‌خواند.

سالم گويد از امام باقر(علیه السلام) پرسيدم راجع به قول خداى عزوجل «آن‌گاه اين كتاب را به كسانى كه از ميان بندگان خود انتخاب كرده‌ايم، به ارث داديم؛ بعضى از ايشان به خود ستم كنند و بعضى معتدلند و بعضى به اذن خدا به‌سوى نيكى‌ها شتابانند.» فرمود: شتابنده به سوى نيكى‌ها، امام است و معتدل، امام‌شناس است و ستمگر به خويش، كسى است كه امام را نمى‌شناسد و بر خود ستم کرده است.

الْحُسَيْنُ عَنْ مُعَلًّى عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ عَبْدِالْكَرِيمِ عَنْ سُلَيْمَانَب ْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا» فَقَالَ أَيَّ شَيْ‌ءٍ تَقُولُونَ أَنْتُمْ قُلْتُ نَقُولُ إِنَّهَا فِي الْفَاطِمِيِّينَ قَالَ لَيْسَ حَيْثُ تَذْهَبُ لَيْسَ يَدْخُلُ فِي هَذَا مَنْ أَشَارَ بِسَيْفِهِ وَ دَعَا النَّاسَ إِلَى خِلَافٍ فَقُلْتُ فَأَيُّ شَيْ‌ءٍ الظَّالِمُ لِنَفْسِهِ قَالَ الْجَالِسُ فِي بَيْتِهِ لَا يَعْرِفُ حَقَّ الْإِمَامِ وَ الْمُقْتَصِدُ الْعَارِفُ بِحَقِّ الْإِمَامِ وَ السَّابِقُ بِالْخَيْرَاتِ الْإِمَامُ.

سليمان‌بن خالد گويد: از امام صادق(علیه السلام) راجع به قول خداى تعالى «آن‌گاه اين كتاب را به كسانى كه از ميان بندگان خود انتخاب كرده‌ايم، به ارث داديم.» پرسيدم. فرمود: شما در اين باره چه مى‌گوييد؟ عرض كردم: ما مى‌گوييم اين آيه درباره فرزندان فاطمه(علیها السلام) است. فرمود: چنان‌كه تو پندارى نيست. كسى كه شمشير كشد و مردم را به مخالفت دعوت كند در اين آيه داخل نيست. عرض كردم پس ستمگر به خويش كيست؟ فرمود: كسى است كه در خانه خود بنشيند و حق امام را نشناسد و معتدل كسى است كه حق امام را شناسد و شتابنده به نيكى‌ها امام است.

احمدبن عمر گويد: از حضرت رضا(علیه السلام) راجع به آيه «آن‌گاه اين كتاب را به كسانى كه از ميان بندگان خود انتخاب كرده‌ايم، به ارث داديم» پرسيدم. فرمود: اولاد فاطمه(علیها السلام) هستند و

شتابنده به‌سوى نيكى‌ها، امام است و معتدل، امام شناس است و ستمگر به خويش كسى است كه امام را نشناسد.

عن ابى‌الحسن الاول(علیه السلام) «ثُمَّ أَوْرَثْنا الكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا» فنحن الذين اصطفينا اللّه فقد ورثنا علم هذا القرآن الذى فيه تبيان كل شى‌ء.

از حضرت علی(علیه السلام) درباره این كلام خدا«ثُمَّ أَوْرَثْنا الكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا» روایت شده که فرموند: ماييم كسانى كه خداوند انتخابمان كرده و علم قرآن را كه بيان كننده همه چيز است به ميراث به ما داده است.

عن الصادق(علیه السلام): الظالم لنفسه منا من لايعرف حق الامام و المقتصد منا من يعرف حق الامام و السابق بالخيرات هو الامام و هولاء كلهم مغفورلهم.

امام صادق(علیه السلام) فرمود: ظالم و ستمكار به خود، (از محبین ما) آن کسی است كه حق امام را نشناخته است و مُقتصد و معتدل (از محبین ما) آن کسی است كه عارف به حق امام است و پیشی گیرنده در نیکی ها، امام است و هر سه اين گروه آمرزيده‌اند.

در عصر ما مقتصد كسى است كه علاوه بر معرفت امامان گذشته، معرفت كامل نسبت به ولى‌عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) داشته باشد و هرکس امام زمانش را بشناسد، به خیر کثیر دست یافته است. او به ماء معین رسیده است. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) او را کبریت احمر می خواند. او به تکامل واقعی مورد نظر خدا و رسولش(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) رسیده است.

346. به اراده ی خداوند هستی بدون وجود حجت نمی تواند باشد

سوره فاطر آیه 41

إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَكَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ إِنَّهُ كانَ حَليماً غَفُوراً

اراده ی خداوند است که مانع فروافتادن آسمان ها و زمین و نابودی آن هاست و اگر بخواهد هستی را فروریزد هیچ‌کس به جز او نمی تواند (از افتادن) و زوال آن ها جلوگیری کند و بدانید که او حلیم و بردبار و آمرزنده است.

همان‌طور که قبلاً نیز شرح داده ایم، حضرت رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) که همان امامان معصوم(علیهم السلام) هستند واسطه ی فیض بین خداوند و بشر می باشند و این واسطه ی فیض بودن به اراده و خواست خداوند است. مثلاً خداوند می فرمایند:

«وَ نُريدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثين»⁽¹⁾

دقت کنید خداوند اراده کرده است که آن ها یعنی امامان، رهبر و زعیم باشند. او اراده کرده است این ها وارث زمین باشند.

خداوند می فرمایند:

«وَعَدَ اللَّهُ الَّذينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دينَهُمُ الَّذِي ارْتَضى لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يَعْبُدُونَني لا يُشْرِكُونَ بي شَيْئاً ...⁽²⁾»

این ها همه اراده خداوند است و ما نباید برای خداوند برنامه ریزی کنیم و بگوییم او باید چه بکند یا چه نکند.

خداوند می فرمایند:

« لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْميزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ » ⁽¹⁾

این اراده ی خداوند است که این افعالش را به‌وسیله ی انبیا(علیهم السلام) انجام دهد و ما حق این را نداریم که بگوییم خداوند چه بکند و یا چه نکند.

خداوند می فرمایند:

«لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلُون»⁽²⁾

کسی حقی ندارد در مورد افعالی که خداوند انجام می دهد از او سؤال کند بلکه این ایشان هستند که باید از بندگان سؤال کنند.

ولی متأسفانه عده ای گمراه برای انکار مقام و منزلت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و امامان معصوم(علیهم السلام) حرفی را می زنند که یهود می زد «وَ قالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَة»⁽³⁾دست خدا را بسته می دانستند به هر حال ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) واسطه ی فیض بین خداوند و بشر هستند. آن ها واسطه ی فیض خداوند به جمادات و نباتات و حیوانات و انسان ها و ملائکه هستند. معصومین(علیهم السلام) از خود هیچ چیز ندارند و هرچه دارند از آن خداوند است و هرچه دارند خداوند به آن ها داده است. اگر آن ها نباشند کرات از هم می پاشند و یک قطره باران به زمین نمی ریزد. هستی نابود می شود و الکترون ها از گردش به دور هسته ی مرکزی می ایستند. نظم عالم هستی فرومی ریزد و جهان در بی نظمی نابود می شود.

اللَّهِ وَ أَعْلَامُهُ فِي بَرِيَّتِهِ بِنَا يُمْسِكُ اللَّهُ «السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا» ⁽¹⁾وَ بِنَا «يُنَزِّلُ الْغَيْثَ»⁽²⁾وَ يَنْشُرُ الرَّحْمَةَ وَ لَا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ مِنَّا ظَاهِرٍ أَوْ خَافٍ وَ لَوْ خَلَتْ يَوْماً بِغَيْرِ حُجَّةٍ لَمَاجَتْ بِأَهْلِهَا كَمَا يَمُوجُ الْبَحْرُ بِأَهْلِهِ.

حضرت امام رضا(علیه السلام) فرمودند: ما حجت های خداوند میان خلق او و جانشینان خدا میان بندگانش هستیم. ما امین اسرار اومیان بندگانش هستیم. ما کلمه ی تقوا و دستگیره ی محکم هستیم. ما شاهد و حاضر از طرف خداوند و نشانه های او در آفریدگان اوییم. به وسیله ی ما خدا آسمان و زمین را نگاه می دارد که از جا در نروند. (به‌واسطه ی وجود) ماست که باران فرود می آید و رحمت نازل می گردد. زمین خالی از سرپرستی از ما نیست که یا آشکار است و یا پنهان. اگر (زمین) یک روز بی حجت باشد اهل خود را زیر موج گیرد، چنانچه دریا اهل خود را زیر موج گیرد.

عَنِ الْأَسَدِيِّ عَنِ النَّخَعِيِّ عَنِ النَّوْفَلِيِّ عَنِ الْحَسَنِب ْنِ عَلِيِّب ْنِ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِب ْنِ مُحَمَّدٍ(علیهما السلام) عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ(علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) حَدَّثَنِي جَبْرَئِيلُ عَنْ رَبِّ الْعِزَّةِ جَلَّ جَلَالُهُ أَنَّهُ قَالَ مَنْ عَلِمَ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا وَحْدِي وَ أَنَّ مُحَمَّداً(صلی الله علیه وآله وسلم) عَبْدِي وَ رَسُولِي وَ أَنَّ عَلِيَّب ْنَ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) خَلِيفَتِي وَ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِهِ حُجَجِي أَدْخَلْتُهُ الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِي وَ نَجَّيْتُهُ مِنَ النَّارِ بِعَفْوِي وَ أَبَحْتُ لَهُ جِوَارِي وَ أَوْجَبْتُ لَهُ كَرَامَتِي وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْهِ نِعْمَتِي وَ جَعَلْتُهُ مِنْ خَاصَّتِي وَ خَالِصَتِي إِنْ نَادَانِي لَبَّيْتُهُ وَ إِنْ دَعَانِي أَجَبْتُهُ وَ إِنْ سَأَلَنِي أَعْطَيْتُهُ وَ إِنْ سَكَتَ ابْتَدَأْتُهُ وَ إِنْ أَسَاءَ رَحِمْتُهُ وَ إِنْ فَرَّ مِنِّي دَعْوَتُهُ وَ إِنْ رَجَعَ إِلَيَّ قَبِلْتُهُ وَ إِنْ قَرَعَ بَابِي فَتَحْتُهُ وَ مَنْ لَمْ يَشْهَدْ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا وَحْدِي أَوْ شَهِدَ وَ لَمْ يَشْهَدْ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدِي وَ رَسُولِي أَوْ شَهِدَ بِذَلِكَ وَ لَمْ يَشْهَدْ أَنَّ عَلِيَّب ْنَ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) خَلِيفَتِي أَوْ شَهِدَ بِذَلِكَ وَ لَمْ يَشْهَدْ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِهِ حُجَجِي فَقَدْ جَحَدَ نِعْمَتِي وَ صَغَّرَ عَظَمَتِي وَ كَفَّرَ بِآيَاتِي وَ كُتُبِي إِنْ قَصَدَنِي حَجَبْتُهُ وَ إِنْ سَأَلَنِي حَرَمْتُهُ وَ إِنْ نَادَانِي لَمْ أَسْمَعْ نِدَاءَهُ وَ إِنْ دَعَانِي لَمْ أَسْمَعْ دُعَاءَهُ وَ إِنْ رَجَانِي خَيَّبْتُهُ وَ ذَلِكَ جَزَاؤُهُ مِنِّي «وَ ما أَنَا بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ» فَقَامَ جَابِرُبْنُ عَبْدِاللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ(صلی

الله علیه وآله وسلم) وَ مَنِ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِ عَلِيِّب ْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) قَالَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ(علیهما السلام) سَيِّدَا شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ سَيِّدُ الْعَابِدِينَ فِي زَمَانِهِ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ(علیهما السلام) ثُمَّ الْبَاقِرُ مُحَمَّدُبْنُ عَلِيٍّ(علیهما السلام) وَ سَتُدْرِكُهُ يَا جَابِرُ فَإِذَا أَدْرَكْتَهُ فَأَقْرِئْهُ مِنِّي السَّلَامَ ثُمَّ الصَّادِقُ جَعْفَرُبْنُ مُحَمَّدٍ(علیهما السلام) ثُمَّ الْكَاظِمُمُوسَى بْنُ جَعْفَرٍ(علیهما السلام) ثُمَّ الرِّضَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى(علیهما السلام) ثُمَّ التَّقِيُّ مُحَمَّدُبْنُ عَلِيٍّ(علیهما السلام) ثُمَّ الْهَادِي عَلِيُّب ْنُ مُحَمَّدٍ(علیهما السلام) ثُمَّ الزَّكِيُّ الْحَسَنُب ْنُ عَلِيٍّ(علیهما السلام) ثُمَّ ابْنُهُ الْقَائِمُ بِالْحَقِّ مَهْدِيُّ(علیه السلام) أُمَّتِي الَّذِي يَمْلَأُ الْأَرْضَ عَدْلًا وَ قِسْطاً كَمَا مُلِئَتْ ظُلْماً وَ

جَوْراً هَؤُلَاءِ يَا جَابِرُ خُلَفَائِي وَ أَوْصِيَائِي وَ أَوْلَادِي وَ عِتْرَتِي مَنْ أَطَاعَهُمْ فَقَدْ أَطَاعَنِي وَ مَنْ عَصَاهُمْ فَقَدْ عَصَانِي وَ مَنْ أَنْكَرَ وَاحِداً مِنْهُمْ فَقَدْ أَنْكَرَنِي بِهِمْ يُمْسِكُ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ «أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلَّا بِإِذْنِهِ» وَ بِهِمْ يَحْفَظُ الْأَرْضَ أَنْ تَمِيدَ بِأَهْلِهَا.

حَدَّثَنَا أَبِي وَ مُحَمَّدُ[بْنُ] الْحَسَنِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالا حَدَّثَنَا سَعْدُبْنُ عَبْدِاللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ عِيسَى بْنِ عُبَيْدٍ وَ مُحَمَّدُبْنُ الْحُسَيْنِب ْنِ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لَهُ أَ تَبْقَى الْأَرْضُ بِغَيْرِ إِمَامٍ؟ قَالَ لَوْ بَقِيَتِ الْأَرْضُ بِغَيْرِ إِمَامٍ سَاعَةً لَسَاخَتْ.

ابی حمزه ثمالی به حضرت صادق(علیه السلام) عرضه داشت: آیا زمین به غیر امام و در نبود امام باقی می ماند؟ حضرت فرمودند: اگر زمین یک لحظه بدون امام باشد نابود می شود.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُب ْنُ الْحَسَنِب ْنِ أَحْمَدَبْنِ الْوَلِيدِ(رضی الله عنه) قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُب ْنُ مَعْرُوفٍ عَنْ عَلِيِّب ْنِ مَهْزِيَارَ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ الْهَيْثَمِ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا(علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لَهُ أَ تَبْقَى الْأَرْضُ بِغَيْرِ إِمَامٍ؟ فَقَالَ لَا قُلْتُ فَإِنَّا نُرَوَّى عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) أَنَّهَا لَا تَبْقَى بِغَيْرِ إِمَامٍ إِلَّا أَنْ يَسْخَطَ اللَّهُ عَلَى أَهْلِ الْأَرْضِ أَوْ عَلَى الْعِبَادِ فَقَالَ لَا تَبْقَى إِذاً لَسَاخَتْ.

حَدَّثَنَا أَبِي رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَبِي دَاوُدَ سُلَيْمَانَ بْنِ سُفْيَانَ الْمُسْتَرِقِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عُمَرَ الْحَلَّالِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا(علیه السلام) إِنَّا رُوِّينَا عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الْأَرْضَ لَا تَبْقَى بِغَيْرِ إِمَامٍ أَ وَ تَبْقَى وَ لَا إِمَامَ فِيهَا فَقَالَ مَعَاذَ اللَّهِ لَا تَبْقَى سَاعَةً إِذاً لَسَاخَتْ.

347. یکی از نام های رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) «یس» است و

ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) و حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) «آل یس» هستند

سوره یس آیات 1 تا 4

يس (1) وَ الْقُرْآنِ الْحَكيمِ (2) إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلينَ (3) عَلى صِراطٍ مُسْتَقيمٍ (4)

یس (یکی از نام های رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)) سوگند به این قرآن حکیم به یقین و درستی تو از (انبیا) مرسل هستی و تو بر صراط مستقیم هستی.

في كتاب الخصال عن أبى جعفر(علیه السلام) قال: ان لرسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) عشرة أسماء، خمسة في القرآن و خمسة ليست في القرآن، فأما التي في القرآن فمحمد و أحمد و عبد الله و يس و ن.

في كتاب الاحتجاج للطبرسي رحمه الله عن أميرالمؤمنين(علیه السلام) حديث طويل و فيه: فأما ما علمه الجاهل و العالم من فضل رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) من كتاب الله فهو قول الله سبحانه: «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً» و لهذه الآية ظاهر و باطن، فالظاهر قوله «صَلُّوا عَلَيْهِ» و الباطن قوله: «وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً» اى سلموا لمن وصاه و استخلفه عليكم فضله، و ما عهد به اليه تسليما، و هذا ما أخبرتك انه لا يعلم تأويله الا من لطف حسه، و صفا ذهنه و صح تميزه، و كذلك قوله: «سلام على آل ياسين» لان الله سمى النبي(صلی الله علیه وآله وسلم) بهذا الاسم، حيث قال: «يس وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ» لعلمه انهم يسقطون سلام على آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) كما أسقطوا غيره.در کتاب احتجاج آمده است که حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) در فرازی از حدیثی طولانی فرمودند: فضل رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) در قرآن که جاهل و عالم به آن آگاه هستند، همان کلام

خداوند است «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً» این آیه ظاهر و باطنی دارد. ظاهر آیه همان «صَلُّوا عَلَيْهِ» است و باطن آن «وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً» یعنی به آن که وصی و خلیفه ی خود را بر شما قرار داد، درود فرستید و تسلیم فضل و عهود او باشید. نیز به تأویل این ها که برایت گفتم جز کسانی با حسی لطیف، ذهنی پاک و قدرت تشخیص فراوان خبر ندارد. سخن خداوند که «سلام بر آل یس» نیز چنین است چرا که خداوندپیامبرش را به این نام خوانده است. آنجا که فرموده است «یس سوگند به قرآن حکیم که تو از رسولانی».

في أمالي الصدوقe باسناده الى(علیه السلام) في قوله عز و جل: «سَلامٌ عَلى إِلْ‌ياسِينَ» محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) و نحن آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم).

امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) در مورد این فرموده ی خداوند «سلام علی آل یس» فرمودند: یس محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) است و آل یس ما (اهل‌بیت(علیهم السلام)) و آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) هستیم.

في تفسير على بن إبراهيم «يس وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ» قال الصادق(علیه السلام): يس اسم رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم)، و الدليل على ذلك قوله تعالى: «إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ» قال: على طريق واضح

علی بن ابراهیم از حضرت صادق(علیه السلام) روایت کرده است که فرمودند: یس اسم رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است و دلیل آن این فرموده ی خداوند است: «تو ای محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) از پیامبران مرسل هستی و بر راه مستقیم قرار داری.» فرمودند: بر راه واضح هستی.

في المعاني عن الصادق(علیه السلام) و امّا يس فاسم من اسماء النبيّ(صلی الله علیه وآله وسلم) و معناه يا ايّها السّامع الوحي.امام صادق(علیه السلام) فرمودند: یس یکی از اسامی پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) است به این معنا که ای شنونده ی وحی.

فی عيون الاخبار في باب ذكر مجلس الرضا(علیه السلام) مع المأمون في الفرق بين العترة و الامة حديث طويل و فيه كلام له(علیه السلام) سبق في الأحزاب. عند قوله عز و جل: «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ» الآية و في أثناء ذلك، قال المأمون: فهل عندك في الاول شي‌ء أوضح من هذا في القرآن؟ قال أبوالحسن: نعم أخبرونى عن قول الله تعالى: «يس وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ» فمن عنى بقوله: يس؟ قالت العلماء: يس محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) لم يشك فيه أحد، قال أبوالحسن(علیه السلام): فان الله عز و جل أعطى محمدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) من ذلك فضلا لا يبلغ أحد كنه وصفه الامن عقله، و ذلك ان الله عز و جل لم يسلم على أحد الا على الأنبياء صلوات الله عليهم، فقال تبارك و تعالى: «سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ» و قال: «سَلامٌ عَلى إِبْراهِيمَ» و قال: «سَلامٌ عَلى مُوسى وَ هارُونَ» و لم يقل سلام على آل نوح، و لم يقل سلام على آل إبراهيم، و لم يقل سلام على آل موسى و هارون، و قال: «سلام على آل يس» يعنى آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم)، فقال المأمون: قد علمت ان في معدن النبوة شرح هذا و بيانه.

در باب نشست علمی امام رضا(علیه السلام) با مأمون در بیان فرق بین عترت و امت، روایتی طولانی نقل کرده است که در سوره ی احزاب ذیل آیه گذشت و در اثنای گفت و گو پیرامون این آیه مأمون به امام رضا(علیه السلام) عرض کرد:آیا در قرآن آیه ای واضح تر از این آیه درباره ی آل رسول(صلی الله علیه وآله وسلم) وجود دارد؟ امام فرمودند: آری به من بگویید که در«يس وَ الْقُرْآنِ الْحَكِيمِ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ» مراد از یس چه کسی است؟ حاضران گفتند: یس حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) است و کسی در این باره تردیدی ندارد. امام فرمودند: خدای متعال به حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) و آلش(علیهم السلام) از این آیه فضلی عنایت کرده است که هیچ کس نمی تواند به کنه آن دست یابد، مگر آن که در آن به ژرفی بیاندیشد. توضیح مطلب آن است که خداوند به هیچ کس جز انبیا(علیهم السلام) درود نفرستاده و فرموده است «سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ» و «سَلامٌ عَلى إِبْراهِيمَ» و سَلامٌ عَلى مُوسى وَ هارُونَ» ولی هرگز نفرموده استسلام علی آل نوح یا سلام علی آل ابراهیم و سلام علی آل موسی و هارون اما فرموده است «سلام على آل يس» یعنی آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم). مأمون چون سخن امام را شنید، گفت می دانستم که در کان نبوت شرح و بیان این مطلب وجود دارد.

348. کسانی که پس از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به امیرالمؤمنین(علیه السلام)

اشاره

و امامان بعد از ایشان و حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ایمان نمی آورند، در انتظار عذاب و سختی باشند.

سوره یس آیات 5 تا 11

تَنْزيلَ الْعَزيزِ الرَّحيمِ (5) لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أُنْذِرَ آباؤُهُمْ فَهُمْ غافِلُونَ (6) لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلى أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ (7) إِنَّا جَعَلْنا في أَعْناقِهِمْ أَغْلالاً فَهِيَ إِلَى الْأَذْقانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ (8) وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْديهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ (9) وَ سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ (10) إِنَّما تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَ أَجْرٍ كَريمٍ (11)

(قرآن از جانب خداوند قدرتمند و رئوف و مهربان نازل شده است). (تا به وسیله ی آن مردمانی را انذار کنی. همان کسانی که پدرانشان انذار شدند ولی در غفلت و بیخبری بودند). (و وعده‌ی خداوند درباره ی بیشتر آن ها تحقق یافته و ایمان نمی آورند) (و ما بر گردن ها و چانه هایشان زنجیرهایی قرار دادیم چنان که سرهایشان به بالاست و نمی توانند پایین بیاورند)(در برابر آنان دیوار و سدی کشیدیم و در پشت سرشان دیوار و سدی دیگر قرار دادیم و بر چشمان آن ها نیز پرده ای افکندیم تا نتوانند ببینند) (برای آن ها تفاوتی نمی کند که آن ها را بترسانی و انذار کنی و چه این که آن ها را انذار نکرده و نترسانی آن ها ایمان نمی آورند) (تنها کسی را انذار می کنی که از قرآن پیروی کند و از خداوند رحمان در نهان نیز بترسند. چنین کسانی را به آمرزش و پاداش بسیار گران قیمت و گرامی بشارت بده.)

دقت در آیات

اگر به آیات توجه کنید می یابید:

در کافی مجلد 1 صفحه 431 حدیث 90 و تفسیر برهان مجلد 4 و تفسیر نورالثقلین مجلد 4 صفحه 375 حدیث 16 و الف آیة نزلت فی الامام علی(علیه السلام) صفحه 307 حدیث 650 آمده است:

کلینی به سند خودش از ابابصیر روایت می کند که از حضرت صادق(علیه السلام) سؤال کرده در مورد این فرمایش خداوند «لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أُنْذِرَ آباؤُهُمْ فَهُمْ غافِلُونَ» حضرت فرمودند: تا بیم دهی و انذار کنی گروهی را که تو در میان آن ها هستی همچنان که پدران آن ها انذار شدند. زیرا این ها از خداوند و پیامبر و انذارها غافل و بی خبر هستند.(سپس خداوند می فرمایند: «لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلى أَكْثَرِهِمْ» این ها منظور کسانی هستند که به ولایت و امامت و زعامت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و اوصیا (و امامان(علیهم السلام)) بعد از او اقرار نخواهندکرد.

«فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ» آن ها به امامت امیرالؤمنین(علیه السلام) و اوصیاء بعد از ایشان(علیهم السلام) ایمان نمی آورند و چون اقرار نکنند و ایمان هم نیاورند، کیفر و مجازات آن ها همان چیزی است که خداوند وعده داده و مطرح فرموده است.

«إِنَّا جَعَلْنا في أَعْناقِهِمْ أَغْلالاً فَهِيَ إِلَى الْأَذْقانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ»

به گردن های آن ها غل و زنجیرهایی نهادیم تا چانه آن ها را فراگیرند و سرهای آن ها بی‌حرکت به سوی بالا قرار گیرد و با چنین مجازاتی در درون آتش جهنم خواهند بود.

سپس فرمودند:

«وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْديهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ»

در پیش رو و جلو آن ها و پشت سر آن ها سدی قرار می دهیم که چشمان آن ها را بپوشانیم تا آن ها نتوانند جایی را ببینند.

و این عمل، عقوبت دنیایی از طرف خداوند است برای کسانی که ولایت حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و دیگر امامان بعد از او را انکار کرده (و ندارند) و در آخرت در آتش دوزخ (به وسیله ی غل و زنجیر) سرشان بی حرکت خواهد ماند. سپس خداوند فرمودند: ای محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) «وَ سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ.» آن ها را چه انذار کنی و چه انذار نکنی برایشان یکسان است (و فرقی نمی کند) این مردم به ولایت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) و جانشینان ایشان(علیهم السلام) ایمان نمی آورند.

سپس خداوند می فرمایند: « إِنَّما تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ» که منظور حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) است «وَ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَ أَجْرٍ كَريمٍ» یعنی فقط تو کسانی را انذار می کنی و بیم می دهی که از «ذکر» یعنی امیرالمؤمنین(علیه السلام) پیروی می کنند و از (عذاب) خداوند رحمان نادیده وحشت و ترس داشته باشند. پس تو (ای محمد(صلی الله علیه وآله وسلم)) آنان را به آمرزش و پاداشی کریم و بزرگ و ارجمند بشارت بده.

349. تا قبل از قیام قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف)، زمین مرده است.

با ظهور آن حضرت زمین مرده زنده می شود

سوره یس آیه 33

وَ آيَةٌ لَهُمُ الْأَرْضُ الْمَيْتَةُ أَحْيَيْناها وَ أَخْرَجْنا مِنْها حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُون

و یکی از آیات (و برهان ها) آن است که ما زمین مرده را زنده کرده و از آن دانه که قوت و روزی مخلوقات شود می رویانیم.

تنزیل آیه درباره ی این است که خداوند زمین مرده را به‌وسیله ی باران رحمت خویش زنده می کند و از آن دانه هایی که قوت و روزی مخلوقات خداوند است، می رویاند.

اما تأویل آیه درباره ظهور حضرت ولی عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که ایشان زمین مرده را زنده می کند و زمانی که حجت خداوند قیام کند و روح زندگی به زمین بدهد، زمین مرده زنده می شود.

در غیبت سید علی بن حمید و بحارالانوار مجلد 52 صفحه 387 باب 27 حدیث 204 و اثبات الهداة مجلد 3 صفحه 585 باب 32 فصل 59 حدیث 793 آمده است:

وَ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْكَابُلِيِّ عَنْ عَلِيِّب ْنِ الْحُسَيْنِ(علیهما السلام) قَالَ يَقْتُلُ الْقَائِمُ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ حَتَّى يَنْتَهِيَ إِلَى الْأَجْفَرِ وَ يُصِيبُهُمْ مَجَاعَةٌ شَدِيدَةٌ قَالَ فَيَضِجُّونَ وَ قَدْ نَبَتَتْ لَهُمْ ثَمَرَةٌ يَأْكُلُونَ مِنْهَا وَ يَتَزَوَّدُونَ مِنْهَا وَ هُوَ قَوْلُهُ تَعَالَى شَأْنُهُ «وَ آيَةٌ لَهُمُ الْأَرْضُ الْمَيْتَةُ أَحْيَيْناها وَ أَخْرَجْنا مِنْها حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ»⁽¹⁾ثُمَّ يَسِيرُ حَتَّى يَنْتَهِيَ إِلَى الْقَادِسِيَّةِ وَ قَدِ اجْتَمَعَ النَّاسُ بِالْكُوفَةِ وَ بَايَعُوا السُّفْيَانِيَّ.

350. در ظهور حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ظالمان به دنیا

رجعت می کنند و مجازات می شوند

سوره یس 52 و 53

قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ (52) إِنْ كانَتْ إِلاَّ صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ جَميعٌ لَدَيْنا مُحْضَرُونَ (53)

(و هنگامی که در صور می دمند پس ناگهان آن ها از قبرها بیرون آیند و شتابان به سوی پروردگار خود می روند.) می گویند وای بر ما چه کسی ما را از این خوابگاهمان برانگیخته است؟ این همان وعده‌ی خداوند بخشنده و مهربان است و (همه) پیامبران راست گفتند. آن دمیدن در صور جز یک بانگ نیست که در پی آن به ناگاه آنان گردآوری می شوند و برای داوری نزد ما احضار می گردند.

کافی مجلد 8 صفحه 247 حدیث 346، بحارالانوار مجلد 53 صفحه 89 باب 29 حدیث 87، نورالثقلین مجلد 4 صفحه 388 حدیث 62، تفسیر برهان مجلد 4 صفحه 12 حدیث 1، الایقاظ من المهجة صفحه 295 باب 9 حدیث 121 آمده است:

الْحُسَيْنُب ْنُ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدُبْنُ يَحْيَى جَمِيعاً عَنْ مُحَمَّدِبْنِ سَالِمِب ْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ الْحَسَنِ‌ب ْنِ شَاذَانَ الْوَاسِطِيِّ قَالَ: كَتَبْتُ إِلَى أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا(علیه السلام) أَشْكُو جَفَاءَ أَهْلِ وَاسِطٍ وَ حَمْلَهُمْ عَلَيَّ وَ كَانَتْ عِصَابَةٌ مِنَ الْعُثْمَانِيَّةِ تُؤْذِينِي فَوَقَّعَ بِخَطِّهِ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَخَذَ مِيثَاقَ أَوْلِيَائِنَا عَلَى الصَّبْرِ فِي دَوْلَةِ الْبَاطِلِ فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَلَوْ قَدْ قَامَ سَيِّدُ الْخَلْقِ لَقَالُوا «يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ»

کلینی با سند خود از حسن بن شاذان واسطی روایت کرده است که گفت: برای علی بن موسی الرضا(علیه السلام) نوشتم و نسبت به ظلم و ستم اهالی واسط (نسبت به خودم) ونادانی آن ها شکایت کردم زیرا که عده ای از اطرافیان عثمانی ها مرا مورد اذیت و آزار قرار می دادند و

آن حضرت به خط مبارک خودش برای من نوشتند به‌درستی که خداوند تبارک و تعالی از اولیا و دوستان خودش در میثاق عهد و پیمان گرفته است که در دولت باطل بردبار و شکیبا باشند پس (تو هم) بر حکم پروردگار خودت بردبار باش که سید خلایق و سرور آفریدگان (ظهور و انقلاب) و قیام خواهد نمود در آن زمان (عده ای از قبرها بیرون می آیند و می گویند: (ای وای بر ما چه کسی ما را از این خوابگاهمان (قبرمان) برانگیخته است؟ این همان وعده‌ی خداوند مهربان و بخشنده است و پیامبران راست گفتند و در اینجا آن سید خلق اعلی حضرت قدر قدرت قوی شوکت کیهان مکنت بلند همت حضرت بقیةالله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که در ظهور ایشان این انسان ها به دنیا برمی گردند و مجازات می شوند.

351. حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) غایب می شود و

اشاره

نادانان می گویند ما به او احتیاج نداریم. او مانند شهاب ثاقب پدیدار می شود

سوره صافات آیه 10

إِلاَّ مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ ثاقِب

جز آن که شیاطین (اگر بخواهند خبری را از عالم بالا بربایند، او به وسیله ی) تیر شهاب یا تیر بسیار روشن، تعقیب شده و آن ها را دور می گردانند.

در کمال الدین و تمام النعمة مجلد 2 صفحه 341 باب 33 حدیث 22 و در ترجمه ی آن مجلد 2 آمده است:

حَدَّثَنَا أَحْمَدُبْنُ مُحَمَّدِبْنِ يَحْيَى الْعَطَّارُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ إِبْرَاهِيمَب ْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ صَفْوَانَب ْنِ مِهْرَانَ الْجَمَّالِ قَالَ: قَالَ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ(علیهما السلام) أَمَا وَ اللَّهِ لَيَغِيبَنَّ عَنْكُمْ مَهْدِيُّكُمْ حَتَّى يَقُولَ الْجَاهِلُ مِنْكُمْ مَا لِلَّهِ فِي آلِ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) حَاجَةٌ ثُمَّ يُقْبِلُ كَالشِّهَابِ الثَّاقِبِ. فیملأها عدلاً و قسطاً کما ملئت جوراً و ظلماً.

امام صادق(علیه السلام) فرمودند: آری به خدا هر آینه مهدیتان از شما نهان شود تا نادان شما گوید: خدا را به آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) نیازی نیست. سپس چون تیر شهاب پیش آید و زمین را پر از عدل و داد کند چنان که پر از جور و ستم شده است.

تنزیل آیه

تنزیل این آیه درباره ی عالم ملکوت و استراق سمع شیاطین از آن عالم است و خداوند می فرمایند: ما آسمان دنیا را به‌وسیله ی زینت ستارگان آراسته ایم و آن را از (ورود) هر شیطان نافرمانی محفوظ داشته ایم تا آن ها سخنان عالم بالا را نشنوند و از هر سوی رانده خواهند شد تادور گردند و برای آن ها غذایی همیشگی برقرار است مگر آن کسی که ناگهان چیزی برباید که ناگهان شهابی ثاقب او را دنبال می کند.

تأویل آیه

تأویل آیه درباره ی ظهور و قیام حضرت ولی عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که قبل از ظهور تبلیغات سوء زیادی می شود. عده ای می گویند اصلاً امام عسکری(علیه السلام) فرزند نداشته است. عده ای می گویند: آن حضرت فرزند پسر نداشته است. عده ای می گویند: حضرت مهدی(علیه السلام) تا به حال از دنیا رفته است و عده ای جاهل و نادان می گویند: مَا لِلَّهِ فِي آلِ مُحَمَّدٍ حَاجَةٌ خداوند را به آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) نیازی نیست. آن گاه امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام می کند و ثُمَّ يُقْبِلُ كَالشِّهَابِ الثَّاقِبِ آن حضرت مانند تیری روشن بر سر آن ها وارد می گردد و آن ها را تار و مار می کند و سپس برنامه های الهی خود را باذن الله پیاده می کند فَيَمْلَؤُهَا عَدْلًا وَ قِسْطاً كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً او زمین را پر از عدل و قسط می کند، همان‌طور که پر از ظلم و جور شده بود.

آیا بر بعضی از انسان ها را می توان شیطان شمرد؟

در فرهنگ قرآن به هر جنبنده ی موذی شیطان گفته می شود و این جنبنده ی موذی می تواند از جن و یا انس و یا از میکروب ها و ویروس ها و غیره باشد. (به هر جنبنده ی موذی شیطان گفته می شود و آن شیطانی که سبب شد حضرت آدم از بهشت بیرون رود، اولاً نام او ابلیس است که قرآن می فرماید: وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلاَّ إِبْليسَ أَبى وَ اسْتَكْبَرَ وَ كانَ مِنَ الْكافِرين‌⁽¹⁾

ثانیاً: او از طایفه ی جن بوده است و از انس نبوده است. (کان من الجن)

اما قرآن به انسان های مضر و موذی نیز شیطان گفته است.«وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ...» ⁽²⁾

به انسان هایی که دشمنان انبیا(علیهم السلام) و دشمنان حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بوده اند نیز شیطان گفته شده است که آن حضرت مانند تیر شهاب بر آن ها نازل می شود. پس شیاطین از جنس انسان هم هستند.

352. هرکس در حق آل محمد(علیها السلام) و امامان معصوم(علیهم السلام) و

حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ظلم کند وارد جهنم می شود

سوره صافات آیات 21 تا 23

هذا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ (21) احْشُرُوا الَّذينَ ظَلَمُوا وَ أَزْواجَهُمْ وَ ما كانُوا يَعْبُدُونَ (22) مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلى صِراطِ الْجَحيمِ (23)

این همان روز داوری است که شما آن را تکذیب کرده و دروغ می پنداشتید آن کسانی که ظلم و ستم می کردند به همراه زوج های ستمکارشان و آنانی که به جای خداوند چیز دیگری را می پرستیدند همه را گردآورید و همه را به راه و مسیر جهنم هدایت و راهنمایی کنید.

و قوله «احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْواجَهُمْ» قال الذين ظلموا آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) حقهم و أزواجهم قال و أشباههم.

در مورد فرموده ی خداوند (گردآورید ظالمان و همسران ظالمشان) حضرت فرمودند: این ها کسانی هستند که در حق آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) ظلم و ستم کرده اند همراه همسرانشان و افراد شبیه به خودشان (وارد جهنم می شوند.)

وَ فِي رِوَايَةِ أَبِي الْجَارُودِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) «فَاهْدُوهُمْ إِلى صِراطِ الْجَحِيمِ»يَقُولُ ادْعُوهُمْ إِلَى طَرِيقِ الْجَحِيم.در روایت ابوجارود از حضرت امام محمدباقر(علیه السلام) در ضمن آیه (همه را به راه جهنم هدایت کنید) فرمودند یعنی آن ها را به سوی راه و مسیر جهنم دعوت کنید.

353. در روز قیامت از همه درباره ی ولایت حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و

ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) و حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و محبت آن ها سؤال می شود

سوره صافات آیه 24

وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُون

آن ها را بازداشت کنید و نگاه دارید که آن ها مسئول هستند (و باید به سؤالات پاسخ گویند.)

در تفسیر صافی مجلد 1 آمده است که این ظالمان (که حق حضرت امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) و اهل‌بیت(علیهم السلام) را انکار می کردند و محبت آن ها را در دل نداشتند) در موقف حساب نگه می دارند چون آن ها مسئول هستند. از آن ها درباره ی عقاید و اعمال آنان بازجویی و سؤال می شود.

فَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ(صلی الله علیه وآله وسلم) أَنَّهُ قَالَ فِي تَفْسِيرِ قَوْلِهِ تَعَالَى «وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» إِنَّهُ لَا يُجَاوِزُ قَدَمَا عَبْدٍ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ شَبَابِهِ فِيمَا أَبَلَاهُ وَ عَنْ عُمُرِهِ فِيمَا أَفْنَاهُ وَ عَنْ مَالِهِ مِنْ أَيْنَ جَمَعَهُ وَ فِيمَا أَنْفَقَهُ وَ عَنْ حُبِّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ(علیها السلام).

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) در تفسیر این آیه ی شریفه (آن ها را نگاه دارید که آن ها مسئول هستند.) فرمودند: در روز قیامت بنده قدم از قدم برنمی دارد مگر این که از او درباره ی چهار چیز سؤال می شود اول از جوانی سؤال می شود که در چه راهی صرفکرده ای؟ دوم از عمرش سؤال می شود که در چه مسیری فانی نمودی؟ سوم از اموالش سؤال می شود که از چه

طریقی آن را کسب نمودی و در چه راهی آن را صرف و هزینه و انفاق نمودی؟ و چهارم از محبت ما اهل‌بیت(علیهم السلام).

درباره ی محبت ما نسبت به اهل‌بیت(علیهم السلام) یعنی هر چهارده معصوم(علیهم السلام) و در حال حاضر از محبت حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) سؤال می شود. خداوند بر ما منت بگذارد و روز به روز محبت چهارده معصوم(علیهم السلام) مخصوصاً امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را در قلب ما زیاد بفرماید تا در روز قیامت بتوانیم پاسخگو باشیم.

مُحَمَّدُبْنُ إِسْحَاقَ وَ الشَّعْبِيُّ وَ الْأَعْمِشُ وَ سَعِيدُبْنُ جُبَيْرٍ وَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَ أَبُونُعَيْمٍ الْأَصْفَهَانِيُّ وَ الْحَاكِمُ الْحَسْكَانِيُّ وَ النَّطَنْزِيُّ وَ جَمَاعَةُ أَهْلِ الْبَيْتِ(علیه السلام) «وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» عَنْ وَلَايَةِ عَلِيِّب ْنِ أَبِي طَالِبٍ وَ حُبِّ أَهْلِ الْبَيْتِ(علیهم السلام)

از شعبی و از اعمش و سعیدبن جبیر و ابن عباس و از ابونعیم اصفهانی و از جماعتی از اهل‌بیت (عصمت و طهارت) روایت شده است که گفته اند «وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» مربوط به بررسی ولایت اهل‌بیت (عصمت و طهارت)(علیهم السلام) و حب و دوست داشتن اهل‌بیت (رسول خدا)(صلی الله علیه وآله وسلم) است.

محمدبن السمرقندي الشِّيرَازِيُّ فِي كِتَابِهِ وَ أَبُومُعَاوِيَةَ الضَّرِيرُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ النَّظِيرِ عَنْ سَعِيدِبْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَمَرَ اللَّهُ مَالِكاً أَنْ يُسَعِّرَ النِّيرَانَ السَّبْعَ وَ أَمَرَ رِضْوَانَ أَنْ يُزَخْرِفَ الْجِنَانَ الثَّمَانِيَةَ وَ يَقُولُ يَا مِيكَائِيلُ مُدَّ الصِّرَاطَ عَلَى مَتْنِ جَهَنَّمَ وَ يَقُولُ يَا جَبْرَئِيلُ انْصِبِ الْمِيزَانَ تَحْتَ الْعَرْشِ وَ نَادِ يَا مُحَمَّدُ قَرِّبْ أُمَّتَكَ لِلْحِسَابِ وَ يَأْمُرُ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَعْقِدَ عَلَى الصِّرَاطِ سَبْعَ قَنَاطِرَ طُولُ كُلِّ قَنْطَرَةٍ سَبْعَةَ عَشَرَ أَلْفَ فَرْسَخٍ وَ عَلَى كُلِّ قَنْطَرَةٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ قِيَامٌ فَيَسْأَلُونَ هَذِهِ الْأُمَّةَ نِسَاءَهُمْ وَ رِجَالَهُمْ عَلَى الْقَنْطَرَةِ الْأُولَى عَنْ وَلَايَةِ عَلِيِّب ْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) وَ حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) فَمَنْ أَتَى بِهِ جَازَ الْقَنْطَرَةَ الْأُولَى كَالْبَرْقِ الْخَاطِفِ وَ مَنْ لَمْ يُحِبَّ أَهْلَ بَيْتِ نَبِيِّهِ سَقَطَ عَلَى أُمِّ رَأْسِهِ فِي قَعْرِ جَهَنَّمَ وَ لَوْ كَانَ لَهُ مِنْ أَعْمَالِ الْبِرِّ عَمَلُ سَبْعِينَ صِدِّيقاً وَ عَلَى الْقَنْطَرَةِ الثَّانِيَةِ يَسْأَلُونَ عَنِ الصَّلَاةِ وَ عَلَى الثَّالِثَةِ يَسْأَلُونَ عَنِ الزَّكَاةِ وَ عَلَى الْقَنْطَرَةِ الرَّابِعَةِ عَنِ الصِّيَامِ وَ عَلَى الْخَامِسَةِ عَنِ الْحَجِّ وَ عَلَى السَّادِسَةِ عن الجهاد، و على السابعة عَنِ الْعَدْلِ فَمَنْ أَتَى بِشَيْ‌ءٍ مِنْ ذَلِكَ جَازَ كَالْبَرْقِ الْخَاطِفِ وَ مَنْ لَمْ يَأْتِ عُذِّبَ وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ «وَقِفُوهُمْإِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» يَعْنِي مَعَاشِرَ الْمَلَائِكَةِ وَقِفُوهُمْ يَعْنِي الْعِبَادَ عَلَى الْقَنْطَرَةِ الْأُولَى عَنْ وَلَايَةِ عَلِيٍّ(علیه السلام) وَ حُبِّ أَهْلِ الْبَيْت(علیهم السلام)

ابن شهرآشوب به نقل از کتاب شیرازی از سعیدبن جبیر روایت کرده است که ابن عباس گفت: چون روز قیامت برپا می شود خداوند به فرشته ی موکل و مالک جهنم فرمان دهد تا آتش جهنم های هفت گانه را برافزود و به فرشته ی رضوان که موکل و مالک بهشت است فرمان می دهد که بهشت های هفت گانه را زینت آرایی نماید. می فرماید: ای میکائیل، صراط را تا داخل جهنم بکشد. به جبرئیل می فرمایند تا میزان و سنجش اعمال را در زیر عرش نصب نماید و ندا کند: ای محمد(صلی الله علیه وآله وسلم)، امت خود را برای محاسبه ی اعمالشان نزدیک بیاور. سپس فرمان می دهند تا هفت قنطره یا ایستگاه بازرسی بر روی صراط ایجاد کنند.

عَلَى الْقَنْطَرَةِ الْأُولَى عَنْ وَلَايَةِ عَلِيِّب ْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) وَ حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) فَمَنْ أَتَى بِهِ جَازَ الْقَنْطَرَةَ الْأُولَى كَالْبَرْقِ الْخَاطِفِ وَ مَنْ لَمْ يُحِبَّ أَهْلَ بَيْتِ نَبِيِّهِ سَقَطَ عَلَى أُمِّ رَأْسِهِ فِي قَعْرِ جَهَنَّمَ وَ لَوْ كَانَ لَهُ مِنْ أَعْمَالِ الْبِرِّ عَمَلُ سَبْعِينَ صِدِّيقاً

قنطره ی اول از ولایت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و محبت اهل‌بیت حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) سؤال می کنند. پس اگر از عهده ی پاسخ گویی به آن برآمد، همانند برق و بسیار سریع از این قنطره عبور می کند و هرکس از محبین و دوستان اهل‌بیت پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) نباشد با سر به قعر جهنم سقوط می کند؛ اگرچه اعمال (عبادات و حسنات) او به اندازه ی هفتاد صدیق باشد. (که بدون ولایت اهل‌بیت(علیهم السلام) این اعمال و عبادات به هیچ سودی نمی بخشد.)

قنطره ی دوم درباره ی نماز است. قنطره ی سوم درباره ی زکات است. قنطره ی چهارم درباره ی روزه و صیام است. قنطره ی پنجم درباره ی حج است. قنطره ی ششم از جهاد است. قنطره ی هفتم درباره ی عدالت است که از هرکدام سؤال می شود و هرکس پاسخ داد به سرعت برق از صراط می گذرد و هرکس نتواند پاسخ دهد، مورد عذاب واقع می شود و این همان فرموده ی خداوند است «وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» یعنی ای فرشته ها آن ها را در اولین قنطره متوقف گردانید که مربوط به بررسی ولایت علی(علیه السلام) ومحبت اهل‌بیت(علیهم السلام) خواهد بود.

354. حضرت ابراهيم(علیه السلام) از شيعيان حضرت اميرالمؤمنين(علیه السلام)

اشاره

و ائمه معصومين(علیهم السلام) و امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است

سوره صافات آيات 83 و 84

وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لاَءِبْراهِيمَ(83) إِذْ جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَليم(84)

و به‌راستى كه از جمله شيعيان او ابراهيم است که او از جانب خداوند با قلبی پاک و سلیم آمد.

حضرت ابراهيم خليل الرحمن(علیه السلام) از خداوند مى‌خواهد تا از شيعيان واقعى اميرالمؤمنين(علیه السلام) و ائمه طاهرين(علیهم السلام) باشد. خداوند چهارده نور مقدس به او نشان مى‌دهد كه يكى از اين نورها، نور مقدس حضرت ولى عصر، الحجة القائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است، سپس ابراهيم(علیه السلام) از خداوند مى‌خواهد نشانه‌هاى واقعى شيعه را بيان كند.

مُحَمَّدُبْنُ الْحُسَيْنِ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ وَهْبَانَ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ عَلِيِّب ْنِ وَخِيمٍ عَنِ الْعَبَّاسِب ْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْحَسَنِب ْنِ عَلِيِّب ْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ جَابِرٍ الْجُعْفِيِ أَنَّهُ سَأَلَ جَعْفَرَبْنَ مُحَمَّدٍ(علیه السلام) عَنْ تَفْسِيرِ قَوْلِهِ تَعَالَى «وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ» فَقَالَ(علیه

السلام) إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ لَمَّا خَلَقَ إِبْرَاهِيمَ كَشَفَ لَهُ بَصَرَهُ فَنَظَرَ فَرَأَى نُوراً إِلَى جَنْبِ الْعَرْشِ فَقَالَ إِلَهِي مَا هَذَا النُّورُ فَقَالَ هَذَا نُورُ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) صَفْوَتِي مِنْ خَلْقِي وَ رَأَىنُوراً مِنْ جَنْبِهِ فَقَالَ إِلَهِي مَا هَذَا النُّورُ فَقَالَ نُورُ عَلِيِّب ْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) نَاصِرِ دِينِي وَ رَأَى إِلَى جَنْبِهِمَا ثَلَاثَةَ أَنْوَارٍ فَقَالَ إِلَهِي مَا هَذِهِ الْأَنْوَارُ فَقِيلَ لَهُ هَذَا نُورُ فَاطِمَةَ(علیها السلام) فَطَمْتُ مُحِبِّيهَا مِنَ النَّارِ وَ نُورُ وَلَدَيْهَا الْحَسَنِ(علیه السلام) وَ الْحُسَيْنِ(علیه السلام) قَالَ إِلَهِي وَ أَرَى تِسْعَةَ

أَنْوَارٍ قَدْ أَحْدَقُوا بِهِمْ قِيلَ يَا إِبْرَاهِيمُ هَؤُلَاءِ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِ عَلِيٍّ(علیه السلام) وَ فَاطِمَةَ(علیها السلام) فَقَالَ إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) إِلَهِي بِحَقِّ هَؤُلَاءِ الْخَمْسَةِ إِلَّا عَرَّفْتَنِي مَنِ التِّسْعَةُ قِيلَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) أَوَّلُهُمْ عَلِيُّب ْنُ الْحُسَيْنِ(علیهما السلام) وَ ابْنُهُ مُحَمَّدٌ(علیه السلام) وَ ابْنُهُ جَعْفَرٌ(علیه السلام) وَ ابْنُهُ مُوسَى(علیه السلام) وَ ابْنُهُ عَلِيٌّ(علیه السلام) وَ ابْنُهُ مُحَمَّدٌ(علیه السلام) وَ ابْنُهُ عَلِيٌّ(علیه السلام) وَ ابْنُهُ الْحَسَنُ(علیه السلام) وَ الْحُجَّةُ الْقَائِمُ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ابْنُهُ فَقَالَ إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) إِلَهِي وَ سَيِّدِي أَرَى أَنْوَاراً قَدْ أَحْدَقُوا بِهِمْ لَا يُحْصِي عَدَدَهُمْ إِلَّا أَنْتَ فَقِيلَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) هَؤُلَاءِ شِيعَتُهُمْ شِيعَةُ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّب ْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) فَقَالَ إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) وَ بِمَا تُعْرَفُ شِيعَتُهُ قَالَ بِصَلَاةِ إِحْدَى وَ خَمْسِينَ وَ الْجَهْرِ بِبِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَ الْقُنُوتِ قَبْلَ الرُّكُوعِ وَ التَّخَتُّمِ فِي الْيَمِينِ فَعِنْدَ ذَلِكَ قَالَ إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ شِيعَةِ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) قَالَ فَأَخْبَرَ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ فَقَالَ «وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيم»

شيخ محمّدبن الحسن از محمّدبن وهبان، از ابوجعفر محمّدبن على‌بن رحيم، از عبّاس‌بن محمّد روايت آورده كه گفت: پدرم برايم حديث گفت از حسن‌بن ابى‌حمزة از ابوبصير يحيى‌بن أبى القاسم كه گفت: جابربن يزيد جعفى‌از امام جعفربن محمّد صادق(علیه السلام) راجع به تفسير اين آيه پرسيد: «و به راستى كه از جمله شيعيان او، ابراهيم(علیه السلام) است.» آن حضرت فرمودند: همانا خداوند سبحان هنگامى كه ابراهيم(علیه السلام) را آفريد، پرده از روى چشمش برگرفت. ابراهيم(علیه السلام) نگاه كرد و نورى در كنار عرش مشاهده نمود. عرضه داشت: الها، اين نور چيست؟ به او گفته شد: اين نور محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) برگزيده از خلق من است و نورى در كنار آن نور ديد، پرسيد: خدايا و اين نور چيست؟ (از سوى خداوند) به او گفته شد: اين نور على‌بن ابى‌طالب(علیه السلام) ياور دين من است. در كنار آن دو نور، سه نور ديگر ديد. پرسيد: خدايا اين نورها چيستند؟ به او گفته شد: اين [نور] حضرت فاطمه(علیها السلام) است كه دوستانش را از آتش بازداشته و جدا كرده و نور دو پسرش حسن وحسين(علیهما السلام). آن‌گاه ابراهيم(علیه السلام) گفت: بارالها، نُه نور هم مى‌بينم كه پيرامون آنان را گرفته‌اند گفته شد: اى ابراهيم(علیه السلام) اينان امامان از فرزندان حضرت على(علیه السلام) و حضرت فاطمه(علیها السلام) هستند. پس ابراهيم(علیه السلام) گفت: بار خدايا، به حق اين پنج تن تو را سوگند مى‌دهم كه آن نُه تن به من بشناسانى؟ [خداوند] فرمود: اى ابراهيم(علیهالسلام)، اولينشان على‌بن الحسين(علیهما السلام) است و پسرش محمّد(علیه السلام) و پسرش جعفر(علیه السلام) و پسرش موسى(علیه السلام) و پسرش على(علیه السلام) و پسرش محمّد(علیه السلام) و پسرش على(علیه السلام) و پسرش حسن(علیه السلام) و حجّت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) پسر اوست. پس ابراهيم(علیه السلام) گفت: اى خدا و سيّد من، نورهايى

را مى‌بينم پيرامونشان حلقه زده‌اند كه شماره آن‌ها را جز تو كسى نمى‌داند. گفته شد: اى ابراهيم(علیه السلام)، اينان شيعيان اميرالمؤمنين على‌بن ابى‌طالب(علیه السلام) مى‌باشند.

ابراهيم(علیه السلام) گفت: به چه [نشانه‌هايی] شيعيان او شناخته مى‌شوند؟ [خداوند] فرمود: [خواندن] پنجاه و يك ركعت نماز، بلند خواندن بسم اللّه الرّحمن الرّحيم، قنوت گرفتن پيش از ركوع و انگشترى به دست راست كردن. در اين هنگام ابراهيم(علیه السلام) گفت: بار خدايا، مرا از شيعيان اميرالمؤمنين(علیه السلام) قرار بده. امام صادق(علیه السلام) فرمود: پس خداوند اين را در كتاب خود خبر داد كه فرمود: «و به راستى كه از جمله شيعيان او ابراهيم است.»

علامات شيعه

در اين حديث شريف و حدیث بعدی که آورده ایم، خداوند متعال چند نشانه از نشانه‌هاى شيعه واقعى در هر عصرى را بر مى‌شمارد كه ما باز تأكيد مى‌كنيم ان شاءَاللّه همه شيعه واقعى شويم، و آن نشانه‌ها عبارت است از:

عَبْدِاللَّهِب ْنِ أَبِي أَوْفَى عَنْ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) أَنَّهُ قَالَ لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ إِبْرَاهِيمَ الْخَلِيلَ(علیه السلام) كَشَفَ اللَّهُ عَنْ بَصَرِهِ فَنَظَرَ إِلَى جَانِبِ الْعَرْشِ فَرَأَى نُوراً فَقَالَ إِلَهِي وَ سَيِّدِي مَا هَذَا النُّورُ قَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) هَذَا مُحَمَّدٌ(صلی الله علیه وآله وسلم) صَفِيِّي فَقَالَ إِلَهِي وَ سَيِّدِي أَرَى إِلَى جَانِبِهِ نُوراً آخَرَ فَقَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) هَذَا عَلِيٌّ(علیه السلام) نَاصِرُ دَيْنِي فَقَالَ إِلَهِي وَ سَيِّدِي أَرَى إِلَى جَانِبِهِمَا نُوراً ثَالِثاً قَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) هَذِهِ فَاطِمَةُ(علیها السلام) تَلِي أَبَاهَا وَ بَعْلَهَا فَطَمْتُ مُحِبِّيهَا مِنَ النَّارِ قَالَ إِلَهِي وَ سَيِّدِي أَرَى نُورَيْنِ يَلِيَانِ الثَّلَاثَةَ الْأَنْوَارَ قَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) هَذَانِ الْحَسَنُ(علیه السلام) وَ

الْحُسَيْنُ(علیه السلام) يَلِيَانِ أَبَاهُمَا وَ جَدَّهُمَا وَ أُمَّهُمَا فَقَالَ إِلَهِي وَ سَيِّدِي أَرَى تِسْعَةَ أَنْوَارٍ أَحْدَقُوا بِالْخَمْسَةِ الْأَنْوَارِ قَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) هَؤُلَاءِ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِهِمْ فَقَالَ إِلَهِي وَ سَيِّدِي فَبِمَنْ يُعْرَفُونَ قَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) أَوَّلُهُمْ عَلِيُّب ْنُ الْحُسَيْنِ(علیهما السلام) وَ مُحَمَّدٌ(علیه السلام) وَلَدُ عَلِيٍّ(علیه السلام) وَ جَعْفَرٌ(علیه السلام) وَلَدُ مُحَمَّدٍ(علیه السلام) وَ مُوسَى(علیه السلام) وَلَدُ جَعْفَرٍ(علیه السلام) وَ عَلِيٌّ(علیه السلام) وَلَدُ مُوسَى(علیه السلام) وَ مُحَمَّدٌ(علیه السلام) وَلَدُ عَلِيٍّ(علیه السلام) وَ عَلِيٌّ(علیه السلام) وَلَدُ مُحَمَّدٍ(علیه السلام) وَ الْحَسَنُ(علیه السلام) وَلَدُ عَلِيٍّ(علیه السلام) وَ مُحَمَّدٌ(علیه السلام) وَلَدُ الْحَسَنِ(علیه السلام) الْقَائِمُ الْمَهْدِيُ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قَالَ إِلَهِي وَ سَيِّدِي أَرَى عِدَّةَ أَنْوَارٍ حَوْلَهُمْ لَا يُحْصِي عِدَّتَهُمْ إِلَّا أَنْتَ قَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) هَؤُلَاءِ شِيعَتُهُمْ وَ مُحِبُّوهُمْ قَالَ إِلَهِي وَ بِمَا يُعْرَفُونَ شِيعَتُهُمْ وَ مُحِبِّيهِمْ

قَالَ بِصَلَاةِ الْإِحْدَى وَ الْخَمْسِينَ وَ الْجَهْرِ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَ الْقُنُوتِ قَبْلَ الرُّكُوعِ وَ سَجْدَةِ الشُّكْرِ وَ التَّخَتُّمِ بِالْيَمِينِ قَالَ إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ شِيعَتِهِمْ وَ مُحِبِّيهِمْ قَالَ قَدْ جَعَلْتُكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِ «وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ * إِذْ جاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيم»

355. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) درباره‌ی امام حسین(علیه السلام)

فرمودند «حسینُ منی و انا من حسین» و در باره امام زمان فرمودند «المهدیُّ منی»

سوره صافات آیه 107

وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظيم

و ما اسماعیل را در برابر قربانی بزرگی از ذبح شدن رهانیدیم.

