آب شدن یخ های روی زمین و تاثیرات آن

مشخصات کتاب

سرشناسه : درودی، عرفان، 1385-، گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور : آب شدن یخ های روی زمین و تاثیرات آن/ گردآورندگان عرفان درودی، عماد کهن زاد؛ ویراستار علمی سمیه مظفری، نادر سلطانی، منیره زمانی.

مشخصات نشر : اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.

مشخصات ظاهری : 70 ص.

شابک : 400000ریال: 978-622-6521-75-8

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

موضوع : گرمایش جهانی

موضوع : Global warming

موضوع : تغییرات جهانی دما

موضوع : Global temperature changes

موضوع : یخچالهای طبیعی

موضوع : Glaciers

شناسه افزوده : کهن زاد، عماد، 1384-، گردآورنده

شناسه افزوده : مظفری، سمیه، 1365-، ویراستار

شناسه افزوده : سلطانی، نادر، 1364 -، ویراستار

شناسه افزوده : زمانی، منیره، 1365-، ویراستار

رده بندی کنگره : QC981/8 /گ4د4 1397

رده بندی دیویی : 363/73874

شماره کتابشناسی ملی : 5559746

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

ویراستار کتاب: شهناز محققیان

اشاره

سرشناسه : درودی، عرفان، 1385-، گردآورنده

عنوان و نام پدیدآور : آب شدن یخ های روی زمین و تاثیرات آن/ گردآورندگان عرفان درودی، عماد کهن زاد؛ ویراستار علمی سمیه مظفری، نادر سلطانی، منیره زمانی.

مشخصات نشر : اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.

مشخصات ظاهری : 70 ص.

شابک : 400000ریال: 978-622-6521-75-8

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

موضوع : گرمایش جهانی

موضوع : Global warming

موضوع : تغییرات جهانی دما

موضوع : Global temperature changes

موضوع : یخچالهای طبیعی

موضوع : Glaciers

شناسه افزوده : کهن زاد، عماد، 1384-، گردآورنده

شناسه افزوده : مظفری، سمیه، 1365-، ویراستار

شناسه افزوده : سلطانی، نادر، 1364 -، ویراستار

شناسه افزوده : زمانی، منیره، 1365-، ویراستار

رده بندی کنگره : QC981/8 /گ4د4 1397

رده بندی دیویی : 363/73874

شماره کتابشناسی ملی : 5559746

آب شدن یخ‌های روی زمین و تاثیرات آن

گردآورندگان:

عرفان درودی

دانش آموز پایه ی هفتم دبیرستان دکتر محمدشفیعی

عماد کهن زاد

دانش آموز پایه ی هفتم دبیرستان دکتر محمدشفیعی

انتشارات امیرفدک: اصفهان- خیابان هشت بهشت غربی نبش تقاطع ملک ساختمان فدک

تلفن: 32730360-031 - همراه: 09133135694کد پستی: 43151-81546

Fadak.mansori@gmail.com

آب شدن یخ‌های روی زمین و تاثیرات آن

عرفان درودی 85- عماد کهن زاد 84

آماده سازی: انتشارات امیرفدک

مدیرمسئول: دکترمحمدرضا محمد شفیعی

مدیر تولید: سیدمحمدرضا منصوری تهرانی

مدیر فنی: صالحیان - مظفری

ویراستار ادبی: جوهریان

ویراستار علمی: مظفری - نادر سلطانی- زمانی

صفحه آرا: عابدی- کاویانی

طراح جلد: کاویانی

● لیتوگرافی: طاها ● چاپ: ملت ● صحافی: ملت

● چاپ اول: 1397 ● تعداد:1000 ● قیمت: 40000 تومان

© حق چاپ: 1397، انتشارات امیر فدک

شابک: 8-75-6521-622-978 ISBN: 978-622-6521-75-8

هر گونه استفاده از مطالب این کتاب اعم از بازنویسی، خلاصه سازی، نقل مطالب آموزشی، برداشت به صورت دستنویس، کپی، تکثیر و هر گونه چاپ سنتی و دیجیتال، استفاده به صورت کتاب الکترونیکی، لوح فشرده، قراردادن مطالب بر روی اینترنت و وبسایت ها و هر گونه شبکه ی کامپیوتری دیگر و به طور کل هر گونه استفادهی اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت منافع مادی و معنوی خود، بدون اجازه ی کتبی ناشر ممنوع و بر اساس بند 5 ماده ی 23 قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و قوانین مربوط به جرایم رایانه ای کشور قابل پیگیری در محاکم قضایی است.

تقدیم به:

پدر و مادر عزیز و مهربانم

که در سختی ها و دشواری های زندگی همواره یاوری دلسوز و فداکار و پشتیبانی محکم و مطمئن برایم بوده اند.

عرفان درودی

تقدیم به:

پدر و مادرم

که از نگاهشان صلابت

از رفتارشان محبت

و از صبرشان ایستادگی را آموختم

عماد کهن زاد

پیشگفتار:

در مرکز تحقیقات و فن آوریهای نوین دمش سپاهان (دکتر محمدشفیعی) آموزش پژوهش محور را نهادینه کردیم، چراکه ایمان داریم گسترش مرزهای علم و فن آوری در جهت پیشرفت کشور در گرو کوشش پژوهشگران است و پژوهشگر با ذهن پرسشگرش از لایه های ابر گرفته آسمان دانش می گذرد، تا به افق های جدیدی دست یابد. روح پژوهشگر، پویا و جوینده است و پوسته های جهل را شکافته، به قنات جاری علم دست می یابد و تا چشمه ی جوشان آن را بر کویر تشنه خویش جاری نسازد، آرام نمی گیرد. در مراکز پژوهش محور دکتر محمدشفیعی اعتقاد داریم؛ پژوهش هزینه نیست، سرمایه است. در اقدامات پژوهشی این مراکز پژوهشی، پژوهشگران کوچک ما تلاش می کنند وضعیت نامطلوب را به وضعیت مطلوب تغییر دهند ویاد می گیرند درست توجه کنند و بدانچه که آموخته اند عمل کنند.

دانش آموزان پژوهنده ی ما می فهمند که هیچ گاه شکست در مسیر کسب دانش وجود ندارد، لذا از ناملایمات علمی و بن بستهای مقطعی هراسی نداشته و راه غلبه بر سدهای مجازی پیش روی کسب دانش و ارتقای علمی را خوب یاد بگیرند. علاوه براین اصول و مبنای کار گروهی را فراگرفته تا بتوانند براساس خرد جمعی کار کنند. با بیش از 25 سال سابقه آموزشی –پژوهشی و مدیریتی دریافته ایم که پژوهش و تحقیق مثل حروف الفبا باید از سال های نخست آموزش شروع شده و نهادینه شود، و این امر مهم را در طرح آموزش پژوهش محور انجام داده و به نتایج شگرفی دست یافته ایم و با علم به این که می دانستیم دانش آموزان در مقاطع پایین تر توانایی های بزرگی دارند و در عمل تجربه نمودیم و نهادینه کردیم و مصمم هستیم که این امر مهم در کل کشور اجرایی شود. ان شاا...

محمدرضا محمدشفیعی

مدیر مجتمع فرهنگی آموزشی تحقیقاتی دکتر محمدشفیعی

فهرست مطالب

فصل اول...8

دلایل اهمیت یخ های قطب شمال...10

فصل دوم...16

نمونه‌هایی از اثرات زمین شناسی ذوب یخ‌ها...19

کند شدن چرخش زمین...34

فصل سوم...36

هشدار به دنیا...37

زیبایی ترسناک ذوب شدن یخ‌های زمینی...43

منابع...57

فصل اول: اهمیت یخ های قطب شمال برای کره زمین

اشاره

تصویر

آیا تا به حال اتفاق افتاده است که پس از خرید بلیط هواپیما و هنگام سفر، یخ های قطب شمال را ببینید و به این فکر بیفتید که اهمیت این یخ ها چیست؟ علت وجود آن ها چیست و چه فایدهای برای اکوسیستم و ما دارد؟

تصویر

در این مطلب برخی از اهمیت های وجود یخ های قطب شمال برای شما توضیح داده شده است، تا دفعه بعد که آن ها را در تلویزیون و یا با خریداری بلیط هواپیما و هنگام سفر آن ها را مشاهده کردید، دلیل وجود و اهمیت این یخ ها را بدانید.

تصویر

هرساله در اواسط ماه سپتامبر، وسعت یخ های دریایی تابستانی قطب شمال، به حداقل مقدار خود می رسد. یخ های قطب شمال قبل از این که دوباره در زمستان یخ بزنند، همانند یک تکه قالب یخی، در زیر نور خورشید تابستانی آب می شوند.

دلایل مشخص زیادی برای اهمیت وجود یخ های قطب شمال وجود دارند، مخصوصاً

از زمانی که آب شدن آن ها در اثر گرم شدن جهانی که در اثر فعالیت های انسان ها به‌وجود آمده است، افزایش یافته است. مشاهدات علمی انجام شده نشان می دهند که، مقدار یخ های قطب شمال سیر کاهشی به‌خود گرفته و رفته رفته در حال کم شدن هستند. درحالی که خود آب شدن یک روند طبیعی است، در درجه دمایی که این عمل در تابستان صورت می گیرد، طبیعی نیست. رکورد دماهای قطب شمال در طول تابستان به شدت بالاست و یخ های قطب شمال به سرعت دارند آب می شوند.

