بیماری های چشمی

ghaemiyeh.com

مشخصات کتاب

سرشناسه: جزینی درچه پیاز، شهیاد، 1384 -، گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور: بیماری های چشمی/گرآورندگان شهیاد جزینی درچه پیاز، حسین جمشیدی یزدآبادی ؛ ویراستار ادبی راضیه جوهریان. ویراستار علمی سمیه مظفری، نادر سلطانی، امیرحسین سلطان محمدی.

مشخصات نشر: اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.

مشخصات ظاهری: 70 ص.

شابک: 40000ریال: 978-622-6446-58-7

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

یادداشت: عنوان دیگر: بیماری های چشم.

یادداشت: کتابنامه.

موضوع: چشم -- بیماری ها و نقص ها

موضوع: Eye -- Diseases

شناسه افزوده: جمشیدی، حسین، 1384 -، گردآورنده

شناسه افزوده: مظفری، سمیه، 1365-، ویراستار

شناسه افزوده: سلطانی، نادر، 1364 -، ویراستار

شناسه افزوده: سلطان محمدی، امیرحسین، 1367 -، ویراستار

رده بندی کنگره: RE46/ج4ب9 1397

رده بندی دیویی: 617/7

شماره کتابشناسی ملی: 5508284

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

ویراستار کتاب: شهناز محققیان

اشاره

سرشناسه: جزینی درچه پیاز، شهیاد، 1384 -، گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور: بیماری های چشمی/گرآورندگان شهیاد جزینی درچه پیاز، حسین جمشیدی یزدآبادی ؛ ویراستار ادبی راضیه جوهریان. ویراستار علمی سمیه مظفری، نادر سلطانی، امیرحسین سلطان محمدی.

مشخصات نشر: اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.

مشخصات ظاهری: 70 ص.

شابک: 40000ریال: 978-622-6446-58-7

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

یادداشت: عنوان دیگر: بیماری های چشم.

یادداشت: کتابنامه.

موضوع: چشم -- بیماری ها و نقص ها

موضوع: Eye -- Diseases

شناسه افزوده: جمشیدی، حسین، 1384 -، گردآورنده

شناسه افزوده: مظفری، سمیه، 1365-، ویراستار

شناسه افزوده: سلطانی، نادر، 1364 -، ویراستار

شناسه افزوده: سلطان محمدی، امیرحسین، 1367 -، ویراستار

رده بندی کنگره: RE46/ج4ب9 1397

رده بندی دیویی: 617/7

شماره کتابشناسی ملی: 5508284

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

ویراستار کتاب: شهناز محققیان

بیماری‌های چشمی

گردآورندگان:

شهیاد جزینی درچه پیاز

دانش آموز پایه ی هفتم دبیرستان دکتر محمد شفیعی حسین جمشیدی یزدآبادی

دانش آموز پایه ی هفتم دبیرستان دکتر محمد شفیعی

انتشارات امیرفدک: اصفهان- خیابان هشت بهشت غربی نبش تقاطع ملک ساختمان فدک

تلفن: 32730360-031 - همراه: 09133135694کد پستی: 43151-81546

Fadak.mansori@gmail.com

بیماری های چشمی

شهیاد جزینی درچه پیاز 84- حسین جمشیدی یزدآبادی 84

آماده سازی: انتشارات امیرفدک

مدیر مسئول: دکتر محمدرضا محمد شفیعی

مدیر تولید: سید محمدرضا منصوری تهرانی

مدیر فنی: مهسا صالحیان - سمیه مظفری

ویراستار ادبی: راضیه جوهریان

ویراستار علمی: سمیه مظفری - نادر سلطانی- امیرحسین سلطان محمدی

صفحه آرا: عابدی- کاویانی

طراح جلد: کاویانی

● لیتوگرافی: طاها ● چاپ: ملت ● صحافی: ملت

● چاپ اول: 1397 ● تعداد:1000 ● قیمت: 40000 تومان

© حق چاپ: 1397، انتشارات امیر فدک

شابک: 7-58-6446-622-978 ISBN: 978-622-6446-58-7

هر گونه استفاده از مطالب این کتاب اعم از بازنویسی، خلاصه سازی، نقل مطالب آموزشی، برداشت به صورت دستنویس، کپی، تکثیر و هر گونه چاپ سنتی و دیجیتال، استفاده به صورت کتاب الکترونیکی، لوح فشرده، قرار دادن مطالب بر روی اینترنت و وبسایت ها و هر گونه شبکه ی کامپیوتری دیگر و به طور کل هر گونه استفاده ی اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت منافع مادی و معنوی خود، بدون اجازه ی کتبی ناشر ممنوع و بر اساس بند 5 ماده ی 23 قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و قوانین مربوط به جرایم رایانه ای کشور قابل پیگیری در محاکم قضایی است.

تقدیم به:

پدر و مادر عزیز و مهربانم

که در سختی ها و دشواری های زندگی همواره یاوری دلسوز و فداکار

و پشتیبانی محکم و مطمئن برایم بودهاند.

شهیاد جزینی درچه پیاز

تقدیم به:

پدر و مادرم

که از نگاهشان صلابت

از رفتارشان محبت

و از صبرشان ایستادگی را آموختم

حسین جمشیدی یزدآبادی

پیشگفتار:

در مرکز تحقیقات و فن آوری های نوین دمش سپاهان (دکتر محمد شفیعی) آموزش پژوهش محور را نهادینه کردیم، چرا که ایمان داریم گسترش مرز های علم و فن آوری در جهت پیشرفت کشور در گرو کوشش پژوهشگران است و پژوهشگر با ذهن پرسشگرش از لایه های ابر گرفته آسمان دانش می گذرد، تا به افق های جدیدی دست یابد. روح پژوهشگر، پویا و جوینده است و پوسته های جهل را شکافته، به قنات جاری علم دست می یابد و تا چشمه ی جوشان آن را بر کویر تشنه خویش جاری نسازد، آرام نمی گیرد. در مراکز پژوهش محور دکتر محمد شفیعی اعتقاد داریم؛ پژوهش هزینه نیست، سرمایه است. در اقدامات پژوهشی این مراکز پژوهشی، پژوهشگران کوچک ما تلاش می کنند وضعیت نامطلوب را به وضعیت مطلوب تغییر دهند و یاد می گیرند درست توجه کنند و بدان چه که آموخته اند عمل کنند.

دانش آموزان پژوهنده ی ما می فهمند که هیچ گاه شکست در مسیر کسب دانش وجود ندارد، لذا از ناملایمات علمی و بن بست های مقطعی هراسی نداشته و راه غلبه بر سد های مجازی پیش روی کسب دانش و ارتقای علمی را خوب یاد بگیرند. علاوه براین اصول و مبنای کار گروهی را فرا گرفته تا بتوانند بر اساس خرد جمعی کار کنند. با بیش از 25 سال سابقه آموزشی - پژوهشی و مدیریتی دریافته ایم که پژوهش و تحقیق مثل حروف الفبا باید از سال های نخست آموزش شروع شده و نهادینه شود، و این امر مهم را در طرح آموزش پژوهش محور انجام داده و به نتایج شگرفی دست یافته ایم و با علم به این که می دانستیم دانش آموزان در مقاطع پایین تر توانایی های بزرگی دارند و در عمل تجربه نمودیم و نهادینه کردیم و مصمم هستیم که این امر مهم در کل کشور اجرایی شود. ان شا ا...

محمد رضا محمد شفیعی

مدیر مجتمع فرهنگی آموزشی تحقیقاتی دکتر محمد شفیعی

فهرست مطالب

فصل اول...8

مقدمه...9

انواع چشم در موجودات...9

ترکیب‌بندی چشم...12

ساختار چشم...13

فصل دوم...19

بیماری‌های چشمی که نباید نادیده گرفته شود...20

اختلال های چشم که نشانه بیماری خطرناک است...25

تنبلی چشم و راه های درمان آن...29

تفاوت در وضوح دید بین چشم ها (شکست نامتقارن)...31

آمادگی برای ملاقات با پزشک...34

آستیگمات...35

کوررنگی ...37

تباهی لکه زرد...39

استرابیسم...44

بلفارواسپاسم...46

خراش قرنیه...48

قوز قرنیه...50

فصل سوم...54

سایر بیماری‌ها...55

منابع...59

فصل اول: ساختار چشم

اشاره

مقدم

چشم یکی از اعضاء خیلی مهم بدن است که خداوند متعال به ما ارزانی داده است، تا با آن زیبایی‌های جهان هستی که هرکدام نشانه‌ای از قدرت آفریدگار است را ببینیم، لذا شایسته است تا به نحو احسنت از این نعمت خدادادی مراقبت کنیم. در همین راستا بر آن شدیم تا سهم ناچیزی در آگاهی دادن در این خصوص داشته باشیم، تا مگر چراغی باشد برای از بین بردن تاریکی‌ها و قدرشناسی از خالق متعال. در متن پیش رو سعی شده است بیماری‌ها و ناملایمت‌هایی که باعث صدمه دیدن چشم می شود را به تفسیر شهر داده شده و راه‌های پیشگیری و درمان آن ارایه گردد.

انواع چشم در موجودات

چشم ها اعضای دستگاه بینایی اند. این اندام برای موجودات توانایی دریافت و پردازش جزئیات دیداری و توان پاسخ، پاسخی که لزوماً برای انجامش نیاز به بینایی نیست را فراهم می کنند. چشم، نور را شناسایی می کند و آن‌را تبدیل به پیام های الکتروشیمیایی در یاخته های عصبی می کند. در موجودات پیشرفته ترچشم اندام نوری پیچیده ای است که روشنایی را از فضای پیرامون می گیرد، شدت و ضعف آن را متناسب می کند یا بر‌روی اجسام تمرکز می کند تا یک تصویر واضح داشته باشد. تصویر را تبدیل به سیگنالی میکند و به مغز می فرستد.

چشم هایی که توان تجزیه تصویر داشته باشند در ده نوع مختلف در طبیعت دیده شده اند که 96 درصد از گونه های جانوران چشمانی با ساختار پیچیده دارند. چشم های با توان تجزیه تصویر در نرم تنان، طنابداران و بندپایان وجود دارد. رزولوشن( قدرت بینایی) چشم انسان 576 مگاپیکسل محاسبه شده است.

ساده ترین چشم مانند چشم میکروب ها، کاری نمی کند، به جز تشخیص نور و تاریکی؛ که این برای تنظیم ساعت زیستی آن ها کافی است.

چشم های پیچیده می توانند شکل ها و رنگ ها را از هم تشخیص دهند. کهن ترین آثار یافت شده از چشم های نخستین به 600 میلیون سال پیش، دوره انفجار کامبرین بازمی گردد. آخرین جد جانوران ابزارهای زیست- شیمی لازم برای به دست آوردن بینایی را داشت و پس از آن 96 درصد از گونه های جانوری در شش شاخه زیستی از 35 شاخه بینایی بهدست آوردند.

در بیشتر مهره داران و برخی از نرمتنان، چشم به این صورت کار می کند، که اجازه می دهد پرتوهای نور وارد چشم شوند و به صفحه ای که پر از یاخته های حساس به نور است برخورد کنند. این صفحه حساس به نور در پشت چشم قرار دارد، و شبکیه نام دارد. یاخته های مخروطی برای تشخیص رنگ و یاخته های استوان های برای تشخیص در نور با شدت کم، همگی بر روی شبکیه قرار دارند و نور دریافتی را تبدیل به پیام های عصبی می کنند. این پیام ها با کمک عصب های بینایی به مغز فرستاده می شود.

