صلوات و برکات در آیات و روایات

مشخصات کتاب

سرشناسه : عطائی اصفهانی، علی، 1317 -

عنوان و نام پدیدآور : صلوات و برکات در آیات و روایات [کتاب]/ علی عطائی اصفهانی.

مشخصات نشر : قم : آیین دانش، 1393.

مشخصات ظاهری : 128ص..م‌س 16×12 ؛

شابک : 15000ریال‌978-600-6384-74-0 :

وضعیت فهرست نویسی : فاپا

یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس.

موضوع : صلوات

موضوع : *Salavat

موضوع : صلوات، خواص

موضوع : *Salavat, Use of

موضوع : صلوات -- احادیث

موضوع : *Salavat -- Hadiths

رده بندی کنگره : BP266/ع54ص8 1393

رده بندی دیویی : 297/77

شماره کتابشناسی ملی : 3480403

اشاره

صلوات و برکات در آیات و روایات

«اشرف اعمال صلوات است»

علی عطائی اصفهانی

بسم الله الرحمن الرحیم

اللهم صلی علی محمد و آل محمد

فهرست مطالب

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین وصلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنه الله علی اعدائهم و منکری فضائلهم إلی قیام یوم الدّین.

اللهم صل علی محمّد و آل محمّد الأوصیاء المرضیّین بأفضل صلواتک، وبارک علیهم بافضل برکاتک.⁽¹⁾

«إن الله و ملائکته یصلون علی النّبی یا أیها الذین آمنوا صلوا علیه و سلّموا تسلیماً »⁽²⁾؛ «به راستی خدا

و فرشتگانش بر پیامبر درود و رحمت می فرستند، ای کسانی که ایمان آورده اید! شما هم بر او صلوات بفرستید و - به سلامی در شأن پیامبر - سلام کنید.»⁽¹⁾

در اهمیت صلوات و برکات آن همین بس که خداوند سبحان در ابتدا، خود صلوات فرستاده است، سپس خبر داده که فرشتگان نیز صلوات می فرستند، پس از آن امر فرموده است که مؤمنین نیز صلوات بفرستند.⁽²⁾

و ظاهرا خداوند سبحان، دعا و ذکری انجام نداده جز صلوات

در روایت است که : مردی یهودی از حضرت امیر علیه‌السلام از برتری پیامبر بر سایر انبیاء علیهم‌السلام پرسید و گفت: خدا امر کرد فرشته ها بر آدم سجده کردند، ولی بر حضرت محمد صلی‌الله علیه و آله چنین مقامی نداد.

امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمودند: خداوند متعال افضل‌تر از آنچه به آدم داد، به محمد صلی الله علیه و آله عطا فرمود، و آن این است که خداوند سبحان بر محمد صلی الله علیه و آله صلوات فرستاد و امر کرد فرشته ها بر آن حضرت صلوات بفرستند، و تمام خلقش را متعبد و متعهد کرد که تا قیامت بر آن حضرت صلوات بفرستند و فرمود:

«انّ الله وملائکته یصلون علی النبی یا أیها الذین آمنوا صلوا علیه و سلّموا تسلیماً»⁽¹⁾

و هر کس در حیات، یا در ممات محمد صلی الله علیه و آله بر او صلوات بفرستد، خداوند به هر صلواتی ده صلوات بر او

می فرستد و ده حسنه به او عطا می کند، و خداوند اجابت دعای امت محمد صلی الله علیه و آله را متوقف کرد بر اینکه پیش از دعایشان بر آن حضرت صلوات بفرستند، پس این منزلت و مقام که خدا برای محمد قرار داد، بزرگتر و عظیم تر است از آنچه به آدم علیه‌السلام عطا فرمود.⁽¹⁾

صلوات فرستادن، مثل حج، واجب است

به مقتضای آیه مبارکه «إن الله و ملائکته یصلون علی النبی یا أیها الذین آمنوا صلوا علیه وسلموا تسلیماً» که خدا به مؤمنین امر فرموده است صلوات بفرستند، بر هر مکلفی - لااقل - در عمر یک مرتبه صلوات فرستادن واجب است، همان گونه که بر هر مکلف مستطیعی، یک مرتبه انجام مناسک حج واجب است، و این غیر از صلوات هایی است که در نمازها وارد شده و باید فرستاد.

بر خلق خوش و خوی محمد صلی الله علیه و آله صلوات

بر عطر گل روی محمد صلی الله علیه و آله صلوات

در گلشن سرسبز رسالت بی حد

بر عارض خوشبوی محمد صلی الله علیه و آله صلوات

«اللهم صل علی محمد و آل محمد»

خدا و فرشتگان بر مؤمنین صلوات می فرستند

در اهمیت و برکات صلوات، همین بس که خداوند سبحان و فرشتگانش بر شما مؤمنین صلوات می فرستند.

«هو الذی یصلی علیکم وملائکته لیخرجکم من الظلمات إلی النور و کان بالمؤمنین رحیماً» ⁽¹⁾«او است آن (خدایی) که بر شما صلوات (رحمت) می فرستد، و فرشتگانش نیز بر شما صلوات می فرستند (برای شما طلب رحمت میکنند) تا شما را به سوی نور از تاریکی‌ها بیرون

آورد، و [خدا] به مؤمنان همواره مهربان و رحمتگر است.» ⁽¹⁾

ای پیامبر بر پرداخت کنندگان بدهی مالی صلوات بفرست

در اهمیت و برکات صلوات همین بس که خداوند سبحان به پیامبر صلی الله علیه و آله امر فرموده است که بر افرادی که صدقات و بدهی های مالی خود را پرداخت می کنند صلوات بفرستد و به آنها دعا کند که این صلوات و دعای پیامبر صلی الله علیه و آله در خصوص این مورد، دارای برکاتی ویژه است.

«خذ من أموالهم صدقة تطهرهم و تزکیهم بها و صلّ علیهم إنّ صلاتک سکن لهم و الله سمیع علیم » ⁽²⁾: «[ای پیامبر!] از اموالشان صدقه ای [بدهی مالی] بگیر که بدان وسیله پاکشان می‌سازی و رشدشان می‌دهی، و بر آنان

صلوات بفرست، (برای آنان دعا کن!) که صلوات [و دعای تو ]آرامشی است برای ایشان، و خدا شنوایی است دانا».

انفاق مایه صلوات پیامبر صلی الله علیه و آله است

در اهمیت و برکات صلوات همین بس که هرگاه مؤمنی در راه خدا چیزی انفاق کند، آن را مایه تقرب به خدا و وسیله صلوات و دعای پیامبر می شمرد.

«ومن الأعراب من یؤمن بالله والیوم الآخر و یتخذ ما ینفق قربات عندالله و صلوات الرسول ألا إنها قربة لهم سیدخلهم الله فی رحمته إن الله غفور رحیم» ⁽¹⁾؛ و از میان بادیه نشینان کسانی هستند که به خدا و روز قیامت ایمان دارند و آنچه را انفاق می‌کنند، مایه ها و وسیله های تقرب نزد خدا و صلوات و دعاهای رسول [خدا] برمی‌شمرند، آگاه باشید، این اتفاق ها ] برای آنان مایه تقرب است، خدا

به زودی آنان را در رحمت خویش در می آورد، به راستی خدا آمرزنده ای است مهربان و رحمتگر.

پاداش صابران صلوات خدا است

در اهمیت و برکات صلوات همین بس که خداوند سبحان، پاداش صابران را صلوات خود بر آنان قرار داده است.

«ولنبلونکم بشیء من الخوف والجوع ونقص من الأموال والأنفس والثمرات و بشر الصابرین الذین إذا أصابتهم مصیبة قالوا إنا لله وإنا إلیه راجعون أولئک علیهم صلوات من ربهم ورحمة و أولئک هم المهتدون»⁽¹⁾

«قطعاً همه شما را با اموری اندک همچون ترس، گرسنگی، زیان مالی و جانی و کمبود میوه‌ها آزمایش می‌کنیم و بشارت بده به صابران. آنها که وقتی مصیبت به آنها می رسد

می گویند: «إنا لله و إنا إلیه راجعون» ما از آن خدا هستیم و به سوی او باز می‌گردیم. اینها همانها هستند که صلوات و رحمت خدا شامل حالشان شده و هدایت یافتگانند».

همچنین در روایت است که در محضر امام جعفر صادق علیه‌السلام نام سلمان فارسی برده شد، آن حضرت پس از تعریف و تکریم سلمان فرمودند: «فصلوات الله علی سلمان» ⁽¹⁾«صلوات خدا بر سلمان». .

و سلیمان خالد گفت: به امام صادق علیه‌السلام گفتم: آیا جایز است بر مؤمنین صلوات فرستاد؟ فرمودند: آری به خدا

سوگند بر مؤمنین صلوات فرستاده می شود، خدا بر آنها صلوات فرستاده است، آیا نشنیده ای قول خدا را: «هو الذی یصلی علیکم» ⁽²⁾«او (خدا) است که بر شما صلوات می فرستد». ⁽³⁾.

یک صلوات بفرست تا خدا و فرشتگان هزار بار بر تو صلوات بفرستند

در اهمیت و برکات صلوات همین بس که هر کس یک صلوات بفرستد، خداوند هزار بار در هزار صف از فرشته ها بر او صلوات فرستند...

حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند:

«إذا ذکر النّبی صلی الله علیه و آله فاکثروا الصلاة علیه فانّه من صلّی علی النّبی صلی الله علیه و آله صلاة واحدة صلی الله علیه الف صلاه فی الف صف من الملائکة ولم یبق شیء ممّا خلقه الله إلا صلّی علی العبد لصلاة الله علیه و صلاه ملائکته ، فمن لم یرغب فی هذا فهو جاهل مغرور، قد برئ الله منه و رسوله و أهل بیته» ⁽¹⁾

چون نام پیامبر صلی الله علیه و آله برده شد بسیار بر او صلوات بفرستید، زیرا هر کس یک صلوات بر پیامبر صلی‌الله علیه و آله فرستاد،

خداوند هزار بار در هزار صف از فرشته ها بر او صلوات فرستد، و چیزی از مخلوقات خدا نماند جز اینکه بر این بنده صلوات فرستد چون خدا و فرشتگان بر او صلوات فرستند، و هر کس در این فضیلت رغبت نکند، نادان و مغرور است و خدا و رسول و خاندانش از او بیزارند.

یعنی : چنانچه کسی بر پیامبر صلی الله علیه و آله صلوات نفرستد، و خود را از چنین ثواب و فضیلت بزرگ و با ارزش محروم گرداند، جاهل و فریب خورده است، به علاوه، خدا و پیامبر صلی الله علیه و آله و خاندانش هم از او بیزارند.

تا قادر بر نطق و کلامت هستی

بفرست مدام بر محمد صلوات

همچنین، از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل است که فرمودند: هر کس در نوشته‌ای صلوات بر من را بنویسد، تا وقتی نام من در آن نوشته بماند، فرشته ها برای نویسنده صلوات، طلب مغفرت می‌کنند.

«قال : من صلی علی فی کتاب لم تزل الملائکة

تستغفر له مادام إسمی فی ذلک الکتاب».⁽¹⁾

ثواب صلوات دسته جمعی قابل محاسبه نیست

در اهمیت و برکات صلوات همین بس که فرشته ای که قدرت محاسبه همه چیز را دارد، از شمارش ثواب صلوات دسته جمعی مؤمنین عاجز است.

از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت است که فرمودند:

شب معراج در سیر آسمانی خود فرشته ای را دیدم که هزار دست داشت و در هر دست او هزار انگشت بود، و مشغول حساب کردن بود و با انگشتانش شماره می کرد.

به جبرئیل گفتم: این فرشته کیست و چه چیزی را حساب می کند؟

گفت: این فرشته، موکّل بر قطرات باران است و حساب می‌کند چند قطره باران از آسمان بر زمین فرود

آمده است.

حضرت به او فرمود: آیا تعداد قطرات باران را که از ابتدای آفرینش بر زمین باریده می دانی؟

عرض کرد: قسم به خداوندی که تو را به حق به سوی آفریدگانش فرستاده است نه تنها می دانم چند قطره باران از آسمان به زمین نازل شده است بلکه تفصیل آن را هم می دانم که چند قطره در دریا و چند قطره در خشکی و چند قطره در آبادی و چند قطره در باغ و چند قطره در شوره زار و چند قطره در گورستان فرود آمده است.

رسول خدا صلی الله و علیه و آله فرمود: من از حفظ و یادآوری او تعجب کردم، و او که چنین دید عرض کرد: ای رسول خدا صلی الله علیه و آله با همه این قدرتی که از نظر دستها و انگشتان و حفظ و یاد آوری دارم از محاسبه یک چیز ناتوانم.

سؤال کردم: حساب کدام چیز است؟ عرض کرد: «هرگاه گروهی از امت شما در مجلسی اجتماع کرده باشند و چون نام مبارک شما برده شود بر شما صلوات

فرستند، من از شمارش ثواب آنها عاجزم».

«قوم من أمتک یحضرون مجمعا فیذکر اسمک عندهم فیصلون علیک، فأنا لا أقدر علی حصر ثوابهم». ⁽¹⁾

صلوات خدا و فرشتگانش بر فرستنده صلوات

از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام روایت است که فرمودند: هر که ده بار بر محمد و آل محمد صلوات الله و سلامه علیهم، صلوات بفرستد خدا و فرشتگانش صدبار بر او صلوات می فرستند، و هر که صد بار صلوات فرستد، خداوند و فرشتگانش هزار بار بر او صلوات فرستند [سپس به راوی فرمود:] آیا گفتار خدای عزوجل را نشنیده ای ( که فرموده است:) «او است آن خداوندی که صلوات ( رحمت) فرستد بر شما ( او) و فرشتگانش [نیز بر شما صلوات فرستند] تا شما را از تاریکی ها به سوی

روشنایی بیرون آرد و خدا بر مؤمنان مهربان است. «من صلی علی محمد و آل محمد عشرا صلی الله علیه و ملائکته مائة مرة، و من صلی علی محمد و آل محمد مائة [مرة] صلی الله علیه و ملائکته ألفا، أما تسمع قول الله عزّوجلّ: (هو الذی یصلی علیکم و ملائکته لیخرجکم من الظلمات إلی النور و کان بالمؤمنین رحیماً » ⁽¹⁾

اول و آخر دعا صلوات بفرستید

در اهمیت و برکات صلوات همین بس که هرگاه کسی به درگاه خدا حاجتی دارد باید دعایش را با صلوات شروع و به صلوات ختم نماید.

حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: «هرگاه کسی به درگاه خدای عزوجل حاجتی دارد، باید با صلوات بر محمد و آلش شروع کند و سپس حاجت خود را

بخواهد، و در آخر هم با صلوات بر محمد و آلش پایان دهد، زیرای خدای عزوجل، کریم تر از آن است که دو طرف دعا را بپذیرد و وسط دعا را واگذارد. زیرا صلوات بر محمد و آل محمد محجوب نیست [و بدون برخورد به حجاب و مانعی بالا می‌رود و مستجاب می شود].

