ghaemiyeh.com
عنوان و نام پدیدآور:از قران شفا بگیریم : خواص سور و آیات قرآن کریم/سید محمد (سید قاسم ) حسینی بهارانچی
مشخصات نشر:قم: مطیع، .۱۳۹۶
مشخصات ظاهری:۱45ص.
زبان:فارسی
وضعیت فهرست نویسی:در انتظار فهرستنویسی (اطلاعات ثبت)
شماره کتابشناسی ملی:۵۳۳۹۱۱۱
موضوع: قرآن کریم
موضوع:خواص - فضیلت ها - ثواب - قرائت سور قرآن کریم
هدف از تالیف این کتاب استفاده مومنین از آثار و برکات سوره های شریفه کتاب آسمانی قرآن مجید است. اینجانب هنگام نوشتن «تفسیر اهل البیت علیهم السلام» اسرار وعجایبی را از آثار و ثواب قرائت سوره های قرآن مشاهده نمودم که مومنین در جستجوی آن ها می باشند، مانند این که برخی ازسوره ها - غیر از پاداش فراوانی که قرائت آن دارد - سبب شفای امراض جسمی و روحی و نجات از گرفتاری ها و توسعه روزی و گشایش در امور و مصون ماندن از خطرها و نجات از دست ظالمین و یافتن گمشده و سلامت فرزندان و... نیز می باشد از سویی با مراجعه به تفسیر یاد شده و تفاسیر دیگر این آثار به سختی به دست می آمد، از این رو لازم دیدم آثار یاد شده را در کتاب جداگانه ای قرار بدهم تا مراجعه به آن آسان باشد،و این خود سبب مراجعه بیشتر به قرآن و تلاوت و تدبر و تامّل در آن خواهد بود ان شاءالله وبرای سهولت مراجعه باید ابتداءً فهرستی از آثار سور بیان شود وسپس آدرس سوره و آیه تعیین گردد تا علاقه مندان به راحتی به آثار یاد شده دسترسی پیدا کنند. والله الموفق للصواب و السداد و له الحمد أوّلاً و آخراً و صلّی الله علی محمد و آله الطاهرین.
توجه به این نکته لازم است که آیات و سور قرآن مقتضی آثار یاد شده است ، نه این که علّت تامّه و تخلّف ناپذیر باشد، چرا که اوّلاً مشیّت خداوند شرط انجام هر چیزی است و ثانیاً باید در وجود قاری، مانعی از تاثیر وجود نداشته باشد، چرا که خداوند قرآن را نور و هدایت و فلاح و رحمت و شفا برای متقین و مومنین و راست کرداران و کسانی که اهل ظلم نباشند قرار داده و می فرماید: «هُدیً لِلْمُتَّقِینَ» و یا می فرماید: «وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ لا یَزِیدُ الظَّالِمِینَ إِلاَّ خَساراً» و یا می فرماید: «الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُون...أُولئِکَ عَلی هُدیً مِنْ رَبِّهِمْ وَ أُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُون » همانگونه که دعا مقتضی اجابت است و لکن در دعاکننده نباید مانع استجابت دعا باشد، مانند ظلم به مردم و عقوق والدین و قطع رحم ونپرداختن حقوق واجب و ... و اگر موانع اجابت دعا موجود باشد و دعا موثّر واقع نشود، مشکل از دعا کننده است، و ارتباطی با وعدة خداوند نسبت به استجابت دعا ندارد، برای مثال دربارة «عاقّ والدین» در روایت صحیح آمده که امام صادق(علیه السلام) می فرماید: کسی که
با نگاه خشم، به پدر و مادر خود نگاه کند - گرچه آنان نسبت به او ظالم باشند - خداوند نماز او را نمی پذیرد(1).
و در روایت دیگری آمده که اگر نماز او پذیرفته نشود بقیّه کارهای او نیز پذیرفته نیست. و دربارة قاطع رحم از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که می فرماید: رحمت خداوند بر جمعیّتی که بین آنان قاطع رحم باشد نازل نمی شود(2).
و خلاصه این که گناهان بسا مانع نعمت و تأثیر آیات و سبب بلا و ناامیدی و تسلط دشمن و مردود شدن دعا و ... می شود(3).
خادم اهل البیت علیهم السلام
سیدمحمّد(سیدقاسم) حسینی بهارانچی
15رجب المرّجب ﻫ ق 4/2/1395ﻫ ش
رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) می فرماید: سورۀ «امّ الکتاب» بهترین سوره ای است که خداوند در کتاب خود نازل نموده است و آن شفای هر دردی است جز مرگ(4).
امام باقر(علیه السلام) می فرماید: بیماری که با سوره حمد شفا نیابد با چیز دیگری شفا نخواهد یافت(5).
امام صادق(علیه السلام) می فرماید: اگر هفتاد مرتبه سوره حمد را بر مرده ای بخوانی و او زنده شود عجیب نخواهد بود(6).
و در روایتی آمده که سورۀ حمد از گنج های عرش الهی است(7).
امیرالمومنین(علیه السلام) می فرماید: از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) شنیدم که می فرمود: خداوند می فرماید: من سورۀ حمد را بین خود و بندۀ خود تقسیم نمودم، نصف آن برای من است و نصف دیگر آن برای بندۀ من، و بندۀ من هر چه می خواهد به او داده می شود.
سپس فرمود: چون بندۀ خدا می گوید: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم» خداوند می گوید: او کار خود را با نام من شروع نمود و بر من واجب است که امور او را کامل کنم و احوال او را مبارک نمایم. و چون می گوید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ» خداوند می گوید: او مرا ستایش نمود و دانست که نعمت ها، از من است و من بلاها را از او دفع می کنم. پس ای ملائکه شاهد باشید که من نعمت های آخرت را نیز به او عطا نمودم، و
1) - مستدرک الوسایل ج15/195.
2) - مستدرک الوسایل ج15/184.
3) - مجمع البحرین ج2/106.
4) - فی تفسیرالعیّاشی عن النبی(صلی الله علیه و آله و سلّم) قال:إنّ امّ الکتاب أفضل سورة أنزله االلَّه فی کتابه و هی شفاء من کل داءٍ الا السام یعنی الموت. (تفسیر صافی، ج1/56 ؛ بحارالانوار، ج89/237)
5) - وفی الکافی عن الباقر(علیهالسلام) قال: من لم یبرئه الحمد لم یبرئه شیء. (کافی،ج2/626)
6) - وعن الصادق(علیه السلام): لَو قُرِأَتِ الحَمدُ عَلَی مَیِّتٍ سَبعِینَ مَرَّة ثُمَّ رُدَّت فِیهِ الرُّوحُ مَاکَان َذلِکَ عَجِیباً. (کافی، ج2/263)
7) - وفی روایة: أنّ سوره الحمد من کنوزالعرش. (تفسیر صافی،ج1/155)
بلاهای آن را نیز از او دفع کردم، و چون می گوید: «الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» خداوند می گوید: او به رحمانیت و رحیمیت من شهادت داد، و من شما را گواه می گیرم که نعمت و عطای خود را بر او فراوان خواهم نمود، و چون می گوید: «مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ» خداوند می گوید: او اعتراف نمود که من مالک روز قیامت هستم، از این رو من حساب او را آسان، و حسنات او را قبول می نمایم و گناهان او را می آمرزم. و چون می گوید: «إِیَّاکَ نَعْبُدُ» خداوند می گوید: بندۀ من راست می گوید، او مرا عبادت می کند، پس شما شاهد باشید که من پاداشی به او خواهم داد که همۀ مخالفین حسرت او را خواهند خورد. و چون می گوید: «وَإِیَّاکَ نَسْتَعِینَ» خداوند می گوید: او از من کمک خواست و به من پناه آورد پس شما شاهد باشید که من او را کمک خواهم نمود و در سختی ها به فریاد او خواهم رسید. و چون می گوید: «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ، صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لا الضَّالِّینَ» خداوند می گوید: آنچه بندۀ من خواست به او عطا نمودم، و آنچه بخواهد و آرزو کند را به او عطا می کنم، و او از هر چه هراس داشته باشد، او را ایمن خواهم نمود(1).
1) - و فی العیون و تفسیر الامام(علیه السلام) عن الصادق(علیه السلام) عن آبائه عن أمیر المؤمنین(علیهم السلام) قال: سَمِعت رَسُولُ اللَّهِ صَلّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ یَقُولُ: قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: قَسَّمتُ فَاتِحَةَ الکِتَابِ بَینِی وَ بَینَ عَبدِی فَنِصفُهَا لِی وَ نِصفُهَا لِعَبدِی وَ لِعَبدِی مَا سَألَ، إذَا قََالَ العَبدُ: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» قَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ: بَدَأ عَبدِی بِاسمِی وَ حَقٌّ عَلَیَّ أن أُتَمِّمَ لَهُ أُمُورَهُ وَ أُُبَارِکَ لَهُ فِی أَحوَالِهِ فَإِذَا قَالَ «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ» قَالَ جَلَّ جَلَالُهُ: حَمِدَنِی عَبدِی وَ عَلِمَ أَنَّ النِّعَمَ الَّتِی لَهُ مِن عِندِی وَ أنَّ البَلَایَا الَّتِی دَفَعتُ عَنهُ فَبِطَولِی أُشهِدُکُم أنِّی أُضِیفُ لَهُ إلَی نِعَمِ الدُّنیَا نِعَمِ الآخِرَة وَ أدفَعُ عَنهُ بَلَایَا الآخِرَةِ کَمَا دَفَعتُ عَنهُ بَلَایَا الدُّنیَا، وَ إذَا قَالَ «الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» قَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ: شَهِدَ لِی عَبدِی أنِّی الرَّحمَنُ الرَّحِیمُ أُشهِدُکُم لِأُوفِّرَنَّ مِن رَحمَتِی حَظَّهُ وَ لَأُجزِلَنَّ مِن عَطَائِی نَصِیبِهُ فَإِذَا قَالَ «مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ» قَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ: أُشهِدُکُم کَمَا اعتَرَفَ أنِّی أَنَا المَالِکُ یَومِ الدِّینَ لَأُسَهِّلَنَّ یَومَ الحِسَابِ حِسَابَهُ وَ لَأتَجَاوَزَنَّ عَن سَیِئَاتِهِ فَإذَا قَالَ: «إِیَّاکَ نَعْبُدُ» قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ صَدَقَ عَبدِی إیَّایَ یَعبُدُ، أُشهِدُکُم لَأُثِیبَنَّهُ عَلَی عِبَادَتِهِ ثَوَابَاً یَغبِطُهُ کُلُّ مَن خَالَفَهُ فِی عِبَادَتِهِ لِی فَإذَا قَالَ «وَ إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: بِیَ استَعَانَ عَبدِی وَ التَجَأ إلَیَّ أُشهِدُکُم لَأُعِینَنَّهُ عَلَی أمرِهِ وَ لَأُغِیثَنَّهُ فِی شَدَائِدِهِ وَ لَآخُذَنَّ بِیَدِهِ یَومَ نَوَائِبِهِ فَإذَا قَالَ «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ» إلَی آخِرِ السُورَةِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ هَذَا لِعَبدِی وَ لِعَبدِی مَا سَألَ فَقَدِ استَجَبتُ لِعَبدِی وَ أعطَیتُهُ مَا أمَّلَ، وَ أمَنتُهُ بِمَا مِنهُ وَجِلَ.(تفسیر صافی،ج1/56؛عیون الاخبار الرضا(علیه السلام) ج2/269)
مرحوم عیّاشی با سند خود از سعد اسکاف نقل نموده که گوید: از امام باقر(علیه السلام) شنیدم که می فرمود: رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: خداوند به جای تورات سوره های طولانی را به من عطا نمود و به جای انجیل سوره های یکصد آیه ای و سوره مثانی را به جای زبور به من عطا نمود و مرا با دادن 67 سورة مفصل فضیلت داد(1).
موحوم صدوق در ثواب الاعمال ازابوبصیر از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سوره بقره و آل عمران را قرائت کند روز قیامت انها بر سر او مانند دو ابر یا دو عبا سایه می افکنند(2).
و در تفسیر عیّاشی از عمروبن جُمَیْح از امیرالمومنین از رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) نقل نموده که فرمود: کسی که چهار آیه اول بقره، و آیة الکرسی و دو آیه بعد از آن و سه آیه آخر این سوره را قرائت کند در خود و خانواده و مال خود مکروهی نبیند، و شیطان به او نزدیک نشود، و قرآن را فراموش نخواهد نمود(3).
1) عن سعد الإسکاف قال: سمعت أباجعفرع یقول قال رسول الله ص: أعطیت الطوال مکان التوراة، و أعطیت المئین مکان الإنجیل، وأعطیت المثانی مکان الزبور، و فضلت بالمفصل سبع و ستین سورة. (تفسیر عیّاشی ج1/ 25ح1)
2) عن أبی بصیر عن أبی عبدالله ع قال من قرأ البقرة و آل عمران جاءتا یوم القیامة تظلانه علی رأسه مثل الغمامتین أو غیابتین. (ثواب الاعمال ص132، تفسیر عیّاشی ج1/25ح2)
3) عن عمر بن جمیع رفعه إلی علی قال: قال رسول الله ص من قرأ أربع آیات من أول البقرة و آیةالکرسی و آیتین بعدها، و ثلاث آیات من آخرها لم یر فی نفسه و أهله و ماله شیئا یکرهه، و لایقربه الشیطان و لم ینس القرآن. (تفسیر عیّاشی ج1/25ح3)
1- امام صادق(علیه السلام)فرمود: کسی که سورۀ بقره و آل عمران را بخواند این دو سوره روز قیامت مانند دو قطعه ابر و یا دو عبا بر سر او سایه میافکنند(1).
2- و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم)نقل شده که فرمود:این سوره را اگر با زعفران بنویسند و بر زنی که باردار نمیشود همراه کنند، باردار خواهد شد، و اگر بر درختی که میوه و یا برگ او میریزد بیاویزند، میوه و برگ خود را نگه میدارد(2).
1) - عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ(ع)قَال: مَنْ قَرَأَ الْبَقَرَةَ وَ آلَ عِمْرَانَ جَاءَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ تُظِلَّانِهِ عَلَی رَأْسِهِ مِثْلَ الْغَمَامَتَیْنِ أَوْ مِثْلَ الْغَیَابَتَیْنِ. [تفسیربرهان: ج1،ص594].
2) - و روی عن النبیّ(ص)، أنّه قال: من قرأ هذه السورة أعطاه الله بکلّ حرف أماناً من حرّ جهنّم، و إن کتبت بزعفران و علّقت علی امرأة لم تحمل، حملت بإذن الله تعالی، و إن علّقت علی نخلأ و شجر یرمی ثمره أو ورقه، أمسک بإذن الله تعالی. [همان].
در تفسیر عیّاشی از امیرالمؤمنین(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که در هر روز جمعه [و یا در هر هفته] سورۀ نساء را بخواند ان شاء الله از فشار قبر ایمن خواهد بود(1).
1) - عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ(ع)قَالَ: مَنْ قَرَأَ سُورَةَ النِّسَاءِ فِی کُلِّ جُمُعَةٍ أُومِنَ مِنْ ضَغْطَةِ الْقَبْرِ. [تفسیرعیّاشی: ج1،ص241 ح1؛ثواب الاعمال: ص105].
شیخ صدوق از ابی الجارود از امام باقر(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: هر کس سورۀ مائده را در هر پنجشنبه بخواند ایمان او آمیخته به ظلم نمی شود و به خدای خود مشرک نخواهد شد(1).
1) - عَنْ أَبِی الْجَارُودِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْمَائِدَةِ فِی کُلِّ یَوْمِ خَمِیسٍ لَمْ یَلْتَبِسْ إِیمَانُهُ بِظُلْمٍ وَ لَمْ یُشْرِکْ بِهِ أَبَداً. [تفسیربرهان: ازثواب الاعمال: ص105 وتفسیر اطیْب البیان].
علیّ بن ابراهیم قمی از حسین بن خالد نقل نموده که حضرت رضا (علیه السلام) فرموده: سورهی انعام یکباره [در مکّه] نازل شد و هفتاد هزار ملک با تسبیح و تهلیل و تکبیر، همراه آن بودند و هر کس آن را قرائت نماید آن ملائکه تا قیامت برای او استغفار خواهندنمود(1).
مرحوم طبرسی در تفسیر «جوامع الجامع» از ابیّ بن کعب نقل نموده که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: سورهی انعام «جملةً واحدةً» بر من نازل شد و هفتاد هزار ملک با تسبیح و تحمید، آن را تشییع نمودند و کسی که آن را قرائت نماید آن هفتاد هزار ملک به عدد هر آیه ای از آن یک شبانه روز برای او صلوات میفرستند(2).
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) میفرمود: سورهی انعام «جملةًواحدةً» نازل شد و هفتاد هزار ملک آن را همراهی میکردند، شما نیز آن را تجلیل و تعظیم نمایید، چرا که نام خدای تبارک و تعالی در هفتاد موضع آن برده شده است و اگر مردم فضیلت آن را میدانستند قرائت آن را ترک نمیکردند.
سپس امام صادق (علیه السلام) فرمود: کسی که حاجتی داشته باشد و بخواهد خداوند حاجتِ او را برآورده کند، باید چهار رکعت نماز بخواند [دو رکعت دو رکعت] فاتحةالکتاب و سورهی انعام را در آن هاقرائت کند و پس از پایان قرائت این سوره بگوید: «یَا کَرِیمُ یَا کَرِیمُ یَا کَرِیمُ، یَا عَظِیمُ یَا عَظِیمُ یَا أَعْظَمَ مِنْ کُلّ ِعَظِیمٍ، یَا سَمِیعَ الدُّعَاءِ، یَا مَنْ لَاتُغَیِّرُهُ الْأَیَّامُ وَاللَّیَالِی صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ ارْحَمْ ضَعْفِی وَ فَقْرِی وَ فَاقَتِی وَ مَسْکَنَتِی، فَإِنَّکَ أَعْلَمُ بِهَا مِنِّی وَ أَنْتَ أَعْلَمُ بِحَاجَتِی، یَا مَنْ رَحِمَ الشَّیْخَ یَعْقُوبَ حَتَّی رَدَّ عَلَیْهِ یُوسُفَ وَ أَقَرَّ عَیْنَهُ، یَا مَنْ رَحِمَ أَیُّوبَ بَعْدَ طُولِ بَلَائِهِ، یَا مَنْ رَحِمَ مُحَمَّداً صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ ، وَ مِنَ الْیُتْمِ آوَاهُ وَ نَصَرَهُ عَلَی جَبَابِرَةِ قُرَیْشٍ وَ طَوَاغِیتِهَا وَ أَمْکَنَهُ مِنْهُمْ، یَا مُغِیثُ یَا مُغِیثُ یَا مُغِیثُ»،و این را تکرار نماید.
1) - فإنه حدثنی أبی عن الحسین بن خالد عن أبی الحسن الرضا ع قال نزلت الأنعام جملة واحدة و یشیعها سبعون ألف ملک لهم زجل بالتسبیح و التهلیل و التکبیر فمن قرأها سبّحوا له إلی یوم القیامة. (تفسیر قمی،ج 1/ 193 تفسیر صافی ج1/563)
2) - (جوامع الجامع): للطبرسی، قال: فیحدیث أبی بن کعب، عن النبی (صلی الله علیه و آله)، قال: «أنزلت علی الأنعام جملة واحدة، یشیعها سبعون ألف ملک، لهم زجل بالتسبیح والتحمید، فمن قرأها صلی علیه أولئک السبعون ألف ملک، بعدد کل آیة من الأنعام یوما و لیلة». (تفسیر برهان،ج2/396)
سپس فرمود: ای ابوبصیر! سوگند به خدایی که جان من به دست قدرت اوست اگر تو خدا را با این دعا، بعد از آن نماز بخوانی و سپس از او همهی حوائج خود را بخواهی خداوند بر تو بخل نخواهد ورزید و حاجت تو را عطا خواهد نمود، ان شاءالله(1).
از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سه آیه اوّل این سوره را تا (وَ یَعْلَمُ مَا تَکْسِبُونَ) قرائت کند، خداوند چهل هزار ملک را موظّف مینماید که تا قیامت همانند عبادت خود را، برای او بنویسند(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را با مشک و زعفران بنویسد و بشوید و شش روز متوالی بنوشد، خیر فراوانی نصیب او خواهدشد و با اذن خداوند از بیماری سودا و دردهای دیگر نجات می یابد (3).
1) - محمد بن یعقوب: بإسناده عن الحسن بن علی بن أبی حمزة، رفعه، قال: قال أبوعبدالله (علیه السلام): «إنسورة الأنعام نزلت جملة، شیعها سبعون ألف ملک حتی أنزلت علی محمد (صلی الله علیه وآله)، فعظموها و بجلوها، فإن اسم الله عزوجل فیها، فی سبعین موضعا، و لو یعلم الناس ما فی قراءتها ما ترکوها». (تفسیر برهان، ج2/395)
2) - جابر بن عبدالله الأنصاری عن النبی ص قال من قرأ ثلاث آیات من أول سورة الأنعام إلی قوله «وَیَعْلَمُ ما تَکْسِبُونَ» و کل الله به أربعین ألف ملک یکتبون له مثل عبادتهم إلی یوم القیامة و ینزل ملک من السماء السابعة و معه مرزبة من حدید فإذا أراد الشیطان أن یوسوس أو یرمی فی قلبه شیئا ضربه بها إلی آخر الخبر. (مجمع البیان ، ج4/ 421)
3) - و روی عن الصادق (علیه السلام) أنه قال: «من کتبها بمسک و زعفران، و شربها ستة أیام متوالیة، یرزق خیرا کثیرا، و لم تصبه سوداء، وعوفی من الأوجاع و الألم بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان،ج2/ 396)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که در هر ماه سورهی اعراف را بخواند روز قیامت از کسانی خواهد بود که خداوند دربارهی آنان میفرماید: (الذین لَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ) و اگر در هر [جمعه و یا هر] هفتهای آن را بخواند در روز قیامت حسابی برای او نخواهد بود، چرا که در این سوره آیات محکمه وجود دارد؛ سپس فرمود: شما از قرائت آن غافل نشوید، چرا که این سوره در روز قیامت در پیشگاه خداوند برای قرائت کننده شهادت خواهد داد(1).
رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) فرمود: کسی که این سوره را بخواند خداوند در قیامت بین او و شیطان حجابی قرار میدهد و [در بهشت] رفیق و همنشین آدم (علیه السلام) خواهد بود، و کسی که آن را با آب گُل و زعفران بنویسد و بر خود بیاویزد، با اذن خداوند هیچ درّنده و دشمنی به او نزدیک نمیشود(2).
1) - العیاشی، عن أبی بصیر، عن أبی عبدالله (علیه السلام)، قال: «من قرأ سورة الأعراف، فی کل شهر کان یوم القیامة من الذین لا خوف علیهم و لا هم یحزنون، فإن قرأها فی کل جمعة کان ممن لا یحاسب یوم القیامة». ثم قال أبوعبدالله (علیه السلام): أما إن فیها آیا محکمة، فلا تدعوا قراءتها و تلاوتها و القیام بها، فإنها تشهد یوم القیامة لمن قرأها عند ربه». (تفسیربرهان، ج 2/515، ح 2)
2) - وروی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة جعل الله یوم القیامة بینه و بین إبلیس سترا، و کان لآدم رفیقا، و من کتبها بماء ورد و زعفران و علقها علیه لم یقربه سبع و لا عدو مادامت علیه، بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 2/515، ح 3)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که در هر ماهی سورهی انفال و سورهی برائت را قرائت کند هرگز نفاق پیدا نمیکند و از شیعیان امیرالمؤمنین(علیه السلام) خواهد بود(1).
و نیز فرمود: «سُورَةِ الْأَنْفَالِ جَدْعُ الْأَنْفِ» یعنی سورهی انفال بینی [دشمنان] را به خاک میمالد(2).
و نیز فرمود: کسی که سورهی انفال را قرائت کند… حقّاً از شیعیان امیرالمؤمنین(علیه السلام) است و روز قیامت از موائد بهشتی میخورد تا مردم از حساب قیامت فارغ شوند(3).
رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) فرمود: هر کس این سوره را بخواند من در قیامت شفیع او هستم، و شهادت میدهم که او دور از نفاق است و به عدد هر منافقی برای او حسنات مینویسند و کسی که آن را بنویسد و به خود بیاویزد مقابل هر حاکمی قرار بگیرد حق خود را میگیرد و حاجت او برآورده میشود و هر کس با او نزاع کند بر او پیروز میشود و از آن مجلس مسرور و خشنود خارج خواهد شد و این سوره سبب حفظ او میشود(4).
1) - ابن بابویه: بإسناده عن أبی بصیر، عن أبی عبدالله (علیه السلام)، قال: «من قرأ سورة الأنفال و سورة براءة فی کل شهر لم یدخله نفاق أبدا، و کان من شیعة أمیرالمؤمنین (علیه السلام)». (تفسیر برهان، ج 2/ 639، ح 1)
2) - الشیخ: بإسناده عن علی بن الحسن بن فضال، عن محمد بن علی، عن أبی جمیلة. قال: و حدثنی محمد بن الحسن، عن أبیه، عن أبی جمیلة، عن محمد بن علی الحلبی، عن أبی عبدالله (علیه السلام)، قال: «سورة الأنفال فیها جدع الأنف». (تفسیر برهان، ج 2/ 639، ح 2)
3) -العیاشی: عن أبی بصیر، عن أبی عبدالله، قال: سمعته یقول: «من قرأ سورة براءة و الأنفال فی کل شهر لم یدخله نفاق أبدا، و کان من شیعة أمیرالمؤمنین (علیه السلام) حقا، و أکل یوم القیامة من موائد الجنة مع شیعته حتی یفرغ الناس من الحساب». (تفسیر برهان، ج 2/ 639، ح 3)
4) - ومن کتاب (خواص القرآن): و روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة فأنا شفیع له یوم القیامة، و شاهد أنه بریء، من النفاق، و کتبت له الحسنات بعدد کل منافق، و من کتبها و علقها علیه لم یقف بین یدی حاکم إلا و أخذ حقه و قضی حاجته، و لم یتعد علیه أحد و لاینازعه أحد إلا و ظفر به، و خرج عنه مسرورا، و کان له حصنا».(تفسیر برهان، ج 2/ 639، ح 5)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی انفال و برائت [یعنی توبه] را در هر ماه بخواند هرگز نفاق پیدا نمیکند و قطعاً از شیعیان امیرالمؤمنین(علیه السلام) خواهد بود.(1)
در تفسیر عیّاشی در ذیل روایت فوق آمده که فرمود: و روز قیامت با شیعیان آن حضرت از غذاهای بهشتی میخورد تا مردم از حساب فارغ شوند.(2)
در تفسیر مجمع البیان از رسول خدا(صلی الله علیه وآله) نقل شده که فرمود: هر کس سورهی انفال و برائت را بخواند من روز قیامت شاهد و شفیع او خواهم بود، و از نفاق دور خواهد ماند و به عدد هر زن و مرد منافقی، ده حسنه به او داده میشود و ده گناه از او پاک میگردد و ده درجه به او افزوده میشود، و عرش و حاملین آن تا در دنیا هست بر او صلوات میفرستند(3).
1) - تفسیر نورالثقلین، ج 2/ 176، از ثواب الأعمال
2) - همان، از تفسیر عیّاشی
3) - فی مجمع البیان ابی بن کعب عن النبی صلی الله علیه و آله انه قال: من قرأ سورة الأنفال والبرائة فأنا شفیع له و شاهد یوم القیمة، انه بریء من النفاق، و اعطی من الأجر بعدد کل منافق و منافقة فی دارالدنیا عشر حسنات، و محی عنه عشر سیئات، و رفع له عشر درجات، و کان العرش و حملته یصلون علیه أیام حیاته فی الدنیا. (تفسیر نورالثقلین، ج 2/ 176، ح3)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی یونس را در هر دو ماه یا سه ماه قرائت نماید خوف آن نمیرود که از جاهلان باشد و در قیامت از مقرّبان خدا خواهد بود(1).
رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) فرمود: کسی که سورهی یونس را قرائت کند به عدد تصدیق کنندگان و تکذیب کنندگان یونس به او پاداش و حسنات داده میشود…(2).
1) - ابن بابویه: بإسناده عن فضیل الرسان، عن أبی عبدالله (علیه السلام)، قال: «من قرأ سورة یونس فی کل شهرین أو ثلاثة لم یخف علیه أن یکون من الجاهلین، و کان یوم القیامة من المقربین». (تفسیر برهان، ج 3/ 9)
2) - ومن کتاب (خواص القرآن): عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة اعطی من الأجر و الحسنات بعدد من کذب یونس (علیه السلام) و صدق به، و من کتبها وجعلها فی منزله و سمی جمیع من فی الدار و کان بهم عیوبظهرت، و من کتبها فی طست و غسلها بماء نظیف و عجن بها دقیقا علی أسماء المتهمین وخبزه، و کسر لکل واحد منهم قطعة و أکلها المتهم، فلا یکاد یبلعها، و لا یبلعها أبدا و یقر بالسرقة». (تفسیر برهان، ج 3/ 9)
امام باقر(علیه السلام) فرمود: هر کس این سوره را در روز جمعه قرائت کند خداوند او را در روز قیامت با پیامبران محشور خواهد نمود، و مانند کسی خواهد بود که گناهی را مرتکب نشده است(1).
و در سخن دیگری فرمود: هر کس سورهی هود را در هر جمعه قرائت کند، خداوند او را در زمرهی مؤمنان و پیامبران محشور مینماید، و حساب او را آسان میکند، و چون در قیامت برانگیخته میشود گناهی بر او نوشته نشده است(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: هر کس این سوره را بنویسد و همراه خود ببرد، خداوند به او نیرویی میدهد که بر یکصد نفر پیروز شود، و دشمنان مرعوب او خواهند شد(3).
رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: هر کس این سوره را قرائت کند، خداوند به عدد کسانی که حضرت هود و پیامبران دیگر را تکذیب و یا تصدیق کردهاند به او پاداش خواهد داد، و روز قیامت، درجهی شهدا را دارد و حساب آسانی برای او خواهد بود(4).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ صَنْدَلٍ عَنْ کَثِیرِ بْنِ کَاثِرَةَ عَنْ فَرْوَةَ بْنِ الْآجُرِّیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ هُودٍ فِی کُلِّ جُمُعَةٍ بَعَثَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِی زُمْرَةِ النَّبِیِّینَ وَ لَمْ یُعْرَفْ لَهُ خَطِیئَةٌ عَمِلَهَا یَوْمَ الْقِیَامَةِ. (ثواب الأعمال، ص 106)
2) - عن ابن سنان عن جابر عن أبی جعفر ع قال من قرأ سورة هود فی کل جمعة بعثه الله یوم القیمة فی زمرة [المؤمنین] و النبیین و حوسب حسابا یسیرا و لم یعرف خطیئة عملها یوم القیمة. (تفسیر عیّاشی، ج 2/ 139، ح1)
3) - و روی عن الصادق (علیه السلام): «من کتب هذه السورة علی رقّ ظبی» و یأخذها معه أعطاه الله قوةً و نصراً، و لو حاربه مائة رجل لانتصر علیهم و غلبهم، و إن صاح بهم انهزموا، و کل من رآه یخاف منه». (تفسیر برهان، ج 3/ 71)
4) - و من کتاب (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة اعطی من الأجر و الثواب بعدد من صدق هودا و الأنبیاء (علیهم السلام) و من کذب بهم، و کان یوم القیامة فی درجة الشهداء، و حوسب حسابا یسیرا». (تفسیر برهان، ج 3/ 71)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که سورهی یوسف را در هر روز و یا در هر شب بخواند، خداوند در روز قیامت، جمال او را جمال یوسف قرار میدهد، و ترس و وحشتی نخواهد داشت، و از بندگان شایسته خدا خواهد بود، و این در تورات نوشته شده است(1).
و در روایت دیگری فرمود: … از زنا و فحاشی ایمن خواهد بود(2).
امام صادق(علیه السلام) از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل نموده که فرمود: زنها را در غرفهها جای ندهید، و نوشتن را به آنان تعلیم نکنید، و سورهی یوسف را به آنان یاد ندهید، و به آنان ریسندگی و سورهی نور را یاد بدهید(3).
امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمود: به زنها سورهی یوسف را یاد ندهید و بر آنان نخوانید، چرا که این سوره برای آنان فتنه است، و سورهی نور را به آنان یاد بدهید که در آن مواعظ و نصایح خواهد بود(4).
و نیز فرمود: سورهی یوسف را به غلامان خود یاد بدهید، تا خداوند سکرات و سختیهای مرگ را برای شما آسان نماید و نیرویی به شما بدهد که هیچ مسلمانی بر شما حسد نبرد(5).
1) - ابن بابویه: بإسناده عن أبی بصیر، عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال: «من قرأ سورة یوسف (علیه السلام) فی کل یوم أو فی کل لیلة، بعثه الله تعالی یوم القیامة و جماله مثل جمال یوسف (علیه السلام)، و لا یصیبه فزع یوم القیامة، و کان من خیار عباد الله الصالحین». و قال: «إنها کانت فی التوراة مکتوبة». (تفسیر برهان، ج 3/ 153، ح 1)
2) -العیاشی: عن أبی بصیر، عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال: سمعته یقول: «من قرأ سورة یوسف (علیه السلام) فی کل یوم أو فی کل لیلة، بعثه الله یوم القیامة و جماله علی جمال یوسف (علیه السلام)، و لا یصیبه یوم القیامة ما یصیب الناس من الفزع، و کان جیرانه من عباد الله الصالحین». ثم قال: «إن یوسف کان من عباد الله الصالحین و أومن فی الدنیا أن یکون زانیا أو فحاشا». (تفسیر برهان، ج 3/ 153، ح 2)
3) - محمد بن یعقوب: عن علی بن إبراهیم، عن أبیه، عن النوفلی، عن السکونی، عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال: «قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): لا تنزلوا النساء بالغرف، و لا تعلموهن الکتابة، و لا تعلموهن سورة یوسف، و علموهن المغزل و سورة النور». (تفسیر برهان، ج 3/ 153، ح 3)
4) - و عنه: عن عدة من أصحابنا، عن سهل بن زیاد، عن علی بن أسباط، عن عمه یعقوب بن سالم، رفعه، قال: قال أمیر المؤمنین (علیه السلام): «لا تعلموا نساءکم سورة یوسف، و لا تقرئوهن إیاها فإن فیها الفتن، و علموهن سورة النور فإن فیها المواعظ». (تفسیر برهان، ج 3/ 153، ح 4)
5) - (مجمع البیان): عن رسول الله (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «علموا أرقاءکم سورة یوسف، فإنه أیما مسلم تلاها و علمها أهله و ما ملکت یمینه، هون الله تعالی علیه سکرات الموت، و أعطاه من القوة أن لا یحسده مسلم». (تفسیر برهان، ج 3/ 154، ح 5)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که فراوان سورهی رعد را قرائت کند، خداوند او را مبتلای به صاعقه نمیکند، گرچه ناصبی باشد، و ناصبی از همه مردم بدتر است، و اگر مؤمن و شیعه باشد خداوند بدون حساب او را وارد بهشت میکند. و شفاعت همهی آشنایان – از خانواده و برادران مؤمن- خود را خواهد کرد(1).
از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) روایت شده که فرمود: هر کس این سوره را بخواند، پاداش او ده حسنه است که وزن آنها به اندازهی ابرهای گذشته و آینده باشد، و روز قیامت از وفاکنندگان به عهد خدا مبعوث میشود، و کسی که آن را بنویسد و بر درب خانه سلطان ظالمی قرار بدهد، آن سلطان هلاک میشود و حکومت او از بین میرود(2).
مضمون روایت فوق با مختصر تغییری از امام صادق(علیه السلام) نیز نقل شده است(3).