ذبح عظیم یکی از اسامی امام حسین(علیه السلام) است. کلمه ی عظیم که خود معنی اش بسیار بزرگ و عظیم است در قرآن کریم در مواردی به کار برده شده است که دارای مقام و درجاتی مافوق عقل و تصور هستند. مثلاً:

حَدَّثَنَا عَبْدُالْوَاحِدِبْنُ مُحَمَّدِبْنِ عُبْدُوسٍ النَّيْسَابُورِيُّ الْعَطَّارُ بِنَيْسَابُورَ فِي شَعْبَانَ سَنَةَ اثْنَتَيْنِ وَ خَمْسِينَ وَ ثَلَاثِمِائَةٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّب ْنِ مُحَمَّدِ بْنِ قُتَيْبَةَ النَّيْسَابُورِيُّ عَنِ الْفَضْلِب ْنِ شَاذَانَ قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا(علیه السلام) يَقُولُ لَمَّا أَمَرَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِبْرَاهِيمَ(علیه السلام) أَنْ يَذْبَحَ مَكَانَ ابْنِهِ إِسْمَاعِيلَ الْكَبْشَ الَّذِي أَنْزَلَهُ عَلَيْهِ تَمَنَّى إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) أَنْ يَكُونَ يَذْبَحُ ابْنَهُ إِسْمَاعِيلَ(علیه السلام) بِيَدِهِ وَ أَنَّهُ لَمْ يُؤْمَرْ بِذَبْحِ الْكَبْشِ مَكَانَهُ لِيَرْجِعَ إِلَى قَلْبِهِ مَا يَرْجِعُ إِلَى قَلْبِ الْوَالِدِ الَّذِي يَذْبَحُ أَعَزَّ وُلْدِهِ بِيَدِهِ فَيَسْتَحِقَّ بِذَلِكَ أَرْفَعَ دَرَجَاتِ أَهْلِ الثَّوَابِ عَلَى الْمَصَائِبِ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ يَا إِبْرَاهِيمُ مَنْ أَحَبُّ خَلْقِي إِلَيْكَ فَقَالَ يَا رَبِّ مَا خَلَقْتَ خَلْقاً هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حَبِيبِكَ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) أَ فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَوْ نَفْسُكَ قَالَ بَلْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي قَالَ فَوَلَدُهُ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَوْ وَلَدُكَ قَالَ بَلْ وَلَدُهُ قَالَ فَذَبْحُ وَلَدِهِ ظُلْماً عَلَى أَعْدَائِهِ أَوجَعُ لِقَلْبِكَ أَوْ ذَبْحُ وَلَدِكَ بِيَدِكَ فِي طَاعَتِي قَالَ يَا رَبِّ بَلْ ذَبْحُهُ عَلَى أَيْدِي أَعْدَائِهِ أَوْجَعُ لِقَلْبِي قَالَ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) فَإِنَّ طَائِفَةً تَزْعُمُ أَنَّهَا مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ ص سَتَقْتُلُ الْحُسَيْنَ(علیه السلام) ابْنَهُ مِنْ بَعْدِهِ ظُلْماً وَ عُدْوَاناً كَمَا يُذْبَحُ الْكَبْشُ فَيَسْتَوْجِبُونَ بِذَلِكَ سَخَطِي فَجَزِعَ إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) لِذَلِكَ وَ تَوَجَّعَ قَلْبُهُ وَ أَقْبَلَ يَبْكِي فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ يَا إِبْرَاهِيمُ(علیه السلام) قَدْ فَدَيْتُ جَزَعَكَ عَلَى ابْنِكَ إِسْمَاعِيلَ لَوْ ذَبَحْتَهُ بِيَدِكَ بِجَزَعِكَ عَلَى الْحُسَيْنِ(علیه السلام) وَ قَتْلِهِ وَ أَوْجَبْتُ لَكَ أَرْفَعَ دَرَجَاتِ أَهْلِ الثَّوَابِ عَلَى الْمَصَائِبِ فَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ «وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ» وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ

فضل بن شاذان نقل کرده است که از حضرت رضا(علیه السلام) شنیدم وقتی که خداوند متعال ابراهیم را به ذبح قوچ به جای فرزندش اسماعیل امر کرد، قوچی که آن را خداوند (از بهشت) فرود آورده بود، ابراهیم در دلش آرزو کرد که ای کاش فرزندم اسماعیل را با دست خود ذبح می کردم و مأمور نمی شدم قوچ را به جای او سر ببرم تا داغ کسی را که عزیزترین فرزندش را به دست خود ذبح می کند در قلبم احساس کنم و بدین ترتیب به بالاترین درجات اهل ثواب در برابر مصائب دست یابم. خداوند متعال به او وحی فرمود: ای ابراهیم(علیه السلام)، محبوب ترین خلق من در نزد تو کیست؟ عرض کرد: آفریدگارا،محبوب ترین

خلقی که آفریده ای در نزد من حبیبت حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) است. خداوند به ابراهیم(علیه السلام) وحی کرد. ای ابراهیم(علیه السلام) او نزد تو محبوب تر است یا جان خودت؟ عرض کرد: پروردگارا من محمد را محبوب تر از خودم می دانم. او از جان من به من محبوب تر است. خداوند فرمود: فرزند او در نزد تو یا فرزند خودت؟ عرض کرد بلکه فرزند او برای من از فرزند خودم محبوب تر است. خداوند فرمودند: ای ابراهیم(علیه السلام) فرزند وی از روی ستم به دست دشمنانش ذبح می شود. این ماجرا بر دلت سنگین تر است یا سربریدن پسرت به دست خودت برای اطاعت من؟ عرض کرد: پروردگارا ذبح کردن پسر پیغمبر(صلی الله علیه وآله وسلم) برای من سخت تر و دردناک تر است از پسر خودم. وحی شد ای ابراهیم(علیه السلام) عده ای گمان می کنند که از امت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) هستند به زودی فرزند او را که نامش حسین است از روی ظلم و دشمنی همانند قوچ سرمی برند و بدین روی سزاوار خشم من می گردند. ابراهیم(علیه السلام) با شنیدن این سرگذشت بی تابی و جزع کرد و دلش به درد آمده و اشک می ریخت. خداوند وحی فرمود: ای ابراهیم(علیه السلام) من به خاطر ناله و گریه ات برای من حسین(علیه السلام) ثواب ناله و بی تابی فرزندت اسماعیل را در صورتی که به دست خود ذبح می کردی، دادم و بالاترین درجات اهل ثواب بر مصیبت ها را بر تو واجب ساختم و این سخن خدای عزوجل است و او را در ازای قربانی بزرگی بازرهانیدیم و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم

حدثنا يعقوب بن حميد بن كاسب حدثنا يحيى بن سليم، عن عبد الله ابن عثمان بن خثيم، عن سعيد بن أبي راشد، أن يعلى بن مرة حدثهم أنهم خرجوا مع النبي صلى الله عليه وسلم إلى طعام دعوا له . فإذا حسين يلعب في السكة . قال: فتقدم النبي صلى الله عليه وسلم أمام القوم، وبسط يديه. فجعل الغلام يفر ههنا وههنا. ويضاحكه النبي صلى الله عليه وسلم حتى أخذه. فجعل إحدى يديه تحت ذقنه، والأخرى في فأسرأسه فقبله. وقال " حسين منى، و أنا من حسين. أحب الله من أحب حسينا. حسين سبط من الأسباط"

یعلی بن مره گوید: همراه رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به مهمانی که دعوت شده بود، خارج شدیم. (امام) حسین(علیه السلام) همراه کودکان در میان راه بازی می کردند. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) جلوی آن ها ایستادند و دست های خود را گشود. اما این کودک (امام حسین(علیه السلام)) از این طرف به آن طرف فرار می کرد و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) او را به خنده می آورد. تا این که حضرت او را گرفتند و یک دستشان را زیر چانه‌ی ایشان و دست دیگر را در پیش گردن ایشان قرار دادند. سپس سرشان را بالا گرفتند و دهانشان را به دهان (امام) حسین(علیه السلام) گذاشتند و ایشان را بوسیدند. پس از آن فرمودند: حسین(علیه السلام) از من است و من از حسینم. خداوند دوست بدارد کسی را که حسین(علیه السلام) را دوست بدارد. حسین(علیه السلام) نوه ای از نوادگان است.

در این حدیث چند نکته است:

اول: حسین(علیه السلام) منی، حسین(علیه السلام) از من است.

دوم: و أنا من حسین(علیه السلام) و من از حسین(علیه السلام) هستم.

سوم: احب الله من احب الحسین(علیه السلام) خدا دوست می دارد هر که حسین(علیه السلام) را دوست می دارد.

آن هایی که درباره ی عقلیات و مسائل جسم و روح علمی دارند، می دانند این که حضرت می فرماید حسین(علیه السلام) مِنّی مثل این جمله نیست که می گویم دست من. چشم من. پای من. زبان من. صورت من که همه مضاف الیه هستند. تمام اعضا و تمام قواست. اشاره را از آن حقیقت حقیقة الحقائق و دقیقة الدقائق درست می کند. حسین مِنّی معنایش نفس رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است. منشعب از آن بدن لطیف رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است که در روح پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) هم چشم و گوش و دست و دهان است. این بدن در این مرحله و آن بدن در آن مرحله است. اگر فهمیدید حسین مِنّی یعنی چه؟ بعد دنبال این مطلب می رفتید که این از اوست. او از چیست؟ مرجع ضمیر منی از چه و از کجا منشعب شده است؟ حسین(علیه السلام) از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) منشعب شده است. رسول خدا(صلی الله علیه وآلهوسلم) از چه منشعب شده است؟ آنجا دیگر همه ی قلم ها می شکند و همه ی بیان ها الکن می شود و محیرالعقول است که رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) از نور عظمت خداوند منشعب شده است. پس روشن می شود حقیقت حسینیه عین حقیقت محمدیه(صلی الله علیه وآله وسلم) است و حقیقت محمدیه(صلی الله علیه وآله وسلم) عین نقطه ی اول در بدو قوس نزول وجود و منتهی سیر صعود است. آن وقت آن عالم متفکر سنی به این آیه 35 سوره نور پی م ی برد« اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ

وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ ». پس اگر چنین است با برهان باید بگوییم آنچه در روز عاشورا بر آن بدن وارد کردند بر شخص رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) وارد کردند و آنچه به شخص پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) وارد شد بر نور عظمت خداوند وارد گردید. این مصیبت است که شیعه و سنی درباره اش نوشته اند: ثقلت فی السماوات و الارض این ارکان الهداة است. این مصیبت است که اثر کرد بر تمام عالم و بر تمام عرصه وجود. اگر اهل سنت که این روایت را بیان کرده اند، تفقه در این روایت کنند در روز عاشورا سر و پا برهنه به کوچه ها و خیابان ها می ریزند. اشک می ریزند به سینه می زنند به تمام امت اسلامی دستور عزاداری می دادند. کربلا و شهادت سید الشهدا(علیه السلام) با هیچ مصیبتی قابل مقایسه نیست.

ابن حجر هیثمی و ابن حجر عسقلانی و حافظ عبدالرحمان سیوطی که هر سه از علمای اهل سنت هستند همه بالاتفاق گفته اند که در روز عاشورا و در هنگام ظهر چنان عالم تاریک شد و خورشید آن چنان تیره و تار گردید که همه ی ستاره ها ظاهر شدند. مصیبتی که در عالم بالا چنین کند در این عالم چه می کند؟⁽¹⁾

356. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) یس و حضرت امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) از «آل يس» است

اشاره

سوره صافات آيه 130

سَلامٌ عَلى آلِ ياسِينَ

درود بر آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) (يس نام رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) است) و آل يس (خاندان و آل آن حضرت(صلی الله علیه وآله وسلم) هستند).

أَخْبَرَنِي أَبُوبَكْرٍ الْمَعْمَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُوجَعْفَرٍ الْقُمِّيُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُاللَّهِب ْنُ الْحَسَنِ الْمُؤَدِّبُ، عَنْ أَحْمَدَبْنِ عَلِيٍّ الْأَصْبَهَانِيُّ قَالَ: أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ النَّهْدِيُّ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ مُحَمَّدِبْنِ مَرْوَانَ، عَنْ مُحَمَّدِبْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين» قَالَ: عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ.

حاكم حسكانى گويد: خبر داد ما را ابوبكر معمرى... از ابى‌صالح، از ابن عباس درباره فرموده خداوند «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين» گفت: سَلامٌ على آل محمّد (درود بر آل محمّد).

حَدَّثَنِي أَبُوحَازِمٍ الْحَافِظُ أَخْبَرَنَا بِشْرُبْنُ أَحْمَدَ أَخْبَرَنَا الْهَيْثَمُب ْنُ خَلَفٍ الدُّورِيُّ... حَدَّثَنَا عَبَّادُبْنُ يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُثْمَانَ الْحَضْرَمِيُّ عَنِ الْأَعْمَشِ، عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين» قَالَ: هُمْ آلُ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ قَالَ: [أَبُو الْقَاسِمِ] الْفَارِسِيُّ نَحْنُ هُمْ آلُ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ قَالَ: الْحَارِثِيُّ عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم)

حاكم حسكانى گويد: خبرداد ما را ابوحازم... از اعمش، از مجاهد، از ابن‌عباس در فرموده خداوند «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين» گفت: ايشان آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) هستند.

حَدَّثَنَا الْخَضِرُبْنُ [أَبِي] فَاطِمَةَ الْبَلْخِيُّ حَدَّثَنَا وُهَيْبُب ْنُ نَافِعٍ، قَالَ: حَدَّثَنِي كَادِحٌ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ[بْنِ مُحَمَّدٍ] عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِيٍّ(علیه السلام) فِي قَوْلِهِ«سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين» قَالَ: يَاسِينُ مُحَمَّدٌ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ نَحْنُ آلُ يَاسِينَ

حاكم حسكانى گويد: نقل حديث كرد مرا ابوجعفر... از وهيب‌بن نافع، از كادح، از حضرت جعفر صادق(علیه السلام) از پدرش حضرت موسى‌بن جعفر(علیهما السلام)... و ایشان از پدرانشان و همه از حضرت على(علیه السلام) درباره فرموده خداوند «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين» فرمودند: ياسين، حضرت محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) است و ما آل ياسين يا آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) هستيم.

فُرَاتٌ قَالَ: حَدَّثَنِي أَحْمَدُبْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا عَلِيُّب ْنُ مُحَمَّدِبْنِ مَرْوَانَ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُبْنُ نَضْرِبْنِ الرَّبِيعِ، عَنْ مُحَمَّدِبْنِ مَرْوَانَ، عَنْ أَبَانٍ: عَنْ سُلَيْمِب ْنِ قَيْسٍ الْعَامِرِيِّ قَالَ: سَمِعْتُ عَلِيّاً(علیه السلام) يَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) يَاسِينَ وَ نَحْنُ آلُهُ

حاكم حسكانى گويد: فرات گفت:... از سليم‌بن قيس عامرى، از حضرت علی(علیه السلام) كه آن حضرت فرمودند: رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) ياسين است و ما آل او هستيم.

أَخْبَرُونَا عَنْ أَبِي بَكْرٍ الْخُزَاعِيِّ [قَالَ] أَخْبَرَنَا أَبُورَجَاءٍ مُحَمَّدُبْنُ حَمْدَوَيْهِ السِّنْجِيُ فِي التَّفْسِيرِ، عَنْ بَالَوَيْهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ جَيْهَانَ، عَنْ مُحَمَّدِبْنِ زِيَادٍ الْجَزَرِيِّ، عَنْ مَيْمُونِب ْنِ مِهْرَانَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ «وَ إِنَّ إِلْياسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ إِلَى قَوْلِهِ«سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين» يَقُولُ سَلَامٌ عَلَى آلِ محمد(صلی الله علیه وآله وسلم)

از ابن مهران، از ابن عباس درباره ی «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِين» مى‌گفت سلام على‌آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم)

أَخْبَرَنَا عَقِيلُب ْنُ الْحُسَيْنِ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّب ْنُ الْحُسَيْنِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ عُبَيْدِاللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ مَحْمُودٍ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُبْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُونُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِاللَّهِب ْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» يَعْنِي عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، وَ يَاسِينَ بِالسُّرْيَانِيَّةِ: يَا إِنْسَانُ يَا مُحَمَّدُ(سفيان ثورى از منصور از مجاهد از ابن عباس که درباره این آیه «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» گفت: يعنى بر آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) و یاسین به سریانی یعنی ای انسان ای محمد(صلی الله علیه وآله وسلم)

أَخْبَرَنَا أَبُوعَبْدِاللَّهِ الشِّيرَازِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُوبَكْرٍ الْجَرْجَرَائِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُوأَحْمَدَ الْبَصْرِيُ قَالَ: حَدَّثَنِي الْحُسَيْنُب ْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُب ْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُب ْنُ ظُهَيْرٍ، عَنِ السُّدِّيِّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ [الْغِفَارِيِّ غَزْوَانَ الْكُوفِيِ] فِي قَوْلِهِ: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» [قَالَ:] هُوَ مُحَمَّدٌ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ آلُهُ أَهْلُ بَيْتِهِ(علیهم السلام).

از ابى‌مالك: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» گفت: ياسين محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) است و آل او اهل‌بيتش مى‌باشند، يعنى، سلام بر خاندان محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم).

بحثى در تفاسير اهل سنت

درباره ی اين كه آيه 130 سوره صافات «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» یا «سَلاَمٌ عَلَى إِل يَاسِينَ» است، در تفاسير اهل سنت اختلاف است؛ يعنى، تفاسير مهم اهل سنت هيچ‌كدام نگفته‌اند كه اين آيه «سَلاَمٌ عَلَى إِل يَاسِينَ» است، بلكه گفته‌اند قُراء در قرائت اين آيه اختلاف دارند و هر دو قول را آورده‌اند؛ به طور مثال:

الف) امام فخر رازى در «التفسير الكبير» و «مفاتيح الغيب» مجلد 26 صفحه 162 ضمن بحث دراين‌باره سه قرائت و سه تعبير را مى‌آورد و مى‌گويد:

(الاوّل) و هو الأقرب انا ذكرنا أنه إلياس‌بن ياسين فكان الياس آل ياسين.

(الثانى) آل ياسين آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم).

(والثالث) ان ياسين اسم القرآن كانه قبل سلام اللّه على من آمن بكتاب اللّه الذى هو ياسين.

توجه مى‌فرماييد امام فخر رازى مى‌گويد: عده‌اى مى‌خوانند: «سَلاَمٌ عَلَى إِل يَاسِينَ» و آل ياسين آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) است.

ب) ابى‌جعفر محمّدبن جرير الطبرى در تفسير جامع البيان عن تأويل آى قرآن مجلد 12 صفحات 94، 95 و 96 به بحث مى‌پردازد كه يك بحث در متن تفسير است و يك بحث در پاورقى؛ براى نمونه:در صفحه 94 متن تفسير آمده است: و اختلف القرّاء فى قراءة قوله: «سَلاَمٌ عَلَى إِل يَاسِينَ» يعنى، اختلاف كرده‌اند قاريان درباره اينكه«سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» است يا «سَلاَمٌ عَلَى إِل يَاسِينَ» است (بعضى قرائت اولى‌را مى‌خوانند، بعضى قرائت دوم را).

در صفحه 96 متن آمده است: (و قرأ ذلك عامة قرّاءِ المدينه«سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» بقطع آل من ياسين فكان بعضهم يتأوّل ذلك بمعنى: سلام على آل محمّد. يعنى قاريان مدينه مى‌خوانند: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» و نمى‌خوانند «سَلاَمٌ عَلَى إِل يَاسِينَ» و به اين خاطر«سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» مى‌خوانند كه بگويند تأويل آن «سلامٌ على آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم)» است.

در صفحه 95 پاورقى آمده است: و قيل لعلى‌بن ابى‌طالب(علیه السلام): نسألك سنة العمرين: يعنون أبابكر و عمر رضى‌الله‌عنه. ثم ذكر ابوعبيدة بعد ذلك وجها آخر، فقال: إن اهل المدينة يقولون: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» أى على اهل ياسين. فقال سعدبن ابى‌وقاص وأبوعمر و اهل الشام: هم قومه و من كان معه على دينه و قالت الشيعة: آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم)، اهل بيته(علیهم السلام)... جاءِ التفسير الكلبى: «على آل ياسين» على آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم).

باز توجه مى‌فرمايید محمّدبن جرير طبرى نيز نقل مى‌كند كه بعضى‌ها مى‌گويند: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» و بعضى ديگر قرائت مى‌كنند: «سَلاَمٌ عَلَى إِل يَاسِينَ»

ج) الامام عبدالرحمن جلال الدين السيوطى در تفسير الدّر المنثور فى التفسير المأثور مجلد 7 صفحه 120 به بحث مى‌پردازد و مى‌گويد:

و أخرج ابن المنذر عن مجاهد فى قوله «سَلاَمٌ عَلَى إِل يَاسِينَ» و قال: هو الياس و اخرج ابن أبى حاتم عن الضحاك انه قرأ «سلام على ادراسين» و قال: هو مثل الياس مثل عيسى و المسيح و محمّد و احمد و اسرائيل و يعقوب و اخرج ابن ابى‌حاتم و الطبرانى و ابن مردويه عن ابن عباس رضى اللّه عنهما فى قوله: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» قال: نحن آل محمّد (آل ياسين).

مجاهد مى‌گويد: «سَلاَمٌ عَلَى إِليَاسِينَ» منظور الياس است.

ابى‌حاتم از ضحاك نقل مى‌كند: «سلامٌ على ادراسين» مثل الياس و عيسى و مسيح و محمّد و احمد و... (صلی الله علیه وآله وسلم) است. ابى‌حاتم و طبرانى و ابن مردويه از ابن عباس نقلکرده اند که: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» است و مى‌گويند منظور از آن آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) هستند.

طبرى متوفى سنه 310 هجرى قمرى است و فخر رازى در سنه 604-544 ه.ق مى‌زيسته است و سيوطى متوفى سال 911 ه.ق است؛ همه اين‌ها اقوال ديگران را در قرائت «الياسين» مطرح مى‌كنند اما آن‌ها كه معتقدند «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» صحيح است نظير حاكم حسكانى حنفى كه از علماى قرن پنجم هجرى قمرى است، هفت حديث صحيح مستقيماً با اسناد صحيح از قول رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) مطرح مى‌كند و مى‌گويد: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» صحيح است.

صاحب تفسير برهان در مجلد 4 اين تفسير در صفحات 33 و 34 دوازده حديث براى اثبات «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» مى‌آورد.

نتيجه كلى:

در اين‌جا باز سؤال مى‌شود كه اين آيه چه ربطى به اعلى حضرت قدر قدرت كيهان مكنت قوى شكوت، بقية اللّه الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) دارد؟ در جواب مى‌گوييم در حال حاضر بر روى كره زمين چه شخصى نزديك‌تر به رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) از حجه‌بن الحسن العسكرى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است. پس وقتى در قرآن مى‌خوانيم: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» درود و سلام بر اين بزرگوار مى‌فرستيم.

حدّثنا عبداللّه‌بن محمّدبن عبد الوهّاب، قال: حدّثنا أبو محمّد عبداللّه‌بن يحيى‌بن عبد الباقيّ، قال: حدّثنا أبي، قال: حدّثنا عليُّب ن الحسن‌بن عبدالغنيّ [قال:] المغانيّ، قال: حدّثنا عبدالرزّاق عن مندلٍ، عن الكلبيّ، عن أبي صالح، عن ابن عبّاس فى قوله عزّوجلّ: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» قال: السّلام من ربّ العالمين على محمّد و آله(صلی الله علیه وآله وسلم) لمن تولاّهم فى قيامة.

ابن عبّاس در تفسير فرمايش خداى عزّوجلّ: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» گفته است: تحيّتى (درودى) است از جانب پروردگار جهانيان بر محمّد و خاندانش كه رحمت خدا بر ايشان باد، مژده ايمنى در قيامت است براى دوستداران ايشان.9. در كتاب معانى الاخبار مجلد 1 باب 58 صفحه 282 آمده است:

حدّثنا محمّدبن ابراهيم‌بن إسحاق الطالقانيّ(رضی الله عنه) قال: حدّثنا أبوأحمد عبدالعزيزبن يحيى‌بن أحمدبن عيسى الجلوديّ البصريُّ قال: حدّثنا محمّدبن سهل قال: حدثنا الخضربن أبى فاطمه البلخيّ، قال: حدّثنا وهب‌بن نافع، قال: حدّثنى كادح عن الصادق جعفربن محمّد(علیهما السلام)، عن ابيه(علیه السلام)، عن آبائه(علیهم السلام)، عن عليّ(علیه السلام) فى قوله عزّوجلّ: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» قال: ياسين محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) و نحن آل ياسين.

كادح از امام صادق(علیه السلام) از اجداد بزرگوارش، از حضرت على(علیه السلام) روايت كرده است كه فرمود: در فرمايش خداى عزوجل: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» (درود و تحيّت بر آل ياسين) منظور از «ياسين» محمّد است و ما «آل ياسين» هستيم.

حدّثنا محمّدبن إبراهيم‌بن إسحاق رضى‌الله‌عنه قال: حدّثنا أبومحمّد عبدالعزيزبن يحيى‌بن أحمدبن عيسى الجلوديّ البصريّ، قال: حدّثني الحسين‌بن معاذ، قال: حدّثنا سليمان‌بن داود، قال: حدّثنا الحكم‌بن ظهير عن السندىّ، عن أبى مالك فى قوله عزّوجلّ: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» قال: ياسين محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) و نحن آل ياسين.

سندىّ از ابى‌مالك نقل نموده كه در قول خداوند: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» گفت: «ياسين» محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) است و ما «آل ياسين» هستيم.

حدّثنا أبى رحمه‌الله قال: حدّثنا عبداللّه‌بن الحسن المؤدّب عن أحمدبن علىّ الإصبهانى، عن ابراهيم‌بن محمّد الثّقفى، قال: أخبرنى أحمدبن أبى عمر [ة] النهدىّ، قال: حدّثني أبي عن محمّدبن مروان، عن محمّدبن السائب، عن أبى‌صالح، عن ابن عبّاس فى قوله عزّوجلّ: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» قال: على آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم)

ابوصالح از ابن عبّاس نقل كرده كه در معناى «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» گفت: يعنى سلام بر آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم).

حدّثنا محمّدبن إبراهيم‌بن إسحاق الطالقانيّ رضى‌الله‌عنه قال: حدّثنا عبدالعزيزبن يحيى الجلودىّ، قال: حدّثنا محمّدبن سهل، قال: حدّثنا إبراهيم‌بن معمر قال: حدّثنا عبداللّه‌بن داهر الأحمرىّ، قال: حدّثنى أبى، قال: حدّثنا الأعمش عن يحيى‌بن وثّاب، عن أبى عبدالرّحمن السّلميّ أنّ عمربن الخطّاب كان يقرأ: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ». قال أبوعبدالرّحمن السُّلميّ: آل ياسين آل محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم).از أبى عبدالرّحمن سلمى چنين نقل شده كه عمربن خطّاب مى‌خواند: «سَلَامٌ عَلَى آلِ يَاسِينَ» سلمى گفت: «آل ياسين» خاندان محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) است.

357. امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) با ظالمان مماشات نخواهند کرد و

آن ها را از سر راه انقلابشان برمی دارند، اما برای مردم بهترین رحمت الهی است

سوره ص آیه 17

اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ وَ اذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ‌ٌٌ

(ای رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)) تو در مقابل آنچه اینان می گویند، صبر کن و از بنده ی ما داوود یاد کن که او بسیار نیرومند بود و دائم به درگاه خداوند گریه و انابه می نمود.

متأسفانه کفار و مشرکین و همچنین منافقین، رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) را بسیار آزار می نمودند و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) در مقابله با آن ها حکم به باطن نمی کرد و اذیت می شد. چنان که خود آن حضرت فرمودند: هیچ پیامبری را به اندازه ی من اذیت و آزار نکردند؛ اما با تشریف فرمایی امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) کسانی که قابل هدایت نیستند و سد راه انقلاب ایشان می شوند، از بین خواهند رفت. ایشان سلطنتی مثل حضرات داوود و سلیمان(علیهما السلام) تشکیل می دهند. چه قدر زیبا و جالب خداوند به رسولش فرمود که در مقابل هرچه اینها (منافقین و کفار) می گویند، صبرکن و به آینده ای چشم بدوز که فرزندت می آید و حکومت باشکوهی، با عظمت تر از حکومت سلیمان(علیه السلام) تشکیل می دهد. او اراده ی الهی و امید تو را محقق خواهد ساخت. این مطلب چه قدر به رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) آرامش می دهد.1. در التنزیل و التحریف صفحه 49، تأویل الآیات الظاهرة مجلد 2 صفحه 503، اثبات الهداة مجلد 3 صفحه 564 باب 32 فصل 39 حدیث 648، الامام المهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فی القرآن و السنة صفحه 395 حدیث 779 و بحارالانوار مجلد 24 صفحه 220 آمده است:

قَالَ مُحَمَّدُبْنُ الْعَبَّاسِ رَحِمَهُ اللَّهُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُبْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدٍ السَّيَّارِيِّ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ خَالِدٍ الْبَرْقِيِّ عَنْ عَلِيِّب ْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ عَلِيِّب ْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) فِي قَوْلِهِ تَعَالَى«اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ» يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) مِنْ تَكْذِيبِهِمْ إِيَّاكَ فَإِنِّي مُنْتَقِمٌ مِنْهُمْ بِرَجُلٍ مِنْكَ وَ هُوَ قَائِمِي الَّذِي سَلَّطْتُهُ عَلَى دِمَاءِ الظَّلَمَةِ.

یعنی صبر کن ای محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) از آنچه که این ها تو را تکذیب می کنند من از این ها به وسیله ی مردی از خانواده ی تو انتقام خواهم گرفت. او قائمی است که مسلط می شود بر خون ظالمانی که به تو ظلم کردند.

دقت کنید؛ حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) که برای بشریت رحمت است. آیا با ظالمینی که هدایت نمی شوند، مماشات می کنند؟ اگر مماشات کنند مثل بقیه ی انبیاء و ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) به اهدافشان نمی رسند.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُبْنُ مُحَمَّدِبْنِ سَعِيدِبْنِ عُقْدَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّب ْنُ الْحَسَنِ التَّيْمُلِيُّ مِنْ كِتَابِهِ فِي صَفَرٍ سَنَةَ أَرْبَعٍ وَ سَبْعِينَ وَ مِائَتَيْنِ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُب ْنُ عَامِرِبْنِ رَبَاحٍ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُوسَى بْنِ بَكْرٍ عَنْ بَشِيرٍ النَّبَّالِ وَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّب ْنُ أَحْمَدَ الْبَنْدَنِيجِيُّ عَنْ عُبَيْدِاللَّهِب ْنِ مُوسَى الْعَلَوِيِّ عَنْ أَيُّوبَب ْنِ نُوحٍ عَنْ صَفْوَانَب ْنِ يَحْيَى عَنْ بَشِيرِبْنِ أَبِي أَرَاكَةَ النَّبَّالِ وَ لَفْظُ الْحَدِيثِ عَلَى رِوَايَةِ ابْنِ عُقْدَةَ قَالَ: لَمَّا قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ انْتَهَيْتُ إِلَى مَنْزِلِ أَبِي جَعْفَرٍ الْبَاقِرِ(علیه السلام) فَإِذَا أَنَا بِبَغْلَتِهِ مُسْرَجَةً بِالْبَابِ فَجَلَسْتُ حِيَالَ الدَّارِ فَخَرَجَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَنَزَلَ عَنِ الْبَغْلَةِ وَ أَقْبَلَ نَحْوِي فَقَالَ مِمَّنِ الرَّجُلُ فَقُلْتُ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ قَالَ مِنْ أَيِّهَا قُلْتُ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ فَقَالَ مَنْ صَحِبَكَ فِي هَذَا الطَّرِيقِ قُلْتُ قَوْمٌ مِنَ الْمُحْدِثَةِ فَقَالَ وَ مَا الْمُحْدِثَةُ قُلْتُ الْمُرْجِئَةُ فَقَالَ وَيْحَ هَذِهِ الْمُرْجِئَةِ إِلَى مَنْ يَلْجَئُونَ غَداً إِذَا قَامَ قَائِمُنَا قُلْتُ إِنَّهُمْ يَقُولُونَ لَوْ قَدْ كَانَ ذَلِكَ كُنَّا وَ أَنْتُمْ فِي الْعَدْلِ سَوَاءٌ فَقَالَ مَنْ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ مَنْ أَسَرَّ نِفَاقاً فَلَا يُبْعِدُ اللَّهُ غَيْرَهُ وَ مَنْ أَظْهَرَ شَيْئاً أَهْرَقَ اللَّهُ دَمَهُ ثُمَّ قَالَ يَذْبَحُهُمْ وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ كَمَا يَذْبَحُ الْقَصَّابُ شَاتَهُ وَ أَوْمَأَ بِيَدِهِ إِلَى حَلْقِهِ قُلْتُ إِنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّهُ إِذَا كَانَ ذَلِكَ اسْتَقَامَتْ لَهُ الْأُمُورُ فَلَا يُهَرِيقُ مِحْجَمَةَ دَمٍ فَقَالَ كَلَّا وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ حَتَّى نَمْسَحَ وَ أَنْتُمُ الْعَرَقَ وَ الْعَلَقَ وَ أَوْمَأَ بِيَدِهِ إِلَى جَبْهَتِهِ.