«من کانت له إلی الله عزّوجلّ حاجة فلیبدأ بالصلاة علی محمد و آله، ثم یسأل حاجته، ثم یختم بالصلاة علی محمد و آل محمد، فإن الله عزّوجلّ أکرم من أن یقبل الطرفین و یدع الوسط إذ [اَ] کانت الصلاة علی محمد و آل محمد لا تحجب عنه». ⁽¹⁾

نماز بدون صلوات نماز نیست

در اهمیت و برکات صلوات همین بس که نمازگزار، در تشهد هر نمازی که می خواند - واجب یا مستحب ۔ .

باید صلوات بفرستد، والا نمازش نماز نیست و باطل است.

شافعی نیز که یکی از چهار امام اهل سنت است در اشعارش چنین گفته است:

یا أهل بیت رسول الله حبکم

فرض من الله فی القرآن انزله

کفاکم من عظیم القدر أنکم

من لم یصل علیکم لا صلاة له ⁽¹⁾

ای اهل بیت رسول خدا صلی الله علیه و آله ، حب و دوستی شما - از طرف خدا در قرآن واجب شده است.

در عظمت قدر شما همین بس که - هرکس بر شما صلوات نفرستد نماز برایش نیست.

در میزان اعمال چیزی سنگین‌تر از صلوات نیست

در اهمیت و برکات صلوات همین بس که روز قیامت، هنگامی که اعمال انسان سنجیده می‌شود و اعمال نیکش

سبک باشد، ثواب صلوات او را در میزان نهند و بر کفه دیگر بچربد.

از یکی از دو امام باقر و صادق علیه السلام روایت شده که فرمودند: «روز قیامت، در میزان اعمال چیزی سنگین‌تر از صلوات بر محمد و آل محمد نیست، و چه بسا شخصی که اعمالش را در میزان گذارند و سبک باشد، پس صلواتی را که فرستاده ظاهر سازد و آن را در میزان اعمال خود گذارد، پس به سبب آن، کفة اعمالش سنگین گردد و بر کفه دیگر بچربد».

«ما فی المیزانی شیء أثقل من الصلاة علی محمد و آل محمد و إن الرجل لتوضع أعماله فی المیزان فیمیل به فیخرج الصلاة علیه فیضعها فی میزانه فیرجح (به) . ⁽¹⁾

و پیامبر فرمودند: «هر کس در ماه رمضان زیاد بر من صلوات بفرستد، روزی که میزان ها سبک است، خدا

میزانش را سنگین کند»؛ « من أکثر فیه من الصلوات علی ثقل الله میزانه یوم تخف الموازین» ⁽¹⁾

نماز بر اموات با صلوات

در اهمیت و برکات صلوات این که در نماز بر اموات باید صلوات بفرستیم. زیرا نماز بر اموات، در حقیقت دعا برای آمرزش اموات است و در تکبیر دوم آن باید بگوییم: «اللهم صل علی محمد و آل محمد».

از حضرت امام جعفر صادق علی‌السلام پرسیدند: چگونه بر میت نماز بخوانیم؟ فرمودند: [ پنج تکبیر بگویید، به این ترتیب، بعد از نیت و گفتن تکبیر اول «أشهد أن لا إله إلا الله و أشهد أن محمدا رسول الله» و بعد از تکبیر دوم : اللهم صل علی محمد و آل محمد» و بعد از تکبیر سوم : «اللهم اغفر للمؤمنین والمؤمنات» و بعد از تکبیر چهارم

[اگر میت مرد است ]: «اللهم اغفر لهذا المیت» [و اگر میت زن است ] : «اللهم اغفر لهذه المیت» و بعد تکبیر پنجم را بگویید]. ⁽¹⁾

روایات تلفیق شد).

و در روایت دیگر نماز بر میت را مفصل‌تر بیان فرمودند، که بهتر است به این کیفیت خوانده شود :

بعد از نیت و تکبیر اول: «أشهد أن لا إله الا الله وحده لاشریک له و أشهد أن محمدا عبده و رسوله ارسله بالحق بشیراً و نذیراً بین یدی السّاعه» و بعد از تکبیر دوم : «اللهم صل علی محمد و آل محمد و بارک علی محمد و آل محمد وارحم محمداً و آل محمد کافضل ماصلیت و بارکت و ترحّمت علی إبراهیم و آل إبراهیم إنک حمید مجید و صل علی جمیع الأنبیاء و المرسلین، و الشهداء و الصّدّیقین، و جیع عباد الله الصالحین». بعد از تکبیر

سوم: «اللهم اغفر للمؤمنین والمؤمنات و المسلمین و المسلمات الأحیاء منهم و الأموات تابع بیننا و بینهم بالخیرات انک مجیب الدعوات انّک علی کل شئ قدیر». بعد از تکبیر چهارم اگر میت مرد است : «اللهم انّ هذا عبدک وابن عبدک وابن امتک نزل بک و أنت خیر منزول به اللهم إنا لا نعلم منه إلا خیرا و انت اعلم به منّا اللهم إن کان محسنا فزد فی إحسانه و إن کان مسیئا فتجاوز عنه و اغفر له اللهم اجعله عندک فی اعلا علّیین و الخلف علی أهله فی الغابرین و ارحمه برحمتک یا ارحم الراحمین» بعد تکبیر پنجم گفته شود. و اگر میت زن است بعد از تکبیر چهارم : اللهم إن هذه امتک و ابنة عبدک و ابنة أمتک نزلت بک و انت خیر منزول به اللهم إنا لا نعلم منها الّا خیراً و انت اعلم بها منّا، اللهم إن کانت محسنةً فزذ فی احسانها و ان کانت مسیئةً فتجاوز عنها و اغفر لها، اللهم اجعلها عندک فی أعلا علّیین والخلف علی أهلها فی الغابرین وارحمها برحمتک یا

ارحم الراحمین». و تکبیر پنجم گفته شود. ⁽¹⁾

إلهی بحق المصطفی و وصیه * و سبطیه و السّجاد ذی الثّفنات

و باقر علم الأنبیاء و جعفر * و موسی نجی الله فی الخلوات

و بالطهر مؤلأنا الرّضا و محمد * تلاه علی خیرة ألخیرات

و بالحسن الهادی و بالقائم ألذی * یقوم علی إسم الله بالبرکات

أنلنی إلهی ما رجوت بحبّهم * و بدّل خطیئاتی بهم حسنات ⁽²⁾

منع پیامبر صلی الله علیه و آله از نماز و صلوات بر مرده منافقان

در اهمیت و برکات صلوات همین بس که خداوند سبحان، پیامبر صلی الله و علیه و آله را، از نماز و صلوات بر مرده منافقان نهی فرمود.

«و لا تصل علی أحد منهم مات أبدا و لا تقم علی قبره إنهم کفروا بالله و رسوله و ماتوا و هم فاسقون» ⁽¹⁾؛ [ای پیامبر!] و هرگز بر احدی از آنان (منافقان) که مردند، نماز مخوان و صلوات نفرست و بر قبر احدی از آنها (به دعا و طلب آمرزش ) نایست».

این نهی بیانگر عدم لیاقت منافقین از بهره وری برکات صلوات و دعا هستند.

نماز وحشت و صلوات

از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل شده که فرمودند: «شبی سخت تر از شب اول قبر نمی‌گذرد، پس به اموات رحم کنید به صدقه دادن، و چنانچه توان صدقه نداشتید، یک نفر از شما دو رکعت نماز بخواند، در رکعت اول سوره «حمد» و «آیة الکرسی» و در رکعت دوم «حمد» و ده مرتبه «سوره قدر» و بعد از سلام نماز بگوید: «اللهم صل علی محمد و ال محمد و ابعث ثوابها إلی قبر فلان.» (و به جای لفظ «فلان» نام میت را ببرد) [ پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: چنانچه این عمل را انجام دادید، خداوند در همان شب اول قبر و همان ساعت، هزار فرشته که با هر یک لباس و حوله است به سوی قبر او می فرستد. ⁽¹⁾

با صلوات از شفاعت همه انبیاء بهره مند شویم

این هم از برکات صلوات است که: از حضرت زهرا سلام الله علیها روایت شده که فرمود: «شبی هنگام خواب پدرم به من فرمود: ای فاطمه! قبل از اینکه بخواب روی چهار عمل بجا آور:

1- یک ختم قرآن بنما، 2- پیامبران را شفیع خود گردان، 3- مؤمنان را از خود شاد و خوشنود نما، 4- حج و عمره بجا آور.»

گفتم: ای پدر! مرا به چهار چیز امر فرمودی که در این وقت کم قدرت انجام آنها را ندارم، آن حضرت تبسم کرد و فرمود: ای فاطمه! در وقت خواب 1- سه مرتبه سوره «قل هو الله أحد» را قرائت کن، گویا ختم قرآن نموده ای، 2- بر من و بر پیامبران قبل از من صلوات فرست، [به این نحو: «اللهم صل علی محمد و آل محمد و صل علی جمیع الأنبیاء و المرسلین» ]. روز قیامت ما (انبیاء) شفیعان تو خواهیم بود، 3- برای مؤمنین طلب

مغفرت کن، [بگو: اللهم اغفر للمؤمنین و المؤمنات] که به این وسیله آنان را خوشنود کرده ای، 4- بگو: «سبحان الله و الحمد لله و لا إله إلا الله و الله أکبر» که با گفتن این تسبیحات همانند این است که حج و عمره بجا آورده ای». ⁽¹⁾

صلوات بر یکایک چهارده معصوم صلوات الله و سلامه علیهم

همه می دانیم محبت و اظهار علاقه به یکایک معصومین صلوات الله و سلامه علیهم اجمعین، فرض و واجب است، همان گونه که خداوند سبحان فرموده است: «و قل لا أسئلکم علیه أجرا إلا المودة فی القربی» ⁽²⁾؛ « [ای پیامبر!) بگو: بر این [رسالت و زحماتم] مزدی جز دوستی نزدیکان [اهل بیت از شما نمی طلبم». و از سویی

همه می دانیم که نتیجه محبت و جلب رضایت پیامبر صلی الله علیه و آله، عاید خود ما می‌شود، همان گونه که خدا به آن خبر داده و فرموده است: «قل ما سألتکم من أجر فهو لکم» ⁽¹⁾«[ای پیامبر!] بگو: آنچه اجر و پاداش از شما خواستم آن برای خودتان است».

بر این اساس بر ما است که اجر رسالت را ادا کنیم و رضایت و خوشنودی پیامبر صلی الله علیه و آله را تحصیل و به دست آوریم، و برای به دست آوردن آن، راه های بسیاری وجود دارد، یکی از آن راه ها، اظهار دوستی و علاقه به آن بزرگواران به وسیله صلوات فرستادن به یکایک آنان است، تا ضمن عرض ارادت و درود، تولای خود را در گفتار نیز آشکار سازیم، و چه بهتر همان صلواتهایی را که خودشان یاد داده و بیان فرموده اند بخوانیم و آنها چنین است:

صلوات بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا حَمَلَ وَحْیَکَ وَ بَلَّغَ رِسَالاتِکَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا أَحَلَّ حَلَالَکَ وَ حَرَّمَ حَرَامَکَ وَ عَلَّمَ کِتَابَکَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا أَقَامَ الصَّلَاةَ وَ آتَى الزَّکَاةَ وَ دَعَا إِلَى دِینِکَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا صَدَّقَ بِوَعْدِکَ وَ أَشْفَقَ مِنْ وَعِیدِکَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا غَفَرْتَ بِهِ الذُّنُوبَ وَ سَتَرْتَ بِهِ الْعُیُوبَ وَ فَرَّجْتَ بِهِ الْکُرُوبَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا دَفَعْتَ بِهِ الشَّقَاءَ وَ کَشَفْتَ بِهِ الْغَمَّاءَ وَ أَجَبْتَ بِهِ الدُّعَاءَ وَ نَجَّیْتَ بِهِ مِنَ الْبَلَاءِ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا رَحِمْتَ بِهِ الْعِبَادَ وَ أَحْیَیْتَ بِهِ الْبِلَادَ وَ قَصَمْتَ بِهِ الْجَبَابِرَةَ وَ أَهْلَکْتَ بِهِ الْفَرَاعِنَةَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا أَضْعَفْتَ بِهِ الْأَمْوَالَ وَ أَحْرَزْتَ بِهِ مِنَ الْأَهْوَالِ وَ کَسَرْتَ بِهِ الْأَصْنَامَ وَ رَحِمْتَ بِهِ الْأَنَامَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا بَعَثْتَهُ بِخَیْرِ الْأَدْیَانِ وَ أَعْزَزْتَ بِهِ الْإِیمَانَ وَ تَبَّرْتَ بِهِ الْأَوْثَانَ

وَ عَظَّمْتَ بِهِ الْبَیْتَ الْحَرَامَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّاهِرِینَ الْأَخْیَارِ وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً.