1) -[1]ابن بابویه: بإسناده، عن أبی عبد الله(علیه السلام) أنه قال: «من أکثر من قراءة سورة الرعد لم یصبه الله بصاعقة أبدا، و لو کان ناصبیا، و إذا کان مؤمنا أدخله الجنة بغیر حساب، و یشفع فی جمیع من یعرفه من أهل بیته و إخوانه». (تفسیر برهان، ج 3/ 221، ح 1)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان له من الأجر عشر حسنات بوزن کل سحاب مضی، و کل سحاب یکون، و یبعث یوم القیامة من الموفین بعهد الله، و من کتبها و علقها فی لیلة مظلمة بعد صلاة العشاء الآخرة علی ضوء نار، و جعلها من ساعته علی باب سلطان جائر و ظالم، هلک و زال ملکه». (تفسیر برهان، ج 3/ 221، ح 3)
3) - العیاشی: عن عثمان بن عیسی، عن الحسین بن أبی العلاء، عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال: «من أکثر قراءة سورة الرعد لم تصبه صاعقة أبدا، و إن کان ناصبیا، فإنه لا یکون أشر من الناصب، و إن کان مؤمنا أدخله الله الجنة بغیر حساب، و یشفع فی جمیع من یعرف من أهل بیته و إخوانه من المؤمنین». (تفسیر برهان، ج 3/ 221، ح 2)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: هر کس سورهی ابراهیم و حجر را در دو رکعت نماز جمعه بخواند، هرگز گرفتار فقر و دیوانگی و مصیبت نشود(1).
صاحب کتاب خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل نموده که فرمود: هر کس سورهی ابراهیم را بخواند، خداوند به تعداد مردمی که بت میپرستیده و یا بت نمیپرستیدهاند به او حسنه و پاداش میدهد، و هر کس این سوره را بر روی پارچه سفیدی بنویسد، و بر بازوی کودکی بیاویزد، آن کودک از گریه و بی تابی و آنچه کودکان به آن مبتلا میشوند، در امان خواهد بود(2).
و در حدیث دیگری آمده که امام صادق(علیه السلام) در پایان حدیث فوق فرمود: و خداوند با اذن خویش، از شیر گرفتن را بر آن کودک آسان مینماید(3).
1) - ابن بابویه: بإسناده عن عنبسة بن مصعب، عن أبی عبد الله (علیه السلام) انه قال: «من قرا سورة ابراهیم و الحجر فی رکعتین جمیعا فی کل جمعة، لم یصبه فقر ابدا، و لا جنون و لا بلوی». (تفسیر برهان، ج 3/ 283، ح 1)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) انه قال: «من قرا هذه السورة اعطی من الحسنات بعدد من عبد الأصنام، و عدد من لم یعبدها، و من کتبها فی خرقة بیضاء و علقها علی طفل، امن علیه من البکاء و الفزع، و مما یصیب الصبیان». (تفسیر برهان، ج 3/ 283، ح 3)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها علی خرقة بیضاء و جعلها علی عضد طفل صغیر، امن من البکاء و الفزع و التوابع، و سهل الله فطامه علیه بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 3/ 283، ح 4)
در کتاب خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) روایت شده که فرمود: کسی که سوره حِجر را قرائت کند، به عدد مهاجرین و انصار [و مستهزئین] به او پاداش داده میشود، و کسی که آن را با زعفران بنویسد و به زنی که شیر او ناچیز است بدهد، شیر او فراوان میشود، و اگر بر بازوی خود ببندد و خرید و فروش کند، خرید و فروش او زیاد میشود، و مردم معامله کردن با او را دوست میدارند و تا این نوشته بر بازوی او باشد، رزق او فراوان میگردد، با اذن خداوند متعال(1).
امام صادق(علیه السلام) اضافه بر حدیث فوق فرمود: … و اگر آن را در خزینه و یا جیب خود قرار بدهد، کسب او فراوان میشود و کسی از معامله با او دوری نمیکند و مردم معامله با او را دوست میدارند(2).
امام صادق(علیه السلام) نیز فرمود: کسی که سورهی ابراهیم و حِجر را در هر جمعه در دو رکعت نماز خود قرائت کند، هرگز فقر و جنون و بلا به او نمیرسد(3).
1) - خواص القرآن: روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة اعطی من الحسنات بعدد المهاجرین و الأنصار، و من کتبها بزعفران و سقاها امرأة قلیلة اللبن کثر لبنها، و من کتبها و جعلها فی عضده، و هو یبیع و یشتری، کثر بیعه و شراؤه، و یحب الناس معاملته، و کثر رزقه بإذن الله تعالی ما دامت علیه». (تفسیر برهان، ج 3/330، ح 1)
2) - و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها بزعفران و سقاها امرأة قلیلة اللبن کثر لبنها، و من کتبها و جعلها فی خزینته أو جیبه، و غدا و خرج و هی فی صحبته فإنه یکثر کسبه، و لا یعدل أحد عنه بما یکون عنده مما یبیع و یشتری، و تحب الناس معاملته». (تفسیر برهان، ج 3/330، ح 2)
3) - عن عنبسة بن مصعب عن أبی عبد الله ع قال من قرأ سورة إبراهیم و الحجر فی رکعتین جمیعا فی کل جمعة لم یصبه فقر أبدا، و لا جنون و لا بلوی. (تفسیر عیّاشی، ج 2/ 222، ح 1)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از محمد بن مسلم از امام باقر(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: هر کس در هر ماه سورهی نحل را بخواند، از خسارت و ضرر و زیان محفوظ میماند، و هفتاد نوع از بلاها و مصائب از او دور میشود، که سادهترین آنها، دیوانگی و جذام و پیسی خواهد بود، و جایگاه او بهشت «عَدن» میباشد که در وسط بهشت قرار دارد(1).
و در کتاب خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: هر کس این سوره را بخواند، خداوند نعمتهایی که به او داده است را، بر او حساب نمیکند، و اگر در آن روز و آن شبی که این سوره را خوانده از دنیا برود، پاداش کسی را خواهد داشت که با وصیّت نیکو از دنیا رفته باشد، و اگر آن را بنویسد و در باغی دفن کند، همهی درختان آن باغ میسوزد، و اگر در خانهای گذاشته شود قبل از پایان سال اهل آن خانه میمیرند(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: اگر این سوره را بنویسد، و در دیوار باغی بگذارد، میوههای آن باغ میریزد، و اگر در منزلی گذارده شود، اهل آن قبل از پایان سال هلاک میشوند، پس باید از خدا ترسید، و این کار را به جز در حق ظالم، انجام نداد(3).
1) - فی کتاب ثواب الأعمال باسناده الی أبی جعفر علیه السلام قال: من قرأ سورة النحل فی کل شهر کفی المغرم فی الدنیا، و سبعین نوعا من أنواع البلاء أهونه الجنون و الجذام و البرص، و کان مسکنه فی جنة عدن و هی وسط الجنان. (تفسیر نورالثقلین، ج 3/ 38، ح 1)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة لم یحاسبه الله تعالی بما أنعم علیه، و إن مات یومه أو لیلته و تلاها کان له من الأجر کالذی مات و أحسن الوصیة، و من کتبها و دفنها فی بستان احترق جمیعه، و إن ترکت فی منزل قوم هلکوا قبل السنة جمیعهم». (تفسیر برهان، ج 3/ 401، ح 3)
3) - و عن الصادق (علیه السلام) قال: «من کتبها و جعلها فی حائط البستان لم تبق شجرة تحمل إلا و سقط حملها و تنثر، و إن جعلها فی منزل قوم بادوا و انقرضوا من أولهم إلی آخرهم فی تلک السنة، فاتق الله- یا فاعله- و لا تعمله إلا لظالم». (تفسیر برهان، ج 3/ 401، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی اسراء را در هر شب جمعهای بخواند، از دنیا نمیرود تا حضرت قائم(علیه السلام) را درک نماید، و از یاران او باشد(1).
ابیّ بن کعب گوید: رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: کسی که سورهی بنی اسرائیل را بخواند و - هنگام ذکر حقّ والدین - قلب او رقّت پیدا کند، خداوند در بهشت، به اندازهی دو قنطار، به او پاداش میدهد، و قنطار هزار و دویست أوقیه است، و أوقیه بهتر از دنیا و آنچه در دنیا هست میباشد(2).
و در کتاب خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند و قلب او - هنگام ذکر حق پدر و مادر - رقّت پیدا کند، در بهشت قنطاری به او میدهند، و قنطار یک هزار و دویست أوقیه است و أوقیه، بهتر از دنیا و آنچه در آن است میباشد، و کسی که آن را بنویسد، و در پارچه حریر سبزی با خود همراه داشته باشد، چون تیراندازی کند، تیر او به هدف میرسد، و خطا نمیرود، و اگر در ظرفی قرار بدهد و از آب آن بنوشد، سخن او گویا، و زبان او به درستی کلام، باز شود، و بر فهم او افزوده گردد(3).
و از امام صادق(علیه السلام) روایت شده که فرمود: کسی که این سوره را بنویسد، و در پارچه حریر سبزی برای حفظ خود قرار بدهد و بر خود بیاویزد، تیر او به خطا نرود، و اگر برای بچهای با زعفران
1) - فی کتاب ثواب الأعمال عن أبی عبد الله علیه السلام قال: من قرأ سورة بنی إسرائیل فی کل لیلة جمعة لم یمت حتی یدرک القائم و یکون من أصحابه. (تفسیر نورالثقلین، ج 3/ 97، ح 1)
2) - فی مجمع البیان أبی بن کعب عن النبی صلی الله علیه و آله انه قال: من قرء سورة بنی إسرائیل فرق قلبه عند ذکر الوالدین أعطی فی الجنة قنطارین من الأجر، و القنطار ألف أوقیة و مأتا أوقیة، و الاوقیة منها خیر من الدنیا و ما فیها. (تفسیر نورالثقلین، ج 3/ 97، ح 2)
3) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة ورق قلبه عند ذکر الوالدین، کان له قنطار فی الجنة، و القنطار ألف و مائتا اوقیة، و الاوقیة خیر من الدنیا و ما فیها، و من کتبها و جعلها فی خرقة حریر خضراء و حرز علیها و رمی بالنبال، أصاب و لم یخطئ، و إن کتبها فی إناء و شرب ماءها لم یتعذر علیه کلام، و انطلق لسانه بالصواب، و ازداد فهما». (تفسیر برهان، ج 3/ 472، ح 3)
بنویسند و از آب آن به او بنوشانند و آن نوشته را به او بیاویزند با اذن خداوند سخن باز کند، و تکلّم نماید(1).
1) - و عن الصادق (علیه السلام): «من کتبها فی خرقة حریر خضراء، و تحرز علیها و علقها علیه و رمی بالنشاب أصاب، و لم یخطئ أبدا، و إن کتبها لصغیر تعذر علیه الکلام، یکتبها بزعفران و یسقی ماءها، أنطق الله لسانه بإذنه و تکلم». (تفسیر برهان، ج 2/ 390، ح 4)
در کتاب کافی از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: هر کس آیه آخر کهف را هنگام خواب بخواند در آن ساعتی که میخواهد بیدار خواهد شد.(1)
و نیز فرمود: هر کس سورهی کهف را در هر شب جمعهای بخواند، کفّاره گناهان او، از این جمعه تا جمعه دیگر خواهد بود.(2)
(البرهان فی تفسیر القرآن،ج3، ص: 610)
امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمود: هر بندهای که آیه آخر سوره ی کهف را بخواند، نوری از محل خواب او تا کعبه خواهد داشت و چنین کسی تا بیت المقدس نیز نوری خواهد داشت.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: هر کس سوره ی کهف را در هر شب جمعهای بخواند، نخواهد مرد مگر با شهادت، و خداوند او را شهید مبعوث خواهد نمود و در قیامت در کنار شهدا میباشد(4).
1) - وَ رَوَی عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُذَاعَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ یَقْرَأُ آخِرَ الْکَهْفِ حِینَ یَنَامُ إِلَّا اسْتَیْقَظَ مِنْ مَنَامِهِ فِی السَّاعَةِ الَّتِی یُرِیدُ. (من لا یحضره الفقیه، ج1، ص: 471) و (البرهانفیتفسیرالقرآن،ج3،ص:610)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة یوم الجمعة، غفر الله له من الجمعة إلی الجمعة، و زیادة ثلاثة أیام، و اعطی نورا یبلغ إلی السماء، و من کتبها و جعلها فی إناء زجاج ضیق الرأس و جعله فی منزله، أمن من الفقر و الدین هو و أهله، و أمن من أذی الناس».
3) - ابن بابویه، قال: حدثنی أحمد بن محمد قال: حدثنی أبی، عن محمد بن هلال، عن أبیه، عن جده، عن أمیرالمؤمنین (علیه السلام) یقول: «ما من عبد یقرأ: قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ یُوحی إِلَیَّ أَنَّما؛ إلی آخر السورة إلا کان له نورا من مضجعه إلی بیت الله الحرام، فإن من کان له نور فی بیت الله الحرام کان له نور إلی بیت المقدس». (البرهان فی تفسیر القرآن،ج3، ص: 609)
4) - وعنه، قال: حدثنی محمد بن موسی بن المتوکل، قال: حدثنی محمد بن یحیی، قال: حدثنی محمد بن أحمد، عن محمد بن حسان، عن إسماعیل بن مهران، قال: حدثنی الحسن بن علی، عن أبیه، عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: «من قرأ سورة الکهف کل لیلة جمعة، لم یمت إلا شهیدا، و یبعثه الله من الشهداء، و وقف یوم القیامة مع الشهداء». (البرهان فی تفسیر القرآن، ج3، ص: 610)
و نیز فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و در ظرف بلور تنگ دهنهای قرار بدهد، او و اهلش ایمن از فقر و دین و آزار مردم خواهند بود، و اگر در انبار حبوبات مانند: گندم و جو و برنج و نخود و امثال آنها قرار بدهد خداوند آنها را از آفت حیوانات موذی دفع مینماید ان شاءالله (1).
1) - وعن الصادق (علیه السلام) قال: من کتبها و جعلها فی إناء زجاج ضیق الرأس و جعله فی منزله، أمن من الفقر و الدین هو و أهله، و أمن من أذی الناس، و لایحتاج إلی أحد أبدا، و إن کتبت و جعلت فی مخازن الحبوب من القمح و الشعیر و الأرز و الحمص و غیر ذلک، دفع الله عنه بإذن الله تعالی کل مؤذ مما یطرق الحبوب». (البرهان فی تفسیر القرآن،ج3، ص: 610)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که همواره سوره مریم را بخواند، نمیمیرد تا نسبت به جان و مال و فرزند خود بی نیاز شود، و در آخرت از اصحاب و هم نشینان عیسی بن مریم(علیهما السلام) خواهد بود، و پاداشی مانند ملک سلیمان به او داده خواهد شد(1).
و نیز فرمود: کسی که سورهی مریم را بنویسد، و در ظرف شیشه دهانه تنگی قرار بدهد، و در منزل خود گذارد، در خواب خیر فراوان میبیند، کما این که در منزل خود خیر فراوان میبیند، و اگر آن را بنویسد و در دیوار خانه خود قرار بدهد، از دزد جلوگیری میکند و متاع خانه او بر دزد و سارق حرام میشود، و اگر آب آن را انسان خائف و ترسایی بنوشد، به اذن خداوند ایمن خواهد شد(2).
1) - فی کتاب ثواب الأعمال باسناده عن أبی عبدالله علیه السلام قال: من أدمن قراءة سورة مریم لم یمت حتی یصیبه ما یغنیه فی نفسه و ما له و ولده، و کان فی الاخرة من أصحاب عیسی بن مریم علیهماالسلام، و اعطی من الأجر مثل ملک سلیمان بن داود فی الدنیا. (تفسیر نورالثقلین ج 3/ 319 ح 1)
2) - (من کتبها و جعل فی زجاج ضیّق الرأس و جعلها فی منزله کثر خیره فی منامه کما یری اهله فی منزله و اذا کتبت علی حائط البیت منعت طوارقه و حرمت ما فیه و اذا شربها الخائف امن باذن اللَّه تعالی). (تفسیر اطیب البیان، ج 8/ 414)
اسحاق بن عمّار از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: قرائت سورهی طه را ترک نکنید، چرا که خداوند این سوره را دوست میدارد، و هر کس آن را قرائت کند را نیز دوست میدارد، و کسی که همیشه آن را قرائت کند، خداوند در قیامت نامه ی عمل او را به دست راستش میدهد، و آنچه را در حال اسلام انجام داده حساب نمیکند، و آنقدر به او پاداش میدهد تا راضی شود(1).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را در پارچه حریر سبزی بنویسد و برای خواستگاری برود به خواسته خود میرسد، و اگر برای اصلاح بین گروهی برود نیز موفّق خواهد شد و کسی با او مخالفت نمیکند، و اگر بین دو لشگر متخاصم برود، جنگ از بین آنان برداشته میشود، و اگر آب آن را مظلومی بنوشد با قدرت خدا ظلم از او برداشته میشود، و مسرور خواهد شد، و اگر دختری با آب آن غسل کند، ازدواج او فراهم خواهد شد با اذن خداوند(2).
رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: اهل بهشت از قرآن جز یس و طه را قرائت نمیکنند. [و فرمود: خداوند سوره طه و یس را دو هزار سال قبل از خلقت آدم قرائت نمود و چون ملائکه آنها را شنیدند گفتند: خوشا به حال امّتی که این سورهها بر آنان نازل میشود، و خوشا به حال قلبهایی که این سورهها را در بر میگیرد، و خوشا به حال زبانهایی که این سورهها را تکلّم میکند(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ صَبَّاحٍ الْحَذَّاءِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَا تَدَعُوا قِرَاءَةَ سُورَةِ طه فَإِنَّ اللَّهَ یُحِبُّهَا وَ یُحِبُّ مَنْ قَرَأَهَا وَ مَنْ أَدْمَنَ قِرَاءَتَهَا أَعْطَاهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ کِتَابَهُ بِیَمِینِهِ وَ لَمْ یُحَاسِبْهُ بِمَا عَمِلَ فِی الْإِسْلَامِ وَ أُعْطِیَ فِی الْآخِرَةِ مِنَ الْأَجْرِ حَتَّی یَرْضَی. (ثواب الأعمال، ص 108)
2) - وعن الصادق (علیه السلام)، قال: «من کتبها و جعلها فی خرقة حریر خضراء، و راح إلی قوم یرید التزویج منهم، تم له ذلک و وقع، و إن قصد فی إصلاح قوم تم له ذلک، و لم یخالفه أحد منهم، و إن مشی بین عسکرین افترقا و لم یقاتل بعضهم بعضا، و إذا شرب ماءها المظلوم من السلطان، و دخل علی من ظلمه من أی السلاطین، زال عنه ظلمه بقدرة الله تعالی، و خرج من عنده مسرورا، و إذا اغتسلت بمائها من لا طالب لعرسها خطبت، و سهل عرسها بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 3/ 28 ح 3)
3) - أبوهریرة عن النبی صلی الله علیه و آله قال: ان الله تعالی قرأطه و یس قبل أن یخلق آدم بألفی عام، فلما سمعت الملائکة القرآن قالوا: طوبی لامة ینزل هذا علیها، و طوبی لاجواف تحمل هذا، و طوبی لالسن تکلم بهذا. (تفسیر نورالثقلین، ج3/ 366 ح 3)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که از روی محبّت سورهی انبیاء را قرائت کند، او همراه با جمیع پیامبران در بهشت خواهد بود، و در تمام عمر در چشم مردم عزیز میباشد(1).
رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: کسی که سورهی انبیاء را قرائت کند، خداوند حساب او را آسان و هر پیامبری که نام او در این سوره برده شده، به او سلام میکند و با او مصافحه مینماید، و هر کس آن را روی پوست آهو [و غیر آن] بنویسد و بخوابد از خواب خود بیدار نمیشود مگر آن که به اذن الهی در خواب عجایب شیرین و با مسرّتی خواهد دید(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را روی پوست آهویی بنویسد و به کمر خود ببندد و بخوابد، از خواب بیدار نخواهد شد، مگر آن که آن نوشته از کمر او برداشته میشود [و مشکلات او اصلاح میگردد]. و خواندن این سوره برای بیماران و کسانی که به خاطر فکر وترس و بیماری به خواب نمیروند مؤثّر خواهد بود، و به اذن خداوند شفا خواهند یافت(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ یَحْیَی بْنِ مُسَاوِرٍ عَنْ فُضَیْلٍ الْغَسَّانِ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْأَنْبِیَاءِ حُبّاً لَهَا کَانَ کَمَنْ رَافَقَ النَّبِیِّینَ أَجْمَعِینَ فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ وَ کَانَ مَهِیباً فِی أَعْیُنِ النَّاسِ حَیَاةَ الدُّنْیَا. (ثواب الأعمال، ص 108)
2) - أبی بن کعب عن النبی ص قال من قرأ سورة الأنبیاء حاسبه الله حسابا یسیرا و صافحه و سلم علیه کل نبی ذکر اسمه فی القرآن. (مجمع البیان، ج 7/ 70)
3) - و عن الصادق (علیه السلام): «من کتبها فی رقّ ظبی و جعلها فی وسطه و نام، لم یستیقظ حتی یرفع الکتاب عن وسطه، و هذا یصلح للمرضی، و من طال سهره من فکر، أو خوف، أو مرض، فإنه یبرأ بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 3/ 51 ح 3)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی حج را در بین هر سه روزی بخواند سال بر او نمیگذرد تا به حج برود، و اگر در سفر حج از دنیا برود، داخل بهشت خواهد شد. راوی گوید: گفتم: اگر از اهل خلاف باشد چگونه خواهد بود؟ فرمود: به او تخفیف داده میشود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: هر کس این سوره را قرائت کند خداوند به عدد کسانی که به حج و عمره رفته و یا خواهند رفت به او پاداش خواهد داد، و کسی که آن را روی پوست آهو بنویسد و در مرکبی قرار بدهد، از هر سو، باد به او و اهل او هجوم میآورد و همه آنان هلاک خواهد شد، و این کار، صحیح و حلال نباشد مگر نسبت به ظالمین و محاربین و راهزنها(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نیز نقل شده که اگر کسی این سوره را در پوست آهو بنویسد و در کنار مرکبی قرار بدهد باد از هر سو او را احاطه میکند و مرکب او دگرگون میشود، و اگر نوشته شود و شسته شود و آب آن را در محل نشستن سلطان جائری بپاشند، ملک او به اذن خداوند از بین میرود(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ سَوْرَةَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْحَجِّ فِی کُلِّ ثَلَاثَةِ أَیَّامٍ لَمْ تَخْرُجْ سَنَتُهُ حَتَّی یَخْرُجَ إِلَی بَیْتِ اللَّهِ الْحَرَامِ وَ إِنْ مَاتَ فِی سَفَرِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ فَإِنْ کَانَ مُخَالِفاً قَالَ یُخَفَّفُ عَنْهُ بَعْضُ مَا هُوَ فِیهِ. (ثواب الاعمال، ص 108)
2) - ومن (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة اعطی من الحسنات بعدد من حج و اعتمر، فی ما مضی و فی ما بقی، و من کتبها فی رق ظبی و جعلها فی مرکب، جاءت له الریح من کل جانب و ناحیة، و أصیب ذلک المرکب من کل جانب، و احیط به و بمن فیه، و کان هلاکهم و بوارهم، و لم ینج منهم أحد، و لا یحل أن یکتب إلا فی الظالمین قاطعین السبیل محاربین». (البرهان فی تفسیرالقرآن،ج3، ص: 851)
3) - وعن الصادق (علیه السلام)،قال: «من کتبها فی رق غزال و جعلها فی صحن مرکب، جاءت إلیه الریح من کل مکان، و اجتثت المرکب، و لم یسلم، و إذا کتبت ثم محیت و رشت فی موضع سلطان جائر، زال ملکه بإذن الله تعالی». (البرهان فی تفسیرالقرآن،ج3، ص: 851)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال با سند خود از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سورهی مؤمنون را قرائت نماید، خداوند عاقبت او را سعادت قرار میدهد، و اگر همواره در هر جمعهای این سوره را بخواند منزل او در فردوس اعلی کنار پیامبران و مرسلین خواهد بود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) روایت شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، ملائکه او را به روح و ریحان بشارت میدهند، و هنگام مرگ او را به چیزی که چشم او روشن شود مژده خواهند داد(2).
و فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و به گردن شرابخوار بیندازد، او شراب را دشمن میدارد و هرگز نزدیک آن نمیرود. [و در روایتی آمده که آن را هرگز به یاد نمیآورد](3)
و فی روایة أخری: «و لم یذکره أبدا». (تفسیر برهان، ج4، ص 10)
.1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْمُؤْمِنِینَ خَتَمَ اللَّهُ لَهُ بِالسَّعَادَةِ وَ إِذَا کَانَ مُدْمِنَ قِرَاءَتِهَا فِی کُلِّ جُمُعَةٍ کَانَ مَنْزِلُهُ فِی الْفِرْدَوْسِ الْأَعْلَی مَعَ النَّبِیِّینَ وَ الْمُرْسَلِینَ. (ثواب الأعمال، ص 108)
2) - روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) قال: «من قرأ هذه السورة، بشرته الملائکة بروح و ریحان، و ما تقربه عینه عند الموت». (تفسیر برهان، ج4، ص 10)
3) - قال الصادق (علیه السلام): «و من کتبها و علقها علی من یشرب الخمر، یبغضه و لم یقربه أبدا».
امام صادق (علیه السلام) میفرماید: اموال و عفّت خودتان را با تلاوت سوره ی نور حفظ کنید، و عفّت زنان خود را نیز با تلاوت [و تعلیم] سوره ی نور تأمین نمایید، چرا که اگر کسی همواره در هر روز و یا در هر شب این سوره را بخواند، احدی از اهل بیت او تا آخر عمر بدی نمیبینند [و زنا نخواهند کرد]، و چون از دنیا برود هفتاد هزار ملک او را تا قبرش مشایعت میکنند، و برای او دعا و استغفار مینمایند تا داخل قبر شود(1).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: هر کس این سوره را بنویسد و در عبا و یا در بستر خود قرار دهد، هرگز محتلم نمیشود…(2)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: زنها را در غرفهها ساکن نکنید و به آنان کتابت یاد ندهید، و ریسندگی و سورهی نور را به آنها یاد بدهید(3).
امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمود: به زنهایتان سورهی یوسف را یاد ندهید و آن را برای آنان نخوانید، چرا که در این سوره فتنه [و خطر انحراف] وجود دارد، و به آنان سورهی نور را یاد بدهید که مواعظی در آن هست(4).
1) - بهذا الإسناد عن الحسن عن أبی عبدالله المؤمن عن ابن مسکان عن أبی عبدالله ع قال حصنوا أموالکم و فروجکم بتلاوة سورة النور و حصنوا بها نساءکم قال من أدمن قراءتها فی کل یوم أو فی کل لیلة لم یزن أحد من أهل بیته أبدا حتی یموت فإذا هو مات شیعه إلی قبره سبعون ألف ملک کلهم یدعون و یستغفرون الله له حتی یدخل فی قبره. (ثواب الأعمال، ص 138)
2) - قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و جعلها فی کسائه، أو فراشه الذی ینام علیه، لم یحتلم أبدا، و إن کتبها بماء زمزم لم یجامع، و لم ینقطع عنه أبدا، و إن جامع لم یکن له لذة تامة، و لا یکون إلا من کسر القوة». (تفسیر برهان ج 5 چاپ بیروت، ص 360)
3) - عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَا تُنْزِلُوا النِّسَاءَ بِالْغُرَفِ وَ لَا تُعَلِّمُوهُنَّ الْکِتَابَةَ وَ عَلِّمُوهُنَّ الْمِغْزَلَ وَ سُورَةَ النُّورِ. (الکافی ج : 5 ص : 516)
4) - عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ عَمِّهِ یَعْقُوبَ بْنِ سَالِمٍ رَفَعَهُ قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع لَا تُعَلِّمُوا نِسَاءَکُمْ سُورَةَ یُوسُفَ وَ لَا تُقْرِءُوهُنَّ إِیَّاهَا فَإِنَّ فِیهَا الْفِتَنَ وَ عَلِّمُوهُنَّ سُورَةَ النُّورِ فَإِنَّ فِیهَا الْمَوَاعِظَ. (الکافی ج : 5 ص : 516)
از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی نور را قرائت کند، خداوند به عدد هر زن و مرد مؤمنی که آمده، و اکنون زنده میباشند، ده حسنه به او پاداش خواهد داد(1).
1) - أبی بن کعب عن النبی ص قال من قرأ سورة النور أعطی من الأجر عشر حسنات بعدد کل مؤمن ومؤمنة فیما مضی و فیما بقی. (مجمع البیان فی تفسیر القرآن،ج7،ص: 194)
مرحوم صدوق با سند خود از اسحاق بن عمّار از امام کاظم(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: ای پسر عمّار از قرائت سورهی فرقان خود داری مکن، چرا که هر کس این سوره را در همه شبها بخواند، خداوند هرگز او را عذاب نخواهد نمود، و حسابی از او نمیگیرد، و منزل او در فردوس اعلی خواهد بود(1).
و از کتاب «خواصّ القرآن» از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: هر کس این سوره را قرائت کند، خداوند او را در قیامت مبعوث میکند در حالی که یقین به قیامت دارد، و بدون حساب داخل بهشت خواهد شد…(2).
1) - یَا ابْنَ عَمَّارٍ لَا تَدَعْ قِرَاءَةَ سُورَةِ»: (تَبارَکَ الَّذِی نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلی عَبْدِهِ …) فَإِنَّ مَنْ قَرَأَهَا فِی کُلِّ لَیْلَةٍ لَمْ یُعَذِّبْهُ اللَّهُ أَبَداً وَ لَمْ یُحَاسِبْهُ وَ کَانَ مَنْزِلُهُ فِی الْفِرْدَوْسِ الْأَعْلَی. (ثواب الأعمال، ص 138)
2) - من قرأ هذه السورة بعثه الله یوم القیامة و هو موقن أن الساعة آتیة لا ریب فیها، و دخل الجنة بغیر حساب …. (تفسیر برهان ج 5/ 431 ح 2)
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورههای سه گانه طواسین را در شب جمعه بخواند، از اولیای خدا و در جوار و کنف او خواهد بود، و هرگز در دنیا ترسی پیدا نمیکند، و در آخر آنقدر از بهشت به او داده میشود تا راضی گردد بلکه فوق رضای او به او داده میشود، و خداوند یکصد همسر از حورالعین به او تزویج مینماید(1).
و در مجمع البیان از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی شعرا را بخواند، خداوند به عدد آن کسانی که نوح و هود و شعیب و صالح و ابراهیم (علیه السلام) را تصدیق و یا تکذیب نمودهاند ده حسنه به او میدهد و نیز به عدد کسانی که عیسی را تکذیب نموده و محمّد(صلی الله علیه و آله وسلّم) را تصدیق کردهاند، ده حسنه به او اعطا میکند(2).
ابن عباس گوید: رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: خداوند، طه و طواسین را عوض الواح موسی به من داد. امیرالمؤمنین(علیه السلام) میفرماید: رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: (طسم)، «طا» به معنای طور سیناء است، و «س» اسکندریّه است، و «م» مکّه است، و نیز فرمود: «طا» شجرهی طوبی است، و «سین» سدرة المنتهی است، و «میم» محمّد مصطفی(صلی الله علیه و آله وسلّم) است(3)
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الطَّوَاسِینَ الثَّلَاثَةِ فِی لَیْلَةِ الْجُمُعَةِ کَانَ مِنْ أَوْلِیَاءِ اللَّهِ وَ فِی جِوَارِ اللَّهِ وَ کَنَفِهِ وَ لَمْ یُصِبْهُ فِی الدُّنْیَا بُؤْسٌ أَبَداً وَ أُعْطِیَ فِی الْآخِرَةِ مِنَ الْجَنَّةِ حَتَّی یَرْضَی وَ فَوْقَ رِضَاهُ وَ زَوَّجَهُ اللَّهُ مِائَةَ زَوْجَةٍ مِنْ حُورِ الْعِینِ. (ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص: 109)
2) - فی مجمع البیان أبی بن کعب قال: قال رسول الله صلی الله علیه و آله: من قرأ سورة الشعراء کان له من الأجر عشر حسنات بعدد کل من صدق بنوح و کذب به، و هود و شعیب و صالح و إبراهیم، و بعددکل من کذب بعیسی و صدق بمحمد صلی الله علیه و آله. (تفسیر نورالثقلین، ج 4/ 45، ح 2)
3) - عن ابن عباس قال: قال رسول الله و ذکر حدیثا طویلا و فیه: و أعطیت طه و الطواسین من ألواح موسی.
علی بن ابراهیم قمی(رحمة الله) گوید: (طسم) از حروف اسم اعظم خداوند است(1).
1) -فی تفسیر علی بن إبراهیم طسم تِلْکَ آیاتُ الْکِتابِ الْمُبِینِ قال: طسم هو حروف من حروف اسم الله الأعظم. (تفسیر نورالثقلین، ج 4/ 45، ح 6)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که سورههای طواسین یعنی شعراء و نمل و قصص را در شب جمعه بخواند، از اولیای خداوند و در جوار و پناه او خواهد بود، و هرگز در دنیا ترس و بیمی پیدا نمیکند، و از نعمتهای بهشت به قدری به او داده میشود تا راضی و خشنود گردد بلکه فوق خشنودی او به او داده میشود، و خداوند یک صد زن از حورالعین را به او تزویج میکند(1).
و در تفسیر مجمع البیان از آن حضرت نقل شده که ذیل روایت فوق فرمود: … و خداوند او را در کنار پیامبران و مرسلین و اوصیای راشدین آنان در بهشت عدن –که وسط بهشت است- ساکن مینماید(2).
و در مجمع البیان از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی «طس» سلیمان یعنی سورهی نمل را قرائت کند خداوند به عدد کسانی که حضرت سلیمان و هود و شعیب و صالح و ابراهیم(علیهم السلام) را تصدیق و یا تکذیب کردهاند، ده برابر به او پاداش میدهد، و چنین کسی چون از قبر خود خارج میشود، ندای «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» سر میدهد. ابن عباس گوید: رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: خداوند «طه» و «طواسین» را به جای الواح موسی(علیه السلام) به من عطا نمود(3)
1) - فی کتاب ثواب الأعمال باسناده عن أبی عبدالله علیه السلام قال: من قرأ سور الطواسین الثلاث فی لیلة الجمعة کان من أولیاءالله و فی جواره و کنفه، و لم یصبه فی الدنیا بؤس أبدا و أعطی فی الاخرة من الجنة حتی یرضی و فوق رضاه، و زوجه الله مأة زوجة من الحور العین. (تفسیرنورالثقلین،ج4،ص: 74، ح1)
2) فی مجمع البیان و روی أبوبصیر عن أبی عبدالله علیه السلام قال: من قرء الطواسین الثلاث و ذکر مثله و زاد فی آخره و أسکنه الله فی جنة عدن وسط الجنة مع النبیین و المرسلین و الوصیین الراشدین. (تفسیرنورالثقلین،ج4،ص: 74، ح2)
3) - أبی ابن کعب قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله: و من قرأ طس سلیمان کان له من الأجر عشر حسنات بعدد من صدق سلیمان و کذب به و هود و شعیب و صالح و إبراهیم و یخرج من قبره و هو ینادی: لا اله الا الله.
و در کتاب معانی الأخبار از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: … و أمّا «طس» به معنای «أَنَا الطَّالِبُ السَّمِیعُ» است(1).
1) - فی کتاب معانی الاخبار باسناده الی سفیان بن سعید الثوری عن الصادق حدیث طویل یقول فیه علیه السلام: و اما طس فمعناه: انا الطالب السمیع. (تفسیرنورالثقلین،ج4،ص: 74، ح5)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: هر کس سورههای «طواسین» سه گانه را در شب جمعه بخواند، از اولیای خدا و در جوار الهی و پناه او خواهد بود، و در دنیا هرگز بیم و ترسی نخواهد داشت، و در آخرت پاداشی به او داده میشود تا خشنود گردد بلکه فوق خشنودی او باشد، و خداوند یکصد نفر از حورالعین را به او تزویج مینماید(1).
و از آن حضرت نیز نقل شده که فرمود: کسی که سورهی قصص را بنویسد و بر کسی که مبطون باشد و یا بیماری طحال و کبد و شکم و ورم داشته باشد، بیاویزد، و یا آن را بنویسد و بشوید و آب آن را بنوشد، درد از او برطرف میشود، با اذن خداوند متعال(2).
مؤلّف گوید: این روایات در اوّل سوره شعراء نیز گذشت، مراجعه شود.