خبر داد ما را احمدبن سعیدبن عقده که گفت: حدیث کرد ما را علی بن حسن تیملی از کتابش در ماه صفر به سال 274 که او گفت: حدیث کرد ما را عباس بن عامربن رباح ثقفی از موسی بن بکر و او از بشیر نبال و خبر داد ما را علی بن احمد بندنیجی از عبیدالله بن موسی علوی و او از ایوب بن نوح و او از صفوان بن یحیی و او از بشیربن ابی اراکه ی نبال و لفظ حدیث بنابر روایت ابن عقده است. بشیر گفت: چون به مدینه رسیدم به خانه‌ی (حضرت) ابی‌جعفر (امام باقر)(علیهما السلام) گذرم افتاد. دیدم استرش را زین کرده بر در خانه آماده است. من رو به روی خانه نشستم تا آن حضرت بیرون شد. سلامش کردم. آن حضرت رو به سوی من آورد و فرمود: از کجایی؟ عرض کردم: از اهل عراقم. فرمود: ازکجایش؟ عرض کردم: از اهل کوفه. فرمود: در این راه که با تو همسفر بود؟ عرض کردم: گروهی از

طایفه ی محدثه. فرمود: محدثه چیست؟ عرض کردم: مرجئه.⁽¹⁾فرمود: وای این گروه مرجئه فردا که قائم ما(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام می کند به چه کسی پناه خواهند برد؟ عرض کردم: آنان می گویند: اگر چنین پیش آمدی روی داد ما و شما در میزان عدالت برابر خواهیم بود. فرمودند: هرکس که توبه کند خداوند توبه اش را می پذیرد و آن کس که نفاق در پنهان داشته باشد، خداوند جز او کسی را از رحیمیت خود دور نخواهد ساخت و آن کس که چیزی اظهار کند، خداوند خونش را خواهد ریخت. سپس فرمودند: سوگند به آن که جانم به دست اوست، همچون قصاب که سر گوسفندش را می برد، سر آنان را خواهد برید و با دست خود اشاره به گلویش کرد. عرض کردم: آنان می گویند: چون این کار روی دهد همه ی کارها برای او درست شود و به اندازه ی یک حجامت هم خون ریخته نخواهد شد. فرمودند: هرگز چنین نیست سوگند به آن کسی که جانم به دست اوست، کار به آن جا خواهد کشید که ما و شما عرق و خون بسته را پاک کنیم و با دست خود اشاره به پیشانی خود کرد.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّب ْنُ الْحُسَيْنِ(علیهما السلام) قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ يَحْيَى الْعَطَّارُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ حَسَّانَ الرَّازِيُّ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ عَلِيٍّ الصَّيْرَفِيِّ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ سِنَانٍ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ عَلِيٍّ الْحَلَبِيِ عَنْ سَدِيرٍ الصَّيْرَفِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَزِيرَةِ كَانَ قَدْ جَعَلَ عَلَى نَفْسِهِ نَذْراً فِي جَارِيَةٍ وَ جَاءَ بِهَا إِلَى مَكَّةَ قَالَ فَلَقِيتُ الْحَجَبَةَ فَأَخْبَرْتُهُمْ بِخَبَرِهَا وَ جَعَلْتُ لَا أَذْكُرُ لِأَحَدٍ مِنْهُمْ أَمْرَهَا إِلَّا قَالَ لِي جِئْنِي بِهَا وَ قَدْ وَفَى اللَّهُ نَذْرَكَ فَدَخَلَنِي مِنْ ذَلِكَ وَحْشَةٌ شَدِيدَةٌ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِنَا مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَقَالَ لِي تَأْخُذُ عَنِّي فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ انْظُرِ الرَّجُلَ الَّذِي يَجْلِسُ بِحِذَاءِ الْحَجَرِ الْأَسْوَدِ وَ حَوْلَهُ النَّاسُ وَ هُوَ أَبُوجَعْفَرٍ مُحَمَّدُبْنُ عَلِيِّب ْنِ الْحُسَيْنِ(علیهم

السلام) فَأْتِهِ فَأَخْبِرْهُ بِهَذَا الْأَمْرِ فَانْظُرْ مَا يَقُولُ لَكَ فَاعْمَلْ بِهِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ رَحِمَكَ اللَّهُ إِنِّي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَزِيرَةِ وَ مَعِي جَارِيَةٌ جَعَلْتُهَا عَلَيَّ نَذْراً لِبَيْتِ اللَّهِ فِي يَمِينٍ كَانَتْ عَلَيَّ وَ قَدْ أَتَيْتُ بِهَا وَ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلْحَجَبَةِ وَ أَقْبَلْتُ لَا أَلْقَى مِنْهُمْ أَحَداً إِلَّا قَالَ جِئْنِي بِهَا وَ قَدْ وَفَى اللَّهُ نَذْرَكَ فَدَخَلَنِي مِنْ ذَلِكَ وَحْشَةٌ شَدِيدَةٌ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ إِنَّ الْبَيْتَ لَايَأْكُلُ وَ لَا يَشْرَبُ فَبِعْ جَارِيَتَكَ وَ اسْتَقْصِ وَ انْظُرْ أَهْلَ بِلَادِكَ مِمَّنْ حَجَّ هَذَا الْبَيْتَ فَمَنْ عَجَزَ مِنْهُمْ عَنْ نَفَقَتِهِ فَأَعْطِهِ حَتَّى يَقْوَى عَلَى الْعَوْدِ إِلَى بِلَادِهِمْ فَفَعَلْتُ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلْتُ لَا أَلْقَى أَحَداً مِنَ الْحَجَبَةِ إِلَّا قَالَ مَا فَعَلْتَ بِالْجَارِيَةِ فَأَخْبَرْتُهُمْ بِالَّذِي قَالَ أَبُوجَعْفَرٍ(علیه السلام) فَيَقُولُونَ هُوَ كَذَّابٌ جَاهِلٌ لَا يَدْرِي مَا يَقُولُ فَذَكَرْتُ مَقَالَتَهُمْ لِأَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام)

فَقَالَ: قَدْ بَلَّغْتَنِي تُبَلِّغُ عَنِّي؟ فَقُلْتُ: نَعَمْ. فَقَالَ: قُلْ لَهُمْ قَالَ لَكُمْ أَبُوجَعْفَرٍ(علیه السلام) كَيْفَ بِكُمْ لَوْ قَدْ قُطِعَتْ أَيْدِيكُمْ وَ أَرْجُلُكُمْ وَ عُلِّقَتْ فِي الْكَعْبَةِ ثُمَّ يُقَالُ لَكُمْ نَادُوا نَحْنُ سُرَّاقُ الْكَعْبَةِ. فَلَمَّا ذَهَبْتُ لِأَقُومَ قَالَ إِنَّنِي لَسْتُ أَنَا أَفْعَلُ ذَلِكَ وَ إِنَّمَا يَفْعَلُهُ رَجُلٌ مِنِّي.

خبر داد ما را علی بن حسین(علیهما السلام) او گفت: حدیث کرد ما را محمدبن یحیی عطار او گفت: حدیث کرد ما را حسان رازی از محمدبن علی صیرفی و او از محمدبن سنان و او از محمدبن علی حلبی و او از سدیر صیرفی و او از مردی از اهل جزیره که کنیزی را نذر کرده بود و به مکه آورده بود. آن شخص گوید: با پرده داران خانه تماس گرفته و داستان نذر کردن کنیز را با آنان در میان گذاشتم به هر یک از آنان که شرح می دادم به من می گفت: کنیز را نزد من بیاور تا خداوند نذرت را قبول کند. پس مرا وحشت سختی فراگرفت و جریان را به یکی از اهل مکه که از خود ما بود گفتم او به من گفت: از من می پذیری؟ گفتم: آری گفت: نگاه کن آن مردی که در رو به روی حجر الاسود می نشیند و مردم گردش را گرفته اند، او ابوجعفر محمدبن علی بن الحسین(علیهم السلام) است. نزد او برو و از این کار آگاهش کن. ببین به تو چه می گوید. همان را عمل کن. گوید: به خدمت آن حضرت آمدم و عرض کردم: خداوند تو را رحمت کند. من مردی از اهل جزیره ام و به همراه کنیزی دارم که او را به خانه ی خدا نذر کرده ام. به خاطر قسمی که خورده بودم و اکنون آن کنیز را آورده ام و جریان را به پرده داران گفتم دیدم با هریک که تماس می گیرم می گوید: کنیز را نزد من آر تا نذرت را خداوند قبول کند و مرا از این ماجرا وحشتی سخت فراگرفته است. فرمودند: ای بنده ی خدا خانه که نه می خورد و نه می آشامد. کنیزت را بفروش آن گاه در جستجو باش. هر یک از همشهری های خود را دیدی که به زیارت این خانه آمده و خرجی اش تمام شده است از آن پول به آنان بده تا بتوانند به شهرهای خودشان بازگردند. من هم همین کار را کردم و سپس هریک از پرده داران را که می دیدم از من می پرسیدند کنیز را چه کردی؟ من نیز آنچه را که ابوجعفر(علیه السلام) دستور داده بودمی گفتم آنان می گفتند: او دروغگوی نادانی است که نمی فهمد چه می گوید. من گفتار آنان را به امام باقر(علیه السلام) عرض کردم. فرمودند: سخن آنان را به من رساندی. سخن مرا نیز به آنان می رسانی؟ عرض کردم:

آری. فرمودند: به آنان بگو ابوجعفر(علیه السلام) شما را گفت: چگونه خواهید بود اگر دست ها و پاهای شما بریده شود و در کعبه آویزان شوید. سپس به شما گفته شود که باید فریاد بزنید: ماییم دزدان خانه ی خدا. همین که خواستم برخیزم فرمودند: من خود، این کار را نخواهم کرد؛ بلکه مردی از خاندانم این کار را انجام خواهد داد.

دقت کنید: این سزای کسانی است که می گویند پرده دار خانه ی خدا هستیم اما هدفشان پر کردن خزانه ی اموال خودشان از عواید زائران کعبه است.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّب ْنُ الْحُسَيْنِ(علیهما السلام) قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُبْنُ يَحْيَى الْعَطَّارُ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ حَسَّانَ الرَّازِيِّ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ عَلِيٍّ الْكُوفِيِّ عَنْ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدِبْنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ عَبْدِاللَّهِب ْنِ بُكَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لَهُ صَالِحٌ مِنَ الصَّالِحِينَ سَمِّهِ لِي أُرِيدُ الْقَائِمَ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فَقَالَ اسْمُهُ اسْمِي قُلْتُ أَ يَسِيرُ بِسِيرَةِ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) قَالَ هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ يَا زُرَارَةُ مَا يَسِيرُ بِسِيرَتِهِ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ لِمَ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) سَارَ فِي أُمَّتِهِ بِالْمَنِ كَانَ يَتَأَلَّفُ النَّاسَ وَ الْقَائِمُ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) يَسِيرُ بِالْقَتْلِ بِذَاكَ أُمِرَ فِي الْكِتَابِ الَّذِي مَعَهُ أَنْ يَسِيرَ بِالْقَتْلِ وَ لَا يَسْتَتِيبَ أَحَداً وَيْلٌ لِمَنْ نَاوَاهُ

زراره گوید: به حضرت ابوجعفر(علیه السلام) عرض کردم: نام یکی از شایستگان را برای من بفرمایید و مقصودم حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بود. فرمودند: نام او نام من است. گفتم آیا همچون حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) رفتار می کند؟ فرمودند: هرگز هرگز ای زراره طبق رفتار او رفتار نمی کند. عرض کردم: فدایت شوم چرا؟ فرمودند: همانا رفتار رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) در امتش با نیکی و احسان بود و با مردم الفت داشتند. ولی رفتار امام قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) با کشتار است. زیرا در کتابی که همراه دارد، چنین دستور داده شده است که به کشتار رفتار نماید و توبه از کسی نپذیرد. (وای به حال کسی که با او دشمنی ورزد.

358. حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به حکم داوود

پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) قضاوت می کند

سوره ص آیه 26

يا داوودُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَليفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ شَديدٌ بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ

ای داوود، همانا تو را در زمین جانشین قرار دادیم. پس میان مردم به حق داوری کن و از خواسته های نامشروع پیروی نکن که تو را از راه خدا منحرف می کند. بی تردید کسانی که از راه خدا منحرف می شوند چون روز حساب را فراموش کرده اند، عذابی سخت دارند.

عَلِيُّب ْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ فَضْلٍ الْأَعْوَرِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ الْحَذَّاءِ قَالَ: كُنَّا زَمَانَ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) ... قَالَ يَا أَبَاعُبَيْدَةَ إِذَا قَامَ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) حَكَمَ بِحُكْمِ دَاوودَ وَ سُلَيْمَانَ لَا يَسْأَلُ بَيِّنَةً.

ابی عبیده حذّاء از امام صادق(علیه السلام) روایت کرده است که فرمودند: ای اباعبیده هنگامی که حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام کند، با حکم داوود و سلیمان داوری می کند و قضاوت می نماید. (چون داوود و سلیمان به دنبال دلیل و شاهد و مدرک نبودند و باطن حکم می کردند.)

اولاً: اساس ادیان الهی یکی است. همه ی پیامبران به آنچه خداوند فرمود، حکم می کردند.

ثانیاً: حضرت بقیة الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به باطن حکم می کنند نه به ظاهر.2. در اصول کافی مجلد 1 صفحه 397 حدیث 2 باب حکمهم حکم آل داود کتاب الحجة، تفسیر نورالثقلین مجلد 4 صفحه 452 حدیث 30 آمده است:

مُحَمَّدُبْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبَانٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) يَقُولُ لَا تَذْهَبُ الدُّنْيَا حَتَّى يَخْرُجَ رَجُلٌ مِنِّي يَحْكُمُ بِحُكُومَةِ آلِ دَاوودَ وَ لَا يَسْأَلُ بَيِّنَةً يُعْطِي كُلَّ نَفْسٍ حَقَّهَا.

ابان روایت می کند که از امام صادق(علیه السلام) شنیدم که فرمودند: دنیا از بین نمی رود تا این که مردی از من خروج کند و او با داوری و قضاوت آل داود حکم می کند و شاهد و مدرک نمی طلبد. او به هر کس حق خودش را می دهد. (یعنی به هیچ کس ظلم نمی شود. چون حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) عادل هستند و به ناحق خونریزی ندارند. ایشان حق هرکس را به خودش می دهند.)

مُحَمَّدٌ عَنْ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِب ْنِ سَالِمٍ عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِيِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) بِمَا تَحْكُمُونَ إِذَا حَكَمْتُمْ قَالَ بِحُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ دَاوودَ فَإِذَا وَرَدَ عَلَيْنَا الشَّيْ‌ءُ الَّذِي لَيْسَ عِنْدَنَا تَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ.

محمدبن احمد روایت می کند از ابن محبوب و او از هشام بن سالم و او از عمار الساباطی که گفت: به حضرت صادق(علیه السلام) عرض کردم، وقتی شما داوری می کنید (از روی چه چیزی) داوری و قضاوت می کنید؟ حضرت فرمودند: با حکم (و احکام) الهی و حکم داوود (پیامبر) قضاوت می نمایم و اگر مسئله ای مطرح شود که حکم آن نزد ما نباشد، روح القدس آن را به ما تلقین می کند.

مُحَمَّدُبْنُ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ خَالِدٍ عَنِ النَّضْرِبْنِ سُوَيْدٍ عَنْ يَحْيَى الْحَلَبِيِّ عَنْ عِمْرَانَب ْنِ أَعْيَنَ عَنْ جُعَيْدٍ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ عَلِيِّب ْنِ الْحُسَيْنِ(علیهما السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ بِأَيِّ حُكْمٍ تَحْكُمُونَ قَالَ حُكْمِ آلِ دَاوودَ فَإِنْ أَعْيَانَا شَيْ‌ءٌ تَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ.

محمدبن احمد از محمدبن خالد و او از نضربن سوید و او از یحیی حلبی و او از حمران فرزند اعین و او از جعید همدانی و او از حضرت (امام سجاد) زین العابدین علی بن حسین(علیهما السلام) روایت کرده است که از آن حضرت سؤال کردند: شما چگونه و به چه چیزی حکم می کنید؟ حضرت فرمودند: به حکم آل داوود و اگر چیزی بر ما پوشیده باشد روح القدس به ما تلقین می نماید.

أَحْمَدُبْنُ مِهْرَانَ رَحِمَهُ اللَّهُ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ عَلِيٍّ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِب ْنِ سَالِمٍ عَنْ عَمَّارٍ السَّابَاطِيِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) مَا مَنْزِلَةُ الْأَئِمَّةِ(علیهم السلام) قَالَ كَمَنْزِلَةِ ذِي الْقَرْنَيْنِ وَ كَمَنْزِلَةِ يُوشَعَ وَ كَمَنْزِلَةِ آصَفَ صَاحِبِ سُلَيْمَانَ قَالَ فَبِمَا تَحْكُمُونَ قَالَ بِحُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ آلِ دَاوودَ وَ حُكْمِ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ يَتَلَقَّانَا بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ.

عمار ساباطی می گوید از امام صادق(علیه السلام) پرسیدم: منزلت و مقام ائمه(علیهم السلام) در چیست؟ حضرت فرمودند: جایگاه آنان همانند منزلت ذی القرنین و یوشع(ب ن نون) و آصف (بن برخیا) وزیر سلیمان می باشد. سپس عرض کردم. شما (ائمه(علیهم السلام)) با چه چیزی حکم می کنید؟ حضرت فرمودند: با حکم خداوند و حکم آل داوود و حکم (حضرت) محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) و آن چیزهایی که روح‌القدس به ما تلقین می کند.

359. حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) و در

حال حاضر حضرت بقیه‌الله(صلی الله علیه وآله وسلم) آیات الهی هستند

سوره ص آیه 28 و 29

أَمْ نَجْعَلُ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ كَالْمُفْسِدينَ فِي الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقينَ كَالْفُجَّار(28) كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْباب(29)

آیا ما آنان را که به خدا ایمان آورده اند و اعمال و کردار نیک انجام داده اند مانند مردم مفسد در روی کره ی زمین قرار دهیم؟ آیا ما انسان های با تقوا را مانند فاسقان و فاجران قرار دهیم؟ (این قرآن) کتابی بسیار مبارک است که بر تو نازل کرده ایم تا در آن و در آیاتش تفکر کنند و اولوالباب و خردمندان (و روشن فکرها) متذکر حقایق آن شوند.

در تفسیر علی بن ابراهیم قمی صفحه 579 و تفسیر نورالثقلین مجلد 4 صفحه 453 حدیث 37 آمده است:

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا اللُّؤْلُؤِيُّ عَنْ عَلِيِّب ْنِ حَنَانٍ عَنْ عَبْدِالرَّحْمَنِب ْنِ كَثِيرٍ قَالَ سَأَلْتُ الصَّادِقَ(علیه السلام) عَنْ قَوْلِهِ «أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» قَالَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) وَ أَصْحَابَهُ «كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ» حَبْتَرٍ وَ زُرَيْقٍ وَ أَصْحَابِهِمَا «كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ» أَمِيرُالْمُؤْمِنِينَ وَ الْأَئِمَّةُ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ «وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ» فَهُمْ أَهْلُ الْأَلْبَابِ الثَّاقِبَةِ، قَالَ: وَ كَانَ أَمِيرُالْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) يَفْتَخِرُ بِهَا وَ يَقُولُ مَا أُعْطِيَ أَحَدٌ قَبْلِي وَ لَا بَعْدِي مِثْلَ مَا أُعْطِيتُ.

علی بن ابراهیم قمی ... عبدالرحمن بن کثیر روایت می کند که از حضرت صادق(علیه السلام) در مورد این فرموده ی خداوند «أَمْ نَجْعَلُ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» (کسانی که عمل صالح انجام می دهند چه کسانی هستند؟) سؤال کردم. حضرت فرمودند: منظورامیرالمؤمنین(علیه السلام) و اصحاب و یاران آن حضرت هستند. (سؤال کردم) «كَالْمُفْسِدينَ فِي الْأَرْضِ» فاسقان و فساد

کنند و مفسدان فی الارض چه کسانی هستند؟ حضرت فرمودند: آن ها حبتر، زریق و یاران آن دوه از اولی و دومی) (کنای می باشند. سؤال کردم «كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ» منظور از آیات چه کسانی هستند؟ حضرت فرمودند: آیات امیرالمؤمنین(علیه السلام) و ائمه(علیهم السلام) (بعد از ایشان هستند.) «وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ» آن ها که صاحبان عقل های بسیار توانا و قوی و روشنفکران خردمندانند.

حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) به این آیه می بالید و می فرمودند: نه به پیشینیان از من و نه به آیندگان همانند آنچه به ما اعطا کرده اند، نبخشیده اند.

360. خداوند به رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) و

حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) سلطنتی عطا کرده است که به هیچ‌کس دیگر نداده است

سوره ص آیه 39

هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ

این نعمت (سلطنت) اعطای ما است. اینک بی حساب به هر که خواهی عطا کن و از هرکس خواهی منع بنما.

تنزیل این آیه درباره ی حضرت سلیمان نبی(علیه السلام) است. در آیه 35 همین سوره حضرت سلیمان نبی(علیه السلام) از خداوند می خواهد که «قالَ رَبِّ اغْفِرْ لي وَ هَبْ لي مُلْكاً لا يَنْبَغي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ» یعنی سلیمان نبی گفت: بارالها (از لطف و کرامت خودت) از من در گذر و مرا ملک و سلطنتی عطا فرما که به جز من هیچ کس دیگری سزاوار آن نباشد که تو، تنها بخشنده ی بدون عوض هستی.

خداوند دعای او را مستجاب می کند و در آیه 36 می فرماید: « فَسَخَّرْنا لَهُ الرِّيحَ تَجْري بِأَمْرِهِ رُخاءً حَيْثُ أَصابَ» ما هم باد را مسخر فرمان او کردیم تا به امرش هر جا بخواهد به آرامی روان شود...

به هر حال به حضرت سلیمان(علیه السلام) ولایت تکوینی و سلطنت و ملک عطا می شود اما از عالم ذراولی خداوند سلطنت به کل هستی را به رسول خدا محمد مصطفی(صلی الله علیه وآله وسلم) و سیزده معصوم دیگر(علیهم السلام) عنایت فرمودند که این سلطنت حتی برای خود سلیمان(علیه السلام) هم نبوده است.

احمدبن إدريس و محمدبن يحيى عن الحسن بن على الكوفي عن عبيس ابن هشام عن عبد الله ابن سليمان عن أبي عبدالله(علیه السلام) قال: سألته عن الامام فوض اليه كما فوض إلى سليمان بن داوود(علیهما السلام)؟ فقال: نعم، و ذلك ان رجلا سأله عن مسئلة فأجابه فيها، و سأله آخر تلك المسئلة فأجابه بغير جواب الاول، ثم سأله آخر فأجابه بغير جواب الأولين، ثم قال: «هذا عطاؤنا فامنن أو أعط بغير حساب» و هكذا هي في قراءة على(علیه السلام)، و الحديث طويل أخذنا منه موضع الحاجة.

في تفسير العياشي عن حمادبن عثمان قال: قلت لأبي عبدالله(علیه السلام) ان الأحاديث تختلف عنكم؟ قال: فقال: ان القرآن نزل على سبعة أحرف، و ادنى ما للإمام ان يفتي على سبعة وجوه، ثم قال «هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ».

في بصائرالدرجات محمدبن الحسين عن أبي داود عن سليمان بن سعيد عن ثعلبة عن منصور عن زرارة قال: قلت لأبى جعفر(علیه السلام): قول الله تبارك و تعالى: «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ» من المعنون بذلك؟ قال: نحن، قال: قلت: فأنتم المسئولون؟ قال: نعم، قلت: و نحن السائلون؟ قال: نعم، قال قلت: فعلينا ان نسئلكم؟ قال: نعم، قلت: و عليكم ان تجيبونا. قال: لا ذلك إلينا ان شئنا فعلنا و ان شئنا لم نفعل، ثم قال: قال الله تعالى: «هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ»

في الكافي محمدبن يحيى عن احمدبن محمد عن على بن الحكم عن بعض أصحابنا قال: أولم أبوالحسن موسى صلوات الله عليه وليمة على بعض ولده فأطعم أهل المدينة ثلاثة أيام الفالوذجات في الجفان في المساجد و الازقة فعابه بذلك بعض أهل المدينة فبلغه ذلك(علیه السلام)، فقال: ما آتى الله عز و جل نبيا من أنبيائه شيئا الا و قد آتى محمدا(صلی الله علیه وآله وسلم) مثله، و زاده ما لم يؤتهم، قال لسليمان(علیه السلام): «هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ» و قال لمحمد(صلی الله علیه وآله وسلم): «وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا».

361. يكى از مصاديق «نبأ عظيم» يا خبر بزرگ امام قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

سوره ص آيات 67 و 68

قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ(67) أَنْتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ(68)

بگو اين خبرى بزرگ است كه شما از آن رو گردانيد.

قال الباقر(علیه السلام): هو و اللّه اميرالمؤمنين(علیه السلام)

امام باقر(علیه السلام) فرمود: سوگند به خدا كه (آن خبر بزرگ) اميرالمؤمنين(علیه السلام) است.

عن سدير عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام) قلت له قول اللّه تبارك و تعالى: «قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ أَنْتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ» قال «الذين اوتوا العلم» ⁽¹⁾الائمه و النبأ الامامة.

سدير مى‌گويد به امام صادق(علیه السلام) عرض كردم كه منظور خداوند از «قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ أَنْتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ» چيست؟ فرمود: كسانى كه علم به آن‌ها داده شد، يعنى امامان و خبر بزرگ امامت است.

خبر بزرگ يا «نَبَأٌ عَظِيمٌ» در درجه اوّل اميرالمؤمنين على(علیه السلام) است و در درجه دوم كسانى هستند كه «الذين اوتوا العلم»، خداوند به آن‌ها «علم وَهبى» عنايت فرموده است. علم آن‌ها علم خداوند است. آن‌ها امامان معصوم(علیهم السلام) از نسل حضرت اميرالمؤمنين(علیه السلام) وفاطمه زهرا(علیها السلام) هستند. در حال حاضر«نَبَأٌ عَظِيمٌ» حضرت بقية اللّه الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) مى‌باشند.

362. ذکر و یاد حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) در معراج بین خداوند و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)

سوره ص آیه 69

ما كانَ لِيَ مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلى إِذْ يَخْتَصِمُونَ

هنگامی که با یکدیگر خصومت و دشمنی می کردند من خبری از عالم بالا نداشتم.

رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) بارها و بارها به معراج رفتند و هر بار که تشریف می بردند خداوند بر علم ایشان می افزود و لمعاتی از علم و نور وارد قلب ایشان می کردند و در یکی از این سفرها به ملاء الاعلی خداوند درباره ی امام زمان(علیه السلام) با ایشان چنین سخن گفتند:

در کمال الدین و تمام النعمة مجلد 1 باب 23 صفحه 250 حدیث 1 آمده است:

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُب ْنُ أَحْمَدَبْنِ إِدْرِيسَ(رضی الله عنه) قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُوسَعِيدٍ سَهْلُب ْنُ زِيَادٍ الْآدَمِيُّ الرَّازِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ آدَمَ الشَّيْبَانِيُ عَنْ أَبِيهِ آدَمَب ْنِ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُب ْنُ فَضَالَةَ عَنْ وَهْبِب ْنِ مُنَبِّهٍ رَفَعَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(صلی

الله علیه وآله وسلم) لَمَّا عُرِجَ بِي إِلَى رَبِّي جَلَّ جَلَالُهُ أَتَانِي النِّدَاءُ يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) قُلْتُ لَبَّيْكَ رَبَّ الْعَظَمَةِ لَبَّيْكَ فَأَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَيَّ يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) فِيمَ اخْتَصَمَ الْمَلَأُ الْأَعْلَى قُلْتُ إِلَهِي لَا عِلْمَ لِي فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) هَلَّا اتَّخَذْتَ مِنَ الْآدَمِيِّينَ وَزِيراً وَ أَخاً وَ وَصِيّاً مِنْ بَعْدِكَ فَقُلْتُ إِلَهِي وَ مَنْ أَتَّخِذُ تَخَيَّرْ لِي أَنْتَ يَا إِلَهِي فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) قَدِ اخْتَرْتُ لَكَ مِنَ الْآدَمِيِّينَ عَلِيَّب ْنَ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) فَقُلْتُ إِلَهِي ابْنَ عَمِّي فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) إِنَّ عَلِيّاً(علیه السلام) وَارِثُكَ وَ وَارِثُ الْعِلْمِ مِنْ بَعْدِكَ وَ صَاحِبُ لِوَائِكَ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ صَاحِبُ حَوْضِكَ يَسْقِي مَنْ وَرَدَ عَلَيْهِ مِنْ مُؤْمِنِي أُمَّتِكَ ثُمَّ أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيَّ يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) إِنِّي قَدْ أَقْسَمْتُ عَلَى نَفْسِي قَسَماً حَقّاً لَا يَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْحَوْضِ مُبْغِضٌ لَكَ وَ لِأَهْلِ بَيْتِكَ وَ ذُرِّيَّتِكَ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ حَقّاً أَقُولُ يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) لَأُدْخِلَنَّ جَمِيعَ أُمَّتِكَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ أَبَى مِنْ خَلْقِي فَقُلْتُ إِلَهِي هَلْ وَاحِدٌ يَأْبَى مِنْ دُخُولِ الْجَنَّةِ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيَّ بَلَى فَقُلْتُ وَ كَيْفَ يَأْبَى فَأَوْحَى‌اللَّهُ إِلَيَّ يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) اخْتَرْتُكَ مِنْ خَلْقِي وَ اخْتَرْتُ لَكَ وَصِيّاً مِنْ بَعْدِكَ وَ جَعَلْتُهُ مِنْكَ بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدَكَ وَ أَلْقَيْتُ مَحَبَّتَهُ فِي قَلْبِكَ وَجَعَلْتُهُ أَباً لِوُلْدِكَ فَحَقُّهُ بَعْدَكَ عَلَى أُمَّتِكَ كَحَقِّكَ عَلَيْهِمْ فِي حَيَاتِكَ فَمَنْ جَحَدَ حَقَّهُ فَقَدْ جَحَدَ حَقَّكَ وَ مَنْ أَبَى أَنْ يُوَالِيَهُ فَقَدْ أَبَى أَنْ يُوَالِيَكَ وَ مَنْ أَبَى أَنْ يُوَالِيَكَ فَقَدْ أَبَى أَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ فَخَرَرْتُ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ سَاجِداً شُكْراً لِمَا أَنْعَمَ عَلَيَّ فَإِذَا مُنَادِياً يُنَادِي ارْفَعْ يَا مُحَمَّدُ رَأْسَكَ وَ سَلْنِي أُعْطِكَ

فَقُلْتُ إِلَهِي اجْمَعْ أُمَّتِي مِنْ بَعْدِي عَلَى وَلَايَةِ عَلِيِّب ْنِ أَبِي طَالِبٍ لِيَرِدُوا جَمِيعاً عَلَى حَوْضِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَيَّ يَا مُحَمَّدُ(صلی الله علیه وآله وسلم) إِنِّي قَدْ قَضَيْتُ فِي عِبَادِي قَبْلَ أَنْ أَخْلُقَهُمْ وَ قَضَائِي مَاضٍ فِيهِمْ لَأُهْلِكُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَ أَهْدِي بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَ قَدْ آتَيْتُهُ عِلْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَ جَعَلْتُهُ وَزِيرَكَ وَ خَلِيفَتَكَ مِنْ بَعْدِكَ عَلَى أَهْلِكَ وَ أُمَّتِكَ عَزِيمَةً مِنِّي لِأُدْخِلَ الْجَنَّةَ مَنْ أَحَبَّهُ وَ لَا أُدْخِلَ الْجَنَّةَ مَنْ أَبْغَضَهُ وَ عَادَاهُ وَ أَنْكَرَ وَلَايَتَهُ بَعْدَكَ فَمَنْ أَبْغَضَهُ أَبْغَضَكَ وَ مَنْ أَبْغَضَكَ أَبْغَضَنِي وَ مَنْ عَادَاهُ فَقَدْ عَادَاكَ وَ مَنْ عَادَاكَ فَقَدْ عَادَانِي وَ مَنْ أَحَبَّهُ فَقَدْ أَحَبَّكَ وَ مَنْ أَحَبَّكَ فَقَدْ أَحَبَّنِي وَ قَدْ جَعَلْتُ لَهُ هَذِهِ الْفَضِيلَةَ وَ أَعْطَيْتُكَ أَنْ أُخْرِجَ مِنْ صُلْبِهِ أَحَدَ عَشَرَ مَهْدِيّاً كُلُّهُمْ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ مِنَ الْبِكْرِ الْبَتُولِ وَ آخِرُ رَجُلٍ مِنْهُمْ يُصَلِّي خَلْفَهُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ(علیهما السلام) يَمْلَأُ الْأَرْضَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ مِنْهُمْ ظُلْماً وَ جَوْراً أُنْجِي بِهِ مِنَ الْهَلَكَةِ وَ أُهْدِي بِهِ مِنَ الضَّلَالَةِ وَ أُبْرِئُ بِهِ مِنَ الْعَمَى وَ أَشْفِي بِهِ الْمَرِيضَ فَقُلْتُ إِلَهِي وَ سَيِّدِي مَتَى يَكُونُ ذَلِكَ فَأَوْحَى اللَّهُ جَلَّ وَ عَزَّ يَكُونُ ذَلِكَ إِذَا رُفِعَ الْعِلْمُ وَ ظَهَرَ الْجَهْلُ وَ كَثُرَ الْقُرَّاءُ وَ قَلَّ الْعَمَلُ وَ كَثُرَ الْقَتْلُ وَ قَلَّ الْفُقَهَاءُ الْهَادُونَ وَ كَثُرَ فُقَهَاءُ الضَّلَالَةِ وَ الْخَوَنَةُ وَ كَثُرَ الشُّعَرَاءُ وَ اتَّخَذَ أُمَّتُكَ قُبُورَهُمْ مَسَاجِدَ وَ حُلِّيَتِ الْمَصَاحِفُ وَ زُخْرِفَتِ الْمَسَاجِدُ وَ كَثُرَ الْجَوْرُ وَ الْفَسَادُ وَ ظَهَرَ الْمُنْكَرُ وَ أَمَرَ أُمَّتُكَ بِهِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمَعْرُوفِ وَ اكْتَفَى الرِّجَالُ بِالرِّجَالِ وَ النِّسَاءُ بِالنِّسَاءِ وَ صَارَتِ الْأُمَرَاءُ كَفَرَةً وَ أَوْلِيَاؤُهُمْ فَجَرَةً وَ أَعْوَانُهُمْ ظَلَمَةً وَ ذوي [ذَوُو] الرَّأْيِ مِنْهُمْ فَسَقَةً وَ عِنْدَ ذَلِكَ ثَلَاثَةُ خُسُوفٍ خَسْفٌ بِالْمَشْرِقِ وَ خَسْفٌ بِالْمَغْرِبِ وَ خَسْفٌ بِجَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَ خَرَابُ الْبَصْرَةِ عَلَى يَدِ رَجُلٍ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ يَتْبَعُهُ الزُّنُوجُ وَ خُرُوجُ رَجُلٍ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِب ْنِ عَلِيٍّ(علیهما السلام) وَ ظُهُورُ الدَّجَّالِ يَخْرُجُ بِالْمَشْرِقِ مِنْ سِجِسْتَانَ وَ ظُهُورُ السُّفْيَانِيِّ فَقُلْتُ إِلَهِي وَ مَتَى يَكُونُ بَعْدِي مِنَ الْفِتَنِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ وَ أَخْبَرَنِي بِبَلَاءِ بَنِي أُمَيَّةَ وَ فِتْنَةِ وُلْدِ عَمِّي وَ مَا يَكُونُ وَ مَا هُوَ كَائِنٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَأَوْصَيْتُ بِذَلِكَ ابْنَ عَمِّي حِينَ هَبَطْتُ إِلَى الْأَرْضِ وَ أَدَّيْتُ الرِّسَالَةَ وَ لِلَّهِ الْحَمْدُ عَلَى ذَلِكَ كَمَا حَمِدَهُ النَّبِيُّونَ وَ كَمَا حَمِدَهُ كُلُّ شَيْ‌ءٍ قَبْلِي وَ مَا هُوَ خَالِقُهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ.