تصویر

شما نیز اگر بلیط هواپیمای خود را در تابستان خریده باشید و از فراز یخ های قطب شمال عبور کرده باشید حتماً این موضوع را مشاهده کرده اید.

در ادامه چند مورد از دلایل اهمیت یخ های قطب شمال برای شما توضیح داده شده است.

دلایل اهمیت یخ های قطب شمال

تصویر

الف- یخ های قطب شمال نور خورشید تابیدهشده به کره زمین را منعکس می کنند.

قطب های کره زمین سرد هستند، اما یک دلیل دیگر نیز وجود دارد: یخ های دریایی سفید هستند، پس بیشتر نور خورشید تابیدهشده را به فضا بازتاب می کنند. این خاصیت بازتاب کنندگی که با نام «آلبِدو» شناخته شده است، به‌سرد نگه داشتن قطب ها توسط محدود کردن جذب کنندگی آن ها، کمک می کنند.

تصویر

با کوچک تر شدن اندازه یخهای دریایی، مقدار بیشتری از آب دریا زیر نور خورشید قرار می گیرند و باعث جذب بیشتر گرما توسط اقیانوس می شود، که این عمل در عوض باعث آب شدن بیشتر یخ ها شده و اثر آلبدو را بیشتر از قبل محدود می سازد. این عمل حلقه بازخوردی مثبتی را ایجاد کرده و یکی از دلایلی است که گرم شدن دمای کره زمین، افزایش می یابد. شما نیز حتماً اگر بلیط هواپیما خریده و از روی یخ های قطب شمال در طول روز عبور کرده باشید خاصیت بازتاب کنندگی آن ها را مشاهده کرده اید.

ب- یخ های قطب شمال جریان های اقیانوسی را تحت تأثیر قرار می دهند.

یخ های دریایی با تنظیم کردن گرمای قطبی، بر آب و هوای جهانی نیز تأثیر می گذارند. علت این امر این است که اقیانوس و هوا به عنوان موتورهای گرمایی عمل کرده و گرما را به‌سمت قطب ها برای برقراری تعادل، هدایت می کنند. یک راه برای این کار گردش اتمسفری یا حرکت هوا در مقیاس بزرگ است. یکراه آهسته تر دیگر زیرآب اتفاق می افتد. جایی که جریان های اقیانوسی گرما را طی

یک «کمربند جهانی حامل» در طی فرآیندی که گردش دماشوری نامیده می شود، جابه‌جا می کند. این عمل که باعث اختلاف در گرما و شوری محلی تغذیه می شود، الگوهای آب و هوایی در دریا و خشکی را به‌وجود می آورد.

تصویر

کم شدن مقدار یخ های دریایی دو تأثیر مهم را بر روی این فرآیند می گذارد. اول این‌که گرم شدن قطب ها جریان گرمایی کلی کره زمین را مختل می سازد. دوم این که الگوهای باد دستکاری شده یخ های دریایی بیشتری را به‌سمت اقیانوس اطلس برده و باعث آب شدن یخ ها و تبدیل آن به آب آشامیدنی تازه می شود (آب دریا هنگام یخ زدن نمک خود را بیرون می اندازد).

تصویر

پ- یخ های قطب شمال هوا را عایق‌سازی می کنند.

تصویر

هرقدر هم که اقیانوس قطب شمال سرد باشد، هنوز هم از هوا در زمستان گرم تر است. یخ های دریایی به عنوان عایق بین این دو عمل کرده و مقدار گرمای افکنده شده به سمت بالا را محدود می سازد. به همراه آلبِدو، این فرآیند یکراه دیگر برای کمک به حفظ آب و هوای سرد قطب شمال است؛ اما هرقدر که یخ دریایی شکسته و آب می شود، باعث ایجاد رخنه و شکاف شده و به گرما اجازه فرار می دهد. تقریباً نصف مبادله گرما بین اقیانوس منجمد شمالی و اتمسفر از راه شکاف های ایجادشده در یخ ها صورت می گیرد.

ت- یخ های قطب شمال گاز متان را در بن بست نگهداشته و جلوی فعالیت آن‌را می گیرد.

گرما تنها چیزی نیست که از میان یخ دریایی ضعیف عبور می کند. دانشمندان مدت زیادی است که تندرای شمالی را می شناسند. رسوب های دریایی شامل مقدار زیاد گاز متان منجمد شده می باشند، که درصورت آزاد شدن این گاز گلخانه ای یک ریسک آب و هوایی به‌وقوع خواهد پیوست.

تصویر

اما در سال 2012 محققان ناسا یک منبع حیرت آور از متان قطب شمال را کشف کرده اند که خود اقیانوس منجمد شمالی است.

هر چه‌قدر یخ های قطب شمال بیشتر آب شوند، ریسک آزاد شدن گاز متان از شکاف های ایجادشده بین یخ ها بیشتر شده و مقدار این گاز گلخانه ای افزایش خواهد یافت. پس وجود یخ های قطب شمال برای جلوگیری از آزاد شدن گاز متان و ورود آن به اتمسفر، ضروری است.

تصویر

ث- یخ های قطب شمال ایجاد آبوهوای طاقت فرسا و زیان آور را محدود می سازد.

مسئله گرمایش زمین ایجاد شدن آب و هوای طاقت فرسا را تسریع می کند، اما کم شدن مقدار یخ های دریایی قطب شمال باعث ایجاد طوفان های شدیدتر و بزرگ تر

در خود قطب شمال می شود. هر مقدار که یخ دریا کمتر می شود تشکیل طوفان ها راحت تر شده و امواج اقیانوسی نیز می توانند بزرگ تر شوند.

شما نیز شاید پس از خرید بلیط هواپیما و هنگام عبور از بالای قطب شمال شاهد ایجاد طوفان های شدید شده باشید، از این به بعد خواهید دانست که وجود یخ های قطب شمال از تغییرات آب و هوایی و ایجاد طوفان های شدید و بزرگ جلوگیری می کند و اگر آب شدن آن ها افزایش نیابد می توانید با خیال راحت بلیط هواپیما خریده و با هواپیما از روی قطب شمال عبور کنید.

تصویر

فصل دوم: فرایند آب شدن یخ‌های زمینی

اشاره

تصویر

حدود ده درصد خشکی‌های سیاره ما در سراسر سال پوشیده از یخ هستند. این یخ دائمی که در ابعاد بزرگ در مکان‌هایی مثل قطب جنوب و روی رشته کوه‌های بلند و... وجود دارند صفحات یخ یا یخچال نامیده می‌شوند. این یخ‌ها اگر هوا به‌قدر کافی خنک باشد و به‌میزان لازم برف ببارد می‌توانند در جایشان باقی بمانند یا بعد از ذوب شدن دوباره منجمد شوند.

تصویر

همه این یخ‌ها از میزان زیادی آب تشکیل شده‌اند و موقعی که ذوب می‌شوند، به اقیانوس‌ها ختم می‌شوند. مکانی مثل قاره قطب جنوب که اندکی از گرمای خورشید به آن می‌رسد به‌قدر کافی سرد است تا تمام سال پوشیده از یخ باشد. دست کم در‌حال حاضر این وضعیت صادق است.

تصویر

اما هنگامی که دمای متوسط جهان افزایش می‌یابد، چنان‌که به‌دلیل تغییرات آب و هوایی در بسیاری از سرزمین‌ها روی داده است، توده‌های بزرگ یخ در طول تابستان سریع‌تر از آن‌که تشکیل شوند آب می‌شوند. پس بیشتر به شکل آب مایع یافت می‌شوند. مقدار زیادی از این آب اضافی به اقیانوس‌ها ختم می‌شود و در نهایت به بالاتر رفتن سطح آب دریاها منجر می‌شود.

تغییرات آب و هوایی به‌بروز تغییر در دما و کل آب و هوای جهان گفته می‌شود. این تغییرات در حال حاضر صفحات یخ و یخچال‌های طبیعی سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داده است. هنگامی که توده‌های یخ در ابعادی عظیم و در سرزمین‌هایی وسیع رو به زوال می‌رود، نظیر آن‌چه در قاره قطب جنوب یا گرینلند رخ می‌دهد، روند آب شدن یخ‌ها سریع‌تر می‌شود. چراکه در قاره قطب جنوب و گرینلند و سایر مناطقی که با اقیانوس احاطه شده‌اند، بعضی اوقات توده‌های یخ به اقیانوس‌ها می‌افتند و به‌سرعت در آب ذوب می‌شوند.

تصویر

دلیلش هم این است که مواد متراکم تر مثل مایعات و جامدات، انرژی را بهتر حمل می‌کنند. بنابراین گرما از میان مایع سریع‌تر به یخ منتقل می‌شود تا از میان هوا. در نتیجه مایع یخ را گرم می‌کند و به آن اجازه می‌دهد تا سریع‌تر ذوب شود.