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی قصص را بخواند، خداوند به عدد کسانی که حضرت موسی(علیه السلام) را تصدیق و یا تکذیب کردهاند ده حسنه و پاداش به او میدهد، و هر ملکی که در آسمانها و زمین است روز قیامت شهادت میدهند که او صادق بوده است نسبت به آیه (کُلُّ شَیْءٍ هالِکٌ الاَّ وَجْهَهُ)(3).
1) - فی کتاب ثواب الأعمال باسناده عن أبی عبدالله علیه السلام قال: من قرأ سور الطواسین الثلاث فی لیلة الجمعة کان من أولیاء الله و فی جواره و کنفه، لم یصبه فی الدنیا بؤس أبدا، و أعطی فی الاخرة حتی یرضی و فوق رضاه، و زوجه الله مأة زوجة من الحورالعین. (تفسیر نورالثقلین، ج 4/ 106، ح1)
2) - و عن الصادق (علیه السلام): «من کتبها، و علقها علی المبطون، و صاحب الطحال، و وجع الکبد، و وجع الجوف، یکتبها و یعلقها علیه، و أیضا یکتبها فی إناء و یغسلها بماء المطر، و یشرب ذلک الماء، زال عنه ذلک الوجع و الألم، و یشفی من مرضه، و یهون عنه الورم، بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 4/ 244، ح3)
3) - ابی بن کعب عن النبی صلی لله علیه و آله قال: و من قرء طسم القصص اعطی من الأجر عشر حسنات بعدد من صدق بموسی و کذب به، و لم یبق ملک فی السموات و الأرض الا شهد له یوم القیامة انه کان صادقا، ان کل شیء هالک الا وجهه. (تفسیر نورالثقلین، ج 4/ 106، ح3)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: هر کس سورهی عنکبوت و روم را در شب بیست و سوّم ماه رمضان قرائت کند، به خدا سوگند او اهل بهشت است و من هرگز استثنایی در آن قرار نمیدهم، و هراسی از این ضمانت ندارم که گناهی بر من نوشته شود، چرا که این دو سوره نزد خداوند منزلت بالایی دارند(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) روایت شده که فرمود: کسی که سورهی عنکبوت را بخواند، خداوند ده برابر عدد مؤمنین و مؤمنات و منافقین و منافقات به او پاداش میدهد، و کسی که آن را بنویسد و بشوید و آب آن را بنوشد، همه بیماریهای او به اذن خداوند برطرف میشود(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود:… کسی که این سوره را در بستر و فراش خود قرائت کند و انگشت خود را دور ناف خویش بگرداند تمام شب را تا صبح به خواب خواهد رفت به اذن خداوند(3).
1) - ابن بابویه: بإسناده عن أبی بصیر، عن أبی عبدالله (علیه السلام)، قال: «من قرأ سورة العنکبوت و الروم فی شهر رمضان لیلة ثلاث و عشرین فهو – والله یا أبا محمد- من أهل الجنة، لا أستثنی فیه أبدا، و لا أخاف أن یکتب علی فی یمینی إثم، و إن لهاتین السورتین عندالله مکانا». (البرهان فی تفسیرالقرآن، ج4، ص: 301)
2) و من (خواص القرآن) روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)،أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان له من الأجر عشر حسنات بعدد المؤمنین و المؤمنات، و المنافقین و المنافقات و من کتبها و شرب ماءها زالت عنه جمیعالأسقام و الأمراض بإذن الله تعالی». (البرهان فی تفسیرالقرآن، ج4، ص: 301)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و شربها زال عنه حمی الربع و البرد، و الألم، و لم یغتم من وجع أبدا إلا وجع الموت الذی لابد منه، و یکثر سروره ما عاش و شرب مائها یفرح القلب، و یشرح الصدر، و ماؤها یغسل به الوجه للحمرة و الحرارة، و یزیل ذلک و من قرأها علی فراشه و إصبعه فی سرته، یدیره حولها، فإنه ینام من أول اللیل إلی آخره، و لمینتبه إلا الصبح بإذن الله تعالی». (البرهان فی تفسیرالقرآن، ج4، ص: 301، ح4)
بخشی از فضیلت قرائت این سوره در اوّل سورهی عنکبوت گذشت.
از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند خداوند به عدد هر ملکی که در آسمان و زمین خدا را تسبیح میکند ده حسنه به او میدهد، و آنچه در روز و شب خود ضایع نموده است را به دست میآورد …(1)
1) - ومن (خواص القرآن): روی عن رسول الله (صلی الله علیه و آله)،أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان له من الأجر عشر حسنات بعدد کل ملک یسبح الله تعالی فی السماء و الأرض، و و أدرک ما ضیع فی یومه و لیلته، و من کتبها و جعلها فی منزل من أراد، اعتل جمیع من فی الدار، و لو دخل فی الدار غریب اعتل أیضا مع أهل الدار». (تفسیر برهان، ج 4/333، ح 1)
امام باقر(علیه السلام) میفرماید: کسی که این سوره را هر شب بخواند خداوند ملائکهای را در آن شب مأمور میکند که تا صبح او را از شرّ ابلیس و جنود او حفظ نمایند، و اگر در روز بخواند، ملائکه تا آخر آن روز او را از شرّ ابلیس و جنود او حفظ خواهند نمود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی لقمان را بخواند، لقمان در روز قیامت رفیق او خواهد بود، و به عدد هر کسی که امر به معروف و نهی از منکر نموده، ده حسنه به او داده میشود، و کسی که آن را بنویسد و بشوید و آب آن را بنوشد، دردهای درونی او از بین میرود، و کسی که خون بدن او جاری باشد و بند نیاید، اگر این سوره را بنویسد و به محل خون بیاویزد، به اذن خداوند خون او بند میآید(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و آن را بشوید و آب آن را به مرد و یا زنی که بیماری غاشیه و یا هر بیماری دیگری دارد بنوشاند، آن بیمار به اذن خدا شفا مییابد، و از تب ایمن میشود، و هر آزاری از او برطرف میگردد(3).
1) - ابن بابویه: بإسناده عن عمر بن جبیر العرزمی، عن أبیه، عن أبی جعفر (علیه السلام)، قال: «من قرأ سورة لقمان فی کل لیلة وکل الله به فی لیلته ملائکة یحفظونه من إبلیس و جنوده حتی یصبح، فإذا قرأها بالنهار لم یزالوا یحفظونه من إبلیس و جنوده حتی یمسی». (تفسیر برهان، ج 4/ 359، ح1)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان لقمان رفیقه یوم القیامة، و أعطی من الحسنات عشرا بعدد من أمر بالمعروف و نهی عن المنکر و من کتبها و سقاها من فی جوفه علة زالت عنه، و من کان ینزف دما، رجل أو امرأة، و علقها علی موضع الدم، انقطع عنه بإذن الله تعالی».(تفسیر برهان، ج 4/ 359، ح2)
3) - [3]- و فی روایة اخری: قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من کتبها و سقاها من فی جوفه غاشیة زالت عنه، و من کان ینزف دما، امرأة کانت أو رجلا، و علقها علی موضع الدم، انقطع عنه بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 4/ 359، ح3)
مرحوم صدوق از حسین بن ابی علا از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سورهی سجده را در هر شب جمعهای قرائت کند، خداوند نامه ی عمل او را به دست راست او میدهد، و اعمال او را محاسبه نمیکند، و در بهشت از رفقای محمّد(ص) و اهل بیت(علیهم السلام) خواهد بود(1).
و از کتاب «خواصّ القرآن» نقل شده که رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: هر کس این سوره را بخواند، مانند کسی خواهد بود که شب قدر را احیا نموده است، و کسی که آن را بنویسد و بر خود بیاویزد، از بیماری تب، و سردرد، و درد مفاصل ایمن خواهد بود(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی سجده را بنویسد و بر خود بیاویزد، از تب ایمن میشود، و اگر بشوید و آب آن را بنوشد، گمراهی و انحراف او برطرف میشود، و با اذن خداوند به تب سوّم مبتلا نمیشود. [تب سوّم، تب روز سوّم را گویند](3).
و از جابر نقل شده که گوید: رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نمیخوابید تا سورهی «الم تنزیل» و سورهی «ملک» را بخواند(4).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ السَّجْدَةِ فِی کُلِّ لَیْلَةِ جُمُعَةٍ أَعْطَاهُ اللَّهُ کِتابَهُ بِیَمِینِهِ* وَ لَم ْیُحَاسِبْهُ بِمَا کَانَ مِنْهُ وَ کَانَ مِنْ رُفَقَاءِ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ ص. (ثواب الأعمال، ص 110)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة فکأنما أحیا لیلةالقدر، و من کتبها و جعلها علیه أمن الحمی، و وجع الرأس، و وجع المفاصل». (تفسیر برهان، ج 4/ 385، ح 2)
3) - و قال الصادق(علیه السلام): «من کتبها و علقها علیه أمن من الحمی، و إن شرب ماءها زال عنه الزیغ و المثلثة بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 4/ 385، ح 4)
4) - و روی لیث بن أبی الزبیر عن جابر قال: کان رسول الله صلی الله علیه و آله لا ینام حتی یقرأ الم تنزیل و تبارک الذی بیده الملک. (تفسیر نورالثقلین، ج 4/ 221، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: «هر کس فراوان سورهی احزاب را بخواند، روز قیامت در جوار حضرت محمّد (صلی الله علیه و آله وسلّم) و خانواده او خواهد بود. سپس فرمود: سورهی احزاب دارای فضایح و زشتیهای مردان و زنان قریش و غیر قریش است …»(1).
رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) فرمود: کسی که سورهی احزاب را قرائت کند و به خانواده خود و دیگران بیاموزد به او امان از عذاب قبر داده میشود، و کسی که آن را در پوست آهو بنویسد و در ظرفی قرار بدهد و در منزل خود گذارد، برای دختران و خواهران و خویشان او فراوان خواستگار میآید، و همه مردم به اذن الهی به او رغبت پیدا میکنند، گرچه فقیر باشد(2).
مؤلّف گوید: روایت فوق از امام صادق(علیه السلام) نیز نقل شده است(3).
ابیّ بن کعب از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل نموده که فرمود: کسی که سورهی احزاب را قرائت کند، و به خانواده و غلامان و کنیزان خود یاد بدهد، به او امان از عذاب قبر داده میشود(4).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَال َمَنْ کَانَ کَثِیرَ الْقِرَاءَةِ لِسُورَةِ الْأَحْزَابِ کَانَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِی جِوَارِ مُحَمَّدٍ ص وَ أَزْوَاجِهِ ثُمَّ قَالَ سُورَةُ الْأَحْزَابِ فِیهَا فَضَائِحُ الرِّجَالِ وَ النِّسَاءِ مِنْ قُرَیْشٍ وَ غَیْرِهِمْ یَا ابْنَ سِنَانٍ إِنَّ سُورَةَ الْأَحْزَابِ فَضَحَتْ نِسَاءَ قُرَیْشٍ مِنَ الْعَرَبِ وَ کَانَتْأَطْوَلَ مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ وَ لَکِنْ نَقَصُوهَا وَ حَرَّفُوهَا. (ثواب الأعمال، ص 110)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة، و علمها ما ملکت یمینه، من زوجة و غیرها، اعطی أمانا من عذاب القبر من کتبها فی رق غزال، و جعلها فی حُقٍّ فی منزله کثرت إلیه الخطاب، و طلب منه التزویج لبناته، و أخواته، و سائر قراباته، و رغب کل أحد إلیه، و لو کان صعلو کافقیرا، بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 4/ 407، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها فی رق ظبی، و جعلها فی منزله جاءت إلیه الخطاب فی منزله، و طلب التزویج فی بناته، و أخواته، و جمیع أهله وأقربائه، بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 4/ 407، ح 4)
4) - فی مجمع البیان ابی بن کعب عن النبی صلی الله علیه و آله قال: وَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْأَحْزَابِ وَ عَلَّمَهَا أَهْلَهُ وَ مَا مَلَکَتْ یَمِینُهُ أُعْطِیَ الْأَمَانَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْر. (تفسیر نورالثقلین، ج 4/ 233، ح 2)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی سبأ و فاطر را در شب قرائت نماید همواره در آن شب در پناه و حفظ خداوند است، و کسی که در روز آنها را قرائت کند مکروهی در آن روز به او نمیرسد، و از خیر دنیا و خیر آخرت آن چه به قلب او خطور نکرده و آرزوی او به آن نرسیده به او عطا خواهد شد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سورۀ سبأ را بخواند، هر چیز در قیامت رفیق صالح او خواهد بود ...(2).
و در سخن دیگری فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و بر خود بیاویزد هیچ چهارپا و موری به او نزدیک نمیشود، و اگر بشوید و آب آن را بیاشامد و به صورت بریزد و از چیزی هراس داشته باشد ایمن میشود و آرامش مییابد و وحشتی پیدا نمیکند(3).
در تفسیر مجمع البیان از ابّی بن کعب از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل نموده که فرمود: کسی که سورۀ سبأ را قرائت کند هر پیامبر و رسولی در قیامت رفیق او خواهد بود و با او مصافحه مینماید(4).
1) - [1]- بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ عَنِ ابْنِ أَبِی أُذَیْنَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ الحمدین [لِلْحَمْدَیْنِ] جَمِیعاً حَمْدِ سَبَإٍ وَ حَمْدِ فَاطِرٍ مَنْ قَرَأَهُمَا فِی لَیْلَةٍ لَمْ یَزَلْ فِی لَیْلَتِهِ فِی حِفْظِ اللَّهِ و َکِلَاءَتِهِ فَمَنْ قَرَأَهُمَا فِی نَهَارِهِ لَمْ یُصِبْهُ فِی نَهَارِهِ مَکْرُوهٌ وَ أُعْطِیَ مِنْ خَیْرِ الدُّنْیَا وَ خَیْرِ الْآخِرَةِ مَا لَمْ یَخْطُرْ عَلَی قَلْبِهِ وَ لَمْ یَبْلُغْ مُنَاهُ. (ثواب الأعمال، ص 110)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة، لم یبق شیء إلا کان یوم القیامة رفیقا صالحا، و من کتبها و علقها علیه لم یقربه دابة و لا هوام، و إن شرب ماءها، و رش علیه، و کان یفرق من شیء، أمن و سکن روعه، و لا یفزع إن غسل وجهه بمائها». (تفسیر برهان، ج 4/ 506 ح2)
3) - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من کتبها و علقها علیه لا یقربه دابة و لا هوام، و من کتبها و شربها بماء، و رش علی وجهه منها، و کان خائفا، أمن مما یخاف منه، و سکن روعه». (تفسیر برهان، ج 4/ 506 ح3)
4) - فی مجمع البیان أبی بن کعب عن النبی صلی الله علیه و آله قال: من قرأ سورة سبأ لم یبق نبی و لا رسول الا کان له یوم القیامة رفیقا و مصافحا. (تفسیر نورالثقلین، ج4/ 314 ح 2)
مؤلّف گوید: برخی از فضائل و پاداشهای قرائت این سوره در ابتدای سورهی «سبأ» گذشت. از رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که برای خدا این سوره را قرائت کند روز قیامت درهای هشتگانه بهشت هر کدام به او میگویند: «از این در داخل بهشت شود» و او از هر دری میخواهد وارد بهشت میشود…(1).
معاویة بن وهب گوید: شخصی از اهل مرو با فرزند خود نزد امام صادق(علیه السلام) بودند و آن فرزند سر دردی پیدا کرده بود و پدر او به آن حضرت خبر داد و امام (علیه السلام) دست مبارک خود را بر سر او کشید و سپس این آیه را از سوره فاطر خواند: (إِنَّ اللَّهَ یُمْسِکُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ أَن تَزُولَا وَ لَئِن زَالَتَا إِنْ أَمْسَکَهُمَا مِنْ أَحَدٍ مِّن بَعْدِهِ إِنَّهُ کَانَ حَلِیمًا غَفُورًا)(2).
و از آن حضرت نقل شده که اگر کسی آیه فوق را تلاوت کند زلزله به او آسیبی نمیرساند، و اگر هنگام خواب بخواند سقف بر سر او فرود نمیآید إن شاء الله(3).
1) - من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة یرید بها ما عند الله تعالی نادته یوم القیامة ثمانیة أبواب الجنة، و کل باب یقول: هلم ادخل منی إلی الجنة، فیدخل من أیها شاء، و من کتبها فی قارورة، و جعلها فی حجر من شاء من الناس، لم یقدر أن یقوم من مکانه حتی ینزعها من حجره، بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 4/ 533، ح 1)
2) - الشیخ فی (مجالسه): بإسناده عن معاویة بن وهب، قال: کنت عند أبی عبد الله (علیه السلام)، قال:فصدع ابن لرجل من أهل مرو و هو عنده جالس. قال: فشکا ذلک إلی أبی عبد الله (علیه السلام)، قال: «أدنه منی» قال:فمسح علی رأسه، ثم تلا: إِنَّ اللَّهَ یُمْسِکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَکَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ إِنَّهُ کانَ حَلِیماً غَفُوراً «فاطر 35: 41». (تفسیر برهان، ج 4/ 533، ح 4)
3) - و عنه، فی (التهذیب): بإسناده عن محمد بن علی بن محبوب، عن محمد بن حماد الکوفی، عن محمد بن خالد، عن عبید الله بن الحسین، عن علی بن الحسین، عن علی بن أبی حمزة، عن ابن یقطین، قال: قال أبو عبد الله (علیه السلام): «من أصابته زلزلة فلیقرأ: یا من یمسک السماوات و الأرض أن تزولا، و لئن زالتا إن أمسکهما من أحد من بعده إنه کان حلیما غفورا، صل علی محمد و آل محمد، و أمسک عنی السوء إنک علی کل شیء قدیر». قال: «من قرأها عند النوم لم یسقط علیه البیت، إن شاء الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 4/ 533، ح 5)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الاعمال با سند خود از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که میفرماید: برای هر چیزی قلبی است و قلب قرآن سورهی (یس) است و هر کس قبل از خواب، و یا در روز آن را بخواند در آن روز از محفوظین و مرزوقین خواهد بود، و کسی که قبل از خواب آن را بخواند، خداوند هزار ملک را مأمور می کند تا او را از شرّ هر شیطان رجیم و هر آفتی حفظ نمایند، و اگر در آن روز از دنیا برود خداوند او را داخل بهشت مینماید، و سی هزار ملک برای غسل او حاضر میشوند، و همه آنان برای او استغفار مینمایند و تا نزدیک قبر، او را تشییع میکنند.
و چون داخل قبر می شود، آن ملائکه در کنار او عبادت میکنند، و ثواب عبادتشان برای او خواهد بود، و قبر او به اندازهی دید چشم وسعت پیدا میکند، و از فشار قبر ایمن میشود، و همواره از قبر او نوری به آسمان بالا میرود، و چون خداوند برای قیامت او را از قبر خارج مینماید، ملائکه همواره او را مشایعت می کنند و با او سخن میگویند و در صورت او میخندند و او را به هر خیری بشارت میدهند، و از صراط و میزان او را میگذرانند، و در موقف و مقامی او را قرار میدهند که از هر کسی به خدا نزدیک تر است، مگر ملائکه مقرّبین و انبیاء مرسلین، تا این که در کنار پیامبران قرار میگیرد، و حزن و اندوه و اضطراب و جزعی برای او نخواهد بود.
و خداوند به او میفرماید: «بنده من شفاعت کن تا شفاعت تو را برای هر کس بخواهی بپذیرم و هر سؤالی میخواهی بکن تا به تو عطا کنم» پس او سؤال میکند و به او عطا میشود، و شفاعت مینماید، و پذیرفته میشود، و در موقف حساب قرار نمیگیرد، و حسابی برای او نخواهد بود، و ذلّتی پیدا نمیکند، و خطاها و اعمال بد او نوشته نمیشود، و نامه سرگشادهای از طرف خداوند به او داده میشود، به گونهای که همه مردم میگویند: «سبحان الله» آیا این بنده یک گناه نکرده بوده؟! و سپس از رفقا و همنشینان حضرت محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) خواهد بود(1)
ومن قرأها فی لیلة قبل أن ینام وکل الله به ألف ملک یحفظونه من شر کل شیطان رجیم، و من کل آفة، و إن مات فی یومه أدخلها لله الجنة، و حضر غسله ثلاثون ألف ملک، کلهم یستغفرون له، و یشیعونه إلی قبره بالاستغفار له.فإذا دخل فی لحده کانوا فی جوف قبره یعبدون الله، و ثواب عبادتهم له، و فسح له فی قبره مد بصره، و أؤمن من ضغطة القبر، و لم یزل له فی قبره نور ساطع إلی عنان السماء إلی أن یخرجه الله من قبره، فإذا أخرجه لم تزل ملائکة الله یشیعونه، و یحدثونه، و یضحکون فی وجهه، و یبشرونه بکل خیر حتی یجوزوا به علی الصراط و المیزان، و یوقفونه من الله موقفا لا یکون عندالله خلق أقرب منه إلا ملائکة الله المقربون، و أنبیاؤه المرسلون، و هو مع النبیین واقف بین یدی الله، لا یحزن مع من یحزن، و لا یهتم مع من یهتم، و لایجزع مع من یجزع.
ثم یقول له الرب تبارک و تعالی: اشفع- عبدی- أشفعک فی جمیع ما تشفع، و سلنی أعطک- عبدی- جمیع ما تسأل. فیسأل فیعطی، و یشفع فیشفع، و لا یحاسب فیما یحاسب، و لایوقف مع من یوقف، و لا یذل من یذل، و لا یکتب بخطیئته، و لا بشیء من سوء عمله، و یعطی کتابا منشورا حتی یهبط من عندالله، فیقول الناس بأجمعهم: سبحان الله، ما کان لهذا العبد من خطیئة واحدة! و یکون من رفقاء محمد (صلی الله علیه و آله)». (تفسیر برهان، ج 4/ 561، ح 1)
.1) - ابن بابویه: بإسناده عن أبی بصیر، عن أبی عبدالله (علیه السلام) قال: «إن لکل شیء قلبا، و إن قلب القرآن یس، فمن قرأها قبل أن ینام، أو فی نهاره قبل أن یمسی کان فی نهاره من المحفوظین و المرزوقین حتی یمسی.
امام صادق(علیه السلام) فرمود: به فرزندانتان سوره (یس) را یاد بدهید، چرا که آن «رَیْحَانَةُ الْقُرْآنِ» است(1).
و از جابرجعفی از امام باقر(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی (یس) را در عمر خود یک مرتبه بخواند، خداوند به عدد آنچه در دنیا و در آخرت خلق نموده، و به عدد آنچه در آسمان خلق نموده، دو هزار هزار حسنه به او میدهد، و به همین اندازه گناهان او را محو مینماید، و هرگز گرفتار فقر و دین و هدم و سختی و جنون و جذام و وسواس و بیماری نمیشود، و خداوند سکرات و سختیهای مرگ را از او برطرف میکند، و به دست خود او را قبض روح میکند، و در دنیا از کسانی خواهد بود، که خداوند وسعت روزی، و شادی هنگام مرگ، و خشنودی از ثواب آخرت را برای او تضمین نموده است، و خداوند به همه ملائکه خود در آسمان و زمین میفرماید: «من از فلانی راضی شدم و شما برای او استغفار کنید»(2).
1) - الشیخ فی (مجالسه): بإسناده، قال: قال أبوعبدالله (علیه السلام): «علموا أولادکم (یس)،فإنها ریحانة القرآن». (تفسیر برهان، ج 4/ 562، ح 3)
2) - و عنه، قال: حدثنی محمد بن الحسن، قال: حدثنی محمد بن الحسن الصفار، عن محمد بن الحسین بن أبی الخطاب، عن علی بن أسباط، عن یعقوب بن سالم، عن أبی الحسن العبدی، عن جابر الجعفی، عن أبی جعفر (علیه السلام) قال: «من قرأ سورة یس فی عمره مرة کتب الله له بکل خلق فی الدنیا، و بکل خلق فی الآخرة،و فی السماء، و بکل واحد ألفی ألف حسنة، و محا عنه مثل ذلک، و لم یصبه فقر، و لا غرم، و لا هدم، ولانصب، و لاجنون، و لاجذام، و لاوسواس، و لاداء یضره، و خفف الله عنه سکرات الموت و أهواله، و ولی قبض روحه، و کان ممن یضمن الله له السعة فی معیشته، و الفرح عند لقائه، و الرضا بالثواب فی آخرته، و قال الله تعالی لملائکته أجمعین، من فی السماوات و من فی الأرض: قد رضیت عن فلان،فاستغفرو اله».(تفسیر برهان، ج 4/ 561، ح 2)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال با سند خود از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که در هر جمعهای سوره ی صافّات را بخواند، از هر آفت و بلایی محفوظ میماند و رزق او وسیع میشود و شیطان از مال و فرزند و بدن او دور میگردد و آزاری به او نمیرساند و هیچ جبّار ستمگری نیز به او آسیب نمیرساند و اگر در آن روز و آن شب بمیرد شهید میمیرد و خداوند او را شهید مبعوث میکند و او را در بهشت همراه شهدا در عالیترین درجه بهشت قرار میدهد(1).
امام کاظم(علیه السلام) به فرزند خود قاسم فرمود: «برخیز و در بالین برادر خود سورهی صافّات را تا آخر بخوان» و چون قاسم سورهی صافات را تا آیه (أهم أشدّ خلقاً أم مّن خلقنا) قرائت نمود آن جوان، جان سپرد. پس یعقوب بن جعفر به آن حضرت گفت: ما همواره بر این باور بودیم که سورهی (یس) را کنار محتضر بخوانیم و شما میفرمایید: سورهی صافّات را بخوانیم؟ امام(علیه السلام) فرمود: ای فرزندم، سورهی صافّات کنار هیچ محتضری خوانده نمیشود مگر آن که خداوند در راحتی او از مرگ تسریع مینماید(2)
وَالْقُرْآنِ الْحَکِیمِ وَ صِرْتَ تَأْمُرُنَا بِالصَّافَّاتِ فَقَالَ یَا بُنَیَّ لَمْ یُقْرَأْ عِندَ مَکْرُوبٍ مِنْ مَوْتٍ قَطُّ إِلَّا عَجَّلَ اللَّهُ رَاحَتَهُ. (کافی ج 3/ 126، ح 5)
.و از خواصّ القرآن نقل شده که رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند به عدد هر جنّ و شیطانی ده برابر به او پاداش میدهد و…(3)
روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله عشر حسنا تبعدد کل جنی و شیطان، و من کتبها فی إناء زجاج، و جعلها فی صندوق رأی الجن یهرعون إلیه، و یأتون أفواجا، و لایضرون أحدا من الناس بشیء». (تفسیر برهان، ج 4/ 589، ح 3)
.1) - أَبِی ره قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ الْحَسَنِ بْن ِأَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الصَّافَّاتِ فِی کُلِّ یَوْمِ جُمُعَةٍ لَمْ یَزَلْ مَحْفُوظاً مِنْ کُلِّ آفَةٍ مَدْفُوعاً عَنْهُ کُلُّ بَلِیَّةٍ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا مَرْزُوقاً فِی الدُّنْیَا فِی أَوْسَعِ مَا یَکُونُ مِنَ الرِّزْقِ وَ لَمْ یُصِبْهُ اللَّهُ فِی مَالِهِ وَ وُلْدِهِ وَ لَا بَدَنِهِ بِسُوءٍ مِنْ شَیْطَانٍ رَجِیمٍ وَ لَا مِنْ جَبَّارٍ عَنِیدٍ وَ إِنْ مَاتَ فِی یَوْمِهِ أَوْ فِی لَیْلَتِهِ بَعَثَهُ اللَّهُ شَهِیداً وَ أَمَاتَهُ شَهِیداً وَ أَدْخَلَهُ الْجَنَّةَمَعَ الشُّهَدَاءِ فِی دَرَجَةٍ مِنَ الْجَنَّةِ. (ثواب الأعمال، ص 112)
2) - مُحَمَّدُ بْن ُیَحْیَی عَنْ مُوسَی بْنِ الْحَسَنِ عَنْ سُلَیْمَانَ الْجَعْفَرِ یِّقَالَ رَأَیْتُ أَبَا الْحَسَنِ یَقُولُ لِابْنِهِ الْقَاسِمِ قُمْ یَا بُنَیَّ فَاقْرَأْ عِنْدَ رَأْسِ أَخِیکَ- وَ الصَّافَّاتِ صَفًّا حَتَّی تَسْتَتِمَّهَا فَقَرَأَ فَلَمَّا بَلَغَ- أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمْ مَنْ خَلَقْنا قَضَی الْفَتَی فَلَمَّا سُجِّیَ وَ خَرَجُوا أَقْبَلَ عَلَیْهِ یَعْقُوبُ بْنُ جَعْفَرٍ فَقَالَ لَهُ کُنَّا نَعْهَدُ الْمَیِّتَ إِذَا نُزِلَ بِهِ یُقْرَأُ عِنْدَهُ یس.
3) - ومن (خواص القرآن):
امام باقر(علیه السلام) میفرماید: کسی که در شب جمعه سورهی (ص) را قرائت کند، خداوند از دنیا و آخرت عطایی به او میکند که به احدی جز نبیّ مرسل و یا ملک مقرّب عطا ننموده باشد، و او و هر که را از اهل بیت خود دوست داشته باشد حتّی خادم خود را- گرچه در حدّ عیال و در حدّ شفاعت نباشد- شفاعت می نماید و به بهشت خواهد برد(1).
و در مجمع البیان از رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی (ص) را قرائت کند، پاداش او ده برابر هر کوهی است که خداوند برای داود مسخّر نمود، و خداوند او را از اصرار به گناه کبیره و صغیره حفظ خواهد نمود…(2).
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: (ص) چشمهای است در زیر عرش و رسول خدا (صلی الله علیه وآله) هنگام معراج از آن وضو گرفت، و جبرئیل در هر روز داخل آن میشود و چون خارج میشود و بالهای خود را تکان میدهد از هر قطرهی آبی که از بالهای او میریزد خداوند ملکی را خلق میکند که تا قیامت خدا را تسبیح و تقدیس و تکبیر و تحمید نماید(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَمْرِو بْنِ جُبَیْرٍ الْعَرْزَمِیِّ عَن ْأَبِیهِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ ص فِی لَیْلَةِ الْجُمُعَةِ أُعْطِیَ مِنْ خَیْرِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ مَا لَمْ یُعْطَ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ إِلَّا نَبِیٌّ مُرْسَلٌ أَوْ مَلَکٌ مُقَرَّبٌ وَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَ کُلَّ مَنْ أَحَبَّ مِنْ أَهْلِ بَیْتِهِ حَتَّی خَادِمَهُ الَّذِی یَخْدُمُهُ وَ إِنْ لَمْ یَکُنْ فِی حَدِّ عِیَالِهِ وَ لَا فِی حَدِّ مَنْ یَشْفَعُ فِیهِ. (ثواب الأعمال، ص 112)
2) - أبی بن کعب عن النبی ص قال من قرأ سورة ص أعطی من الأجر بوزن کل جبل سخره الله لداود حسنات و عصمه الله أن یصر علی ذنب صغیرا أو کبیرا. (مجمع البیان، ج 8/ 723)
3) - و فی المعانی عن الصادق علیه السلام و امّا ص فعین تنبع من تحت العرش و هی التی توضّأ منها النبیّ صلّی اللَّه علیه و آله لمّا عرج به و یدخلها جبرئیل کلّ یوم دخلة فینغمس فیها ثمّ یخرج منها فینفض أجنحته فلیس من قطرة تقطر من أجنحته الّا خلق اللَّه تبارک و تعالی منها ملکاً یسبّح اللَّه و یقدّسه و یکبّره ویحمده الی یوم القیامة. (تفسیر صافی، ج 4/ 290)
از امام کاظم(علیه السلام) سؤال شد: نهر (ص) کدام نهر است که در معراج رسول خدا (صلی الله علیه وآله) مأمور شد تا در آن غسل نماید؟ امام کاظم(علیه السلام) فرمود: آن نهری است که از یکی از ارکان عرش میجوشد و آن را آب حیات گویند چنان که خداوند میفرماید: (ص وَالْقُرْآنِ ذِی الذِّکْرِ)(1).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: (ص) نامی از نامهای خداوند است و خداوند به آن سوگند خورده است(2).
1) - و فی العلل عن الکاظم علیه السلام فی حدیث انّه سئل و ما صاد الذی امر ان یغتسل منه یعنی النبیّ صلّی اللَّه علیه و آله لمّا اسری به فقال عین تنفجر من رکن من ارکان العرش یقال لها ماء الحیاة و هو ما قال اللَّه عزّ و جلّ ص وَ الْقُرْآنِ ذِی الذِّکْرِ. (تفسیر صافی، ج 4/ 290)
2) - وفی المجمع عن الصادق علیه السلام انّه اسم من اسماء اللَّه تعالی اقسم به. (همان)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سورهی زمر را قرائت کند، و آن را به آسانی بر زبان جاری نماید، خداوند به او سربلندی در دنیا و آخرت، و عزّت بدون ثروت و خویشاوندی میدهد، به گونهای که هر کس او را ببیند بزرگش میدارد، و بدن او را بر آتش حرام مینماید، و در بهشت برای او هزار شهر بنا میکند، و در هر شهری هزار قصر و در هر قصری یکصد حوریّه به او میدهد، و افزون بر این، دو چشمه جاری و دو چشمه جوشان برای او خواهد بود، و افزون بر اینها، خداوند دو باغ بسیار سرسبز، و حوریان سیاه چشم پردهنشین در خیمهها، و باغستانهای وسیعی- که از هر میوه دارای دو نوع باشد را - به او عطا مینماید(1).
امام سجّاد(علیه السلام) میفرماید: مردی نزد پدرم امام حسین(علیه السلام) آمد، و گفت: «ای فرزند رسول خدا من بیماری نخاع دارم و از حرکت باز ماندهام، و نمیتوانم به جنگ بروم» پدرم به او فرمود: برای چه خود را تعویذ نمیکنی؟ آن مرد گفت: تعویذ چیست؟ فرمود: هر گاه احساس درد کردی، دست خود را برروی محل درد قرار بده و بگو: «بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ السَّلَامُ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله)» و سپس این آیه را قرائت کن (وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِیعًا قَبْضَتُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَالسَّماوَاتُ مَطْوِیَّاتٌ بِیَمِینِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَی عَمَّا یُشْرِکُونَ)(2)، پس آن مرد به دستور امام(علیه السلام) عمل کرد، و خداوند متعال او را شفا داد(3)
حدثنا إبراهیم بن محمد الأزدی عن صفوان الجمال عن جعفر بن محمد عن أبیه عن علی بن الحسین علیهم السلام ان رجلا شکی إلی أبی عبدالله الحسین بن علی علیهماالسلام فقال: یا بن رسول الله انی أجد وجعا فی عراقیبی قد منعنی عن النهوض إلی الغزو، قال: فما یمنعک من العوذة؟ قال: لست أعلمها، قال: فاذا احست بها فضع یدک علیها و قل بسم الله و بالله و السلام علی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ثم اقرأ علیه: «وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَ الْأَرْضُ جَمِیعاً قَبْضَتُهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَ السَّماواتُ مَطْوِیَّاتٌ بِیَمِینِهِ سُبْحانَهُ وَ تَعالی عَمَّا یُشْرِکُونَ»ففعل الرجل ذلک فشفاه الله تعالی. (تفسیر نورالثقلین، ج 4/ 501، ح 114)
.1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ صَنْدَلٍ عَنْ هَارُونَ بْنِ خَارِجَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الزُّمَرِ استحقها [اسْتَخَفَّهَا] مِنْ لِسَانِهِ أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنْ شَرَفِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ أَعَزَّهُ بِلَا مَالٍ وَ لَا عَشِیرَةٍ حَتَّی یَهَابُهُ مَنْ یَرَاهُ وَ حَرَّمَ جَسَدَهُ عَلَی النَّارِ وَ بَنَی لَهُ فِی الْجَنَّةِ أَلْفَ مَدِینَةٍ فِی کُلِّ مَدِینَةٍ أَلْفُ قَصْرٍ فِی کُلِّ قَصْرٍ مِائَةُ حَوْرَاءَ وَ لَهُ مَعَ هَذَا عَیْنانِ تَجْرِیانِ وَ عَیْنانِ نَضَّاخَتانِ- وَ عَیْنَانِ مُدْهامَّتانِ وَ حُورٌ مَقْصُوراتٌ فِی الْخِیامِ- ذَواتا أَفْنانٍ وَ مِنْ کُلِّ فاکِهَةٍ زَوْجانِ. (ثواب الأعمال، ص 112)
2) - زمر/ 67
3) - فی کتاب طب الائمة علیهم السلام قال أبو عتاب عبدالله بن بسطام:
امام باقر(علیه السلام) میفرماید: کسی که سورهی «حم مؤمن» را در هر شب قرائت کند خداوند گناهان گذشته و آیندهی او را میآمرزد، و کلمهی تقوا را ملازم او مینماید، و آخرت را برای او بهتر از دنیا قرار میدهد(1).