وهب بن منبه در حديثى كه به رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) رسانيده گويد رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود، چون مرا در معراج نزد پروردگارم جل جلاله بردند ندا آمد اى محمد(صلی الله علیه وآله وسلم)، گفتم لبيك رب العظمة لبیک. خدا به من وحى كرد اى محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) براى چه تو در ملاء اعلى خاص گردیدی؟ عرض كرد: معبودا نمي دانم. فرمود اى محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) از ميان آدميان وزيرى و برادرى و وصيى پس از خود گرفتى؟ عرض كردم: معبودا چه كسى را بگيرم شما براى من انتخاب كنيد. خدا به من وحى فرستاد اى محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) من از ميان آدميان على بن ابى طالب(علیه السلام) را براى تو انتخاب كردم. عرض كردم: معبودا پسر عمم را مي فرمایيد؟ خدا به من وحى كرد: اى محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) به راستى على(علیه السلام) وارث تو و وارث علم بعد از تو و پرچم دار تو است. لواء حمد در روزقيامت به‌دست او است و او ساقی و کارگردان حوض تو است هر كس از مؤمنان امتت وارد شود به‌دست او سيراب مى‌شود. سپس خداى عز و جل وحى كرد كه اى

محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) به درستى كه من قسم ياد كردم بر خود، قسم حقی كه دشمن تو و خاندانت و نژاد طيب و طاهرت از اين حوض ننوشد و نچشد. درست مي گويم اى محمد هر آينه همه امتت را به بهشت برم جز آنكه نخواهد، عرض كردم معبودا كسى هست كه نخواهد به بهشت رود، خدا به من وحى كرد آرى، عرض كردم چگونه نمي خواهد؟ خدا به من وحى كرد من تو را از خلق خود انتخاب كردم و براى تو يك وصى بعد از تو انتخاب كردم و او را نسبت به تو چون هارون(علیه السلام) قرار دادم نسبت به موسى(علیه السلام) جز آن كه بعد از تو پيغمبرى نيست، محبتش را در دل تو انداختم و او را پدر فرزندانت ساختم. پس بعد از تو حق او بر امت تو چون حق تو بر آنها است. در زمان حياتت هر كس حق او را منكر شود حق تو را منكر شده، هر كس از ولایت او روی برگرداند از ولايت تو و رفتن در بهشت روی گردانیده است. من براى خداى عز و جل به شكرانه نعمتى كه به من داده به سجده افتادم. به ناگاه يك منادى فرياد كرد: اى محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) سر بردار و بخواه از من تا به تو بدهم. عرض كردم معبودا همه امت مرا بعد از من به ولايت علی بن ابى طالب(علیه السلام) جمع كن تا همه روز قيامت وارد حوض من گردند، خدا به من وحى كرد اى محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) من پيش از آن كه بندگان خود را بيافرينم نسبت به آنها پيش بينى‌ها داشتم و قضاى من نسبت به آنها جگذر کرده است تا آن كه هر كه را خواهم بدان هلاك كنم و هر كه را خواهم بدان هدايت كنم. من علم تو را بعد از تو به وى دادم براى عزم بر اين كه در بهشت در آورم، هر كس او را دوست دارد و به بهشت نبرم هر كس او را دشمن دارد و از او روی گرداند و با او عداوت ورزد و بعد از تو منكر ولايت او باشد، هر كه او را دشمن گيرد تو را دشمنى كرده هر كس تو را دشمني كند با من دشمني كرده، هر كس با او عداوت ورزد با تو عداوت ورزيده هر كس با تو عداوت ورزد با من عداوت ورزيده، هر كس او را دوست دارد تو رادوست داشته باشد و هر كس تو را دوست دارد مرا دوست داشته. اين فضيلت را به او دادم و به تو عطا كردم كه از پشت او يازده مهدى بيرون آورم كه همه از نژاد تو باشند. از بطن بكر بتول و آخرین مرد آنها كسى باشد كه عيسى بن مريم(علیهما السلام) پشت سرش نماز گذارد و زمين را پر از عدل

كند چنانچه پر از ظلم و جور شده باشد، من از هلاكت به وسيله ی او نجات دهم و به وسيله ی او گمراهان را هدايت كنم و به وسيله ی او كوران را بينا كنم و بيماران را شفا بخشم. عرض كردم: معبودا، سیدا، چه کسی دارای این مقام است؟ خداى عز و جل به من وحى كرد: آن گاه كه دانش برداشته شود و نادانى آشكار گردد، قاريان فراوان باشند و عمل به قرآن كم گردد، كشتار زياد شود و فقهاء هادين كم شوند و فقهاء ضلالت و خائنين بسيار شوند و شعراء بسيار شوند و نزد گورهايشان مساجد بر پا شود قرآن ها زيور شوند و مساجد نقاشى و زینت گردند و جور و فساد فراوان شود منكر آشكار شود و امتت بدان امر كنند و نهى از كار نيك نمايند و مردان با مردان در آميزند و زنان با زنان آمیزش کنند و فرماندهان از كافران باشند و دوستانشان از نابكاران و يارانشان از ستمكاران و صاحبان رأى از آنان فاسقان باشند در اين هنگام سه خسف واقع شود يك خسفى در مشرق و يكى در مغرب و يكى در جزيرة العرب و بصره به دست يكى از ذريه تو ويران شود كه زنگيان از او پيروى كنند و يكى از فرزندان حسين بن على(علیهما السلام) خروج كند و دجال خروج كند از طرف مشرق از سيستان درآيد و سفيانى خروج كند. عرض كردم: معبودا، كى بعد از من فتنه‌ها بر پا شود؟

خدا به من وحى كرد و مرا از فتنه ی بنى اميه و فتنه عموزاده‌هايم عباس و آنچه باشد و خواهد بود تا روز قيامت خبر داد. من هم چون به زمين فرود آمدم، همه را به پسر عمويم گفتم و وصيت كردم، هنگامى كه اداى رسالت نمودم و للَّه الحمد على ذلك كما حمده النبيون و كما حمده كل نبى قبلى و ما هو خالقه الى يوم القيمة.

363. عالین در قرآن چهارده معصوم(علیهم السلام) و در حال حاضر

اشاره

حضرت ولی‌عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است

سوره ص آیه 75

قالَ يا إِبْليسُ ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالين

خداوند فرمودند: ای ابلیس چه چیزی تو را مانع شد که به موجودی که من با دستان خود آفریدم سجده نکنی؟ آیا تو تکبر و نخوت ورزیدی یا تو از عالین بودی؟

دقت بفرمایید خداوند آدم را می آفریند و به ملائکه دستور می دهد که او را سجده کنند. همه سجده می کنند به جز ابلیس که او از طایفه‌ی جن بوده است. پس معلوم می شود، اجنه خلقت جسمانیشان قبل از انسان در این جهان است⁽¹⁾و اجنه ای که در ابتدای خلقت نیز بوده اند مأمور شدند تا آدم را سجده کنند. همه سجده کردند به جز ابلیس و خداوند می فرماید که ای ابلیس چه چیزی سبب شد که آدم را سجده نکنی؟ مگر تو از عالین هستی؟

عالین مخلوقاتی هستند که هم افضل من الملائکة هستند و هم افضل من الاجنه و هم افضلیت بر همه ی انسان ها دارند. زیرا آن ها مأمور به سجده بر آدم نشدند.

در بحارالانوار مجلد 25 صفحه 2 حدیث 3، فضایل الشیعه شیخ صدوق صفحات 7 و 8، تفسیر برهان مجلد 4 صفحه و عالم ذر اولی (تألیف مؤلف همین کتاب) صفحه 69 آمده است:

حَدَّثَنَا عَبْدُاللَّهِب ْنُ مُحَمَّدِبْنِ ظَبْيَانَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: كُنَّا جُلُوساً مَعَ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) إِذْ أَقْبَلَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِإِبْلِيسَ «أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ» فَمَنْ هُوَ

يَا رَسُولَ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) الَّذِي هُوَ أَعْلَى مِنَ الْمَلَائِكَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) أَنَا وَ عَلِيٌّ(علیه السلام) وَ فَاطِمَةُ(علیها السلام) وَ الْحَسَنُ(علیه السلام) وَ الْحُسَيْنُ(علیه السلام) كُنَّا فِي سُرَادِقِ الْعَرْشِ نُسَبِّحُ اللَّهَ وَ تُسَبِّحُ الْمَلَائِكَةُ بِتَسْبِيحِنَا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ آدَمَ بِأَلْفَيْ عَامٍ فَلَمَّا خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ آدَمَ أَمَرَ الْمَلَائِكَةَ أَنْ يَسْجُدُوا لَهُ وَ لَمْ يَأْمُرْنَا بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ الْمَلَائِكَةُ كُلُّهُمْ إِلَّا إِبْلِيسَ فَإِنَّهُ أَبَى وَ لَمْ يَسْجُدْ فَقَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى «أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ» عَنَى مِنْ هَؤُلَاءِ الْخَمْسَةِ الْمَكْتُوبَةِ أَسْمَاؤُهُمْ فِي سُرَادِقِ الْعَرْشِ فَنَحْنُ بَابُ اللَّهِ الَّذِي يُؤْتَى مِنْهُ بِنَا يَهْتَدِي الْمُهْتَدِي فَمَنْ أَحَبَّنَا أَحَبَّهُ اللَّهُ وَ أَسْكَنَهُ جَنَّتَهُ وَ مَنْ أَبْغَضَنَا أَبْغَضَهُ اللَّهُ وَ أَسْكَنَهُ نَارَهُ وَ لَا يُحِبُّنَا إِلَّا مَنْ طَابَ مَوْلِدُهُ.

ابوسعید خدری گفت: در خدمت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) نشسته بودیم که مردی نزد آن حضرت آمد و گفت: ای رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) درباره ی کلام خداوند خطاب به شیطان که فرموده: آیا تکبر کردی یا از بهترین ها بودی؟ برایم توضیح دهید تا مشخص شود عالین چه کسانی هستند که از ملائکه هم برترند؟ پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: من و علی(علیه السلام) و فاطمه(علیها السلام) و حسن(علیه السلام) و حسین(علیه السلام) دو هزار سال قبل از آن که خداوند آدم ابوالبشر(علیه السلام) را بیافریند در سراپرده ی عرش تسبیح خدا را می گفتیم و ملائکه به سبب تسبیح ما تسبیح خدا را می گفتند. هنگامی که خدا حضرت آدم(علیه السلام) را آفرید به فرشتگان فرمان داد او را سجده کنند ولی به ما امر نفرمود که سجده کنیم. پس فرشتگان همگی سجده کردند به جز ابلیس که سرکشی نمود و سجده نکرد و خداوند به او فرمود: آیا تکبر کردی یا از عالین (برترین ها) هستی؟ و مقصود از عالین همین 5 نفر بودند که اسامی آن ها در سراپرده ی عرش نوشته شده بود. پس ما باب [رحمت] خداییم که از طریق آن [به خلایق نعمت] می دهد و به سبب ما هدایت‌یافتگان هدایت می یابند. هرکس ما را دوست بدارد خدا او را دوست دارد و در بهشت جای می دهد و هرکس نسبت به ما بغض و کینه داشته باشد، خداوند او را دشمن می دارد و در آتش جهنم جای می دهد و ما را دوست نمی دارد مگر کسی که حلآل زاده باشد.

عالین چه کسانی هستند؟

زمانی که خداوند دستور می دهد تا آدم(علیه السلام) را سجده کنند، همه سجده می کنند مگر ابلیس. به او خطاب می رسد که ای ابلیس تو کبر ورزیدی یا از عالین هستی؟ پس عالین کسانی هستند که مقامی فوق تصور ما دارند و رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: عالین من هستم و علی(علیه السلام) و فاطمه(علیها السلام) و

حسن(علیه السلام) و حسین(علیه السلام). اگر به ماجرای سجده به آدم(علیه السلام) دقت کنید، می بینید که ملائکه هم ابتدا از خلقت آدم(علیه السلام) از خود ناراحتی نشان می دادند تا آن که نوبت به «و علم آدم الاسماء کلها» ⁽¹⁾می رسد. آن وقت ملائکه به سجده می افتند.

در کتاب غایة المرام صفحه 9 حدیث و بحارالانوار مجلد 11 صفحه 140 از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) روایت است که فرمودند:

إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى خَلَقَ آدَمَ(علیه السلام) فَأَوْدَعَنَا صُلْبَهُ وَ أَمَرَ الْمَلَائِكَةَ بِالسُّجُودِ لَهُ تَعْظِيماً لَنَا وَ إِكْرَاماً وَ كَانَ سُجُودُهُمْ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عُبُودِيَّةً وَ لآِدَمَ إِكْرَاماً وَ طَاعَةً لِكَوْنِنَا فِي صُلْبِهِ فَكَيْفَ لَا نَكُونُ أَفْضَلَ مِنَ الْمَلَائِكَةِ وَ قَدْ سَجَدُوا لآِدَمَ كُلُّهُمْ أَجْمَعُون

همانا خداوند آدم(علیه السلام) (بدن مادی آدم(علیه السلام) در این دنیا) را خلق کرد و ما را در صلب او قرار داد و به ملائکه امر نمود، برای تعظیم و گرامی داشتن و طاعتی برای حضرت آدم(علیه السلام) به علت بودن ما در صلب او سجده نمایند. پس در این صورت چگونه ما افضل از ملائکه نباشیم درحالی‌که محققاً آن ها برای آدم(علیه السلام) سجده کردند.

364. همه ی مؤمنان در ظهور قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) رجم شیطان می کنند

سوره ص آیه 77

قال فاخرج منها فانک رجیم

فرمود: از آن (مقامات) خارج شو که تو (از درگاه من) رانده شده ای.

در معانی الاخبار صفحه 139 حدیث 1 آمده است:

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ أَحْمَدَ الشَّيْبَانِيُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ أَبِي عَبْدِاللَّهِ الْكُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سَهْلُب ْنُ زِيَادٍ عَنْ عَبْدِالْعَظِيمِب ْنِ عَبْدِاللَّهِ الْحَسَنِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاالْحَسَنِ عَلِيَّب ْنَ مُحَمَّدٍ الْعَسْكَرِيَّ(علیه السلام) يَقُولُ مَعْنَى الرَّجِيمِ أَنَّهُ مَرْجُومٌ بِاللَّعْنِ، مَطْرُودٌ مِنْ مَوَاضِعِ الْخَيْرِ، لَا يَذْكُرُهُ مُؤْمِنٌ إِلَّا لَعَنَهُ وَ إِنَّ فِي عِلْمِ اللَّهِ السَّابِقِ أَنَّهُ إِذَا خَرَجَ الْقَائِمُ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) لَا يَبْقَى مُؤْمِنٌ فِي زَمَانِهِ إِلَّا رَجَمَهُ بِالْحِجَارَةِ كَمَا كَانَ قَبْلَ ذَلِكَ مَرْجُوماً بِاللَّعْنِ.

365. به شيطان تا ظهور امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) مهلت

داده شده است و آن، وقتِ معلوم است

سوره ص آيه 79 تا 81

قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ(79) قالَ فَإِنَّكَ مِنَ المُنْظَرِينَ(80) إِلى يَوْمِ الوَقْتِ المَعْلُومِ(81)

(شيطان) گفت: پروردگار من، پس مرا تا روزى كه مبعوث شوند، مهلت بده. (خداوند) فرمودند: تو از كسانى هستى كه به تو مهلت داده شده است تا روز وقت معلوم.

اگر به آيات و روايات مراجعه كنيم، مشاهده مى‌كنيم كه اين « إِلى يَوْمِ الوَقْتِ المَعْلُومِ» (روز وقت معلوم) را دانشمندان تا قيامت دانسته‌اند، منتها ما يك قيامت صغرى داريم و يك قيامت كبرى؛ قيامت صغرى همان قيام قائم موعود حضرت حجه‌بن الحسن العسكرى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است و قيامت كبرى وقتى است كه مردگان از قبر خارج شده و در پيشگاه عدل الهى حاضر مى‌شوند. آيات قرآن نيز داراى همين معانى است كه هم شيعه آن را قبول دارد و هم اهل سنت؛ به طور مثال:

عن الحسن‌بن خالد، عن على‌بن موسى الرضا(علیه السلام): انه قال فى حديث: « إِلى يَوْمِ الوَقْتِ المَعْلُومِ» و هو يوم خروج قائمنا فقيل له: يابن رسول‌اللّه(صلی الله علیه وآله وسلم) و من القائم منكم اهل البيت(علیهم السلام)؟ قال: الرابع من ولدى ابن سيدة الإماء يطهر اللّه به الارض من كل جور و يقدسها من كل جرم وظلم.عالم شافعى حموينى به سند ياد شده از حسن‌بن خالد، و از حضرت على‌بن موسى الرضا(علیه السلام) روايت كرده است كه آن حضرت در ضمن حديثى فرمودند: « إِلى يَوْمِ الوَقْتِ المَعْلُومِ» و آن روز قيام قائم ما (اهل‌بيت) است، پس گفته شد: اى پسر رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)،

قائم شما اهل‌بيت(علیهم السلام) كيست؟ فرمودند: چهارمين از اولاد من، او پسر سرور كنيزان است؛ خداوند توسط او زمين را از هر ظلم و جور پاك مى‌كند و از هر جنايت و پستى منزه مى‌سازد.

عياشى در تفسير اين آيه از حضرت صادق(علیه السلام) روايت نموده كه از آن حضرت درباره معنى آيه « إِلى يَوْمِ الوَقْتِ المَعْلُومِ» پرسيدند، حضرت فرمودند: آيا تو گمان مى‌كنى كه مراد از «يَوْمِ الوَقْتِ المَعْلُومِ» روزى است كه مردم در آن محشور مى‌شوند؟ چنين نيست. به درستى كه خداوند عالم تا روزى كه در آن قائم ما اهل‌بيت(علیهم السلام) قيام مى‌كند، به ابليس مهلت داد. پس وقتى‌كه خداوند متعال قائم ما(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را برانگيخت، به مسجد كوفه مى‌آيد و ابليس ملعون خدمت آن حضرت حاضر مى‌شود تا آنكه در پيش او به زانو درآيد. پس مى‌گويد: واويلا از اين روز. پس، آن حضرت(علیه السلام) او را از پيشانى مى‌گيرد و گردنش را مى‌زند. پس اين روز است«يَوْمِ الوَقْتِ المَعْلُومِ».

عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) فِي قَوْلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى «فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ- قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ» قَالَ «يَوْمُ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ» يَوْمٌ يَذْبَحُهُ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) عَلَى الصَّخْرَةِ الَّتِي فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ.

حضرت صادق(علیه السلام) فرمودند: « يَوْمِ الوَقْتِ المَعْلُومِ» روزى است كه حضرت پيغمبر(صلی الله علیه وآله وسلم) ابليس را سر مى‌بُرَد.

از حضرت صادق(علیه السلام) روايت كرده است: شيطان(لعنة‌اللّه) از خداوند خواست كه او را تا روز وقت معلوم مهلت دهد. چون آن روز رسد شيطان با همه اتباعش، از روزى كه خداوند آدم(علیه السلام) را خلق كرده است تا آن روز ظاهر شود و حضرت اميرالمؤمنين(علیه السلام) برگردد و اين برگشتِ آخرِ حضرت(علیه السلام) يا آخرين رجعت آن حضرت(علیه السلام) است. راوى گفت: مگر رجعت‌هاى بسيار خواهد كرد؟ فرمودند: بلى و هر امامى كه در قرنى بوده، بههمراه نيكوكاران و بدكاران زمانش برمى‌گردند تا حق تعالى مؤمنین را بر كافران غالب گرداند و مؤمنان از آن‌ها انتقام بكشند. چون آن روز شد، حضرت اميرالمؤمنين(علیه السلام) با اصحابش برگردد و شيطان هم با اتباعش مى‌آيد و ملاقات ايشان در كنار فرات نزديك به كوفه، واقع شود، پس قتالى صورت گيرد كه هرگز مثل آن واقع نشده باشد.

گويا مى‌بينم اصحاب حضرت اميرالمؤمنين(علیه السلام) را كه صد قدم برگردند و پاى بعضى در ميان آب فرات داخل شود. پس، ابرى از آسمان به زير آيد كه پرشده باشد از ملائكه و حضرت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) حربه‌اى از نور بر دست داشته باشد و در پيش آن ابر آيد. چون نظر شيطان بر آن حضرت(صلی الله علیه وآله وسلم) افتد، به عقب برگردد و اتباعش به او گويند: اكنون كه ظفر يافتى به كجا مى‌روى؟ او گويد: من مى‌بينم آن‌چه شما نمى‌بينيد. من از پروردگار عالميان مى‌ترسم پس، حضرت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) به او برسد و آن حربه را در ميان دو كتفش بزند كه او و اتباعش همه هلاك مى‌شوند. بعد از آن همه مردم خدا را به يگانگى بپرستند و هيچ‌چيز را با خدا شريك نگردانند. حضرت امير(علیه السلام) چهل و چهار هزار سال پادشاهى كند تا آنكه يك مرد از شيعيان آن حضرت(علیه السلام) هزار فرزند پسر از صلبش متولد شود؛ هر سال يك فرزند.

366. سرانجام نداى آمدن مهدى(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را خواهيد شنيد

اشاره

سوره ص آيات 86 تا 88

قُلْ ما أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَ ما أَنَا مِنَ المُتَكَلِّفِينَ(86) إِنْ هُوَ إِلاّ ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ(87) وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ(88)

بگو مزدى بر اين (رسالت) از شما طلب نمى‌كنم و من از كسانى نيستم كه اين رسالت را بر خود ببندم و اين جز تذكرى براى جهانيان نيست و هر آينه خبر (آن وعده و وعيدش را) پس از مدتى خواهيد دانست.

تنزیل آیه

قُلْ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ

من از شما اجر نبوت نمی خواهم.

سوره شوری آیه 23 «قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى»

سوره یونس آیه 72 «فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ وَ أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمين»

اگر از تو رو برگرداندند به آنها بگو من از شما اجر نبوت نمی خواهم. همانا اجر و مزد من نزد خداست.

دقت کنید در جهانی که ما زندگی می کنیم برای سنجش هر چیز معیاری هست. مثلاً برای سنجش پارچه از متر استفاده می کنیم. برای مایعات از لیتر استفاده می کنیم و برای جرم از کیلوگرم؛ اما اجر نبوت و تبلیغ هیچ معیاری ندارد که عظمتش را بتواند تعیین کند. لذا در آیه یسومی که گفتیم « إِنْ أَجْرِيَ إِلاَّ عَلَى‌اللَّه» همانا اجر من فقط در نزد خداست که این جمله عظمت

امر تبلیغ و نبوت را می رساند؛ یعنی هیچ کس جز خدا نمی تواند به طور اتم و اکمل اجر این کار را بپردازد. آن قدر عظمت دارد که معیارهای بشری از سنجش آن ناتوان است.

در تفسیر نورالثقلین و کتاب من لا یحضره الفقیه در وصیت پیامبر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: متکلف سه علامت دارد: الف) یتملق إذا حضرت؛ ب) و یغتاب إذا غاب؛ ج) و یشمت بالمصیبة

وقتی که هستی تملق تو را می گوید. وقتی نیستی پشت سرت غیبت می کند و در برابر مصیبت دیگران به سرزنش آن ها دست می زند.

پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) می فرمایند: من از این دسته انسان ها نیستم.

وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفين و شما آن خبر بزرگ را بعد از مدتی خواهید شنید.

تأویل آیات

در روضه ی کافی مجلد 2 صفحه 110 حدیث 432 آمده است:

بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ «قُلْ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ» قَالَ هُوَ أَمِيرُالْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) «وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ» قَالَ عِنْدَ خُرُوجِ الْقَائِمِ(علیه السلام)

حضرت امام محمد باقر(علیه السلام) درباره ی این آیه که «بگو (ای پیامبر) من از شما اجر و مزد رسالت نمی خواهم و از متکلفین نیستم. همانا او نیست مگر ذکری برای عالمیان» فرمودند: منظور از (ذکر) حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) است و صدق این خبر بعدابرای شما آشکار می شود. (یعنی) زمان خروج حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف).

عن عاصم بن حميد عن الباقر(علیه السلام) قال: لتعلمن نبأه أي نبأ القائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) عند خروجه.

عاصم‌بن حميد از امام باقر(علیه السلام) درباره فرموده خداوند تعالى: «وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ» روايت مى‌كند كه آن حضرت فرمودند: «هر آينه خبر آن را بدانيد.» مقصود از خبر، انقلاب قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هنگام خروجش است.

على‌بن محمّد، عن على‌بن العباس، عن الحسن‌بن عبدالرحمن، عن عاصم‌بن حميد، عن ابى‌حمزه، عن ابى‌جعفر(علیه السلام) فى قوله عزوجل: «قُلْ ما أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَ ما أَنَا مِنَ المُتَكَلِّفِينَ إِنْ هُوَ إِلاّ ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ» قال: هو أميرالمومنين(علیه السلام)، «وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ» قال: عند خروج القائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف).

و نيز از امام باقر(علیه السلام) روايت كرده در تفسير گفتار خداى عزوجل: «بگو من براى نبوت از شما مزدى نمى‌خواهم و از متصنعان نيستم و اين جز تذكرى براى‌جهانيان نيست.» فرمود: او اميرالمؤمنين (علیه السلام)است. «و پس از مدتى خبر او را خواهند دانست.» فرمود: هنگام خروج حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

پس منظور از آيه «إِنْ هُوَ إِلاّ ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ» اميرالمؤمنين(علیه السلام) است و منظور از آيه «وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ» یعنی«خبرى است كه پس از مدتى شنيده خواهد شد.» هنگام خروج قائم آل محمّد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

367. یکی از مهم‌ترین نعمت‌های خداوند، وجود حضرت خاتم الانبیاء و ائمه‌ی

طاهرین(علیهم السلام) و در حال حاضر وجود حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) بر بشریت است

سوره زمر آیه 7

إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَ لا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفْرَ وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّهُ عَليمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ

اگر کفران و ناسپاسی کنید، خداوند از شما بی نیاز است و او ناسپاسی (و کفران) را برای بندگانش نمی پسندد اما اگر سپاس گزار او باشید او راضی خواهد شد و هیچ کس بار گناه دیگری را بر دوش خود نمی گیرد و بازگشت همه ی شما به سوی پروردگارتان خواهد بود، پس شما را به حقیقت آنچه می کردید، آگاه می سازد و شما طبق آنچه که بر دل های شما می گذرد بازخواست می کند و به آن آگاه است.

با برداشت از تفسیر اهل‌بیت(علیهم السلام) درباره ی این آیه می توان گفت که اگر کفران و ناسپاسی کنید در مقابل نعمت هایی که خداوند به شما داده است خداوند از شما راضی نمی شود و باز اگر کفران نعمت کنید بر علیه خدا نمی توانید کاری کنید.

گر جمله ی کائنات کافر گردند بر دامن کبریائیش ننشیند گردی

او غنی است (و شما در مقابل او هیچ هستید.) اما اگر در مقابل نعمت هایی که به شما داده است سپاس گذاری کنید او از شما راضی می شود.«لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ، وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ»⁽¹⁾

و بدانید هیچ کس از بندگان بار گناه دیگری را بر دوش نمی گیرد و باز بدانید همه ی بازگشت ها به سوی خداوند است و شما چاره ای جز این بازگشت ندارید. (و چیزی و کسی نیستید که گردن کشی کنید.) شما فقط باید بنده و عبد او باشید « إِنَّهُ عَليمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ» کفر و ایمان سپاس گزاری و ناسپاسی به قلب بستگی دارد و خداوند از ما فی الضمیر و ما فی الصدور شما آگاه است.

این نعمت می تواند مطلق هر نعمتی باشد که بشر باید سپاس گزار آن باشد.

قوله تعالى «إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَ اللَّهَ غَنِيٌ عَنْكُمْ وَ لا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفْرَ وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ» فهذا كفر النعم

خداوند می فرمایند: اگر کفران و ناسپاسی کنید خداوند از شما بی نیاز است و ناسپاسی و کفران را برای بندگان خودش نمی پذیرد ولی اگر سپاس گزار او باشید او از شما راضی خواهد بود.

منظور این آیه کفران نعمت های (مختلف) خداوند است.

الف) در تفسیر شریف لاهیجی مجلد 3 صفحه 968 آمده است:

راجع به شکری است که دلالت دارد بر «وَ إِنْ تَشْكُرُوا » و بعضی مفسرین «إِنْ تَكْفُرُوا » را به کفر در دین حمل کرده اند لیکن «وَ إِنْ تَشْكُرُوا» مؤید توجیه اول است و صاحب مجمع البیان بنابر توجیه ثانی استدلال کرده به عدم رضای کفر بر عدم اراده ی آن و اتمام آن خالی از اشکال نیست.