دانشمندان پیش‌بینی می‌کنند با حفظ روند کنونی، سطح دریاها ظرف 90 سال آینده دست کم 91 سانتی‌متر افزایش خواهد یافت.

صفحات بزرگ یخ در گذشته هم بارها منجمد شده و ذوب شده‌اند(یخبندان با

سطح پایین دریا و دوره‌های گرم با سطح بالای دریا در ارتباط است). اما دانشمندان فهمیده‌اند که یخ قاره قطب جنوب حتی سریع‌تر از آن‌چه فکرمی‌کردند ذوب می‌شود.

دلیلش هم این است که انسان‌ها دی اکسید کربن تولید می‌کنند (به عنوان مثال با راندن خودروهای با سوخت بنزین) و روند تولید این دی اکسید کربن سریع‌تر از روند جذب آن به وسیله گیاهان است. این وضعیت زمین را گرم‌تر می‌کند. روند گرم شدن زمین خیلی سریع‌تر از آنی است که به‌طور طبیعی درگذشته رخ داده است.

با این وصف تولید سوخت‌های فسیلی مثل سوزاندن بنزین برای خودروها و ذغال سنگ برای برق، می‌تواند در سرعت آب شدن یخ‌ها تعیین کننده باشد(با افزایش درجه حرارت متوسط هوا).

تصویر

نمونه‌هایی از اثرات زمین شناسی ذوب یخ‌ها

ذوب یخچال‌های طبیعی عواقب سنگینی برای همه ما دارد. از جمله این که محرک زلزله‌ها، سونامی‌ها و آتشفشان‌ها می‌شود. به‌این ترتیب زمین شناسان انتظار دارند گرم شدن جهان به زلزله‌های جدید زیادی منجر شود. این حوادث ممکن است در مکان‌هایی رخ دهند که انتظار آن نمی‌رود.

انسان‌هایی که در آب و هواهای شمالی زندگی می‌کنند وقتی به جنوب نگاه می‌کنند سرهایشان را با به نشانه تأسف از فاجعه‌ای که در اثر طوفان‌های اقیانوس اطلس و سونامی‌های اقیانوس آرام رخ می‌دهد تکان می‌دهند. اما شمار زلزله‌ها در

بسیاری از مکان‌ها هم ممکن است بالا رود.

کاهش فشار یخ‌ها بر روی زمین، زلزله‌های بزرگ و انفجارات آتشفشانی بیشتری را ایجاد می‌کند. یخ بسیار سنگین است و وزنش حدود یک تن در متر مکعب است. یخچال‌های طبیعی هم صفحات عظیمی از یخ هستند. آن‌ها فشار زیادی را روی بخشی از سطح زمین که آن را می‌پوشانند وارد می‌کنند. وقتی یخچال‌ها شروع به ذوب شدن می‌کنند، روندی که در حال حاضر به دلیل گرم شدن زمین شاهد آن هستیم، این فشار کاهش می یابد و در نهایت آزاد می‌شود.

تصویر

تصویر

زمین شناسان می‌گویند آزاد شدن فشار از روی سطح زمین باعث بروز همه نوع

واکنش‌های زمین شناسی مثل زمین لرزه، سونامی (که به‌وسیله زمین لرزه‌های زیردریایی ایجاد می‌شوند) و انفجارات آتشفشانی می‌شود. پاتریک وو، استاد زمین شناسی دانشگاه آلبرتای کانادا می‌گوید: وزن این یخ ضخیم فشار زیادی را بر روی زمین وارد می‌کند. این نوع وزن، زلزله‌ها را سرکوب می‌کند، اما وقتی یخ‌ها ذوب می‌شوند، محرک زمین لرزه‌ها آزاد می‌شود.

تصویر

و به‌عنوان نمونه به فشار انگشت شست بر یک توپ فوتبال اشاره می‌کند. موقعی که انگشت شست برداشته می‌شود و فشار آزاد می‌شود، توپ دوباره شکل اصلیش را به‌دست می‌آورد. این شرایط بر روی زمین هم رخ می‌دهد.

و می‌گوید بسیاری از زلزله‌هایی که امروزه درکانادا به وقوع می‌پیوندند به واکنش زمین به پایان آخرین عصر یخبندان در ده هزار سال قبل برمی‌گردند. اما با گرم شدن زمین تغییرات آب و هوایی سرعت می‌گیرد و باعث می‌شود که یخچال‌ها سریع‌تر ذوب شوند. و انتظار می‌رود که واکنش اجتناب‌ناپذیر این‌بار سریع‌تر رخ دهد.

اگر تمام یخ های قطبی کره زمین آب شود ایران و سایر کشورها چه شکلی خواهند شد؟

اگر همین طور به‌سوزاندن سوخت های فسیلی ادامه دهیم، گرمایش جهانی درنهایت تمام یخ های دو قطب زمین و کوهستان ها را آب خواهد کرد و سطح دریا تا 65 متر افزایش پیدا می کند.

به گفته متخصصان آب وهوا، در پایان این قرن بخش هایی از کره زمین غیرقابلسکونت خواهد شد. تغییرات آب وهوا خطراتی چون کاهش توده های خشکی، خشکسالی، سیل های شدید، بلایای طبیعی، اقیانوس های سمی و امواج گرما در پی دارد. بلایای طبیعی این چنین، احتمال وقوع جنگ و فروپاشی اقتصادی را هم افزایش می دهند.

تصویر

به گفته برخی از محققان، در کره زمین بیش از 8 میلیون کیلومتر مکعب یخ وجود دارد و برای آب شدن تمام این یخ ها، بیشتر از5000 سال زمان لازم است؛ اما اگر انتشار کربن را کاهش ندهیم، ممکن است سیارهای بدون یخ بسازیم که میانگین دمای آن به جای 44/14درجه، 66/26 درجه سلسیوس خواهد بود.

تاثیر ذوب شدن یخ های قطبی بر آمریکا

تمام سواحل اقیانوس اطلس به همراه فلوریدا و ساحل خلیج ناپدید خواهد شد. در کالیفرنیا، تپه های سانفرانسیسکو به خوشه هایی از جزیره و دره مرکزی کالیفرنیا به خلیجی غول پیکرتبدیل می شوند. خلیج کالیفرنیا تا سن دیه گو در شمال کشیده می شود. البته خود سن دیگو وجود نخواهد داشت.

تصویر

کاملاً بدیهی است که با ذوب شدن یخ ها و افزایش سطح آب اقیانوس ها، انسان ها مجبور به انطباق با دنیایی بسیار متفاوت تر از آن‌چه که اکنون مشاهده می کنیم، خواهند بود. بسیاری از سواحل اقیانوس اطلس، فلوریدا، و ساحل خلیج آمریکا زیر آب خواهند رفت. علاوه بر این، تغییرات آب و هوایی در مقیاس بزرگ، باعث تغییر روند بارش های فصلی شده و در نتیجه بسیاری از اراضی حاصل‌خیز را به زمین هایی بی حاصل بدل خواهد کرد.

تصویر

در آمریکا، حوضه آمازون و رود پاراگوئه در جنوب ناپدیدشده و به اقیانوس اطلس

متصل خواهند شد. درنتیجه بخش اعظم بوئنوس آیرس، سواحل اروگوئه و بیشتر پاراگوئه نابود می شود. رشته کوه های کشیده شده در سواحل کارائیب و آمریکای مرکزی به خاطر ارتفاع خود تا حدی به عنوان خشکی باقی می مانند.

اگر تمام یخ های دنیا آب شوند، میامی به دنبال تمام سواحل شرقی آمریکا به زیرآب خواهند رفت.

تاثیر ذوب شدن یخهای قطبی بر آفریقا

آفریقا در مقایسه با دیگر قاره ها بخش کمتری از خشکی خود را در اثر افزایش سطح دریا از دست می دهد؛ اما شدت افزایش دما بخش زیادی از این قاره را غیرقابل سکونت خواهد کرد.

تصویر

در مصر شهر اسکندریه و قاهره، در آب های مدیترانه فرو خواهد رفت.

تاثیر ذوب شدن یخ های قطبی بر آسیا

زمینی که در آن 600 میلیون چینی سکنی گزیده اند، توسط آب ها اشغال می شوند. بیشتر سواحل هند نیز سرنوشت مشابه با رشته کوه‌ها در کشور کامبوج دارند که به رشته جزیره تبدیل می شوند.

تصویر

شانگهای نیز به زیر آب های دریای چین شرقی فرو می رود.

تصویر

آب اقیانوس، بنگلادش با بیش از 160 میلیون نفر و کلکته با جمعیت 4.6 میلیون نفر را می بلعد.

تصویر

تاثیر ذوب شدن یخ های قطبی بر استرالیا

این قاره غالباً مسطح، بیش از 80 درصد جمعیتش را که در نوار ساحلی نازک زندگی می کنند، از دست خواهد داد.

تصویر

تاثیر ذوب شدن یخ های قطبی بر جنوبگان

جنوبگان یا قطب جنوب شرقی که دارای چهارپنجم یخ تمام کره زمین است، آب نشدنی به‌نظر می رسد. این بخش از دوره های گرمایی کره زمین، جان سالم به در برده است اما به‌نظر می رسد که آرام آرام به‌خاطر گرمایش جهانی بر ضخامت آن افزوده می شود. اتمسفر گرمتر، بخارآب بیشتری را در خود نگه می دارد، که در قالب برف بر جنوبگان شرقی می نشیند.