چنین چشم هایی معمولاً کروی شکل‌اند و پر از مایعی شفاف و ژله مانند به نام زجاجیه. یک عدسی داخل آن ها قرار دارد تا بتواند بر روی اجسام پیرامون تمرکز کند و عنبیه که ماهیچه های پیرامون آن برای تنگ یا گشاد کردن مردمک کاربرد دارد. مردمک با تنگ و گشاد شدن میزان نور ورودی به چشم را تغییر می دهد. و درصورتی‌که نور کافی باشد محل تشکیل تصویر بر پرده چشم را تغییر می دهد و خطاهای احتمالی را برطرف می کند. چشمان بیشترسرپایان، ماهی ها، دوزیستان و مارها، شکل عدسی ثابت دارد و تمرکز بر روی تصویر با کمک عقب و جلو رفتن لنز قابل انجام است مانند، آن چه که در هنگام تمرکز کردن (فوکوس کردن) در دوربین عکاسی رخ می دهد.

چشمان مرکب در میان بندپایان دیده می شود. این نوع چشم از تراش های بسیار کوچک به نام ریزچشمک، تشکیل شده بسته به زیست جانور هر یک از این ریزچشمک ها به اندازه یک تصویر دانه ای (پیکسلی) یا چندین تصویر ارائه می کند. هر ریزچشمک، حس‌گر، لنز و سلول های حساس به نور خودش را دارد. برخی چشم ها تا 28 هزار حس‌گر برروی خود دارند که به صورت شش ضلعی کنار هم قرار گرفته اند و دیدی 360 درجه می دهند.

چشم های مرکب به حرکت ها و جابجایی بسیار حساس اند. هر چشم مرکب تصویر متفاوتی از دیگری دارد، این تکه تصاویر در کنار هم در مغز یک تصویر بزرگ با وضوح بالا تشکیل میدهد.

پژوهش‌گران دریافته اند که میگوی آخوندکی بینایی رنگی با تصاویر فرا‌طیفی دارد که پیچیده ترین بینایی رنگی در جهان است. تریلوبیت ها که امروزه منقرض شده اند، چشمانی ویژه داشتند، عدسی چشم آن ها بلور کلسیت بود، از این نظر آن ها

با بیشتر بندپایان متفاوت بودند چون اکثراً چشمانی نرم دارند. شمار عدسی های آن ها نیز متفاوت است. برخی تنها یک عدسی و برخی دیگر هزاران عدسی در یک چشم داشتند.

در مقابل چشمان مرکب، چشمان ساده قرار دارند که تنها یک عدسی دارند. عنکبوت های جهنده یک جفت چشم بزرگ با میدان دید باریک دارند که در کنارش چندین چشم کوچک قرار دارد (در کل چهار جفت چشم) که به آن ها دید جانبی می دهد. لارو برخی حشرات مانند کرم پیله ساز گونه دیگری از چشم ساده را، موسوم به «چشم ساده جانبی» یا «استماتا» دارند، که معمولاً یک تصویر تقریبی و محو از جسم بهدست می آورد، اما آن ها این قدرت را دارند تا وضوح تصویر را بیشتر کنند، و در تاریکی هم حساسیت بیشتری به نور دهند و تصویر را (1000 برابر) واضح‌تر کنند. چشم های جانوری مانند حلزون، گونه دیگری از چشم ساده است، این چشم ها عدسی ندارند در نتیجه نمی توانند تصویری را بازتاب کنند بلکه تنها به نور حساسیت دارند به نور حساسیت دارند و می توانند تاریکی را از روشنایی تشخیص دهند. این چشم به حلزون ها کمک می کند از نور سفید مستقیم خود را در امان نگه دارند. برای جانورانی که نزدیک چاه گرمابی زندگی می کنند، چشمان مرکب، ساده شده است و برای نور فرو سرخ بهینه شده است، چشم آن ها می تواند نور فرو سرخ را تشخیص دهد در نتیجه آن ها خود را از نقاط جوشان آب فراری می دهند تا زنده زنده نجوشند.

تصویر

تصویر

ترکیب‌بندی چشم

ده نوع ترکیب‌بندی ظاهری برای چشم وجود دارد، تمام ابزارهای عکاسی ساخته شده توسط انسان غیر از عدسی فرنل و لنز زوم همگی در طبیعت وجود دارند. اما از نظر کلی چشم ها در دو رده قرار می گیرند، «چشمان ساده» که تنها یک سطح مقعر دریافت کننده نور دارد و «چشمان مرکب» که چندین عدسی دارد و نور را به سطح محدبی هدایت می کند.

عبارت چشمان ساده به معنی داشتن پیچیدگی یا دقت کمتر نیست، بلکه هر یک از این چشم ها به خوبی می توانند برای محیط زندگی صاحب خود بهینه شوند. تنها محدودیت چشم ها در وضوح تصویر است. فیزیک چشم های مرکب به آن ها اجازه نمی دهد تصویری با وضوح بالاتر از1 داشته باشند. چشم های برهم افزا می توانند به حساسیت بیشتری نسبت به چشم های همکنار دست یابند، در نتیجه برای جانوران شبزی و آن هایی که بیشتر در تاریکی زندگی می کنند، مناسب‌ترند. چشم ها برپایه سلول های دریافت کننده تصویر خود به دو دسته تقسیم می شوند، آن هایی که سلول هایشان مژک دار است (مانند مهره داران) و آن هایی که ریزچشمک دارند. این دو گروه، فراگیر نیستند.

ساختار چشم

اشاره

تصویر

چشم ها برای دیدن، مجبور به حرکت هستند. شش عضله خارجی که کره چشم را احاطه کرده است، مانند نخ های خیمه شب بازی عمل می کند و آن ها چشم ها را به صورت هماهنگ در جهات مختلف حرکت می دهد.

اما اصلی ترین عنصری که چشم ما برای دیدن به آن نیاز دارد، نور است. نور تصویر اشیاء را در چشم می نشاند. اولین چیزی که نور هنگام ورود به چشم آن را لمس می کند، لایه نازکی از اشک است. پشت این لایه مرطوب، قرنیه چشم قرار دارد. این پوشش شفاف به تمرکز نور کمک می کند.

نور پس از عبور از این لایه که زلالیه نام دارد، وارد مردمک می شود. باز شدن مردمک با عنبیه یا همان بخش رنگی چشم صورت می گیرد، و میزان این بازشدگی به میزان ورود نور بستگی دارد. نور پس از آن به عدسی چشم می تابد که عملکرد آن مانند لنز دوربین است. عدسی، پرتوهای تابیده به شبکیه را متمرکز می کند. ضخامت عدسی با توجه به دور یا نزدیک بودن اشیاء، تغییر می کند.

در مرحله بعد نور وارد کره چشم می شود، که مملو از مایعی ژل مانند به نام زجاجیه است. نور در نهایت به پرده ای به نام شبکیه می تابد، که در داخلی ترین قسمت کره چشم واقع شده است. شبکیه مانند صفحه فیلم خام دوربین فیلمبرداری یا فیلم دوربین عکاسی است. پرتوهای نوری پس از برخورد با پرده شبکیه در قالب

پیام هایی عصبی به مغز منتقل و در آن‌جا تفسیر می شود.

تصویر

قرنیه

قرنیه یک قسمت دایره ای شکل با تحدب به جلو است. قرنیه قسمت شفاف لایه خارجی در جلو می باشد و تحدب آن به سمت جلو است. قبل از ورود نور به عدسی، نور در قرنیه شکست می یابد و پرتوهای نور همگرا می شوند. قرنیه عروق خونی ندارد (چون) برای عبور نور باید شفاف باشد و بنابراین از طریق انتشار تغذیه می شود. قرنیه به علت چینش منظم الیاف کلاژن و کمآب بودن نسبی آن شفاف‌تر از صلبیه است. لایه های آن به ترتیب اپیتلیوم، استروما (بومن، دسمه) و انروتلیوم می باشد.

تصویر

صلبیه

پرده ای ضخیم، محکم و سفید رنگ است که قسمت بیرونی کره چشم را پوشانیده و ضخامت آن از عقب به جلو به تدریج کاسته می شود. سطح درونی آن قهوه ای رنگ و مجاور مشیمیه است. صلبیه در جلوی چشم مسطح شده و قرنیه را به وجود می آورد.

تصویر

زلالیه

زلالیه مایع شفافی است که فضای جلوی عدسی را پر می کند. زلالیه از مویرگ ها ترشح می شود و مواد غذایی و اکسیژن را برای عدسی و قرنیه فراهم می کند و مواد دفعی را نیز جمع آوری کرده و از طریق خون دفع می کند.

تصویر

عنبیه

عنبیه به صورت یک حلقه مدور دور مردمک است. (اگر به چشم فردی از روبرو نگاه کنیم قسمت سفید رنگ، صلبیه و قسمت رنگی چشم عنبیه نام دارد). عنبیه از طریق مشیمیه که شامل رگ های خونی فراوانی هست تشکیل شده است. قسمت جلویی مشیمیه به شکلی رنگین هست که عنبیه نام دارد. در عنبیه دانه های رنگی وجود دارد که حاوی ملانین اند. تراکم این دانه ها، رنگ چشم را تعیین می کند.

تصویر

عدسی

عدسی چشم کپسولی برآمده (محدب) است و جزئی شفاف از ساختار چشم است که همراه با قرنیه، پرتوهای نور را شکسته و آن ها را بر روی شبکیه متمرکز می کند. برآمدگی (تحدب) عدسی با انقباض ماهیچه مژگانی تغییر می کند. و باعث می شود

تحدب و کرویت و قطر عدسی زیاد شود، به طوری که هنگام دیدن اجسام نزدیک، با انقباض ماهیچه های مژگانی، عدسی ضخیم می شود. وقتی به اجسام دور نگاه می کنیم، با استراحت این ماهیچه ها، عدسی باریک‌تر می شود. به این ترتیب، تصویر در هر حالت روی شبکیه تشکیل می شود (نه جلوتر و نه عقب تر) این فرایندها تطابق نام دارد.

زجاجیه

زجاجیه ماده ای ژله ای، شفاف و بی رنگ است که در فضای پشت عدسی قرار دارد، و باعث حفظ شکل کروی چشم می شود و همراه با زلالیه فشار درون چشم را ثابت نگاه می دارد.

مشیمیه

مشیمیه یکی از لایه های ساختمان چشم است، که بین صلبیه و شبکیه قرار گرفته است. این لایه رنگدانه دار حاوی مویرگ های فراوانی است که تغذیه عنبیه و سلول های گیرنده نور شبکیه را بر عهده دارد. مشیمیه در جلوی چشم، بخش رنگین چشم یعنی عنبیه را به وجود می آورد. همچنین رنگدانه سیاه ملانین موجود در سلول های مشیمیه، برای جلوگیری از بازتاب نور و دید واضح، لازم است. افراد زال به طور ژنتیکی فاقد رنگدانه اند، پرتوهای نور درون کره چشم این افراد در جهت های گوناگون بازتاب پیدا می کنند. در نتیجه این افراد، دید واضحی ندارند.

تصویر

شبکیه

شبکیه، قسمت حساس به نور چشم است که شامل سلول های مخروطی (مسئول دید رنگی و جزئیات اجسام) و سلول های استوانه ای (مسئول دید سیاه و سفید و دید در تاریکی) می باشد. با تحریک سلول های استوانه ای یا مخروطی، سیگنال های عصبی از لایه های عصبی زیرین شبکیه نهایتاً به فیبرهای عصب بینایی و قشر مغز می رسند.

تصویر

تصویر

فصل دوم: بیماری های چشم

اشاره

بیماری‌های چشمی که نباید نادیده گرفته شود

اشاره

برخی از بیماری‌های چشمی همچون ورم ملتحمه‌ی چشم تنها آزار دهنده‌اند، اما برخی دیگر همچون دژنراسیون ماکولار بسیار جدی هستند.

آب سیاه

اشاره

آب سیاه یک بیماری چشمی است، که به عصب بینایی که وظیفه ی فرستادن اطلاعات بصری به مغز را برعهده دارد، آسیب می‌رساند. به‌علاوه، دومین علت اصلی نابینایی در جهان محسوب می‌شود. بیش از سه میلیون نفر در آمریکا دچار آب سیاه هستند، اما تنها نیمی از آن‌ها از این بیماری آگاهند.