ب) در محاسن برقی مجلد 1 صفحه 149 حدیث 65 و تفسیر برهان مجلد 4 صفحه 68 حدیث 1 آمده است:

احمدبن محمدبن خالد برقی عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا رَفَعَهُ فِي قَوْلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى «وَ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ» قَالَ الشُّكْرُ الْمَعْرِفَةُ وَ فِي قَوْلِهِ «وَ لا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفْرَ وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ» فَقَالَ الْكُفْرُ هَاهُنَا الْخِلَافُ وَ الشُّكْرُ الْوَلَايَةُ وَ الْمَعْرِفَةُ.

احمدبن محمدبن خالد برقی با سند خودش از بعضی از اصحاب به طور مرفوعه نقل می کند: خداوند می فرمایند: «وَ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ» « برای آن که خداوند شما را هدایت نموده او را بزرگ شمارید تا شاید شکرگزار او باشید» که منظور از شکر، معرفت و شناخت می باشد؛ اما در مورد فرمایش دیگر خداوند «وَ لا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفْرَ وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ» «خداوند کفران و ناسپاسی را برای بندگانش نمی پسندد ولی اگر سپاس گزار باشید راضی خواهد بود» که کفران در این مورد به معنای تخلف و نافرمانی است و منظور از شکر پذیرش ولایت (و امامت و زعامت و رهبریت) و معرفت می باشد.

پس بالاترین شکرگزاری ها شکر توحید و نبوت و امامت است و پذیرش ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) و در حال حاضر امامت وجود اقدس اعلی حضرت بقیه الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

368. اهل بيت(علیهم السلام) و در حال حاضر امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

اشاره

دانايانند و شيعيان، صاحبان خِرد و روشن فکرانند.

سوره زمر آیه 9

قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ

ای پیامبر بگو آیا کسانی که عالم و دانشمند و آگاه هستند با کسانی که جاهل و نادان و بی خرد هستند مساوی هستند؟ اما تنها اولی الالباب و صاحبان خرد و روشنفکران و دانشمندان هستند که می دانند (آن ها یکسان نیستند.)

تنزیل آیه

اگر به آیه دقت کنید، صحبت از علم، دانش، فهم، صاحبان خرد و اندیشه و روشنفکران است. همین آیات بود که جامعه ی جاهلی جهانی را به حرکت درآورد و در سایه ی این آیات، غلوم ایجاد شد و متحول گردید. علمی که امروز دنیا دارد، مرهون و مدیون همین آیات و روایاتی است که خداوند فرموده است و احادیثی است که به وسیله ی رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) بیان شده است. در سایه ی این آیات و روایات بود که علمایی همچون خوارزمی ابن سینا فارابی جابربن حیان حسن بن هیثم محمد بن زکریای رازی ابوریحان بیرونی خواجه نصیرالدین طوسی شیخ بهائی و ... به وجود آمدند.

ارزش عالم و علم از نظر قرآن

در اینجا فقط چند آیه درباره ی ارزش علم از دیدگاه قرآن معرفی می کنیم وگرنه همه ی آیات قرآن چه مستقیم چه غیرمستقیم انسان ها را به سمت علم و دانش فرامی خواند.

سوره علق آیات 1تا 5

اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذي خَلَقَ (1) خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ (2) اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ (3) الَّذي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ (4) عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ(5)

دقت کنید در این آیات اولین سوره ای است که به پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) نازل شده است و در آن صحبت از خواندن، علم و دانش، دانستن و عالم شدن انسان است.

سوره انعام آیه 50

قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصيرُ أَ فَلا تَتَفَكَّرُونَ

بگو ای پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) آیا کسانی که می بینند با کسانی که کورند، برابرند؟ آیا کسانی که فکر می کنند با کسانی که نمی اندیشند، برابرند؟( جواب مشخص است کسی که کور علم و دانش است، نمی تواند ببیند و با بینا برابر نیست.)

سوره مجادله آیه 11

يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبيرٌ

بلند مرتبه گردانید خداوند مقام آن هایی از شما که ایمان آوردند و آنان را که علم به ایشان داده شده و دانشمند هستند.

369. ارزش علم و دانش و دانشمندان از نظر اسلام، قرآن و روایات

اشاره

سوره فاطر آیه 28

إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ إِنَّ اللَّهَ عَزيزٌ غَفُورٌ

همانا علما و دانشمندان از مقام خداوندی دارای خوف و وحشت هستند.

قال الصادق(علیه السلام): العلم و الدین توأمان اذافترقا احترقا

علم و دین توأم هستند زمانی که از هم جدا شوند آتشی به پا می شود.

2.نهج الفصاحه صفحه 427

قال رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم): العلم حياة الإسلام و عماد الإيمان

علم حیات و زندگی اسلام و پایه و ستون ایمان است.

قال علی(علیه السلام): الْعِلْمُ يُرْشِدُكَ وَ الْعَمَلُ يَبْلُغُ بِكَ الْغَايَةَ.

علم تو را رشد می دهد و باعث رشد تو می شود و عمل هم تو را به منتهی درجه می رساند.

قال علی(علیه السلام): ألعمل بالعلم من تمام النّعمة

کسی که به علم عمل می کند نعمت بر او تمام می شود.

قال علی(علیه السلام): الْعِلْمُ خَيْرٌ مِنَ الْمَالِ الْعِلْمُ يَحْرُسُكَ وَ أَنْتَ تَحْرُسُ الْمَال

علم بهتر از مال و ثروت است. علم از تو محافظت می کند و تو باید از مال حفاظت کنی.6. غررالحکم و درّر الکلم صفحه 54

قال علی(علیه السلام): الْعِلْمُ جَمَالٌ لَا يَخْفَى وَ نَسِيبٌ لَا يَخْفَی

علم زیبایی است و پنهان نشدنی است. اصل و نسبی است که مخفی نکردنی است. به انسان بستگی دارد و از او جداشدنی نیست.

مُحَمَّدُبْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنِ الْفَضْلِب ْنِ شَاذَانَ عَنْ حَمَّادِبْنِ عِيسَى عَنْ رِبْعِيِّب ْنِ عَبْدِاللَّهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: الْكَمَالُ كُلُ الْكَمَالِ التَّفَقُّهُ فِي الدِّينِ وَ الصَّبْرُ عَلَى النَّائِبَةِ وَ تَقْدِيرُ الْمَعِيشَةِ.

حضرت امام محمد باقر(علیه السلام) فرمودند: کمال انسان در سه چیز است: اندیشیدن عمیق در دین، صبر و استقامت در ناملایمات زندگی، تقدیر معیشت.

أَخْبَرَنَا أَبُوبَكْرٍ الْحَارِثِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُوالشَّيْخِ الْأَصْبَهَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُالرَّحْمَنِب ْنُ أَبِي حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ ثَوَابٍ، حَدَّثَنَا أَبُوعُمَرَ حَفْصُب ْنُ عُمَرَ الْهِلَالِيُّ حَدَّثَنَا يُوسُفُب ْنُ يَعْقُوبَ الْجُعْفِيُّ، عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: «قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ» الْآيَةَ، قَالَ: «الَّذِينَ يَعْلَمُونَ» نَحْنُ «وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ» عَدُوُّنَا «إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ» قَالَ: شِيعَتُنَا

خبر داد ما را ابوبكر حارثى... از جابر، از ابى‌جعفر(علیه السلام) درباره فرموده خداوند متعال: «قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ» فرمودند: الَّذِينَ يَعْلَمُونَ» «كسانى كه مى‌دانند» ما (اهل‌بيت(علیهم السلام)) هستيم؛ «وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ» «كسانى كه نمى‌دانند» دشمنان ما (اهل‌بيت(علیهم السلام)) هستند«إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ» «صاحبان خرد و روشنفكران» شيعيان ما هستند (كه تشخيص مى‌دهند ما با دشمنانمان برابر نيستيم.).

وَ فِي [التَّفْسِيرِ] الْعَتِيقِ: أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْبَلْخِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مُقَاتِلٍ، عَنِ الضَّحَّاكِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ: «هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ» [قَالَ:] يَعْنِي بِالَّذِينَ يَعْلَمُونَ، عَلِيّاً وَ أَهْلَ بَيْتِهِ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ «وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ» بَنِي أُمَيَّةَ «أُولُوا الْأَلْبابِ» شِيعَتُهُمْ

خبر داد ما را سعيد از ابى‌سعيد بلخى، از پدرش، از مقاتل، از ضحاك، از ابن عباس درباره فرموده خداوند متعال: «هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ» یعنی به كسانى كه مى‌دانند: حضرت اميرالمؤمنين علی(علیه السلام) و اهل‌بيتش(علیهم السلام) از بنی‌هاشم هستند؛ «وَ الَّذِينَ لايَعْلَمُونَ» «كسانى كه

نمى‌دانند» دشمنان ما بنی امیه هستند و«أُولُوا الْأَلْبابِ» «روشنفكران و صاحبان تشخيص» شيعيان ما (اهل‌بيت(علیهم السلام)) هستند.

و عنه، عن على‌بن ابراهيم، عن ابيه، عن عبداللّه‌بن المغيره، عن عبدالمؤن‌بن القاسم الانصارى، عن سعد، عن جابر، عن ابى‌جعفر(علیه السلام) فى قول اللّه عزوجل: «قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ» قال ابوجعفر(علیه السلام) انما نحن الذين يعلمون و الذين لايعلمون عدونا وشيعتنا اولوالالباب.

در تفسير قمى، على‌بن ابراهيم از پدرش و او نقل مى‌كند از عبداللّه‌بن مغيره و او نقل مى‌كند از قاسم الانصارى و او نقل مى‌كند از سعد و او روايت مى‌كند از جابر و او نقل مى‌كند از امام محمّد باقر(علیه السلام) درباره اين فرموده خداوند «بگو آيا كسانى كه عالمند با آن‌ها كه نادان و جاهلند مساويند؟ تنها اولوالالباب هستند كه مى‌دانند (كه آن‌ها يكسان نيستند.» حضرت فرمودند: به تحقيق كسانى كه مى‌دانند ماييم و كسانى كه نمى‌دانند دشمنان ما هستند و اولوالالباب شيعيان ما مى‌باشند.

و عنه، عن عدة من اصحابنا، عن احمدبن محمّد، عن الحسين‌بن سعيد، عن النضربن سويد، عن جابر، عن ابى‌جعفر عليه‌السلام فى قوله عزوجل: «قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ» قال: نحن الذين يعلمون و عدونا الذين لايعلمون و شيعتنا اولوالالباب.

باز در اين حديث عده‌اى از اصحاب نقل مى‌كنند از احمدبن محمّد... و جابر روايت مى‌كند از امام محمّد باقر(علیه السلام) در مورد اين فرموده خداوند«قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ» حضرت فرمودند: ما اهل‌بيت(علیهم السلام) دانايان هستيم و دشمنان ما نادانانند و شيعيان ما صاحبان خرد و اولوالالباب هستند.

احمدبن محمّدبن خالد ابرقى، عن ابيه، عن من ذكره، عن ابى‌على حسان العجلى، قال ى سأل رجل اباعبداللّه(علیه السلام) و انا جالس عن قول اللّه عزوجل: «قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ» قال: نحن الذين يعلمون و عدونا الذين لايعلمون و شيعتنا اولوالالباب.

باز در اين حديث، على‌بن حسان العجلى مى‌گويد: از امام صادق(علیه السلام) درباره اين آيه: «قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ» سؤال كردم، حضرت فرمودند: ما (اهل‌بيت(علیهم السلام)) دانايان و عالمان هستيم و دشمنان ما نادانان هستند و شيعيان ما اولوالالباب هستند.

عنه، عن ابن فضّال، عن على‌بن عقبة، عن ابن خالد، قال: دخلت انا و معلى‌بن خنيس على ابى‌عبداللّه عليه‌السلام و ليس هو فى مجلسه فخرج علينا من جانب البيت من عند سنائه و ليس عليه جلباب فلما نظر الينا رحب فقال: مرحبا بكما واهلا ثم جلس و قال: انتم اولوالالباب فى كتاب اللّه قال اللّه تبارك و تعالى: « إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ»

از ابن فضال، از على‌بن عقبه، از ابن خالد گفت: من و معلى‌بن خنيس بر امام صادق(علیه السلام) وارد شديم، ولى حضرت در مجلس حضور نداشتند. سپس، آن بزرگوار از داخل خانه، نزد همسرشان داخل شدند در حالى‌كه لباس ساده‌اى بر تن داشتند، وقتى چشمشان به ما افتاد به ما خوش آمد گفتند. بعد نشستند و فرمودند: شما هستيد اولوالالباب در كتاب خدا چنان‌كه مى‌فرمايد: «إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ»

حضرت بقیه‌الله(عجل الله تعالی فرجه الشریف) عالم به ما سوی الله است.

سمبل و مصداق واقعی رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم)، حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام)، حضرت فاطمه(علیها السلام)، حضرت امام مجتبی(علیه السلام)، حضرت سیدالشهداء(علیه السلام) و حضرات امامان از نسل سیدالشهداء(علیهم السلام) هستند. همان‌هایی که بی نظیرند و بی بدیلند. هم اکنون این علمی که از خداوند به ائمه داده شده است، به حضرت صاحب الزمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به ارث رسیده است که این علم را در ظهور آن حضرت از قوه به فعل درمی آورند.

در عصر طلایی مهدویت علوم به بالاترین درجه می رسد

در کتاب انقلاب جهانی امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف)⁽¹⁾در صفحات 116 و 117 آمده است:

امام صادق(علیه السلام) زمانی که درباره ی علوم در عصر انقلاب امام مهدی(علیه السلام) صحبت می کنند می فرمایند:

علوم بیست و هفت باب دارد و آنچه از علوم را همه ی پیامبران(علیهم السلام) آورده اند (تا قبل از ظهور) حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) دو باب بیشتر نیست و مردم جهان هم فقط این دو باب را می شناسند اما هنگامی که حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) ما قیام کند او بیست و پنج باب دیگر را در میان مردم انتشار می دهد و به این طریق هر بیست و هفت باب علوم را به مردم عرضه می دارند.

در عصر طلایی مهدویت مردم به‌دست امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) عقولشان به اوج تکامل می رسد.

در کتاب منتخب الاثر فصل 7 باب 12 صفحه 483 و کتاب انقلاب جهانی امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) صفحه 121 آمده است:

إكمال الدين ابْنُ مَسْرُورٍ عَنِ ابْنِ عَامِرٍ عَنِ الْمُعَلَّى عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ مُثَنًّى الْحَنَّاطِ عَنْ قُتَيْبَةَ الْأَعْشَى عَنِ ابْنِ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ مَوْلًى لِبَنِي شَيْبَانَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْبَاقِرِ(علیه السلام) قَالَ إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رُءُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ كَمَلَتْ بِهَا أَحْلَامَهُمْ.

هنگامی که قائم ما(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام می کند خداوند دست او را بر سر بندگان (خود) قرار می دهد و عقل و اخلاق تکامل روحی آن ها به کمال می رسد.

در عصر طلایی مهدویت ارتباطات بین مردم به عالی ترین درجه می رسد.

در کتاب حق الیقین و منتخب الاثر صفحه 483 و کتاب انقلاب جهانی امام مهدی(علیه السلام) صفحه 121 آمده است:

قال الصادق(علیه السلام): إنَّ المؤمن فی زمان القائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و هو بالمشرق لیری اخاه الذی فی المغرب و کذا الذی فی المغرب یری اخاه الذی بالمشرق.

همانا مؤمن در زمان (ظهور جهانی) امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) می بیند برادر مؤمن خود را در مغرب و اگر او در مغرب باشد می بیند برادر مؤمن خود را در مشرق.

(ما درباره ی کیفیت و چگونگی این دیدن بحث نمی کنیم.)

به اوج رسیدن برد سمعی و بصری شیعیان در عصر طلایی صاحب الزمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

در روضه کافی مجلد 8 صفحه 241 حدیث 329 و بحار الانوار ج 52 صفحه 336 حدیث 72 و منتخب الاثر صفحه 483 و انقلاب جهانی امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) صفحه 121 آمده است:

أَبُوعَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ عَنِ الْحَسَنِب ْنِ عَلِيٍّ الْكُوفِيِّ عَنِ الْعَبَّاسِب ْنِ عَامِر عَنِ الرَّبِيعِب ْنِ مُحَمَّدٍ الْمُسْلِيِّ عَنْ أَبِي الرَّبِيعِ الشَّامِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) يَقُولُ إِنَّ قَائِمَنَا إِذَا قَامَ مَدَّ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِشِيعَتِنَا فِي أَسْمَاعِهِمْ وَ أَبْصَارِهِمْ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ الْقَائِمِ بَرِيدٌ يُكَلِّمُهُمُ فَيَسْمَعُونَ وَ يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ وَ هُوَ فِي مَكَانِهِ.

وقتی حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) قیام می کند گوش و چشم های شیعیان ما بُرد (زیادی) پیدا می کند آنچنان که زمانی که حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) در جایگاه خود نشسته است با آنان سخن می گوید بدون آن که پیکی در کار باشد و شیعیان ما او را می بینند و صدای او را می شنوند.

370. خداوند به شيعيان بشارت ظهور را مى‌دهد

سوره زمر آيه 17

وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوها وَ أَنابُوا إِلى اللّهِ لَهُمُ البُشْرى فَبَشِّرْ عِبادِ

و كسانى كه از طاغوت اجتناب و پرهيز كرده‌اند و به‌سوی خداوند روی آورده اند، پس برای این ها بشارت به بهشت است. پس ای پیامبر بندگانم را به بهشت (جاودان) بشارت ده.

عنه، عن محمّدبن يحيى، عن احمدبن محمّد، عن الحسن، عن سعيد، عن حمادبن عيسى، عن الحسين‌بن المختاد، عن ابى‌بصير، عن ابى‌عبداللّه(علیه السلام) كل راية ترفع قبل قيام القائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فصاحبها طاغوت يعبد من دون اللّه عزوجل.

از امام صادق(علیه السلام) كه فرمودند: قبل از قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هر پرچمى برافراشته شود (هر قيامى كه انجام گيرد) پس صاحب آن طاغوتى است كه غير خدا را عبادت مى‌كند.

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدِبْنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ حَمَّادِبْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ الْحَذَّاءِ قَالَ سَأَلْتُ أَبَاجَعْفَرٍ(علیه السلام) عَنِ الِاسْتِطَاعَةِ وَ قَوْلِ النَّاسِ فَقَالَ وَ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ «وَ لا يَزالُونَ مُخْتَلِفِينَ إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَ لِذلِك» ⁽¹⁾خَلَقَهُمْ يَا أَبَاعُبَيْدَةَ النَّاسُ مُخْتَلِفُونَ فِي إِصَابَةِ الْقَوْلِ وَ كُلُّهُمْ هَالِكٌ قَالَ قُلْتُ قَوْلُهُ «إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ»⁽²⁾قَالَ هُمْ شِيعَتُنَا وَ لِرَحْمَتِهِ خَلَقَهُمْ وَ هُوَ قَوْلُهُ «وَ لِذلِكَ خَلَقَهُمْ»⁽³⁾يَقُولُ لِطَاعَةِ الْإِمَامِ الرَّحْمَةُ الَّتِييَقُولُ «وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ‌ءٍ»⁽⁴⁾يَقُولُ عِلْمُ الْإِمَامِ وَ وَسِعَ عِلْمُهُ الَّذِي هُوَ مِنْ عِلْمِهِ كُلَّ شَيْ‌ءٍ هُمْ شِيعَتُنَا ثُمَّ قَالَ

«فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ»⁽¹⁾يَعْنِي وَلَايَةَ غَيْرِ الْإِمَامِ وَ طَاعَتَهُ ثُمَّ قَالَ «يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِيلِ»⁽²⁾يَعْنِي النَّبِيَّ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ الْوَصِيَّ وَ الْقَائِمَ «يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ»⁽³⁾إِذَا قَامَ «وَ يَنْهاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ»⁽⁴⁾وَ الْمُنْكَرُ مَنْ أَنْكَرَ فَضْلَ الْإِمَامِ وَ جَحَدَهُ «وَ يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ»⁽⁵⁾أَخْذَ الْعِلْمِ مِنْ أَهْلِهِ «وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ»⁽⁶⁾وَ الْخَبَائِثُ قَوْلُ مَنْ خَالَفَ «وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ»⁽⁷⁾وَ هِيَ الذُّنُوبُ الَّتِي كَانُوا فِيهَا قَبْلَ مَعْرِفَتِهِمْ فَضْلَ الْإِمَامِ «وَ الْأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ»⁽⁸⁾وَ الْأَغْلَالُ مَا كَانُوا يَقُولُونَ مِمَّا لَمْ يَكُونُوا أُمِرُوا بِهِ مِنْ تَرْكِ فَضْلِ الْإِمَامِ فَلَمَّا عَرَفُوا فَضْلَ الْإِمَامِ وَضَعَ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْإِصْرُ الذَّنْبُ وَ هِيَ الْآصَارُ ثُمَّ نَسَبَهُمْ فَقَالَ «فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ»⁽⁹⁾يَعْنِي بِالْإِمَامِ «وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»⁽¹⁰⁾يَعْنِي الَّذِينَ اجْتَنَبُوا الْجِبْتَ «وَ الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوها»⁽¹¹⁾وَ الْجِبْتُ وَ الطَّاغُوتُ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ وَ الْعِبَادَةُ طَاعَةُ النَّاسِ لَهُمْ ثُمَّ قَالَ «أَنِيبُوا إِلى رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ»⁽¹²⁾ثُمَّ جَزَاهُمْ فَقَالَ «لَهُمُ الْبُشْرى فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ»⁽¹³⁾وَ الْإِمَامُ يُبَشِّرُهُمْ بِقِيَامِ الْقَائِمِ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) وَ بِظُهُورِهِ وَ بِقَتْلِ أَعْدَائِهِمْ وَ بِالنَّجَاةِ فِي الْآخِرَةِ وَ الْوُرُودِ عَلَى مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) الصَّادِقِينَ عَلَى الْحَوْض

ابوعبيده الحذاء گويد: از امام باقر(علیه السلام) راجع به استطاعت و گفتار مردم درباره آن پرسيدم، حضرت اين آيه را تلاوت نمود: «مردم پيوسته مختلف خواهند بود (از لحاظ عقيده)، هر آنكه را پروردگارت ترحم كند (و به راه حق هدايتش فرمايد) و ايشان را براى ترحم آفريده» و فرمود: اى ابوعبيده، مردم در رسيدن به قول حق مختلفند و همگى در هلاكند (حق را كنار گذاشته و از باطل‌ها پيروى مى‌كنند). من عرض كردم: خدا مى‌فرمايد: «جز

كسى را كه پروردگارت ترحم كند.» فرمود: آن‌ها شيعيان ما هستند و خدا آن‌ها رابراى رحمتش آفريده، از اين رو فرمود: «ايشان را براى ترحم آفريده» يعنى براى اطاعت امام آفريده و امام همان رحمتى است كه خدا مى‌فرمايد: «رحمت من همه چيز را فرا گرفته» آن رحمت علم امام است و علم امام كه مأخوذ از علم خداست همه چيز را فراگرفته، آن‌ها شيعيان ما هستند (كه علم امام آن‌ها را فرا گرفته و ديگران چون از علم امام بهره نمى‌برند، آن‌ها را فرا نمى‌گيرد.) سپس خداى تعالى فرمايد: «رحمت خدا را براى كسانى‌كه پرهيز كنند مقرر مى‌دارد» يعنى از ولايت و طاعت غير امام پرهيز كنند، سپس فرمايد: «او را نزد خود در تورات و انجيل نوشته مى‌يابند.» مقصود از او، پيغمبر و وصيش و امام قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است كه ايشان را امر به معروف مى‌كنند (زمانى كه قيام فرمايد) و از منكر بازشان مى‌دارند و منكر كسى كه فضيلت امام را نپذيرد و منكر شود «و چيزهاى پاكيزه را براى ايشان حلال مى‌كند» چيز پاكيزه، به دست آوردن علم از اهلش است. «و پليدى‌ها، را برايشان حرام مى‌كند» پليدى‌ها گفتار مخالفين است «و بار سنگين را از گردنشان بنهد» و آن گناهانى است كه پيش از شناختن فضيلت امام، در ميانش بودند «و بند و زنجيرهايى كه بر دوش داشتند» و زنجيرها همان سخنانى است كه درباره ترك فضيلت امام مى‌گفتند، در صورتى‌كه به آن دستور نداشتند، پس چون فضيلت امام را شناختند، بار گران را از دوشان بنهد و بار گران همان گناهست.

پس خداى تعالى آن‌ها را معرفى كرده و فرموده است: «كسانى كه به او (يعنى به امام) ايمان آورده و گراميش داشته و ياريش كرده‌اند و از نورى كه همراه او نازل شده پيروى كرده اند ايشان رستگارانند» يعنى كسانى‌كه از پرستش جبت و طاغوت دورى گزيدند و جبت و طاغوت فلان و فلان است و پرستش اطاعت امام است از ايشان.

باز خدا فرمايد: «به سوى پروردگار خود بازگرديد و تسليم او شويد.» پس ايشان را پاداش داده و فرموده: «و بشارت درزندگى دنيا و آخرت براى آن‌هاست.» و امام ايشان را به قيام و ظهور حضرت قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و به كشته شدن دشمنانشان و نجات در آخرت و ورود بر محمّد(صلی الله علیه وآله وسلم) و حوض ایشان بشارت دهد.

371. یکی از مصادیق مهم اولی‌الالباب یا روشنفکران در قرآن، اصحاب قائم

آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هستند

سوره زمر آیات 17 و 18

وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبادِ (17) الَّذينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ (18)

ای پیامبر بشارت بده به کسانی که به هر سخنی (و از هرکسی) گوش می دهند و از بهترین آن ها پیروی می کنند، این ها همان کسانی هستند که خداوند آن ها را هدایت کرده است و ایشان خردمندان و روشنفکران هستند.

تنها دین و مذهبی که بر روی کره ی زمین وجود دارد و به پیروانش دستور می دهد تا بروند و همه ی اقوال را گوش بدهند و تحقیق و تفحص کنند و از بهترین آن ها پیروی نمایند، دیانت مقدس اسلام و مذهب حقه ی شیعه اثنی عشریه جعفری است. چون از خودش خاطرجمع است که اگر کسی واقعاً بدون غرض و مرض به تحقیق بپردازد به این مذهب گرایش پیدا خواهد کرد و ایمان خواهد آورد.

مسئله ی دیگر این که هدایت واقعی در پیروی از بهترین معلمین و راهنمایان عالم یعنی ائمه و امامان شیعه(علیهم السلام) است. پیروی از ایشان پیروی از حقیقت است. رسیدن به قله های رفیع سعادت است و هم اکنون نیز اعتقاد به حضرت بقیةالله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و پیروی از آن بزرگوار رسیدن به قله ی سعادت است در دنیا و آخرت است.

إِلى آخِرِ الْآيَةِ، قَالَ: هُمُ الْمُسَلِّمُونَ لآِلِ مُحَمَّدٍ(علیه السلام) الَّذِينَ إِذَا سَمِعُوا الْحَدِيثَ، لَمْ يَزِيدُوا فِيهِ و لَمْ يَنْقُصُوا مِنْهُ، جَاؤُوا بِهِ كَمَا سَمِعُوهُ.

احمدبن مهران از عبدالعظیم حسنی و او از علی بن اسباط و او از علی بن عقبه و او از حکم بن ایمن و او از ابابصیر روایت می کند که از حضرت امام صادق(علیه السلام) درباره ی این آیه سؤال کردم کسانی که همه ی اقوال را می شنوند و از بهترین آن ها پیروی می کنند حضرت فرمودند: آن ها کسانی هستند که تسلیم آل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) می باشند. همان کسانی که اگر حدیثی را بشنوند در آن اضافه یا کم نمی کنند بلکه همان گونه که شنیده اند بیان و مطرح می کنند.

عَلِيُّب ْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ مَنْصُورِبْنِ يُونُسَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) قَوْلَ اللَّهِ جَلَّ ثَنَاؤُهُ «الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ» قَالَ هُوَ الرَّجُلُ يَسْمَعُ الْحَدِيثَ فَيُحَدِّثُ بِهِ كَمَا سَمِعَهُ لَا يَزِيدُ فِيهِ وَ لَا يَنْقُصُ مِنْهُ.

علی بن ابراهیم از پدرش و او از ابن ابی عمیر و او از منصوربن یونس و او از ابابصیر روایت می کند که می گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم درباره ی این فرمایش خداوند متعال کسانی که همه ی اقوال را می شنوند و از بهترین آن ها تبعیت می کنند سؤال کردم. حضرت فرمودند: آن شخصی است که اگر حدیثی را بشنود همان‌طوری که شنیده است مطرح و بیان می کند و در آن چیزی اضافه یا کم نمی نماید.

سعدبن عبد الله القمي: عن أحمدبن محمدبن عيسى، عن الحسين بن سعيد، عن صفوان بن يحيى، عن إسحاق بن عمار، عن أبي بصير، أو عمن سمع أبابصير، يحدث عن أحدهما(علیهما السلام) في قول الله عز و جل: «الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ» قال: «هم المسلمون لآل محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) إذا سمعوا الحديث جاءوا به كما سمعوه، و لم يزيدوا فيه، و لم ينقصوا منه».

سعدبن عبدالله قمی به اسناد خودش از ابوبصیر روایت می کند که گفت: از حضرت صادق(علیه السلام) درباره ی این فرمایش خداوند« الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَه» سؤال کردیم. حضرت فرمودند: آن ها کسانی هستند که تسلیم آل محمد(صلی الله علیه وآلهوسلم) هستند. آن ها

همان‌هایی هستند که اگر حدیثی بشنوند همان‌طور که شنیده اند نقل می کنند و چیزی از آن کم نکرده و چیزی به آن اضافه نمی کنند.

خوشا به حال کسانی که در عصر غیبت تسلیم امر امام خود یعنی حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هستند و من در اینجا اقرار می کنم که تسلیم امر مولای خود حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هستم و اراده ی خود را در اراده ی او فانی نموده ام. هرچه را دوست بدارد دوست می دارم و هرچه را او بد بداند بد می دانم و از خود اراده ای ندارم و این همان ایمان قلبی من است که انشاءالله با همین ایمان قلبی از این جهان به عالم ملکوت بروم.

372. ائمه‌ی طاهرين(علیهم السلام) و امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف)

رحمت خداوند هستند که بندگان هرگز از این رحمت ناامید نمی شوند

سوره زمر آيه 53

قُلْ يا عِبادِيَ الَّذينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَميعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحيم

بگو اى بندگان من كه درباره خويش زياده‌روى كرده‌ايد (و اسراف نموديد)، بر نفس‌هاى خودتان از رحمت خداوند نااميد نشويد كه خداوند همه گناهان را مى‌بخشد، او آمرزنده و بخشنده و رحيم و مهربان است.

ابن بابويه قال: حدثنا ابى قال: حدثنا محمّدبن يحيى العطار، عن الحسين‌بن اسحاق التاجر، عن على‌بن مهزيار، عن الحسين‌بن سعيد، عن محمّدبن الفضيل، عن الثمالى، عن ابى‌جعفر(علیه السلام) قال: لايعذر احد يوم القيامه بان يقول يا رب لم اعلم ان ولد فاطمة هم الولاة و فى ولد فاطمة انزل اللّه هذه الآية الخاصه: «قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الغَفُورُ الرَّحِيمُ»

ابن بابويه قمى(رضی الله عنه) نقل مى‌كند...، از محمّدبن الفضيل و ايشان نقل مى‌كند، از ثمالى و ايشان از امام محمّد باقر(علیه السلام) روايت مى‌كند كه آن حضرت فرمودند: هيچ‌كس فرداى قيامت عذر و بهانه‌اى ندارد كه بگويد من نمى‌دانستم كه اولياى امر و امامان و حاكمان جامعه از فرزندان فاطمه(علیها السلام) بوده‌اند و اين آيه شريفه مخصوص در حق آن‌ها نازل شده است: «اى بندگان من كه درباره خودتان زياده‌روى كرده‌ايد از رحمتخداوند نااميد نگرديد كه خداوند همه گناهان را مى‌بخشد كه او آمرزنده و بخشنده و رحيم و مهربان است.»