تصویر

درست مثل یخسار گرینلند، جنوبگان غربی در دوره های گرم تر کره زمین بسیار کوچک تر از اندازه الان خود بوده است. چون بر بستر کره زمین زیر آب ها قرارگرفته، آسیب پذیری بیشتری دارد. اقیانوس گرم، این قطعه یخ عظیم شناور را از پایین آب می کند و به فروپاشی آن منجر می شود. از سال 1992 میلادی، جنوبگان غربی به طور میانگین سالیانه 65 میلیون تن یخ را از دست داده است.

تاثیر ذوب شدن یخ های قطبی بر ایران

تصویر

بهتر است از همین ابتدا اشاره کنیم که ایران در مقایسه با سایر کشورهای نزدیک

به اقیانوس و آب های عظیم، آن چنان در خطر غرق شدن نیست اما اگر در جهت کاهش گرمایش جهانی قدمی بر نداریم، خطرات دیگری ما را تهدید خواهد کرد. با افزایش سطح آب دریا، اکوسیستم خلیج فارس و دریای خزر تغییر می کند. رود کارون که تنها منبع آب شیرین برای جمعیتی بالغ بر یک میلیون نفر است، در خطر ادغام شدن با آبشور دریا قرار می گیرد.

تصویر

همان‌طور که در تصویر زیر می بینید سواحل شمالی به زیر آب فرو خواهند رفت و بخش قابل توجهی از استان خوزستان و سایر استان های جنوبی را آب فرا خواهد گرفت. در کشور همسایه ما یعنی عراق حتی پیشبینی شده سطح آب دریا تا بغداد را فرا بگیرد.

تصویر

در اثر افزایش دما، خشکی در برخی مناطق تشدید شده و دیگر مناطق باران های شدید و نامنظم را تجربه می کنند. این دو تأثیر منفی بر کشاورزی می گذارند. پرورش دام و طیور نیز در معرض خطر قرار می گیرد. با افزایش گرما حتی سلامت مردم ایران نیز تهدید می شود.

کارایی نیروگاه های حرارتی کاهش پیدا می کند و سدها نیز انرژی کمتری تولید خواهند کرد. در نهایت به‌خاطر طوفان های دریایی، تأسیسات نفت، گاز و پتروشیمی در جنوب ایران از بین خواهند رفت.

اگر چه تمامی این تصاویر پیش بینی های علمی به‌شمار می روند، اما مطمئنا باید نسبت به آن‌ها حساس بوده و امید است که با پیوستن به سایر کشورها و جلوگیری از گرمایش جهانی، زندگی آیندگانمان را تضمین کنیم.

بنا‌بر‌این گزارش یخ‌ها مساحت وسیعی از زمین را در برمی‌گیرند و بسیاری از مردم در شهرهای یخ زده و برفی در همه سال زندگی می‌کنند؛ مانند ساکنان قطب شمال و یا قطب جنوب، ولی اگر تمام یخ‌های سطح زمین آب شود چه اتفاقی برای آن‌ها خواهد افتاد؟

تصویر

ذوب شدن یخ‌های زمین یک فرضیه است که به‌دلیل پدیده گرمایش جهانی و یا گرم شدن زمین مطرح می‌شود. پژوهشگران می‌گویند که ذوب یخ‌ها باعث افزایش سطح آب دریاها و بالا رفتن آن در حدود 70 متر خواهد شد و این امر خسارت‌های زیادی را به قاره‌ها و جزایر جهان وارد خواهد کرد؛ حتی ممکن است برخی جزیره‌ها

و مناطق ساحلی کاملا زیر آب فرو بروند.

برای مثال ایالت فلوریدای آمریکا به‌دلیل ذوب شدن یخ‌های سطح زمین و پدیده گرمایش جهانی در معرض فرو رفتن زیر آب خواهد بود.

تصویر

پژوهشگران همچنین مثال‌های دیگری از آمریکا می‌آورند، به‌گونه‌ای که گفته می‌شود بالا رفتن سطح آب به این روش، ساکنان شهر دیزنی را مجبور می‌کند تا کیلومترها به داخل عقب نشینی کنند.

کانادا از جمله دیگر مناطق متأثر از گرمایش جهانی خواهد بود، به‌طوری که شهر مونترال کانادا به‌دلیل اختلاف سطح ارتفاع اراضی فرو رفته در آب به چند جزیره کوچک تبدیل خواهد شد.

تصویر

ذوب شدن یخ‌ها و پدیده گرمایش جهانی که بر اثر جنگل زدایی و سوزاندن سوخت‌های فسیلی روی می‌دهد تمام جهان را تحت تأثیر خود قرار خواهد داد. به همین دلیل دانشمندان در جستجوی راه حلی برای حل مشکل گرم شدن کره‌ی زمین هستند.

متخصصان هشدار دادند تسریع روند ذوب شدن یخ‌های قطب شمال موجب افزایش خطر تحریک 19 منطقه حساس شده است که تغییر وضعیت آن‌ها می‌تواند اثرات فاجعه باری را در سراسر جهان به‌دنبال داشته باشد.

تصویر

براساس گزارش محققان، اثرات افزایش دمای قطب شمال و تسریع فرآیند ذوب شدن یخ‌های قطبی به‌قدری وسیع است که حتی در نقاط دور دست از جمله اقیانوس هند نیز قابل مشاهده خواهد بود.

در حال حاضر دمای متوسط قطب شمال 20 درجه سانتی‌گراد بالاتر از میزانی است که برای این فصل از سال پیش‌بینی می‌شد. سطح دریا نیز به پایین‌ترین میزان ثبت شده برای این فصل از سال رسیده است. یکی از تغییراتی که در اثر ذوب شدن یخ‌های قطبی ایجاد می‌شوند، افزایش پوشش گیاهی در توندرا است که سطح سفید پوشیده از برف قطب را با سطح تیره پوشش گیاهی جایگزین می‌کند. بدین ترتیب گرمای بیشتری در توندرا جذب می‌شود و مقادیر بیشتری از گاز متان محبوس در یخ‌ها در منطقه توندرا آزاد می‌شود. تغییر نحوه توزیع یخ‌ها در این منطقه، موجب افزایش دمای اقیانوس و در نتیجه تغییرات گسترده الگوهای آب و هوایی زمین می‌شود. این

تغییرات نیز به نوبه خود اکوسیستم اقیانوس‌ها را در سراسر زمین تحت تاثیر قرار می‌دهند.

برای این‌که دید بهتری نسبت به اوضاع کنونی داشته باشیم، اجازه دهید نگاهی به گذشته انداخته و از آن به‌عنوان یک راهنما برای آینده، استفاده کنیم.

تاکنون تحقیقات متعددی جهت مطالعه شرایط آب و هوایی زمان های گذشته از طریق بررسی ایزوتوپ های کربن، فسیل ها، نسبت عنصری، و مواردی از این دست، انجام شده تا مشخص شود با رسیدن میزان گاز CO2 به چه سطحی، لایه یخی قطب جنوب از بین می رود. طبق نتایج به‌دست آمده، حداکثر سطح گاز CO2 برای ثبات لایه یخ، چیزی ما بین 500 تا 800 پی پی ام(قسمت در میلیون) است.

حد ثبات لایه یخ با رسیدن به این نقطه حداکثر، زمین در مسیر از دست دادن تمامی یخ های خود قرار خواهد گرفت. البته با وجود این‌که ممکن است تا زمین به 500 پی پی ام برسد، هزاران سال زمان خواهد برد تا همه یخ های این سیاره به‌طور کامل ذوب شوند. بنابراین، فرصت کافی در اختیار نسل های بشر قرار می گیرد تا خود را برای زندگی بر روی یک سیاره کاملاً متفاوت، آماده کنند.

تصویر

حد ثبات لایه یخ فعلی زمین که برابر 409 پی پی ام است و باتوجه به سطح CO2 و همچنین در نظر گرفتن نرخ افزایش 2 تا 3 پی پی ام در هر سال، فاصله چندان زیادی با رسیدن به مرز 500 پی پی ام نداریم.

در شرایط کنونی، صرفنظر از این‌که چه کسی یا چه چیزی در این مسئله مقصر

است، کاملاً واضح است که کره زمین به سمت از دست دادن یخ های خود پیش می رود. جدا از این که آیا چنین پدیده ای طبیعی است، ناشی از دخالت‌های انسانی یا ترکیبی از هردو می باشد. به هرحال انسان باید تمهیداتی در برابر شرایط پیش رو در نظر بگیرد.