شناسایی

شایع ترین شکل آب سیاه (که آب سیاه زاویه باز است) دزد خاموش بینایی نامیده می‌شود، چراکه این بیماری در ابتدا هیچ علائمی به همراه ندارد. در این بیماری، فشار چشم افزایش می‌یابد و نقاط کوری در گوشه ی چشم گسترش می‌یابد. این نقاط تا زمانی که عصب بینایی دچار آسیب جدی نشود، ناشناخته باقی می‌مانند.

درمان

درمان این بیماری بستگی به شدت آن دارد. یکی از راه‌های درمانی آن استفاده از قطره‌های چشمی دارویی به صورت روزانه است. عمل جراحی نیز یکی دیگر از این گزینه هاست.

پیشگیری

هر فردی باید از چهل سالگی به بعد معاینه ی چشم را آغاز کند. اگر افراد خانواده ی شما به این بیماری مبتلا هستند، احتمال ابتلایش در شما افزایش می‌یابد. برخی از متخصصان عقیده دارند، که آفریقایی‌ها، مردم آمریکا و آسیایی زبان‌ها بیشتر در خطر ابتلا به این بیماری چشمی می‌باشند.

شاید برای شما جالب باشد که بدانید آب سیاه یکی از دلایل کاهش بینایی است.

ورم ملتحمه

اشاره

این بیماری که به قرمزی چشم نیز معروف است، وقتی رخ می‌دهد که بافت شفاف روی سفیدی چشم ملتهب شود. این بیماری سالانه سه میلیون نفر را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

تصویر

شناسایی

این بیماری چشمی موجب قرمز شدن سفیدی چشم می شود. در این حالت چشم ها به خارش و اشک ریختن می‌افتند، پلک چشم شما بسته می‌شود و کمی دچار تاری دید می‌شوید. گرچه این قرمزی ممکن است چشم‌هایتان را آزار دهد، اما نباید دردناک باشد و یا چشمان شما را نسبت به نور حساس کند.

درمان

بسته به نوع قرمزی چشم ها، درمان های مختلفی وجود دارد. مثلا ورم چشمی فصلی که توسط گرده ی گیاهان ایجاد می شود، با شست و شوی دست و صورت، کمپرس آب سرد، آنتی هیستامین یا قطره ی استروئید چشمی درمان می شود.

از آن جا که دارو در درمان ورم ویروسی تاثیری ندارد، بهترین راه این است که مدام دست هایتان را بشویید و وسایل شخصی تان را در اختیار دیگران نگذارید. استفاده از

قطره های آنتی بیوتیک در مورد این ورم ملتحمه بی فایده است و درمان آن نیز 7 تا 10 روز طول می کشد.

و اما ورم ملتحمه ی باکتریایی؟ این ورم ملتحمه در طی یک یا دو روز به قطره های چشمی آنتی بیوتیک پاسخ می دهد. شستن بهداشتی دست ها در بهبود این ورم اهمیت دارد، اما اغلب افراد 24 ساعت پس از مصرف قطره های آنتی بیوتیک می توانند به کار روزمره ی خود بازگردند. اگر عفونت ورم ملتحمه درمان نشود، عفونت به دیگر مناطق بدن سرایت می کند و حتی ممکن است، موجب از دست رفتن بینایی نیز بشود.

پیشگیری

دست های خود را مدام بشویید و از وسایل شخصی دیگران استفاده نکنید.

دژنراسیون ماکولار

اشاره

دژنراسیون ماکولار وابسته به سن، مهم‌ترین دلیل نابینایی در میانسالان است و آمار افراد مبتلا به این بیماری به شدت در حال افزایش است. دژنراسیون ماکولار وقتی رخ می‌دهد که ماکولای چشم شما-یعنی ناحیه ی کوچکی در شبکیه‌ی چشم که کمک می‌کند جزئیات را به خوبی ببینید- شروع به از بین رفتن می‌کند.

شناسایی

هر گونه تغییر در بینایی باید به پزشک گزارش شود و نقاط کور در مرکز بینایی به هیچ وجه نباید نادیده گرفته شوند.

درمان

اگر به داشتن این بیماری مشکوک هستید، حتما برای تشخیص نزد پزشک بروید. دو نوع ژنراسیون ماکولار وجود دارد: خشک (که نوع رایج آن است و زمانی رخ می‌دهد که رسوب‌های دروزن که در زیر ماکولا وجود دارند نازک و خشک می‌شوند) و مرطوب (که ده درصد از موارد را تشکیل می‌دهد). نوع خشک آن درمان مشخصی ندارد. نوع مرطوب آن (زمانی رخ می‌دهد که رگ‌های خونی غیرعادی در زیر ماکولا

رشد کند و موجب خونریزی شود)، می تواند با روش‌های گوناگونی درمان شود.

از جمله می‌توان به درمان فاکتور ضد رشد اند، وتلیال عروقی، نوعی تزریق چشمی که ماده ی شیمیایی را که منجر به ایجاد عروق خونی غیر‌طبیعی می‌شوند، مورد هدف قرار می دهد، درمان لیزر حرارتی و فوتودینامیک درمانی اشاره کرد. برخی از مکمل‌های حاوی ویتامین و مواد معدنی نیز از پیشرفت این بیماری جلوگیری می‌کنند.

پیشگیری

هیچ راهی برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد، اما می‌توان از پیشرفت آن در بدن جلوگیری کرد. اما چگونه؟ کنترل فشار خون، مصرف غذاهای سالم برای چشم (همچون مرکبات، روغن‌های نباتی، آجیل‌ها، غلات کامل، سبزیجات سبز و ماهی آب سرد)، کنترل سطح چربی خون، عدم مصرف سیگار و انجام معاینه‌های پزشکی بهترین روش‌های پیشگیری از این بیماری است.

جداشدگی شبکیه

اشاره

جداشدگی شبکیه وقتی رخ می‌دهد، که رتینا یعنی همان بافت حساس به نور که پیام‌های بینایی را به چشم شما منتقل می‌کند، از جای خود جدا می‌شود. البته چنین عارضه‌ای بسیار نادر است. برخی از مطالعات نشان داده است، یک درصد از جمعیت در برهه‌ای از زندگی خود دچار جداشدگی شبکیه می شوند، که در صورتی که درمان نشود، به نابینایی چشم می انجامد.

شناسایی

یکی از علائم این بیماری چشمی شروع جرقه‌هایی از نور در داخل چشم و یا دیدن اجسام شناور در ناحیه‌ی بینایی می‌باشد. در برخی از موارد، بیمار ممکن است یک سایه ی تاریک مات در حال رشد در اطراف چشم ببیند.

درمان

در صورت مشاهده‌ی چنین علائمی باید به سرعت به پزشک مراجعه کرد. اگر این پاره شدگی کوچک باشد، با لیزر و یا انجماد درمانی می‌تواند درمان شود، اما در

موارد دیگر، یک حباب گازی کوچک (به نام رتینوپکسی پنوماتیک) به چشم تزریق می‌شود. اگر پارگی شدید باشد، عمل جراحی مورد نیاز است.

پیشگیری

اگر نزدیک بین باشید، فاکتور ریسک شما برای ابتلا به این بیماری افزایش می‌یابد. تنها باید مدام به معاینه ی چشم بپردازید. سفت مالیدن چشم با دست‌ها نیز چشم را به جدا شدن از شبکیه مستعد می‌سازد.

آب مروارید

اشاره

آب مروارید زمانی رخ می‌دهد، که لنز طبیعی چشم‌ها تار می‌شوند. اغلب افراد مسن دچار این بیماری می‌شوند، هر چند این مشکل در افراد سیگاری، افرادی که در معرض نور خورشید هستند و یا چشم آن‌ها ضربه خورده زودتر رخ می‌دهد. طبق آمار سازمان پیشگیری از نابینایی آمریکا، حدود 24.5 میلیون فرد بالای 40 سال و حدود 50 درصد از افراد بالای 80 سال دچار این بیماری هستند.

تصویر

شناسایی

علائم این بیماری چشمی به صورت تدریجی رخ می‌دهد. اگر دچار تاری دید، هاله‌ی چشمی و یا جرقه‌ی نور در چشم شدید، فورا به پزشک مراجعه کنید. گاهی اوقات علائم این بیماری شامل از دست دادن حساسیت کنتراست، و یا دوبینی در یکی از چشم‌ها می‌باشد.

درمان

یکی از راه‌های شایع این بیماری چشمی، عمل جراحی می‌باشد. در گذشته برای انجام این جراحی، پزشکان یک شکاف 10 تا 11 میلی‌متری در قرنیه و بافت اطراف آن ایجاد می‌کردند، اما در زمان حال این عمل با ایجاد یک شکاف 3 میلی‌متری در چشم انجام می‌شود. درصورتی‌که برای خارج کردن آب مروارید عمل جراحی انجام نشود، بینایی شما به مرور زمان دچار اشکال می شود و عمل جراحی نیز سخت‌تر خواهد شد.

اختلال های چشم که نشانه بیماری خطرناک است

اختلال چشم عموما نشانه‌ای از بیماری های خطرناک دیگر است. در این نوشتار با 14 اختلال چشم آشنا خواهید شد، که هر یک بر بیماری خطرناکی دلالت دارد.

شاید از دانستن این که چشم چیزهای زیادی درباره ی سلامت شما می گوید شگفت زده شوید. رنگ های غیرمعمول، دانه ها، و برآمدگی ها تنها بینایی تان را تحت تاثیر قرار نمی دهند. اغلب می توان مشکلات سلامتی جدی را با نشانه های عجیب در چشم ها تشخیص داد.

اختلالات چشم

ورم پلک پایین

اکثر آدم ها دچار این اشتباه می شوند که فکر می کنند یک دانه یا توده در پلک پایین فقط گل مژه است. با این حال اگر ورم برطرف نشد، می تواند واقعا یک سرطان نادر باشد. سرطان غده سباسه مانند، گل مژه به نظر می رسد، اما ماه ها باقی می ماند و همچنان در همان نقطه ظاهر می شود.

تصویر

ریزش ابرو

وقتی قسمت بیرونی ابروی یک فرد شروع به ریزش یا کم پشت شدن می کند، اصلا آن را نادیده نگیرید. از دست دادن بخش بیرونی ابرو واقعا یک علامت شایع بیماری تیروئید است.

تصویر

دید موج دار یا سوسو زننده

این عموما نشانه ی آن است که میگرن شدید در حال آغاز است. طوری به نظر می رسد که انگار لبه های دید شما تکان می خورد، انحنا دارد، یا سوسو می زند. اگر این برای شما اتفاق می افتد، سعی کنید استراحت کنید و مسکن مصرف کنید.

تصویر

سرخی چشم

اگر سفیدی چشم هایتان دائم صورتی یا قرمز به نظر برسد نشانه ی آن است که چیزی آن‌ها را اذیت می کند. این معمولا علامت اولیه ی آلرژی است. ممکن است به خوراکی، گرده، گیاه، قارچ، یا مواد شیمیایی دیگر آلرژی داشته باشید. مهم است که قبل از این که منشأ آلرژی سبب واکنش های شدیدتر شود، آن را پیدا کنید.

تصویر

مشکلات بینایی ناگهانی

اشاره

اگر چشم هایتان ناگهان از کار بیفتد، ممکن است دچار سکته شده باشید. سکته زمانی رخ می دهد که جریان خون در مغز دچار اختلال شود. ممکن است این به دوبینی، دید تاریک، یا از دست دادن کامل بینایی در یک یا هر دو چشم منجر شود.

تاری دید هنگام نگاه کردن به صفحه نمایش

این نشانه را به سادگی به حساب خستگی نگذارید. ممکن است شما سندروم بینایی کامپیوتر داشته باشید، که ناشی از دشواری تمرکز روی صفحه نمایش هایی با کنتراست پایین است. این خستگی چشم میتواند به ماهیچه های چشم آسیب بزند.

خشکی چشم

اگر همیشه در چشم هایتان احساس ناراحتی و خارش می کنید، شاید مشکلی وجود دارد. ممکن است فقط ناشی از بد کار کردن مجراهای اشک باشد. با این‌حال، خشکی چشم گاهی می تواند نشانه ی آرتروز باشد.