صلوات بر امام علی امیرالمؤمنین حقا علیه‌السلام

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی اَمِیرِالمُؤمِنِینَ عَلِیِّ بنِ اَبی طَالِبٍ اَخِی نَبیِّکَ وَ وَلیِّهِ وَ صَفِیِّهِ وَ وَزِیرِهِ وَ مُستَودَعِ عِلمِهِ وَ مَوضِعِ سِرِّهِ وَ بَابِ حِکمَتِهِ وَ النَّاطِقِ بِحُجَّتِهِ وَ الدَّاعِی إلَی شَریِعَتِهِ وَ خَلِفَیتِهِ فِی اُمَّتِهِ وَ مُفَرِّجِ الکَربِ عَن وَجهِهِ وَ قَاصِمِ الکَفَرَهِ وَ مُرغِمِ الفَجَرَهِ الَّذِی جَعَلتَهُ مِن نَبِیِّکَ بِمَنزِلَهِ هَارُونَ مِن مُوسَی اللَّهُمَّ وَالِ مَن وَالَاهُ وَ عَادِ مَن عَادَاهُ وَ انصُر مَن نَصَرَهُ وَ اخذُل مَن خَذَلَهُ وَ العَن مَن نَصَبَ لَهُ مِنَ الاَوَّلِینَ وَ الآخِرِینَ وَ صَلِّ عَلَیهِ اَفضَلَ مَا صَلَّیتَ عَلَی أحَدٍ مِن أوصِیَاءِ أنبِیَائِکَ یَا رَبَّ العَالَمِینَ

صلوات بر سیدة نساء، فاطمه زهرا سلام الله علیها

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى الصِّدِّيقَةِ فَاطِمَةَ الزَّكِيَّةِ حَبِيبَةِ حَبِيبِكَ وَ نَبِيِّكَ وَ أُمِّ أَحِبَّائِكَ وَ أَصْفِيَائِكَ الَّتِي انْتَجَبْتَهَا وَ فَضَّلْتَهَا وَ اخْتَرْتَهَا عَلَى نِسَاءِ الْعَالَمِينَ اللَّهُمَّ كُنِ الطَّالِبَ لَهَا مِمَّنْ ظَلَمَهَا وَ اسْتَخَفَّ بِحَقِّهَا وَ كُنِ الثَّائِرَ اللَّهُمَ بِدَمِ أَوْلَادِهَا اللَّهُمَّ وَ كَمَا جَعَلْتَهَا أُمَّ أَئِمَّةِ الْهُدَى وَ حَلِيلَةَ صَاحِبِ اللِّوَاءِ وَ الْكَرِيمَةَ عِنْدَ الْمَلَإِ الْأَعْلَى فَصَلِّ عَلَيْهَا وَ عَلَى أُمِّهَا خَدِيجَةَ الْكُبْرَى صَلَاةً تُكْرِمُ بِهَا وَجْهَ أَبِيهَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ تُقِرُّ بِهَا أَعْيُنَ ذُرِّيَّتِهَا وَ أَبْلِغْهُمْ عَنِّي فِي هَذِهِ السَّاعَةِ أَفْضَلَ التَّحِيَّةِ وَ السَّلَام‌

صلوات بر امام حسن و امام حسین علیهما‌السلام

اللّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ عَبْدَيْكَ وَوَلِيَّيْكَ، وَابْنَيْ رَسُولِكَ، وَسِبْطَيِ الرَّحْمَةِ، وَسَيِّدَيْ شَبابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ،

أَفْضَلَ مَا صَلَّيْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَوْلادِ النَّبِيِّينَ وَالْمُرْسَلِينَ، اللّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ سَيِّدِ النَّبِيِّينَ، وَوَصِيِّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ، أَشْهَدُ أَنَّكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ أَمِينُ اللّهِ وَابْنُ أَمِينِهِ، عِشْتَ مَظْلُوماً، وَمَضَيْتَ شَهِيداً، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ الْإِمامُ الزَّكِيُّ الْهادِي الْمَهْدِيُّ . اللّهُمَّ صَلِّ عَلَيْهِ وَبَلِّغْ رُوحَهُ وَجَسَدَهُ عَنِّي فِي هذِهِ السَّاعَةِ أَفْضَلَ التَّحِيَّةِ وَالسَّلامِ؛ اللّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَظْلُومِ الشَّهِيدِ، قَتِيلِ الْكَفَرَةِ، وَطَرِيحِ الْفَجَرَةِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِاللّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، أَشْهَدُ مُوقِناً أَنَّكَ أَمِينُ اللّهِ وَابْنُ أَمِينِهِ، قُتِلْتَ مَظْلُوماً، وَمَضَيْتَ شَهِيداً، وَأَشْهَدُ أَنَّ اللّهَ تَعالَى الطَّالِبُ بِثارِكَ، وَمُنْجِزٌ مَا وَعَدَكَ مِنَ النَّصْرِ وَالتَّأْيِيدِ فِي هَلاكِ عَدُوِّكَ وَ إِظْهارِ دَعْوَتِكَ، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ وَفَيْتَ بِعَهْدِ اللّهِ، وَجاهَدْتَ فِي سَبِيلِ

اللّهِ، وَعَبَدْتَ اللّهَ مُخْلِصاً حَتَّى أَتاكَ الْيَقِينُ، لَعَنَ اللّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكَ، وَلَعَنَ اللّهُ أُمَّةً خَذَلَتْكَ، وَلَعَنَ اللّهُ أُمَّةً أَلَّبَتْ عَلَيْكَ، وَأَبْرَأُ إِلَى اللّهِ تَعالى مِمَّنْ أَكْذَبَكَ وَاسْتَخَفَّ بِحَقِّكَ وَاسْتَحَلَّ دَمَكَ، بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا أَبا عَبْدِاللّهِ، لَعَنَ اللّهُ قاتِلَكَ، وَلَعَنَ اللّهُ خاذِلَكَ، وَلَعَنَ اللّهُ مَنْ سَمِعَ وَاعِيَتَكَ فَلَمْ يُجِبْكَ وَلَمْ يَنْصُرْكَ، وَلَعَنَ اللّهُ مَنْ سَبَى نِساءَكَ، أَنَا إِلَى اللّهِ مِنْهُمْ بَرِيءٌ، وَمِمَّنْ والاهُمْ وَمالَأَهُمْ وَأَعانَهُمْ عَلَيْهِ، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ وَالْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِكَ كَلِمَةُ التَّقْوَى، وَبابُ الْهُدَى، وَالْعُرْوَةُ الْوُثْقى، وَالْحُجَّةُ عَلَى أَهْلِ الدُّنْيا، وَأَشْهَدُ أَنِّي بِكُمْ مُؤْمِنٌ، وَبِمَنْزِلَتِكُمْ مُوقِنٌ، وَلَكُمْ تابِعٌ بِذاتِ نَفْسِي، وَشَرايِعِ دِينِي، وَخَواتِيمِ عَمَلِي، وَمُنْقَلَبِي فِي دُنْيايَ وَآخِرَتِي.

صلوات بر امام علی بن الحسین علیه السلام

اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ سَیِّدِ الْعَابِدِینَ الَّذِی اسْتَخْلَصْتَهُ لِنَفْسِکَ وَ جَعَلْتَ مِنْهُ أَئِمَّةَ الْهُدَی الَّذِینَ یَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ یَعْدِلُونَ اخْتَرْتَهُ لِنَفْسِکَ وَ طَهَّرْتَهُ مِنَ الرِّجْسِ وَ اصْطَفَیْتَهُ وَ جَعَلْتَهُ هَادِیاً مَهْدِیّاً اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَی أَحَدٍ مِنْ ذُرِّیَّةِ أَنْبِیَائِکَ حَتَّی یَبْلُغَ بِهِ مَا تَقَرُّ بِهِ عَیْنُهُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ إِنَّکَ عَزِیزٌ حَکِیم؛

صلوات بر امام محمد بن علی علیه السلام

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ بَاقِرِ الْعِلْمِ وَإِمَامِ الْهُدَى وَقَائِدِ أَهْلِ التَّقْوَى وَالْمُنْتَجَبِ مِنْ عِبَادِکَ اللَّهُمَّ وَکَمَا جَعَلْتَهُ عَلَماً لِعِبَادِکَ وَمَنَاراً لِبِلَادِکَ وَمُسْتَوْدَعاً لِحِکْمَتِکَ وَمُتَرْجِماً لِوَحْیِکَ وَأَمَرْتَ بِطَاعَتِهِ وَحَذَّرْتَ عَنْ مَعْصِیَتِهِ فَصَلِّ عَلَیْهِ یَا رَبِّ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ ذُرِّیَّهِ

أَنْبِیَائِکَ وَأَصْفِیَائِکَ وَرُسُلِکَ وَأُمَنَائِکَ یَا رَبَّ الْعَالَمِینَ.

صلوات بر امام جعفر بن محمد علیه السلام

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّادِقِ خَازِنِ الْعِلْمِ الدَّاعِی إِلَیْکَ بِالْحَقِّ النُّورِ الْمُبِینِ اللَّهُمَّ وَ کَمَا جَعَلْتَهُ مَعْدِنَ کَلامِکَ وَ وَحْیِکَ وَ خَازِنَ عِلْمِکَ وَ لِسَانَ تَوْحِیدِکَ وَ وَلِیَّ أَمْرِکَ وَ مسْتَحْفِظَ دِینِکَ فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَصْفِیَائِکَ وَ حُجَجِکَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ.

صلوات بر امام موسی بن جعفر علیه السلام

اللّ-هُمَّ صَلِّ عَلَى الاْمينِ الْمُؤْتَمَنِ مُوسَى بْنِ جَعْفَر، اَلْبَرِّ الْوَفِىِّ، اَلطّاهِر الزَّكِىِّ، اَلنُّورِ الْمُبينِ، اَلْمُجْتَهِدِ الْمُحْتَسِبِ، اَلصّابِرِ عَلَى الاْذى فيكَ، اَللّ-هُمَّ وَكَما بَلَّغَ عَنْ ابآئِهِ مَا اسْتُودِعَ مِنْ اَمْرِكَ وَنَهْيِكَ، وَحَمَلَ عَلَى الْمَحَجَّةِ، وَكابَدَ اَهْلَ الْعِزَّةِ وَالشِّدَّةِ فيما كانَ يَلْقى مِنْ جُهّالِ قَوْمِهِ، رَبِّ فَصَلِّ

عَلَيْهِ اَفْضَلَ وَاَكْمَلَ ما صَلَّيْتَ عَلى اَحَد مِمَّنْ اَط-اعَكَ، وَنَصَحَ لِعِبادِكَ، اِنَّكَ غَفُورٌ رَحيمٌ.

صلوات بر امام علی بن موسی علیه السلام

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الَّذِی ارْتَضَیْتَهُ وَ رَضَّیْتَ بِهِ مَنْ شِئْتَ مِنْ خَلْقِکَ اللَّهُمَّ وَ کَمَا جَعَلْتَهُ حُجَّةً عَلَی خَلْقِکَ وَ قَائِماً بِأَمْرِکَ وَ نَاصِراً لِدِینِکَ وَ شَاهِداً عَلَی عِبَادِکَ وَ کَمَا نَصَحَ لَهُمْ فِی السِّرِّ وَ الْعَلانِیَةِ وَ دَعَا إِلَی سَبِیلِکَ بِالْحِکْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ فَصَلِّ عَلَیْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَی أَحَدٍ مِنْ أَوْلِیَائِکَ وَ خِیَرَتِکَ مِنْ خَلْقِکَ إِنَّکَ جَوَادٌ کَرِیمٌ.

صلوات بر امام محمد بن علی بن موسی علیه السلام

اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مُوسَىٰ عَلَمِ التُّقىٰ، وَنُورِ الْهُدَىٰ، وَمَعْدِنِ الْوَفاءِ، وَفَرْعِ الْأَزْكِياءِ، وَخَلِيفَةِ الْأَوْصِياءِ، وَأَمِينِكَ عَلَىٰ وَحْيِكَ . اللّٰهُمَّ فَكَما هَدَيْتَ بِهِ مِنَ الضَّلالَةِ،

وَاسْتَنْقَذْتَ بِهِ مِنَ الْحَيْرَةِ، وَأَرْشَدْتَ بِهِ مَنِ اهْتَدىٰ، وَزَكَّيْتَ بِهِ مَنْ تَزَكَّىٰ، فَصَلِّ عَلَيْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ أَحَدٍ مِنْ أَوْلِيائِكَ، وَبَقِيَّةِ أَوْصِيائِكَ، إِنَّكَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ.

صلوات بر امام علی بن محمد علیه السلام

اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَصِيِّ الْأَوْصِياءِ، وَ إِمامِ الْأَتْقِياءِ، وَخَلَفِ أَئِمَّةِ الدِّينِ، وَالْحُجَّةِ عَلَى الْخَلائِقِ أَجْمَعِينَ . اللّٰهُمَّ كَما جَعَلْتَهُ نُوراً يَسْتَضِيءُ بِهِ الْمُؤْمِنُونَ فَبَشَّرَ بِالْجَزِيلِ مِنْ ثَوابِكَ، وَأَنْذَرَ بِالْأَلِيمِ مِنْ عِقابِكَ، وَحَذَّرَ بَأْسَكَ، وَذَكَّرَ بِآياتِكَ، وَأَحَلَّ حَلالَكَ، وَحَرَّمَ حَرامَكَ، وَبَيَّنَ شَرائِعَكَ وَ فَرائِضَكَ، وَحَضَّ عَلَىٰ عِبادَتِكَ، وَأَمَرَ بِطاعَتِكَ، وَنَهىٰ عَنْ مَعْصِيَتِكَ، فَصَلِّ عَلَيْهِ أَفْضَلَ مَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ أَحَدٍ مِنْ أَوْلِيائِكَ وَذُرِّيَّةِ أَنْبِيائِكَ يَا إِلٰهَ الْعالَمِينَ.

صلوات بر امام حسن بن علی بن محمد علیه السلام

اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ الْبَرِّ التَّقِيِّ، الصَّادِقِ الْوَفِيِّ، النُّورِ الْمُضِيءِ، خازِنِ عِلْمِكَ، وَالْمُذَكِّرِ بِتَوْحِيدِكَ، وَوَلِيِّ أَمْرِكَ، وَخَلَفِ أَئِمَّةِ الدِّينِ الْهُداةِ الرَّاشِدِينَ، وَالْحُجَّةِ عَلَىٰ أَهْلِ الدُّنْيا، فَصَلِّ عَلَيْهِ يَا رَبِّ أَفْضَلَ مَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ أَحَدٍ مِنْ أَصْفِيائِكَ وَحُجَجِكَ وَأَوْلادِ رُسُلِكَ يَا إِلٰهَ الْعالَمِينَ.

صلوات بر امام ولی الأمر المنتظر عجّل الله تعالی فرجه الشّریف

اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى وَلِيِّكَ وَ ابْنِ أَوْلِيَائِكَ الَّذِينَ فَرَضْتَ طَاعَتَهُمْ وَ أَوْجَبْتَ حَقَّهُمْ وَ أَذْهَبْتَ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ طَهَّرْتَهُمْ تَطْهِيراً، اللَّهُمَّ انْصُرْهُ وَ انْتَصِرْ بِهِ لِدِينِكَ وَ انْصُرْ بِهِ أَوْلِيَاءَكَ وَ أَوْلِيَاءَهُ وَ شِيعَتَهُ وَ أَنْصَارَهُ وَ اجْعَلْنَا مِنْهُمْ، اللَّهُمَّ أَعِذْهُ مِنْ شَرِّ كُلِّ بَاغٍ وَ طَاغٍ وَ مِنْ شَرِّ جَمِيعِ خَلْقِكَ، وَ احْفَظْهُ مِنْ بَيْنِ

يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَ عَنْ يَمِينِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ وَ احْرُسْهُ وَ امْنَعْهُ أَنْ يُوصَلَ إِلَيْهِ بِسُوءٍ وَ احْفَظْ فِيهِ رَسُولَكَ وَ آلَ رَسُولِكَ وَ أَظْهِرْ بِهِ الْعَدْلَ وَ أَيِّدْهُ بِالنَّصْرِ وَ انْصُرْ نَاصِرِيهِ وَ اخْذُلْ خَاذِلِيهِ وَ اقْصِمْ بِهِ جَبَابِرَةَ الْكُفْرِ وَ اقْتُلْ بِهِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنَافِقِينَ وَ جَمِيعَ الْمُلْحِدِينَ حَيْثُ كَانُوا مِنْ مَشَارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبِهَا وَ بَرِّهَا وَ بِحْرِهَا وَ امْلَأْ بِهِ الْأَرْضَ عَدْلاً وَ أَظْهِرْ بِهِ دِينَ نَبِيِّكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ السَّلاَمُ وَ اجْعَلْنِي اللَّهُمَّ مِنْ أَنْصَارِهِ وَ أَعْوَانِهِ وَ أَتْبَاعِهِ وَ شِيعَتِهِ وَ أَرِنِي فِي آلِ مُحَمَّدٍ مَا يَأْمُلُونَ وَ فِي عَدُوِّهِمْ مَا يَحْذَرُونَ إِلَهَ الْحَقِّ آمِينَ. ⁽¹⁾