تصویر

با این وضع شهرهایی که در معرض آب گرفتگی هستند، چگونه خود را با افزایش مستمر سطح آب دریاها، انطباق خواهند داد؟

نقل مکان شهرها و زیرساخت های آن ها، چقدر هزینه خواهد داشت؟

جان چه تعدادی از انسان ها در معرض خطر خواهد بود؟

چه اتفاقی خواهد افتاد زمانی که به‌مرور اراضی شرق روسیه تبدیل به زمین های گرم حاصل‌خیز شوند در حالی که اراضی کشور چین دچار خشک‌سالی شده و جمعیت میلیاردی آن نیاز مبرم به غذا خواهند داشت؟

تجارت محصولات کشاورزی با تغییر الگوهای آب و هوایی چگونه تغییر خواهد کرد؟

در حال حاضر هیچ پاسخ روشنی برای این سؤالات وجود ندارد، اما شواهد نشان می دهد که باید از همین امروز برای یافتن پاسخی دقیق برای آن ها، اقدام کنیم. هیچ شکی نیست که این مسئله یک چالش فوق العاده برای نسل کنونی و نسل های آتی خواهد بود.

کند شدن چرخش زمین

به گزارش ایرنا، محققان اعلام کرده اند عامل این تغییر کوچک اما قابل مشاهده در حرکت وضعی زمین که به‌وسیله ماهواره ها و محاسبات نجومی اندازه گیری می شود، بالا آمدن سطح دریاها و وارد شدن یخ های ذوب شده به درون اقیانوس ها است.

جری میتروویکا متخصص ژئوفیزیک دانشگاه هاروارد گفت: از آن‌جایی که یخ های قطبی در مناطقی با عرض جغرافیایی بالا قرار دارند، هنگامی که ذوب می شوند به سمت مناطق با عرض جغرافیایی کم حرکت می کنند. این فرایند باعث کند شدن سرعت چرخش زمین می شود.

بنا به‌نظر محققان، حرکت یخ و برف های آب شده همچنین باعث جابه‌جایی مختصر محور زمین، یا قطب شمال می شود. این پدیده به نام «انحراف قطبی» معروف است.

تصویر

این تحقیق تغییرات در چرخش زمین و جابه‌جایی محور آن را از منظر افزایش سطح آب دریاها در قرن بیستم می نگرد که نتیجه بالا رفتن دمای زمین است.

آب شدن سطوح قطبی و بالا رفتن سطح دریاها محور چرخش زمین، یا قطب شمال را به اندازه کمتر از یک سانتیمتر در سال حرکت داده است.

این امر سرعت چرخش زمین را کاهش داده و طول مدت روز را حدود یک هزارم ثانیه طی قرن 20 افزایش داده است.

این تاثیرات کوچک هستند اما نشانه دیگری از نقش عمیق فعالیت های انسانی بر تغییرات اقلیمی زمین محسوب می شود. در هر صورت، این کاهش سرعت چرخش، تهدیدی برای کره زمین نخواهد بود.

این دانشمند تاکید می کند که اگر سطوح یخی قطب با سرعت بیشتری ذوب شوند، همان‌گونه که متخصصان پیش بینی می کنند، تاثیرش بر چرخش زمین بیشتر خواهد شد.

پس از هشدارهای مکرر دانشمندان در مورد گرم شدن زمین بر اثر انتشار گازهای گلخانه‌ای، دولت ها تصمیم به شروع همکاری برای مبارزه با پدیده تغییر آب و هوا گرفتند.

مذاکرات نشست سازمان ملل متحد درباره تغییرات آب و هوایی در پاریس به‌مرحله مهمی رسید و بیش از 190 کشور نخستین قرارداد را در مورد مبارزه با گرمای جهانی امضا کردند. هدف بلند مدت این توافق این است که نگذارد دمای زمین بیش از «2 درجه سانتیگراد» افزایش یابد و در عین حال تاکید برای محدود کردن این عدد به 1.5 درجه سانتیگراد است. دمای زمین از دوران پیش از صنعتی شدن حدود 1 درجه سانتیگراد افزایش داشته است.

برای رسیدن به این هدف، دولت ها متعهد شدند افزایش تولید گازهای گلخانه ای را هرچه سریع تر متوقف کردند.

این توافق می گوید پس از سال 2050 آلاینده های گلخانه ای باید تا حدی که قابل جذب به‌وسیله جنگل ها و اقیانوس ها باشد کاهش یابد.

افزایش سطح دریاها عمدتا به‌دلایل مرتبط با گرمای زمین رخ می دهد. طبق آخرین آمار ناسا، اندازه گیری های ماهوارهای نشان می دهد، سطح متوسط دریاها در ماه اوت 2015 نسبت به ماه قبل 3.24 میلیمتر افزایش یافت و به 66.91 میلیمتر رسید.

تصویر

فصل سوم: اثرات آب شدن یخ‌های زمینی بر روی اکوسیستم

اشاره

تصویر

هشدار به دنیا

یخ های شناور در قطب جنوب صحنه ای شگفت‌آور ایجاد می کنند. اما به تازگی ذوب شدن یخ ها در ایالت دلاور آمریکا در اقیانوس قطب جنوب باعث تعجب همه شده است و هرکس با تماشای عکس چنین صحنه ای نگران می‌شود. دانشمندان این اتفاق را به پدیده شکافتن ربط دادند. این پدیده پروسه ای است که طی آن یک تکه کوچک از بخش عظیمی از کوه یخ جدا می شود. در عین حال آن ها اعتقاد دارند این اتفاق بر اثر تغییر آب و هوایی رخ نداده است.

دانشمندان می گویند ذوب شدن یخ ها در لارسن سی (عظیم‌ترین کفه یخی در قطب جنوب) به افزایش سطح آب ها مربوط نیست.

تصویر

کفه یخی که در آب ها جریان دارد، وقتی ذوب شد سطح آب ها را افزایش نمی‌دهد اما با این وجود تصویر میلیاردها تن کوه یخی که در قطب جنوب شناور هستند، نگرانی را بابت تغییر دما افزایش می‌دهد و این نگرانی هم به درستی است. براساس داده‌های یخ و برف بین‌المللی اگر 200 کوه یخ در قطب جنوب ذوب شوند سطح آب ها افزایش می یابند.

داستان افزایش سطح آب ها مطمئنا در زمان حاضر و زندگی ما اتفاق نمی افتد اما دانشمندان هشدار دادند که برخی از قسمت های یخ‌های قطب جنوب به‌شدت درحال ذوب و نابودی هستند. یکی از آسیب پذیرترین بخش‌ها یخچال های در شرقی ترین

قسمت قاره است. در سال 2014 مطالعاتی دراین زمینه در نشریه تخصصی علم منتشر شد. در این مقالات گفته شد به احتمال زیاد یخچال ها در حال نابودی هستند، یعنی یخ ها هر سال ذره ذره ذوب می شوند. محققان دریافتند که یخچال ها از حالا تا 200 سال آینده نابود می شوند.

تصویر

اما بسیاری از حوادث ناشناخته و بی‌ثبات و بسیاری از دانشمندان هشدار دادند که اگر بشر به انتشار گازهای گلخانه ای در مقیاس بالا ادامه دهد، ذوب شدن یخ ها در قسمت شرقی قطب جنوب زودتر از موعد اتفاق می‌افتد. کوه یخی لارسن سی الان به‌نظر حجیم میآید و بزرگ نیز هست اما بدترین قسمت داستان این است که ذوب یخ ها در قرن بعدی از تغییرات آب و هوایی نشات می گیرد و یک می نیاتور و نمونه کوچک شده از یخ ها باقی می‌مانند.

مطالعات نشان می‌دهد که با کوچک شدن زیستگاه‌های یخی خرس‌های قطبی، بر اثر روند گرمایش زمین، این موجودات با گرسنگی شدید مواجه می‌شوند، زیرا نخواهند توانست خود را با غذاهایی که در زمین یافت می‌شود، تطبیق دهند. زمین شناسان آمریکا اعلام کردند بعید است خرس‌های قطبی بتوانند با خوردن گوزن کانادایی، تخم‌مرغ غاز و انواع توت‌های شمال، نجات یابند. سایه انقراض بر سر خرس‌های قطبی سنگینی می‌کند.

تصویر

با ذوب شدن یخ‌های قطبی پدیده‌ای هولناک زمین و حیات بشر را تهدید می‌کند. یخ های قطبی و ذوبشدنشان یکی از معیارهای اصلی در بررسی روند گرمایش زمین و تغییر اقلیم هستند. در تحقیقی جدید، تأثیر دی اکسیدکربنِ تولیدی هر فرد بر ذوب شدن یخ های قطبی محاسبه شده است.

امروزه تقریباً همه با بحث ردپای کربن آشنایی دارند. منظور از ردپای کربن مجموع گازهای گلخانه ای (عمدتاً شامل دیاکسیدکربن و متان و اکسید نیتروژن) است، که توسط یک فرد، کارخانه، خودرو یا طی فرآیندی تولید می شوند. به عبارت دیگر استفاده از انرژی (از حمل و نقل بگیرید تا تولید برق و خوراک و لباس و هر کار دیگری) باعث انتشار دی اکسیدکربن به‌هوا می شود. محققان نمودارها و فهرست های مختلفی ارائه داده اند که نشان می دهند، مثلاً 10 کیلومتر ماشین سواری یا خوردن یک همبرگر یا شستن لباس ها چه مقدار دی اکسیدکربن تولید می کند. ولی این اعداد واقعاً به ما چه می گویند؟

تحقیقات دیرک نوتز (مدیر گروه تحقیقاتی مرکز مکس پلانک در آلمان) و جولین استروو (از مرکز داده های یخ و برف ملی آمریکا) نشان می دهند که به ازای هر تن دی اکسیدکربنی که هر فرد روی این کره خاکی تولید می کند، 3 متر مربع از یخ های قطبی ذوب می شود. این یافته ها به ما کمک می کنند تا خسارتی را که به یخ های قطبی و اقلیم زمین وارد می کنیم بهتر بشناسیم.