و در خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند در قیامت او را ناامید نخواهد نمود، و پاداش خائفین را به او عطا خواهد نمود، و کسی که آن را بنویسد و در باغستانی آویزان کند، آن باغستان سبز و خرّم و پربار خواهد شد، و اگر در خانات و دکّانها گذارند، خیر و برکت و خرید و فروش آنها فراوان میشود(2).
از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی غافر را در شب بنویسد، و در خانه و یا باغستان خود قرار بدهد، برکت آن فراوان، و سبز و خرّم خواهد شد، و اگر در دکّانی قرار بدهد خرید و فروش آن زیاد میشود، و اگر برای صاحب «أدرة» نوشته شود بیماری او برطرف گردد. [و اُدرَة بیماری «باد فتق» و یا نوعی از «سوداء» است و الله العالم](3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ جُوَیْرِیَةَ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی الصَّبَّاحِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ حم الْمُؤْمِنَ فِی کُلِّ لَیْلَةٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ مَا تَأَخَّرَ وَ أَلْزَمَهُ کَلِمَةَ التَّقْوی وَ جَعَلَ الْآخِرَةَ خَیْراً لَهُ مِنَ الدُّنْیَا. (ثواب الأعمال، ص 113)
2) - من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة لم یقطع الله رجاءه یوم القیامة، و یعطی ما یعطی الخائفون الذین خافوا الله فی الدنیا و من کتبها و علقها فی حائط بستان اخضر و نما، و إن کتبت فی خانات، أو دکان، کثر الخیر فیه و کثر البیع و الشراء». (تفسیر برهان، ج 4/741)
3) - قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها لیلا و جعلها فی حائط أو بستان کثرت برکته و أخضر و أزهر و صار حسنا فی وقته، و إن ترکت فی حائط دکان کثر فی البیع و الشراء و إن کتبت لإنسان فیه الادرة، زال عنه ذلک و بریء». (تفسیر برهان، ج 4/741)
سفیان بن سعید ثوری گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: «حم» به معنای حمید مجید است و «حم عسق» به معنای، حلیم، مشیب، عالم، سمیع، قادر، قویّ است . . .(1)
أَمَّا الم فِی أَوَّلِ الْبَقَرَةِ فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمَلِکُ وَ أَمَّا الم فِی أَوَّلِ آلِ عِمْرَانَ فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمَجِیدُ وَ المص فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمُقْتَدِرُ الصَّادِقُ وَ الر فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الرَّءُوفُ وَ المر فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمُحْیِی الْمُمِیتُ الرَّازِقُ وَ کهیعص فَمَعْنَاهُ أَنَا الْکَافِی الْهَادِی الْوَلِیُّ الْعَالِمُ الصَّادِقُ الْوَعْدِ وَ أَمَّا طه فَاسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ النَّبِیِّ ص وَ مَعْنَاهُ یَا طَالِبَ الْحَقِّ الْهَادِی إِلَیْهِ ما أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لِتَشْقی بَلْ لِتَسْعَدَ بِهِ وَ أَمَّا طس فَمَعْنَاهُ أَنَا الطَّالِبُ السَّمِیعُ وَ أَمَّا طسم فَمَعْنَاهُ أَنَا الطَّالِبُ السَّمِیعُ الْمُبْدِئُ الْمُعِیدُ.
وَ أَمَّا یس فَاسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ النَّبِیِّ ص وَ مَعْنَاهُ یَا أَیُّهَا السَّامِعُ لِلْوَحْیِ- وَالْقُرْآنِ الْحَکِیمِ إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ. عَلی صِراطٍم ُسْتَقِیمٍ وَ أَمَّا ص فَعَیْنٌ تَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ وَ هِیَ الَّتِی تَوَضَّأَ مِنْهَا النَّبِیُّ ص لَمَّا عُرِجَ بِهِ وَ یَدْخُلُهَا جَبْرَئِیلُ ع کُلَّ یَوْمٍ دَخْلَةً فَیَغْتَمِسُ فِیهَا ثُمَّ یَخْرُجُ مِنْهَا فَیَنْفُضُ أَجْنِحَتَهُ فَلَیْسَ مِنْ قَطْرَةٍ تَقْطُرُ مِنْ أَجْنِحَتِهِ إِلَّا خَلَقَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی مِنْهَا مَلَکاً یُسَبِّحُ اللَّهَ وَ یُقَدِّسُهُ وَ یُکَبِّرُهُ وَ یُحَمِّدُهُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ أَمَّا حم فَمَعْنَاهُ الْحَمِیدُ الْمَجِیدُ وَ أَمَّا حمعسق فَمَعْنَاهُ الْحَلِیمُ الْمُثِیبُ الْعَالِمُ السَّمِیعُ الْقَادِرُ الْقَوِیُّ وَ أَمَّا ق فَهُوَ الْجَبَلُ الْمُحِیطُ بِالْأَرْضِ وَ خُضْرَةُ السَّمَاءِ مِنْهُ وَ بِهِ یُمْسِکُ اللَّهُ الْأَرْضَ أَنْ تَمِیدَ بِأَهْلِهَا وَ أَمَّا ن فَهُوَ نَهَرٌ فِی الْجَنَّةِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اجْمُدْ فَجَمُدَ فَصَارَ مِدَاداً.
ثُمَّ قَالَ عَزَّ وَ جَلَّ لِلْقَلَمِ اکْتُبْ فَسَطَرَ الْقَلَمُ فِی اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ مَا کَانَ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ فَالْمِدَادُ مِدَادٌ مِنْ نُورٍ وَ الْقَلَمُ قَلَمٌ مِنْ نُورٍ وَ اللَّوْحُ لَوْحٌ مِنْ نُورٍ وَ قَالَ سُفْیَانُ فَقُلْتُ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بَیِّنْ لِی أَمْرَ اللَّوْحِ وَ الْقَلَمِ وَ الْمِدَادِ فَضْلَ بَیَانٍ وَ عَلِّمْنِی مِمَّا عَلَّمَکَ اللَّهُ فَقَالَ یَاابْنَ سَعِیدٍ لَوْ لَا أَنَّکَ أَهْلٌ لِلْجَوَابِ مَا أَجَبْتُکَ فَنُونٌ مَلَکٌ یُؤَدِّی إِلَی الْقَلَمِ وَ هُوَ مَلَکٌ وَ الْقَلَمُ یُؤَدِّی إِلَی اللَّوْحِ وَ هُوَ مَلَکٌ وَ اللَّوْحُ یُؤَدِّی إِلَی إِسْرَافِیلَ وَ إِسْرَافِیلُ یُؤَدِّی إِلَی مِیکَائِیلَ وَ مِیکَائِیلُ یُؤَدِّی إِلَی جَبْرَئِیلَ وَ جَبْرَئِیلُ یُؤَدِّی إِلَی الْأَنْبِیَاءِ وَ الرُّسُلِ ص قَالَ ثُمَّ قَالَ لِی قُمْ یَا سُفْیَانُ فَلَا آمَنُ عَلَیْکَ. (معانی الأخبار، ص 22)
.1) - أَخْبَرَنَا أَبُوالْحَسَنِ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ الزَّنْجَانِیُّ فِیمَا کَتَبَ إِلَیَّ عَلَی یَدَیْ عَلِیِّ بْنِ أَحْمَدَ الْبَغْدَادِیِّ الْوَرَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ الْمُثَنَّی الْعَنْبَرِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُاللَّهِ بْنُ أَسْمَاءَ قَالَ حَدَّثَنَا جُوَیْرِیَةُ عَنْ سُفْیَانَ بْنِ السَّعِیدِ الثَّوْرِیِّ قَالَ قُلْتُ لِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِیطَالِبٍ ع یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا مَعْنَی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ الم وَ المص وَ الر وَ المر وَ کهیعص وَ طه وَ طس وَ طسم وَ یس وَ ص وَ حم وَ حمعسق وَ ق وَ ن قَالَ ع:
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی حم سجده را قرائت کند، برای او تا چشم کار میکند نور و شادی خواهد بود، و در دنیا مورد ستایش و غبطه مردم میباشد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند به عدد هر حرفی از حروف آن، ده حسنه و پاداش به او میدهد، و کسی که آن را در ظرفی بنویسد و بشوید و با آب آن معجونی درست کند و آن را آرد نماید و به کسی که بیماری فؤاد داشته باشد بدهد، با اذن خدا شفا مییابد(2).
روایت دیگری از امام صادق(علیه السلام) دربارة این سوره نقل شده است که در پاورقی مشاهده می شود(3).
1) - ابن بابویه: بإسناده، عن أبی المغرا، عن ذریح المحاربی، قال: قال أبوعبدالله (علیه السلام): «من قرأ حم السجدة کانت له نورا یوم القیامة مد بصره و سرورا، و عاش فی الدنیا محمودا مغبوطا». (تفسیر برهان، ج 4/ 775، ح 1)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله بعدد حروفها عشر حسنات و من کتبها فی إناء و غسله، و عجن به عجینا ثم سحقه، و أسفه کل من به وجع الفؤاد، زال عنه و بریء بإذن الله تعالی».(تفسیر برهان، ج 4/ 775، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها فی إناء و محاها بماء المطر، و سحق بذلک الماء کحلا، و تکحل به من فی عینه بیاض أو رمد، زال عنه ذلک الوجع، و لم یرمد بها أبدا، و إن تعذر الکحل فلیغسل عینیه بذلک الماء، یزول عنه الرمد بإذن الله تعالی».(تفسیر برهان، ج 4/ 775، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی شوری را قرائت کند، خداوند روز قیامت او را مبعوث مینماید، در حالی که صورت او مانند برف و یا خورشید، نورانی خواهد بود، تا این که در پیشگاه خداوند قرار میگیرد، و خداوند به او میفرماید: «ای بندهی من، تو همواره سورهی شوری را قرائت میکردی و پاداش قرائت آن را نمیدانستی، و اگر برکات و ثواب این سوره را میدانستی هرگز از قرائت آن خسته نمیشدی، ولکن من پاداش تو را میدهم».
سپس به ملائکه میفرماید: «او را داخل بهشت کنید» و برای او در بهشت قصری از یاقوت سرخ میباشد، که درها و بالکنها و پلههای آن از یاقوت است، و باطن آن از ظاهر آن دیده میشود، و ظاهر آن از باطن آن دیده میشود، و برای او در آن قصر یک حورالعین، و هزار کنیز و هزار غلام از فرزندان بهشتی خواهد بود که همواره در بهشت با او هستند، همان گونه که خداوند آنان را در قرآن توصیف نموده است(1).
در خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، ملائکه برای او درود میفرستند، و بعد از مرگ به او ترّحم میکنند…(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را بنویسد، و بر خود بیاویزد، از شرّ مردم ایمن خواهد بود و کسی که بنویسد و بشوید و از آب آن بنوشد، در سفر ایمن خواهد شد(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ حمعسق بَعَثَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ وَجْهُهُ کَالثَّلْجِ أَوْ کَالشَّمْسِ حَتَّی یَقِفَ بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَیَقُولُ عَبْدِی أَدَمْتَ قِرَاءَةَ حمعسق وَ لَمْ تَدْرِ مَا ثَوَابُهَا أَمَا لَوْ دَرَیْتَ مَا هِیَ وَ مَا ثَوَابُهَا لَمَا طلت [مَلِلْتَ] قِرَاءَتَهَا وَ لَکِنْ سَأُجِیزُکَ جَزَاءَکَ أَدْخِلُوهُ الْجَنَّةَ وَ لَهُ فِیهَا قَصْرٌ مِنْ یَاقُوتَةٍ حَمْرَاءَ أَبْوَابُهَا وَ شُرَفُهَا وَ دَرَجُهَا مِنْهَا یُرَی ظَاهِرُهَا مِنْ بَاطِنِهَا وَ بَاطِنُهَا مِنْ ظَاهِرِهَا وَ أَلْفُ غُلَامٍ مِنَ الْوِلْدَانِ الْمُخَلَّدِینَ الَّذِینَ وَ صَفَهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ. (ثواب الأعمال، ص 113)
2) - من (خواص القرآن): روی عن رسول الله (صلی الله علیه و آله)،أنه قال: «من قرأ هذه السورة صلت علیه الملائکة، و ترحموا علیه بعد موته و من کتبها بماء المطر، و سحق بذلک الماء کحلا، و اکتحل به من بعینهبیاض قلعه، و زال عنه کل ما کان عارضا فی عینه من الآلام بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 4/ 801، ح2)
3) - قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و علقها علیه أمن من الناس، و من شربها فی سفر أمن». (تفسیر برهان، ج 4/ 801، ح4)
ابوبصیر از امام باقر(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که همواره سورهی (حم زخرف) را قرائت کند خداوند او را از حیوانات و هوام قبر و فشار قبر ایمن خواهد نمود، تا وقتی که در پیشگاه پروردگار خود قرار بگیرد و به امر خداوند این سوره او را داخل بهشت ببرد(1).
و از کتاب خواصّ القرآن نقل شده که هر کس این سوره را قرائت کند، از کسانی خواهد بود که روز قیامت به آنان گفته میشود: ای بندگان من، شما را خوف و هراس و اندوهی نیست، و کسی که آن را بنویسد و بشوید و بخورد، برای هیچ بیماری نیازی به دارو ندارد، و اگر آب آن را به بیمار مصروعی بپاشند، بهبود پیدا خواهد نمود و با اذن خداوند شیطان او سوخته خواهد شد(2).
در مجمع البیان از ابیّ بن کعب نقل شده که گوید: رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) فرمود: کسی که سورهی زخرف را قرائت کند، از کسانی خواهد بود که روز قیامت به او گفته میشود: (یَا عِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ وَلَا أَنتُمْ تَحْزَنُونَ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِغَیْرِ حِسَابٍ)(3)،(4).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِی الْمِعْزَی عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع مَنْ أَدْمَنَ قِرَاءَةَ حم الزُّخْرُفَ آمَنَهُ اللَّهُ فِی قَبْرِهِ مِنْ هَوَامِّ الْأَرْضِ وَضَغْطَةِ الْقَبْرِ حَتَّی یَقِفَ بَیْن َیَدَیِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ثُمَّ جَاءَتْ حَتَّی تُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ بِأَمْرِ اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی. (ثواب الأعمال، ص 113)
2) - ومن (خواص القرآن): روی عن رسول الله (صلی الله علیه و آله)،أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان ممن یقال له یوم القیامة: یا عباد الله، لاخوف علیکم و لا أنتم تحزنون. و من کتبها و شربها لم یحتج إلی دواء یصیبه لمرض، و إذا رش بمائها مصروع أفاق من صرعته، و احترق شیطانه، بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 4/ 844)
3) - زخرف/ 68
4) فی مجمع البیان أبی بن کعب عن النبی صلی الله علیه و آله قال: من قرء سورة الزخرف کان ممن یقال له یوم القیامة: یا عِبادِ لا خَوْفٌ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ وَ لا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ ادخلوا الجنة بغیر حساب. (تفسیر نورالثقلین، ج 4/ 591، ح 2)
امام باقر(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی دخان را در نمازهای واجب و مستحب خود بخواند، خداوند در قیامت او را زیر عرش خود از آمنین قرار میدهد، و حساب او را آسان، و نامه او را به دست راستش میدهد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) روایت شده که فرمود: کسی که سورهی دخان را در شب جمعه بخواند خداوند گناهان گذشته او را میآمرزد، و کسی که آن را بنویسد و بر خود بیاویزد، از کید شیطان ایمن شود، و اگر زیر سر خود گذارد خوابهای خوب خواهد دید، و از اضطراب ایمن خواهد شد، و اگر آب آن را بنوشد از سردرد نجات خواهد یافت، و اگر آن را در محلّ تجارت خود قرار بدهد، سود فراوان میکند و مال او سریعاً زیاد میشود(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سوره دخان را بنویسد و بر خود بیاویزد، از شرّ هر پادشاه ظالمی ایمن شود، و در چشم هر که او را ملاقات کند بزرگ شود، و نزد مردم محبوب باشد، و اگر آب آن را بنوشد، از یبوست نجات یابد، با اذن خداوند(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَامِرٍ الْخَیَّاطِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الدُّخَانِ فِی فَرَائِضِهِ وَ نَوَافِلِهِ بَعَثَهُ اللَّهُ مَعَ الْآمِنِینَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ ظَلَّلَهُ تَحْتَ عَرْشِهِ وَ حَاسَبَهُ حِساباً یَسِیراً وَ أَعْطَاهُ کِتابَهُ بِیَمِینِهِ. (ثواب الأعمال، ص 114)
2) - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها لیلة الجمعة غفر الله له ذنوبه السابقة و من کتبها و علقها علیه أمن من کید الشیاطین و من ترکها تحت رأسه رأی فی منامه کل خیر، و أمن من القلق، و إن شرب ماءها صاحب الشقیقة بریء من ساعته و إذا کتبت و جعلت فی موضع فیه تجارة ربح صاحبها و کثر ماله سریعا». (تفسیر برهان، ج 5/ 8، ح 3)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و علقها علیه أمن من شر کل ملک، و کان مهابا فی وجه کل من یلقاه، و محبوبا عند الناس و إذا شرب ماءها نفع من انعصار البطن، و سهل المخرج بإذن الله».(تفسیر برهان، ج 5/ 8، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی جاثیه را قرائت کند، آتش دوزخ را نخواهد دید، و زفیر و شهیق جهنّم را نخواهد شنید، و با حضرت محمّد(صلی الله علیه وآله و سلّم) همنشین خواهد بود(1).
و در «خواصّ القرآن» از رسول خدا (صلی الله علیه وآله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی جاثیه را بخواند، روز قیامت خداوند ترس او را برطرف میکند، و آبروی او را حفظ مینماید…(2).
و فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و بر خود بیاویزد، از شرّ هر شیطان و سطوت و شرّ هر جبّاری ایمن شود، و نزد همه مردم محبوب و مورد احترام باشد(3).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و بر خود بیاویزد، از شرّ هر سخنچین محفوظ بماند، و هرگز کسی از او غیبت نکند، و اگر بر طفلی- هنگام ولادت- بیاویزند به اذن خداوند محفوظ خواهد ماند(4).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ عَاصِمٍ بن [عَنْ] أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْجَاثِیَةِ کَانَ ثَوَابُهَا أَنْ لَا یَرَی النَّارَ أَبَداً وَ لَا یَسْمَعَ زَفِیرَ جَهَنَّمَ وَ لَا شَهِیقَهَا وَ هُوَ مَعَ مُحَمَّدٍ ص. (ثواب الأعمال، ص 114)
2) - ومن (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)،أنه قال: «من قرأ هذه السورة سکن الله روعته یوم القیامة إذا جثا علی رکبتیه و سترت عورته، و من کتبها و علقها علیه أمن من سطوة کل جبار و سلطان، و کان مهابا محبوبا وجیها فی عین کل من یراه من الناس، تفضلا من الله عز و جل». (تفسیر برهان، ج 5/ 123، ح 2)
3) - وقال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من کتبها و علقها علیه أمن من سطوة کل شیطان و جبار، و کان مهابا محبوبا فی عین کل من رآه من الناس». (تفسیر برهان، ج 5/ 123، ح 3)
4) - و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و علقها علیه أمن من شر کل نمام، و لیس یغتب عند الناس أبدا، و إذا علقت علی الطفل حین یسقط من بطن امه، کان محفوظا و محروسا بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 123، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که در روز جمعه سورهی احقاف را بخواند، خداوند در دنیا ترسی بر او قرار نمیدهد، و از فزع و وحشت بزرگ قیامت نیز او را ایمن میکند، إن شاء الله تعالی(1).
از رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند به عدد هر مردی که روی زمین راه رفته ده برابر به او حسنه و پاداش میدهد، و ده گناه از او محو میشود، و ده درجه به درجات او افزوده میگردد، و کسی که آن را بنویسد و بر خود و یا بر طفلی بیاویزد و یا آن را بشوید و آب آن را به آن طفل بنوشاند، بدن او قوی و سالم باشد و از همه حوادث ایمن شود و با اذن خداوند و فضل او در گهواره شاد به سر ببرد(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و با آب زمزم بشوید و بنوشد، نزد مردم محبوب میشود، و سخن او مسموع خواهد بود، و هر چه را بشنود از یاد نبرد، و با اذن الهی به مقاصد خود برسد، و امراض او برطرف گردد(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ أَبِی یَعْفُورٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ کُلَّ لَیْلَةٍ أَوْ کُلَّ جُمُعَةٍ سُورَةَ الْأَحْقَافِ لَمْ یُصِبْهُ اللَّهُ بِرَوْعَةٍ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَ آمَنَهُ مِنْ فَزَعِ یَوْمِ الْقِیَامَةِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 114)
2) - ومن (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)،أنه قال: «من قرأ هذه السورة کتبت له من الحسنات بعدد کل رجل مشت علی الأرض عشر مرات، و محی عنه عشر سیئات، و رفع له عشر درجات، و من کتبها و علقها علیه، أو علی طفل، أو ما یرضع، أو سقاه ماءها، کان قویا فی جسمه، سالمامما یصیب الأطفال من الحوادث کلها، قریر العین فی مهده بإذن الله تعالی ومنه علیه». (تفسیر برهان، ج 5/ 35، ح 2)
3) - وقال الصادق (علیه السلام): «من کتبها فی صحیفة و غسلها بماء زمزم، و شربها کان عند الناس محبوبا، و کلمته مسموعة، و لایسمع شیئا إلا وعاه، و تصلح لجمیع الأغراض، تکتب و تمحی و تغسل بها الأمراض، یسکن بها المرض بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 35، ح 4)
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی محمّد(صلی الله علیه وآله و سلّم) را بخواند هرگز تردید و شکّی در دین خود پیدا نخواهد نمود، و مبتلای به فقر و نیازمندی نخواهد شد، و از هیچ سلطانی هراس پیدا نخواهد نمود، و همواره از شکّ و تردید و کفر سالم خواهد ماند، تا از دنیا برود، و هنگامی که از دنیا میرود خداوند هزار هزار ملک را مأمور میکند که در قبر او صلوات بفرستند و پاداش آن صلوات برای او باشد، و پس از خارج شدن از قبر، او را همراهی میکنند تا به محلّ امن الهی برسانند، و او همواره در امان خدا و امان حضرت محمّد (صلی الله علیه وآله) خواهد بود(1).
و از آن حضرت نقل شده که اگر کسی این سوره را بنویسد و با خود داشته باشد از شرّ اجنّه محفوظ خواهد ماند، و در خواب و بیداری در امان خواهد بود، و اگر بر روی سر خود قرار بدهد، از شرّ هر دزد و راهزنی- با اذن خداوند- حفظ خواهد شد(2).
از رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، هنگامی که از قبر خارج میشود، به هر طرف نگاه کند رسول خدا (صلی الله علیه وآلهو سلّم) را میبیند، و بر خداوند حقّ است که او را از نهرهای بهشتی سیراب نماید، و کسی که آن را بنویسد و با خود داشته باشد، به برکت آن در خواب و بیداری از هر خطر و محذوری در امان خواهد بود(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِی الْمِعْزَی عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الَّذِینَ کَفَرُوا لَمْ یَرْتَبْ أَبَداً وَ لَمْ یَدْخُلْهُ شَکٌّ فِی دِینِهِ أَبَداً وَ لَمْ یَبْلُهُ اللَّهُ بِفَقْرٍ أَبَداً وَ لَا خَوْفٍ مِنْ سُلْطَانٍ أَبَداً وَ لَمْ یَزَلْ مَحْفُوظاً مِنَ الشَّکِّ وَ الْکُفْرِ أَبَداً حَتَّی یَمُوتَ فَإِذَا مَاتَ وَ کَّلَ اللَّهُ بِهِ فِی قَبْرِهِ أَلْفَ مَلَکٍ یُصَلُّونَ فِی قَبْرِهِ وَ یَکُونُ ثَوَابُ صَلَاتِهِمْ لَهُ وَ یُشَیِّعُونَهُ حَتَّی یُوقِفُونَهُ مَوْقِفَ الْأَمْنِ عِنْدَاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ یَکُونُ فِی أَمَانِ اللَّهِ وَ أَمَانِ مُحَمَّدٍ ص. (ثواب الأعمال، ص 144)
2) - وقال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و علقها علیه دفع عنه الجان، و أمن فی نومه و یقظته و إذا جعلها إنسان علی رأسه کفی شر کل طارق بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 53، ح 4)
3) - وفی (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)،أنه قال: «من قرأ هذه السورة لم یول وجهه جهة إلا رأی فیه وجه رسول الله (صلی الله علیه و آله) إذا خرج من قبره، و کان حقا علی الله تعالی أن یسقیه من أنهار الجنة، و من کتبها و علقها علیه، أمن فی نومه و یقظته من کل محذور ببرکتها».(تفسیر برهان، ج 5/ 53، ح 2)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: با قرائت سوره فتح اموال و جانهای همسران و کنیزان خود را از تلف در امان قرار بدهید، و کسی که همواره این سوره را بخواند، روز قیامت، مقابل خلایق، منادی خداوند به او میگوید: تو از بندگان خالص خدایی، و خداوند میفرماید: او را در زمرهی صالحین از بندگان من قرار بدهید، و در بهشتِ من، او را جای بدهید، و از جامهای مهرزده بهشتی سیرابش کنید(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سوره فتح را بخواند، خداوند پاداش کسی که با پیامبر خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) تحت شجره بیعت نموده و در فتح مکه شرکت کرده است را برای او مینویسد، و کسی که این سوره را بنویسد، و زیر سر خود قرار بدهد، از شرّ دزد ایمن میشود، و کسی که آن را بنویسد و با آب زمزم بشوید و بنوشد بین مردم مسموع القول خواهد شد، و هر چه را ببیند و بشنود از یاد نخواهد برد(2).
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که این سوره را بنویسد و در وقت جنگ و یا خصومت و نزاع، نزد خود داشته باشد، ایمن خواهد شد، و باب خیر به روی او گشوده میشود…(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِاللَّهِ بْنِ بُکَیْرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ حَصِّنُوا أَمْوَالَکُمْ وَ نِسَاءَکُمْ وَ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ مِن َالتَّلَفِ بِقِرَاءَةِ- إِنَّا فَتَحْنا لَکَ فَتْحاً مُبِیناً فَإِنَّهُ إِذَا کَانَ مِمَّنْ یُدْمِنُ قِرَاءَتَهَا نَادَی مُنَادٍ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَتَّی یُسْمِعَ الْخَلَائِقَ أَنْتَ مِنْ عِبَادِیَ الْمُخْلَصِینَ أَلْحِقُوهُ بِالصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِی وَ أَدْخِلُوهُ جَنَّاتِ النَّعِیمِ وَ اسْقُوهُ مِنَ الرَّحِیقِ الْمَخْتُومِ بِمِزَاجِ الْکَافُورِ. (ثواب الأعمال، ص 115)
2) - ومن (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة، کتب الله له من الثواب کمن بایع النبی (صلی الله علیه و آله) تحت الشجرة و أوفی ببیعته، و کمن شهد مع النبی (صلی الله علیه و آله) یوم فتح مکة، و من کتبها و جعلها تحت رأسه أمن من اللصوص، و من کتبها فی صحیفة و غسلها بماء زمزم و شربها، کان عند الناس مسموع القول، و لا یسمع شیئا یمر علیه إلا وعاه و حفظه». (تفسیر برهان، ج 5/ 77، ح 2)
3) - وقال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و جعلها فی وقت محاربة أو خصومة أمن من جمیع ذلک، و فتح علیه باب الخیر، و من شرب ماءها للرجف و الرعب، یسکن الرجف و یطلقه، و من قرأها فی رکوب البحر، أمن من الغرق بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 77، ح 4)
ابیّ بن کعب گوید: رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) فرمود: هر کس سوره فتح را بخواند، پاداش بودن در خدمت رسول خدا(صلی الله علیه وآله و سلّم) را خواهد داشت(1).
از امام سجّاد(علیه السلام) نقل شده که فرمود: آیات اوّل این سوره تا «عزیزاً حکیماً» عوذة الحسین (علیه السلام) است و موجب شفای درد پاها میشود(2).
1) - فی مجمع البیان أبی بن کعب عن النبی صلی الله علیه و آله قال: من قرأها فکأنما شهد مع رسولا لله صلی الله علیه و آله. (تفسیر نورالثقلین، ج 5/ 47، ح 2)
2) - فی کتاب طب الائمة علیهم السلام باسناده الی جابر الجعفی عن محمد الباقر علیه السلام قال: کنت عند علی بن الحسین علیهماالسلام إذ أتاه رجل من بنی أمیة من شیعتنا، فقال له: یا ابن رسول الله ما قدرت أن أمشی إلیک من وجع رجلی، قال: أین أنت من عوذة الحسین بن علی علیهماالسلام؟ قال: یا ابن رسول الله و ما ذاک؟ قال آیة «إِنَّا فَتَحْنا لَکَ فَتْحاً مُبِیناً لِیَغْفِرَ لَکَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِکَ وَ ما تَأَخَّرَ وَ یُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکَ وَ یَهْدِیَکَ صِراطاً مُسْتَقِیماً وَ یَنْصُرَکَ اللَّهُ نَصْراً عَزِیزاً هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لِیَزْدادُوا إِیماناً مَعَ إِیمانِهِمْ وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ کانَ اللَّهُ عَلِیماً حَکِیماً لِیُدْخِلَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِینَ فِیها وَ یُکَفِّرَ عَنْهُمْ سَیِّئاتِهِمْ وَ کانَ ذلِکَ عِنْدَاللَّهِ فَوْزاً عَظِیماً وَ یُعَذِّبَ الْمُنافِقِینَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِکِینَ وَ الْمُشْرِکاتِ الظَّانِّینَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَیْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَ لَعَنَهُمْ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِیراً وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ کانَ اللَّهُ عَزِیزاً حَکِیماً» قال: ففعلت ما أمرنی به، فماحسست بعد ذلک بشیء منها بعون الله تعالی. (تفسیر نورالثقلین، ج 5/ 49، ح11)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که سورهی حجرات را در هر شب و یا در هر روز قرائت نماید، از زوّار حضرت محمّد(صلی الله علیه وآله و سلّم) خواهد بود(1).
در خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند ده برابر کسانی که او را عبادت و یا معصیت کردهاند پاداش به او میدهد، و کسی که آن را بنویسد، و در جنگ و یا خصومتی، آن را بر خود بیاویزد، ایمن از خطر و ترس خواهد شد، و خداوند به دست او درِ هر خیری را باز میکند(2).
از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و بر متبوعی بیاویزد، از شیطان خویش ایمن میشود و شیطان به او باز نمیگردد، و از هر چیزی که از آن هراس داشته ایمن میشود، و اگر آن را بنویسند و بشویند و زن بچهداری از آب آن بنوشد، شیر او فراوان، و جنین او محفوظ، و از هر خوفی و محذوری به اذن خداوند ایمن خواهد شد(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْحُجُرَاتِ فِی کُلِّ لَیْلَةٍ أَوْ فِی کُلِّ یَوْمٍ کَانَ مِنْ زُوَّارِ مُحَمَّدٍ ص. (ثواب الأعمال، ص 115)
2) - ومن (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطی من الأجر بعدد من أطاع الله تعالی و عدد من عصاه عشر مرات، و من کتبها و علقها علیه فی قتال أو خصومة أمن خوف ذلک، و فتح الله تعالی علی یدیه باب کل خیر». (تفسیر برهان، ج 5/ 99، ح 2)
3) - وقال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و علقها علی المتبوع، أمن من شیطانه، و لم یعد إلیه، و أمن من کل ما یحذر من الخوف، و المرأة إذا شربت ماءها درت اللبن بعد إمساکه، و حفظ جنینها، و أمنت علی نفسها من کل خوف و محذور بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 99، ح 4)
امام باقر(علیه السلام) فرمود: کسی که همواره در نمازهای واجب و نمازهای مستحب سوره ق را بخواند، خداوند روزی او را وسیع مینماید، و نامه عمل او را در قیامت به دست راست او میدهد، و حساب او را آسان مینماید(1).
و در مجمع البیان از رسول خدا(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند خداوند سکرات و سختیهای هنگام مرگ را از او برطرف مینماید(2).
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: و امّا «ق» کوهی است که محیط به دنیا میباشد، زیبایی و خضرهی آسمان از آن است، و به وسیله آن خداوند زمین را برقرار مینماید(3)
وَ أَمَّا ق فَهُوَ الْجَبَلُ الْمُحِیطُ بِالْأَرْضِ وَ خُضْرَةُ السَّمَاءِ مِنْهُ وَ بِهِ یُمْسِکُ اللَّهُ الْأَرْضَ أَنْ تَمِیدَ بِأَهْلِهَا وَ أَمَّا ن فَهُوَ نَهَرٌ فِی الْجَنَّةِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اجْمُدْ فَجَمُدَ فَصَارَ مِدَاداً ثُمَّ قَالَ عَزَّ وَ جَلَّ لِلْقَلَمِ اکْتُبْ فَسَطَرَ الْقَلَمُ فِی اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ مَا کَانَ وَ مَا هُوَ کَائِنٌ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ فَالْمِدَادُ مِدَادٌ مِنْ نُورٍ وَ الْقَلَمُ قَلَمٌ مِنْ نُورٍ وَ اللَّوْحُ لَوْحٌ مِنْ نُورٍ وَ قَالَ سُفْیَانُ فَقُلْتُ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بَیِّنْ لِی أَمْرَ اللَّوْحِ وَ الْقَلَمِ وَ الْمِدَادِ فَضْلَ بَیَانٍ وَ عَلِّمْنِی مِمَّا عَلَّمَکَ اللَّهُ فَقَالَ یَا ابْنَ سَعِیدٍ لَوْ لَا أَنَّکَ أَهْلٌ لِلْجَوَابِ مَا أَجَبْتُکَ فَنُونٌ مَلَکٌ یُؤَدِّی إِلَی الْقَلَمِ وَ هُوَ مَلَکٌ وَ الْقَلَمُ یُؤَدِّی إِلَی اللَّوْحِ وَ هُوَ مَلَکٌ وَ اللَّوْحُ یُؤَدِّی إِلَی إِسْرَافِیلَ وَ إِسْرَافِیلُ یُؤَدِّی إِلَی مِیکَائِیلَ وَ مِیکَائِیلُ یُؤَدِّی إِلَی جَبْرَئِیلَ وَ جَبْرَئِیلُ یُؤَدِّی إِلَی الْأَنْبِیَاءِ وَ الرُّسُلِ ص قَالَ ثُمَّ قَالَ لِی قُمْ یَا سُفْیَانُ فَلَا آمَنُ عَلَیْکَ. (معانی الأخبار، ص 22، ح 1)
.1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِی الْمِعْزَی عَنْ أَبِی حَمْزَةَ الثُّمَالِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ أَدْمَنَ فِی فَرَائِضِهِ وَ نَوَافِلِهِ قِرَاءَةَ سُورَةِ ق وَسَّعَ اللَّهُ عَلَیْهِ فِی رِزْقِهِ وَ أَعْطَاهُ کِتابَهُ بِیَمِینِهِ وَ حَاسَبَهُ حِساباً یَسِیراً. (ثواب الأعمال، ص 114)
2) - أبی بن کعب عن النبی ص قال و من قرأ سورة ق هون الله علیه تارات الموت و سکراته. (مجمع البیان، ج 9 ، ص 210)
3) - فی المعانی: أَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ الزَّنْجَانِیُّ فِیمَا کَتَبَ إِلَیَّ عَلَی یَدَیْ عَلِیِّ بْنِ أَحْمَدَ الْبَغْدَادِیِّ الْوَرَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ الْمُثَنَّی الْعَنْبَرِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَسْمَاءَ قَالَ حَدَّثَنَا جُوَیْرِیَةُ عَنْ سُفْیَانَ بْنِ السَّعِیدِ الثَّوْرِیِّ قَالَ قُلْتُ لِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ع یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا مَعْنَی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ الم وَ المص وَ الر وَ المر وَ کهیعص وَ طه وَ طس وَ طسم وَ یس وَ ص وَ حم وَ حم عسق وَ ق وَ ن قَالَ ع أَمَّا الم فِی أَوَّلِ الْبَقَرَةِ فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمَلِکُ وَ أَمَّا الم فِی أَوَّلِ آلِ عِمْرَانَ فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمَجِیدُ وَ المص فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمُقْتَدِرُ الصَّادِقُ وَ الر فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الرَّءُوفُ وَ المر فَمَعْنَاهُ أَنَا اللَّهُ الْمُحْیِی الْمُمِیتُ الرَّازِقُ وَ کهیعص فَمَعْنَاهُ أَنَا الْکَافِی الْهَادِی الْوَلِیُّ الْعَالِمُ الصَّادِقُ الْوَعْدِ وَ أَمَّا طه فَاسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ النَّبِیِّ ص وَ مَعْنَاهُ یَا طَالِبَ الْحَقِّ الْهَادِی إِلَیْهِ ما أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لِتَشْقی بَلْ لِتَسْعَدَ بِهِ وَ أَمَّا طس فَمَعْنَاهُ أَنَا الطَّالِبُ السَّمِیعُ وَ أَمَّا طسم فَمَعْنَاهُ أَنَا الطَّالِبُ السَّمِیعُ الْمُبْدِئُ الْمُعِیدُ وَ أَمَّا یس فَاسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ النَّبِیِّ ص وَ مَعْنَاهُ یَا أَیُّهَا السَّامِعُ لِلْوَحْیِ- وَ الْقُرْآنِ الْحَکِیمِ إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ. عَلی صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ وَ أَمَّا ص فَعَیْنٌ تَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ وَ هِیَ الَّتِی تَوَضَّأَ مِنْهَا النَّبِیُّ ص لَمَّا عُرِجَ بِهِ وَ یَدْخُلُهَا جَبْرَئِیلُ ع کُلَّ یَوْمٍ دَخْلَةً فَیَغْتَمِسُ فِیهَا ثُمَّ یَخْرُجُ مِنْهَا فَیَنْفُضُ أَجْنِحَتَهُ فَلَیْسَ مِنْ قَطْرَةٍ تَقْطُرُ مِنْ أَجْنِحَتِهِ إِلَّا خَلَقَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی مِنْهَا مَلَکاً یُسَبِّحُ اللَّهَ وَ یُقَدِّسُهُ وَ یُکَبِّرُهُ وَ یُحَمِّدُهُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ أَمَّا حم فَمَعْنَاهُ الْحَمِیدُ الْمَجِیدُ وَ أَمَّا حم عسق فَمَعْنَاهُ الْحَلِیمُ الْمُثِیبُ الْعَالِمُ السَّمِیعُ الْقَادِرُ الْقَوِیُّ
مرحوم علیّ بن ابراهیم گوید: «ق» کوهی است محیط به دنیا و بعد از یأجوج و مأجوج میباشد. و خداوند به آن سوگند یاد نموده است(1).