بر عارض روی ماه مهدی علیه السلام صلوات

بر جذبه هر نگاه مهدی علیه السلام صلوات

ما را نبود چو هدیه ای در خور او

پیوسته به پیشگاه مهدی علیه السلام صلوات

توسل به چهارده معصوم صلوات الله و سلامه علیهم

بِنَبیٍّ عَرَبیٍّ وَ رَسولٍ مَدَنی

وَ أَخیهِ أَسَدِ اللهِ مُسَمّا بِعَلی

وَ بِزَهراءَ بَتولٍ وَ بِأُمٍّ وَلَدَتها

وَ بِسَبطَیهِ وَ شِبلَیهِ هُما نَجلَاْ زَکیٍّ

وَ بِسَجّادِ وَ بِالْباقِرِ وَ اْلصّادِقِ حَقّا

وَ بِموسی وَ عَلیٍّ وَ تَقیٍّ وَ نَقی

وَ بِذِی الْعَسکَرِ وَ الْحُجَّةِ الْقائِمِ بِالْحَق

أَلَّذی یَضرِبُ بِالسَّیفِ بِحُکمٍ أَزَلی

وَ عَلَیهِم صَلَواتی وَ سَلامی بِأُلوفٍ

وَ بِلَیلٍ وَ نَهارٍ وَ غَداةٍ وَ عَشیٍّ

وَ تَقَبَّل بِقَبولٍ حَسَنٍ رَبِّ دُعانا

بِمُحَمَّد وَ عَلیٍّ وَ بِأَوْلادِ عَلی

الهی تو را به حق پیامبر عربی و فرستاده مدنی و برادرش شیر خدا که نامش علی است، قسم میدهم و به حضرت زهرای بتول و مادری که وی را زاییده است و به دو دختر زاده و دو فرزند شیر بچه پیامبر، حضرت حسن و حسین که از نژاد و نسل پاکیزه هستند و به حضرت سجاد و امام باقر و امام صادق که به حق می باشند و به حضرت موسی بن جعفر و علی بن موسی الرضا و امام محمد تقی و امام علی النقی و به صاحب عسکر، امام یازدهم و حضرت حجت، امامی که از برای احقاق حق برپا ایستاده و به فرمان پروردگار همیشگی و ازلی، حکم به حق خواهد کرد، هزاران درود و سلام من در شب و روز و صبح و شام بر ایشان باد، پروردگارا ! به حق حضرت محمد و علی و فرزندان علی علیهم السلام دعای ما را به نیکویی بپذیر.

بهشت دیده آمد روی ایشان

دماغ آسوده دارد، بوی ایشان

به گفتاری از ایشان خوش دلم من

خوشا ایشان و گفت و گوی ایشان

صلوات امیرالمؤمنین علیه السلام بر پیامبر

در روضه کافی است که امیرالمؤمنین علیه السلام در یکی از خطبه های روز جمعه این صلوات را بر پیامبر فرستاد.

إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ تَحَنَّنْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ سَلِّمْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، و سلم علی محمد و ال محمد، كَأَفْضَلِ مَا صَلَّيْتَ وَ بَارَكْتَ وَ تَرَحَّمْتَ وَ تَحَنَّنْتَ وَ سَلَّمْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَ آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ أَعْطِ مُحَمَّداً الْوَسِيلَةَ وَ الشَّرَفَ وَ الْفَضِيلَةَ وَ الْمَنْزِلَةَ الْكَرِيمَةَا، اللَّهُمَّ اجْعَلْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ أَعْظَمَ الْخَلاَئِقِ كُلِّهِمْ شَرَفاً يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ أَقْرَبَهُمْ مِنْكَ مَقْعَداً، وَ أَوْجَهَهُمْ عِنْدَكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ جَاهاً وَ أَفْضَلَهُمْ عِنْدَكَ مَنْزِلَةً وَ نَصِيباً، اللَّهُمَّ أَعْطِ مُحَمَّداً أَشْرَفَ الْمَقَامِ وَ حِبَاءَ السَّلاَمِ وَ شَفَاعَةَ الْإِسْلاَمِ، اللَّهُمَّ وَ أَلْحِقْنَا بِهِ غَيْرَ

خَزَايَا وَ لاَ نَاكِثِينَ وَ لاَ نَادِمِينَ وَ لاَ مُبَدِّلِينَ إِلَهَ الْحَقِّ آمِينَ. ⁽¹⁾

صلوات بر همه پیامبران بعد از صلوات بر محمد صلی الله علیه و آله

مستحب است هرگاه نام پیامبران را بردیم، ابتدا بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله صلوات بفرستیم بعد بر آنها.

ابن عمار گفت: نزد حضرت امام جعفر صادق علیه السلام از برخی پیامبران یاد کردم و بر او صلوات فرستادم.

حضرت فرمودند: «هرگاه نام یکی از پیامبران را بردی، اول صلوات بر محمد ﷺ بفرست، بعد بر آن پیامبر، صلی الله علی محمد و آله و علی جمیع الأنبیاء». ⁽²⁾

صلوات بر باب الحوائج حضرت موسی بن جعفر علیه السلام

سیدبن طاوس در یکی از زیارات این صلوات را بر حضرت موسی بن جعفر سلام الله علیه نقل کرده است، و چون مشتمل بر برخی از فضائل و عبادات و مصائب آن امام والامقام بود، در این جزوه آوردم، امید است علاقه‌مندان به آن جناب در هرجا هستند با خواندن آن، ضمن عرض ارادت به ساحت قدس باب الحوائج موسی بن جعفر علیه السلام، به محتوای آن نیز توجه نموده و از هر جهت بهره مند شوند، ان شاء الله و التوفیق من الله.

اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَيْتِهِ، وَصَلِّ عَلَىٰ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَصِيِّ الْأَبْرارِ، وَ إِمامِ الْأَخْيارِ، وَعَيْبَةِ الْأَنْوارِ، وَوارِثِ السَّكِينَةِ وَالْوَقارِ، وَالْحِكَمِ وَالْآثارِ، الَّذِي كانَ يُحْيِي اللَّيْلَ بِالسَّهَرِ إِلَى السَّحَرِ بِمُواصَلَةِ الاسْتِغْفارِ، حَلِيفِ السَّجْدَةِ الطَّوِيلَةِ، وَالدُمُوعِ الْغَزِيرَةِ، وَالْمُناجاةِ الْكَثِيرَةِ،

وَالضَّراعاتِ الْمُتَّصِلَةِ،وَمَقَرِّ النُّهىٰ وَالْعَدْلِ، وَالْخَيْرِ وَالْفَضْلِ، وَالنَّدىٰ وَالْبَذْلِ، وَمَأْلَفِ الْبَلْوىٰ وَالصَّبْرِ، وَالْمُضْطَهَدِ بِالظُّلْمِ، وَالْمَقْبُورِ بِالْجَوْرِ، وَالْمُعَذَّبِ فِي قَعْرِ السُّجُونِ وَظُلَمِ الْمَطَامِيرِ، ذِي السَّاقِ الْمَرْضُوضِ بِحَلَقِ الْقُيُودِ، وَالْجَِنازَةِ الْمُنَادىٰ عَلَيْها بِذُلِّ الاسْتِخْفافِ، وَالْوارِدِ عَلَىٰ جَدِّهِ الْمُصْطَفىٰ، وَأَبِيهِ الْمُرْتَضىٰ، وَأُمِّهِ سَيِّدَةِ النِّساءِ بِإِرْثٍ مَغْصُوبٍ، وَوَِلاءٍ مَسْلُوبٍ، وَأَمْرٍ مَغْلُوبٍ، وَدَمٍ مَطْلُوبٍ، وَسَمٍّ مَشْرُوبٍ، اللّٰهُمَّ وَكَمَا صَبَرَ عَلَىٰ غَلِيظِ الْمِحَنِ، وَتَجَرَّعَ غُصَصَ الْكُرَبِ، وَاسْتَسْلَمَ لِرِضاكَ، وَأَخْلَصَ الطَّاعَةَ لَكَ، وَمَحَضَ الْخُشُوعَ، وَاسْتَشْعَرَ الْخُضُوعَ، وَعادَى الْبِدْعَةَ وَأَهْلَها، وَلَمْ يَلْحَقْهُ فِي شَيْءٍ مِنْ أَوامِرِكَ وَنَواهِيكَ لَوْمَةُ لائِمٍ، صَلِّ عَلَيْهِ صَلاةً نامِيَةً مُنِيفَةً زاكِيَةً تُوجِبُ لَهُ بِها شَفاعَةَ أُمَمٍ مِنْ خَلْقِكَ، وَقُرُونٍ مِنْ بَراياكَ، وَبَلِّغْهُ عَنَّا تَحِيَّةً وَسَلاماً، وَآتِنا مِنْ لَدُنْكَ فِي مُوالاتِهِ فَضْلاً وَ إِحْساناً وَمَغْفِرَةً وَرِضْواناً، إِنَّكَ ذُو الْفَضْلِ الْعَمِيمِ، وَالتَّجاوُزِ الْعَظِيمِ، بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

مُوالاتِهِ فَضْلاً وَ إِحْساناً وَمَغْفِرَةً وَرِضْواناً، إِنَّكَ ذُو الْفَضْلِ الْعَمِيمِ، وَالتَّجاوُزِ الْعَظِيمِ، بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ. ⁽¹⁾

در شب و روز جمعه بسیار صلوات بفرستید

از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام روایت است که فرمودند: جمعه، شبش نورانی است و روزش بسیار روشن است، پس در شب و روز جمعه بسیار بگویید: «سبحان الله و الله أکبر و لا إله إلا الله» و بسیار بر محمد و آل محمد صلوات بفرستید.

«إن لَيْلَةُ اَلْجُمُعَةِ لَيْلَةٌ غَرَّاءُ وَ يَوْمُهَا يَوْمٌ أَزْهَرُ ،فَأَكْثِرُوا فِيهَا مِنَ اَلتَّهْلِيلِ وَ اَلتَّسْبِيحِ وَ اَلثَّنَاءِ عَلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اَلصَّلاَةِ عَلَى محمد و آل محمد ». ⁽²⁾

و همان حضرت نقل کرده که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند:

«شب و روز جمعه بر من بسیار صلوات بفرستید. از آن حضرت پرسیدند: صلوات بسیار چند عدد است؟ فرمودند: اقل آن صد صلوات است و هرچه بیشتر بهتر».

قال: قال رسول الله صلی الله علیه و آله : أَكْثِرُوا مِنَ اَلصَّلاَةِ عَلَيَّ فِي اَللَّيْلَةِ اَلْغَرَّاءِ وَ اَلْيَوْمِ اَلْأَزْهَرِ لَيْلَةِ اَلْجُمُعَةِ وَ يَوْمِ اَلْجُمُعَةِ فَسُئِلَ إِلَى كَمِ اَلْكَثِيرُ قَالَ إِلَى مِائَةٍ وَ مَا زَادَتْ فَهُوَ أَفْضَلُ .». ⁽¹⁾

و روایت دیگر است که : حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند : چون عصر روز پنجشنبه شود خداوند فرشته هایی از آسمان به زمین می فرستد، و با آنها قلم هایی از طلا و صحیفه هایی از نقره (سفید) است و تا غروب روز جمعه چیزی نمی نویسند مگر صلوات بر محمد و آل محمد .

إِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْخَمِيسِ عِنْدَ اَلْعَصْرِ أَهْبَطَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَلاَئِكَةً مِنَ اَلسَّمَاءِ إِلَى اَلْأَرْضِ مَعَهَا صَحَائِفُ مِنْ فِضَّةٍ بِأَيْدِيهِمْ أَقْلاَمٌ مِنْ ذَهَبٍ تَكْتُبُ اَلصَّلاَةَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عِنْدَ غُرُوبِ اَلشَّمْسِ.

بِأَيْدِيهِمْ أَقْلاَمٌ مِنْ ذَهَبٍ تَكْتُبُ اَلصَّلاَةَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عِنْدَ غُرُوبِ اَلشَّمْسِ.». ⁽¹⁾

همچنین نقل است که شب جمعه ده بار از خدا بخواهیم که بر پیامبر صلی الله علیه و آله صلوات بفرستد به این عبارت: «يَا دَائِمَ الْفَضْلِ عَلَى الْبَرِيَّةِ يَا بَاسِطَ الْيَدَيْنِ بِالْعَطِيَّةِ يَا صَاحِبَ الْمَوَاهِبِ السَّنِيَّةِ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ خَيْرِ الْوَرَى سَجِيَّةً وَ اغْفِرْ لَنَا يَا ذَا الْعُلَى فِي هَذِهِ الْعَشِيَّةِ». ⁽²⁾

و از حضرت امام محمدباقر علیه السلام روایت است که فرمودند: در روز جمعه، نزد من هیچ عبادتی محبوبتر از صلوات بر محمد و آل محمد نیست.

«ما مِن شَى ءٍ يُعبَدُ اللّه ُ بِهِ يَومَ الجُمُعَةِ أحَبَّ إلَىَّ مِنَ الصَّلاةِ عَلى مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ». ⁽³⁾

نیز روایت شده که بهترین اوقات صلوات در روز جمعه بعد از عصر است، به اینکه صد مرتبه گفته شود: «اللهم صل علی محمد و آل محمد وعجل فرجهم» ⁽¹⁾

و از امام جعفر صادق سان روایت است که فرمودند: صلوات بر محمد و آل محمد که در بین نماز ظهر و عصر معادل هفتاد رکعت نماز است و کسی که بعد از نماز عصر روز جمعه بگوید: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْأَوْصِيَاءِ الْمَرْضِيِّينَ بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِكَ وَ بَارِكْ عَلَيْهِمْ بِأَفْضَلِ بَرَكَاتِكَ وَ السَّلاَمُ عَلَيْهِمْ وَ عَلَى أَرْوَاحِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ». برای او مثل ثواب عمل جن و انس در آن روز خواهد بود. ⁽²⁾

مؤلف : روایات در فضیلت صلوات، خصوصاً در شب و روز جمعه بسیار است که به خاطر اختصار، به همین

مقدار اکتفا کردیم و این چند روایت برای تشویق اهل عمل کفایت می کند. والتوفیق من الله.

ذکر ما این است دائم الاوقات

بر محمد صلی الله علیه و آله و آل او صلوات

در پایان این قسمت ، مناسب دیدم صلوات منسوب به ابوالحسن ضراب اصفهانی را که در اعمال عصر جمعه

وارد شده و مشتمل است بر صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه معصومین علیهم السلام و دارای مضامین عالی و قابل توجه است - بیاورم.