جولین استروو می گوید: «تا این‌جا، بحث تغییر اقلیم موضوعی تقریباً انتزاعی بود و

دریافتی عینی از این قضیه نداشتیم، ولی یافته های جدید این تحقیقات درک بهتری از این وضعیت به ما می دهند. برای مثال، الان می توان گفت که دی اکسیدکربن تولیدی به ازای هر صندلی در پروازی از مثلاً لندن به سانفرانسیسکو می تواند 5 متر مربع از یخ های قطب شمال را آب کند.

این نویسندگان بیان می کنند: «آب رفتن سریع یخ های قطبی یکی از اصلی ترین شاخص های تغییر اقلیم در سیاره مان است. در طول 40 سال گذشته، پوشش یخ های قطبی در تابستان ها تقریباً نصف شده است و تحقیقات نشان می دهد درصورتی که برنامه ای برای کاهش سریع انتشار گازهای گلخانه ای اجرا نشود، این مقدار باقیمانده هم تا میانه های قرن حاضر در تابستان آب خواهد شد و احتمالاً تا 60 یا 70 سال آینده خبری از یخ های قطبی نخواهد بود.

تصویر

پس حالا هنگام دیدن آمار و ارقام مربوط به ردپای کربن درک ملموس تری از واقعیت خواهید داشت. مثلاً رفت وآمد با خودرو در مسیری 30 کیلومتری برای یک سال معادل آب شدن 12 متر‌مربع از یخ های قطبی است. کافی است این اعداد را در هم ضرب کنید تا ببینید که هر کسی چه نقش مهمی در این پدیده دارد.

یکی از مهم‌ترین رویدادهای زیست محیطی ذوب شدن بی‌سابقه یخ‌ها در اقیانوس منجمد شمالی است. گزارش‌های تغییرات اقلیمی در سطح جهان نشان می‌دهد که میزان ذوب یخ‌های سطح اقیانوس منجمد شمالی به حد بی‌سابقه‌ای رسیده است.

دانشمندان دانشگاه کلرادو در«مرکز ملی اطلاعات یخ و برف بولدر» اعلام کردند، مساحت یخ سطح دریا در قطب شمال در 16 سپتامبر 2007 برابر 1.59 میلیون مایل مکعب بود که از متوسط حداقل مساحت این یخ‌ها از سال 1979 تا 2000 حدود یک میلیون مایل مکعب کمتر است.

سطح یخ دریا در قطب شمال از حدود 30 سال پیش که کار ثبت مساحت یخ سطح دریا با ماهواره آغاز شد به پایین‌ترین سطح خود رسیده است. دانشمندان کاهش سطح یخ دریا در قطب شمال را عامل افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای می‌دانند که درجه حرارت هوا را از 2 به 7 درجه فارنهایت در سراسر قطب شمال افزایش داده‌اند.

تصویر

جلوگیری از فعالیت‌های بیابان‌زایی اقدام زیست محیطی دیگری در سطح جهان است که توسط سازمان پژوهشی صنایع محیط زیستی زمین آغاز شده است. پژوهشگران ژاپنی قصد دارد تا ویژگی‌های درختان اوکالیپتوسی را که می‌توانند در زمین‌های خشک و نمک‌زار به زیست خود ادامه دهند بررسی کنند.

پژوهشگران در مناطق غربی استرالیا درختان اوکالیپتوسی را یافتند که بدون آن‌که در طول یک ماه آب به آن‌ها برسد، برخلاف درختان دیگر توانایی پیشگیری از خشک شدن برگ‌های خود را دارند.

پژوهشگران پس از آشنا شدن با وضعیت ژنتیکی و ویژگی‌های این‌گونه درختان در صدد هستند تا با استفاده از فناوری‌های ژنتیکی و شبیه سازی، زمینه تولید انبوه نهال

چنین درختانی را فراهم کنند که بتوانند در زمین‌های خشک و نمک‌زار زیست کنند.آمارها نشان می‌دهد اگر زمین‌های خشک در کره زمین درختکاری شوند، می‌توان 10درصد از گاز آلاینده دی‌اکسیدکربن را که به‌دلیل مصرف سوخت‌های فسیلی در فضا پخش می‌شود کاهش داد.

همچنین برنامه محیط زیست سازمان ملل اعلام کرد، سران حدود 200 کشور در زمینه تسریع حذف مواد شیمیایی که لایه ازن را تهدید می‌کند و موجب گرم شدن هوای جهان می‌شود به توافق رسیده‌اند. شاید بتوان این توافق را مهم‌ترین موفقیت در روندهای بین‌المللی مذاکرات زیست محیطی در 5 تا 6 سال گذشته توصیف کرد.

براساس توافق حاصله در کنفرانس مونترال که به حمایت سازمان ملل برگزار شد، کشورهای توسعه یافته تولید مواد مخرب لایه ازن را به‌طور مرحله‌ای تا سال 2020 متوقف خواهند کرد و کشورهای در حال توسعه تا سال 2030 برای توقف زمان دارند. اخبار زیست محیطی از داخل کشورمان حاکی است که کاهش دمای آب، نوید بخش احیا و مرجان‌های آسیب دیده بر اثر گرمای بیش‌ازحد آب در سواحل کیش است.

تصویر

بررسی‌ها نشان داده است تغییرات آب و هوا با بالا رفتن دمای آب موجب سفید شدن بخشی از مرجان‌های جزیره کیش در سنگ‌فرش مرجانی در منطقه ساحلی سیمرغ واقع در شرق جزیره کیش شد.

بررسی‌هایی که درخصوص زباله‌های 30 شهر استان گیلان از سوی کارشناسان

محیط زیست این استان انجام شده است، نشان می‌دهد 80 درصد زباله‌های شهری گیلان در حاشیه رودخانه‌ها تخلیه می‌شود.

زیبایی ترسناک ذوب شدن یخ‌های زمینی

تصویر

سال به سال، دریاچه‌های گرینلند بزرگتر می‌شوند و توده‌های یخ به آرامی ذوب می‌شوند. از سال 2009 صفحات یخی گرینلند سالانه حدود 419000000000 تن از یخ‌های خود را دست می‌دهند. این سه برابر بیشتر از سهم قطب جنوب است.

برترین عکاس هوایی«تیمو لیبر» با استفاده از عکاسی فاین آرت به‌بیان داستانی درباره آسیب پذیری سیاره‌مان می‌پردازد. پروژه اخیر او درحال بازدید از گرینلند، توده‌های یخ و رشد دریاچه‌ها را از دید هواپیماهای کوچک و هلیکوپتر نشان می‌دهد.

تصاویر به‌دست آمده هم خیره‌کننده و هم ترسناک هستند. از منظر فاین آرت، تعادل رنگ‌ها و ترکیب‌بندی مهیج بصری، بیننده را به‌سوی خود جلب می‌کند. اما از منظر زیست محیطی، کار لیبر یک هشدار ترسناک درباره اثرات گرمایش جهانی به‌شمار می‌رود.

موسسه تحقیقاتی اسکات پولار از دانشگاه کمبریج به عکاس در این پروژه تحقیقاتی کمک کردند. این پروژه بیش از آن‌که فقط یک پروژه عکاسی باشد، یک همکاری بین علم، طبیعت و توانایی ما در بحث از طریق عکس‌هاست. لیبر می‌گوید: «من

دانشمندانی را دیدم که روی توده‌های یخ کمپ زده بودند و غرق در مقیاس چشم انداز و عظمت مشکلات مربوط به آن بودند».

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

در این‌جا مناظر بکر با حداقل رنگ‌ها و اشکال، تاثیر دراماتیک تغییرات آب و هوا، مشهودتر از هرجای دیگری در دنیاست.

آب شدن یخ‌های قطب شمال فرصت امکانات رشد اقتصادی را فراهم می سازد.

تصویر

کارشناسان مرکز تحقیقاتی برف و یخ آمریکا آب شدن یخ‌های قطب شمال را ثبت نمودند، که طبق ارزیابی آن‌ها؛ امروزه مساحت یخ‌های قطبی به 4.14 ملیون کیلومتر مربع ارزیابی می گردد.

به گفته مارک سرویزی رئیس مرکز تحقیقاتی برف و یخ آمریکا، گرم شدن کره زمین در سال‌های نزدیک، می‌تواند باعث آب شدت حجم عظیم یخ‌های قطب شمال گردد.

به گفته اندری بلووف معاون اول دانشگاه پترزبورگ روسیه، آب شدن یخ‌های قطب شمال نه تنها به دوران اقتصادی روسیه، بلکه به سایر کشورهای دیگر که اعتراض به حق استفاده از مسیر شمالی دارند، تاثیر مثبت می‌گذارد.