پس اولاد حضرت فاطمه(علیها السلام) رحمت واسعه ی خداوند هستند و امروز این رحمت الهی در وجود حضرت بقیة الله الاعظم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) تحقق یافته است و ایشان رحمت واسعه ی الهی هستند که هرگز ما از این رحمت مأیوس نمی شویم.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُبْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُالْكَرِيمِ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ عَلِيٍّ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ قَالَ قَالَ أَبُوجَعْفَرٍ(علیه السلام) لَا يُعْذِرُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَداً يَقُولُ: يَا رَبِّ لَمْ أَعْلَمْ أَنَّ وُلْدَ فَاطِمَةَ(علیها السلام) هُمُ الْوُلَاةُ عَلَى النَّاسِ كَافَّةً، وَ فِي شِيعَةِ وُلْدِ فَاطِمَةَ(علیها السلام) أَنْزَلَ اللَّهُ هَذِهِ الْآيَةَ خَاصَّةً «يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ»

محمّدبن فضيل از ابى‌حمزه نقل مى‌كند كه امام باقر(علیه السلام) فرمود: هيچ‌كس فرداى قيامت عذر و بهانه‌اى ندارد كه بگويد من نمى‌دانستم كه رهبران جامعه و انسان‌ها به طور كلى از فرزندان فاطمه الزهرا(علیها السلام) بوده‌اند.

خداوند اين آيه شريفه را مخصوصاً در حق شيعيان فرزندان زهرا(علیها السلام) نازل فرموده: «يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ»

قال محمدبن العباس حدثنا أحمدبن إدريس عن أحمدبن محمدبن عيسى عن الحسين بن سعيد عن ابن فضال عن محمدبن الفضيل عن أبي حمزة الثمالي قال قال أبوجعفر(علیه السلام) لا يعذر الله أحدا يوم القيامة بأن يقول يا رب لم أعلم أن ولد فاطمة(علیها السلام) هم الولاة و في ولد فاطمة(علیها السلام) أنزل الله هذه الآية خاصة «قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيم»

محمّدبن العباس نقل مى‌كند...، از ابى‌حمزه ثمالى و او نقل مى‌كند، از امام محمّد باقر(علیه السلام) كه حضرت فرمودند: هيچ عذر و بهانه‌اى در روز قيامت براى كسى نمى‌ماند كه بگويد پروردگارا من نمى‌دانستم كه فرزندان فاطمه(علیها السلام) اولى‌الامر و حاكمان جامعه بودند، زيرا اين آيه مخصوص آن‌ها نازل شده است.

ابن بابويه فى حديث، عن محمّدبن الحسن الصفار، عن عبادبن سليمان، عن محمّدبن سليمان الديلمى، عن ابيه، قال: كنت عند ابى‌عبداللّه(علیه

السلام) اذ دخل عليه ابوبصير. فقال الامام: يا ابابصير، لقد ذكركم اللّه‌عزوجل فى كتابه بقول: «قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيم»و الله ما اراد بذلك غيركم يا ابامحمّد فهل سررتك؟ قال: نعم.

ابن بابويه در ضمن حديثى از محمّدبن حسن صفار، از عبادبن سليمان، از محمّدبن سليمان ديلمى، از پدرش روايت مى‌كند كه گفت: من نزد امام صادق(علیه السلام) بودم كه ابوبصير برآن حضرت وارد شد. امام فرمودند: اى ابابصير خداوند در كتاب خود از شما ياد كرده و مى‌فرمايد: «قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيم» سوگند به خدا كه غير شما را اراده نكرده. سپس فرمود: آيا خوشحالت كردم؟ عرض كرد: آرى.

373. رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و اميرالمؤمنین(علیه السلام) و

ائمه طاهرين(علیهم السلام) فى جنب‌اللّه هستند

سوره زمر آيه 56

أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ في جَنْبِ اللَّهِ وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرينَ

شخصى مى‌گويد: واحسرتا بر آنچه درباره ی جنب خداوند كوتاهى كردم و همانا من از مسخره‌كنندگان بودم.

پس دقت کنید همه ی کارهای روح به‌وسیله ی ابزار جسم صورت می گیرد. چشم می تواند بگوید من عین الروح هستم. گوش می تواند بگوید من اذن الروح هستم. زبان، دهان و حنجره می توانند بگویند لسان الروح هستم. دست می تواند بگوید یدالروح هستم.

همه کاره، روح است. روح می بیند، می شنود، صحبت می کند و لمس می کند. همه ی این‌ها به وسیله ی ابزار جسم صورت می گیرد. لذا وقتی که روح جسم را رها می کند، جسم، نه می بیند نه می شنود نه صحبت می کند نه لمس می کند. پس همه کاره روح است. جسم شریک روح نیست، ابزار روح است.

پس اگر قرآن به چهارده معصوم(علیهم السلام) می گوید: عین الله، لسان الله، اذن الله و ... مثل این مثال است. اینها شریک خداوند نیستند بلکه وسیله هایی هستند که خداوند اراده اش بر آن قرار گرفته که به وسیله ی ایشان با مردم ارتباط داشته باشد. لذا در قرآن یدالله داریم، جنب الله داریم و ... این قرب، قرب مکانی نیست بلکه قرب رتبه ای است. ایشان چهارده نور مقدسند که ما به آن ها چهارده معصوم(علیهم السلام) می گوییم.

«أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ» الآية قال في الإمام لِقَوْلِ الصَّادِقِ(علیه السلام) نَحْنُ جَنْبُ اللَّه

عن أبي بصير عن جعفر الصادق(علیه السلام) قال: قال أميرالمؤمنين علي(علیه السلام) في خطبته: أنا الهادي و أنا المهتدي و أنا أبواليتامى و المساكين و زوج الأرامل و أنا ملجأ كل ضعيف و مأمن كل خائف و أنا قائد المؤمنين إلى الجنة و أنا حبل الله المتين و أنا العروة الوثقى و كلمة التقوى و أنا عين الله و باب الله و لسان الله الصادق و أنا جنب الله الذي يقول الله تعالى فيه«أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ» و أنا يد الله المبسوطة على عباده بالرحمة والمغفرة و أنا باب حطة، من عرفني وعرف حقي فقد عرف ربه، لأني وصي نبيه في أرضه وحجته على خلقه، لا ينكر هذا إلا راد على الله و رسوله.

حضرت صادق(علیه السلام) از حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) نقل فرمودند که آن حضرت ضمن خطبه ای فرمودند: منم هادی منم مهتدی و هدایت شده. منم پدر یتیمان و مساکین. منم یاری کننده ی

بیوه‌زنان. منم ملجأ و پناه گاه همه ی ضعیفان. منم مأمن و محل امن برای همه ی کسانی که از ظالمان ترسیده اند منم قائد و رهبر مؤمنان به سوی بهشت. منم حبل الله المتین و ریسمان محکم خداوند منم کلمه تقوا منم عین الله منم باب الله منم لسان الله الصادق و جنب الله که خداوند در قرآن ذکرش کرده است و فرموده است منم یدالله و دست مبسوط و دست گسترده خداوند بر مردمانش. دست رحمت و مغفرت خدایم و من باب حطه و آمرزش او هستم. هر کس مرا بشناسد و به حق من عرفان پیدا کند یقیناً رب خود را شناخته است. من وصی و جانشین پیامبر خدا و حجت او بر روی زمین هستم. هرکس انکار کند خداوند و رسولش را رد کرده است و انکار نموده است.

قال: حدثنا علي بن أحمد بن محمدبن عمران الدقاقe قال: حدثنا محمدبن جعفر الكوفي، قال: حدثنا موسى بن عمران النخعي الكوفي، عن عمه الحسين بن يزيد، عن علي بن الحسين عمن حدثه، عن عبدالرحمن بن كثير، عن أبي عبدالله(علیه السلام) قال: إن أميرالمؤمنين(علیه السلام) قال: أنا علم الله و أنا قلب الله الواعي و لسانه الناطق و عين الله و أنا جنب الله و أنا يد الله.

عبدالرحمن بن کثیر روایت کرده است که امام صادق(علیه السلام) فرمودند: حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند من علم خدا هستم من قلب شنوا و لسان ناطق خدایم من چشم بینای خدایم من جنب الله هستم من دست خدا هستم.

عن محمدبن يحيى، عن محمدبن الحسين، عن أحمدبن محمدبن أبي نصر، عن حسان الجمال قال: حدثني هاشم بن أبي عمار الجنبي، قال: سمعت أميرالمؤمنين(علیه السلام) يقول: أنا عين الله [و أنا يد الله] و أنا جنب الله و أنا باب الله.

هاشم بن ابی عمار گوید: از حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) شنیدم که فرمودند: من عین الله (چشم خدا) هستم. من دست خدا هستم. من جنب الله هستم. من باب الله هستم.

محمدبن العباس، قال: حدثنا أحمدبن هوذة الباهلي، عن إبراهيم بن إسحاق، عن عبدالله بن حماد، عن حمران بن أعين، عن أبان بن تغلب، عن جعفربن محمد، عن أبيه، عن آبائه(علیهم السلام) في قول الله عز و جل: «يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ» قال: «خلقنا و الله من نور جنب الله خلقنا الله جزءا من جنب الله و ذلك قوله عز و جل: «يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ» يعني في ولاية علي(علیه السلام)».

حضرت جعفربن محمد(علیهما السلام) از پدرشان و ایشان از پدرانشان درباره ی این آیه که «حسرت می خورم که از جنب الله دور شدم» فرمودند: ما از نور جنب الله خلق شدیم. خداوند ما را جزئی از جنب الله خلق کرد و این فرموده ی خداوند «حسرت می خورم که از جنب الله دور شدم» یعنی درباره ی ولایت حضرت علی(علیه السلام) است.

و عن على‌بن سويد، عن موسى الكاظم(علیه السلام) فى هذه الآيه قال: جنب اللّه، اميرالمؤمنين على(علیه السلام) و كذلك ما بعده من الاوصياء بالمكان الرفيع الى ان ينتهى الامر الى آخرهم المهدى(علیهم السلام).

حافظ شيخ سليمان‌بن ابراهيم قندوزى حنفى، از على‌بن سويد و ايشان از حضرت امام موسى كاظم(علیه السلام) روايت كرده است كه در تفسير آيه: «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ» فرمودند: جنب اللّه، اميرالمؤمنين على(علیه السلام) است و همچنين اوصياى والامقام بعد از ايشان هستند تا آخر آن‌ها كه آخرين آن‌ها حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

374. ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) و حضرت بقیه‌الله فی

الارضین(عجل الله تعالی فرجه الشریف) آیات خداوند هستند

سوره زمر آیات 57 تا 59

أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَداني لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقينَ (57) أَوْ تَقُولَ حينَ تَرَى الْعَذابَ لَوْ أَنَّ لي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنينَ (58) بَلى قَدْ جاءَتْكَ آياتي فَكَذَّبْتَ بِها وَ اسْتَكْبَرْتَ وَ كُنْتَ مِنَ الْكافِرينَ (59)

می گوید: اگر خداوند مرا هدایت می کرد من از متقین بودم یا چون عذاب را ببیند گوید: اگر بار دیگر من به دنیا بازمی گشتم از نیکوکاران و محسنین بودم. آری آیات من برای تو وارد شد ولی تو تکبر کردی و گردن کشی نمودی و در نتیجه از کافران قرار گرفتی.

الْبَاقِرُ(علیه السلام) فِي قَوْلِهِ تَعَالَى «لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ» قَالَ لِوَلَايَةِ عَلِيٍّ(علیه السلام) فَرَدَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ «بَلى قَدْ جاءَتْكَ آياتِي فَكَذَّبْتَ بِها وَ اسْتَكْبَرْتَ وَ كُنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ»

ابن شهرآشوب با سند خود از امام باقر(علیه السلام) روایت کرده است که حضرت درمورد فرمایش خداوند متعال فرمودند: هدایت بر ولایت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب(علیه السلام) است که خداوند (در مقام رد گفته ی آن ها) فرموده است: آری آیا آیات من (که منظور ولایت آن حضرت است) برای تو وارد شد ولی در اثر تکبر و گردن کشی از کافران قرار گرفتی.

علی بن ابراهیم گوید: خداوند می فرمایند: (هنگامی که آن شخصی که خسارت دیده است در قیامت) عذاب را ببینید می گوید: اگر یک بار دیگر (به دنیا) باز می گشتم ... و خداوند در جواب او می فرمایند بله آیات من برای تو آمد که منظور از آیات امامان و ائمه معصومین(علیهم السلام) هستند که در برابر آن ها تکبر و گردن کشی کردی و از کافران قرار گرفتی.

آری این آیات الهی وجود اقدس امیرالمؤمنین(علیه السلام) و ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) هستند و در حال حاضر حضرت بقیةالله الاعظم روحی و ارواح العالمین له الفداه آیت حق و آیت پروردگار است و خداوند به ما توفیق بدهد که از این آیه ی الهی استفاده کنیم و قلب مقدسش را نیازاریم و شیعه ی خوب او باشیم ان‌شاءالله که اگر غیر از این باشد فردای قیامت در حضور خداوند سرافکنده خواهیم بود.

375. هرکس به ناحق مدعی امامت و رهبریت شود و حق اهل‌بیت(علیهم السلام)

و امام زمان(علیه السلام) را غصب کند در قیامت چهره ای سیاه خواهد داشت

سوره زمر آیه 60

وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ أَ لَيْسَ في جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرينَ

و در روز قیامت می بینی کسانی که به خداوند دروغ بستند چهره هایشان سیاه شده است

مُحَمَّدُبْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ سوره‌ی بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لَهُ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ» قَالَ مَنْ قَالَ إِنِّي إِمَامٌ وَ لَيْسَ بِإِمَامٍ قَالَ قُلْتُ وَ إِنْ كَانَ عَلَوِيّاً قَالَ وَ إِنْ كَانَ عَلَوِيّاً قُلْتُ وَ إِنْ كَانَ مِنْ وُلْدِ عَلِيِّ ابْنِ أَبِي طَالِبٍ(علیه السلام) قَالَ وَ إِنْ كَانَ.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُبْنُ مُحَمَّدِبْنِ سَعِيدٍ ابْنُ عُقْدَةَ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُبْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُبْنُ إِسْمَاعِيلَ الْمِنْقَرِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي شَيْخٌ بِمِصْرَ يُقَالُ لَهُ الْحُسَيْنُب ْنُ أَحْمَدَ الْمُقْرِئُ عَنْ يُونُسَب ْنِ ظَبْيَانَ قَالَ قَالَ أَبُوعَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ یوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِينَ» قَالَ مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ إِمَامٌ وَ لَيْسَ بِإِمَامٍ.

(خبر داد ما را احمدبن محمّدبن سعيد ابن عقده او گفت: حديث كرد ما را حميدبن زياد او گفت: حديث كرد ما را جعفربن اسماعيل منقرى او گفت: خبر داد مرا شيخى در مصر كه حسين بن احمد منقرى‌اش مي گفتند از يونس بن ظبيان كه او گفت:) امام صادق(علیه السلام) در معنى آيه شريفه «در روز رستاخيز خواهى ديد كسانى كه بر خدا دروغ بستندچهره‌هاشان سياه شده است مگر نه جايگاه گردنكشان دوزخ است؟» فرمود: كسى كه پندارد امام است و در حقيقت امام نباشد.

مدعیان امامت و خلافت که از طرف حق نیستند در روز قیامت این مدعیان دروغگو چهره‌هایشان سیاه شده و در جهنم خواهند بود.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُبْنُ مُحَمَّدِبْنِ سَعِيدٍ ابْنُ عُقْدَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّب ْنُ الْحَسَنِب ْنِ فَضَّالٍ مِنْ كِتَابِهِ قَالَ حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُب ْنُ عَامِرِب ْنِ رَبَاحٍ الثَّقَفِيُّ عَنْ أَبِي الْمَغْرَاءِ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ سوره‌ی بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِبْنِ عَلِيٍّ الْبَاقِرِ(علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْمُتَكَبِّرِينَ» قَالَ مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ إِمَامٌ وَ لَيْسَ بِإِمَامٍ قُلْتُ وَ إِنْ كَانَ عَلَوِيّاً فَاطِمِيّاً قَالَ وَ إِنْ كَانَ عَلَوِيّاً فَاطِمِيّاً.

(خبر داد ما را احمدبن محمّدبن سعيد ابن عقده او گفت: حديث كرد ما را علی بن حسن بن فضّال از كتاب خودش و گفت: حديث كرد ما را عبّاس بن عامر بن رباح ثقفى از ابى المغرا و او از ابى سلّام و او از سوره‌ی بن كليب و او از): ابى جعفر محمّدبن على الباقر(علیه السلام) كه آن حضرت در معنى آيه شريفه «روز رستاخيز خواهى ديد كه چهره كسانى كه دروغ بر خدا بسته‌اند سياه شده است مگر نه اين است كه جايگاه متكبّران دوزخ است؟» فرمود كسى كه پندارد امام است و امام نباشد. عرض كردم: اگر چه علوىّ و فاطمىّ نسب باشد؟ فرمود: هر چند كه علوىّ و فاطمىّ نسب باشد.

به هر حال هرکس به دروغ خود را مانند چهارده معصوم(علیهم السلام) امام و خلیفه بداند، در قیامت چهره ای سیاه خواهد داشت و جایگاهش آتش جهنم است.

عنه قال: أخبرنا عبدالواحدبن عبدالله بن يونس الموصلي، قال: حدثنا محمدبن جعفر القرشي المعروف بالرزاز الكوفي، قال: حدثني محمدبن الحسين بن أبي الخطاب، عن محمدبن سنان، عن أبي سلام، عن سوره‌ی بن كليب، عن أبي جعفر الباقر(علیه السلام) في قوله تعالى: «وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ.» قال: من قال إني إمام و ليس بإمام. قلت: و إن كان علويا فاطميا؟ قال: و إن كان علويا فاطميا قلت: و إن كان من ولد علي بن أبي طالب(علیه السلام)؟ قال: و إن كان من ولد علي بن أبي ط الب(علیه السلام)».

حضرت امام محمدباقر(علیه السلام) فرمودند: هرکس به دروغ بگوید امام هستم و امام نباشد، در قیامت چهره اش سیاه و جایگاهش جهنم می شود. روای سؤال کرد: هرچند آنمرد علوی و فاطمی باشد؟ حضرت فرمودند: (فرقی نمی کند) حتی اگر علوی و فاطمی باشد.

به جز دوازده امام بعد از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) هرکس ادعای امامت کند، این آیه شامل حالش می شود.

علي بن إبراهيم في قوله تعالى: «يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ» قال: حدثني أبي، عن ابن أبي عمير، عن أبي المغرا، عن أبي عبدالله(علیه السلام) قال: من ادعى أنه إمام و ليس بإمام. قلت: و إن كان علويا فاطميا؟ قال: و إن كان علويا فاطميا.

حضرت امام محمدباقر(علیه السلام) فرمودند: هرکس به دروغ بگوید امام هستم و امام نباشد، در قیامت چهره اش سیاه و جایگاهش جهنم می شود. روای سؤال کرد: هرچند آن مرد علوی و فاطمی باشد؟ حضرت فرمودند: (فرقی نمی کند) حتی اگر علوی و فاطمی باشد.

قَالَ: فَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِاللَّهِب ْنِ بُكَيْرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) قَالَ إِنَّ فِي جَهَنَّمَ لَوَادِياً لِلْمُتَكَبِّرِينَ يُقَالُ لَهُ سَقَرُ شَكَا إِلَى اللَّهِ شِدَّةَ حَرِّهِ سَأَلَهُ أَنْ يَتَنَفَّسَ فَأَذِنَ لَهُ فَتَنَفَّسَ فَأَحْرَقَ جَهَنَّم

ابن بابويه: عن أبيه، قال: حدثني سعدبن عبدالله، عن محمدبن الحسين، عن ابن فضال، عن معاويةبن وهب، عن أبي سلام، عن سوره‌ی بن كليب، عن أبي جعفر(علیه السلام) قال: قلت: قول الله عز و جل: «وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ» قال: من زعم أنه إمام و ليس بإمام. قلت: و إن كان علويا فاطميا؟ قال: و إن كان علويا فاطميا.

حضرت امام محمدباقر(علیه السلام) فرمودند: هرکس نزد خود گمان کند امام است و امام نباشد، در قیامت چهره اش سیاه و جایگاهش جهنم می شود. روای سؤال کرد: هرچند آن مرد علوی و فاطمی باشد؟ حضرت فرمودند: (فرقی نمی کند) حتی اگر علوی و فاطمی باشد.8. در کافی مجلد 1 صفحه 372 حدیث 23 و تفسیر برهان مجلد 4 صفحه 723 حدیث 8 آمده است:

محمدبن يعقوب: عن الحسين بن محمد، عن معلى بن محمد، عن محمد بن جمهور، عن عبدالله بن عبدالرحمن، عن الحسين بن المختار، قال: قلت لأبي عبدالله(علیه السلام): جعلت فداك «وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ» قال: من زعم أنه إمام و ليس بإمام. قلت: و إن كان علويا فاطميا؟ قال: «و إن كان علويا فاطميا».

حضرت امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هرکس نزد خود گمان کند امام است و امام نباشد، در قیامت چهره اش سیاه و جایگاهش جهنم می شود. روای سؤال کرد: هرچند آن مرد علوی و فاطمی باشد؟ حضرت فرمودند: (فرقی نمی کند) حتی اگر علوی و فاطمی باشد.

العياشي: بإسناده، عن خيثمة بن عبد الرحمن، قال: سمعت أباعبدالله(علیه السلام) يقول: من حدث عنا بحديث فنحن سائلوه عنه يوما، فإن صدق علينا فإنما يصدق على الله و على رسوله و إن كذب علينا فإنما يكذب على الله و على رسوله، لأنا إذا حدثنا لا نقول: قال فلان و فلان و إنما نقول: قال الله و قال رسوله. ثم تلا هذه الآية: «وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ» ثم أشار خيثمة إلى أذنيه فقال: صمتا إن لم أكن سمعته.

376. امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) نور خداوند است

اشاره

سوره زمر آیه 69

وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَ وُضِعَ الْكِتابُ وَ جي‌ءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَداءِ وَ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا يُظْلَمُون

زمین به نور پروردگارش روشن شد...

ما معتقدیم که ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) نور خداوند هستند و این ها اول ما خلق الله می باشند و حضرت حجت(عجل الله تعالی فرجه الشریف) که یکی از آن هاست نور خداوند می باشد. اما متاسفانه ایشان مورد غفلت واقع شده اند و معیشت ضنک و فشارهای روحی هم چه از نظر فردی و چه از نظر اجتماعی ناشی از غفلت آن حضرت(علیه السلام) است. به طور کلی می توانیم بگوییم:

معرفت به حضرت ولی عصر(علیه السلام) از این فشارهای روحی و ضنک می کاهد.3. پس ابتدا ما باید حضرت را بشناسیم و اگر او را نشناسیم به وظیفه ی خودمان عمل نمی کنیم. نه از جهت قلبی و نه از جهت بدنی و اگر شناخت پیدا کردیم و معرفت داشتیم هم از جهت قلبی انجام وظیفه می کنیم هم از جهت عملی. اینکه در قرآن کریم سوره فاطر آیه 28 آمده است:

«إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ» یعنی چنین است و جز این نیست که از خداوند علما و دانشمندان و دانایان می ترسند. پس اولاً: ما باید به قرآن و احادیث اهمیت زیادی بدهیم زیرا هرچه بخواهیم در قرآن و حدیث یا کتاب الله و عترت است منتهی عده ای از این عمل غافل می شوند و زمانی به این موضوع پی می برند که متأسفانه دیگر فرصت ها گذشته است. خوشا به سعادت کسانی که در جوانی به این حقیقت پی می برند که بفهمند از نور و هدایت و حکمت هیچ چیز نیست الّا در کتاب الله و سنت ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام). هرچه غیر از این دو منبع باشد باطل است.

آیة‌الله وحید خراسانی در این زمینه می فرمایند هرچه غیر از این دو منبع باشد یا نجس است یا متنجس. از این دو حال خارج نیست. از غیر این خانواده و این بیت یعنی اهل‌بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام) هرچه در آید اِمّا نجسٌ و اِمّا متنجس که در بحارالانوار مجلد 2 صفحه 94 حدیث 32 آمده است که فضیل نقل می کند: عَنْ فُضَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاجَعْفَرٍ(علیه السلام) يَقُولُ كُلُّ مَا لَمْ يَخْرُجْ مِنْ هَذَا الْبَيْتِ فَهُوَ بَاطِلٌ.

این مطلبی که گفتیم هم قرآن آن را اثبات می کند هم روایات لذا مرجع ما در تمام علوم باید کتاب الله و سنت رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) و ائمه‌ی طاهرین(علیهم السلام) باشد. حتی معرفت خود امام باید از قرآن و سنت استفاده کنیم.

«وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها» یعنی زمین از نور پروردگارش روشن شد و دیگری آیه 35 سوره نور است «يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ» یعنی هدایت می کند خدا به نورش هر که را بخواهد.

این دو آیه در شأن امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و برای ظهور آن حضرت می باشد.5. مرحوم سید هاشم بحرانی در جلد سوم تفسیر برهان ذیل آیه «يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ» در تفسیر برهان صفحه 136 آورده است که منظور از این آیه وجود امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است. در اینجا باید توضیحی بدهیم و شما عمق مطلب را درک کنید و درک آن به مقدمه ای احتیاج دارد که اسماء ذات اقدس الهی هر کدامش یک باب از معارفش می باشد یعنی کلید خداشناسی است.

چنان که در سوره ی اعراف آیه 180 می فرمایند « وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها» اگر شما آن اسم را بشناسی و به شناخت آن اسم خدا را بخوانی و دعا کنی شما به مقصود این آیه رسیده اید.

یکی از اسماء خداوند حاکی است از منتهای غیب الغیوبی و در استتار مطلق و آن اسم مقدس هو است.

دم چو فرو رفت هاست *** هوست چو بیرون رود

یعنی از او در همه *** هر نفسی های و هوست

یک اسم هم حاکی است از کمال ظهور و کمال عنایت و شمول لطف حضرت رب العزة جل جلاله و آن اسم رب است. این دو اسم در دو نقطه ی مقابل یکدیگر است. اسم هو و اسم رب. اگر بخواهی بفهمی باید در قرآن با کمک گرفتن از سنت تدبر کنی که می فرماید: « أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها»⁽¹⁾یعنی آیا پس اندیشه و تدبر نمی کنند در قرآن یا بر دل هایشان قفل‌هایی زده شده است؟ اما این نکته را باید بگوییم اعظم اسم الهی الله است. پس اسامی پروردگار اسم جلاله الله است که توحید هم به الله بستگی دارد. اگر کسی بگوید لا اله الرحمن الرحیم ما نمی توانیم بگوییم او مسلمان است باید بگوییم لا اله الا الله اگر همه ی اسماء را بیاورد غیر از الله، برای مسلمان شدن فایده ندارد. حالا این چه سرِیست که در توحید اسم جلاله ی الله معتبر است و در غیر آن معتبر نیست اجمالاً می گوییم عظمت اسم جلاله را از اینجا درک کنید که در سوره ی اخلاص گفته شده است: «قل هو الله احد». اول هُوَ است بعد می رسد به الله زیرا هُوَ اسمی است که از الله مستتر است بعد همین مراتب می آید می رسد به اسم رب که در قرآن هیچاسمی به اندازه ی رب برده نشده است و این کثرت اسم رب حکمتش این است که آن اسمی که مرحله ی ظهور عنایت خداوند است رب است رب العالمین است رب نسبت به همه جا گفته می شود مثلاً در سوره ی بقره آیه 21 آمده است: «يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذي خَلَقَكُمْ وَ الَّذينَ

مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُون» یعنی ای مردم پروردگارتان را که شما را آفریده است، عبادت کنید و این جهت پرورش پروردگار است.

اما هو ظاهر نیست به قدری غیب‌الغیوب است که می گوید هو هو هو هیچ چیز آنجا نیست نه اشاره ای نه حدی نه وصفی اما اسم رب به قدری نزدیک است که هرچه هست تربیت اوست.

همه ی عالم اثر ظهور تربیت اوست لذا علما می فرمایند: رب اوسع و اظهر اسماء و اسم مقدس هو اخفای اسماء الهی است.

سمعت اباعبدالله(علیه السلام) یقول: ان قائمنا اذا قام اشرقت الارض بنور ربها و استغنی العباد من ضوء الشمس.

در ذیل آیه «يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ» در روایات داریم نوره من یشاء امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است. پس امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) هم می شود نور الرب و هم می شود نوره. این وجود مقدس نوریست که هم مضاف است به اسم او و هم مضاف است به اسم رب که علما می گویند این دو آیه با احادیثش محیرالعقول است نه اینکه عقل من و شما درک نمی کند بلکه محیرالعقول است برای اولیاء خدا آنجا که می فرماید: «وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها» تدبر کنید زمین با نور رب روشن می شود تمام زمین سهلها و جبلها و رطبها و یابسها هرچه باشد و هر که باشد به نور رب روشن می شود اما در آیه ی دیگر می فرمایند: «يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ» جایی است که اوج می گیرد بالا می رود اما آیه «وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها» جایی است که تنزل می کند و در این آیه اوج می گیرد و هر دو آیه در مورد حضرت حجة بن الحسن(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است او هم «نور ربها» ست و هم «نوره» است و کلام خدا با هیچ کلامیقابل قیاس نیست آنجا که می گوید «يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِه »باید هرچه در هوست پیدا کنیم وقتی می فرماید «وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها» باید هرچه در رب است بفهمیم. امام صادق(علیه السلام) می فرمایند: این برای ظهور حضرت حجة بن الحسن(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است که عصر غیبت امام

زمان(علیه السلام) «يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ»⁽¹⁾وقتی می فرمایند «وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها»⁽²⁾متعلق به زمان ظهور است یعنی در عصر ظهور همه ی شروط القا می شود همه از خار و گل باید از این نور استفاده کنند اما در عصر غیبت این گونه نیست بلکه استفاده لنوره است در این زمان باید کاری کرد که رمز من یشائی پیدا شود بعد هم خداوند به این مطلب تکیه کرده و می فرماید: «وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ»⁽³⁾این مطلب بسیار مهم است زیرا خدا هرجا می خواهد بشر تفکر و تعقل کند از کلمه ی«وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ» استفاده می کند. متعلق به جاهای مخصوص است همه جای قرآن نیست مثلاً در آیات آخر سوره ی حشر آمده است.