بسم الله الرحمن الرحیم

اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ سَيِّدِ الْمُرْسَلِينَ، وَخَاتَمِ النَّبِيِّينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، الْمُنْتَجَبِ فِى الْمِيثَاقِ، الْمُصْطَفىٰ فِى الظِّلالِ، الْمُطَهَّرِ مِنْ كُلِّ آفَةٍ، الْبَرِىءِ مِنْ كُلِّ عَيْبٍ، الْمُؤَمَّلِ لِلنَّجَاةِ، الْمُرْتَجَىٰ لِلشَّفاعَةِ، الْمُفَوَّضِ إِلَيْهِ دِينُ اللّٰهِ، اللّٰهُمَّ شَرِّفْ بُنْيَانَهُ، وَعَظِّمْ بُرْهَانَهُ، وَأَفْلِجْ حُجَّتَهُ، وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ، وَ

أَضِئْ نُورَهُ، وَبَيِّضْ وَجْهَهُ، وَأَعْطِهِ الْفَضْلَ وَالْفَضِيلَةَ، وَالْمَنْزِلَةَ وَالْوَسِيلَةَ، وَالدَّرَجَةَ الرَّفِيعَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَاماً مَحْمُوداً يَغْبِطُهُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَالْآخِرُونَ، وَصَلِّ عَلَىٰ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَقَائِدِ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِينَ، وَسَيِّدِ الْوَصِيِّينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَصَلِّ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَصَلِّ عَلَى الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، ووَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ وَصَلِّ عَلَىٰ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَصَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَصَلِّ عَلىٰ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَصَلِّ عَلَىٰ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَصَلِّ عَلَىٰ عَلِيِّ بْنِ مُوسىٰ إِمَامِ

الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَصَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَصَلِّ عَلَىٰ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَصَلِّ عَلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَصَلِّ عَلَى الْخَلَفِ الْهادِى الْمَهْدِيِّ إِمَامِ الْمُؤْمِنِينَ، وَوَارِثِ الْمُرْسَلِينَ، وَحُجَّةِ رَبِّ الْعالَمِينَ؛ اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَأَهْلِ بَيْتِهِ الْأَئِمَّةِ الْهَادِينَ، الْعُلَماءِ الصَّادِقِينَ، الْأَبْرَارِ الْمُتَّقِينَ، دَعَائِمِ دِينِكَ، وَأَرْكَانِ تَوْحِيدِكَ، وَتَراجِمَةِ وَحْيِكَ، وَحُجَجِكَ عَلَىٰ خَلْقِكَ، وَخُلَفَائِكَ فِى أَرْضِكَ، الَّذِينَ اخْتَرْتَهُمْ لِنَفْسِكَ، وَاصْطَفَيْتَهُمْ عَلَىٰ عِبَادِكَ، وَارْتَضَيْتَهُمْ لِدِينِكَ، وَخَصَصْتَهُمْ بِمَعْرِفَتِكَ، وَجَلَّلْتَهُمْ بِكَرَامَتِكَ، وَغَشَّيْتَهُمْ بِرَحْمَتِكَ، وَرَبَّيْتَهُمْ بِنِعْمَتِكَ، وَغَذَّيْتَهُمْ بِحِكْمَتِكَ، وَأَلْبَسْتَهُمْ نُورَكَ، وَرَفَعْتَهُمْ فِى

مَلَكُوتِكَ، وَحَفَفْتَهُمْ بِملائِكَتِكَ، وَشَرَّفْتَهُمْ بِنَبِيِّكَ، صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلَيْهِمْ، صَلَاةً زَاكِيَةً نَامِيَةً كَثِيرَةً دَائِمَةً طَيِّبَةً، لَايُحِيطُ بِهَا إِلّا أَنْتَ، وَلَا يَسَعُهَا إِلّا عِلْمُكَ، وَلَا يُحْصِيهَا أَحَدٌ غَيْرُكَ . اللّٰهُمَّ وَصَلِّ عَلَىٰ وَلِيِّكَ الُْمحْيِى سُنَّتَكَ، الْقَائِمِ بِأَمْرِكَ، الدَّاعِى إِلَيْكَ، الدَّلِيلِ عَلَيْكَ، حُجَّتِكَ عَلَىٰ خَلْقِكَ، وَخَلِيفَتِكَ فِى أَرْضِكَ، وَشَاهِدِكَ عَلَىٰ عِبَادِكَ . اللّٰهُمَّ أَعِزَّ نَصْرَهُ، وَمُدَّ فِى عُمْرِهِ، وَزَيِّنِ الْأَرْضَ بِطُولِ بَقائِهِ . اللّٰهُمَّ أَكْفِهِ بَغْىَ الْحَاسِدِينَ، وَأَعِذْهُ مِنْ شَرِّ الْكَائِدِينَ، وَازْجُرْ عَنْهُ إِرَادَةَ الظَّالِمِينَ، وَخَلِّصْهُ مِنْ أَيْدِى الْجَبَّارِينَ، اللّٰهُمَّ أَعْطِهِ فِى نَفْسِهِ وَذُرِّيَّتِهِ وَشِيعَتِهِ وَرَعِيَّتِهِ وَخَاصَّتِهِ وَعَامَّتِهِ وَعَدُوِّهِ وَجَمِيعِ أَهْلِ الدُّنْيا مَا تُقِرُّ بِهِ عَيْنَهُ، وَتَسُرُّ بِهِ نَفْسَهُ، وَبَلِّغْهُ أَفْضَلَ مَا أَمَّلَهُ فِى الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ . اللّٰهُمَّ جَدِّدْ بِهِ مَا امْتَحىٰ مِنْ دِينِكَ، وَأَحْىِ بِهِ مَا بُدِّلَ مِنْ كِتَابِكَ، وَأَظْهِرْ بِهِ مَا غُيِّرَ مِنْ حُكْمِكَ، حَتَّىٰ يَعُودَ دِينُكَ بِهِ وَعَلَىٰ يَدَيْهِ غَضّاً جَدِيداً خَالِصاً مُخْلَصاً، لَاشَكَّ

فِيهِ، وَلَا شُبْهَةَ مَعَهُ، وَلَا بَاطِلَ عِنْدَهُ، وَلَا بِدْعَةَ لَدَيْهِ . اللّٰهُمَّ نَوِّرْ بِنُورِهِ كُلَّ ظُلْمَةٍ، وَهُدَّ بِرُكْنِهِ كُلَّ بِدْعَةٍ، وَاهْدِمْ بِعِزِّهِ كُلَّ ضَلالَةٍ، وَاقْصِمْ بِهِ كُلَّ جَبَّارٍ، وَأَخْمِدْ بِسَيْفِهِ كُلَّ نارٍ، وَأَهْلِكْ بِعَدْلِهِ جَوْرَ كُلِّ جَائِرٍ، وَأَجْرِ حُكْمَهُ عَلَىٰ كُلِّ حُكْمٍ، وَأَذِلَّ بِسُلْطانِهِ كُلَّ سُلْطَانٍ اللّٰهُمَّ أَذِلَّ كُلَّ مَنْ نَاوَاهُ، وَأَهْلِكْ كُلَّ مَنْ عَادَاهُ، وَامْكُرْ بِمَنْ كَادَهُ، وَاسْتَأْصِلْ مَنْ جَحَدَهُ حَقَّهُ، وَاسْتَهَانَ بِأَمْرِهِ، وَسَعَىٰ فِى إِطْفَاءِ نُورِهِ، وَأَرَادَ إِخْمَادَ ذِكْرِهِ . اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفىٰ، وَعَلِيٍّ الْمُرْتَضىٰ، وَفاطِمَةَ الزَّهْراءِ، وَالْحَسَنِ الرِّضا، وَالْحُسَيْنِ الْمُصَفَّىٰ، وَجَمِيعِ الْأَوْصِيَاءِ مَصَابِيحِ الدُّجَىٰ، وَأَعْلامِ الْهُدَىٰ، وَمَنَارِ التُّقَىٰ، وَالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىٰ، وَالْحَبْلِ الْمَتِينِ، والصِّراطِ الْمُسْتَقِيمِ، وَصَلِّ عَلَىٰ وَ لِيِّكَ وَوُلَاةِ عَهْدِكَ، وَالْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ، وَمُدَّ فِى أَعْمارِهِمْ، وَزِدْ فِى آجالِهِمْ، وَبَلِّغْهُمْ أَقْصَىٰ

آمالِهِمْ دِيناً وَدُنْيا وَآخِرَةً، إِنَّكَ عَلىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدْيرٌ.⁽¹⁾

یارب! به محمدصلی الله علیه و آله و به زهرا علیها السلام صلوات

بر شیر خدا، علی علیه السلام اعلا صلوات

بر حُسن حَسَن علیه السلام، جمال نیکوی حسین علیه السلام

اولاد علی علیه السلام و آل طاها صلوات

صلواتی که موجب استجابت دعاها و رسیدن به آرزوهاست

از حضرت امام رضا نقل است که فرمودند: «برای مستجاب شدن دعاها و آمرزش گناهان و رسیدن به آرزوها و زیاد شدن روزیها و از دوستان بهشتی شدن پیامبر صلی الله علیه و آله، این صلوات را که از اسرار آل محمد صلی الله علیه و آله است بخوانید:

اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ فِي الْأَوَّلِينَ، وَصَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ فِي الْآخِرِينَ، وَصَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ فِي الْمَلاَ الْأَعْلَىٰ، وَصَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ فِي الْمُرْسَلِينَ . اللّٰهُمَّ أَعْطِ مُحَمَّداً الْوَسِيلَةَ وَالشَّرَفَ وَالْفَضِيلَةَ وَالدَّرَجَةَ الْكَبِيرَةَ . اللّٰهُمَّ إِنِّي آمَنْتُ بِمُحَمَّدٍ وَآلِهِ وَلَمْ أَرَهُ، فَلا تَحْرِمْنِي يَوْمَ الْقِيامَةِ رُؤْيَتَهُ وَارْزُقْنِي صُحْبَتَهُ، وَتَوَفَّنِي عَلَىٰ مِلَّتِهِ، وَاسْقِنِي مِنْ حَوْضِهِ مَشْرَباً رَوِيّاً سَائِغاً هَنِيئاً لَاأَظْمَأُ بَعْدَهُ أَبَداً إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ .اللّٰهُمَّ كَمَا آمَنْتُ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَلَمْ أَرَهُ فَأَرِنِي فِي الْجِنانِ وَجْهَهُ. اللّٰهُمَّ بَلِّغْ رُوحَ مُحَمَّدٍ عَنِّي تَحِيَّةً كَثِيرَةً وَسَلاماً. ⁽¹⁾

از برکات این صلوات هم بهره مند شوید - که گفته شده ثواب ده هزار صلوات دارد. اَلّلهُمَّ صَلِّ عَلی سَیِّدنا و نبیّنا مُحَمَّدٌ و آله مَا اخْتَلَفَ الْمَلَوان وَ تَعاقَبَ الْعَصْرانِ وَ کَرَّ الْجَدیدانِ وَ سْتَقْبَلَ الْفَرْقدانِ وَ بَلَّغْ رُوحَهُ وَ اَرْواحَ اَهْلِ بَیْتِهِ مِنّا التَّحِیَّهَ وَ السَّلامُ"

روشن جهان ز نور جمال محمد صلی الله علیه و آله است

خرم ز چشمه های کمال محمد صلی الله علیه و آله است

ما دست کی زنیم به دامان دیگران

تا دامن محمد صلی الله علیه و آله و آل محمد صلی الله علیه و آله است

سلام و صلوات به پیامبر می‌رسد

روایت است که امام صادق علیه السلام فرمودند: خدا فرشته ای را بر قبر پیامبر صلی الله علیه و آله موکل گردانده است، و هرگاه

⁽¹⁾

همچنین فرستادن این صلوات، برای برآمدن حاجات، رجاء مانعی ندارد.

اللهم صل علی فاطمة و أبیها و بعلها و بنیها بعدد ما أحاط به علمک.

یکی از شما صلوات یا سلام بر آن حضرت فرستاد، آن فرشته به عرض پیامبر صلی الله علیه و آله می رساند. ⁽¹⁾

صلوات همراه مصافحه

نقل شده که پیامبر صلی الله و علیه و آله فرمودند: «دو نفر که برای خدا با یکدیگر مصافحه (دست بهم دهند و بر من صلوات فرستند، پیش از آنکه از هم جدا شوند، خداوند مهربان هر دو را می آمرزد. ⁽²⁾

مؤذن و شنونده اذان صلوات بفرستند

در روایت صحیح است که حضرت امام محمد باقر علیه السلام فرمودند: «هر وقت نام مبارک پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را بردی، یا شخصی نام آن حضرت را نزد تو برد، بر

پیامبر صلی الله علیه و آله صلوات بفرست، در اذان باشد یا غیر اذان.

و صل علی النبی صلی الله علیه و آله کلما ذکرته او ذکره ذاکر عندک فی آذان أو غیره. ⁽¹⁾

همان گونه که ملاحظه می کنید، امام علیه السلام در این روایت امر فرموده است که با بردن نام پیامبر ، یا شنیدن آن، صلوات بفرستید. و ظاهر امر وجوب است و صاحب وسائل نیز فرموده است:

«باب وجوب الصلاة علی النبی کلما ذکر فی آذان أو غیره»

مرحوم سید رحمة الله نیز در کتاب شریف «العروة الوثقی» فرموده است:

جماعتی از علما فتوا به وجوب صلوات داده اند [عبارتش در صفحه بعد می آید] ولی به لحاظ قرائن

خارجی و همچنین آمدن نام و القاب آن حضرت در قرآن بدون ذکر صلوات، «امر» «صل» در این روایت حمل بر استحباب شده است، هرچند احوط عدم ترک است.

همچنین در روایتی که شیعه و سنی نقل کرده اند، پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «جبرئیل گفت: از رحمت خدا دور باد کسی که نام تو نزد او برده شود و بر تو صلوات نفرستد». و [پیامبر فرمود: من آمین گفتم. ⁽¹⁾

نیز «مسلم» در صحیحش نقل کرده که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: وقتی مؤذن اذان می‌گوید، جمله های اذان را همراه او حکایت کنید و بر من صلوات بفرستید. به راستی که هر کس بر من صلوات بفرستد خداوند به هر صلواتی ده صلوات بر آن کس می فرستد.

قال النبی : «إِذَا سَمِعْتُمُ الْمُؤَذِّنَ فَقُوْلُوْا مِثْلَ مَا يَقُوْلُ ثُمَّ صَلُّوْا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ صَلَّی عَلَيَّ صَلَاةً صَلَّی اللهُ عَلَيْهَ بِهَا عَشْرًا » ⁽¹⁾

و نظیر همین روایت از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام نقل شده و فرمودند: «وَ لَا تَدَعْ ذِكْرِي عَلَى كُلِّ حَالٍ » ⁽²⁾، در هیچ حال دست از ذکر خدا برمدار.

صلوات در اثنای نماز

جمعی از علمای گذشته فرموده اند: به مقتضای آیه مبارکة «إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا». ⁽³⁾صلوات بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله واجب است و بر هر مکلفی در طول عمر واجب است که لااقل یک مرتبه صلوات بفرستد، یعنی فرضاً اگر

کسی اصلاً نماز نمی‌خواند که در تشهد آن صلوات بفرستد، چنانچه حتی یک صلوات هم نفرستد، دو واجب مستقل را ترک کرده است: یکی نماز و دیگری صلوات، و ترک هر یک از آنها عقابی جداگانه دارد، به علاوه جمعی از علمای گذشته فتوا داده اند که هر گاه مکلف پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را متذکر شد یا نام آن حضرت نزد او برده شد - چه در نماز و در حال خواندن حمد و سوره باشد، یا در اذان و اقامه و یا غیر اینها - واجب است صلوات بفرستد و در این مسأله فرقی نیست که نام مبارک آن حضرت را ببرند مثل «محمد» یا «احمد»، یا کنیه یا لقب آن حضرت را متذکر شوند مثل «ابوالقاسم»، مصطفی»، «رسول» و «نبی»، یا با ضمیر یادآور آن بزرگوار شوند، مثل «عنه» در جایی که ضمیر «عنه» به آن حضرت برگردد.