1) - فی تفسیر علی بن إبراهیم: ق وَ الْقُرْآنِ الْمَجِیدِ قال: قاف جبل محیط بالدنیا و راء یأجوج و مأجوج و هو قسم. (رواه فی تفسیر نورالثقلین، ج 5/104، ح 4)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سورهی ذاریات را در روز و یا در شب بخواند، خداوند زندگی و معیشت او را اصلاح میکند و رزق وسیعی به او میدهد، و قبر او را تا قیامت روشن مینماید(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی ذاریات را قرائت کند، خداوند به عدد هر بادی که وزیده و یا میوزد ده حسنه به او میدهد(2).
و فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و بشوید و آب آن را بنوشد، بیماری داخلی او برطرف میشود، و اگر بر زن حاملهای بیاویزند فرزند خود را [به سرعت سالم] به دنیا میآورد(3).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را نزد محتضری بخواند، کار او با اذن خداوند آسان میشود، و به آسانی جان میدهد(4).
1) - فی ثواب الاعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ صَنْدَلٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرْقَدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ وَ الذَّارِیَاتِ فِی یَوْمِهِ أَوْ فِی لَیْلَتِهِ أَصْلَحَ اللَّهُ لَهُ مَعِیشَتَهُ وَ أَتَاهُ بِرِزْقٍ وَاسِعٍ وَ نَوَّرَ لَهُ فِی قَبْرِهِ بِسِرَاجٍ یَزْهَرُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ. (ثواب الأعمال، ص 115)
2) - البرهان: و من خواص القرآن: روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله تعالی بعدد کل ریح هبت و جرت فی الدنیا عشر حسنات». (تفسیر برهان، ج 5/ 155، ح 2)
3) - و روی عن النبی (صلی الله علیه و آله): «من کتبها فی إناء و شربها زال عنه وجع الجوف، و إن علقت علی الحامل وضعت ولدها». (تفسیر برهان، ج 5/ 155، ح 3)
4) - البرهان: و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها عند مریض یساق سهل الله علیه جدا، و إذا کتبت و علقت علی امرأة مطلقة وضعت فی عاجل بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 155، ح 5)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام باقر و امام صادق(علیهماالسلام) نقل نموده که فرمودند:
کسی که سورهی طور را قرائت کند، خداوند خیر دنیا و آخرت را برای او جمع خواهد نمود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت نماید، بر خداوند حقّ است که او را از عذاب خود ایمن نماید، و در بهشت او را از نعمتهای خود بهرهمند کند، و اگر او زندانی و در زنجیر باشد، نجات او را آسان نماید، گرچه جنایات بزرگی داشته باشد(2)
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که بر قرائت سورهی طور مداومت کند و در زندان در عقال و بند باشد، خداوند نجات او را آسان خواهد نمود، گرچه حدود فراوانی بر او باشد، و اگر مسافر باشد، در سفر خود ایمن شود،و اگر آن را بنویسند و بشویند و آب آن را بر محلّ نیش عقرب بپاشند به اذن خداوند بهبود حاصل شود(3).
1) - ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ الْخَزَّازِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ وَ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالا مَنْ قَرَأَ سُورَةَ وَ الطُّورِ جَمَعَ اللَّهُ لَهُ خَیْرَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ. (ثواب الأعمال، ص 116)
2) - البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، قال: «من قرأ هذه السورة کان حقا علی الله تعالی أن یؤمنه من عذابه، و أن ینعم علیه فی جنته، و من قرأها و أدمن فی قراءتها، و کان مقیدا مغلولا مسجونا، سهل الله علیه خروجه، و لو کان ما کان من الجنایات».
3) - و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «من أدمن فی قراءتها، و هو معتقل، سهل الله خروجه، و لو کان ما کان علیه من الحدود الواجبة و إذا أدمن فی قراءتها و هو مسافر، أمن فی سفره مما یکره و إذا رش بمائها علی لدغ العقرب، برئت بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که در شب و یا روز بر قرائت سورهی نجم مداومت کند، بین مردم پسندیده زندگی خواهد نمود، و آمرزیده خواهد شد، و بین مردم محبوب خواهد بود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند به عدد هر کس که حضرت محمّد(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) را تصدیق نموده، ده حسنه به او خواهدداد، و کسی که آن را بنویسد و بر خود بیاویزد، قلب او در مقابل هر سلطانی که وارد بر او میشود قویّ و نیرومند خواهد بود(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و بر خود بیاویزد، در مقابل هر شیطانی قویّ خواهدبود، و با هر کس مخاصمه و مباحثه کند، بر او پیروز میشود، و با اذن خداوند دارای قوّه و قدرت خواهدبود(3).
1) - ثواب الاعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ صَنْدَلٍ عَنْ یَزِیدَ بْنِ خَلِیفَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ کَانَ یُدْمِنُ قِرَاءَةَ وَ النَّجْمِ فِی کُلِّ یَوْمٍ أَوْ فِی کُلِّ لَیْلَةٍ عَاشَ مَحْمُوداً بَیْنَ النَّاسِ وَ کَانَ مَوْفُوراً لَهُ وَ کَانَ مَحْبُوباً بَیْنَ النَّاسِ. (ثواب الأعمال، ص 116)
2) - البرهان: - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله عشر حسنات بعدد من صدق بمحمد (صلی الله علیه و آله)، و من کتبها فی جلد نمر و علقها علیه، قوی قلبه علی کل سلطان دخل علیه».
3) - و قال الصادق(علیه السلام): «من کتبها علی جلد نمر و علقها علیه، قوی بها علی کل شیطان، و لا یخاصم أحدا إلا قهره، و کان له الید و القوة بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی قمر را قرائت کند، خداوند او را در قیامت –هنگام خروج از قبر- بر شتری از شترهای بهشتی سوار میکند [و وارد بهشت مینماید](1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند او را در قیامت با صورت نورانی مانند ماه شب چهارده مبعوث مینماید، و هر کس این سوره را در هر شبی بخواند افضل خواهدبود، و کسی که روز جمعه هنگام نماز ظهر آن را بنویسد، و در عمامهی خود قرار بدهد، و یا بر گردن خود بیاویزد، به دنبال هر چه برود، و هر چه را طلب کند، [نزد مردم] آبرومند خواهد بود.
امام صادق(علیه السلام) در پایان حدیث فوق فرمود: اگر چنین کند، به اذن خداوند کارهای سخت برای او آسان خواهد شد(2)
و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من کتبها یوم الجمعة وقت الظهر و ترکها فی عمامته، أو علقها علیه، کان وجیها عند الناس محبوبا».
و قال الصادق(علیه السلام): «من کتبها یوم الجمعة عند صلاة الظهر و علقها علی عمامته، کان عند الناس وجیها و مقبولا، و سهلت علیه الأمور الصعبة بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 213، ح 2 و 3 و 4)
.1) - ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ صَنْدَلٍ عَنْ یَزِیدَ بْنِ خَلِیفَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ أَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنْ قَبْرِهِ عَلَی نَاقَةٍ مِنْ نُوقِ الْجَنَّةِ. (ثواب الأعمال، ص 116)
2) - البرهان: - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة بعثه الله تعالی یوم القیامة و وجهه کالقمر لیلة البدر، مسفرا علی وجه الخلائق، و من قرأها کل لیلة کان أفضل، و من کتبها یوم الجمعة وقت الصلاة الظهر و جعلها فی عمامته أو تعلقها، کان وجیها أینما قصد و طلب».
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: مستحبّ است بعد از نماز صبح جمعه سوره «الرّحمن» را بخوانی و هر بار که گفتی: (فَبِأَیِ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ) بگویی: «لَا بِشَیْءٍ مِنْ آلَائِکَ رَبِ أُکَذِّبُ»(1).
و در سخن دیگری فرمود: از قرائت سورهی «الرّحمن» و تهجّد به آن دریغ نکنید، چرا که این سوره در قلوب منافقین قرار نمیگیرد، و روز قیامت خداوند این سوره را به صورت انسانی زیبا و معطّر میآورد، و در موقف و مقامی قرار میگیرد که احدی از او به خداوند نزدیکتر نیست، و خداوند به او میفرماید: چه کسی در دنیا همواره تو را قرائت مینمود و با تو تهجّد میکرد؟ و چون میگوید: فلانی و فلانی و... صورتهای آنان سفید میشود، و خداوند به آنان میفرماید: «برای هر کس میخواهید شفاعت کنید» و آنان برای هر کس میخواهند شفاعت میکنند، و خداوند میفرماید: وارد بهشت شوید، و هر کجای بهشت که میخواهید ساکن شوید(2).
و در سخن دیگری فرمود: کسی که بعد از قرائت (فَبِأَیِ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ) بگوید: «لَا بِشَیْءٍ مِنْ آلَائِکَ رَبِ أُکَذِّبُ» شهید از دنیا خواهد رفت (3).
1) - فی التهذیب عن عَلِیُّ بْنُ مَهْزِیَارَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی الْخَزَّازِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ یُسْتَحَبُّ أَنْ تَقْرَأَ فِی دُبُرِ الْغَدَاةِ یَوْمَ الْجُمُعَةِ الرَّحْمَنَ ثُمَّ تَقُولَ کُلَّمَا قُلْتَ فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ قُلْتَ لَا بِشَیْءٍ مِنْ آلَائِکَ رَبِّ أُکَذِّبُ. (تهذیب، ج 3/ 8، ح 25)
2) - فی صواب الاعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَا تَدَعُوا قِرَاءَةَ سُورَةِ الرَّحْمَنِ وَ الْقِیَامَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَقِرُّ فِی قُلُوبِ الْمُنَافِقِینَ وَ یَأْتِی بِهَا رَبُّهَا یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِی صُورَةِ آدَمِیٍّ فِی أَحْسَنِ صُورَةٍ وَ أَطْیَبِ رِیحٍ حَتَّی یَقِفَ مِنَ اللَّهِ مَوْقِفاً لَا یَکُونُ أَحَدٌ أَقْرَبَ إِلَی اللَّهِ مِنْهَا فَیَقُولُ لَهَا مَنِ الَّذِی کَانَ یَقُومُ بِکِ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا یُدْمِنُ قِرَاءَتَکِ فَتَقُولُ یَا رَبِّ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ فَتَبْیَضُّ وُجُوهُهُمْ فَیَقُولُ لَهُمُ اشْفَعُوا فِیمَنْ أَحْبَبْتُمْ فَیَشْفَعُونَ حَتَّی لَا یَبْقَی لَهُمْ غَایَةٌ وَ لَا أَحَدٌ یَشْفَعُونَ لَهُ فَیَقُولُ لَهُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ اسْکُنُوا فِیهَا حَیْثُ شِئْتُمْ. (ثواب الأعمال، ص 145)
3) - و فیه: أَبِی ره قَالَ حَدَّثَنِی سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ یَزِیدَ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ هِشَامٍ أَوْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الرَّحْمَنِ فَقَالَ عِنْدَ کُلِّ فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ لَا بِشَیْءٍ مِنْ آلَائِکَ رَبِّ أُکَذِّبُ فَإِنْ قَرَأَهَا لَیْلًا ثُمَّ مَاتَ مَاتَ شَهِیداً وَ إِنْ قَرَأَهَا نَهَاراً ثُمَّ مَاتَ مَاتَ شَهِیداً. (همان)
و از کتاب خواصّ القرآن نقل شده که رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند به ضعف او ترحّم میکند، و شاکر نعمتهای خدامیباشد، و اگر آن را بنویسد و بر خود بیاویزد، خداوند هر کار سختی را برای او آسان میکند، و اگر زخمی داشته باشد بهبود مییابد(1).
1) - و فی البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة رحم الله ضعفه، و أدی شکر ما أنعم علیه، و من کتبها و علقها علیه هون الله علیه کل أمر صعب، و إن علقت علی من به رمد بریء». (تفسیر برهان، ج 5/ 228، ح 5)
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که در هر شب جمعه سورهی واقعه را بخواند، خداوند او را دوست دارد، و او را محبوب همه مردم مینماید، و در دنیا هرگز بیم و آزار و فقر و آفتی نمیبیند و از رفقای امیرالمؤمنین(علیه السلام) خواهدبود، چرا که این سوره مخصوص آن حضرت است و احدی در آن شریک نیست(1).
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: هر کس مشتاق بهشت و نعمتهای آن باشد، باید سورهی واقعه را بخواند، و هر کس دوست میدارد که اوصاف آتش را ببیند، باید سورهی سجده و لقمان را بخواند (2).
امام باقر(علیه السلام) فرمود: کسی که هر شب قبل از خواب سورهی واقعه را بخواند، هنگامی که خدا را ملاقات میکند صورت او مانند ماه شب چهارده نورانی خواهدبود (3).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، از غافلین نوشته نمیشود، و اگر آن را در منزل خود قراربدهد، خیر آن زیاد میشود، و اگر همواره آن را بخواند، فقر او برطرف میشود، و سبب قبولی و زیادی حافظه و توفیق و وسعت مال او خواهدشد(4).
1) - ثواب الأعمال: أَبِی ره قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ فِی کُلِّ لَیْلَةِ جُمُعَةٍ الْوَاقِعَةَ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَ أَحَبَّهُ إِلَی النَّاسِ أَجْمَعِینَ وَ لَمْ یَرَ فِی الدُّنْیَا بُؤْساً أَبَداً وَ لَا فَقْراً وَ لَا فَاقَةً وَ لَا آفَةً مِنْ آفَاتِ الدُّنْیَا وَ کَانَ مِنْ رُفَقَاءِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع وَ هَذِهِ السُّورَةُ لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع خَاصَّةً لَا یَشْرَکُهُ فِیهَا أَحَدٌ. (ثواب الأعمال، ص 117)
2) - حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ مَعْرُوفٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَمْزَةَ قَالَ قَالَ الصَّادِقُ ع مَنِ اشْتَاقَ إِلَی الْجَنَّةِ وَ إِلَی صِفَتِهَا فَلْیَقْرَأِ الْوَاقِعَةَ وَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَنْظُرَ إِلَی صِفَةِ النَّارِ فَلْیَقْرَأْ سَجْدَةَ لُقْمَانَ. (همان)
3) - حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ عَنِ الْعَبَّاسِ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ زَیْدٍ الشَّحَّامِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ الْوَاقِعَةَ کُلَّ لَیْلَةٍ قَبْلَ أَنْ یَنَامَ لَقِیَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ وَجْهُهُ کَالْقَمَرِ لَیْلَةَ الْبَدْرِ. (همان)
4) - البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة لم یکتب من الغافلین، و إن کتبت و جعلت فی المنزل نما من الخیر فیه، و من أدمن علی قراءتها زال عنه الفقر، و فیها قبول و زیادة حفظ و توفیق و سعة فی المال». (تفسیر برهان، ج 5/ 249، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: منافع بیشماری در این سوره هست، و یکی از آنها این است که اگر این سوره را برای مردهای بخوانند، خداوند او را میآمرزد، و اگر نزد محتضری بخوانند، خداوند مرگ را برای او آسان مینماید. إن شاءالله(1).
1) - و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «إن فیها من المنافع ما لا یحصی، فمن ذلک إذا قرئت علی المیت غفر الله له، و إذا قرئت علی من قرب أجله عند موته سهل الله علیه خروج روحه بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 249، ح 5)
مرحوم صدوق از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که همواره سورهی حدید و مجادله را در نماز واجب خود قرائت کند، خداوند هرگز او را عذاب نخواهدنمود، و هرگز او و خانوادهاش ناراحتی نخواهنددید (1).
جابرجعفی گوید: امام باقر(علیه السلام) فرمود: کسی که سورههای مسبّحات را قبل از خواب بخواند، نمیمیرد تا حضرت مهدی(علیه السلام) را درک کند، و اگر قبل از قیام او بمیرد، در جوار رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) خواهدبود(2).[و سورههای مسبّحات سورههایی است که با «یسبّح لله و سبّح لله و سبّح اسم ربّک» شروع شده است.]
در کتاب خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سوره ی حدید را بخواند، بر خداوند حق است که او را از عذاب خود ایمن نماید، و او را در بهشت متنعّم قراربدهد، و اگر انسانی که زندانی و در غل و زنجیر است آن را بخواند، خداوند نجات او را آسان مینماید، گرچه جنایات بیشماری داشته باشد(3).
1) - ثواب الأعمال: أَبِی ره قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْحَدِیدِ وَ الْمُجَادَلَةِ فِی صَلَاةٍ فَرِیضَةٍ أَدْمَنَهَا لَمْ یُعَذِّبْهُ اللَّهُ حَتَّی یَمُوتَ أَبَداً وَ لَا یَرَی فِی نَفْسِهِ وَ لَا أَهْلِهِ سُوءاً أَبَداً وَ لَا خَصَاصَةً فِی بَدَنِهِ. (ثواب الأعمال، ص 117)
2) - مجمع البیان: روی عمرو بن شمر عن جابر الجعفی عن أبی جعفر (ع) قال من قرأ المسبحات کلها قبل أن ینام لم یمت حتی یدرک القائم ع و إن مات کان فی جوار رسول الله ص. (مجمع البیان، ج 9/ 345)
3) - البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان حقا علی الله أن یؤمنه من عذابه، و أن ینعم علیه فی جنته. و من أدمن قراءتها و کان مقیدا مغلولا مسجونا، سهل الله خروجه، و لو کان ما کان علیه من الجنایات». (تفسیر برهان، ج 5/ 277، ح 3)
و نیز فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و بر خود بیاویزد، در جنگ آسیبی پیدا نمیکند، وبا قلب قوّی جنگ خواهدنمود، و اگر بر موضع ترکش قرائت شود، در همان وقت بدون درد آن ترکش خارج خواهد شد (1).
1) - البرهان: و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من کتبها و علقها علیه و هو فی الحرب لم یصبه سهم و لا حدید، و کان قوی القلب فی طلب القتال، و إن قرئت علی موضع فیه حدید خرج من وقته من غیر ألم». (همان، ح 4)
برخی از فضائل و برکات این سوره در ابتدای سورهی حدید گذشت.
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) روایت شده که فرمود: کسی که سورهی مجادله را قرائت کند، روز قیامت از حزب الله و رستگاران خواهدبود... .
ونیزفرمود: و نیز فرمود: کسی که آن را بنویسد و بر مریضی بیاویزد، و یا بر او بخواند، او ساکن شود، و اگر بر مالی خوانده شود، حفظ خواهدشد.
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را نزد بیماری بخواند، آرام میگیرد و به خواب میرود، و اگر کسی آن را در هر شب و یا هر روزی بخواند، از خطر دزد محفوظ میماند، و اگر بر مالی که اندوخته میشود و یا دفن میگردد خوانده شود، آن مال محفوظ میماند، و اگر نوشته شود و بین حبوبات قراربگیرد، از فساد و تلف محفوظ خواهدماند(1)
و فیه: - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من کتبها و علقها علی مریض، أو قرأها علیه، سکن عنه الألم، و إن قرئت علی مال یدفن أو یخزن حفظ».
و فیه: - و قال الإمام الصادق (علیه السلام): «من قرأها عند مریض نومته و سکنته. و إذا أدمن علی قراءتها لیلا أو نهارا حفظ من کل طارق. و إن قرئت علی ما یخزن أو یدفن یحفظ إلی أن یخرج من ذلک الموضع. و إذا کتبت و طرحت فی الحبوب، زال عنها ما یفسدها و یتلفها بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 309، ح 1-2-3)
.1) - البرهان: - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان یوم القیامة من حزب الله المفلحین. و من کتبها و علقها علی مریض، أو قرأها علیه، سکن عنه ما یؤلمه. و إن قرئت علی ما یدفن أو یحرز، حفظته إلی أن یخرجه صاحبه».
از رسول خدا(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی حشر را قرائت کند بهشت و دوزخ و عرش و کرسی و آسمانها و حجابهای هفتگانه و زمینها و هوا و بادها و پرندهها و درختها و کوهها و خورشید و ماه و ملائکه، بر او درود و استغفار میکنند، و اگر در آن روز، و یا آن شب بمیرد، شهید مرده است(1).
و فرمود: کسی که این سوره را در شب جمعه قرائت کند تا صبح از بلا درامان خواهد ماند، و کسی که چهار رکعت نماز بخواند، و در هر رکعت حمد و سورهی حشر را بخواند، هر حاجتی از خداوند طلب کند- اگر معصیت خداوند نباشد- به او عطا خواهدشد(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را در شب جمعه بخواند، تا صبح از بلا ایمن خواهد ماند، و کسی که برای حاجتی وضو بگیرد و چهار رکعت نماز بخواند، و در هر رکعت
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی الْقَاسِمِ الْکِنْدِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْوَاحِدِ عَنْ أَبِی الْعَلِیِّ [الْخَلِیلِ] یَرْفَعُ الْحَدِیثَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ زَیْدٍ عَنْ جُذْعَانَ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَیْشٍ عَنْ أُبَیِّ بْنِ کَعْبٍ عَنِ النَّبِیِّ ص قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْحَشْرِ لَمْ یَبْقَ جَنَّةٌ وَ لَا نَارٌ وَ لَا عَرْشٌ وَ لَا کُرْسِیٌّ وَ لَا الْحُجُبُ وَ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَ الْأَرَضُونَ السَّبْعُ وَ الْهَوَاءُ وَ الرِّیحُ وَ الطَّیْرُ وَ الشَّجَرُ وَ الْجِبَالُ وَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ وَ الْمَلَائِکَةُ إِلَّا صَلَّوْا عَلَیْهِ وَ اسْتَغْفَرُوا لَهُ وَ إِنْ مَاتَ فِی یَوْمِهِ أَوْ لَیْلَتِهِ مَاتَ شَهِیداً. (ثواب الأعمال، ص 117)
2) - فی تفسیر البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان من حزب الله المفلحین، و لم یبق جنة و لا نار و لا عرش و لا کرسی و لا حجب و لا السماوات السبع و لا الأرضون السبع و لا الطیر فی الهواء و لا الجبال و لا شجر و لا دواب و لا ملائکة، إلا صلوا علیه و استغفروا له، و إن مات فی یومه أو لیلته کان من أهل الجنة، و من قرأها لیلة الجمعة أمن من البلاء حتی یصبح. و من صلی أربع رکعات، یقرأ فی کل رکعة الحمد و الحشر و یتوجه إلی أی حاجة شاءها و طلبها، قضاها الله تعالی، ما لم تکن معصیة». (تفسیر برهان، ج 5/ 331، ح 2)
حمد و سورهی حشر را بخواند، خداوند کار او را سهل و آسان نماید، و کسی که آنرا بنویسد، و آب آن را بنوشد زکاوت و حافظه پیدا میکند إن شاء الله(1).
1) - و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها لیلة جمعة أمن من بلائها إلی أن یصبح. و من توضأ عند طلب حاجة ثم صلی أربع رکعات یقرأ فی کل رکعة الحمد و السورة إلی أن یفرغ من الأربع رکعات و یتوجه إلی حاجة، یسهل الله أمرها. و من کتبها بماء طاهر و شربها رزق الذکاء و قلة النسیان بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
ابوحمزه ی ثمالی گوید: امام سجّاد(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی ممتحنه را در نمازهای واجب و نافلههای خود بخواند، خداوند قلب او را به ایمان میآزماید، و چشم او را نورانی میکند، و هرگز فقر و جنون سراغ او و فرزندان او نمیآید(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) روایت شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، ملائکه برای او درود و صلوات میفرستند، و استغفار مینمایند، و اگر در آن روز و یا در آن شب بمیرد شهید مرده، و مؤمنین در قیامت شفیعان او هستند(2)
از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که بیماری طحال داشته باشد و کار بر او سخت شده باشد، باید این سوره را بنویسد و بشوید و سه روز آب آن را بنوشد، و اگر چنین کند با اذن خداوند بیماری او برطرف خواهدشد(3).
1) - و فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَاصِمٍ الْخَیَّاطِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ الثُّمَالِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْمُمْتَحِنَةِ فِی فَرَائِضِهِ وَ نَوَافِلِهِ امْتَحَنَ اللَّهُ قَلْبَهُ لِلْإِیمَانِ وَ نَوَّرَ لَهُ بَصَرَهُ وَ لَا یُصِیبُهُ فَقْرٌ أَبَداً وَ لَا جُنُونٌ فِی بَدَنِهِ وَ لَا فِی وُلْدِهِ. (ثواب الأعمال، ص 118)
2) - فی البرهان: - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة صلت علیه الملائکة و استغفرت له، و إذا مات فی یوم أو لیلته مات شهیدا، و کان المؤمنون شفعاؤه یوم القیامة. و من کتبها و شربها ثلاثة أیام متوالیة لم یبق له طحال، و أمن من وجعه و زیادته، و تعلق الریاح مدة حیاته بإذن الله تعالی».
3) - و قال الصادق(علیه السلام): «من بلی بالطحال و عسر علیه، یکتبها و یشربها ثلاثة أیام متوالیة، یزول عنه الطحال بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
امام باقر(علیه السلام) میفرماید: هر کس همواره سورهی صفّ را در نمازهای واجب و مستحب خود قرائت کند خداوند –إن شاءالله- او را در صفّ پیامبران و ملائکه قرارخواهدداد (1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی صفّ را قرائت کند، تا زنده است عیسی(علیه السلام) برای او درود و استغفار مینماید، و چون بمیرد، در آخرت رفیق و همنشین او خواهدبود، و کسی که همواره در سفر آن را قرائت کند، خداوند او را حفظ میکند، و آسیبی نمیبیند تا بازگردد(2)
1) - فی ثواب الأعمال عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الصَّفِّ وَ أَدْمَنَ قِرَاءَتَهَا فِی فَرَائِضِهِ وَ نَوَافِلِهِ صَفَّهُ اللَّهُ مَعَ مَلَائِکَتِهِ وَ أَنْبِیَائِهِ الْمُرْسَلِینَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 118)
2) - و فی البرهان: - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) إنه قال: «من قرأ هذه السورة کان عیسی (علیه السلام) مصلیا علیه و مستغفرا له ما دام فی الدنیا، و إن مات کان رفیقه فی الآخرة. و من أدمن قراءتها فی سفره حفظه الله، و کفی طوارقه حتی یرجع».
منصور بن حازم گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: بر هر مؤمنی- اگر از شیعیان ما باشد- واجب است که در شب جمعه سورهی جمعه و سوره اعلی را بخواند، و در نماز ظهر جمعه، سورهی جمعه و سورهی منافقین را بخواند، و اگر چنین کند، مانند این است که عمل رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) را انجام داده باشد، و پاداش او بر خدا بهشت خواهدبود(1).
محمّدبن مسلم گوید: امام باقر(علیه السلام) فرمود: خداوند به خاطر سورهی جمعه مؤمنین را اکرام میکند، از این رو رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) سورهی جمعه را برای بشارت به مؤمنین سنّت قرارداد، و خداوند به وسیله سورهی منافقین، منافقین را توبیخ و سرزنش نمود، از این رو سزاوار نیست سورهی جمعه [ و منافقین] ترک شود، و کسی که عمداً آن ها را ترک کند نماز او نماز نیست(2).
از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی جمعه را قرائت کند، خداوند به اندازة ده برابر جمعیّتهای نمازهای جمعه بلاد، به او پاداش میدهد، و کسی که این سوره را در هر شب و یا در هر روز بخواند، از آنچه میترسد، در امان خواهدبود، و هر بلا و مکروهی از او دفع خواهدشد(3).
1) - و فی ثواب الأعمال عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الْوَاجِبُ عَلَی کُلِّ مُؤْمِنٍ إِذَا کَانَ لَنَا شِیعَةً أَنْ یَقْرَأَ فِی لَیْلَةِ الْجُمُعَةِ بِالْجُمُعَةِ وَ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی وَ فِی صَلَاةِ الظُّهْرِ بِالْجُمُعَةِ وَ الْمُنَافِقِینَ فَإِذَا فَعَلَ ذَلِکَ فَکَأَنَّمَا یَعْمَلُ کَعَمَلِ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ کَانَ جَزَاؤُهُ وَ ثَوَابُهُ عَلَی اللَّهِ الْجَنَّةَ. (ثواب الأعمال، ص 118)
2) - عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ جَمِیلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَکْرَمَ بِالْجُمُعَةِ الْمُؤْمِنِینَ فَسَنَّهَا رَسُولُ اللَّهِ ص بِشَارَةً لَهُمْ وَ الْمُنَافِقِینَ تَوْبِیخاً لِلْمُنَافِقِینَ وَ لَا یَنْبَغِی تَرْکُهَا فَمَنْ تَرَکَهَا مُتَعَمِّداً فَلَا صَلَاةَ لَهُ. (کافی، ج 3/ 425، ح 4)
3) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کتب الله له عشر حسنات بعدد من اجتمع فی الجمعة فی جمیع الأمصار، و من قرأها فی کل لیلة أو نهار، أمن مما یخاف و صرف عنه کل محذور». (تفسیر برهان، ج 5/371، ح 3)
و فرمود: کسی که همواره این سوره را قرائت کند، پاداش بزرگی خواهد داشت، و از آنچه میترسیده ایمن خواهدشد، و هر بلا و مکروهی از او دفع میگردد (1).
از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را در شب و یا در روز بخواند، از وسوسه شیطان ایمن میشود، و گناهان آن روز او بخشوده میگردد (2).
در اوّل سورهی جمعه گذشت که امام صادق(علیه السلام) فرمود: واجب بر هر مؤمنی- اگر از شیعیان ما باشد- این است که در نماز شب جمعه سورهی«جمعه» و سورهی (سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی) را بخواند، و در نمازظهر روز جمعه، سورهی جمعه و منافقین را بخواند، و اگر چنین کند، عمل رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) را انجام داده، و پاداش او بر خداوند بهشت خواهدبود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی منافقین را بخواند، از نفاق و شکّ در دین خود، ایمن خواهدشد، و اگر این سوره را بر زخمها و دمّلها بخوانند، برطرف خواهدشد، و اگر بر دردهای درونی خوانده شود، ساکن خواهدگردید.
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بر چشم درد بخواند خداوند درد آن را سبک و برطرف مینماید، و اگر بر بیماریهای درونی خوانده شود، ساکن و برطرف خواهد شد، با قدرت الهی(2)
و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأ هذه السورة بریء من الشرک و النفاق فی الدین، و إن قرئت علی علیل أو علی وجیع شفاه الله تعالی».
و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها علی الأرمد خفف الله عنه و أزاله، و من قرأها علی الأوجاع الباطنة سکنتها، و تزول بقدرة الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 383، ح 2 و 3 و 4)
.1) - فی ثواب الأعمال عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الْوَاجِبُ عَلَی کُلِّ مُؤْمِنٍ إِذَا کَانَ لَنَا شِیعَةً أَنْ یَقْرَأَ فِی لَیْلَةِ الْجُمُعَةِ بِالْجُمُعَةِ وَ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی وَ فِی صَلَاةِ الظُّهْرِ بِالْجُمُعَةِ وَ الْمُنَافِقِینَ فَإِذَا فَعَلَ ذَلِکَ فَکَأَنَّمَا یَعْمَلُ کَعَمَلِ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ کَانَ جَزَاؤُهُ وَ ثَوَابُهُ عَلَی اللَّهِ الْجَنَّةَ. (ثواب الأعمال، ص 118)
2) - قال فی البرهان: - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة بریء من النفاق و الشک فی الدین، و إن قرئت علی الدمامیل أزالتها، و إن قرئت علی الأوجاع الباطنة سکنتها».
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی تغابن را در نماز واجب خود قرائت کند، این سوره در قیامت شفیع او خواهد بود، و شاهد عدلی است نزد پروردگار و شهادت او پذیرفته است و این سوره از او جدا نمیشود، تا داخل بهشت گردد(1).
جابر گوید: از امام باقر(علیه السلام) شنیدم که فرمود: کسی که سورههای مسبّحات را قبل از خواب بخواند نمیمیرد تا حضرت مهدیّ (علیه السلام) را درک کند، و اگر قبلاً بمیرد، در جوار پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) خواهدبود(2).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند مرگ فجأة و ناگهانی را از او دفع میکند، و اگر بر سلطانی وارد شود، خداوند او را از شرّ آن سلطان کفایت میکند(3).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که از سلطان، و یا غیر سلطان هراس داشته باشد، اگر این سوره را بخواند، خداوند او را از شرّ آن سلطان، و غیر سلطان کفایت خواهدنمود إن شاءالله (4).