تصویر

مردمک بزرگ

وقتی مردمک ها گشاد می شود، ممکن است تمام چشم سیاه دیده شود. این در محیط های تاریک باید به طور طبیعی اتفاق بیفتد. اگر در محیط روشن این اتفاق بیفتد، ممکن است نشانه ی آن باشد که یک حمله ی قلبی در آستانه ی وقوع است.

تصویر

ابری شدن چشم

آدم ها وقتی پیر می شوند اغلب مبتلا به آب مروارید می شوند. ممکن است شما در ابتدا متوجه هیچ تغییری در بینایی تان نشوید، اما چشم ظاهری متفاوت پیدا می کند. سطح چشم خاکستری، گرفته، یا تیره و تار به نظر می رسد. ابری شدن چشم یکی از شایع ترین انواع اختلالات چشم است.

زردی چشم

تصویر

زرد شدن سفیدی چشم ها نشانه ی آن است که فرد صفرای اضافی دارد. این عموما علامت یرقان است، و به این معنی است که فرد دچار نارسایی کبد است.

تاری دید با دیابت

اگر دیابت دارید باید به طور ویژه مراقب بینایی چشمتان باشید. تاری دید می تواند ناشی از قند خون اضافی باشد، که به عصب بینایی آسیب می زند. این با درمان قابل برگشت است، اما اگر از آن غفلت کنید، ممکن است نهایتا نابینا شوید.

پریدن پلک ها

پرش پلک زمانی رخ می دهد که پلک بدون دلیل به سرعت حرکت می کند. اگر این اتفاق مرتبا می افتد، می تواند علامت استرس، اضطراب، یا خواب خیلی کم باشد. مصرف بیش از حد کافئین یا شیرین کننده های مصنوعی نیز واکنش عصبی را تحریک می کند.

تغییر رنگ چشم

تغییر رنگ عنبیه ی چشم می تواند نشانه ی آن باشد که سلول های درون چشم در حال آسیب دیدن هستند. ممکن است این ناشی از تومورهای بافت عصبی، نوروفیبروماتوز، ملانومای عنبیه، یا سندروم واردنبرگ باشد.

تنبلی چشم و راه های درمان آن

اشاره

تنبلی چشم (آمبلیوپی) ضعف دید در یک چشم است، که به‌علت رشد غیر طبیعی بینایی در اوایل زندگی به وجود می آید. چشم ضعیف تر (یا همان چشم تنبل) اغلب

به سمت داخل یا خارج انحراف پیدا می کند. آمبلیوپی عموما از زمان تولد تا سن 7 سالگی ایجاد می شود و علت اصلیِ ضعف دید در یک چشم، بین کودکان است. تنبلی چشم به ندرت روی هر دو چشم تأثیر می گذارد. تشخیص و درمان زودهنگام می تواند جلوی مشکلات بلندمدت بینایی در کودک را بگیرد. تنبلی چشم معمولا با عینک، لنز یاپچ (patch) چشمی تصحیح می شود. گاهی اوقات هم باید تحت عمل جراحی قرار بگیرد. در ادامه، با علائم و علت های تنبلی چشم و همین طور راه های درمان آن آشنا می شوید.

علائم تنبلی چشم

•

چشمی که به سمت داخل یا خارج انحراف دارد.

•

چشم هایی که به نظر هماهنگ کار نمی کنند.

•

دید عمقی ضعیف

•

دوبینی یا بستن یکی از چشم ها

•

کج کردن سر

•

نتایج غیرعادی در معاینات بینایی

•

گاهی اوقات، تنبلی چشم، بدون معاینه مشخص نمی شود.

زمانی که باید به پزشک مراجعه کنیم

اگر طی هفته های نخست تولد فرزندتان متوجه انحراف چشم او شدید، به پزشک مراجعه کنید. اگر سابقه ی خانوادگی در انحراف چشم، آب مروارید دوران کودکی یا دیگر مشکلات چشمی داشته اید، معاینه ی بینایی اهمیت ویژه ای پیدا می کند.

برای همه ی کودکان معاینه ی کامل چشم بین سنین 3 تا 5 سال توصیه می شود.

دلایل

استرابیسم رایج ترین دلیل تنبلی چشم است.

تنبلی چشم به دلیل تجربه های بینایی غیرعادی در دوران خردسالی به وجود می آید، که مسیرهای عصبی موجود بین لایه ی نازکی از بافت پشت چشم (شبکیه) و مغز را تغییر می دهند. چشم ضعیف تر، سیگنال های بصری کمتری دریافت می کند. توانایی

چشم ها در کار هماهنگ کم‌کم کاهش پیدا کرده و در نهایت مغز مانع سیگنال های ورودی از چشم ضعیف شده و یا اصلا آن‌ها را نادیده می گیرد.

هر چیزی که بینایی کودک را تار کند یا باعث شود چشم هایش منحرف شوند یا برگردند، می تواند منجر به تنبلی چشم شود. دلایل رایج این وضعیت عبارتند از:

عدم تعادل عضلانی (استرابیسم)

شایع ترین دلیل تنبلی چشم، عدم تعادل ماهیچه هایی است که چشم ها را در خود جای داده اند. این عدم تعادل می تواند باعث برگشتن چشم ها به سمت داخل یا خارج شده و از حرکت هماهنگ آن‌ها جلوگیری کند.

تفاوت در وضوح دید بین چشم ها (شکست نامتقارن)

اشاره

تفاوت قابل توجه بین صدور فرمان در هر یک از چشم ها، که اغلب به علت دوربینی و گاهی اوقات هم نزدیک بینی یا نقص روی سطح چشم (آستیگماتیسم) به وجود می آید، ممکن است منجر به تنبلی چشم شود. برای رفع این نوع مشکلات، معمولا عینک یا لنز تجویز می شوند. در برخی کودکان، تنبلی چشم به علت ترکیب انحراف چشم (استرابیسم) و عیوب انکساری (شکست) به وجود می آید.

محرومیت

هر مشکلی که برای یک چشم وجود داشته باشد، مانند ناحیه ی ابری در لنزها (آب مروارید)، ممکن است کودک را از دید واضح با آن چشم محروم کند. آمبلیوپی محرومیت، در مراحل ابتدایی نیازمند درمان فوری است، تا جلوی از دست رفتن دائمی بینایی را بگیرد. آمبلیوپیِ محرومیت اغلب منجر به سخت ترین آمبلیوپی ها می شود.

عوامل خطرناک

•

تولد نوزاد نارس

•

اندازه ی کوچک هنگام تولد

•

سابقه ی خانوادگی تنبلی چشم

•

ناتوانایی های رشدی

عوارض

اگر تنبلی چشم درمان نشود، ممکن است منجر به از دست دادن کامل بینایی شود. تنبلی چشم منجر به از دست دادن دائمی بینایی در 2/9 درصد از بزرگسالان می شود.

تشخیص

چشم پزشک معاینه ی دقیقی انجام می دهد. عملکرد چشمتان، انحراف احتمالی چشم ها، تفاوت دید و یا ضعف بینایی در هر دو چشم را بررسی می کند. عموما از قطره ی چشم برای گشاد کردن مردمک چشم ها استفاده می کنند. این قطره های چشم باعث تاری دید می شوند، که معمولا از چند ساعت تا یک روز به طول می انجامد. روش معاینه ی بینایی، به سن فرزندتان و مرحله ی رشدش بستگی دارد.

کودکانی که هنوز حرف نمی زنند:

از ابزار ذره بینی سبکی برای تشخیص آب مروارید استفاده می شود. معاینه های دیگری هم وجود دارند که می توانند برای ارزیابیِ توانایی نوزاد یا کودک خردسال در متمرکز کردن نگاه و دنبال کردن وسیله ای متحرک مورد استفاده قرار گیرند.

کودکان سه ساله و بالاتر:

برای ارزیابی بینایی این کودکان، از تصاویر و حروف جهت معاینه استفاده می کنند. برای معاینه ی هر چشم، چشم دیگر باید بسته شود.

درمان

پچ روی چشم سالم قرار می گیرد و باعث می شود، کودک از چشم ضعیفش بیشتر استفاده کند.

شروع درمان تنبلی چشم در دوران کودکی، بسیار اهمیت دارد. در این دوران ارتباطات پیچیده ی بین چشم و مغز در حال شکل گیری هستند. بهترین نتایج زمانی به دست می آیند که درمان پیش از سن 7 سالگی آغاز شود، البته نیمی از کودکان و نوجوانانی که بین سنین 7 تا 17 سال هستند هم واکنش مثبتی به درمان نشان می دهند.

گزینه های درمانی، به علت تنبلی چشم بستگی دارد و این که این وضعیت چقدر روی بینایی کودک تأثیر گذاشته است. ممکن است پزشکتان این توصیه ها را داشته باشد:

•

عینک تصحیح کننده

•

عینک یا لنزی که بتواند مشکلاتی همچون نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم را که منجر به تنبلی چشم می شوند، تصحیح کند.

•

پچ چشم

فرزندتان باید از پچ روی چشم قوی تر استفاده کند تا چشم ضعیف تر را شبیه سازی نماید. عموما پچ چشم به مدت دو تا شش ساعت در روز استفاده می شود.

• فیلترهای نیمه شفاف

این فیلتر مخصوص روی لنزهای عینکِ چشم قوی تر قرار می گیرد. در نتیجه چشم قوی تر را تار کرده و مانند پچ چشم، برای شبیه سازی چشم ضعیف تر به کار می رود.

• قطره ی چشم

هفته ای دو بار قطره ی چشمی از دارویی با نام آتروپین (ایزوپوتو آتروپین) می تواند بینایی را در چشم قوی تر به طور موقت تار کند. این امر کودک شما را تشویق می کند تا از چشم ضعیف ترش استفاده کند و جایگزینی برای پچ محسوب می شود. عوارض جانبی این دارو حساسیت به نور است.

• جراحی

اگر چشمان کودکتان چپ یا منحرف شوند، احتمالا پزشک جراحی عضلات چشم را توصیه می کند. اگر فرزندتان افتادگی پلک یا آب مروارید داشته باشد هم ممکن است به جراحی نیاز باشد.

• درمان های مبتنی بر فعالیت همچون طراحی، انجام پازل ها و بازی های کامپیوتری هم رایج هستند. تأثیر اضافه کردن این فعالیت ها به درمان های دیگر، هنوز اثبات نشده است.

برای بیشتر بچه هایی که تنبلی چشم دارند، درمان مناسب، دید او را بین چند هفته تا چند ماه بهبود می بخشد. دوره ی درمان ممکن است از شش ماه تا دو سال به طول بینجامد.

فرزندتان باید برای بازگشت تنبلی چشم هم تحت نظر باشد. در 25 درصد از کودکانی که تنبلی چشمشان رفع شده، ممکن است، این بیماری دوباره بازگشت کند. در این صورت درمان باید دوباره آغاز شود.

آمادگی برای ملاقات با پزشک

اگر به پزشک متخصص (چشم پزشک اطفال) ارجاع داده شدید، بهتر است از قبل آماده باشید، چرا که ویزیت پزشکان متخصص کوتاه است و در این زمان کوتاه، مسائل زیادی باید مورد بررسی قرار بگیرند.

آن چه باید آماده کنید

•

نشانه ها. حتی چیزهایی که ممکن است بی ربط به نظر برسند.

•

همه ی داروها، ویتامین ها و مکمل هایی که فرزندتان مصرف می کند.

•

اطلاعات دارویی مهم، مانند آلرژی هایی که فرزندتان دارد.

•

سابقه ی مشکلات چشمی در خانواده، همچون تنبلی چشم، آب مروارید یا آب سیاه.

•

سؤالاتی که می خواهید از پزشک متخصص بپرسید.