همچنین اگر نام یا کنیه یا لقب آن حضرت را نوشتند، صلوات را نیز بنویسند، بلکه اگر قلباً متذکر پیامبر

اکرم صلی الله علیه و آله شدند صلوات بفرستند، هر چند ظاهر روایت آن است که مراد تذکر و یاد آوری زبانی است نه درونی و قلبی، و در هر حال در روایت صحیح است که:

هر وقت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را یاد کردی، یا کسی آن حضرت را نزد تو یاد کرد، چه در اذان باشد یا غیر آن، صلوات بفرست»؛ «و صل علی النبی کلما ذکرته او ذکره ذاکر فی أذان و غیره». ⁽¹⁾

سه یادآوری :

اول . چنانچه کسی در اثنای قرائت حمد و سوره و یا سایر جاهای نماز، نام پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را شنید، صلوات بفرستد و آن را تأخیر نیاندازد و بعد از فرستادن صلوات، نماز را ادامه دهد، بلکه احتیاط این است که فرستادن صلوات را در اثنای نماز ترک نکند، چون جمعی از علما فتوا به وجوب آن داده اند.

سید رحمة الله در کتاب شریف «العروة الوثقی» فرموده است: مستحب است صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله، هر وقت اسم آن حضرت را ذکر کند، یا بشنود، اگر چه در نماز یا در اثنای قرائت باشد، بلکه احوط ترک نکردن است، زیرا که جماعتی از علما فتوی به وجوب آن داده اند، و فرقی نیست که اسم آن بزرگوار ذکر شود یا کنیه یا لقب آن حضرت، یا به ضمیر ذکر شود، و در خبر صحیح است که : صلوات بفرست بر پیامبر صلی الله علیه و آله هر وقت نام او را بردی یا آنکه کسی نام آن حضرت را نزد تو به زبان آورد، در اذان باشد یا غیر اذان»، و از آن بزرگوار روایت است که فرمودند: هرگاه نام من نزد کسی برده شود و فراموش کند صلوات بر من بفرستد (غفلت کند و صلوات نفرستد) خداوند او را در راه بهشت به خطا می اندازد ( راه بهشت را گم می کند). ⁽¹⁾

مسأله : چنانچه در اثنای تشهد نام پیامبر صلی الله علیه و آله را شنید، به صلواتی که در تشهد واجب است اکتفا نکند و دو صلوات بفرستد، همچنین اگر نام مبارک آن حضرت تکرار شد، صلوات را تکرار کند. ⁽¹⁾

دوم. در صلوات، کیفیت خاصی معتبر نیست و هر عبارتی که دلالت بر صلوات کند، کفایت می کند، مثل

صلی الله علیه» یا «أللهم صل علی النبی» یا «رب صل علی محمد» ولی به هر عبارت و کیفیتی که صلوات فرستاد، اضافه کردن آل ترک نشود.

سوم. صلوات بر معصومین علیهم السلام مستحب است،

⁽²⁾

خصوصا هرگاه کسی نام آن بزرگواران را به زبان جاری ساخت و یا شنید.

در زیارت ائمه بقیع علیهم السلام می‌خوانیم :

«و جعل صلواتنا علیکم رحمة لنا و کفار، لذنوبنا». خداوند متعال صلوات ما را بر شما، رحمت برای ما قرار داد، و کفاره گناهانمان ساخت.

و در زیارت حضرت زهرا علیها السلام می‌خوانیم:

«السَّلامُ عَلَيْكِ يا فاطِمَةُ بِنْتَ رَسُولِ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكِ وَعَلَىٰ رُوحِكِ ».

و همچنین می‌خوانیم: «اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَيْها صَلاةً تَزِيدُ فِي مَحَلِّها عِنْدَكَ، وَشَرَفِها لَدَيْكَ...)

خلاصه : صلوات بر معصومین علیهم السلام مستحب است خصوصاً اگر نام آنها را به زبان آوردیم، یا نام آنها را شنیدیم.

مثلا اگر کسی گفت : حضرت علی، مستحب است بگوید: صلوات الله و سلامه علیه. و اگر نام آن حضرت را

شنید، بگوید: صلوات الله و سلامه علیه. نیز اگر مثلاً گفت: حضرت رضا، با نام آن حضرت را شنید، بگوید: صلوات الله و سلامه علیه. و همچنین نسبت به سایر معصومین صلوات الله و سلامه علیهم اجمعین.

صلوات در رکوع و سجود نماز

مستحب است قبل از ذکر رکوع یا بعد از آن صلوات بفرستیم، همچنین مستحب است قبل از ذکر سجده یا بعد از آن صلوات بفرستیم.

حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: «نمازگزار، در رکوع و سجود نمازش صلوات بفرستد، و صلوات بر محمد صلی الله علیه و آله و آل محمد مثل تکبیر و تسبیح است و معادل ده حسنه می‌باشد». ⁽¹⁾

و حضرت امام محمد باقر فرمودند: «کسی که در

رکوع و سجود و قیامش [ در حال قنوت] صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد خداوند علاوه بر ثواب اینها، ثواب دیگری به مقدار ثواب رکوع و سجود و قیام، به او عطا فرماید». ⁽¹⁾

صلوات در قنوت نماز

مستحب است در اول قنوت و در پایان آن صلوات بفرستیم، زیرا قنوت در نمازها دعا و طلب حاجات است و حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: «هرگاه یکی از شما دعا کرد، ابتدا کند به صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله، چون صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله مقبول عند الله است و این طور نیست که خداوند بعضی از دعا را قبول کند و بعضی را رد نماید». ⁽²⁾

و از همان حضرت نقل شده که فرمودند: «کسی که حاجتی از خدا دارد، ابتدا صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد، پس از آن حاجتش را بطلبد و در پایان نیز صلوات بفرستد، همانا خداوند عزوجل کریم تر از آن است که دو طرف دعا را مستجاب کند و وسط آن را واگذارد، هر جا صلوات بر محمد و آل محمد باشد حجابی وجود ندارد». ⁽¹⁾

و برخی از علما فرموده اند: از قنوت های جامع و کامل که موجب برآمدن حاجات است، این قنوت است: «سُبْحانَ مَنْ دانَتْ لَهُ السَّماواتُ وَالأَرْضُ بِالعُبودِيَّةِ، سُبحانَ مَنْ تَفَرَّدَ بِالوَحْدانِيَّةِ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لي وَلِجميعِ المُؤْمِنينَ وَالمُؤْمِناتِ وَاقْضِ حَوائِجي وَحَوائِجَهُمْ بِحَقِّ حَبيبِكَ ».

⁽²⁾

مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطَّاهِرينَ». ⁽¹⁾

مؤلف : این قنوت برگرفته از قنوتهای مفصل است و در عین اینکه کوتاه است، مشتمل است بر تمجید و ثنای الهی و صلوات بر پیامبر و آل آن حضرت و طلب مغفرت برای مؤمنین و مؤمنات، لذا همه شرایط دعا در آن جمع و به مستجاب شدن نزدیک است.

صلوات بعد از هر نماز کامل کننده نماز است

اهمیت و برکات صلوات از اینجا روشن می‌شود که نماز در صورتی به مرتبه کمال می‌رسد که بعد از آن بر محمد و آلش صلوات فرستاده شود.

حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: همانا کمال روزه به پرداخت زکات فطره است، همان گونه که تمامیت و کمال نماز به صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله است، چون

کسی که روزه بگیرد و زکات فطره اش را عمدا نپردازد، برای او روزه نیست، و کسی که بعد از نماز صلوات نفرستد برایش نماز نیست. ⁽¹⁾

«إِنَّ مِنْ تَمَامِ اَلصَّوْمِ إِعْطَاءُ اَلزَّكَاةِ يَعْنِي اَلْفِطْرَةَ كَمَا أَنَّ اَلصَّلاَةَ عَلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مِنْ تَمَامِ اَلصَّلاَةِ لِأَنَّهُ مَنْ صَامَ وَ لَمْ يُؤَدِّ اَلزَّكَاةَ فَلاَ صَوْمَ لَهُ إِذَا تَرَكَهَا مُتَعَمِّداً وَ لاَ صَلاَةَ لَهُ إِذَا تَرَكَ اَلصَّلاَةَ عَلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ » ⁽²⁾

و از حضرت امام رضا علیه السلام نقل است که فرمودند: هر کس بعد از نماز صبح و نماز مغرب، آیه «إن الله و ملائکته یصلون علی النبی...» را بخواند و صلوات بفرستد، خداوند حاجات دنیا و آخرت او را برآورده می‌کند.

صلوات و سلام بر پیامبر صلی الله علیه و آله بعد از نماز

از حضرت امام رضا علیه السلام پرسیدند: بعد از نماز واجب چگونه بر پیامبر صلوات و سلام بفرستیم؟ فرمودند: بگویید:

السَّلامُ عَلَیْکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا خِیَرَةَ اللَّهِ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا حَبِیبَ اللَّهِ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا صِفْوَةَ اللَّهِ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَمِینَ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّکَ رَسُولُ اللَّهِ وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ قَدْ نَصَحْتَ لِأُمَّتِکَ وَ جَاهَدْتَ فِی سَبِیلِ رَبِّکَ وَ عَبَدْتَهُ حَتَّى أَتَاکَ الْیَقِینُ فَجَزَاکَ اللَّهُ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَفْضَلَ مَا جَزَى نَبِیّا عَنْ أُمَّتِهِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ أَفْضَلَ مَا صَلَّیْتَ عَلَى إِبْرَاهِیمَ وَ آلِ إِبْرَاهِیمَ. ⁽¹⁾

إنک حمید مجید. ⁽¹⁾

بهترین ذکر و خوشترین نغمات

هست بر ختم مرسلین صلوات

مرحبا بر کسی که بفرستد

دائما بر محمد صلی الله علیه و آله و علی علیه السلام صلوات

«اللهم صل علی محمد و آل محمد»

صلوات عِدلِ تسبیح و تکبیر است

شیخ صدوق رحمة الله از امام علیه السلام نقل کرده که فرمود: «صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله که در پیشگاه خداوند عزوجل معادل (عدل) تسبیح و تهلیل و تکبیر است»؛ «الصلاة علی محمد و آله تعدل عندالله عزّ و جلّ التسبیح و التهلیل و التکبیر»

⁽²⁾

یعنی صلوات فرستادن، مثل «سبحان الله و الحمدلله و لاإله‌إلاالله و الله أکبر» گفتن است، و این دو ذکر

شریف، هم سنگ یکدیگرند، یکی تسبیح و تقدیس و تکبیر پروردگار است و دیگری تشریف و تعظیم و

تکریم نبوت و امامت است.

اشرف اعمال مؤمنان صلوات است

روایت است که امام حسن عسکری علیه السلام فرمودند: اشرف اعمال مؤمنان، با تفاوت مراتبی که میان آنان هست، همانا صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله است.

إن أشرف أعمال المؤمنین فی مراتبهم التی قد رتّبوا فیها من الثری إلی العرش، الصلاة علی محمد و آله الطیبین صلی الله علیهم. ⁽¹⁾

یعنی مؤمنان هرچند از نظر ایمان و تقوا و اعمال،

متفاوت هستند و چه بسا تفاوت و مراتبشان بسیار زیاد است، اما در عین حال، اشرف اعمال همه آنها صلوات است، پس همه مؤمنین از برکات صلوات بهره برند و خود را مانند منافقان محروم نسازند. ان شاء الله و التوفیق من الله.

در حال طواف و سعی افضل دعاها صلوات است

در روایت است که : عبدالرحمن بن نعیم گفت: به امام صادق علیه السلام گفتم: من مشغول طواف شدم و دعایی نخواندم جز صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله و در حال سعی نیز همین گونه عمل کردم ( فقط صلوات فرستادم). حضرت فرمودند: «عطا نشد به احدی افضل‌تر از آنچه به تو عطا شد»؛ «ما أعطی أحد ممن سأل أفضل مما أعطیت». ⁽¹⁾

و در روایت دیگر است که: یعقوب بن شعیب گفت: به امام صادق علیه السلام گفتم: هنگام طواف، وقتی مقابل حجرالاسود رسیدم چه بگویم؟ فرمودند: «تکبیر بگو و بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله صلوات بفرست»؛ «فقال: کبّر و صل علی محمد و آله». ⁽¹⁾

نیز روایت است که حضرت امام جعفر صادق علیه السلام در حالی که مشغول طواف بود، وقتی رسید مقابل رکن یمانی، فرمود: در این مکان فرشته ای است که قدرت شنیدن صحبتهای مردم روی زمین به او عطا شده است، پس هر کس بر پیامبر صلی الله علیه و آله صلوات بفرستد، صلوات او را به پیامبر می رساند. ⁽²⁾

در مجالستان صلوات را فراموش نکنید

هرگاه به هر مناسبتی دور هم جمع شدید، حتماً

صلوات بفرستید. (هرچند یک مرتبه باشد].

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: همیشه به امر خدای تعالی فرشتگانی در سیرند، هنگامی که به مجلسی می رسند که در آن ذکر خدا و صلوات است به یکدیگر می گویند: در این مجلس شرکت کنیم، وقتی حضور یافتند، هنگامی که اهل مجلس دعا کردند، آنها آمین می گویند، و هنگامی که

صلوات فرستادند، همراه آنها صلوات می فرستند و به یکدیگر می گویند، خوشا به حال افراد این مجلس که خدا آنان را مورد عفو و مغفرت قرار داد.

و همان حضرت فرمودند: هر گروهی که در مجلسی جمع شوند و در آن مجلس ذکر خدا نگویند و صلوات

نفرستند، آن مجلس برای آنها حسرت و باعث غم و غصه خواهد بود. ⁽¹⁾

همچنین پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «جمع نشدند قومی

در مجلسی که خدا را یاد نکردند و بر پیامبرشان صلوات نفرستادند مگر اینکه روز قیامت آن مجلس برای آنها حسرت و اندوه خواهد بود، چنانچه خدا بخواهد عفوشان می کند و اگر بخواهد ایشان را مؤاخذه می‌نماید.»