1) - فی ثواب الأعمال عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ التَّغَابُنِ فِی فَرِیضَةٍ کَانَتْ شَفِیعَةً لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ شَاهِدَ عَدْلٍ عِنْدَ مَنْ یُجِیزُ شَهَادَتَهَا ثُمَّ لَا یُفَارِقُهَا حَتَّی یَدْخُلَ الْجَنَّةَ. (ثواب الأعمال، ص 118)
2) - وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مِسْکِینٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ بَکْرٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع یَقُولُ مَنْ قَرَأَ بِالْمُسَبَّحَاتِ کُلِّهَا قَبْلَ أَنْ یَنَامَ لَمْ یَمُتْ حَتَّی یُدْرِکَ الْقَائِمَ ع وَ إِنْ مَاتَ کَانَ فِی جِوَارِ النَّبِیِّ ص. (همان)
3) - و فی البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة دفع الله عنه موت الفجأة، و من قرأها و دخل علی سلطان یخاف بأسه، کفاه الله شره». (تفسیر برهان، ج 5/ 391، ح 3)
4) - و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «من خاف من سلطان أو من أحد یدخل علیه، یقرأها، فإن الله یکفیه شره بإذن الله تعالی». (همان، ح 5)
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی طلاق و تحریم را در نماز واجب خود بخواند، خداوند او را از خوف و اندوه قیامت مصون میدارد، و از دوزخ نجات مییابد، و اگر این دو سوره را تلاوت نماید، و بر آنها مواظبت کند خداوند او را داخل بهشت میکند چرا که این دو سوره اختصاص به رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) دارد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی طلاق را بخواند، خداوند توفیق توبه نصوح به او میدهد (2)
و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من أدمن قراءتها أعطاه الله توبة نصوحا، و إذا کتبت و غسلت و رش ماؤها فی منزل لم یسکن و لم ینزل فیه حتی تخرج منه».
و قال الصادق (علیه السلام): «إذا کتبت و رش بمائها فی موضع لم یأمن من البغضاء، و إذا رش بمائها فی موضع مسکون وقع القتال فی ذلک الموضع و کان الفراق». (تفسیر برهان، ج 5/ 403، ح 2-3-4)
….1) - فی ثواب الأعمال: عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الطَّلَاقِ وَ التَّحْرِیمِ فِی فَرِیضَةٍ أَعَاذَهُ اللَّهُ مِنْ أَنْ یَکُونَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مِمَّنْ یَخَافُ أَوْ یَحْزَنُ وَ عُوفِیَ مِنَ النَّارِ وَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِتِلَاوَتِهِ إِیَّاهُمَا وَ مُحَافَظَتِهِ عَلَیْهِمَا لِأَنَّهُمَا لِلنَّبِیِّ ص. (ثواب الأعمال، ص 119)
2) - و فی البرهان: - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله توبة نصوحا، و إذا کتبت و غسلت و رش ماؤها فی منزل لم یسکن فیه أبدا، و إن سکن لم یزل فیه الشر إلی حیث یجلی».
ثواب قرائت این سوره در ابتدای سوره طلاق بیان شد.
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی تحریم را قرائت کند، خداوند توفیق توبه نصوح به او میدهد، و اگر این سوره را بر عقرب گزیده، بخوانند، خداوند او را شفا میدهد و سمّ در او اثر نمیکند، و اگر این سوره را بنویسند و بشویند، و آب آن را بر مصروعی بپاشند، بهبود یابد، و شیطان او آتش گیرد.
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بر مریضی بخواند، آرامش یابد، و اگر مبتلای به لرزه باشد تسکین یابد، و اگر مبتلای به صرع باشد به هوش آید، و اگر کسی که به بیخوابی افتاده بخواند، به خواب رود، و اگر بسیار مقروض باشد، چیزی از قرضهای او باقی نماند، و قرضهای او ادا شود(1)
و فیه: و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها أعطاه الله توبة نصوحا، و من قرأها علی ملسوع شفاه الله تعالی، و إن کتبت و محیت بالماء و رش ماؤها علی مصروع زال عنه ذلک الألم».
و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها علی المریض سکنته، و من قرأها علی الرجفان بردته، و من قرأها علی المصروع تفیقه، و من قرأها علی السهران تنومه، و إن أدمن فی قراءتها من کان علیه دین کثیر لم یبق شیء بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 417، ح 1-2-3)
.1) - البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأها أعطاه الله توبة نصوحا، و من قرأها علی ملسوع شفاه الله و لم یمش السم فیه، و إن کتبت و رش ماؤها علی مصروع احترق شیطانه».
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سوره ملک را در نماز عشا بخواند، تا صبح در امان خدا باشد، و در قیامت نیز در امان خداوند خواهدبود تا داخل بهشت شود (1).
امام باقر(علیه السلام) فرمود: سورهی ملک مانع از عذاب قبر است، و نام آن در تورات سورهی ملک است، و کسی که آن را در شب بخواند، خیر او فراوان و نفس او پاک و از غافلین شمرده نمیشود، و من آن را بعد از نماز عشا در حال نشسته میخوانم، و پدرم آن را در روز و شب میخواند، و کسی که آن را [همواره] بخواند چون ناکر و نکیر از طرف پا یین قبر وارد بر او میشوند، پاهای او میگوید: راهی برای شما نیست، چرا که این بنده بر روی من میایستاد و هر صبح و شام مرا قرائت مینمود، و اگر از ناحیه وسط وارد شوند، جوف او میگوید: راهی برای شما نیست چرا که این بنده هر روز و هر شب مرا حفظ مینمود، و اگر از ناحیهی زبان وارد شوند، زبان میگوید: راهی برای شما نیست، چرا که این بنده در هر روز و در هر شب به وسیله من این سوره را میخواند(2).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: هر کس این سوره را بخواند، از عذاب قبر نجات یابد، و پاداش احیای شب قدر به او داده خواهدشد، و کسی که آن را حفظ کند، انیس قبر
1) - و فی ثواب الأعمال عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ تَبارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ فِی الْمَکْتُوبَةِ قَبْلَ أَنْ یَنَامَ لَمْ یَزَلْ فِی أَمَانِ اللَّهِ حَتَّی یُصْبِحَ وَ فِی أَمَانِهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَتَّی یَدْخُلَ الْجَنَّةَ. (ثواب الأعمال، ص 119)
2) - فی الکافی: عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ جَمِیلٍ عَنْ سَدِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ سُورَةُ الْمُلْکِ هِیَ الْمَانِعَةُ تَمْنَعُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَ هِیَ مَکْتُوبَةٌ فِی التَّوْرَاةِ سُورَةَ الْمُلْکِ وَ مَنْ قَرَأَهَا فِی لَیْلَتِهِ فَقَدْ أَکْثَرَ وَ أَطَابَ وَ لَمْ یُکْتَبْ بِهَا مِنَ الْغَافِلِینَ وَ إِنِّی لَأَرْکَعُ بِهَا بَعْدَ عِشَاءِ الْآخِرَةِ وَ أَنَا جَالِسٌ وَ إِنَّ وَالِدِی ع کَانَ یَقْرَأُهَا فِی یَوْمِهِ وَ لَیْلَتِهِ وَ مَنْ قَرَأَهَا إِذَا دَخَلَ عَلَیْهِ فِی قَبْرِهِ نَاکِرٌ وَ نَکِیرٌ مِنْ قِبَلِ رِجْلَیْهِ قَالَتْ رِجْلَاهُ لَهُمَا لَیْسَ لَکُمَا إِلَی مَا قِبَلِی سَبِیلٌ قَدْ کَانَ هَذَا الْعَبْدُ یَقُومُ عَلَیَّ فَیَقْرَأُ سُورَةَ الْمُلْکِ فِی کُلِّ یَوْمٍ وَ لَیْلَتِهِ وَ إِذَا أَتَیَاهُ مِنْ قِبَلِ جَوْفِهِ قَالَ لَهُمَا لَیْسَ لَکُمَا إِلَی مَا قِبَلِی سَبِیلٌ قَدْ کَانَ هَذَا الْعَبْدُ أَوْعَانِی- سُورَةَ الْمُلْکِ وَ إِذَا أَتَیَاهُ مِنْ قِبَلِلِسَانِهِ قَالَ لَهُمَا لَیْسَ لَکُمَا إِلَی مَا قِبَلِی سَبِیلٌ قَدْ کَانَ هَذَا الْعَبْدُ یَقْرَأُ بِی فِی کُلِّ یَوْمٍ وَ لَیْلَةٍ سُورَةَ الْمُلْکِ. (کافی، ج 2/ 633، ح 26)
او خواهدبود، و او را از عذاب قبر نجات میدهد، تا قیامت برپا شود، و در قیامت نیز نزد خداوند از او شفاعت میکند، و تقرّب به او پیدامینماید، تا در حال امن بدون وحشت داخل بهشت شود.
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را نزد مردهای قرائت کند، خداوند به او تخفیف میدهد، و اگر این سوره قرائت شود، و به اموات هدیّه داده شود، به اذن خداوند مانند برق به آنان میرسد(1)
1) - و فی البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة، و هی المنجیة من عذاب القبر، أعطی من الأجر کمن أحیا لیلة القدر، و من حفظها کانت أنیسه فی قبره، تدفع عنه کل نازلة تهم به فی قبره من العذاب، و تحرسه إلی یوم بعثه، و تشفع له عند ربها و تقربه حتی یدخل الجنة آمنا من وحشته و وحدته فی قبره».
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سوره «قلم» را در نماز واجب و یا مستحب قرائت کند، خداوند عزّوجلّ او را تا ابد از فقر ایمن میدارد، و پس از مرگ او را از فشار قبر نجات میدهد (1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند پاداش صاحبان عقل را به اومیدهد، و اگر این سوره نوشته شود، و بر دندان مضروب آویزان شود، در همان ساعت درد آن ساکت شود.
امام صادق(علیه السلام) نیز فرمود: اگر این سوره نوشته شود، و بر کسی که دندان او درد دارد آویخته شود، درد آن با اذن الهی ساکت خواهدشد(2)
و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من کتبها و علقها علیه أو علی من به وجع الضرس سکن من ساعته بإذن الله تعالی».
و قال الصادق (علیه السلام): «إذا کتبت و علقت علی صاحب الضرس سکن بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 451، ح 2 و 3 و 4)
.1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مَیْمُونٍ الصَّائِغِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْ قَرَأَ سُورَةَ ن وَ الْقَلَمِ فِی فَرِیضَةٍ أَوْ نَافِلَةٍ آمَنَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ أَنْ یُصِیبَهُ فَقْرٌ أَبَداً وَ أَعَاذَهُ اللَّهُ إِذَا مَاتَ مِنْ ضَمَّةِ الْقَبْرِ. (ثواب الأعمال، ص 119)
2) - فی البرهان: - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله): أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله کثواب الذین أجل الله أحلامهم، و إن کتبت و علقت علی الضرس المضروب سکن ألمه من ساعته».
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: فراوان سورهی «الحاقّة» را بخوانید، چرا که قرائت آن در نمازهای واجب و مستحبّ از ایمان به خدا و رسول او (صلی الله علیه و آله و سلّم) است، و این سوره دربارهی امیرالمؤمنین(علیه السلام) و معاویه نازل شده است، و کسی که این سوره را قرائت کند، ایمان او سالم است، تا خدای عزّوجلّ را ملاقات نماید(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند حساب او را آسان خواهدنمود، و کسی که آن را بنویسد، و همراه زن بارداری قراربدهد، فرزند او به اذن الهی محفوظ خواهدشد، و اگر آن را بنویسند، و بشویند، و آب آن را به بچّه شیرخواری بدهند، آن بچّه دارای حافظه و هوش فراوانی خواهدشد(2).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) و امام صادق(علیه السلام) نیز مضمون حدیث فوق نقل شده که در پاورقی مشاهده میشود (3)
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مِسْکِینٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ أَکْثِرُوا مِنْ قِرَاءَةِ الْحَاقَّةِ فَإِنَّ قِرَاءَتَهَا فِی الْفَرَائِضِ وَ النَّوَافِلِ مِنَ الْإِیمَانِ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِأَنَّهَا إِنَّمَا نَزَلَتْ فِی أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع وَ مُعَاوِیَةَ وَ لَمْ یُسْلَبْ قَارِیهَا دِینَهُ حَتَّی یَلْقَی اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَ. (ثواب الأعمال، ص 119)
2) - البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة حاسبه الله حسابا یسیرا، و من کتبها و علقها علی امرأة، حامل حفظ ما فی بطنها بإذن الله تعالی، و إن کتبت و غسلت و سقی ماؤها طفلا یرضع اللبن قبل کمال فطامه، خرج ذکیا حافظا». (تفسیر برهان، ج 5/ 367، ح 2)
3) - و فیه: - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها حاسبه الله حسابا یسیرا، و من کتبها و علقها علی امرأة حامل حفظ ما فی بطنها بإذن الله تعالی، و إن کتبت و غسلت و شرب ماءها طفل یرضع اللبن خرج ذکیا حافظا لکل ما یسمعه».
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: فراوان سورهی معارج را بخوانید تا خداوند متعال در قیامت از گناهان شما سؤال نکند، و شما را در بهشت در کنار حضرت محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) قرار بدهد إن شاءالله تعالی(1).
از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، از مؤمنانی خواهدبود که دعوت نوح(علیه السلام) را درک کردند، و اگر اسیر و زندانی در قید، این سوره را بخواند، خداوند فرج و گشایشی برای او قرارمیدهد، و محفوظ خواهدماند، تا به محلّ خود بازگردد(2).
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که در شب، این سوره را بخواند، از جنابت و احتلام درامان خواهدبود و تا صبح از خطر ایمن خواهدشد، به اذن پروردگار (3).
1) - فی ثواب الأعمال: عن الصادق علیه السلام قال: مَن أَکْثَرَ قِرَاءَتَهَا لَمْ یَسْأَلْهُ اللَّهُ تَعَالَی یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَنْ ذَنْبٍ عَمِلَهُ وَ أَسْکَنَهُ الْجَنَّةَ مَعَ مُحَمَّدٍ ص إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 120)
2) - البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) قال: «من قرأ هذه السورة کان من المؤمنین الذین أدرکتهم دعوة نوح (علیه السلام)، و من قرأها و کان مأسورا أو مسجونا مقیدا فرج الله عنه، و حفظه حتی یرجع». (تفسیر برهان، ج 5/ 481، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها لیلا أمن من الجنابة و الاحتلام، و أمن فی تمام لیله إلی أن یصبح بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که ایمان به خدا دارد و کتاب خدا را قرائت میکند، نباید از قرائت سورهی نوح خودداری نماید، و هر بندهای که آن را با صبر و نیّت خالص در نماز واجب، و یا نماز مستحب قرائت کند، خداوند او را در مساکن نیکان و ابرار ساکن خواهدنمود، و از کرامت خود، سه باغستان بهشتی دیگر- جز باغستان بهشتی خویش- و دویست حوراء و چهار هزار همسر دیگر به او عطا خواهدکرد، إن شاءالله(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، و حاجتی طلب نماید خداوند قضای حاجت او را آسان خواهدنمود (2).
و امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که همواره این سوره را در شب و یا در روز بخواند، از دنیا نمیرود تا جایگاه خود را در بهشت ببیند، و اگر هنگام درخواست حاجت، این سوره را بخواند، به اذن خداوند حاجت او برآورده خواهدشد(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ کَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ یَقْرَأُ کِتَابَهُ لَا یَدَعُ قِرَاءَةَ سُورَةِ إِنَّا أَرْسَلْنا نُوحاً إِلی قَوْمِهِ فَأَیُّ عَبْدٍ قَرَأَهَا مُحْتَسِباً صَابِراً فِی فَرِیضَةٍ أَوْ نَافِلَةٍ أَسْکَنَهُ اللَّهُ تَعَالَی مَسَاکِنَ الْأَبْرَارِ وَ أَعْطَاهُ ثَلَاثَ جِنَانٍ مَعَ جَنَّتِهِ کَرَامَةً مِنَ اللَّهِ وَ زَوَّجَهُ مِائَتَیْ حَوْرَاءَ وَ أَرْبَعَةَ آلَافِ ثَیِّبٍ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 120)
2) - و من (خواص القرآن): قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها و طلب حاجة سهل الله قضائها». (تفسیر برهان، ج 5/ 495، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من أدمن قراءتها لیلا أو نهارا لم یمت حتی یری مقعده فی الجنة، و إذا قرئت فی وقت طلب حاجة قضیت بإذن الله تعالی». (همان، ح 3)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که فراوان سورهی جنّ را بخواند، در زندگی خود از چشم بد اجنّه و سحر و جادو و مکر و حیله آنها در امان خواهدبود، و در قیامت نیز همنشین پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) میباشد، و میگوید: خدایا من جز آن حضرت را نمیخواهم و از کنار او جای دیگر نمیروم(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند خداوند به عدد هر جنّی و شیطانی که حضرت محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) را تصدیق و یا تکذیب نموده باشد، پاداش آزاد نمودن بنده ای را در راه خدا به او میدهد، و از شرّ جنّ در امان خواهدبود(2).
و فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، پاداش بزرگی دارد، و از شرّ جنّ در امان خواهدبود (3).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: قرائت سورهی جنّ، اجنّه را فراری میدهد، و اگر کسی این سوره را بخواند و نزد سلطان جائری برود، از شرّ او در امان خواهدبود، و اگر در غل و زنجیر باشد، خداوند نجات او را آسان میکند، و کسی که همواره آن را بخواند و در تنگنا باشد، با اذن خداوند باب نجات او گشوده میشود و خداوند او را از تنگنا نجات میدهد(4).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ أَکْثَرَ قِرَاءَةَ قُلْ أُوحِیَ إِلَیَّ لَمْ یُصِبْهُ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا شَیْءٌ مِنْ أَعْیُنِ الْجِنِّ وَ لَا نَفْثِهِمْ وَ لَا سِحْرِهِمْ وَ لَا مِنْ کَیْدِهِمْ وَ کَانَ مَعَ مُحَمَّدٍ ص فَیَقُولُ یَا رَبِّ لَا أُرِیدُ بِهِ بَدَلًا وَ لَا أُرِیدُ أَنْ أَبْغِیَ عَنْهُ حِوَلًا. (ثواب الأعمال، ص 120)
2) - البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان له من الأجر بعدد کل جنی و شیطان صدق بمحمد (صلی الله علیه و آله) أو کذب به عتق رقبة، و أمن من الجن». (تفسیر برهان، ج 5/ 505، ح 2)
3) - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها کان له أجر عظیم، و أمن علی نفسه من الجن». (همان، ح 3)
4) - و قال الصادق (علیه السلام): «قراءتها تهرب الجان من الموضع، و من قرأها و هو قاصد إلی سلطان جائر أمن منه، و من قرأها و هو مغلغل سهل الله علیه خروجه، و من أدمن فی قرائتها و هو فی ضیق فتح الله له باب الفرج ». (همان، ح 4)
(1).
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که سورهی مزمّل را در نماز عشا و یا در آخر شب قرائت کند، سورهی مزمّل و شب و روز، در قیامت برای او شهادت میدهند، و خداوند حیات طیبّهای به او میدهد، و مرگ او را نیز مرگ طیّبهای قرارمیدهد(2).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند به عدد جنّ و شیاطین، پاداش آزاد کردن غلامان را به او میدهد که در راه خدا آزاد نموده باشد، و سختیهای دنیا و آخرت را از او برطرف میکند، و کسی که همواره آن را قرائت کند، پیامبرخدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) را در خواب میبیند و هر چه میخواهد از او طلب میکند(3).
1) - و قال الصادق (علیه السلام): «قراءتها تهرب الجان من الموضع، و من قرأها و هو قاصد إلی سلطان جائر أمن منه، و من قرأها و هو مغلغل سهل الله علیه خروجه، و من أدمن فی قرائتها و هو فی ضیق فتح الله له باب الفرج ». (همان، ح 4)
2) - ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْمُزَّمِّلِ فِی الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ أَوْ فِی آخِرِ اللَّیْلِ کَانَ لَهُ اللَّیْلُ وَ النَّهَارُ شَاهِدَیْنِ مَعَ سُورَةِ الْمُزَّمِّلِ وَ أَحْیَاهُ اللَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً وَ أَمَاتَهُ مِیتَةً طَیِّبَةً. (ثواب الأعمال، ص 150)
3) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان له من الأجر کمن أعتق رقابا فی سبیل الله بعدد الجن و الشیاطین، و رفع الله عنه العسر فی الدنیا و الآخرة، و من أدمن قراءتها و رأی النبی (صلی الله علیه و آله) فی المنام فلیطلب منه ما یشتهی فؤاده». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 515، ح 2)
از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: ... کسی که در شب جمعه یکصد مرتبه این سوره را بخواند، خداوند یکصد گناه او را میآمرزد، و یکصد حسنه برای او مینویسد، و هر حسنه ده پاداش خواهدداشت، چنانکه میفرماید: (مَن جَاء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا)(1).
1) - فی البرهان: و قال الصادق (علیه السلام): «من أدمن فی قراءتها و رأی النبی و سأله ما یرید أعطاه الله کل ما یریده من الخیر، و من قرأها فی لیلة الجمعة مائة مرة غفر الله له مائة ذنب، و کتب له مائة حسنة بعشر أمثالها، کما قال الله تعالی». (همان، ح 4)
امام باقر(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی مدّثر را در نماز واجب خود قرائت کند، بر خداوند حقّ است که او را در درجه حضرت محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) و همنشین او قراربدهد، و در دنیا هرگز گرفتار شقاوت نشود إن شاءالله تعالی(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند خداوند ده برابر تصدیق کنندگان و تکذیب کنندگان حضرت محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) را به او پاداش میدهد، و کسی که همواره آن را قرائت کند، و در پایان، از خداوند بخواهد که حافظ قرآن باشد، از دنیا نخواهد رفت، تا خداوند قلب او را بگشاید، و حافظ قرآن شود(2)
و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من أدمن قراءتها کان له أجر عظیم، و من طلب من الله حفظ کل سور القرآن، لم یمت حتی حفظه».
و قال الصادق (علیه السلام): «من أدمن فی قراءتها، و سأل الله فی آخرها حفظه، لم یمت حتی یحفظه، و لو سأله أکثر من ذلک قضاه الله تعالی له». (رواها فی تفسیر برهان، ج 5/ 521، ح 2-3-4)
.1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَاصِمٍ الْخَیَّاطِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ مُحَمَّدٍ الْبَاقِرِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ فِی الْفَرِیضَةِ سُورَةَ الْمُدَّثِّرِ کَانَ حَقّاً عَلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ یَجْعَلَهُ مَعَ مُحَمَّدٍ ص فِی دَرَجَتِهِ وَ لَا یُدْرِکُهُ فِی حَیَاةِ الدُّنْیَا شَقَاءٌ أَبَداً إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 120)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطی من الأجر بعدد من صدق بمحمد (صلی الله علیه و آله) و بعدد من کذب به عشر مرات، و من أدمن فی قراءتها و سأل الله فی آخرها حفظ القرآن، لم یمت حتی یشرح الله قلبه و یحفظه».
ابوبصیر گوید: امام باقر(علیه السلام) فرمود: کسی که همواره سورهی قیامت را بخواند و به آن عمل کند، خداوند او را در زیباترین صورت از قبر خارج میکند، و با رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) خواهدبود و آن حضرت به او بشارت میدهد، و در صورت او میخندد، تا از میزان و صراط بگذرد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، من و جبرئیل در روز قیامت شهادت میدهیم که او یقین به قیامت داشته است، و هنگامی که از قبر خارج میشود صورت او در مقابل خلایق سفید و نورانی است، و نور او مقابلش در حرکت است، و کسی که همواره آن را قرائت نماید، وسعت رزق و صیانت نفس پیدامیکند، و محبوب مردم میشود(2).
و فرمود: کسی که همواره این سوره را بخواند، من و جبرئیل در قیامت شهادت میدهیم که او مؤمن به قیامت بوده است (3).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: قرائت این سوره سبب خشوع و عفاف و صیانت [دردین] میشود، و کسی که آن را قرائت کند، از هیچ سلطانی هراس پیدا نمیکند، و در شب و در روز، با اذن خداوند محفوظ خواهد ماند (4).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ أَدْمَنَ قِرَاءَةَ لا أُقْسِمُ وَ کَانَ یَعْمَلُ بِهَا بَعَثَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص مِنْ قَبْرِهِ فِی أَحْسَنِ صُورَةٍ وَ یُبَشِّرُهُ وَ یَضْحَکُ فِی وَجْهِهِ حَتَّی یَجُوزَ عَلَی الصِّرَاطِ وَ الْمِیزَانِ. (ثواب الأعمال، ص 121)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة شهدت له أنا و جبرئیل یوم القیامة أنه کان موقنا بیوم القیامة، و خرج من قبره و وجهه مسفر عن وجوه الخلائق، یسعی نوره بین یدیه، و إدمان قراءتها یجلب الرزق و الصیانة و یحبب إلی الناس». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 533، ح 2)
3) - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من أدمن قراءتها شهدت أنا و جبرئیل یوم القیامة أنه کان مؤمنا بیوم القیامة». (همان، ح 3)
4) - و قال الصادق (علیه السلام): «قراءتها تخشع و تجلب العفاف و الصیانة، و من قرأها لم یخف من سلطان، و حفظ فی لیله- إذا قرأها- و نهاره بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام باقر(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سورهی (هَلْ أَتَی عَلَی الْإِنسَانِ) را در هر صبح پنجشنبه بخواند، خداوند هشتصد نفر از حورالعین باکره و چهار هزار غیر باکره را به او تزویج مینماید، و در قیامت همنشین رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) خواهدبود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، پاداش او بر خداوند بهشت و حریر است، و کسی که همواره آن را قرائت کند، نَفْس او قویّ میشود، و کسی که آن را بنویسد و آب آن را بنوشد، دل و بدن او از بیماری دورمیشود(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که میفرماید: قرائت سورهی «انسان» نفس را قویّ و عَصَب را محکم مینماید، [و قدرت اعصاب را افزون میکند] و نگرانی را از بین میبرد، و اگر در خواندن آن ضعیف باشد، آن را بنویسد و بشوید و آب آن را بنوشد، تا ضعف نفس او به اذن الهی برطرف گردد(3).
1) - ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَمْرِو بْنِ جُبَیْرٍ الْعَزْرَمِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ هَلْ أَتی عَلَی الْإِنْسانِ فِی کُلِّ غَدَاةِ خَمِیسٍ زَوَّجَهُ اللَّهُ مِنَ الْحُورِ الْعِینِ ثَمَانَمِائَةِ عَذْرَاءَ وَ أَرْبَعَ آلَافِ ثَیِّبٍ وَ حَوْرَاءَ مِنَ الْحُورِ الْعِینِ وَ کَانَ مَعَ مُحَمَّدٍ ص. (ثواب الأعمال، ص 121)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان جزاؤه علی الله جنة و حریرا، و من أدمن قراءتها قویت نفسه الضعیفة، و من کتبها و شرب ماءها نفعت وجع الفؤاد، و صح جسمه، و برأ من مرضه». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 543، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «قراءتها تقوی النفس و تشد [العصب، و تسکن القلق] و إن ضعف فی قراءتها، کتبت و محیت و شرب [ماؤها]، منعت من [ضعف] النفس و یزول عنه بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که سورهی «مرسلات» را قرائت کند، خداوند او را با حضرت محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) آشنا خواهدنمود (1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، شرک به خدا پیدا نمیکند، و اگر این سوره را بخواند و در محکمهای نزد قاضی برود، خداوند او را بر دشمن خود پیروز خواهدنمود(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را در محکمهای بخواند، بر قاضی غالب خواهدشد، و اگر این سوره نوشته شود، و با آب پیاز شسته شود، و کسی آن را بنوشد، بیماری شکم او –با اذن خداوند- برطرف خواهدشد(3).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَمْرٍو الرُّمَّانِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ الْمُرْسَلاتِ عُرْفاً عَرَّفَ اللَّهُ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ مُحَمَّدٍ ص وَ مَنْ قَرَأَ عَمَّ یَتَساءَلُونَ لَمْ تَخْرُجْ سَنَتُهُ إِذَا کَانَ یُدْمِنُهَا کُلَّ یَوْمٍ حَتَّی یَزُورَ بَیْتَ اللَّهِ الْحَرَامَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَ مَنْ قَرَأَ وَ النَّازِعَاتِ لَمْ یَمُتْ إِلَّا رَیَّاناً وَ لَمْ یَبْعَثْهُ اللَّهُ إِلَّا رَیَّاناً وَ لَمْ یُدْخِلْهُ الْجَنَّةَ إِلَّا رَیَّاناً. (ثواب الأعمال، ص 121)
2) - [2] و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة، کتب أنه لیس من المشرکین بالله، و من قرأها فی محاکمة بینه و بین أحد قواه الله علی خصمه و ظفر به». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 557، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها فی حکومة قوی علی من یحاکمه، و إذا کتبت و محیت بماء البصل، ثم شربه من به وجع فی بطنه، زال عنه بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی (عَمَّ یَتَسَاءلُونَ) را هر روز قرائت کند، سال بر او نمیگذرد تا خانه ی خدا، و بیت الله الحرام را زیارت نماید، إن شاء الله تعالی (1).
و از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند و حفظ نماید، حسابی در قیامت برای او نخواهدبود، مگر به مقدار سورهی مکتوبة تا داخل بهشت شود، و کسی که آن را بنویسد و با خود داشته باشد، شپش به او نزدیک نمیشود، و نیرو و قوّت بزرگی بر او افزوده میشود(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را، برای شب بیداری بخواند، بیدار خواهدشد، و اگر مسافری که در شب میخواهد مسافرت کند بخواند، با اذن خداوند از هر راهزنی محفوظ میماند (3).
1) - ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَمْرٍو الرُّمَّانِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ الْمُرْسَلاتِ عُرْفاً عَرَّفَ اللَّهُ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ مُحَمَّدٍ ص وَ مَنْ قَرَأَ عَمَّ یَتَساءَلُونَ لَمْ تَخْرُجْ سَنَتُهُ إِذَا کَانَ یُدْمِنُهَا کُلَّ یَوْمٍ حَتَّی یَزُورَ بَیْتَ اللَّهِ الْحَرَامَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَ مَنْ قَرَأَ وَ النَّازِعَاتِ لَمْ یَمُتْ إِلَّا رَیَّاناً وَ لَمْ یَبْعَثْهُ اللَّهُ إِلَّا رَیَّاناً وَ لَمْ یُدْخِلْهُ الْجَنَّةَ إِلَّا رَیَّاناً. (ثواب الأعمال، ص 121)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة و حفظها، لم یکن حسابه یوم القیامة إلا بمقدار سورة مکتوبة، حتی یدخل الجنة، و من کتبها و علقها علیه لم یقربه قمل، و زادت فیه قوة عظیمة». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 563، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها لمن أراد السهر سهر، و قرائتها لمن هو مسافر باللیل تحفظه من کل طارق بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سورهی نازعات را قرائت کند، نمیمیرد مگر آنکه سیراب خواهدبود، و در قیامت مبعوث نمیگردد مگر آنکه سیراب خواهدبود، و داخل بهشت نمیشود مگر آنکه سیراب خواهدبود(1).
از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، از عذاب الهی ایمن خواهدشد، و خداوند او را از نوشابههای بهشتی سیراب خواهدنمود، و کسی که این سوره را هنگام مواجه شدن با دشمنان بخواند، دشمنها از او دور میشوند، و سالم میماند، و به او آسیبی نمیرسانند(2).
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که این سوره را هنگام مواجه شدن با دشمنها بخواند، دشمنان او را نمیبینند، و از او دور میشوند، و کسی که این سوره را هنگام داخل شدن بر کسی که از او میترسد بخواند، با اذن خداوند نجات مییابد و ایمن خواهدبود(3).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَمْرٍو الرُّمَّانِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ الْمُرْسَلاتِ عُرْفاً عَرَّفَ اللَّهُ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ مُحَمَّدٍ ص وَ مَنْ قَرَأَ عَمَّ یَتَساءَلُونَ لَمْ تَخْرُجْ سَنَتُهُ إِذَا کَانَ یُدْمِنُهَا کُلَّ یَوْمٍ حَتَّی یَزُورَ بَیْتَ اللَّهِ الْحَرَامَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَ مَنْ قَرَأَ وَ النَّازِعَاتِ لَمْ یَمُتْ إِلَّا رَیَّاناً وَ لَمْ یَبْعَثْهُ اللَّهُ إِلَّا رَیَّاناً وَ لَمْ یُدْخِلْهُ الْجَنَّةَ إِلَّا رَیَّاناً. (ثواب الأعمال، ص 121)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة أمن من عذاب الله تعالی، و سقاه الله من برد الشراب یوم القیامة، و من قرأها عند مواجهة أعدائه انحرفوا عنه و سلم منهم و لم یضروه». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 573، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها و هو مواجه أعداءه لم یبصروه، و انحرفوا عنه، و من قرأها و هو داخل علی أحد یخافه نجا منه و أمن بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که سورهی (عَبَسَ وَ تَوَلَّی) و سورهی (إِذَا الشَّمْسُ کُوِّرَتْ) را قرائت نماید، در تحت جناح الله و سایه رحمت و کرامت الهی در بهشت خواهدبود، و این عطاها، بر خداوند بزرگ نیست إن شاءالله(1).
و در کتاب خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، هنگامی که برای قیامت از قبر خارج میشود، شاد و خندان خواهدبود، و کسی که آن را روی پوست آهویی بنویسد و با خود داشته باشد، به هر سو رود، جز خیر و خوبی نمیبیند.
و در همان کتاب از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: اگر مسافری این سوره را در بین راه بخواند، در آن سفر آسیبی نمیبیند(2)
و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة خرج من قبره یوم القیامة ضاحکا مستبشرا، و من کتبها فی رق غزال و علقها لم یر إلا خیرا أینما توجه».
و قال الصادق (علیه السلام): «إذا قرأها المسافر فی طریقه یکفی ما یلیه فی طریقه فی ذلک السفر». (رواها فی تفسیر برهان، ج 5/ 581، ح 1 و 2 و 4)
.1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ عَبَسَ وَ تَوَلَّی وَ إِذَا الشَّمْسُ کُوِّرَتْ کَانَ تَحْتَ جَنَاحِ اللَّهِ مِنَ الْجِنَانِ وَ فِی ظِلِّ اللَّهِ وَ کَرَامَتِهِ فِی جِنَانِهِ وَ لَا یَعْظُمُ ذَلِکَ عَلَی اللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 121)
2) - ابن بابویه: بإسناده، عن معاویة بن وهب، عن أبی عبد الله (علیه السلام)، قال: «من قرأ عبس و تولی، و إذا الشمس کورت، کان تحت جناح الله من الجنان، و فی ظل الله و کرامته، و فی جناته، و لم یعظم ذلک علی الله إن شاء الله».
برخی از روایاتِ فضیلتِ این سوره در ابتدای سورهی «عَبَس» گذشت.
از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند او را از فضیحت و رسوایی قیامت حفظ خواهدنمود، و چون در قیامت نامه او گشوده میشود، خداوند بر گناهان او پرده میافکند، و با امن و امان به پیامبرخدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نگاه میکند، و کسی که این سوره را بر مبتلای به چشم درد و آسیبدیده از ناحیه چشم بخواند، با اذن الهی چشم او بهبود خواهدیافت(1).
و از آن حضرت نیز نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را برای شخصی که مبتلای به چشم درد است بنویسد [و همراه او قرار دهد] با اذن خداوند بیماری او شفا خواهدیافت(2).
1) - البرهان: روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعاذه الله من الفضیحة یوم القیامة حین تنشر صحیفته، و ینظر إلی النبی (صلی الله علیه و آله) و هو آمن، و من قرأها علی أرمد العین أو مطروفها أبرأها بإذن الله عز و جل». (تفسیر برهان، ج 5/ 589، ح 1)
2) - [2]و فیه: و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها أعاذه الله من الفضیحة یوم القیامة، یوم تنشر صحیفته، و من کتبها لعین رمداء أو مطروفة برئت بإذن الله تعالی». (همان، ح 2)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سوره انفطار و انشقاق را نصب عین خود قرار بدهد و در نماز واجب و مستحبّ خود بخواند، حاجبی و حاجزی بین او و خداوند نخواهدبود، و همواره خداوند به او نظر رحمت میکند، و چشم او منتظر رحمت الهی است، تا خداوند از حساب خلایق در قیامت فارغ شود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سوره ی انفطار را بخواند، هنگام باز شدن نامه اعمال، خداوند او را رسوا نمیکند، و عورت او را میپوشاند، و حال او را در قیامت اصلاح میکند، و اگر در زندان زیر غل و زنجیر باشد، و این سوره را بر خود بیاویزد، خداوند نجات او را آسان و از آنچه میترسد خلاصش میکند، و با اذن خداوند حال او در دنیا اصلاح خواهدشد(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی انفطار را هنگام نزول باران بخواند، خداوند به اندازهیِ هر قطرهای از باران او را میآمرزد، و اگر بر چشم [ضعیف] خوانده شود، قوّت نگاه آن بیشتر خواهد شد، و با اذن و قدرت الهی درد چشم و ضعف بینائی او برطرف میشود(3).