افزایش گاز متان با آب شدن یخ‌های قطبی

تصویر

دانشمندان دریافته‌اند که ذوب شدن یخ‌های قطبی می‌تواند به علت انتشار متان در سطحی بسیار فراتر از تصور منتهی شود و این آثار به صورت مستقیم فرایند گرمایش زمین را تسریع خواهند کرد.

بر اساس تحقیق جدیدی از محققان دانشگاه لاند سوئد، زمانی که یخ‌های دریایی ذوب می‌شوند، انتشار متان از توندرای (دشت‌های بسیار سردی که دمای آن‌ها به‌صورت میانگین تنها 10 درجه بالای صفر است) قطبی افزایش می‌یابد. بر اساس

گفته‌های دکتر فرانس جان که نقش راهبر این تحقیق را برعهده دارد، کمبود یخ‌های قطبی منجر به جذب گرما می‌شود. هم‌چنین دمای هوا در سراسر قطب جنوب نیز در نتیجه این امر افزایش می‌یابد.

تصویر

این پدیده میکروارگانیزم‌های موجود در خاک لایه منجمد دائمی اعماق زمین (پرمافراست) را به تولید متان تحریک می‌کند که همین امر منجر به تغییرات آب و هوایی در جهت گرم‌تر شدن زمین می شود.

بنا‌بر نظر کارشناسان، بسیاری از تحقیقات تمرکز خود را بر روی تاثیراتی گذاشته‌اند که از دست دادن یخ‌های قطبی بر روی اقیانوس‌ها خواهد گذاشت. اما تحقیقات بسیار کمی تاثیرات این تغییرات اقیانوسی بر روی سرزمین‌های اطراف آن‌ها را مورد بررسی قرار دادند.

فرانس جان در این باره توضیح می دهد: «پژوهش ما نشان داده است که برای پی بردن به تاثیرات مخرب تغییرات آب‌وهوایی بر روی قطب شمال، نباید اقیانوس و خشکی را به‌صورت جداگانه مورد مطالعه قرار داد». دکتر پارمنتیر به همکاری محققان ایالات متحده و هلند توانست با استفاده از مدل‌های کامپیوتری، رابطه بین انتشار گاز متان و کمبود یخ‌های قطبی را توضیح دهد.

مدل‌ها می‌توانند چگونگی پاسخ انتشار گاز‌های متان را بر روی تاثیرات کاهش یخ‌های قطبی شبیه سازی کنند. پارمنتیر در این باره این‌گونه بیان کرد: «کاهش

یخ‌های قطبی یکی از قابل رویت‌ترین پیامد‌های تغییرات آب و هوایی است و تاثیراتفوق‌العاده زیادی بر روی آب‌وهوای قطبی می‌گذارد. از سال 1990 قطب شمال شروع به از دست دادن یخ‌های قطبی کرده است. این میزان در حدود 14 درصد در هر دهه برآورد شده است. پیش‌بینی‌ها نشان دهنده این هستند که با کاهش یخ های قطبی در آینده، دمای قطب شمال افزایش می‌یابد و در نتیجه تالاب‌های شمالی شروع به انتشار متان می‌کنند».

تصویر

ذوب یخ‌های قطبی، زنجیره غذایی جنوبگان را تغذیه می‌کند.

تصویر

یافته‌های جدید بیان‌گر آزاد شدن آهنِ ذخیره شده در یخچال‌های طبیعیِ قطبی به درون مناطق بازِ اقیانوسی است. این ماده که «Polynyas» خوانده می‌شود، باعث تحریک رشدِ فیتوپلانکتون‌ها می‌شود که این جلبک‌های دریایی، قاعده تمام زنجیره‌های غذایی اقیانوسی را تشکیل می‌دهند. انواع میگوها و ماهی‌ها از این فیتوپلانکتون‌ها تغذیه می‌کنند و این جانوران کوچک غذای پنگوئن‌ها، وال‌ها و شیرهای دریایی وابستگان بعدی این زنجیره غذایی غنی از«پولی نیاس» در سواحل قطب جنوب محسوب می‌شوند.

افزایش ذوب یخ‌های قطبی در دهه‌های اخیر که به زعم دانشمندان در اثر تغییرات اقلیمی رخ داده است، می‌تواند منشأ تجمع آهن در پولی نیاس بوده باشد. این میزانِ فزون یافته‌ی آهن با تقویت نخستین بخش زنجیره غذایی دریاها، بر کل سیستم زنجیره‌های غذایی دریایی تأثیر دارد.

کوین آریگو، پژوهشگر و زیست اقیانوس شناس گروه علوم سیستم زمین دانشگاه استانفورد، کالیفرنیای آمریکا معتقد است: پولی نیاس ساحلی به شدت نسبت به مواد ورودی از یخچال‌های مجاور بسیار حساس است. خود این یخچال‌های قطبی، احتمال دارد در آینده با سرعت بیشتری ذوب شوند که این امر باعث افزایش محسوس پولی نیاس‌های قطبی خواهد شد.

ساحل قطب جنوب در آینده نه چندان دور، یکی از مهم‌ترین مراکز تولید غذایی در اقیانوس خواهد بود.

پولی نیاس‌ها در فصل تابستان و با برخورد بادهای قطبی به صفحات یخی قطب جنوب شکل می‌گیرد و این درست در زمانیست که این بادها صفحات یخی را از ساحل دور می‌کنند. به زعم آریگو، مناطق باز اقیانوسی که اندازه شان از سن‌دیه‌گو تا منطقه‌ای به اندازه آمریکا مساحت دارد، نقاط داغ حضور پلانکتون‌ها هستند و در واقع نقطه شروع زنجیره غذایی اقیانوس محسوب می‌شوند.

اگر در عکس‌های ماهواره‌ای این مناطق بنگریم، متوجه نقاط سبز رنگ واضحی درمقایسه با نقاط آبی رنگ آب اقیانوسی مشاهده می‌کنیم.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد حجم آبی که از یخچال‌های در حال ذوب قطبی به‌دست می‌آید مهم‌ترین و اصلی‌ترین دلیل افزایش فیتوپلانکتون‌ها در پولی نیاس هاست. این یافته‌ها در تضاد با باورهای قبلی است که عنوان می‌کرد: مهم‌ترین دلیل افزایش فیتوپلانکتون‌ها عواملی نظیر نور خورشید یا دما قلمداد

می‌شده است. مقادیر زیاد آب حاصل از ذوب یخ‌های قطبی، آهن بیشتری به پولی نیاس‌ها می‌رسانند و در نتیجه رشد فیتوپلانکتون ها را افزایش می‌دهند.

به زعم پژوهشگران، این یافته‌ها دیدگاه دقیق‌تری برای دانشمندان، از ارتباط و نحوه کار شبکه‌های غذایی اقیانوسی قطبی و تأثیرپذیری آن از تغییرات اقلیمی پدید آورده است. آریگو معتقد است، اگر چه تغییرات اقلیمی قادر به افزایش میزان آهن پولی نیاس‌ها هستند، اما هرگونه تأثیر مثبت این پدیده ممکن است در تضاد با تغییرات محیطی باشد که تغییرات اقلیمی در بخش دیگری از اقیانوس پدید می‌آورد. برای مثال بیشتر ارگانیسم های دریازی از افزایش دمای آب یا اسیدیته اقیانوسی که از نتایج مستقیم تغییرات اقلیمی است، به‌شدت متضرر می‌شوند.

تصویر

از دیگر دستاوردهای این پژوهش می‌تواند توضیح نحوه تجمع کربن در اقیانوس باشد. بر این اساس فیتوپلانکتون‌های پولی نیاس را باید مسئول افزایش جذب مقادیر زیاد دی‌اکسیدکربن جوی برای استفاده در فرآیند فتوسنتز دانست. پولی نیاس‌ها در واقع انبارهای بزرگ ذخیره کربنی هستند که قبلا از سوزاندن سوخت‌های فسیلی به جو رها شده بودند.

این پولی نیاس‌ها به‌دلیل اندازه‌شان، به‌عنوان محل‌های ذخیره کربن، اگرچه نامتناسب، ولی بسیار مهم هستند. و جالب‌تر این که تا‌کنون درهیچ داده‌ای به عنوان بخشی از «بودجه کربن» لحاظ نشده‌اند.»

اندازه‌گیری پولی نیاس‌ها و فیتوپلانکتون‌ها

داده‌های این پژوهش شامل تصاویر ماهواره ای از سال 1997 تا 2014 و بررسی و محاسبه میزان رشد فیتوپلانکتون‌ها در 46 سایت پولی نیاس که به‌صورت حلقه‌ای در اطراف قطب جنوب قرار دارند، بوده است. آن‌ها این ارقام را با مقادیری نظیر اندازه پولی نیاس‌ها، نرخ ذوب یخچال‌های نزدیک این سایت‌ها و عرض کف اقیانوس محلی برای دست‌یابی به خصوصیات محیطی مرتبط با رشد فیتوپلانکتون‌ها مورد مقایسه قرار دادند.