سؤالاتی که باید بپرسید

•

دلیل تنبلی چشمِ فرزند من چیست؟

•

آیا احتمال دیگری هم وجود دارد؟

•

چه گزینه هایی برای درمان کودک من وجود دارند؟

•

با این درمان، تا چه حد می توان انتظار بهبودی داشت؟

•

آیا عوارض دیگری هم فرزندم را تهدید می کند؟

•

آیا خطر بازگشت این وضعیت وجود دارد؟

•

اگر بازگشت کند، چه گزینه های درمانی ای پیشنهاد می کنید؟

•

فرزندم هر چند وقت یکبار باید ویزیت شود؟

آن چه پزشک می خواهد بداند

•

آیا فرزند شما در خوب دیدن مشکلی دارد؟

•

آیا هرگز چشم هایش چپ یا منحرف شده؟

•

آیا چیزها را نزدیک چشمش نگه می دارد؟

•

آیا چپ چپ نگاه می کند؟

•

آیا متوجه مسئله ی غیرمعمول دیگری در بینایی فرزندتان شده اید؟

•

آیا پلک هایش می افتند؟

•

آیا قبلا چشم هایش آسیبی دیده اند؟

آستیگمات

اشاره

آستیگماتیسم که در اصطلاح رایج با لفظ «آستیگمات» شناخته می‌شود، بیماری رایج چشمی است، که دید را با مشکل مواجه می‌کند و این مشکل می‌تواند توسط عینک، لنز و یا عمل جراحی برطرف شود.

دلیل اصلی بروز این وضعیت به این خاطر است که چشم به صورت کامل کروی نیست و این موضوع باعث به وجود آمدن خطای انکساری می شود. آستیگماتیسم تقریبا در همه افراد وجود دارد و تنها شدت و ضعف آن بین افراد متفاوت است. برای تصحیح این خطا معمولا از عینک، لنز و یا جراحی کمک گرفته می شود.

چشم انسان کروی است و در شرایط عادی زمانی که نور به داخل چشم راه می یابد، ممکن است منکسر و یا منحرف شود و با این شرایط یک تصویر واضح از منظره، در مغز جای میگیرد. اما چشمی که دچار آستیگماتیسم است، بیشتر به شکل توپ راگبی و یا انتهای یک قاشق در می‌آید. برای این دسته از افراد زمانی که نور وارد چشم می‌شود، نور به جهات بیشتری منکسر می‌شود و همین پدیده سبب می‌شود، تا وی تنها نقطه خاصی را واضح ببیند و بقیه نقاط در فواصل دیگر به صورت تار و یا مواج دیده شوند.

دلیل آستیگماتیسم چیست؟

آستیگماتیسم یک پدیده رایج و طبیعی است، که به‌واسطه آن، دید چشم تار و یا ناهموار می‌شود اما دلیل اصلی آن تا کنون کشف نشده است.

نشانه‌های آستیگماتیسم چیست؟

افرادی که دارای آستیگماتیسم تشخیص داده نشده هستند دارای تاربینی هستند. اما ممکن است این موضوع، خستگی و یا خشکی چشم نیز باشد. هرچند که این نشانه‌ها ممکن است نشانه آستیگماتیسم نباشد، بهتر است در صورتی که این نشانه ها را تجربه کرده‌اید به چشم پزشک مراجعه کنید.

آستیگماتیسم چگونه تشخیص داده می شود؟

چشم پزشک شما به راحتی با نگاه کردن به درون چشم شما می‌تواند آستیگماتیسم شما را تشخیص دهد. آستیگماتیسم ممکن است سبب اختلالات دیگر چشمی هم‌چون دوربینی و نزدیک‌بینی شود. به‌سبب این که آستیگماتیسم به آهستگی پیشرفت می‌کند، بهتر است به محض این که متوجه تغییرات شدید به چشم پزشک مراجعه کنید.

آستیگماتیسم چگونه مداوا می‌شود؟

تقریبا تمامی اختلالات دید ناشی از آستیگماتیسم را می‌توان توسط عینک و یا لنز برطرف کرد. برای افرادی که به میزان کم آستیگماتیسم مبتلا هستند، نیازی به استفاده از لنز نیست و تنها در صورتی که آستیگماتیسم متوسط و شدید باشد می‌توان از لنز برای اصلاح دید استفاده کرد.

شیشه های اصلاح دید (لنز های تماسی یا عینک)

برای آستیگماتیسم، معمولاً یک لنز نرم مخصوص که توریک نام دارد، تجویز می‌شود. این دسته از لنزها قابلیت منحرف کردن نور در یک جهت را بیشتر از جهات دیگر دارند. همچنین دسته دیگری از لنزها وجود دارند که لنز سخت نامیده می شوند. این دسته از لنزها برای افرادی که مبتلا به آستیگماتیسم شدید هستند، تجویز می‌شود. پزشک شما بعد از انجام معاینات، لنز متناسب با نیاز شما را به شما معرفی

خواهد کرد.

جراحی انکساری

راهی دیگر برای درمان آستیگماتیسم، تغییر شکل قرنیه توسط جراحی انکساری و یا توسط لیزر است. از آن‌جایی که بیشتر از یک نوع جراحی انکساری وجود دارد، بسته به شرایط ممکن است از حالت خاصی از جراحی استفاده شود.

جراحی‌های انکساری نیازمند داشتن چشم سالم است که دارای مشکلات شبکیه، زخم قرنیه و یا دیگر بیماری‌های چشمی نباشد. همان طور که تکنولوژی پیشرفت می‌کند، توجه به این موضوع حائز اهمیت است که برای شرایط شما کدام‌یک از گزینه‌ها می‌تواند بهتر باشد و انتخاب کدام نوع از جراحی انکساری و یا درمان‌های دیگر مناسب شماست.

کوررنگی

اشاره

کوررنگی که در واقع شکلی از کوری است اما یک مشکل در چشم‌انداز است که باعث می‌شود مردم در تشخیص رنگ مشکل داشته باشند رایج ترین نوع کوررنگی به رنگ قرمز و سبز است هر چند برخی دیگر مشکل در تشخیص رنگ آبی و زرد را تجربه خواهند کرد این وضعیت تا حد زیادی ژنتیکی است مردان حدود هشت برابر بیشتر از زنان کور رنگی را به ارث می برند.

زیرا ژن های مسئول بر روی کروموزوم X هستند در ایالات متحده روی یک نفر از هر12 مرد و کمتر از یک نفر در هر 200 نفر زنان تاثیر می‌گذارد کوری رنگ می‌تواند در هنگام تولد شروع، در دوران کودکی توسعه و یا تا زمان بلوغ ظاهر نشود این است که نه تنها از طریق وراثت انتقال می‌یابد اما همچنین می‌تواند در پیری، آسیب شبکیه و یا بیماری چشم ایجاد شود مشکل بینایی رنگ می‌تواند زندگی شما را تغییر دهد ممکن است آن یادگیری و خواندن را برای شما سخت‌تر کند و شما ممکن است قادر به کار با مشاغل خاص نباشید اما کودکان و بزرگسالان با مشکلات بینایی رنگ می‌توانند یاد بگیرند که چگونه مشکلات دیدن رنگ خود حل کنند.

کوررنگی چیست؟

در کسانی که کوری رنگ دارند ممکن است دریابید که آن ها در گفتن تفاوت بین

دو رنگ مانند قرمز و سبز مشکل دارند درحالی که بسیاری از مردم معتقدند که این افراد تمایل به دیدن سایه‌های خاکستری دارند در واقع برخی از رنگ ها را کاملاً لرزان می‌ببینید درحالی برخی دیگران ظاهر پاک شده دارند و آن‌را برای دیدن شما دشوار می‌سازد دکتر شما می‌تواند یک آزمون کوررنگی برای تعیین این بیماری و یا مشکل بینایی شما انجام دهند.

اگر شما قبلاً قادر به دیدن انواع رنگ بوده‌اید و به‌طور ناگهانی مشکل در دیدن رنگ در شما، توسعه یافته است شما باید با دکتر خود تماس بگیرید بتدریج از دست دادن توانایی دیدن رنگ یا از دست دادن بخشی از بینایی رنگی به‌طور ناگهانی اغلب نشانه‌ای از یک مشکل بینایی زمینه‌ای است.

علل کوری رنگ چیست؟

کوری رنگ توسط عدم پاسخ به طول موج گوناگون نور در سلول‌های شبکیه چشم ایجاد می‌شود این سلول‌ها به‌عنوان گیرنده و یا استوانه‌ای و مخروطی شناخته شده است سلول های استوانه‌ای حساس به نور هستند درحالی که مخروط‌ها مسئول تشخیص رنگ هستند به غیر از دلایل ژنتیکی، برخی از شرایط می‌تواند سبب یک نقص در مخروط یا سبب برخی از انواع مخروط شود که وجود ندارد.

آب مروارید در کور رنگی

در آب مروارید لنز طبیعی چشم کدر می‌شود، برخی از رنگ‌ها شسته به نظر می‌رسند برخلاف کوررنگی ژنتیکی، این آسیب رنگی پس از عمل آب مروارید اصلاح خواهد شد.

تیاگابین

این داروی ضد صرع برای مدیریت علائم صرع مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما ممکن است همچنین دید رنگی را تا 41 درصد در طول استفاده کاهش دهد.

سندرم کالمن

این بیماری ارثی باعث شکست غده هیپوفیز و توسعه مربوط به جنسیت را محدود می‌کند این وضعیت همچنین می‌تواند به کوری رنگ منجر شود.

درمان کوررنگی چیست؟

از آن‌جا که بسیاری از موارد کوررنگی ارثی هستند، مشاوره ژنتیک می‌تواند شانس عبور این شرایط را به کودک شما را نشان دهد، هیچ درمانی برای کوررنگی وجود ندارد اما استراتژی وجود دارد که می تواند به این افراد در عملکرد موثرتر کمک است بعضی از تحقیقات نشان می‌دهد که درمان این بیماری روزی ممکن خواهد بود اما این درمان‌ها هنوز برای افراد بشر ایمن نیستند.

هنگامی که مردم آگاه باشند کوررنگی آن ها می‌توانند با رنگ هایی که می ببینید انطباق پیدا می کند، تشخیص به موقع این بیماری می‌تواند به جلوگیری از مشکلات یادگیری کودکان در مدرسه کمک کند در بزرگسالان کوررنگ ممکن است نیاز به اجتناب از مشاغلی مانند طراحی گرافیک باشد.

تباهی لکه زرد

اشاره

تصویر

تباهی لکه زرد یا دژنراسیون ماکولا شایع‌ترین علت کوری در افراد مسن است. در این بیماری ماکولا یا لکه زرد تخریب می شود. ماکولا قسمت حساس به نور شبکیه و مسئول دید مستقیم و واضح است که، برای کارهای دقیق مثل خواندن و رانندگی لازم است.

تباهی لکه زرد بر دو نوع است: خشک و تَر نوع خشک شایع‌تر بوده و حدود 90٪ بیماران به این نوع مبتلا می شوند. نوع تَر معمولاً با کاهش دید شدیدتر و جدی‌تری همراه است.

تباهی لکه زرد در افراد بالای 65 سال شایع‌تر بوده و زنان بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند. اکثر موارد این بیماری با افزایش سن به وجود می آیند. این بیماری می تواند عارضه بعضی داروها نیز باشد. همچنین به نظر می رسد ارث نیز در ابتلا به این بیماری نقش داشته باشد.

علائم و نشانه ها

تباهی لکه زرد می تواند سبب کاهش دید تدریجی یا ناگهانی شود. اگر خطوط مستقیم را موجدار می بینید، دیدتان تار است، یا لکه های تیره در مرکز دید خود می بینید احتمال دارد که دچار علائم اولیه دژنراسیون ماکولا شده باشید. در بسیاری موارد قبل از این که بیمار دچار علائم شود، چشم پزشک علائم اولیه بیماری را در معاینه تشخیص می دهد.

این کار معمولاً از طریق تست میدان بینایی صورت می گیرد. در دژنرسانس ماکولا دید مرکزی مختل شده و بیمار در مرکز دید خود لکه ای سیاه می بیند.