1) - ثواب الأعمال: ثواب قراءة إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ و إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ مَنْ قَرَأَ هَاتَیْنِ السُّورَتَیْنِ وَ جَعَلَهُمَا نُصْبَ عَیْنِهِ فِی صَلَاةِ الْفَرِیضَةِ وَ النَّافِلَةِ لَمْ یَحْجُبْهُ اللَّهُ مِنْ حَاجَةٍ وَ لَمْ یَحْجُزْهُ مِنَ اللَّهِ حَاجِزٌ وَ لَمْ یَزَلْ یَنْظُرُ إِلَیْهِ حَتَّی یَفْرُغَ مِنْ حِسَابِ النَّاسِ. (ثواب الأعمال، ص 121)
2) - البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعاذه الله تعالی أن یفضحه حین تنشر صحیفته، و ستر عورته، و أصلح له شأنه یوم القیامة، و من قرأها و هو مسجون أو مقید و علقها علیه، سهل الله خروجه، و خلصه مما هو فیه و مما یخافه أو یخاف علیه، و أصلح حاله عاجلا بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 599، ح 2)
3) - و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها عند نزول الغیث، غفر الله له بکل قطرة تقطر، و قراءتها علی العین یقوی نظرها، و یزول الرمد و الغشاوة بقدرة الله تعالی». (همان، ص 600، ح 4)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که در نماز واجب خود این سوره را بخواند، خداوند در روز قیامت او را از آتش دوزخ در امان خواهدنمود، و آتش دوزخ او را نخواهددید، و او نیز آتش دوزخ را نخواهددید، و بر جسر جهنّم عبور نخواهد کرد و حسابی در قیامت نخواهدداشت(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند خداوند در قیامت او را از ظرفهای مهر شدهی بهشتی سیراب خواهدکرد، و اگر برای حفظ مخزن و انباری خوانده شود، خداوند آن را از هر آفتی حفظ خواهدنمود(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: سورهی «مطفّفین» بر چیزی خوانده نمیشود مگر آنکه با اذن خداوند از حشرات و گزندگان زمین محفوظ خواهدماند (3).
1) -[1]فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ صَفْوَانَ الْجَمَّالِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ فِی الْفَرِیضَةِ وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفِینَ أَعْطَاهُ اللَّهُ الْأَمْنَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مِنَ النَّارِ وَ لَمْ تَرَهُ وَ لَا یَرَاهَا وَ لَمْ یَمُرَّ عَلَی جِسْرِ جَهَنَّمَ وَ لَا یُحَاسَبُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ. (ثواب الأعمال، ص 122)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة سقاه الله تعالی من الرحیق المختوم یوم القیامة، و إن قرئت علی مخزن حفظه الله من کل آفة». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 603، ح 2)
3) - و فیه و قال الصادق (علیه السلام): «لم تقرأ قط علی شیء إلا و حفظ و وقی من حشرات الأرض بإذن الله تعالی». (تفسیر برهان، ج 5/ 603، ح 4)
از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند متعال او را از اینکه نامه عمل او از پشت سر به او داده شود، مصون میدارد، و اگر این سوره نوشته شود، و همراه زنی که زایمان او سخت شده قراربگیرد، و یا بر او خوانده شود، در همان ساعت وضع حمل خواهدنمود(1).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: اگر این سوره نوشته شود و همراه زن بارداری که از وضع حمل خود رنج میبرد قراربگیرد، وضع حمل خواهدنمود، و باید زود آن را از زن جدا کنند، تا همه آنچه در شکم اوست خارج نشود، و اگر این سوره را به دام آویزان کنند، از بلا محفوظ بماند، و اگر بر دیوار منزلی نوشته شود، آن منزل از حشرات ایمن خواهدشد(2).
و در ابتدای سوره انفطار نیز روایتی در فضیلت این سوره گذشت.
1) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعاذه الله تعالی أن یعطی کتابه من وراء ظهره، و إن کتبت و علقت علی المتعسرة بولدها، أو قرئت علیها، وضعت من ساعتها». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 615، ح 1)
2) - و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «إذا علقت علی المطلوقة وضعت، و یحرص الواضع لها أن ینزعها عن المطلوقة سریعا لئلا یخرج جمیع ما فی بطنها، و تعلیقها علی الدابة یحفظها عن الآفات، و إذا کتبت علی حائط المنزل أمن من جمیع الهوام». (همان، ح 3)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی (وَالسَّمَاء ذَاتِ الْبُرُوج) را که سوره ی پیامبران است، در نماز واجب خود بخواند با پیامبران و مرسلین و صالحین محشور خواهد شد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند به اندازهی ده برابر عدد جمعیّت نماز روز جمعه و جمعیّت عرفه به او پاداش میدهد، و خوانندهی این سوره از خطرها و سختیها نجات مییابد(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: اگر این سوره را بنویسند، و بر بچّهای که از شیر مادر جدا میشود بیاویزند، جدا شدن از شیر برای او آسان خواهد شد، و کسی که این سوره را هنگام رفتن در بستر خواب بخواند تا صبح در امان خدا خواهد بود(3).
1) -[1]بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَحْمَدَ الْمُقْرِی عَنْ یُونُسَ بْنِ ظَبْیَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ فِی فَرَائِضِهِ فَإِنَّهَا سُورَةُ النَّبِیِّینَ کَانَ مَحْشَرُهُ وَ مَوْقِفُهُ مَعَ النَّبِیِّینَ وَ الْمُرْسَلِینَ وَ الصَّالِحِینَ. (ثواب الأعمال، ص 122)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله من الأجر بعدد کل من اجتمع فی جمعة و کل من اجتمع یوم عرفة عشر حسنات، و قراءتها تنجی من المخاوف و الشدائد». (تفسیر برهان، ج 5/ 621، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «ما علقت علی مفطوم إلا سهل الله فطامه، و من قرأها علی فراشه کان فی أمان الله إلی أن یصبح». (همان، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که در نمازهای واجب خود سورهی طارق را بخواند، برای او در قیامت نزد خداوند آبرو و منزلتی خواهدبود، و در بهشت از رفقا و اصحاب مؤمنین خواهدبود (1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند برای او به عدد کلّ ستارگان آسمان ده حسنه مینویسد، و اگر آن را بنویسند و بشویند و با آب آن جراحتها را بشویند، ورم نمیکند، و اگر برای حفظ چیزی بخوانند، آن چیز و صاحب آن محفوظ خواهندبود(2).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الْمُعَلَّی بْنِ خُنَیْسٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ کَانَتْ قِرَاءَتُهُ فِی فَرَائِضِهِ بِ السَّماءِ وَ الطَّارِقِ کَانَتْ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ جَاهٌ وَ مَنْزِلَةٌ وَ کَانَ مِنْ رُفَقَاءِ النَّبِیِّینَ وَ أَصْحَابِهِمْ فِی الْجَنَّةِ. (ثواب الأعمال، ص 122)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کتب الله له عشر حسنات بعدد کل نجم فی السماء، و من کتبها و غسلها بالماء، و غسل بها الجراح لم ترم، و إن قرئت علی شیء حرسته و أمن صاحبه علیه». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 629، ح 2)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را در نمازهای واجب و یا مستحبّ بخواند، روز قیامت به او گفته میشود: از هر دری میخواهی وارد بهشت شو (1).
ابوحمیصة گوید: بیست شب پشت سر علی(علیه السلام) نماز خواندم، و آن حضرت تنها این سوره را قرائت نمود و فرمود: اگر شما برکات این سوره را میدانستید، هر روز بیست مرتبه آن را قرائت میکردید، و کسی که این سوره را قرائت کند، مانند آن است که صحف موسی و ابراهیم را قرائت کرده باشد(2).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند به عدد هر حرفی که بر ابراهیم و موسی و محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) نازل شده، به او اجر و پاداش خواهدداد، و اگر این سوره را بر گوشی که بیمار است بخوانند بهبود یابد، و اگر بر صاحب بواسیر بخوانند سریعاً شفا یابد.
و فرمود: اگر این سوره را بر گوشها و گردن بیمار بخوانند بهبود یابند، و اگر بر صاحب بواسیر بخوانند، و یا آن را بنویسند و همراه او باشد، سریعاً شفا یابد(3)
1) -[1]فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی فِی فَرِیضَةٍ أَوْ نَافِلَةٍ قِیلَ لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ ادْخُلِ الْجَنَّةَ مِنْ أَیِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ شِئْتَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 122)
2) - روی العیاشی بإسناده عن أبی حمیصة عن علی (ع) قال صلیت خلفه عشرین لیلة فلیس یقرأ إلا سبح اسم ربک و قال لو یعلمون ما فیها لقرأها الرجل کل یوم عشرین مرة و إن من قرأها فکأنما قرأ صحف موسی و إبراهیم الذی وفی. (رواه فی مجمع البیان، ج 10/ 717)
3) -[3]فی البرهان: - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله من الأجر بعدد کل حرف أنزل علی إبراهیم و موسی و محمد (صلی الله علیه و آله)، و إذا قرئت علی الأذن الوجعة زال ذلک عنها، و إن قرئت علی البواسیر قلعتهن و بریء صاحبهن سریعا».
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که همواره این سوره را در نمازهای واجب و مستحبّ خود بخواند، خداوند در دنیا و آخرت او را در رحمت خود فرو میبرد، و در قیامت او را از عذاب آتش ایمن میدارد (1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند خداوند حساب او را آسان مینماید، و اگر بر مولودی خوانده شود او را آرام و ساکت مینماید (2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بر دندانی که درد میکند بخواند، با اذن خداوند متعال آرام میگیرد، و کسی که آن را بر غذایی بخواند، از ضرر آن ایمن میشود، و خداوند سلامت روزی او میکند(3).
1) فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِی الْمِعْزَی عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ أَدْمَنَ قِرَاءَةَ هَلْ أَتاکَ حَدِیثُ الْغاشِیَةِ فِی فَرِیضَةٍ أَوْ نَافِلَةٍ غَشَّاهُ اللَّهُ بِرَحْمَتِهِ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ آتَاهُ اللَّهُ الْأَمْنَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مِنْ عَذَابِ النَّارِ. (ثواب الأعمال، ص 122)
2) و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة حاسبه الله حسابا یسیرا، و من قرأها علی مولود بشرا و غیره صارخ أو شارد، سکنته و هدأته». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 641، ح 2)
3) و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها علی ضرس یؤلم و یضرب سکن بإذن الله تعالی، و من قرأها علی ما یأکله أمن ما فیه و رزقه الله السلامة فیه». (همان، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: سورهی فجر را در نمازهای واجب و مستحبّ خود بخوانید، چرا که این سوره، سورهی امام حسین(علیه السلام) است، و کسی که آن را قرائت کند، در قیامت در بهشت با امام حسین(علیه السلام) و در درجه او خواهدبود، و خداوند عزیز و حکیم است(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که همواره این سوره را بخواند، خداوند در قیامت برای او نوری قرار میدهد، و کسی که آن را بنویسد و همراه همسر خود قرار بدهد، خداوند فرزند مبارکی روزی او خواهد نمود(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را هنگام طلوع فجر بخواند، تا طلوع فجر روز آینده ایمن خواهد بود، و کسی که آن را بنویسد و بر کمر خود بیاویزد و با همسر خویش مجامعت کند، خداوند فرزندی روزی او نماید، که چشم او روشن شود، و سبب شادی او گردد(3).
در کتاب تأویل الآیات در پایان روایتی از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: این سوره مخصوص به حسین بن علیّ(علیهماالسلام) و شیعیان امیرالمؤمنین (علیه السلام) و شیعیان آل محمّد(علیهم السلام) میباشد و در خصوص آنان نازل شده است، و هر کس همواره آن را بخواند، با امام حسین(علیه السلام) در درجهی او در بهشت خواهد بود، و خداوند عزیز و حکیم است(4).
1) ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ صَنْدَلٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرْقَدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ اقْرَءُوا سُورَةَ الْفَجْرِ فِی فَرَائِضِکُمْ وَ نَوَافِلِکُمْ فَإِنَّهَا سُورَةٌ لِلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ ع مَنْ قَرَأَهَا کَانَ مَعَ الْحُسَیْنِ ع یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِی دَرَجَتِهِ مِنَ الْجَنَّةِ- إِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ. (ثواب الأعمال، ص 123)
2) البرهان: و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من أدمن قراءتها جعل الله له نورا یوم القیامة، و من کتبها و علقها علی زوجته رزقه الله ولدا مبارکا». (تفسیر برهان، ج 5/ 649، ح 3)
3) و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها عند طلوع الفجر أمن من کل شیء إلی طلوع الفجر فی الیوم الثانی، و من کتبها و علقها علی وسطه ثم جامع زوجته یرزقها الله تعالی ولدا تقر به عینه و یفرح به». (همان، ح 4)
4) - [4]فی تأویل الآیات: و روی عن الحسن بن محبوب بإسناده عن صندل عن داود بن فرقد قال قال أبو عبد الله ع اقرءوا سورة الفجر فی فرائضکم و نوافلکم فإنها سورة الحسین بن علی و ارغبوا فیها رحمکم الله فقال له أبو أسامة و کان حاضر المجلس کیف صارت هذه السورة للحسین خاصة فقال أ لا تسمع إلی قوله تعالی یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِی إِلی رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً فَادْخُلِی فِی عِبادِی وَ ادْخُلِی جَنَّتِی إنما یعنی الحسین بن علی ع فهو ذو النفس المطمئنة الراضیة المرضیة و أصحابه من آل محمد ص الراضون عن الله یوم القیامة و هو راض عنهم و هذه السورة فی الحسین بن علی و شیعته و شیعة آل محمد خاصة من أدمن قراءة الفجر کان مع الحسین فی درجته فی الجنة إِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ. (تأویل الآیات/ 769)
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که قرائت او در نماز واجب (لَا أُقْسِمُ بِهَذَا الْبَلَدِ) باشد، در دنیا معروف خواهدبود، و از صالحین است، و در آخرت نیز معروف خواهد بود و در پیشگاه خداوند دارای منزلت و مکانی است، و در روز قیامت از رفقای پیامبران و شهدا و صالحین خواهد بود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند در قیامت او را از غضب خود ایمن میدارد، و او را از عقبه و گردنه سخت قیامت نجات خواهدداد، و کسی که این سوره را بنویسد و بر طفل و یا مولودی بیاویزد، بیماری اطفال پیدا نخواهند نمود(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: اگر این سوره را بنویسند، و همراه طفل قرار بدهند، آن طفل ایمن از نقص خواهد شد، و اگر آن را بشویند، و آب آن را در بینی طفل قرار دهند، از بیماری تنفّسی ایمن خواهد شد، و به خوبی رشد خواهد نمود(3).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِیهِ وَ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ کَانَ قِرَاءَتُهُ فِی فَرِیضَةٍ لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ کَانَ فِی الدُّنْیَا مَعْرُوفاً أَنَّهُ مِنَ الصَّالِحِینَ وَ کَانَ فِی الْآخِرَةِ مَعْرُوفاً أَنَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ مَکَاناً وَ کَانَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مِنْ رُفَقَاءِ النَّبِیِّینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ. (ثواب الأعمال، ص 123)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله تعالی الأمان من غضبه یوم القیامة، و نجاه من صعود العقبة الکؤود، و من کتبها و علقها علی الطفل، أو ما یولد، أمن علیه من کل ما یعرض للأطفال». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 659، ح 2)
3) - و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «إذا علقت علی الطفل أمن من النقص، و إذا سعط من مائها أیضا بریء مما یؤلم الخیاشم، و نشأ نشوءا صالحا». (همان، ح 4)
معاویة بن عمّار گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که فراوان سورهی «شمس» و سورهی «لیل» و سورهی «والضحی» و سورهی «اِنشراح» را در روز و شب خود بخواند، چیزی در اطراف او نخواهدبود، مگر آنکه در قیامت برای او شهادت میدهد، حتّی مو ی او و پوست بدن او و گوشت و خون و عروق و عصب و استخوانهای او، و آنچه در روی زمین با او هستند نیز، برای او شهادت میدهند، و خداوند متعال به آنان میفرماید: من شهادت شما را دربارهی بندهی خود قبول کردم و اجازه دادم، او را به بهشت من ببرید، تا او هر کجای آن را میخواهد انتخاب کند، و بدون منّت هرچه را میخواهد به او عطا کنید، و رحمت و فضل من برای او گوارا باد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی (وَ الشَّمْسِ) را قرائت کند، مانند این است که به اندازه آنچه خورشید و ماه بر آن میتابد، تصدّق نموده باشد، و کسی که کم توفیق باشد باید این سوره را همواره بخواند، تا، به هر سو میرود خداوند به او توفیق بدهد، و قرائت آن سبب زیادی حافظه، و مقبولیّت و رفعت نزد همه مردم خواهدبود(2).
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: مستحبّ است کسی که قلیل الرزق و کم توفیق، و کثیرالخُسران و حسرت است، بر این سوره مداومت کند، و کسی که آن را بنویسد، و آب آن را بنوشد، زلزله قیامت از او برطرف میشود (3).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ أَکْثَرَ قِرَاءَةَ وَ الشَّمْسِ وَ وَ اللَّیْلِ إِذا یَغْشی وَ وَ الضُّحی وَ أَ لَمْ نَشْرَحْ فِی یَوْمٍ أَوْ لَیْلَةٍ لَمْ یَبْقَ شَیْءٌ بِحَضْرَتِهِ إِلَّا شَهِدَ لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَتَّی شَعْرُهُ وَ بَشَرُهُ وَ لَحْمُهُ وَ دَمُهُ وَ عُرُوقُهُ وَ عَصَبُهُ وَ عِظَامُهُ وَ جَمِیعُ مَا أَقَلَّتِ الْأَرْضُ مِنْهُ وَ یَقُولُ الرَّبُّ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی قَبِلْتُ شَهَادَتَکُمْ لِعَبْدِی وَ أَجَزْتُهَا لَهُ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَی جِنَانِی حَتَّی یَتَخَیَّرَ مِنْهَا حَیْثُ مَا أَحَبَّ فَأَعْطُوهُ إِیَّاهَا مِنْ غَیْرِ مَنٍّ وَ لَکِنْ رَحْمَةً مِنِّی وَ فَضْلًا عَلَیْهِ وَ هَنِیئاً لِعَبْدِی. (ثواب الأعمال، ص 123)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة، فکأنما تصدق علی من طلعت علیه الشمس و القمر، و من کان قلیل التوفیق فلیدمن قراءتها، فیوفقه الله تعالی أینما یتوجه، و فیها زیادة حفظ و قبول عند جمیع الناس و رفعة». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 669، ح 2)
3) - و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «یستحب لمن یکون قلیل الرزق و التوفیق کثیر الخسران و الحسرات أن یدمن فی قراءتها، یصیب فیها زیادة و توفیقا، و من شرب ماءها أسکن عنه الرجف بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
در ابتدای سورهی شمس ثواب قرائت این سوره نیز گذشت.
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی لیل را قرائت کند، خداوند به قدری به او پاداش میدهد تا راضی شود، و سختیها را از او برطرف میکند، و کارها را بر او آسان مینماید، و از فضل خود او را بینیاز مینماید، و کسی که قبل از
خوابیدن پانزده مرتبه این سوره را بخواند، در خواب جز خیر و آنچه دوست میدارد نمیبیند، و کسی که آن را در نماز عشا بخواند، مانند آن است که ربع قرآن را خوانده باشد، و نماز او نیز قبول خواهدشد(1).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که پانزده مرتبه این سوره را بخواند، مکروهی نخواهددید، و خواب او به خیر و خوبی میگذرد، و خداوند او را ایمن خواهدکرد، و اگر این سوره در گوش کسی که غشوه و صرعی به او عارض شده خوانده شود، در همان ساعت افاقه مییابد(2).
1) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله تعالی حتی یرضی، و أزال عنه العسر، و یسر له الیسر، و أغناه من فضله، و من قرأها قبل أن ینام خمس عشرة مرة، لم یر فی منامه إلا ما یحب من الخیر، و لا یری فی منامه سوءا، و من صلی بها فی العشاء الآخرة کأنما صلی بربع القرآن، و قبلت صلاته». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 675، ح 1)
2) - و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها خمس عشرة مرة، لم یر ما یکره، و نام بخیر، و آمنه الله تعالی، و من قرأها فی أذن مغشی علیه أو مصروع، أفاق من ساعته». (همان، ح 3)
برخی از فضائل این سوره در ابتدای سورهی (وَ الشَّمْس) گذشت.
و از رسول خدا(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، شفاعت محمّد(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) در قیامت برای او واجب میشود، و ده برابر هر سائل و یتیم خداوند به او پاداش میدهد، و اگر این سوره را بر نام گمشدهای بنویسند، او سالم به محلّ خود باز خواهد گشت، و کسی که چیزی را در جایی فراموش کند و جا گذارد، و چون به یاد میآورد، این سوره را بخواند، خداوند آن چیز را برای او حفظ خواهد نمود تا او برگردد و بردارد(1).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که در شب و یا روز فراوان سورههای: «والشمس» و «واللیل» و «والضّحی» و «ألم نشرح» را بخواند هر چه اطراف او باشد، در قیامت برای او شهادت میدهند حتّی مو، و پوست، و گوشت و خون، و عروق، و عَصَب، و استخوانهای او نیز برای او شهادت خواهندداد(2).
1) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة، وجبت له شفاعة محمد (صلی الله علیه و آله) یوم القیامة، و کتب له من الحسنات بعدد کل سائل و یتیم عشر مرات، و إن کتبها علی اسم غائب ضال رجع إلی أصحابه سالما، و من نسی فی موضع شیئا ثم ذکره و قرأها، حفظه الله إلی أن یأخذه». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 681، ح1)
2) - و قال الصادق (علیه السلام): «من أکثر قراءة (و الشمس)، (و اللیل)، (و الضحی) و (ألم نشرح) فی یوم أو لیلة، لم یبق شیء بحضرته إلا شهد له یوم القیامة، حتی شعره و بشره و لحمه و دمه و عروقه و عصبه و عظامه». (همان، ح 3)
فضیلت این سوره در ابتدای سوره «والشمس» گذشت.
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند به او یقین و عافیت عطا خواهد نمود، و کسی که این سوره را برای درد سینه بخواند، و بنویسد، خداوند او را شفا میدهد.
و نیز فرمود: کسی که این سوره را در ظرفی بنویسد، و از آب آن بنوشد، اگر حبس البول داشته باشد، خداوند او را شفا میدهد، و خارج شدن بول او را آسان مینماید.
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را برای درد سینه و درد دل بخواند، با اذن خداوند بیماری او ساکن، و آرام خواهد شد، و آب آن برای رفع سرماخوردگی نافع است إن شاء الله تعالی(1)
و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من کتبها فی إناء و شربها، و کان حصر البول، شفاه الله و سهل الله إخراجه».
و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها علی الصدر تنفع من ضره، و علی الفؤاد تسکنه بإذن الله، و ماؤها ینفع لمن به البرد بإذن الله تعالی». (رواها فی تفسیر برهان، ج 5/ 687، ح 1-2-3)
.1) - و من (خواص القرآن): قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها أعطاه الله الیقین و العافیة، و من قرأها علی ألم فی الصدر، و کتبها له، شفاه الله».
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی «و التّین» را در نمازهای واجب و مستحبّ خود بخواند، خداوند از بهشت به قدری به او میدهد تا راضی شود إن شاءالله (1).
و در کتاب خواصّ القرآن از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند پاداش بیحساب به او میدهد، و مثل این میماند که حضرت محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) را با غم و اندوه ملاقات کند و خداوند اندوه او را برطرف نماید، و اگر این سوره را بر طعامی بخوانند، خداوند خطر آن طعام را برطرف خواهدنمود، گرچه سمّ قاتل در آن باشد، بلکه خداوند در آن طعام شفا قرار خواهدداد(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: اگر این سوره را بنویسند و بر طعامی بخوانند، خداوند خطر آن طعام را برطرف خواهدنمود، و با قدرت الهی سبب شفا خواهدبود (3).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ شُعَیْبٍ الْعَقَرْقُوفِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ وَ التِّینِ فِی فَرَائِضِهِ وَ نَوَافِلِهِ أُعْطِیَ مِنَ الْجَنَّةِ حَیْثُ یَرْضَی إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 123)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة کتب الله له من الأجر ما لا یحصی، و کأنما تلقی محمدا (صلی الله علیه و آله) و هو مغتم ففرج الله عنه، و إذا قرئت علی ما یحضر من الطعام، صرف الله عنه بأس ذلک الطعام، و لو کان فیه سما قاتلا، و کان فیه الشفاء». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 691، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «إذا کتبت و قرئت علی شیء من الطعام، صرف الله عنه ما یضره، و کان فیه الشفاء بقدرة الله تعالی». (همان، ح 4)
سلیمان بن خالد گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که در روز و یا در شب این سوره را بخواند، اگر در آن روز و یا آن شب از دنیا برود، شهید از دنیا رفته، و خداوند در قیامت او را شهید محشور میکند، و مانند کسی خواهدبود که در رکاب رسول خدا با کفّار- برای خدا- جنگ کرده باشد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند پاداش کسی را به او میدهد که جزء مفصّلات قرآن را خوانده باشد، و پاداش جهاد در راه خدا را نیز خواهدداشت، و اگر کسی در دریا سیر کند و این سوره را بخواند، خداوند او را از غرق شدن ایمن خواهدنمود.
و فرمود: کسی که این سوره را برای حفظ مخزن مالی بخواند، خداوند هر آفت و سارقی را از آن دور خواهدنمود، تا صاحب مخزن مال خود را از آن مخزن بردارد(2)
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که در حال سفر این سوره را بخواند، شرّی به او نمیرسد، و اگر بر روی دریا باشد و این سوره را بخواند- با قدرت خدا- سالم خواهدماند (3).
1) - فی ثواب الأعمال: وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُسْکَانَ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ فِی یَوْمِهِ أَوْ لَیْلَتِهِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ ثُمَّ مَاتَ فِی یَوْمِهِ أَوْ لَیْلَتِهِ مَاتَ شَهِیداً وَ بَعَثَهُ اللَّهُ شَهِیداً وَ أَحْیَاهُ شَهِیداً وَ کَانَ کَمَنْ ضَرَبَ بِسَیْفِهِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص. (ثواب الأعمال، ص 124)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة، کتب الله له من الأجر کمثل ثواب من قرأ جزء المفصل، و کأجر من شهر سیفه فی سبیل الله تعالی، و من قرأها و هو راکب البحر سلمه الله تعالی من الغرق».
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها و هو متوجه فی سفره کفی شره، و من قرأها و هو راکب البحر سلم من ألمه بقدرة الله تعالی». (همان، ح 4)
مرحوم صدوق از امام باقر(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سورهی قدر را با صدای بلند بخواند مانند کسی خواهدبود که شمشیر خود را برای جهاد در راه خدا بیرون آورده باشد، و کسی که این سوره را آهسته در پنهانی قرائت کند، مانند کسی خواهدبود که در راه خدا در خون خود غلطیده باشد، و کسی که ده مرتبه آن را بخواند هزار گناه از او بخشیده خواهدشد(1).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را در یکی از نمازهای واجب خود بخواند، منادی خداوند به او میگوید: خداوند گناهان گذشته تو را بخشید، پس عمل خود را از سر بگیر (2).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، پاداش روزهی ماه رمضان را خواهد داشت، و اگر در شب قدر بخواند، پاداش جهاد در راه خدا را دارد، و کسی که این سوره را بر درب انبار و مخزنی بخواند، خداوند آن مخزن را از هر آفتی حفظ خواهدنمود تا صاحب آن بیاید و مال خود را از آن بردارد(3).
و در سخن دیگری فرمود: کسی که این سوره را بخواند، در قیامت رفیق او (خَیْرُالْبَرِیَّةِ) خواهدبود...(4).
1) - فی الکافی عن مُحَمَّد بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ یَجْهَرُ بِهَا صَوْتَهُ کَانَ کَالشَّاهِرِ سَیْفَهُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ مَنْ قَرَأَهَا سِرّاً کَانَ کَالْمُتَشَحِّطِ بِدَمِهِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ مَنْ قَرَأَهَا عَشْرَ مَرَّاتٍ غُفِرَتْ لَهُ عَلَی نَحْوِ أَلْفِ ذَنْبٍ مِنْ ذُنُوبِهِ. (کافی، ج 2/ 621، ح 6)
2) - فی القرهان عن ابن بابویه: بإسناده، عن الحسین بن أبی العلاء، عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال: «من قرأ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ فی فریضة من فرائض الله نادی مناد: یا عبد الله، غفر الله لک ما مضی فاستأنف العمل». (تفسیر برهان، ج 5/ 699، ح 3)
3) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة، کان له من الأجر کمن صام شهر رمضان، و إن وافق لیلة القدر، کان له ثواب کثواب من قاتل فی سبیل الله، و من قرأها علی باب مخزن سلمه الله تعالی من کل آفة و سوء إلی أن یخرج صاحبه ما فیه». (همان/ 700، ح 4)
4) - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها کان له یوم القیامة خیر البریة رفیقا و صاحبا، و إن کتبت فی إناء جدید، و نظر فیه صاحب اللقوة شفاه الله تعالی». (همان، ح 5)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام باقر(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سوره «بیّنة» را بخواند، از مشرکین بیزار خواهدبود، و داخل دین محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) میشود، و خداوند عزّوجلّ او را در قیامت مؤمن مبعوث میکند، و حساب او را آسان قرارمیدهد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، روز قیامت با (خَیْرُ الْبَرِیَّةِ) یعنی علی(علیه السلام) همنشین خواهدبود، و اگر در ظرف جدیدی نوشته شود، و شخصی که بیماری «لَقوَة» دارد در آن نظر کند، بهبودی خواهدیافت(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را بنویسد، و همراه خود داشته باشد، یرقان او برطرف میشود، و اگر نوشته شود، و آب آن را کسی بنوشد که سفیدی چشم و پیسی داشته باشد، خداوند او را عافیت دهد، و اگر آب آن را به زنهای باردار بدهند، برای آنان نافع میباشد، و از سموم طعام سالم میمانند، و اگر برای وَرَمهای بدن نوشته شود، با قدرت الهی ورمها برطرف خواهدشد(3).
1) - فی ثواب الأعمال: أَبِی ره عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ أَبِی بَکْرٍ الْحَضْرَمِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ لَمْ یَکُنْ کَانَ بَرِیئاً مِنَ الشِّرْکِ وَ أُدْخِلَ فِی دِینِ مُحَمَّدٍ ص وَ بَعَثَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مُؤْمِناً وَ حَاسَبَهُ. (ثواب الأعمال، ص 124)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان یوم القیامة مع خیر البریة رفیقا و صاحبا، و هو علی (علیه السلام)، و إن کتبت فی إناء جدید و نظر فیها صاحب اللقوة بعینیه بریء منها». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 717، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و علقها علیه، و کان فیه یرقان، زال عنه، و إذا علقت علی بیاض بالعین، و البرص، و شرب ماؤها، دفعه الله عنه، و إن شربت ماءها الحوامل نفعتها، و سلمتها من سموم الطعام، و إذا کتبت علی جمیع الأورام أزالتها بقدرة الله تعالی». (همان، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) میفرماید از قرائت سورهی زلزال ملالت پیدا نکنید، چرا که هر کس در نمازهای مستحبّی خود این سوره را قرائت کند، خداوند او را گرفتار زلزله نمیکند، و از زلزله و صاعقه و آفات دیگر ایمن خواهدبود، تا از دنیا برود، و هنگام مرگ ملک کریمی از ناحیه خداوند بالای سر او میآید، و به ملک الموت میگوید: به ولیّ خدا ارفاق کن، چرا که او همواره مرا یاد میکرد، و این سوره را میخواند، و سورهی زلزال نیز این سخن را به ملک الموت میگوید.
و ملک الموت میگوید: خداوند به من امر نموده که من از او اطاعت کنم، و روح او را قبض نکنم، تا او اجازه قبض روح را به من بدهد، و همواره ملک الموت نزد او خواهد ماند، تا اجازهی قبض روح را از او بگیرد، و چون هنگام قبض روح او میشود، پردهها از مقابل چشم او برداشته میشود، و منازل خود را در بهشت میبیند، و با نرمی و راحتی روح او قبض میشود، و هفتاد هزار ملک روح او را تا بهشت تشییع میکنند(1).
و در ذیل سخن دیگری فرمود: خداوند به قاری این سوره میفرماید: ای بندهی من، بهشت را برای تو مباح کردم. در هر کجای آن که میخواهی ساکن شو، «لَا مَمْنُوعاً وَ لَا مَدْفُوعاً »(2).
1) - فی الکافی عن عَلِیّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ أَبِیهِ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ لَا تَمَلُّوا مِنْ قِرَاءَةِ- إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها فَإِنَّهُ مَنْ کَانَتْ قِرَاءَتُهُ بِهَا فِی نَوَافِلِهِ لَمْ یُصِبْهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِزَلْزَلَةٍ أَبَداً وَ لَمْ یَمُتْ بِهَا وَ لَا بِصَاعِقَةٍ وَ لَا بِآفَةٍ مِنْ آفَاتِ الدُّنْیَا حَتَّی یَمُوتَ وَ إِذَا مَاتَ نَزَلَ عَلَیْهِ مَلَکٌ کَرِیمٌ مِنْ عِنْدِ رَبِّهِ فَیَقْعُدُ عِنْدَ رَأْسِهِ فَیَقُولُ یَا مَلَکَ الْمَوْتِ ارْفُقْ بِوَلِیِّ اللَّهِ فَإِنَّهُ کَانَ کَثِیراً مَا یَذْکُرُنِی وَ یَذْکُرُ تِلَاوَةَ هَذِهِ السُّورَةِ وَ تَقُولُ لَهُ السُّورَةُ مِثْلَ ذَلِکَ وَ یَقُولُ مَلَکُ الْمَوْتِ قَدْ أَمَرَنِی رَبِّی أَنْ أَسْمَعَ لَهُ وَ أُطِیعَ وَ لَا أُخْرِجَ رُوحَهُ حَتَّی یَأْمُرَنِی بِذَلِکَ فَإِذَا أَمَرَنِی أَخْرَجْتُ رُوحَهُ وَ لَا یَزَالُ مَلَکُ الْمَوْتِ عِنْدَهُ حَتَّی یَأْمُرَهُ بِقَبْضِ رُوحِهِ وَ إِذَا کُشِفَ لَهُ الْغِطَاءُ فَیَرَی مَنَازِلَهُ فِی الْجَنَّةِ فَیُخْرِجُ رُوحَهُ مِنْ أَلْیَنِ مَا یَکُونُ مِنَ الْعِلَاجِ ثُمَّ یُشَیِّعُ رُوحَهُ إِلَی الْجَنَّةِ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَکٍ یَبْتَدِرُونَ بِهَا إِلَی الْجَنَّةِ. (کافی، ج 2/ 627، ح 24)
2) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَا تَمَلُّوا مِنْ قِرَاءَةِ إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ فَإِنَّ مَنْ کَانَتْ قِرَاءَتَهُ فِی نَوَافِلِهِ لَمْ یُصِبْهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِزَلْزَلَةٍ أَبَداً وَ لَمْ یَمُتْ بِهَا وَ لَا بِصَاعِقَةٍ وَ لَا بِآفَةٍ مِنْ آفَاتِ الدُّنْیَا فَإِذَا مَاتَ أُمِرَ بِهِ إِلَی الْجَنَّةِ فَیَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَبْدِی أَبَحْتُکَ جَنَّتِی فَاسْکُنْ مِنْهَا حَیْثُ شِئْتَ وَ هَوِیتَ لَا مَمْنُوعاً وَ لَا مَدْفُوعاً. (ثواب الأعمال، ص 124)
و در سخن دیگری فرمود: کسی که این سوره را بنویسد و همراه خود قراردهد، و یا آن را بخواند و نزد سلطانی که از او میترسد برود، از شرّ او نجات خواهدیافت ...(1).