تصویر

این مقایسه نشان داد فیتوپلانکتون‌ها در محل پولی نیاس‌های نزدیک یخچال‌ها و در محل‌های پمپاژ وسیع آب پدیدار می‌شوند. پژوهشگران بر این باورند که آب حاصل از ذوب یخچالی، با رساندن آهن به آستانه درب فیتوپلانکتون‌ها، همانند یک سیستم تحویل غذایی برای جلبک‌ها عمل می‌کند.

فیتوپلانکتون‌ها برای رشد به آهن وابسته‌اند، اما این ریزمغزی در بیشتر آب‌های حاشیه قطبی کم‌یاب است. این ماده در یخچال‌ها از رسوبات خرد شده یا از ریزگردهایی که توسط باد آورده می‌شوند، تجمع می‌یابد.

آب حاصل از ذوب این یخچال‌ها زمانی که به پولی نیاس می‌رسد، غنی از آهن است. مقادیر زیاد آب‌های حاصل از ذوب یخ به همراه آهن عموما به پولی نیاس‌هایی می‌رسد که نزدیک یخچال‌ها هستند. پولی نیاس‌های دور از یخچال‌ها مقادیر کمتری

از آهن دریافت خواهند کرد.

درحالی‌که آب‌های غنی از آهن حاصل از ذوب یخچالی عمده رشد فیتوپلانکتون‌ها در پولی نیاس‌ها را تحت کنترل دارند، این پژوهش نشان می‌دهد تعداد فیتوپلانکتون‌ها در نواحی نزدیک کفِ بستر کم عمق و عریض نیز زیاد است. این به‌دلیل مقادیر بالای آهن در رسوبات کف بستر است، که عمدتا از پیکرهای فرو افتاده به کف و ریزگردهای خشکی زاد نشأت گرفته است. جریان‌های باد محلی که وارد آب‌های کم عمق می‌شوند، مقادیر زیادی رسوبات غنی از آهن به دریا وارد می‌کنند و در ضمن با بر هم زدن کف دریا در نواحی کم عمق، این آهن را به سطح آب می‌آورند. فرآیندی که برای مناطق عمیق‌تر تقریبا امکان پذیر نیست.

دمای بالا نیز می تواند عامل مؤثری در رشد فیتوپلانکتون‌ها باشد، اما نه آن‌قدر که قبلا تصور می‌شده است. از آن‌جایی که جلبک‌ها برای زندگی در دمای کم تکامل یافته‌اند و تفاوت‌های اندک دمایی نظیر 1 یا 2 درجه در پولی نیاس‌ها مشاهده می‌شود، این عامل به زعم آرگو، نمی‌تواند دلیل محکمی بر تفاوت‌های عمده مشاهده شده در میزان رشد و نمو فیتوپلانکتون‌ها باشد.

تصویر

پیتر سدویک، شیمی اقیانوس شناس گروه علوم اقیانوس، زمین و اتمسفر دانشگاه نورت فولک ویرجینا، که از دست اندرکاران این پژوهش بوده است، معتقد است این پژوهش کمک شایانی به دانشمندان برای درک پولی نیاس‌ها خواهد کرد. داده‌های

صحرایی بیشتری برای اثبات ارتباط رشد فیتولانکتون‌های پولی نیاس و آهن حاصل از ذوب یخچال‌های قطبی باید اندازه‌گیری شوند. این اندازه‌گیری‌ها می‌توانند به درک کامل پدیده تولید زیستی فیتوپلانکتون‌ها و متعاقب آن زنجیره غذایی اقیانوس به‌عنوان نتیجه تغییرات اقلیمی کمک کنند».

حجم یخ های ذوبشده در قطب جنوب بیش از حد انتظار است

با توجه به اولین نقشه از بزرگ ترین جرم یخی زمین، هر 20 سال میزان ذوب اجرام یخی در زیر آب های قطب جنوب دو برابر شده که به‌زودی می تواند سطح آب دریا را تا حجم زیادی افزایش دهد.

گرمایش آب ها باعث شده حجم یخ های زیرین در نزدیکی کف اقیانوس اطراف قطب جنوب بین سال های 2010 تا 2016 تا 1463 کیلومتر مربع کاهش یابد.

تصویر

ذوب شدن یخ‌های قطب جنوب توسط آب‌های گرم

یافته‌های جدید محققان نشان می‌دهد کوه‌های عظیم یخی قطب جنوب در حال تحلیل رفتن هستند چراکه از زیر با آب گرم تماس دارند و گرمای آب باعث ذوب شدن آن‌ها می‌شود.

پیشنهاد این محققان آن است که سطح آب دریاها در آینده می‌تواند سریع‌تر از آن چه دانشمندان تاکنون پیش‌بینی کرده‌اند، افزایش یابد.

بخش قابل توجهی از ناحیه غربی قطب جنوب، 7 متر از پهنه عظیم یخ‌های شناور

خود را هر سال از دست می دهد.

دانشمندان هنوز کاملا به یقین نرسیده‌اند که آیا گرمایش جهانی زمین به دست انسان سبب این رویداد است و اگر چنین است، مکانیسم آن به چه صورت است؟

تصویر

بررسی‌های اخیر نشان داده است که کوه‌های عظیم یخی در قطب جنوب، در حال تحلیل رفتن از زیر توسط آب گرم هستند.

تصویر

تحلیل رفتن: این نقشه کوه‌های عظیم یخی کرانه غربی قطب جنوب را درحال تحلیل رفتن و نازک شدن نشان می‌دهد. قسمتی که با رنگ قرمز مشخص شده معرف توده‌های یخی به ضخامت بیش از 550 متر، و قسمت آبی رنگ معرف

کوه‌های یخی با ضخامت کمتر از 200 متر است.

دلیلی برای نگرانی: دانشمند، هامیش پریتچارد، ادعا می‌کند، ذوب شدن و تحلیل صخره‌های یخ شناور در نهایت سبب افزایش سطح آب دریا‌ها می‌گردد.

تصویر

ذوب شدن یخ‌ها در قطب جنوب بازگشت ناپذیر است.

لایه‌های یخ شکسته و شناور در آب در نزدیکی پایگاه «برناردو اوخیگینس» متعلق به شیلی در قطب جنوب و بسیاری از شواهد دیگر نشان می‌دهد، که شکستن یخ‌ها در لایه‌های زیرین این منطقه جریان دارد. فاجعه‌ای زیست محیطی که می‌تواند شرایط اقلیمی کره زمین را دگرگون کند.

تصویر

به‌نظر دانشمندان، ذوب یخ‌ها در قاره جنوبگان می‌تواند سطح آب دریا‌ها در سراسر جهان را 10 فوت برابر با 3 متر و 300 سانتی‌متر بالا بیاورد. ارزیابی‌های ماهواره‌ای ناسا حاکی از آن است که از سال 2004 به بعد قطب جنوب هر سال 130 میلیارد تن یخ‌های خود را از دست داده است.

پیتر کانوی، استاد و پژوهشگر بوم شناسی: حدود 97 درصد شبه جزیره قطب جنوب هنوز پوشیده از یخ است. یخ‌های جداشده همه آب نخواهند شد و فعلا از این منطقه دور خواهند افتاد. اما ذوب شدن مقدار کمی از یخ‌های جداشده کافی است تا به‌صورت آب وارد اقیانوس‌ها شود و سطح آب دریاها را به میزان قابل توجهی بالا برد.

گرم شدن آب در زیر قطب جنوب، ابتدا باعث جدا شدن قطعات یخ و حرکت آن‌ها به سمت خشکی‌ها می‌شود و سپس هوای گرم، آن‌ها را آب می‌کند.

آنجلیکا کازانوا، زیست شناس گیاهان در شیلی که این روند را از سال 1995 دنبال کرده بر آن است که، عقب‌نشینی یخپال‌های طبیعی و نشست کردن سنگ‌ها، موجب افزایش ریشه گرفتن گیاهان شده که شاخص مهمی از تغییر شرایط اقلیمی است.

آنجلیکا کازانوا: تا آن‌جا که می‌دانیم، در قطب جنوب بیش‌ترین میزان افزایش درجه حرارت ثبت شده، به نحوی که طی 50 سال گذشته دمای این منطقه 3 درجه بالا رفته است. به باور ما افزایش گیاهان، شاخص بزرگ و دقیقی از تغییرات آب‌وهوایی و مهم‌تر از همه گرم شدن زمین است.

درحالی که تا چند سال گذشته دانشمندان شرایط اقلیمی قطب جنوب را متعادل و مقدار یخ آن‌را بدون کاهش یا افزایش ارزیابی می‌کردند، اکنون دو پژوهش متفاوت، روند جدایی و ذوب شدن یخ‌ها را بدون بازگشت و توقف ناپذیر توصیف می‌کنند.

چنان‌چه ذوب شدن لایه‌های یخ در غرب جنوبگان توقف‌ناپذیر باشد،10 فوت افزایش سطح آب اقیانوس‌ها، شرایط زیست در بزرگ‌ترین شهر‌های ساحلی جهان را دگرگون خواهد کرد. اما این افزایش در شدیدترین حالت بین 100 تا 200 سال اتفاق خواهد افتاد.

منابع