علت تباهی لکه زرد

علت دقیق این بیماری هنوز شناخته نشده است. نوع خشک ممکن است بر اثر پیر و نازک شدن بافت ماکولا، رسوب رنگدانه ها در ماکولا، یا ترکیبی از این دو ایجاد شود. در نوع تَر عروق خونی جدید در زیر شبکیه رشد کرده و خون و مایع از آن‌ها نشت می کند. این نشت سبب مرگ سلول های شبکیه شده و باعث ایجاد نقاط کور در دید مرکزی می شود.

عواملی که شانس ابتلا به بیماری را افزایش می دهد عبارتند از: سابقه خانوادگی، مصرف سیگار، فشار خون بالا، دوربینی و چاقی.

بعضی از مواد غذایی نظیر روی، لوتئین، زیگزانتین و ویتامین های A، C و E به کاهش خطر ابتلا به بیماری کمک کرده یا پیشرفت AMD خشک را کند می کنند. چربی ها نیز ممکن است در این میان نقش داشته باشند. مصرف اسیدهای چرب امگا-3 که در ماهی به میزان فراوانی یافت می شود، اثر حفاظتی در مقابل دژنراسیون ماکولا دارد. مصرف اسیدهای چرب امگا-6 که در روغن های نباتی یافت می شوند، خطر ابتلا را افزایش می دهد.

بعضی از موارد دژنراسیون ماکولا عارضه ای از داروهای سمی نظیر کلروکین (دارویی ضد مالاریا) یا فنوتیازین ها (دست های از داروهای روانپزشکی از جمله داروی فینگولامید هستند).

درمان

این بیماری درمان قطعی ندارد ولی درمان هایی برای جلوگیری از پیشرفت بیمار یا حتی بهبود دید وجود دارد.

• ویتامین ها و مواد معدنی:

ویتامین های آنتی اکسیدان نظیر ویتامین A و ویتامین های C و E ممکن است ماکولا را در برابر تخریب محافظت کنند. نشان داده شده است، که مصرف ویتامین های C و E، ویتامین A و روی، خطر پیشرفت بیماری را در بعضی بیماران تا 28٪ کاهش می دهد. از این رو به بیماران در خطر ابتلا به AMD پیشرفته توصیه کنند آنتی اکسیدان و روی به مقادیر زیر مصرف کنند. مقادیر توصیه شده به شرح زیرند:

500 میلیگرم ویتامین C، 400 واحد ویتامینE ،15 میلیگرم بتا-کاروتن و 80 میلیگرم اکسید روی

کسانی‌که سیگار می کشند نباید از قرص های بتا-کاروتن ویتامین (A) استفاده کنند، زیرا ریسک ابتلا به سرطان ریه در این افراد و کسانی که تازه سیگار را ترک کرده اند، با مصرف بتا-کاروتن افزایش می یابد.

• درمان دارویی با ورتپورفین

ورتپورفین اولین دارویی است که برای نوع تَر بکار می رود. در این روش درمانی، دارو به دست بیمار تزریق شده و سپس با استفاده از یک لیزر غیر حرارتی فعال می شود. فعال شدن دارو سبب ایجاد واکنشی شیمیایی می شود، که عروق خونی غیرطبیعی را از بین می برد. از هر 6 بیمار درمان شده یک نفر دید بهتری پیدا می کند و این دو برابر بیمارانی است که از این دارو استفاده نمی کنند.

• درمان با لیزر:

فوتوکوآگولاسیون با لیزر با تخریب و عایق‌بندی عروق خونی جدید و جلوگیری از نشت خون و مایع باعث بهبود بیماران مبتلا به نوع‌تَر می شود. در این روش جای لیزر مانند زخمی بر روی شبکیه باقی می ماند و باعث به وجود آمدن نقاط کور در

دید بیمار می شود.

• فیلتراسیون خونی:

در این روش که حدود دو دهه پیش توسط ژاپنی ها ابداع شد جریان متفاوت خون در غشاء سبب کاهش مقدار بعضی از پروتئین ها و اسیدهای چرب که مقدارشان زیاد است و ممکن است مضر باشند می شود. این تکنیک در بیماری‌های مختلفی بکار گرفته شدهاست ولی نوع جدیدی از آن به‌نام رئوفرزیس برای درمان نوع خشک AMD تست شده است.

•

تلسکوپ قابل جاگذاری این وسیله تلسکوپی کوچک است، که تصویر را بزرگ کرده و بر روی شبکیه می اندازد. بزرگ شدن تصویر سبب می شود که نسبت قسمت تخریب شده ماکولا به اندازه تصویر کم شود و در نتیجه لکه هایی که در دید مرکزی دیده می شوند، کوچک‌تر شوند. تلسکوپ مینیاتوری قابل جاگذاری در اواخر دهه 90 اختراع شد.

•

وسایلی که برای کاهش بینایی استفاده می شوند:

هرچند اخیراً پیشرفت های زیادی در درمان AMD صورت گرفته است، ولی دید از دست رفته قابل بازگشت نیست. برای بیمارانی که دیدشان را از دست داده اند وسایلی وجود دارد که با استفاده از لنزهای بزرگ کننده و نور زیاد به بهبود بینایی کمک می کنند. بعضی از این وسایل تصویر را به قسمت های محیطی تر شبکیه و خارج از محدوده ماکولا منتقل می کنند.

پتوز در کودکان

اشاره

تصویر

پتوز مادرزادی به معنای وجود پتوز در بدو تولد می باشد. کودکی با پتوز متوسط

تا شدید گاه برای تکامل بینایی نیازمند درمان فوری می باشد. پتوز مادرزادی اغلب در اثر نقص در تکامل عضله بالابرنده پلک فوقانی که عضله لواتور نام دارد، اتفاق می افتد. اگرچه معمولاً یک اختلال مجزا می باشد، ولی ممکن است همراه با اختلالات زیر باشد:

اختلال حرکات چشمی، بیماری های عضلانی، تومورهای پلک یا سایر تومورها، اختلالات عصبی، عیوب انکساری

پتوز مادرزادی معمولاً با گذشت زمان بهبود نمی یابد.

علائم و نشانه های پتوز

شایع‌ترین علامت آشکار پتوز در کودکان، افتادگی پلک می باشد. در پتوز مادرزادی، اغلب عدم تقارن چین پلک فوقانی وجود دارد. کودکان مبتلا به پتوز ممکن است برای دیدن مجبور شوند گردن خود را به عقب خم کنند، یا ابروها را به سمت بالا بکشند تا از هر دوچشم استفاده نمایند.

مشکلات ناشی از پتوز در کودکان

شایع ترین اختلال ناشی از پتوز دوران کودکی، آمبلیوپی (تنبلی چشم) می باشد. به دو علت پتوز می تواند ایجاد تنبلی چشم کند:

•

انسداد مسیر بینایی در موارد پتوز شدید

•

ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید ناشی از آن

به علاوه پتوز ممکن است در صورت وجود انحراف چشم آن‌را مخفی نماید و این مورد نیز می تواند منجر به تنبلی چشم شود.

درمان پتوز مادرزادی

در اغلب موارد، پتوز کودکان با جراحی درمان می شود. اگر تنبلی چشم هم وجود داشته باشد، ممکن است درمان آن ضروری باشد. انتخاب روش درمان مناسب، بر اساس عوامل زیر صورت میگیرد:

سن کودک، درگیری یک یا هر دو پلک، شدت پتوز، قدرت عضلات بالا برنده و پایین آورنده پلک، وضعیت حرکات چشمی

در اوایل دوران زندگی معمولاً ضرورتی به انجام جراحی برای موارد خفیف تا متوسط پتوز وجود ندارد. همه کودکان دارای پتوز باید از نظر تنبلی چشم، عیوب انکساری و

سایر بیماری‌های چشم بررسی شوند.

علل پتوز بالغین

شایع‌ترین علت پتوز در بالغین، کشیدگی یا جداشدگی تاندون عضله لواتور از روی پلک می باشد. وقوع این فرایند ممکن است ناشی ازعلل زیر باشد:

افزایش سن، به دنبال جراحی کاتاراکت (آب مروارید) یا سایر جراحی های چشمی، ضربه به چشم، سندرم هورنر.پتوز بالغین همچنین ممکن است، عارضه ای از سایر بیماری ها مانند بیماری های عصبی یا عضلانی و در موارد نادر تومورهای حدقه چشم باشد که عضله بالابرنده پلک یا عصب آن‌را درگیر می کنند. گاه پتوز با خستگی عضلات چشم ناشی از بیدار ماندن تشدید می شود.

درمان پتوز بالغین

چشم پزشک باید ابتدا بررسی جامعی از مشکل به عمل آورد. در صورت یافتن علت زمین های باید ابتدا این مورد اصلاح گردد، اما در اغلب موارد، درمان نهایی جراحی است، که نوع جراحی نیز بر‌اساس شدت پتوز و سایر یافته های بالینی تعیین می گردد.

به جز جراحی گاه انواع خاصی از لنزهای تماسی قرنیه نیز مفیدند.

استرابیسم

اشاره

تصویر

علل استرابیسم

حرکت چشم به اطراف توسط شش عضله اطراف چشم و به دستور مغز کنترل

می شود. عدم هماهنگی حرکتی از موارد زیر ناشی می گردد:

1- عدم توازن عضلات دور چشم

2- فقدان توانایی تمرکز یکسان در چشم‌ها.

مغز نمی تواند تصاویر دارای تمرکز متفاوت را بپذیرد لذا پیام‌های حاصل از یک چشم را در نظر نمی گیرد. سرانجام چشم ضعیف تر بلااستفاده می شود و یک چشم «تنبل» یا آمبیلوپ ایجاد می گردد. (تنبلی چشم)

3- آسیب مغزی یا آسیب به سر مثلاً در تصادفات (نادر)

عوارض استرابیسم

بدون درمان فوری ممکن است کاهش بینایی در یک چشم دایمی شود. از دست رفتن دید طبیعی در یک چشم و مسایل ناشی از زیبایی ظاهر از عواقب بیماری درمان نشده است. بسیاری افراد با دید یک چشمی سازگار می شوند و تمامی فعالیت های خود را با یک چشم انجام دهند. در این گونه موارد برای ورزش و سایر فعالیت ها از جمله جوشکاری که خطر آسیب چشمی دارند، از عینک محافظ استفاده کنید.

تشخیص

با توجه به شرح حال طبی و معاینه فیزیکی است و ممکن است شامل آزمون های تیزبینی، معاینه شبکیه، معاینه کامل عصبی و آزمون های عضلانی باشد.

درمان

درمان استرابیسم مشابه درمان آمبلیوپی (تنبلی چشم) بوده و هدف از درمان، بهبود دید و به دست آوردن بهترین دید ممکن، زیبایی ظاهری و ایجاد بهترین جهت برای چشم‌ها و رسیدن به دید دوچشمی می باشد.

درمان شامل تجویز عینک تک دید و در بعضی موارد دو دید، بستن چشم قوی تر برای تصحیح عدم توزان تمرکز (باعث می شوند چشم ضعیف تر به کار بیفتد)، تجویز منشور، بینایی درمانی، تمرینات مربوط به عضلات چشم، سم بوتولینیوم (تنها در بزرگسالان) یا جراحی برای تصحیح وضعیت عضلات چشم باشد.

در هنگام جراحی، میزان نیروی عضلات در یک یا دو چشم تنظیم می شود. مثلاً در جراحی ایزوتروپی، ممکن است عضله داخلی محکم‌تر را از چشم جدا نموده و مقداری

عقب تر مجدداً به چشم وصل نمایند. این کار اثر کِشنده عضله را تضعیف نموده و امکان چرخش چشم به سمت خارج را فراهم می سازد.

بعضی اوقات نیز می توان برای تسهیل حرکت چشم به سمت خارج، عضله خارجی را کوتاه‌تر نموده و بدین ترتیب نیروی کِشنده آن را افزایش داد. در صورت نیاز نوزاد، توصیه می شود، جراحی اصلاحی استرابیسم هر چه سریع‌تر صورت گیرد.