1) - فی البرهان: و قال الصادق (علیه السلام): «من کتبها و علقها علیه أو قرأها و هو داخل علی سلطان یخاف منه، نجا مما یخاف منه و یحذر، و إذا کتبت علی طشت جدید لم یستعمل و نظر فیه صاحب القوة أزیل وجعه بإذن الله تعالی بعد ثلاث أو أقل». (تفسیر برهان، ج 5/ 726، ح 5)
سلیمان بن خالد گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که همواره سورهی عادیات را بخواند، خداوند در قیامت او را با امیرالمؤمنین(علیه السلام) محشور مینماید، و از رفقای او، و در پناه او، خواهد بود(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، پاداش قرائت کلّ قرآن به او داده میشود، و کسی که همواره آن را بخواند، و دَیْنی به عهدهی او باشد، خداوند سریعاً به او کمک مینماید تا دَیْن او ادا شود، گرچه دَیْن او سنگین باشد(2).
و نیز فرمود: کسی که نماز عشا را با این سوره بخواند، پاداش قرائت نصف قرآن را خواهد داشت، و کسی که همواره آن را قرائت کند، و دَیْنی به عهدهی او باشد، خداوند سریعاً به او کمک میکند تا دین او ادا شود(3).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که خائف از چیزی باشد، و این سوره را بخواند، ایمن خواهد شد، و اگر انسانِ گرسنه و یا تشنهای این سوره را بخواند، گرسنگی و تشنگی او ساکن میشود، و اگر بدهکار، بر قرائت این سوره مداومت کند، دین او با اذن خداوند ادا خواهد شد(4).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الموفی [الْمُؤْمِنِ] عَنِ ابْنِ مُسْکَانَ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْعَادِیَاتِ وَ أَدْمَنَ قِرَاءَتَهَا بَعَثَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَعَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع یَوْمَ الْقِیَامَةِ خَاصَّةً وَ کَانَ فِی حَجْرِهِ وَ رُفَقَائِهِ. (ثواب الأعمال، ص 124)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطی من الأجر کمن قرأ القرآن، و من أدمن قراءتها و علیه دین أعانه الله علی قضائه سریعا، کائنا ما کان». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 731، ح 2)
3) - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من صلی بها العشاء الآخرة عدل ثوابها نصف القرآن، و من أدمن قراءتها و علیه دین أعانه الله تعالی علی قضائه سریعا». (همان، ح 3)
4) - و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها للخائف أمن من الخوف، و قراءتها للجائع یسکن جوعه، و العطشان یسکن عطشه، فإذا قرأها و أدمن قراءتها المدیون أدی الله عنه دینه بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
امام باقر(علیه السلام) میفرماید: کسی که همواره سورهی قارعه را بخواند خداوند او را از فتنهی دجّال، و ایمان آوردن به او، و حرارت دوزخ، ایمن خواهد داشت إن شاءالله تعالی (1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند در قیامت میزان او را از حسنات سنگین خواهدنمود، و کسی که آن را بنویسد و همراه کسی قرار دهد که فقر و سختی به او فشار آورده، خداوند برای او گشایش فراهم مینماید(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: اگر این سوره را بنویسند، و کسی که بیکار و معطّل مانده، و متاع او کساد پیداکرده، همراه خود داشته باشد، خداوند متاع او را به فروش میرساند، و اگر همواره این سوره را قرائت کند نیز همین اثر را خواهد داشت به اذن خدای متعال(3).
1) - بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحُسَیْنِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ الزُّبَیْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ وَ أَکْثَرَ مِنْ قِرَاءَةِ الْقَارِعَةِ آمَنَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ أَنْ یُؤْمِنَ بِهِ وَ مِنْ فَیْحِ جَهَنَّمَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 125)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة ثقل الله میزانه من الحسنات یوم القیامة، و من کتبها و علقها علی محارف معسر من أهله و خدمه، فتح الله علی یدیه و رزقه». (تفسیر برهان، ج 5/ 739، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «إذا علقت علی من تعطل و کسدت سلعته، رزقه الله تعالی نفاق سلعته، و کذا کل من أدمن فی قراءتها فعلت به ذلک بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
مرحوم کلینی از امام صادق(علیه السلام) از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل نموده که فرمود: کسی که هنگام خواب سورهی تکاثر را بخواند، از فتنهی قبر محفوظ میماند (1).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که سورهی تکاثر را در نماز واجب بخواند، خداوند پاداش یکصد شهید را برای او مینویسد، و اگر در نماز نافله خود بخواند، خداوند پاداش پنجاه شهید را به او میدهد، و اگر در نماز واجب بخواند چهل صفّ از ملائکه به او اقتدا خواهندنمود(2).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند حساب نعمتهای دنیا را از او طلب نمیکند، و کسی که این سوره را هنگام باران بخواند، خداوند گناهان او را هنگام فراغت از این سوره میآمرزد(3).
و در سخن دیگری فرمود: هنگامی که قاری این سوره را میخواند، در ملکوت آسمانها شکرگزار خدا خوانده میشود (4).
1) - و فیه: عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ عُبَیْدِ اللَّهِ بْنِ الدِّهْقَانِ عَنْ دُرُسْتَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ قَرَأَ أَلْهاکُمُ التَّکاثُرُ عِنْدَ النَّوْمِ وُقِیَ فِتْنَةَ الْقَبْرِ. (کافی، ج 2/ 623، ح 14)
2) - فی ثواب الأعمال: وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ سَعِیدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ أَلْهاکُمُ التَّکاثُرُ فِی فَرِیضَةٍ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ ثَوَابَ أَجْرِ مِائَةِ شَهِیدٍ وَ مَنْ قَرَأَهَا فِی نَافِلَةٍ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ ثَوَابَ خَمْسِینَ شَهِیداً وَ صَلَّی مَعَهُ فِی فَرِیضَتِهِ أَرْبَعُونَ صَفّاً مِنَ الْمَلَائِکَةِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. (ثواب الأعمال، ص 125)
3) - فی البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة لم یحاسبه الله بالنعم التی أنعم الله بها علیه فی الدنیا، و من قرأها عند نزول المطر غفر الله ذنوبه وقت فراغه». (تفسیر برهان، ج 5/ 743، ح 3)
4) - [4
امام صادق(علیه السلام) میفرماید: کسی که سوره «و العصر» را در نمازهای نافله خود بخواند خداوند در قیامت او را با صورت نورانی و خندان و با چشمی روشن محشور مینماید تا وارد بهشت شود (1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند برای او ده حسنه مینویسد، و او را عاقبت به خیر مینماید، و از اصحاب حق [یعنی امیرالمؤمنین (علیه السلام)] خواهد بود، و اگر برای حفظ آن چه زیر زمین پنهان شده و یا در مخزنی قرار گرفته، خوانده شود، خداوند آن را حفظ مینماید، تا صاحب آن بیاید و مال خود را بردارد(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: اگر این سوره برای حفظ دفینهای خوانده شود، با اذن الهی آن دفینه محفوظ میماند، و خداوند حارسی برای حفظ آن قرارمیدهد، تا زمانی که صاحب دفینه بیاید و مال خود را بردارد(3).
1) - و فی ثواب الأعمال: أَبِی ره قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ وَ الْعَصْرِ فِی نَوَافِلِهِ بَعَثَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مُشْرِقاً وَجْهُهُ ضَاحِکاً سِنُّهُ قَرِیرَةً عَیْنُهُ حَتَّی یَدْخُلَ الْجَنَّةَ. (ثواب الأعمال، ص 125)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة کتب الله له عشر حسنات، و ختم له بخیر، و کان من أصحاب الحق، و إن قرئت علی ما یدفن تحت الأرض أو یخزن، حفظه الله إلی أن یخرجه صاحبه». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 751، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «إذا قرئت علی ما یدفن حفظ بإذن الله، و وکل به من یحرسه إلی أن یخرجه صاحبه». (همان، ح 4)
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را در نمازهای واجب خود بخواند، خداوند فقر را از او دور میکند، و روزی او را میرساند، و مرگ بد را نیز از او برطرف مینماید (1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند به عدد کسانی که به حضرت محمّد(صلی الله علیه و آله و سلّم) و اصحاب او استهزاء نمودهاند، به او پاداش میدهد، و اگر برای بیماری چشم خوانده شود نافع خواهدبود(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: اگر این سوره را برای شفای انسان چشم خورده بخوانند با قدرت الهی چشم بد از او برطرف خواهدشد (3).
1) - فی ثواب الأعمال: وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَةٍ فِی فَرَائِضِهِ أَبْعَدَ اللَّهُ عَنْهُ الْفَقْرَ وَ جَلَبَ عَلَیْهِ الرِّزْقَ وَ یَدْفَعُ عَنْهُ مِیتَةَ السَّوْءِ. (ثواب الأعمال، ص 126)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة کان له من الأجر بعدد من استهزأ بمحمد و أصحابه، و إن قرئت علی العین نفعتها». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 755، ح 2، چاپ تهران)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «إذا قرئت علی من به عین، زالت عنه العین بقدرة الله تعالی». (همان، ح 4)
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که در نمازهای واجب خود سورهی فیل را بخواند هر زمین و کلوخ و کوهی در قیامت برای او شهادت میدهد که او از نمازگزاران است، و منادی خداوند میگوید: شما در شهادت خود بر بندهی من صادق هستید، و من شهادت شما را نسبت به او پذیرفتم، او را داخل بهشت کنید، و حسابی از او نخواهید، چرا که من او را دوست میدارم و عمل او را نیز دوست میدارم(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه السلام و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند او را از عذاب خویش معاف میدارد، و در دنیا مسخ نمیشود…(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: اگر این سوره بر سپاهی قرائت شود، بدون شکّ سپاه مقابل آن شکست میخورد، و قرائت این سوره بدون شکّ مایه قوّت قلب است(3).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ فِی فَرَائِضِهِ أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ شَهِدَ لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ کُلُّ سَهْلٍ وَ جَبَلٍ وَ مَدَرٍ بِأَنَّهُ کَانَ مِنَ الْمُصَلِّینَ وَ یُنَادِی لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مُنَادٍ صَدَقْتُمْ عَلَی عَبْدِی قَبِلْتُ شَهَادَتَکُمْ لَهُ وَ عَلَیْهِ أَدْخِلُوهُ الْجَنَّةَ وَ لَا تُحَاسِبُوهُ فَإِنَّهُ مِمَّنْ أُحِبُّهُ وَ أُحِبُّ عَمَلَهُ. (ثواب الأعمال، ص 126)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعاذه الله من العذاب، و المسخ فی الدنیا، و إن قرئت علی الرماح التی تصادم کسرت ما تصادمه». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/ 759، ح 2)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «ما قرئت علی مصاف إلا و انصرع المصاف الثانی المقابل للقارئ لها، و ما کان قراءتها إلا قوة للقلب». (همان، ح 4)
ابوبصیر گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: کسی که اکثر اوقات، سورهی قریش را بخواند خداوند او را بر مرکب های بهشتی سوار می کند، و در قیامت محشور می شود، تا بر سر سفره ها و موائد نور قرار بگیرد(1).
و از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند پاداش طواف کعبه و اعتکاف در مسجدالحرام را به او می دهد، و اگر این سوره را بر طعامی بخوانند که از ضرر آن هراس دارند، آن طعام شفا خواهدبود، و هرگز آسیبی نمی رساند(2).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: اگر این سوره را بر طعامی بخوانند که از ضرر آن هراس دارند، برای هر دردی شفا خواهدبود، و اگر بر آبی خوانده شود و آن آب را بر کسی بپاشند، که قلب او بیمار است، و سبب آن را نمی داند، خداوند بیماری او را برطرف خواهد نمود(3).
1) -[1]فی ثواب الأعمال: وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِی الْمِعْزَی عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ أَکْثَرَ قِرَاءَةَ لِإِیلافِ قُرَیْشٍ بَعَثَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَلَی مَرْکَبٍ مِنْ مَرَاکِبِ الْجَنَّةِ حَتَّی یَقْعُدَ عَلَی مَوَائِدِ النُّورِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ. (ثواب الأعمال، ص 126)
2) - فی البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة أعطاه الله من الأجر کمن طاف حول الکعبة و اعتکف فی المسجد الحرام، و إذا قرئت علی طعام یخاف منه کان فیه الشفاء، و لم یؤذ آکله أبدا». (تفسیر برهان، ج 5/765، ح 2)
3) -[3]و قال الصادق (علیه السلام): «إذا قرئت علی طعام یخاف منه کان شفاء من کل داء، و إذا قرأتها علی ماء ثم رش الماء علی من أشغل قلبه بالمرض و لا یدری ما سببه یصرفه الله عنه». (همان، ح 4)
مرحوم صدوق در کتاب ثواب الأعمال از امام باقر(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که سورهی ماعون را در نمازهای واجب و مستحبّ خود بخواند، از کسانی خواهد بود که خداوند نماز و روزه ی او را قبول می کند، و حسابی در قیامت برای او قرار نمی دهد(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بعد از نماز عشا بخواند خداوند او را می آمرزد، و تا نماز صبح او را حفظ می نماید (2).
و از امام صادق(علیه السلام) نیز نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بعد از نماز عصر بخواند، در امان و حفظ خداوند خواهدبود، و تا این ساعت از روز دوّم نیز محفوظ می ماند (3).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ الزُّبَیْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ سُورَةَ أَ رَأَیْتَ الَّذِی یُکَذِّبُ بِالدِّینِ فِی فَرَائِضِهِ وَ نَوَافِلِهِ کَانَ فِیمَنْ قَبِلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ صَلَاتَهُ وَ صِیَامَهُ وَ لَمْ یُحَاسِبْهُ بِمَا کَانَ مِنْهُ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا. (ثواب الأعمال، ص 126)
2) - فی البرهان: و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها بعد عشاء الآخرة غفر الله له و حفظه إلی صلاة الصبح». (تفسیر برهان، ج 5/ 767 ،ح3)
3) - و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها بعد صلاة العصر کان فی أمان الله و حفظه إلی وقتها فی الیوم الثانی». (همان، ح 4)
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که در نمازهای واجب و مستحب خود سورهی کوثر را بخواند، خداوند در روز قیامت او را از کوثر سیراب خواهد نمود، و نزد رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) در کنار شجرهی طوبی محدّث او خواهد بود (1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند او را از نَهر کوثر و از هر نهر دیگر بهشتی سیراب می نماید، و به عدد هر قربانی که مردم در روز عید قربان می کنند، ده حسنه به او داده می شود، و کسی که این سوره را در شب جمعه یکصد مرتبه بخواند، پیامبرخدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) را با چشم خود در خواب خواهددید، و کسی نمی تواند به صورت پیامبرخدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) در خواب متمثّل شود(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که این سوره را در سحر شب جمعه یکصد مرتبه بعد از نماز شب بخواند، پیامبرخدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) را - با اذن خداوند متعال - در خواب خواهددید (3).
1) - فی ثواب الاعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ کَانَ قِرَاءَتُهُ إِنَّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ فِی فَرَائِضِهِ وَ نَوَافِلِهِ سَقَاهُ اللَّهُ مِنَ الْکَوْثَرِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ کَانَ مُحَدَّثُهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ص فِی أَصْلِ طُوبَی. (ثواب الأعمال، ص 126)
2) - و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة سقاه الله تعالی من نهر الکوثر، و من کل نهر فی الجنة و کتب له عشر حسنات بعدد کل من قرب قربانا من الناس یوم النحر، و من قرأها لیلة الجمعة مائة مرة رأی النبی (صلی الله علیه و آله) فی منامه رأی العین، لا یتمثل بغیره من الناس إلا کما یراه». (رواه فی تفسیر برهان، ج 5/771، ح 2)
3) - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها سقاه الله من نهر الکوثر و من کل نهر فی الجنة، و من قرأها لیلة الجمعة مائة مرة مکملة رأی النبی (صلی الله علیه و آله) فی منامه بإذن الله تعالی». (همان، ح 4)
امام باقر(علیه السلام) فرمود: قرائت (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) پاداش ثلث قرآن را دارد، و قرائت (قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ) پاداش ربع قرآن را دارد (1).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که هنگام رفتن در بستر خواب سورهی (قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ) و سورهی (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) را بخواند خداوند برائت از شرک را برای او مینویسد (2).
و نیر فرمود: کسی که این دو سوره را در یکی از نمازهای واجب خود بخواند، خداوند او و پدر و مادر و فرزندان او را می آمرزد، و اگر شقیّ باشد نام او را از دیوان اشقیا محو می نماید و در دیوان سعدا ثبت می کند، و حیات او را سعادت، و مرگ و حشر او را شهادت قرار می دهد.
هشام بن سالم گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: هنگامی که گفتی: (لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ) بگو: «وَلَکِنِّی أَعْبُدُ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ دِینِی»، و هنگامی که از قرائت این سوره فارغ می شوی سه مرتبه بگو: «دِینِیَ الْإِسْلَام»(3).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: «کسی که این سوره را بخواند از آزار شیطان دور می شود، و خداوند او را از وحشت قیامت نجات می دهد، و کسی که هنگام خواب آن را بخواند، خواب بد نمی بیند، و محفوظ می ماند، پس شما این سوره را به فرزندان خود یاد بدهید»(4). و کسی
1) - فی الکافی: أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ شُعَیْبٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ کَانَ أَبِی ص یَقُولُ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُلُثُ الْقُرْآنِ وَ قُلْ یا أَیُّهَا الْکافِرُونَ رُبُعُ الْقُرْآنِ. (کافی ج 2/ 621 ح 7)
2) - و فیه: عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ مَنْ قَرَأَ إِذَا أَوَی إِلَی فِرَاشِهِ- قُلْ یا أَیُّهَا الْکافِرُونَ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ کَتَبَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ بَرَاءَةً مِنَ الشِّرْکِ. (کافی، ج 2/ 626، ح 23)
3) - و فی المجمع: عن هشام بن سالم عن أبی عبد الله (ع) قال إذا قلت «لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ» فقل و لکنی أعبد الله مخلصا له دینی فإذا فرغت منها فقل دینی الإسلام ثلاث مرات. (مجمع البیان، ج 10/ 839)
4) - و فیه: و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها تباعدت عنه مؤذیة الشیطان، و نجاه الله من فزع یوم القیامة، و من قرأها عند النوم لم یعرض له شیء فی منامه و کان محروسا، فعلموها أولادکم، و من قرأها عند طلوع الشمس عشر مرات، و دعا الله، استجاب له ما لم یکن فی معصیة». (مجمع البیان، ج 5/ 780، ح 7)
که هنگام طلوع آفتاب ده مرتبه آن را بخواند و دعا کند، خداوند دعای او را مستجاب می نماید اگر خواسته او معصیت نباشد.
امام صادق(علیه السلام) می فرماید: کسی که سورهی (إِذَا جَاء نَصْرُاللَّهِ وَ الْفَتْحُ) را در نماز واجب و یا در نماز مستحب بخواند، خداوند او را بر همه دشمنانش پیروز می نماید، و چون در قیامت حاضر می شود، نامه ای خداوند از جوف قبر به او داده است و در آن امان از آتش دوزخ و زفیر جهنّم می باشد، و بر هر چیزی می گذرد، به او بشارت می دهد، و به هر خیری او را خبرمی دهد، تا داخل بهشت شود، و در دنیا نیز وسیله هر خیری که آرزو نداشته و به قلب او خطور نکرده است، برای او فراهم می شود(1).
و از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را در نماز خود بخواند، نماز او به بهترین وجه قبول می شود.
و از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را هنگام خواندن هر نماز، هفت مرتبه بخواند، نماز او به بهترین وجه قبول می شود(2)
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبَانِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِکِ بْنِ کَرَّامٍ الْخَثْعَمِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ فِی نَافِلَةٍ أَوْ فَرِیضَةٍ نَصَرَهُ اللَّهُ عَلَی جَمِیعِ أَعْدَائِهِ وَ جَاءَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ مَعَهُ کِتَابٌ یَنْطِقُ قَدْ أَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنْ جَوْفِ قَبْرِهِ فِیهِ أَمَانٌ مِنْ جِسْرِ جَهَنَّمَ وَ مِنَ النَّارِ وَ مِنْ زَفِیرِ جَهَنَّمَ فَلَا یَمُرُّ عَلَی شَیْءٍ یَوْمَ الْقِیَامَةِ إِلَّا بَشَّرَهُ وَ أَخْبَرَهُ بِکُلِّ خَیْرٍ حَتَّی یَدْخُلَ الْجَنَّةَ وَ یُفْتَحُ لَهُ فِی الدُّنْیَا مِنْ أَسْبَابِ الْخَیْرِ مَا لَمْ یَتَمَنَّ وَ لَمْ یَخْطُرْ عَلَی قَلْبِهِ. (ثواب الأعمال، ص 127)
2) - البرهان: - و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها فی صلاته، قبلت بأحسن قبول».
مرحوم صدوق در ثواب الأعمال با سند خود از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: هنگامی که سورهی (تَبَّتْ یَدَا أَبِی لَهَبٍ) را قرائت میکنید، به ابولهب لعن و نفرین بفرستید، چرا که او از مکذّبین رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) و آیین او بوده است، و پیامبرخدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) و دین او را تکذیب میکرده است(1).
و از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند بین او و بین ابولهب را جمع نخواهد نمود، و کسی که این سوره را برای بیماریهای داخلی بخواند، با اذن خداوند متعال بیماری او ساکت و آرام میشود، و کسی که این سوره را هنگام خواب بخواند، خداوند او را حفظ خواهدنمود(2).
روایت فوق با اختلاف عبارت از امام صادق(علیه السلام) نیز نقل شده است(3).
1) - فی ثواب الأعمال: بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ شَجَرَةَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِذَا قَرَأْتُمْ تَبَّتْ یَدا أَبِی لَهَبٍ وَ تَبَّ فَادْعُوا عَلَی أَبِی لَهَبٍ فَإِنَّهُ کَانَ مِنَ الْمُکَذِّبِینَ الَّذِینَ یُکَذِّبُونَ بِالنَّبِیِّ ص وَ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ. (ثواب الأعمال، ص 127)
2) - فی البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: «من قرأ هذه السورة لم یجمع الله بینه و بین أبی لهب، و من قرأها علی الأمغاص التی فی البطن سکنت بإذن الله تعالی، و من قرأها عند نومه حفظه الله». (تفسیر برهان، ج 5/ 787،ح 2)
3) - و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها علی المغص سکنه الله و أزاله، و من قرأها فی فراشه کان فی حفظ الله و أمانه». (همان، ج 3)
مؤلّف گوید: روایات در فضیلت این سوره فراوان است، و هیچ سورهای به این اندازه روایت دربارهی فضیلت و ثواب قرائت آن نقل نشده است. و ما به برخی از روایات اکتفا میکنیم و طالبین میتوانند به کتاب کافی(1)و به تفسیر برهان(2)مراجعه نمایند.
مرحوم کلینی با سند خود از رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل نموده که فرمود: کسی که هنگام خواب یکصد مرتبه سورهی (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) را بخواند، خداوند گناه پنجاه سال او را میآمرزد(3).
و از امام صادق(علیه السلام) نقل نموده که فرمود: کسی که در شبانه روز یک مرتبه سورهی توحید را در نمازهای پنجگانه خود نخواند به او گفته میشود: ای بندهی خدا تو از نمازگزاران نیستی(4).
و نیز فرمود: کسی که به خدا و قیامت ایمان داشته باشد، نباید «قُلْ هُوَ اللَّهُ»را بعد از نمازهای واجب خود ترک کند، و کسی که این سوره را قرائت کند، خداوند خیر دنیا و آخرت را برای او فراهم میکند، و او و پدر و مادر و فرزندان او را میآمرزد(5).
و نیز امام صادق(علیه السلام) از جدّ خود رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل نموده که آن حضرت پس از نماز بر بدن سعد بن مُعاذ فرمود: هفتاد هراز از ملائکه که جبرئیل نیز بین آنان بود بر او نماز
1) - کافی ج2/ ص 619
2) - تفسیر برهان ج 5/ ص 793 حدیث 4 تا 29
3) - فی الکافی عن مُحَمَّد بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مِائَةَ مَرَّةٍ حِینَ یَأْخُذُ مَضْجَعَهُ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذُنُوبَ خَمْسِینَ سَنَةً. (کافی، ج 2/ 620، ح 4)
4) - و فیه: أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ مَضَی بِهِ یَوْمٌ وَاحِدٌ فَصَلَّی فِیهِ بِخَمْسِ صَلَوَاتٍ وَ لَمْ یَقْرَأْ فِیهَا بِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ قِیلَ لَهُ یَا عَبْدَ اللَّهِ لَسْتَ مِنَ الْمُصَلِّینَ. (کافی، ج 2/ 622، ح 10)
5) - و فی الکافی: وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ أَبِی بَکْرٍ الْحَضْرَمِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ کانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ فَلَا یَدَعْ أَنْ یَقْرَأَ فِی دُبُرِ الْفَرِیضَةِ- بِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ فَإِنَّهُ مَنْ قَرَأَهَا جَمَعَ اللَّهُ لَهُ خَیْرَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ غَفَرَ لَهُ وَ لِوَالِدَیْهِ وَ مَا وَلَدَا. (همان، ح 11)
خواندند و من از جبرئیل(علیه السلام) پرسیدم برای چه شما بر او نماز خواندید؟ و او گفت: به خاطر این که او همواره در حال قیام و قعود و سواره و پیاده و رفتن و آمدن، سوره «قُلْ هُوَ اللَّهُ»را میخواند(1).
مفضّل گوید: امام صادق(علیه السلام) به من فرمود: ای مفضّل با (بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ) و با (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) خود را از شرّ همه مردم در امان قرارده، و این سوره را به طرف راست و چپ و جلو و عقب و بالا و پایین بخوان، و هنگامی که بر سلطان ظالم و جائری وارد میشوی و او را میبینی، سه مرتبه این سوره را بخوان و دست چپ خود را گره کن و آزاد مکن تا از نزد او خارج شوی(2).
علی بن راشد گوید: به امام کاظم(علیه السلام) گفتم: فدای شما شوم، شما به محمد بن فرج بهتری نسورهای که در نمازهای واجب خوانده میشود را تعلیم نمودی، و برای او نوشتی که سوره «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ» وسوره (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) را بخواند، در حالی که سینهی من از خواندن این دو سوره در نماز صبح تنگ میشود؟ امام(علیه السلام) فرمود: نباید سینه تو تنگ شود، به خدا سوگند فضیلت در خواندن این دو سوره است(3).
1) - و فیه عن عَلِیّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّ النَّبِیَّ ص صَلَّی عَلَی سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لَقَدْ وَافَی مِنَ الْمَلَائِکَةِ سَبْعُونَ أَلْفاً وَ فِیهِمْ جَبْرَئِیلُ ع یُصَلُّونَ عَلَیْهِ فَقُلْتُ لَهُ یَا جَبْرَئِیلُ بِمَا یَسْتَحِقُّ صَلَاتَکُمْ عَلَیْهِ فَقَالَ بِقِرَاءَتِهِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ قَائِماً وَ قَاعِداً وَ رَاکِباً وَ مَاشِیاً وَ ذَاهِباً وَ جَائِیاً. (همان، ح 13)
2) - و فیه عن عِدَّة مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ إِدْرِیسَ الْحَارِثِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع یَا مُفَضَّلُ احْتَجِزْ مِنَ النَّاسِ کُلِّهِمْ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ- وَ بِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اقْرَأْهَا عَنْ یَمِینِکَ وَ عَنْ شِمَالِکَ وَ مِنْ بَیْنِ یَدَیْکَ وَ مِنْ خَلْفِکَ وَ مِنْ فَوْقِکَ وَ مِنْ تَحْتِکَ فَإِذَا دَخَلْتَ عَلَی سُلْطَانٍ جَائِرٍ فَاقْرَأْهَا حِینَ تَنْظُرُ إِلَیْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَ اعْقِدْ بِیَدِکَ الْیُسْرَی ثُمَّ لَا تُفَارِقْهَا حَتَّی تَخْرُجَ مِنْ عِنْدِهِ. (همان/ 624، ح 20)
3) - و فی الکافی عن عَلِیّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عُبْدُوسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَاوِیَةَ عَنْ أَبِی عَلِیِّ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی الْحَسَنِ ع جُعِلْتُ فِدَاکَ إِنَّکَ کَتَبْتَ إِلَی مُحَمَّدِ بْنِ الْفَرَجِ تُعَلِّمُهُ أَنَّ أَفْضَلَ مَا تَقْرَأُ فِی الْفَرَائِضِ بِ إِنَّا أَنْزَلْناهُ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَ إِنَّ صَدْرِی لَیَضِیقُ بِقِرَاءَتِهِمَا فِی الْفَجْرِ فَقَالَ ع لَا یَضِیقَنَّ صَدْرُکَ بِهِمَا فَإِنَّ الْفَضْلَ وَ اللَّهِ فِیهِمَا. (کافی، ج 3/ 315، ح 19)
صفوان جمّال گوید: از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که میفرمود: اَوّابین همه نمازهای خود را با (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) میخوانند (1).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که هنگام خارج شدن از منزل ده مرتبه (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) را بخواند، در امان خدا خواهدبود تا به منزل خود بازگردد (2).
رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: کسی که هنگام خواب سورهی (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) را بخواند خداوند گناهان پنجاه سال او را میآمرزد (3).
امام صادق (علیه السلام) فرمود: کسی که یک مرتبه سوره (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) را بخواند مانند این است که ثلث قرآن و ثلث تورات و ثلث انجیل و ثلث زبور را خوانده باشد (4).
1) - أَبُو دَاوُدَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَهْزِیَارَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ صَفْوَانَ الْجَمَّالِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ صَلَاةُ الْأَوَّابِینَ الْخَمْسُونَ کُلُّهَا بِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ. (همان/ 314، ح 13)
2) - و فیه عن عَلِیّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَطِیَّةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ حِینَ یَخْرُجُ مِنْ مَنْزِلِهِ عَشْرَ مَرَّاتٍ لَمْ یَزَلْ فِی حِفْظِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ کِلَاءَتِهِ حَتَّی یَرْجِعَ إِلَی مَنْزِلِهِ. (کافی، ج 2/ 542، ح 8)
3) - و فی التوحید: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَی بْنِ الْمُتَوَکِّلِ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی الْعَطَّارُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی بْنِ عِمْرَانَ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عِیسَی بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مِائَةَ مَرَّةٍ حِینَ یَأْخُذُ مَضْجَعَهُ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ عَزَّ وَ جَلَّ ذُنُوبَ خَمْسِینَ سَنَةً. (توحید صدوق، ص 94، ح 12)
4) - و فیه: حَدَّثَنَا الْحُسَیْنُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ هِشَامٍ الْمُکَتِّبُ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْکُوفِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَی بْنُ عِمْرَانَ النَّخَعِیُّ عَنْ عَمِّهِ الْحُسَیْنِ بْنِ یَزِیدَ النَّوْفَلِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مَرَّةً وَاحِدَةً فَکَأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ وَ ثُلُثَ التَّوْرَاةِ وَ ثُلُثَ الْإِنْجِیلِ وَ ثُلُثَ الزَّبُورِ. (توحید صدوق، ص 95، ح 15)
سلیمان جعفر گوید: از امام کاظم (علیه السلام) شنیدم که میفرمود: هر کس در دوران جوانی مقیّد باشد که هر شب سورهی فلق و سورهی ناس را سه مرتبه بخواند و (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد) را یکصد مرتبه و اگر نتوانست پنجاه مرتبه بخواند قطعاً خداوند عزّوجلّ اختلال حواس، و بیماریهای دیگر جوانان، و بیماری عطش و فساد معده را از او برطرف مینماید، و همواره خون او در جریان خواهدبود تا به پیری برسد، و اگر بر این عمل ادامه دهد تا آخر عمر محفوظ میماند(1).
امام کاظم (علیه السلام) فرمود: در نماز وتر، معوذّتین و توحید را بخوان (2).
امام باقر(علیه السلام) فرمود: کسی که در نماز وَتْر دو سورهی معوّذتین یعنی فَلَق و ناس و (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) را بخواند، به او گفته میشود: ای بندهی خدا بشارت باد تو را که خداوند نماز وَتر تو را قبول نمود(3).
1) - فی الکافی: عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ بَکْرٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ سُلَیْمَانَ الْجَعْفَرِیِّ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ مَا مِنْ أَحَدٍ فِی حَدِّ الصِّبَا یَتَعَهَّدُ فِی کُلِّ لَیْلَةٍ قِرَاءَةَ- قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ کُلَّ وَاحِدَةٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مِائَةَ مَرَّةٍ فَإِنْ لَمْ یَقْدِرْ فَخَمْسِینَ إِلَّا صَرَفَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْهُ کُلَّ لَمَمٍ أَوْ عَرَضٍ مِنْ أَعْرَاضِ الصِّبْیَانِ- وَ الْعُطَاشَ وَ فَسَادَ الْمَعِدَةِ وَ بُدُورَ الدَّمِ أَبَداً مَا تُعُوهِدَ بِهَذَا حَتَّی یَبْلُغَهُ الشَّیْبُ فَإِنْ تَعَهَّدَ نَفْسَهُ بِذَلِکَ أَوْ تُعُوهِدَ کَانَ مَحْفُوظاً إِلَی یَوْمِ یَقْبِضُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ نَفْسَهُ. (کافی، ج 2/ 623، ح 17)
2) - و فی التهذیب: وَ عَنْهُ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ یَقْطِینٍ قَالَ سَأَلْتُ الْعَبْدَ الصَّالِحَ عَنِ الْقِرَاءَةِ فِی الْوَتْرِ وَقُلْتُ إِنَّ بَعْضاً رَوَی- قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ فِی الثَّلَاثِ وَ بَعْضاً رَوَی فِی الْأُولَیَیْنِ- الْمُعَوِّذَتَیْنِ وَ فِی الثَّالِثَةِ قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ فَقَالَ اعْمَلْ بِالْمُعَوِّذَتَیْنِ وَ قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ (تهذیب الأحکام، ج 2/ 127، ح 483)
3) - و فی ثواب الأعمال: أَبِی ره قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ أَوْتَرَ بِالْمُعَوِّذَتَیْنِ وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ قِیلَ لَهُ یَا عَبْدَ اللَّهِ أَبْشِرْ فَقَدْ قَبِلَ اللَّهُ وَتْرَکَ. (ثواب الأعمال، ص 129)
فضیلت و ثواب قرائت سورهی ناس در ذیل سورهی فلق بیان شد.
و در کتاب خواصّ القرآن از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) نقل شده که فرمود: کسی که سورهی ناس را برای بهبود هر بیماری بخواند، با اذن خداوند متعال آن بیماری ساکن میشود، و این سوره برای قرائت کننده شفا خواهد بود(1).
و در سخن دیگری فرمود: کسی که این سوره را هنگام خواب بخواند، در پناه خدا خواهد بود تا صبح شود، و این سوره شفای هر درد و بیماری و آفتی است، و برای قاری شفا خواهد بود(2).
امام صادق(علیه السلام) فرمود: هر کس این سوره را در همه ی شبها در منزل خود بخواند، ایمن از آزار جنّ و وسواس خواهد بود، و کسی که این سوره را بنویسد و بر اطفال کوچک بیاویزد، همه آنان با اذن خداوند از شرّ اجنّه محفوظ میمانند(3).
1) - البرهان: و من (خواص القرآن): روی عن النبی (صلی الله علیه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة علی ألم سکن بإذن الله تعالی، و هی شفاء لمن قرأها». (تفسیر برهان، ج 5/ 817، ح 1)
2) - و فیه: و قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): «من قرأها عند النوم کان فی حرز الله تعالی حتی یصبح، و هی عوذة من کل ألم و وجع و آفة، و هی شفاء لمن قرأها». (همان، ح 2)
3) - و فیه: و قال الصادق (علیه السلام): «من قرأها فی منزله کل لیلة، أمن من الجن و الوسواس، و من کتبها و علقها علی الأطفال الصغار حفظوا من الجان بإذن الله تعالی». (همان، ح 3)