و فيه عن الحسن‌بن خالد قال: قال: على‌بن موسى الرضا رضى‌الله‌عنه لا دين لمن لاورع له و«ان اكرمكم عند اللّه اتقاكم»⁽⁴⁾اى اعملكم بالتقوى. ثم قال: ان الرابع من ولدى ابن سيدة الاماء يطهر اللّه به الارض من كل جور و ظلم و هو الذى يشك الناس فى ولادته و هو صاحب الغيبة فاذ اخرج « اشرقت الارض بنور ربها»⁽⁵⁾و وضع ميزان العدل بين الناس فلا يظلم احد احداً و هو الذى تطوى له الارض و لايكون له ظل و هو الذى ينادى مناد من السماء يسمعه جميع اهل الارض الا ان حجة اللّه قد ظهر عند بيت اللّه فاتبعوه فان الحق فيه و معه و هو قول اللّه عزوجل « إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِينَ»⁽⁶⁾

خواجه كلان قندوزى نقل مى‌كند، از كتاب فرائد السمطين (نوشته حافظ شيخ محمّدبن ابراهيم جوينى الحموينى، (محدث و مفسر و فقيه شافعى) از حسن‌بن خالد گويد: على‌بنموسى الرضا(علیه السلام) فرمود: آن‌كس كه ورع ندارد دين ندارد و گرامى‌ترين مردم نزد خداوند باتقواترين آن‌ها هستند، يعنى عمل كننده‌ترين شما به تقوى. بعد فرمود: فرزند چهارم از فرزندان من، پسر سيده زن‌هاى كنيزان، خداوند پاك كند به واسطه او زمين را از جور و

ستم همان اوست كه مردم در ولادتش شك مى‌كنند، و همان است كه داراى غيبت است و هنگامى‌كه قيام مى‌كند «زمين روشن مى‌شود به نور پروردگارش» او در ميان مردم ميزان عدل را قرارمى دهد، احدى به ديگرى ظلم وجور روا نمى‌دارد، هم اوست كه براى داشتن طى الارض، زمين (در زير پاهاى او) مى‌پيچد، و براى او سايه نمى‌باشد و هم اوست كه منادى از آسمان ندا مى‌كند، و همه اهل زمين اين ندا مى‌شنوند كه آگاه باشيد، حجت خداوند ظاهر شده (و قيام نموده است. حركت كنيد) در نزد خانه خدا پيرو او باشيد، به راستى حق در گفتار اوست و با اوست و اين فرموده خداوند است «اگر خواهيم بر آنها از آسمان آيتى را فرستيم، پس گردن‌هاشان براى آن خضوع‌كنندگان مى‌گردد.»

قالَ اَخبَرنى اَبُوالحسين محمّدبن هاروُن‌بن مُوسى، قال: حَدَّثَنا اَبُوعلى محمّدبن هَمّام قال: حَدَثَنا ابُوعبداللّه‌بن جعفربن محمّد الحميَرى قال: حَدَّثَنا احمدبن ميثم قال: حدثنا سليمان‌بن صالح قال: حدثنا ابُوالهيثم القَصَّاب، عن المفضل‌بن عمر الجعفى قال: سمعت اباعبداللّه(علیه السلام) يقول: إِنَّ قائِمنا اِذ قامَ اَشرَقتِ الاَرضِ بِنُورِ ربّها وَ استَغنيَ العِبادُ عَن ضَوءِ الشمس وَصارَ اليل و النهارُ واحد (وَ ذهَبَتِ الظلمَة) وَعاشَ الرَّجُلُ فى زَمانِهِ اَلفَ سَنَةٍ يُولَدُ لَهُ فى كُلِّ سَنَةٍ غُلامٌ لايُولَدُ لَهُ جاريَةٌ يَكسوُهُ الثوبُ فَيَطُولُ عليه كُلّما طالَ، وَ يَكُونُ (يَتَلَوَّنُ) عَلَيه اَيّ لَونٍ شاءَ.

ابوجعفر محمّدبن جرير طبرى گويد خبر داد ابوالحسن محمّدبن هارون... و خبرداد ابوعبداللّه‌بن جعفر حميرى...، از مفضل‌بن عمر جعفى حديث آورد كه گفت: شنيدم حضرت ابى‌عبداللّه جعفربن محمّد الصادق(علیهما السلام) فرمودند: همانا هرگاه قائم ما به‌پاخيزد زمين به نور پروردگارش روشنى يابد، «إِنَّ قائِمنا اِذ قامَ اَشرَقتِ الاَرضِ بِنُورِ ربّها» و مردم از روشنايى خورشيد بى‌نياز گردند و شب و روز يكى خواهد شد و تاريكى از ميان خواهد رفت و مردم در زمان او عمرشان طولانى‌شود و هزار سال عمر خواهند كرد هرسال برايش يك پسر متولد مى‌شود و دختر متولد نمى‌گردد، جامه‌اى به قامت خودش بر او پوشيدهمى‌شود كه هر چه قدش بلندتر مى‌گردد لباس هم بزرگ‌تر مى‌شود و به هر رنگى كه بخواهد.

عليّب ن ابراهيم قال: حدّثنا محمّدبن ابي عبداللّه قال: حدّثنا جعفربن محمّد قال: حدّثنا القاسم‌بن الرّبيع قال: حدّثنا صباح المداينى قال: حدّثنا المفضّل‌بن عمر، انّه سمع اباعبداللّه(علیه السلام) يقول فى قوله: «وَ أَشْرَقَتِ الأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها» قال: ربّ الارض يعنى امام الارض، قلت: فاذا خَرَجَ يكون ماذا؟ قال: اذاً يستغنى‌النّاس عن ضَوءِ الشّمس و نور القمر و يجزون بنور الامام.

على‌بن ابراهيم گويد: حديثمان داد محمّدبن ابى‌عبداللّه گفت: حديثمان داد جعفربن محمّد، وى گفت: حديثمان داد قاسم‌بن ربيع گفت: حديثمان گفت: صباح مداينى گفت: حديثمان داد مفضّل‌بن عمر اينكه از حضرت ابى‌عبداللّه امام صادق(علیه السلام) شنيده كه درباره فرموده خداوند «و زمين به نور پروردگارش روشنى يافت.» مى‌فرمود: پروردگار زمين يعنى امام زمين عرض كردم: هرگاه ظهور كند چه شود؟ فرمود: در آن صورت مردم از نور آفتاب و نور ماه بى‌نياز مى‌شوند و به نور امام اكتفا مى‌كنند.

الغيبة للشيخ الطوسي جَمَاعَةٌ عَنِ التَّلَّعُكْبَرِيِّ عَنْ عَلِيِّبْنِ حَبَشِيٍّ عَنْ جَعْفَرِبْنِ مُحَمَّدِبْنِ مَالِكٍ عَنْ أَحْمَدَبْنِ أَبِي نُعَيْمٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَب ْنِ صَالِحٍ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ غَزَالٍ عَنْ مُفَضَّلِب ْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) يَقُولُ إِنَّ قَائِمَنَا إِذَا قَامَ «أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها» وَ اسْتَغْنَى الْعِبَادُ مِنْ ضَوْءِ الشَّمْسِ وَ يُعَمَّرُ الرَّجُلُ فِي مُلْكِهِ حَتَّى يُولَدَ لَهُ أَلْفُ ذَكَرٍ لَا يُولَدُ فِيهِمْ أُنْثَى وَ يَبْنِي فِي ظَهْرِ الْكُوفَةِ مَسْجِداً لَهُ أَلْفُ بَابٍ وَ يَتَّصِلُ بُيُوتُ الْكُوفَةِ بِنَهَرِ كَرْبَلَاءَ بِالْحِيرَةِ حَتَّى يَخْرُجَ الرَّجُلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَلَى بَغْلَةٍ سَفْوَاءَ يُرِيدُ الْجُمُعَةَ فَلَا يُدْرِكُهَا

حَدَّثَنَا عَلِيُّب ْنُ أَحْمَدَبْنِ مُحَمَّدِبْنِ عِمْرَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُبْنُ عَبْدِاللَّهِ الْكُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ النَّخَعِيُّ عَنْ عَمِّهِ الْحُسَيْنِب ْنِ يَزِيدَ النَّوْفَلِيِّ عَنِ الْحَسَنِب ْنِ عَلِيِّب ْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ(علیه السلام) يَقُولُ إِنَّ سُنَنَ الْأَنْبِيَاءِ(علیه السلام) بِمَا وَقَعَ بِهِمْ مِنَ الْغَيْبَاتِ حَادِثَةٌ فِي الْقَائِمِ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ حَذْوَ النَّعْلِ بِالنَّعْلِ وَ الْقُذَّةِ بِالْقُذَّةِ قَالَ أَبُوبَصِيرٍ فَقُلْتُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ مَنِ الْقَائِمُ مِنْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ(علیهم السلام) فَقَالَ يَا أَبَابَصِيرٍ هُوَ الْخَامِسُ مِنْ وُلْدِ ابْنِي مُوسَى ذَلِكَ ابْنُ سَيِّدَةِالْإِمَاءِ يَغِيبُ غَيْبَةً يَرْتَابُ فِيهَا الْمُبْطِلُونَ ثُمَّ يُظْهِرُهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَيَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدِهِ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبَهَا وَ يَنْزِلُ رُوحُ اللَّهِ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ(علیهما السلام) فَيُصَلِّي خَلْفَهُ وَ تُشْرِقُ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَ لَا تَبْقَى فِي الْأَرْضِ بُقْعَةٌ عُبِدَ فِيهَا غَيْرُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا عُبِدَاللَّهُ فِيهَا «وَ يَكُونُ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُون»

معرفی قسمت هایی از خصوصیات حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) به وسیله ی این احادیث

اگر احادیث قبل را با دقت بخوانید، امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را بیشتر خواهید شناخت و در این احادیث آمده است:

6- هنگامی که ظهور می کند زمین به نور رب روشن می شود چون او نور رب است.

377. همه‌ی انبیاء و ملائکه مسلمان هستند

اشاره

سوره زمر آیه 74

و قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذي صَدَقَنا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلينَ

همه ی انبیا و ملائکه مسلمان هستند و در ظهور حضرت قائم آل محمد(عجل الله تعالی فرجه الشریف) جبرئیل و ملائکة الله در حضورش حاضر می شوند.

در کتاب بحارالانوار مجلد 53 صفحات 1تا 7 آمده است:

أَقُولُ رُوِيَ فِي بَعْضِ مُؤَلَّفَاتِ أَصْحَابِنَا عَنِ الْحُسَيْنِب ْنِ حَمْدَانَ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ إِسْمَاعِيلَ وَ عَلِيِّب ْنِ عَبْدِاللَّهِ الْحَسَنِيِّ عَنْ أَبِي شُعَيْبٍ وَ مُحَمَّدِبْنِ نُصَيْرٍ عَنْ عَمْرِوبْنِ الْفُرَاتِ عَنْ مُحَمَّدِبْنِ الْمُفَضَّلِ عَنِ الْمُفَضَّلِب ْنِ عُمَرَ قَالَ سَأَلْتُ سَيِّدِيَ الصَّادِقَ(علیه السلام) هَلْ لِلْمَأْمُورِ الْمُنْتَظَرِ الْمَهْدِيِّ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) مِنْ وَقْتٍ مُوَقَّتٍ يَعْلَمُهُ النَّاسُ فَقَالَ حَاشَ لِلَّهِ أَنْ يُوَقِّتَ ظُهُورَهُ بِوَقْتٍ يَعْلَمُهُ شِيعَتُنَا قُلْتُ يَا سَيِّدِي وَ لِمَ ذَاكَ قَالَ لِأَنَّهُ هُوَ السَّاعَةُ الَّتِي قَالَ اللَّهُ تَعَالَى «يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ»⁽¹⁾الْآيَةَ وَ هُوَ السَّاعَةُ الَّتِي قَالَ اللَّهُ تَعَالَى «يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها»⁽²⁾وَ قَالَ «عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ»⁽³⁾وَ لَمْ يَقُلْ إِنَّهَا عِنْدَ أَحَدٍ وَ قَالَ «فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها»⁽⁴⁾الْآيَةَ وَ قَالَ «اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ»⁽⁵⁾وَ قَالَ «ما يُدْرِيكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ تَكُونُ قَرِيباً»⁽⁶⁾«يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِها وَ الَّذِينَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْها وَ يَعْلَمُونَ أَنَّهَا الْحَقُّ أَلا إِنَّ الَّذِينَ يُمارُونَ فِي السَّاعَةِ لَفِي

ضَلالٍ بَعِيدٍ»⁽¹⁾قُلْتُ فَمَا مَعْنَى يُمَارُونَ قَالَ يَقُولُونَ مَتَى وُلِدَ وَ مَنْ رَأَى وَ أَيْنَ يَكُونُ وَ مَتَى يَظْهَرُ وَ كُلُّ ذَلِكَ اسْتِعْجَالًا لِأَمْرِ اللَّهِ وَ شَكّاً فِي قَضَائِهِ وَ دُخُولًا فِي قُدْرَتِهِ أُولَئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا الدُّنْيَا وَ إِنَّ لِلْكَافِرِينَ لَشَرَّ مَآبٍ قُلْتُ أَ فَلَا يُوَقَّتُ لَهُ وَقْتٌ فَقَالَ يَا مُفَضَّلُ لَا أُوَقِّتُ لَهُ وَقْتاً وَ لَا يُوَقَّتُ لَهُ وَقْتٌ إِنَّ مَنْ وَقَّتَ لِمَهْدِيِّنَا وَقْتاً فَقَدْ شَارَكَ اللَّهَ تَعَالَى فِي عِلْمِهِ وَ ادَّعَى أَنَّهُ ظَهَرَ عَلَى سِرِّهِ وَ مَا لِلَّهِ مِنْ سِرٍّ إِلَّا وَ قَدْ وَقَعَ إِلَى هَذَا الْخَلْقِ الْمَعْكُوسِ الضَّالِّ عَنِ اللَّهِ الرَّاغِبِ عَنْ أَوْلِيَاءِ اللَّهِ وَ مَا لِلَّهِ مِنْ خَبَرٍ إِلَّا وَ هُمْ أَخَصُّ بِهِ لِسِرِّهِ وَ هُوَ عِنْدَهُمْ وَ إِنَّمَا أَلْقَى اللَّهُ إِلَيْهِمْ لِيَكُونَ حُجَّةً عَلَيْهِمْ قَالَ الْمُفَضَّلُ يَا مَوْلَايَ فَكَيْفَ بَدْءُ ظُهُورِ الْمَهْدِيِّ(عجل الله تعالی فرجه الشریف) وَ إِلَيْهِ التَّسْلِيمُ قَالَ(علیه السلام) يَا مُفَضَّلُ يَظْهَرُ فِي شُبْهَةٍ لِيَسْتَبِينَ فَيَعْلُو ذِكْرُهُ وَ يَظْهَرُ أَمْرُهُ وَ يُنَادَى بِاسْمِهِ وَ كُنْيَتِهِ وَ نَسَبِهِ وَ يَكْثُرُ ذَلِكَ عَلَى أَفْوَاهِ الْمُحِقِّينَ وَ الْمُبْطِلِينَ وَ الْمُوَافِقِينَ وَ الْمُخَالِفِينَ لِتَلْزَمَهُمُ الْحُجَّةُ بِمَعْرِفَتِهِمْ بِهِ عَلَى أَنَّهُ قَدْ قَصَصْنَا وَ دَلَلْنَا عَلَيْهِ وَ نَسَبْنَاهُ وَ سَمَّيْنَاهُ وَ كَنَيْنَاهُ وَ قُلْنَا سَمِيُّ جَدِّهِ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ كَنِيُّهُ لِئَلَّا يَقُولَ النَّاسُ مَا عَرَفْنَا لَهُ اسْماً وَ لَا كُنْيَةً وَ لَا نَسَباً وَ اللَّهِ لَيَتَحَقَّقُ الْإِيضَاحُ بِهِ وَ بِاسْمِهِ وَ نَسَبِهِ وَ كُنْيَتِهِ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ حَتَّى لَيُسَمِّيهِ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ كُلُّ ذَلِكَ لِلُزُومِ الْحُجَّةِ عَلَيْهِمْ ثُمَّ يُظْهِرُهُ اللَّهُ كَمَا وَعَدَ بِهِ جَدُّهُ(صلی الله علیه وآله وسلم) فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَ «هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ»⁽²⁾قَالَ الْمُفَضَّلُ يَا مَوْلَايَ فَمَا تَأْوِيلُ قَوْلِهِ تَعَالَى «لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ» قَالَ(علیه

السلام) هُوَ قَوْلُهُ تَعَالَى «وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ»⁽³⁾فَوَ اللَّهِ يَا مُفَضَّلُ لَيُرْفَعُ عَنِ الْمِلَلِ وَ الْأَدْيَانِ الِاخْتِلَافُ وَ يَكُونُ الدِّينُ كُلُّهُ وَاحِداً كَمَا قَالَ جَلَّ ذِكْرُهُ «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ»⁽⁴⁾وَ قَالَ اللَّهُ «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ»⁽⁵⁾قَالَ الْمُفَضَّلُ قُلْتُ يَا سَيِّدِي وَ مَوْلَايَ وَ الدِّينُ الَّذِي فِي آبَائِهِ إِبْرَاهِيمَ وَ نُوحٍ وَ مُوسَى وَ عِيسَى وَ مُحَمَّدٍ(صلی الله علیه وآله وسلم) هُوَ الْإِسْلَامُ قَالَ نَعَمْ يَا مُفَضَّلُ هُوَ الْإِسْلَامُ لَا غَيْرُ قُلْتُ يَا مَوْلَايَ أَ تَجِدُهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ مِنْ أَوَّلِهِ إِلَى آخِرِهِ وَ مِنْهُ هَذِهِ الْآيَةُ «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ» وَ قَوْلُهُ تَعَالَى «مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ»⁽⁶⁾وَ مِنْهُ قَوْلُهُ تَعَالَى فِي قِصَّةِ إِبْرَاهِيمَ وَ إِسْمَاعِيلَ «وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ»⁽⁷⁾وَ قَوْلُهُ تَعَالَى فِي قِصَّةِ فِرْعَوْنَ حَتَّى «إِذا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِيلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ»⁽⁸⁾وَ فِي قِصَّةِ سُلَيْمَانَ وَ بِلْقِيسَ «قَبْلَ أَنْ يَأْتُونِي مُسْلِمِينَ»⁽⁹⁾

وَ قَوْلِهَا «أَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ»⁽¹⁾وَ قَوْلِ عِيسَى(علیه السلام) «مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ قالَ الْحَوارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ»⁽²⁾وَ قَوْلُهُ جَلَّ وَ عَزَّ «وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً»⁽³⁾وَ قَوْلُهُ فِي قِصَّةِ لُوطٍ «فَما وَجَدْنا فِيها غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ»⁽⁴⁾وَ قَوْلُهُ «قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا إِلَى قَوْلِهِ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ»⁽⁵⁾وَ قَوْلُهُ تَعَالَى «أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِلَى قَوْلِهِ وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ»⁽⁶⁾قُلْتُ يَا سَيِّدِي كَمِ الْمِلَلُ قَالَ أَرْبَعَةٌ وَ هِيَ شَرَائِعُ قَالَ الْمُفَضَّلُ قُلْتُ يَا سَيِّدِي الْمَجُوسُ لِمَ سُمُّوا الْمَجُوسَ قَالَ(علیه السلام) لِأَنَّهُمْ تَمَجَّسُوا فِي السُّرْيَانِيَّةِ وَ ادَّعَوْا عَلَى آدَمَ وَ عَلَى شَيْثٍ وَ هُوَ هِبَةُ اللَّهِ أَنَّهُمَا أَطْلَقَا لَهُمْ نِكَاحَ الْأُمَّهَاتِ وَ الْأَخَوَاتِ وَ الْبَنَاتِ وَ الْخَالاتِ وَ الْعَمَّاتِ وَ الْمُحَرَّمَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَ أَنَّهُمَا أَمَرَاهُمْ أَنْ يُصَلُّوا إِلَى الشَّمْسِ حَيْثُ وَقَفَتْ فِي السَّمَاءِ وَ لَمْ يَجْعَلَا لِصَلَاتِهِمْ وَقْتاً وَ إِنَّمَا هُوَ افْتِرَاءٌ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ عَلَى آدَمَ وَ شَيْثٍ(علیه السلام) قَالَ الْمُفَضَّلُ يَا مَوْلَايَ وَ سَيِّدِي لِمَ سُمِّيَ قَوْمُ مُوسَى الْيَهُودَ قَالَ(علیه السلام) لِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ «إِنَّا هُدْنا إِلَيْكَ»⁽⁷⁾أَيِ اهْتَدَيْنَا إِلَيْكَ قَالَ فَالنَّصَارَى قَالَ ع لِقَوْلِ عِيسَى(علیه

السلام) «مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ»⁽⁸⁾وَ تَلَا الْآيَةَ إِلَى آخِرِهَا فَسُمُّوا النَّصَارَى لِنُصْرَةِ دِينِ اللَّهِ قَالَ الْمُفَضَّلُ فَقُلْتُ يَا مَوْلَايَ فَلِمَ سُمِّيَ الصَّابِئُونَ الصَّابِئِينَ فَقَالَ(علیه السلام) إِنَّهُمْ صَبَوْا إِلَى تَعْطِيلِ الْأَنْبِيَاءِ وَ الرُّسُلِ وَ الْمِلَلِ وَ الشَّرَائِعِ وَ قَالُوا كُلُّ مَا جَاءُوا بِهِ بَاطِلٌ فَجَحَدُوا تَوْحِيدَ اللَّهِ تَعَالَى وَ نُبُوَّةَ الْأَنْبِيَاءِ وَ رِسَالَةَ الْمُرْسَلِينَ وَ وَصِيَّةَ الْأَوْصِيَاءِ فَهُمْ بِلَا شَرِيعَةٍ وَ لَا كِتَابٍ وَ لَا رَسُولٍ وَ هُمْ مُعَطِّلَةُ الْعَالَمِ قَالَ الْمُفَضَّلُ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا أَجَلَّ هَذَا مِنْ عِلْمٍ قَالَ(علیه السلام) نَعَمْ يَا مُفَضَّلُ فَأَلْقِهِ إِلَى شِيعَتِنَا لِئَلَّا يَشُكُّوا فِي الدِّينِ قَالَ الْمُفَضَّلُ يَا سَيِّدِي فَفِي أَيِّ بُقْعَةٍ يَظْهَرُ الْمَهْدِيُّ(عجل

الله تعالی فرجه الشریف) قَالَ(علیه السلام) لَا تَرَاهُ عَيْنٌ فِي وَقْتِ ظُهُورِهِ إِلَّا رَأَتْهُ كُلُّ عَيْنٍ فَمَنْ قَالَ لَكُمْ غَيْرَ هَذَا فَكَذِّبُوهُ قَالَ الْمُفَضَّلُ يَا سَيِّدِي وَ لَا يُرَى وَقْتَ وِلَادَتِهِ قَالَ بَلَى وَ اللَّهِ لَيُرَى مِنْ سَاعَةِ وِلَادَتِهِ إِلَى سَاعَةِ وَفَاةِ أَبِيهِ سَنَتَيْنِ وَ تِسْعَةَ أَشْهُرٍ أَوَّلُ وِلَادَتِهِ وَقْتُ الْفَجْرِ مِنْ لَيْلَةِ الْجُمُعَةِ لِثَمَانٍ خَلَوْنَ مِنْ شَعْبَانَ سَنَةَ سَبْعٍ وَ خَمْسِينَ وَ مِائَتَيْنِ إِلَى يَوْمِ الْجُمُعَةِ لِثَمَانٍ خَلَوْنَ مِنْ رَبِيعٍ الْأَوَّلِ مِنْ سَنَةِ سِتِّينَ وَ مِائَتَيْنِ وَ هُوَ يَوْمُ وَفَاةِ أَبِيهِ بِالْمَدِينَةِ الَّتِي بِشَاطِئِ دِجْلَةَ يَبْنِيهَا الْمُتَكَبِّرُ الْجَبَّارُ الْمُسَمَّى بِاسْمِ جَعْفَرٍ الضَّالُّ الْمُلَقَّبُ بِالْمُتَوَكِّلِ وَ هُوَ الْمُتَأَكِّلُ لَعَنَهُ اللَّهُ تَعَالَى وَ هِيَ مَدِينَةٌ تُدْعَى بِسُرَّ مَنْ رَأَى وَ هِيَ سَاءَ مَنْ رَأَى يَرَى شَخْصَهُ الْمُؤْمِنُ الْمُحِقُّ سَنَةَ سِتِّينَ وَ مِائَتَيْنِ وَ لَا يَرَاهُ الْمُشَكِّكُ

الْمُرْتَابُ وَيَنْفُذُ فِيهَا أَمْرُهُ وَ نَهْيُهُ وَ يَغِيبُ عَنْهَا فَيَظْهَرُ فِي الْقَصْرِ بِصَابِرٍ بِجَانِبِ الْمَدِينَةِ فِي حَرَمِ جَدِّهِ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) فَيَلْقَاهُ هُنَاكَ مَنْ يُسْعِدُهُ اللَّهُ بِالنَّظَرِ إِلَيْهِ ثُمَّ يَغِيبُ فِي آخِرِ يَوْمٍ مِنْ سَنَةِ سِتٍّ وَ سِتِّينَ وَ مِائَتَيْنِ فَلَا تَرَاهُ عَيْنُ أَحَدٍ حَتَّى يَرَاهُ كُلُّ أَحَدٍ وَ كُلُّ عَيْنٍ قَالَ الْمُفَضَّلُ قُلْتُ يَا سَيِّدِي فَمَنْ يُخَاطِبُهُ وَ لِمَنْ يُخَاطِبُ قَالَ الصَّادِقُ(علیه السلام) تُخَاطِبُهُ الْمَلَائِكَةُ وَ الْمُؤْمِنُونَ مِنَ الْجِنِّ وَ يَخْرُجُ أَمْرُهُ وَ نَهْيُهُ إِلَى ثِقَاتِهِ وَ وُلَاتِهِ وَ وُكَلَائِهِ وَ يَقْعُدُ بِبَابِهِ مُحَمَّدُبْنُ نُصَيْرٍ النُّمَيْرِيُّ فِي يَوْمِ غَيْبَتِهِ بِصَابِرٍ ثُمَّ يَظْهَرُ بِمَكَّةَ وَ وَ اللَّهِ يَا مُفَضَّلُ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ دَخَلَ مَكَّةَ وَ عَلَيْهِ بُرْدَةُ رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) وَ عَلَى رَأْسِهِ عِمَامَةٌ صَفْرَاءُ وَ فِي رِجْلَيْهِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه وآله وسلم) الْمَخْصُوفَةُ وَ فِي يَدِهِ هِرَاوَتُهُ(علیه السلام) يَسُوقُ بَيْنَ يَدَيْهِ عِنَازاً عِجَافاً حَتَّى يَصِلَ بِهَا نَحْوَ الْبَيْتِ لَيْسَ ثَمَّ أَحَدٌ يَعْرِفُهُ وَ يَظْهَرُ وَ هُوَ شَابٌّ قَالَ الْمُفَضَّلُ يَا سَيِّدِي يَعُودُ شَابّاً أَوْ يَظْهَرُ فِي شَيْبَةٍ فَقَالَ(علیه السلام) سُبْحَانَ اللَّهِ وَ هَلْ يُعْرَفُ ذَلِكَ يَظْهَرُ كَيْفَ شَاءَ وَ بِأَيِّ صُورَةٍ شَاءَ إِذَا جَاءَهُ الْأَمْرُ مِنَ اللَّهِ تَعَالَى مَجْدُهُ وَ جَلَّ ذِكْرُهُ قَالَ الْمُفَضَّلُ يَا سَيِّدِي فَمِنْ أَيْنَ يَظْهَرُ وَ كَيْفَ يَظْهَرُ يَا مُفَضَّلُ يَظْهَرُ وَحْدَهُ وَ يَأْتِي الْبَيْتَ وَحْدَهُ وَ يَلِجُ الْكَعْبَةَ وَحْدَهُ وَ يَجُنُّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ وَحْدَهُ فَإِذَا نَامَتِ الْعُيُونُ وَ غَسَقَ اللَّيْلُ نَزَلَ إِلَيْهِ جَبْرَئِيلُ وَ مِيكَائِيلُ(علیه السلام) وَ الْمَلَائِكَةُ صُفُوفاً فَيَقُولُ لَهُ جَبْرَئِيلُ يَا سَيِّدِي قَوْلُكَ مَقْبُولٌ وَ أَمْرُكَ جَائِزٌ فَيَمْسَحُ(علیه السلام) يَدَهُ عَلَى وَجْهِهِ وَ يَقُولُ «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ»⁽¹⁾وَ يَقِفُ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَامِ فَيَصْرُخُ صَرْخَةً فَيَقُولُ يَا مَعَاشِرَ نُقَبَائِي وَ أَهْلَ خَاصَّتِي وَ مَنْ ذَخَرَهُمُ اللَّهُ لِنُصْرَتِي قَبْلَ ظُهُورِي عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ ائْتُونِي طَائِعِينَ فَتَرِدُ صَيْحَتُهُ(صلی الله علیه وآله وسلم) عَلَيْهِمْ وَ هُمْ عَلَى مَحَارِيبِهِمْ وَ عَلَى فُرُشِهِمْ فِي شَرْقِ الْأَرْضِ وَ غَرْبِهَا فَيَسْمَعُونَهُ فِي صَيْحَةٍ وَاحِدَةٍ فِي أُذُنِ كُلِّ رَجُلٍ فَيَجِيئُونَ نَحْوَهَا وَ لَا يَمْضِي لَهُمْ إِلَّا كَلَمْحَةِ بَصَرٍ حَتَّى يَكُونَ كُلُّهُمْ بَيْنَ يَدَيْهِ(علیه السلام) بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَام

از تأليفات علماى شيعه به سلسله سند از مفضل بن عمر روايت شده است كه گفت: از آقايم حضرت صادق(علیه السلام) پرسيدم: آيا مأموريت حضرت مهدى منتظر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) وقت معينى دارد كه بايد مردم بدانند كى خواهد بود؟ فرمود: حاشا كه خداوند وقت ظهور او را طورى معين كند كه شيعيان ما آن را بدانند. عرض كردم: آقا براى چه؟ فرمود: زيرا وقت ظهور او همان ساعتى است كه خداوند مي فرمايد:

«يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها؛ قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً»⁽²⁾.

و نيز اين همان ساعتى است كه خدا فرموده: «يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها»⁽¹⁾و هم فرموده: « إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ»⁽²⁾يعنى: علم آن وقت فقط در نزد خداست و در آيه ديگر فرمود: «فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها»⁽³⁾و نيز فرمود: «اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ» و هم فرمود: «ما يُدْرِيكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيبٌ يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِها وَ الَّذِينَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْها وَ يَعْلَمُونَ أَنَّهَا الْحَقُّ أَلا إِنَّ الَّذِينَ يُمارُونَ فِي السَّاعَةِ لَفِي ضَلالٍ بَعِيدٍ»⁽⁴⁾.

عرض كردم: معنى «يمارون» چيست؟ فرمود: يعنى مردم مي گويند قائم كى متولد شده و كى او را ديده و حالا كجاست و چه وقت آشكار مى‌شود؟ اينها همه عجله در امر خدا و شك در قضاى الهى و دخالت در قدرت اوست. اينان كسانى هستند كه در دنيا زيان مى‌برند و پايان بد از آن كافران است.

عرض كردم: آيا وقتى براى آن تعيين نشده؟ فرمود: اى مفضل! نه من وقتى بر آن معين مي كنم و نه وقتى براى آن تعيين شده است! هر كس براى ظهور مهدی ما(عجل الله تعالی فرجه الشریف) وقت تعيين كند، خود را در علم خداوند شريك دانسته و (به ناحق) ادعا كرده كه توانسته است بر اسرار خدا آگاهى يابد! در صورتى كه خداوند هر سرى دارد براى اين مخلوق كه از خدا و اولياء خدا برگشته‌اند واقع شده است، هر خيرى خدا داشته باشد اختصاص به بندگانش دارد كه بايد به آن برسند. زيرا كه خدا همه وقت با بندگانش است. آن اسرار كه به آنها مي دهد براى اين است كه بر آنها حجت باشد.

فقلت فكيف يا مولاى في ظهوره؟ فقال يظهر في شبهة ليستبين امره و يعلى ذكره.

مفضل گفت: در وقت ظهورش چگونه است؟ فرمود: اى مفضل! او در وضع شبهه‌ناكى آشكار مى‌شود، تا اينكه امرش روشن شود و نامش بالا رود و كارش آشكار گردد و نام وكنيه و نسبش برده شود و آوازه او در زبان پيروان حق و باطل و موافقين و مخالفين زياد برده مى‌شود؛ تا اينكه به‌واسطه ی شناختن او حجت بر مردم تمام شود.