در بزرگسالان درمان جراحی فقط برای زیبایی ظاهری مناسب است، مگر آن که پس از بینایی درمانی صورت گیرد. تزریق سم بوتولیسم به عضلات چشم (به داخل عضله منقبض شده) در برخی موارد کارساز می باشد. در برخی موارد پزشک برای درمان کمتر بسته نگاه داشتن چشم را تجویز می کند، که بهترین کار انجام دستورهای اوست.

بلفارواسپاسم

اشاره

تصویر

علت بلفارواسپاسم

به‌نظر می رسد که بلفارواسپاسم اولیه (شایع‌ترین فرم بیماری) ناشی از اشکال در عملکرد «عقده های قاعده ای مغز» باشد. عقده های قاعدهای بخشی از مغز هستند که در تنظیم حرکات هماهنگ عضلات دخالت دارند. گاهی انقباضات پلک ها یا انواع دیگر دیستونی در افراد یک خانواده با زمینه های ژنتیکی بروز می کند. سایر علل بلفارواسپاسم برخی از داروها مانند داروهای پارکینسون، درمان جایگزینی هورمون با استروژن در زنان یائسه، قطع مصرف بنزودیازپین ها، خشکی چشم و استرس می باشد.

درمان

درمان های دارویی: داروهای ضد تشنج، داروهای آرام بخش، داروهای ضد افسردگی و کلریدمنیزیوم داروهایی هستند، که معمولاً برای کنترل بلفارواسپاسم به کار می روند. پاسخ افراد به داروها متفاوت است. به هر حال درمان دارویی در بلفارواسپاسم چندان مؤثر نیست.

در بهترین حالت، استفاده از دارو تنها باعث بهبود نسبی و گذرا می شود. به علاوه بسیاری از بیماران هیچ پاسخی به درمان دارویی نمی دهند.

تزریق بوتوکس (سم بوتولین): در حال حاضر بهترین روش درمان انقباضات پلک ها تزریق بوتاکس است. بوتاکس نام تجاری پروتئینی است که از باکتری کلوستریدیوم بوتولینوم (عامل بوتولیسم) استخراج می شود. وقتی بوتوکس به صورت موضعی به داخل عضلاتی تزریق می شود که مسوول بسته شدن پلک هستند، جذب پایانه های عصبی می شود که به عضلات فرمان می دهند.

بوتوکس مانع آزاد شدن استیل کولین میشود که مسئول انقباض عضلات است. در نتیجه نوعی فلج موقتی علائم بلفارواسپاسم برطرف می شوند. معمولاً اثر تزریق پس از یکی دو هفته ظاهر می شود و 3 تا 6 ماه باقی می ماند. پس از این مدت لازم است تزریق بوتوکس مجدداً تکرار شود. البته در معدودی از بیماران پس از یکی دو بار تزریق علائم برطرف می شود.

تزریق بوتوکس روش بسیار مؤثری است و در بیش از 90 تا 95٪ موارد باعث بهبود قابل توجه فرد می شود. البته تزریق بوتوکس می تواند عوارضی مانند پتوز (افتادگی پلک)، تاری دید یا دوبینی ایجاد کند، اما این عوارض گذرا هستند و حداکثر ظرف مدت 6 ماه برطرف می گردند.

جراحی

جراحی معمولاً برای مواردی به کار می رود، که یا تزریق بوتوکس مؤثر نبوده است یا فرد به انجام تزریقات مکرر علاقه ندارد. شایع‌ترین روش جراحی که برای درمان بلفارواسپاسم به کار میرود برداشتن عضله یا میکتومی است. در این روش قسمتی از عضلاتی که مسوول بستن پلک هستند با جراحی برداشته می شوند. این روش در 70 تا 80٪ موارد باعث بهبود علائم بلفارواسپاسم می شود. اما عوارض عمل جراحی

بیشتر از تزریق بوتاکس و دائمی است.

درمان های حمایتی

استرس و فشار عصبی معمولاً باعث بدتر شدن انقباضات پلک ها می شود. حملات شدید انقباضات پلک ها می تواند تا چندین ساعت فرد را عملاً نابینا کند لذا ایمن سازی محیط زندگی فرد اهمیت دارد.

انقباضات پلک ها میتواند موجب اضطراب، افسردگی و انزوای فرد شود. استفاده از عینک های آفتابی تیره به دو علت به مبتلایان بلفارواسپاسم کمک می کند. اول آن که عینک آفتابی با جلوگیری از تابش نور شدید به چشم، مانع از تحریک چشم شده و تا حدی از بروز حمله بلفارواسپاسم جلوگیری می کند. ثانیاً عینک تیره با پنهان کردن چشم، مانع از آن می شود که سایرین متوجه پلک زدن غیرعادی فرد شوند.

استفاده از قطره های اشک مصنوعی و مرطوب کننده های چشم برای درمان خشکی چشم و درمان التهاب پلک (بلفاریت) با کاهش تحریک سطح چشم ممکن است به کنترل حملات انقباضات پلک ها کمک کند.

خراش قرنیه

تصویر

خراش قرنیه، یا ساییدگی قرنیه حالتی است که، به علت های مختلف قرنیه دچار خراش یا ساییدگی می شود. علائم شامل درد و قرمزی و حساسیت به نور و احساس

جسم خارجی در چشم است. اکثر مردم به طور کامل در عرض 3 روز بهبود می یابند. اکثر موارد به علت جزئی ترومای ایجاد شده به چشم می تواند رخ دهد مثلاً استفاده از لنز تماسی یا برخورد ناخن. حدود 25 درصد از موارد در محل کار رخ می دهد. تشخیص به وسیله معاینه با شکاف لامپ اسلیت لمپ پس از رنگ اعمال شده است. بیشتر صدمات قابل توجه مانند زخم قرنیه پارگی گلوب سندروم فرسایش مکرر و وجود یک جسم خارجی در داخل چشم را باید رد کرد.

پیشگیری، شامل استفاده از محافظ چشم‌ها است. درمان به طور معمول با آنتی بیوتیک و پماد می باشد. در کسانی که از لنزهای تماسی استفاده می کنند، یک آنتی بیوتیک اغلب توصیه می شود. پاراستامول (استامینوفن) و داروهای غیر استروئیدی و قطره چشم سیکلوپلژیک مانند که فلج مردمک می دهد، میتواند به کاهش درد کمک کند. شواهد قاطعی مبنی بر مفید بودن پچ بانداژ در خراش ساده قرنیه وجود ندارد.

علامات و سیمپتوم های خراش قرنیه شامل درد، حساسیت به نور، احساس جسم خارجی، ترشح اشک رفلکسی می باشد. علامت ها شامل آسیب اپیتلیوم و ادم آن است، و بعضی اوقات قرمزی رخ می دهد. دید ممکن است تار شود که به دلیل اشک ریزش زیاد و ادم قرنیه می باشد. ترشحات کراست مانند ممکن است به دلیل اشک ریزش زیاد وجود داشته باشند.

خراش قرنیه به طور کلی در نتیجه ضربه به سطح چشم است. علل شایع عبارتند از برخورد ناگهانی انگشت، برخورد به یک شاخه درخت و با استفاده از لنز تماسی است. یک جسم خارجی در چشم نیز ممکن است باعث خراش شود، اگر چشم مالیده شود.

آسیب نیز می تواند توسط لنزهای تماسی نرم یا سخت که بیش از حد در چشم مانده اند ایجاد شود. آسیب ممکن است حتی هنگام برداشتن لنز نیز اتفاق بیوفتد. علاوه بر این اگر قرنیه بیش از حد خشک شود ممکن است شکننده‌تر شده و به راحتی توسط جنبش در سراسر سطح چشم آسیب ببیند. لنز تماسی نرم با قرار گرفتن در چشم در طول شب به طور گسترده به کراتیت گرم منفی (عفونت قرنیه) به خصوص توسط باکتری شناخته شده سودوموناس آئروژینوزا پیشرفت کند. هنگامی که دریک قرنیه سایش رخ میدهد، یا به دلیل تماس با لنز خود یا منبع دیگری، قرنیه مجروح بسیار بیشتر مستعد ابتلا به این نوع عفونت باکتریایی است.

ساییدگی قرنیه می تواند به علت دیسروفی های قرنیه نیز اتفاق بیوفتد. یکی از این

موارد دیستروفی شبکه ای قرنیه است که از دیستروفی های اپیتیلیوم قرنیه به شمار می آید. این دیستروفی موجب کاهش دید و درد در ناحیه قرنیه می شود.

درمان

• داروها

آنتی بیوتیک های موضعی ممکن است برای درمان مطلوب باشند.

یک بررسی نشان داده است که قطره چشم بی حس کننده در سطح چشم مانند تتراکائین در بهبود درد مفید است؛ اما ایمنی آن مشخص شده نیست. یکی دیگر از بررسی‌ها نشان داده است که شواهدی از سود و ایمنی آن ها به میزان کافی نیست.

قطره NSAID نیز مفید است. 2000 بررسی هیچ شواهد خوبی برای حمایت از داروها که فلج تطابق می دهند وجود ندارد.

• پچ بانداژ

طبق یک مطالعه متا آنالیز شواهدی مبنی بر مفید بودن استفاده از پچ بانداژ وجود ندارد.

قوز قرنیه

اشاره

تصویر

کراتوکونوس یا قوز قرنیه یک بیماری قرنیه چشم است. این بیماری معمولاً در سنین نوجوانی یا اوایل دهه سوم زندگی بروز می کند. در این بیماری قرنیه نازک شده و شکل آن تغییر می کند. قرنیه به طور طبیعی شکلی گرد یا کروی دارد، ولی در

کراتوکونوس (قوز قرنیه) قرنیه برآمده و مخروطی شکل می شود. این تغییر بر روی انکسار نور هنگام ورود به چشم تأثیر گذاشته و سبب کاهش وضوح بینایی می شود. کراتوکونوس ممکن است در یک یا هر دو چشم رخ دهد ولی در90٪ موارد در هر دو چشم دیده می شود.

علائم و نشانه های کراتوکونوس

تشخیص کراتوکونوس (قوز قرنیه) ممکن است به دلیل بروز و پیشرفت آهسته آن مشکل باشد. این بیماری ممکن است با نزدیک بینی و آستیگماتیسم همراه باشد در نتیجه ممکن است موجب عدم وضوح و تاری دید شود. بیمار همچنین ممکن است دچار هاله بینی و حساسیت به نور باشد. بیماران معمولاً در هر بار مراجعه به چشم پزشک نسخه شان تغییر می کند و بعد از مدتی ثابت باقی می ماند.

علل قوز قرنیه

علت کراتوکونوس (قوز قرنیه) هنوز شناخته نشده است. هرچند این بیماری ارثی نیست ولی ژنتیک، محیط و یا برخی بیماری‌ها احتمالاً در بروز موثرند. مالیدن محکم چشم گرچه علت قوز قرنیه نمی باشد، ولی در روند ایجاد آن بی‌تأثیر نیست، لذا به بیماران مبتلا به قوز قرنیه توصیه می شود که از مالیدن چشم بپرهیزند.

درمان

در انواع خفیف بیماری، عینک یا لنز نرم ممکن است کمک کننده باشد، ولی با پیشرفت بیماری و نازک تر شدن و تغییر شکل بیشتر قرنیه این درمان ها دیگر چندان کارساز نخواهد بود. درمان بعدی بیماری استفاده از لنزهای سخت دارای قابلیت نفوذ گاز است. این لنزها قابلیت بیشتری برای اصلاح آستیگاتیسم نامنظم ناشی از کراتوکونوس (قوز قرنیه) دارند. قرارگیری مناسب لنز‌بر روی قرنیه مبتلا به کراتوکونوس (قوز قرنیه) کاری ظریف است.