«ما جلس قوم مجلسا لم یذکروا الله، و لم یصلوا علی نبیهم صلی الله علیه و آله ، إلا کان مجلسهم علیهم ترّة ⁽¹⁾یوم القیامة. إن شاء عفا عنهم، و إن شاء آخذهم ⁽²⁾

سه گروه نفرین شده اند، شما از آنها نباشید

از حضرت امام محمد باقر علیه السلام نقل است که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند:

جبرئیل به من گفت: کسی که اسم تو نزد وی برده شود، و

بر تو صلوات نفرستد، خدا او را [ از رحمت خود] دور گرداند، من گفتم: آمین، و کسی که ماه رمضان را درک کند و آمرزیده نشود، خدا وی را [ از رحمت خود] دور گرداند، من گفتم: آمین. گفت: کسی که پدر و مادر، یا یکی از آن دو را درک کند و آمرزیده نشود، خدا وی را [ از رحمت خود] دور گرداند، من گفتم: آمین.»

عن أبی جعفر الباقر علیه السلام فی حدیث انّ رسول الله صلی الله و علیه و آله قال: قال لی جبریل من ذکرت عنده فلم یصل علیک،فابعده الله فقلت آمین، فقال و من أدرک شهر رمضان قلم یغفر له، فأبعده الله قلت آمین، قال و من أدرک أبویه أو أحدهما فلم یغفر له، فابعده الله فقلت: آمین. ⁽¹⁾

و در روایت دیگر است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بالای منبر رفت و روی پله اول فرمود: «آمین» روی پله دوم باز فرمود: «آمین» روی پله سوم نیز فرمود: «آمین» اصحاب

عرض کردند: بر چه چیز آمین گفتی؟ فرمود: «جبرئیل نزد من آمد و همین که بر پله اول منبر بالا رفتم گفت: ذلیل باد ( از رحمت خدا دور باد) کسی که نام تو نزد او برده شود و بر تو صلوات نفرستد»، پس من گفتم: «آمین) همین که بر پله دوم بالا رفتم گفت: «ذلیل باد (از رحمت خدا دور باد) کسی که پدر و مادرش را درک کند و [ پدر و مادرش زنده باشند و بتواند به آنها خدمت کند و خوشنودشان نماید و موجبات آمرزش خود را فراهم کند، ولی کوتاهی کرده و در نتیجه ] داخل بهشت نشود» من گفتم: «آمین». همین که بر پله سوم بالا رفتم گفت: ذلیل باد ( از رحمت خدا دور باد) کسی که ماه رمضان را

درک کند و آمرزیده نشود» من گفتم: «آمین». ⁽¹⁾

صلوات کفاره گناهان است .با صلوات گناهان خود را جبران کنیم

در زیارت جامعه کبیره می خوانیم: «و جعل صلواتنا علیکم کفّارة لذنوبنا» ؛ «و خداوند سبحان [ بر ما منت نهاد و صلوات ما را بر شما [اهل بیت علیهم السلام] ، کفاره گناهان ما قرار داد».

و از حضرت امام رضا علیه السلام نقل است که فرمودند: چنانچه کسی نتواند کفاره گناهانش را بپردازد، بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله بسیار صلوات بفرستد، به راستی که صلوات گناهان را محو و نابود می کند. ⁽¹⁾

⁽²⁾

فقال: رغم أنف امریء أدرک رمضان، فلم یغفر له، فقلت: آمین.»

و در زیارت ائمه بقیع علیهم السلام می خوانیم: «وَجَعَلَ صَلاتَنا عَلَيْكُمْ رَحْمَةً لَنا وَكَفَّارَةً لِذُنُوبِنا» ؛ «و خداوند سبحان صلوات ما را بر شما رحمت و کفاره گناهان ما قرار داد.

و از امیرالمؤمنین علیه السلام نقل است که فرمودند:

صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله گناهان را بهتر از آبی که آتش را خاموش کند از بین می برد.

الصلاة علی النبی امحق للخطایا من الماء للنار ⁽¹⁾. نیز روایت است که : پیامبر صلی الله علیه و آله هنگام ورود در مسجد صلوات می فرستاد و می گفت: «رب اغفرلی ذنوبی وافتح لی أبواب رحمتک» ؛ «پروردگارا گناهان مرا ببخش و درهای رحمتت را برای من بگشا»..

وهنگام خروج از مسجد باز صلوات می فرستاد و می گفت: «رب اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی، وَ افْتَحْ لِی أَبْوَابَ فَضْلِکَ» ؛ بار پروردگارا گناهان مرا ببخش و درهای فضلت را بر من

بگشا». ⁽¹⁾

آن کس که قدم به راه حق بگذارد

کی دست ز دامان علی علیه السلام بردارد

با حب محمد صلی الله علیه و آله و علی علیه السلام و آلش

در لحظه احتضار جان بسپارد

گریه کودکان صلوات است

روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند :

کودکان خود را به خاطر گریه کردنشان کتک نزنید، زیرا گریه آنها در چهار ماه اول که به دنیا آمده اند، گواهی به «لا اله الا الله» است و چهار ماه دوم، صلوات بر پیامبر و آل پیامبر صلی الله علیه و آله است و چهار ماه سوم، دعا برای پدر و مادر است.

«لأتضربوا أطفالکم علی بکائهم فانّ بکائهم أربعة

أشهر شهادة أن لا إله إلا الله، و أربعة أشهر الصلاة علی النبی و آله و أربعة أشهر الدعاء لوالدیه». ⁽¹⁾

صلوات نفاق را می برد

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «الصَّلاةُ علَيَّ و على أهلِ بَيتي تَذهَبُ بالنِّفاقِ»، ⁽²⁾«صلوات بر من و اهل بیتم نفاق را می برد).

برکات صلوات در روایات گوناگون

در روایتی از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل شده که فرمودند: جبرئیل بر من نازل شد و گفت: «کسی که یک مرتبه بر من صلوات بفرستد، خداوند ده صلوات بر آن کس می فرستد، و ده درجه او را بالا می‌برد». ⁽³⁾

همچنین فرمودند :

جبرئیل بر من نازل شد و گفت: هر کس بر تو صلوات بفرستد و بر تو سلام کند، من بر او سلام می‌کنم، پس من برای خدا سجده شکر کردم، و این سجده شکر برای خدا به خاطر این بود که چنین مرتبتی در امتم وجود دارد که خدا در ازای هر صلواتی بر او سلام می کند و ده حسنه برای او می‌نویسد». ⁽¹⁾

نیز فرمودند: «هر بنده ای که بر من صلوات بفرستد، ملائکه به تعداد صلوات او، بر او صلوات می‌فرستند، حال هر کس خواست کم فرستد و هر کس خواست بیش». ⁽²⁾

⁽³⁾

و فرمود: «افضل روزها روز جمعه است و روز جمعه ثواب اعمال چند برابر می شود. پس در روز جمعه بر من زیاد صلوات بفرستید، بدرستی که صلوات شما بر من عرضه می شود.» ⁽¹⁾

و فرمود: «بر من صلوات بفرستید همانا هر جا باشید صلوات شما به من می رسد.» ⁽²⁾

و فرمود: «همانا بخیل کسی است که نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد.» ⁽³⁾

⁽⁴⁾

و فرمود: «کسی که صلوات فرستادن بر من را فراموش کند راه بهشت را گم می کند.» ⁽¹⁾

قال رسول الله ﷺ : «مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلم يُصَلِّ عَلَيَّ خَطَّأَ اَللَّهُ بِهِ طَرِيقَ اَلْجَنَّة». ( بحارالانوار، ج 94، ص 49، ح 8)

و فرمود: «بر من صلوات بفرستید همانا صلوات شما پاکی شما است.»؟ ⁽²⁾

و به فاطمه زهرا علیها السلام فرمود: «وقتی داخل مسجد شدی بگو: «بسم الله، و السلام علی رسول الله. اللهم صل علی محمد و علی آل محمد، و اغفر لنا، و سهل لنا أبواب رحمتک...» ⁽³⁾

و فرمود: «کسی که بر من صلوات بفرستد روز قیامت شفاعت او بر من حتم می شود.» ⁽¹⁾

در صحیح بخاری» و «مسلم» و «مسند احمد حنبل» شانزده روایت است که:

از رسول خدا صلی الله علیه و آله سؤال کردند: چگونه بر شما صلوات بفرستیم؟ حضرت فرمود: بگویید:

اللهم صل علی محمد و علی آل محمد کما صلیت علی إبراهیم و علی آل إبراهیم...» ⁽²⁾

عصبانیت را با صلوات رفع کنید

در روایت است که هرگاه عصبانیت به شما دست داد (به جای پرخاش) صلوات بفرستید و از شر شیطان به

خدا پناه برید. ⁽¹⁾

صلوات، نور قبر و پل صراط و بهشت است

از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل است که فرمودند: «بر من زیاد صلوات بفرستید، به راستی صلوات بر من در قبر نور است و هنگام عبور از پل صراط نور است و در بهشت نیز نور است»؛ «أَكثِرُوا الصَّلاةَ عَلَي فَإِنَّ الصَّلاةَ عَلَي نُورٌ فِي الْقَبْرِ وَ نُورٌ عَلَي الصِّرَاطِ وَ نُورٌ فِي الْجَنَّةِ». ⁽²⁾

هنگام عطسه و فراموشی، صلوات بفرستید

از امام صادق علیه السلام نقل است که فرمودند: هنگام عطسه صلوات بفرستید و نیز هرگاه مطلب یا چیزی را فراموش کردید، صلوات بفرستید تا متذکر شوید. ⁽³⁾

و امام باقر علیه السلام فرمودند: هرگاه یکی از شما عطسه کرد بگوید: «الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و أهل بیته». ⁽¹⁾

و امام صادق علیه السلام فرمودند: هرگاه خودت عطسه کردی و یا شنیدی شخصی عطسه کرد بگو: «الحمدلله و صلی الله علی أهل بیته . ⁽²⁾

چرا برکات صلوات متفاوت نقل شده؟

ملاحظه شد که در روایات برای صلوات پاداشهای متفاوتی بیان شده، و در برخی آمده بود که خدا و

فرشتگانش بر کسی که صلوات فرستد، صلوات می فرستند، در برخی آمده بود که ده صلوات، یا ده درجه برای او منظور می شود.

ظاهرا منشأ این تفاوت، به خاطر تفاوت صلوات فرستنده ها است، به خاطر اختلاف در نیتها، برداشتها، معرفتها، هدفها، و سایر اغراض است.

برخی شناخت کامل از حقیقت صلوات و معنای آن دارند و صلوات را برای ارزش خود صلوات می‌فرستند، برای اطاعت از امر الهی و عمل به آیه مبارکه (ان الله و ملائکته یصلون...) صلوات می‌فرستند، برخی برای محبت خالصانه به پیامبر صلی الله علیه و آله و اهل بیت آن حضرت صلوات می‌فرستند، برای ترفیع درجات معنوی آن بزرگواران و ادای گوشه ای از حقوق آن عزیزان صلوات می‌فرستند، ولی برخی صلوات می‌فرستند برای خودشان، برای رفع گرفتاری و بهبود زندگی و بهبود بیماری و حاجات دنیوی خودشان، و اکثر ختم صلواتها که در زمان ما شایع است، بر همین اساس است.

البته این تفاوت در همه عبادات وجود دارد، در حج و زیارات، برخی برای شهرت، برخی برای سیاحت،

برخی برای تجارت و برخی برای گرفتن حاجت و برخی هم برای ادای وظیفه و بندگی و عبودیت می‌روند.

در رفتن به زیارات و گرفتن مجالس، برخی فقط توجه به حاجات دنیوی و رفع گرفتاری و امور دنیوی

دارند و گمان می‌کنند معصومین صلوات الله علیهم آنهمه مصائب تحمل کردند برای اینکه حاجتمندان و

گرفتاران به سراغ آنها بروند، البته توسل به آن بزرگواران به جای خود و با شرایطش محفوظ است ولی باید توجه داشت که مسأله، فوق این امور است.

خلاصه : صلوات از عبادات است و هر عبادتی دارای مراتبی است، مرتبه عالی آن، منوط به کمال توحید و خداشناسی و اخلاص و محبت به خداوند سبحان است.

امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند :

عبادات بر سه قسم است و عبادت کنندگان سه گروهند، گروهی از روی ترس عبادت می‌کنند، این

عبادت بردگان است، گروهی برای ثواب و به طمع

بهشت عبادت می‌کنند، این عبادت، عبادت مزدبگیران و کارگران است و گروهی فقط به خاطر محبت به خدا و اطاعت از فرمان او عبادت، می کنند و این عبادت، عبادت احرار و افضل عبادات است. ⁽¹⁾

البته هر سه قسم صحیح است و بر هر قسمی برکاتی مترتب می شود، ولی تفاوت از زمین تا آسمان است، و همین تفاوت منشأ تفاوت روایات در بیان مراتب پاداش صلواتها است. والله العالم.

ختم صلوات

حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند:

هر کس صد مرتبه بگوید: «یا رب صل علی محمد و آل محمد» صد حاجت او برآورده می‌شود، سی حاجت از حوائج دنیا و باقی برای آخرت.

من قال : یارب صل علی محمد و آل محمد، مائة مرة

قضیت له مائة حاجة ثلاثون للدنیا و الباقی للآخرة. ⁽¹⁾

و از حضرت امام رضا علیه السلام نقل است که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: «هر کس در روز جمعه صد مرتبه بر من صلوات بفرستد، خداوند شصت حاجت او را برآورده می‌کند، سی حاجت از حاجات دنیوی و سی حاجت از حاجات اخروی.

قال رسول الله صلی الله علیه و آله: من صلی علی یوم الجمعة مائة مرة قضی الله له ستّین حاجة، منها ثلاثون للدنیا و ثلاثون للآخرة. ⁽²⁾

و امام صادق علیه السلام فرمودند: هر کس در روز صد مرتبه بگوید: «رب صل علی محمد و أهل بیته» خداوند صد حاجت او را برآورده می‌کند، سی حاجت از حوائج دنیا و سی حاجت از حوائج آخرت. ⁽³⁾

ما جام جهان نمای ذاتیم

ما مظهر جمله صفاتیم

گو تشنه بیا که ما فراتیم

گو مرده بیا که روح بخشیم

مرده دلان بروند سراغ اهل بیت علیهم السلام تا به برکت مواعظ و نصایح آن بزرگواران دلشان نورانی و زنده شود.

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ » ⁽¹⁾

ای کسانی که ایمان آورده اید؛ هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله از سوی خدا شما را به چیزی فراخواند که به شما حیات می‌بخشد (دل شما را زنده می کند) اجابت کنید».

بهره دهی صلوات بدون شرط نیست

در صحت صلوات، هیچ قید و شرطی معتبر نیست و هر کس در هر حالی که هست می تواند صلوات بفرستد،

اما مشمول برکات صلوات شدن، منوط به شرایط و رفع موانع است، و اصولاً بهره دهی و استفاده نمودن از هر چیزی، مشروط به شرایطی است که ابتدا باید شرایط را شناخت، سپس درصدد تحصیل آنها برآمد ( مثل وضو برای نماز). بعلاوه باید موانع را شناسایی و آنها را برطرف ساخت. و اینکه کسی فکر کند چیزی و عبادتی بدون شرط است و مطلقاً مفید و مؤثر است، در اشتباه قرار گرفته و باید او را آگاه ساخت، همان گونه که ائمه علیهم السلام عبادتی را با فایده آن بیان فرموده، و بلافاصله شرط آن را هم ذکر کرده اند.