در حال حاضر در بیمارانی که قادر به تحمل لنزهای سخت نیستند از روش های جدیدتری مانند قرار دادن رینگ های داخل قرنیه مثل Intacs و Ferrara و رینگ کامل Myoring استفاده می شود. مطالعه بر روی این روش نشان دهنده بهبود نسبی بیماران

است، هر چند نشان داده نشده است که این روش مانع پیشرفت بیماری شود. البته در مورد مایورینگ مطالعه ای که توسط پروفسور دکسر از اتریش انجام شده مبین تقویت 30٪ قرنیه شده و در نتیجه باعث توقف پیشرفت قوز قرنیه خواهد شد.

درمان

به طور کلی روش های درمان قوز قرنیه به چهار مرحله تقسیم می شود.

در مراحل اولیه بیماری، تجویز عینک توسط پزشک تا حد زیادی باعث اصلاح دید می شود البته باید توجه داشت بیماری ماهیت پیشرونده دارد در نتیجه نمره عینک تجویز شده تغییر خواهد کرد.

با پیشرفت بیماری و افزایش نزدیک‌بینی و آستیگماتیسم نامنظم مرحله ای فرا می رسد که دیگر با عینک نمی توان دید را اصلاح کرد و برای اصلاح دید باید از لنزهای تماسی سخت استفاده کرد. وقتی لنز سخت روی قرنیه قرار می دهیم لایه اشکی که بین لنز و قرنیه ایجاد می شود، نامنظمی را اصلاح می کند.

بیمارانی که قادر به تحمل لنزهای سخت نمی باشند می توانند از لنزهای هیبریدی (ترکیبی از سخت و نرم) استفاده کنند.

از دیگر درمان‌های جراحی قوز قرنیه استفاده از حلقه های داخل قرنیه می باشد؛ این نوع از درمان در بعضی از قوزهای خفیف تا متوسط که کنتاکت لنز را نمی توانند تحمل کنند، کاربرد دارد. این حلقه ها با کاهش میزان آستیگماتیسم نامنظم به بهبود بینایی کمک می کنند. میزان موفقیت درمان با حلقه های داخل قرنیه بسیار متغیر و از فردی به فرد دیگر متفاوت خواهد بود و نتایج عمل در بیماران کراتوکونوس( قوز قرنیه) متفاوت است. در این بیماران قراردادن رینگ به طور متوسط باعث بهبود دو خط دید در نیمی از بیماران می گردد.

در واقع در بیماران قوز قرنیه این عمل باعث می شود، بیماری که قبل از عمل با عینک دید خوبی نداشته است. پس از قرار دادن رینگ به دلیل کاهش نامنظمی های قرنیه با عینک جدید دید بهتری نسبت به قبل از عمل داشته باشد. البته این روش در تمام بیماران قابل انجام نیست.

یکی از درمان های جدید قوز قرنیه ایجاد پیوند متقاطع بین رشته های کلاژن قرنیه با استفاده از اشعه فرابنفش UV-A و داروی ریبوفلاوین است. در این روش پس از

برداشتن لایه سلول های سطحی (اپیتلیوم) قرنیه، به مدت سی‌دقیقه (هر 3 دقیقه یک بار) قطره ریبوفلاوین1/. درصد در چشم ریخته می شود و سپس طی مدت سی‌دقیقه بعدی در حالی‌که هر 5 دقیقه یک بار قطره مذکور در چشم چکانده می شود، اشعه ماوراء بنفش به قرنیه تابانده می شود. این کار باعث افزایش پیوندهای متقاطع بین رشته های کلاژن قرنیه و در نتیجه افزایش استحکام قرنیه می شود.

دیده شده است که پیشرفت بیماری تقریباً در 100٪ موارد متوقف شده و در نیمی از موارد قرنیه اندکی مسطح‌تر شده و بیماری کمی (حدود 2٫87 دیوپتر) بهبود یافته است، و بینایی 1٫4 خط بهتر شده است. این روش باعث می شود، نیازی به پیوند قرنیه نیاز نباشد. در این روش بینایی فرد با و بدون عینک بهبود یافته و میزان آستیگماتیسم، کاهش قابل ملاحظه ای خواهد داشت.

بهترین داوطلبان این روش عبارتند از: بیمارانی که به تازگی برای آن ها تشخیص کراتوکونوس داده شده، افراد جوان و میان سالی که بیماری آن ها پیشرونده است، کسانی‌که دچار هیدروپس یا اسکار سفید بروی قرنیه نشده اند و همچنین کسانی که لنز تماسی روی چشمشان خوب فیت نمی شود.

فصل سوم: سایر بیماری‌ها

اشاره

سایر بیماری‌ها

انقباضات پلک ها

به انقباض های عضله مدور دور پلک که باعث پرش غیرارادی یا بسته شدن غیرارادی پلک ها می شود، انقباضات پلک ها یا بلفارواسپاسم می گویند. انقباضات پلک ها، یک عارضه پیش رونده عصبی است که بیشتر در زنان میان سال و سالمند اتفاق می افتد. شایع‌ترین شکل انقباض پلک ها «بلفارواسپاسم خودبه خودی خوش خیم» است که به‌صورت بسته شدن مکرر غیرارادی پلک ها تظاهر می کند.

انقباضات پلک ها نوعی دیستونی موضعی ناشایع است. دیستونی به معنای انقباض غیرارادی مکرر و طولانی در یک عضله یا گروهی از عضلات می باشد.

بلفاریت

پلک آماس یا بلفاریت التهاب پلک ها به‌ویژه در لبه آن‌هاست. این بیماری شایع بوده و ممکن است بر اثر یک عفونت خفیف میکروبی یا بیماری پوستی منتشر ایجاد شود. بلفاریت به دو شکل رخ می دهد: بلفاریت قدامی و بلفاریت خلفی. در بلفاریت قدامی قسمت جلویی و خارجی پلک که محل اتصال مژه‌ه است درگیر می شود. دو علت شایع بلفاریت قدامی عفونت های میکروبی (مانند استافیلوکوک) و سبوره هستند. در بلفاریت خلفی که ناشی از مشکلات غدد چربی پلک است قسمت داخلی پلک گرفتار می شود. دو بیماری پوستی شایعی که سبب بلفاریت خلفی می شوند عبارتند از: آکنه روزاسه و شوره سر.

تصویر

در صورتی که بلفاریت درمان نشود، در دراز مدت می تواند سبب ضخیم شدن

لبه های پلک، متسع شدن مویرگ ها، تریکیازیس (رشد معکوس مژه ها به طرف داخل چشم)، ریزش مژه ها، اکتروپیون (برگشتن پلک به طرف خارج) و انتروپیون (برگشتن پلک ها به طرف داخل) شود. همچنین ممکن است منجر به عوارضی در ملتحمه و قرنیه گردد.

درمان بلفاریت ممکن است مشکل باشد زیرا معمولاً عود می کند. درمان شامل کمپرس گرم روی پلک ها، تمیز کردن آن‌ها، استفاده از آنتی‌بیوتیک و ماساژ پلک است. اگر بلفاریت سبب خشکی چشم شود ممکن است استفاده از قطره اشک مصنوعی یا پمادهای لوبریکانت (که سبب کم شدن اصطکاک پلک با سطح چشم می شود) مفید باشد. گاهی برای کنترل التهاب از کورتون موضعی هم استفاده کوتاه مدت می شود.

کمپرس گرم سبب شل شدن پوسته های روی چشم می شود و به این ترتیب هنگام تمیز کردن پلک این پوسته ها راحت تر جدا می شوند. کمپرس گرم همچنین سبب گرم شدن و شل شدن پلاک هایی می شود که غدد چربی پلک را مسدود می کنند. از حوله ای که با آب گرم مرطوب شده برای این کار استفاده می شود. در ابتدای دوره درمان این کار چند بار در روز، هر بار به مدت 5 دقیقه تجویز شود، پس از آن کمپرس گرم ممکن است یک بار در روز و به مدت چند دقیقه کافی باشد.

تمیز کردن پلک ها برای درمان بلفاریت ضروری است. این کار با ماساژ پلک ها با شامپو بچه رقیق شده (به کمک گاز یا حوله تمیز) انجام می شود. سپس با آب ولرم کاملاً بشویید.

در بعضی از موارد تجویز آنتی بیوتیک به صورت پماد موضعی یا درمان خوراکی ضروری است.

از آن جا که بلفاریت تمایل به مزمن شدن دارد درمان ممکن است برای مدتی طولانی ادامه یابد. در صورتی که بیمار از لنز تماسی استفاده می کند ممکن است لازم باشد در طول درمان بلفاریت از لنز استفاده نشود. برای بعضی از این بیماران لنزهای با نفوذپذیری بالا تجویز می شود.

بهتر است از مواد آرایشی چشم نیز استفاده نشود زیرا ممکن است مانع شستشوی پلک شود ولی حالت دهنده های مو مفیدند. گاه استفاده از شامپوهای ضد شوره برای سر و ابروها توصیه می شود. در صورت وجود آکنه صورت، درمان آکنه با داروهایی

نظیر داکسی سیکلین ضروری است.

پیرچشمی

پیر چشمی دوربینی و اختلال دید بر اثر بالا رفتن سن است که در آن با از دست رفتن تدریجی خاصیت ارتجاعی عدسی چشم، قدرت تطابق کم خواهد شد. بخشی از روند طبیعی افزایش سن می باشد، و در هنگامی که عدسی چشم قابلیت انعطاف خود را به تدریج از دست می دهد، اتفاق می افتد. معمولاً این حالت در حدود سن 45-40 سالگی شروع می شود. در نتیجه افراد با دید طبیعی (بدون ضعف چشم) احتیاج به عینک مطالعه پیدا می کنند و افراد نزدیک بین یا دوربین احتیاج به دو عینک یکی برای دور و یکی برای نزدیک یا عینک دو دید پیدا می کنند.

یک مزیت نزدیک بینی کمتر از 3 دیوپتر، این است که این افراد بعد از شروع پیرچشمی می توانند عینک دور خود را بردارند و قادر به خواندن بدون عینک باشند. بعد از انجام لیزر برای اصلاح نزدیک بینی، این توانایی از دست خواهد رفت زیرا این افراد همانند سایر افراد طبیعی نیاز به عینک مطالعه خواهند داشت. اما افراد با نزدیک بینی متوسط و شدید پس از شروع پیرچشمی علاوه بر عینک دور نیاز به عینک مطالعه هم خواهند داشت و در واقع مزیتی نسبت به افراد طبیعی ندارند. لیزر تأثیری بر روی قدرت متمرکزکننده عدسی چشم نداشته و بنابراین نمی تواند پیرچشمی را درمان کند.

تصویر

درخش بینی

احساس درخشش نور به علت تحریک شبکیه چشم را درخش بینی می گویند.

بیمار در غیاب منبع نوری، برای جزئی از ثانیه در میدان بینایی خود احساس وجود نور، نوار نورانی یا جرقه می کند، که علامت شایع ارتباط غیرطبیعی بین شبکیه و زجاجیه می باشد. بیمار معمولاً می تواند به بخشی از میدان بینایی که جرقه های نورانی در آن دیده می شود، اشاره نماید. این نور فرضی نشانه آگاهی مغز از کشش فیزیکی می باشد، که زجاجیه غیرطبیعی بر قسمت حسی شبکیه وارد می نماید.

درخش بینی بیشتر با جداشدگی پسین زجاجیه، میگرن با هاله، جداشدگی شبکیه، و انفارکتوس لوب پس سری مرتبط است.

منابع

1.

بیماری‌های چشم، پاتریک د.ترور.دوبر، ترجمه: عیسی بابیوردی، انتشارات نوبل، 1353.

2.

اصول چشم پزشکی، حمید ترابی و مهناز ترابی، انتشارات گوهرین، 1379.

3.

آناتومی چشم، دکتر رزم‌جو، انتشارات دانشگاه اصفهان.

4.

اصول بالینی عیوب انکساری چشم، رابینز، ترجمه: عباس باقری، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی کاشان، 1377.

5.

www.fa.wikipedia.org

6.

www.bazdeh.org

7.

www.iums.ac.ir

8.

www.bornafit.ir

9.

www.daneshnameh.roshd.ir