حضرت امام رضا علیه السلام [در حدیث سلسلة الذهب] فرمودند: «لا إله إلا الله» حصن ( قلعه) خداست، هر کس داخل آن شد از عذاب خدا در امان است». (و بلافاصله فرمود:) «با شرایطش و من از شرایط آن هستم»؛ «لا إله إلا الله حصنی، فمن دخل حصنی أمن من عذابی» «فلما

مرّت الراحلة نادی»، «امّا بشروطها و أنا من شروطها». ⁽¹⁾

و حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: هر کس با اخلاص بگوید: «لا إله إلا الله» داخل بهشت می‌شود، و اخلاصش این است که «لا إله إلا الله» میان او و حرامهای خدا پرده شود و او را از حرام های خدا باز دارد. ⁽²⁾

یعنی : اثرگذاری این جمله مبارک مشروط به اخلاص است و اینطور نیست که هر کس - هر چند مثل معاویه و یزید باشد آن را به زبان آورد داخل بهشت می‌شود.

و در روایتی آمده است که از پیامبر صلی الله علیه و آله از معنای اخلاص پرسیدند، فرمود: اخلاص عمل کردن است به آنچه من بر آن مبعوث شده ام و دوستی اهل بیتم؛ «اخلاصها العمل بما بعثت به و حبّ اهل بیتی». ⁽³⁾

و حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند: به راستی شفاعت ما نخواهد رسید به کسی که نماز را سبک شمارد؛ «انّ شفاعتنا لا تنال مستخفّاً بالصلاة». ⁽¹⁾

همچنین خدا خطاب به پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود : »و لو انهم إذ ظلموا أنفسهم جاءوک فاستغفروا الله و استغفر لهم الرسول لوجدوا الله تواباً رحیماً» ⁽²⁾«و [ای پیامبر اگر مسلمانان وقتی که به خودشان ستم کردند و مرتکب خلاف شدند ] نزد تو می آمدند سپس از خدا آمرزش می خواستند و تو نیز برایشان استغفار و طلب آمرزش میکردی، خدا را بسیار توبه پذیر و رحم کننده می یافتند».

ولی همان خدا، نسبت به منافقان خطاب به پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «و سواء علیهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن

یغفر الله » ؛ «[ای پیامبر] بر منافقان یکسان است چه برایشان استغفار کنی، یا برایشان استغفار نکنی، خدا هرگز آنان را نمی آمرزد». ⁽¹⁾

چرا استغفار و طلب مغفرت پیامبر صلی الله علیه و آله برای گروهی مفید است اما برای منافقان فایده ندارد؟ آیا نقص در استغفار است؟ یا، نقص در استغفار کننده است؟ خیر، نقص در هیچ کدام نیست، بلکه چون مفید و مؤثر واقع شدن شرط دارد و آن ایمان است [و نفاق مانع است و نقص در عدم قابلیت منافق است] .

در دعای ندبه می گوییم: ای خدا! اولیاء و معصومین صلوات الله علیهم را برای خود و برای دین خود

برگزیدی و نعمت های بزرگ و دائمی خود را برای آنان اختیار کردی، بعد از آنکه تو با آنان شرط کردی که نسبت به مقامات دنیوی که آمیخته به زر و زیورهای این دنیای

پست است، بی اعتنا و بی رغبت باشند و ایشان نیز بر این شرط ملتزم و متعهد شدند، و تو هم می‌دانستی که آن بزرگواران به تعهد خود وفا خواهند کرد، پس آنان را پذیرفتی و مقرب درگاه خویش قرارشان دادی و نام بلند و ثنای آشکار و ابدی را به آنها عطا فرمودی. ⁽¹⁾

و در زیارت حضرت زهرا علیها السلام می‌خوانیم: «یا ممتحنة امتحنک الله الذی خلقک، قبل أن یخلقک، فوجدک لما امتحنک صابرة...» ؛ « [فاطمه ] ای آزموده و امتحان شده که خدای خالقت تو را آزمود و امتحان کرد - پیش از آنکه تو را بیافریند . و در آن آزمون و امتحان تو را صبرکننده یافت...)

اکنون ملاحظه می کنید که خداوند سبحان، حتی مقام نبوت و امامت و سیده نساء عالمیان شدن را منوط به

شرط قرار داده، و این مناصب والا را بدون قید و شرط به کسی نداده است. همچنین شفاعت اهل بیت علیهم السلام، مشروط است به توجه به نماز و سبک نشمردن آن.

به دیدن عالمی بزرگوار رفتن هم، شرط دارد

در کتابی که درباره اخلاق نوشته شده بود، خواندم که مرحوم مولی محمد مهدی نراقی رحمة الله پس از نوشتن کتاب شریف جامع السعادات، چند نسخه از آن را برای علمای نجف فرستاد و پس از چندی خودش مشرف شد، علما و بزرگان حوزه علمیه نجف به دیدن ایشان رفتند جز یک نفر از علمای معروف، به ایشان گفتند به دیدن آیة الله نراقی بروید، قبول نکرد و نرفت، مرحوم نراقی به دیدن ایشان رفت، ولی آن عالم به وی اعتنا نکرد، بار دوم مولی محمد مهدی نراقی به دیدن آن عالم بزرگ رفت، باز به او اعتنا نکرد و به بازدید او نرفت، مجدداً مرحوم نراقی تصمیم می گیرد به دیدن آن عالم معروف برود، همراهانش به وی می گویند او به شما بی حرمتی کرده و

نباید نزد او بروید، مرحوم نراقی می گوید: علت این امر بر من پوشیده است ولابد جهتی دارد و من باید به وظیفه خود عمل کنم و باز نزد آن عالم می رود، در این دفعه مورد استقبال گرم آن عالم قرار می گیرد و بیش از حد به او احترام می کند، از ایشان پرسیدند: چرا در دفعات قبل اعتنا نکردی و این بار در این حد احترام نمودی؟ گفت: خواستم امتحان کنم و ببینم آنچه در کتابش از اخلاقیات نوشته، خودش عمل می کند، و دیدم عمل می کند، لذا از او تجلیل کرده و جبران گذشته را نمودم.

آری ، به دیدن عالم رفتن و احترام او را داشتن هم شرط دارد، آن وقت برخی توقع دارند با فرستادن چند صلوات، یا انجام کاری دینی مذهبی، بدون قید و شرط، به همه خواسته ها و حوائجشان برسند و دعاهایشان به هدف اجابت برسد.

هرچه هست از قامت ناساز بی اندام ماست

ور نه تشریف تو بر اندام کس کوتاه نیست

شرایط بهره بردن از صلوات

اولین شرط اساسی برای استفاده از همه عبادات، و من جمله از صلوات و برکات آن خلوص است ( یعنی باید فقط برای خدا صلوات بفرستیم و نه برای خودنمایی و ریاکاری) و باید توجه داشته باشیم که خلوص، روح و حقیقت همه عبادات و من جمله صلوات است، که اگر نباشد عبادت و صلوات، مرده و بی خاصیت، بلکه شرک و گناه است.

خداوند سبحان فرموده است: «فاعبد الله مخلصا له الدین * ألا لله الدّین الخالص » ⁽¹⁾«پس خدا را خالصانه عبادت کن آگاه باشید! عبادت خالص تنها برای خداست».

و از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل است که فرمودند: به راستی، خدا قبول نمی کند، مگر از کسی که عبادت را محض او انجام دهد، سپس آیه (ألا لله الدّین الخالص) را قرائت

فرمود. ⁽¹⁾

شرط دوم : برای استفاده از دعا و برکات صلوات، حمد و ثنای الهی بجا آوردن است، حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند:

إیاکم إذا أراد أن یسأل أحدکم ربه شیئاً من حوائج الدنیا، حتی یبدأ بالثناء علی الله عزّ و جلّ و المدحة له، و الصّلاة علی النّبی صلی الله علیه و آله ثم الإعتراف بالذنب ثم یسأل الله حوائجه ⁽²⁾مبادا هیچ یک از شما از خدا تقاضایی کند، مگر این که ابتدا حمد و ثنای الهی را به جا آورد، سپس صلوات بر محمد و آلش بفرستد، پس از آن به گناهش اعتراف نماید، پس از آن حاجاتش را از خدا مسألت کند.

شرط سوم : باید روح و قلب را از صفات رذیله و اخلاق ناپسند پاک کرد و با دلی پاک خدا را خواند.

پیامبر صلی الله علیه و آله در خطبه‌ای که به مناسبت ورود به ماه مبارک رمضان ایراد کرد، فرمود: «فأسألو الله ربّکم بنیات صادقة و قلوب طاهرة » ⁽¹⁾

خدا را با نیتهای راست (صادقانه) و دل های پاک بخوانید و از او مسألت کنید.

رو مجرد شو مجرد را ببین

دیدن هر چیز را شرط است این

و امام جعفر صادق علیه السلام از پیامبر صلی الهه علیه و آله نقل کرده که فرمودند:

زمانی برای مردم پیش آید که باطنشان پلید و ظاهرشان زیبا و نیکو باشد و از ظاهر سازی خود، رضا و خشنودی خدا را می‌طلبند و مقصودشان خدا نیست، بلکه برای طمع دنیا ظاهر سازی می‌کنند، دینشان ریا و خودنمایی باشد و ترس از خدا در وجودشان نباشد، خدا آنان را مجازات و به

عقاب عمومی و فراگیر مبتلا سازد، پس مانند کسی که غرق شده، دعا می کنند و خدا مستجاب نمی‌کند. ⁽¹⁾

شرط چهارم برای مستجاب شدن دعا و به برکات صلوات رسیدن، حلال بودن روزی است.

مردی به پیامبر صلی الله علیه و آله گفت : چه کنم تا دعایم مستجاب شود؟ حضرت فرمودند: خوراکت را پاک و حلال گردان و حرام داخل شکمت مکن. ⁽²⁾

و فرمود: «کسی که دوست دارد دعایش مستجاب شود باید خوراک و کسبش را پاک و حلال گرداند»؛ «من

أحب أن یستجاب دعائه فلیطیب مطعمه و مکسبه». ⁽¹⁾

بنابراین با کسب و خوراک حرام نباید انتظار داشت که دعا مستجاب شود.

از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل است که فرمود:

در بیت المقدس فرشته ای است که هر شب ندا می‌دهد: هر کس حرام (هرچند کم و ناچیز باشد) بخورد، خدا از او نه عمل مستحبی را قبول می کند، و نه واجبی را؛ «قال صلی الله علیه و آله : إن الله ملکا ینادی علی بیت المقدس کل لیلة من أکل حراماً ما لم یقبل الله منه صرفاً و لا عدلاً و الصرف النّافلة و العدل الفریضة». ⁽²⁾

لقمه نانی که باشد شبهه ناک

در حریم کعبه ابراهیم پاک

گر به دست خود فشاندی تخم آن

ور به گاو چرخ کردی شخم آن

ور مه نو در حصادش داس کرد

ور به سنگ کعبه اش دست آس کرد

ور به آب زمزمش کردی عجین

مریم آیین پیکری از حور عین

ور بخواندی بر خمیرش بی عدد

فاتحه باقل هو الله احد

ور بدی از شاخ طوبی آتشش

اور بدی روح الامین هیزم کشش

ور تو بر خوانی هزاران بسمله

بر سر آن لقمه پر ولوله

عاقبت خاصیتش ظاهر شود

نفس از آن لقمه تو را قاهر شود

در ره طاعت تو را بی جان کند

خانه دین تو را ویران کند

درد دینت ار بود ای مرد راه

چاره خود کن که دینت شد تباه ⁽¹⁾

شرط پنجم : صلوات را در ابتدای دعا و در پایان دعا تکرار کند.

در روایت است که فرمودند: «چیزی از خدا نخواهید مگر اینکه در اول و آخر دعایتان صلوات بفرستید». ⁽¹⁾

موانع بهره‌مند شدن از صلوات را برطرف سازیم

اگر بخواهیم صلوات های ما به نتیجه برسد و از برکات آنها بهره مند شویم، او باید شرایطی را که قبلا به آنها اشاره شد، فراهم نماییم، ثانیة، باید موانع خنثی کننده و فاسد کننده عبادات و من جمله صلوات را برطرف سازیم.

یکی از موانع بزرگ بداخلاقی در خانه و در جامعه است، رفتار زشت و ناشایست است.

حضرت امام رضا علیه السلام فرمودند: «ځلق بد عمل را فاسد می کند (از اثر می اندازد) همان گونه که سرکه عسل را

فاسد می کند (از خاصیت می اندازد)، «الخُلقُ السَّيِّئُ يُفسِدُ العَملَ كما يُفسِدُ الخَلُّ العَسلَ»⁽¹⁾

نیز در روایت است که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: «کسی که بگوید سُبحانَ الله، خدا برای او در ازای آن، درختی در بهشت برایش میکارد، و کسی که بگوید لا إلهَ إلَّا اللهُ، خدا برای او در ازای آن، درختی در بهشت برایش میکارد، و کسی که بگوید اللهُ أکبَر، خدا برایش در ازای آن، درختی در بهشت برایش می کارد، مردی از قریش گفت: ای رسول خدا ! همانا درختان ما در بهشت بسیار است (چون این ذکرها را بسیار گفته ایم).

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: آری، ولی بپرهیزید از اینکه شعله های آتش بفرستید و آنها را بسوزانید، و این همان است که خداوند فرموده است: « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ لا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ» «ای

کسانی که ایمان آورده اید! خدا را اطاعت کنید و رسول خدا را اطاعت و فرمان برید، و اعمالتان را باطل و تباه مسازید.» ⁽¹⁾

همچنین از موانع به ثمر رسیدن دعاها و صلواتها،گناهان و پایبند نبودن به دستورات دین است، ( که در حقیقت دهن کجی به احکام شرع مقدس و هتک حرمت پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه معصومین علیهم السلام و در رأس همه بی اعتنایی به قرآن کریم است).

از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل است که فرمودند:

حضرت موسی علیه السلام گذرش به مردی افتاد که در حال سجده بود، موسی علیه السلام رفت و در بازگشت ملاحظه کرد آن مرد همچنان در سجده است، گفت: ای مرد! اگر حاجت تو به دست من بود برآورده می کردم، خدا به حضرت موسی علیه السلام وحی کرد که: ای موسی ! اگر آن قدر سجده را طولانی کند که گردنش قطع شود، دعایش را مستجاب نخواهم کرد، مگر آن که آنچه را من نمی پسندم ترک کند و

آنچه را می خواهم انجام دهد. ⁽¹⁾

و از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام نقل است که:

مردی سه سال دعا کرد و از خدا طلب فرزند کرد و دعایش مستجاب نشد، گفت: پروردگارا ! آیا از من دوری و صدایم را نمی شنوی، یا به من نزدیکی ولی جوابم را نمی‌دهی؟ شب در خواب شخصی را دید که به او گفت: سه سال دعا کردی، اما با زبانی آلوده به فحش (با زبانی که با آن فحش می‌دهی) و با دلی ناپاک و با نیتی ناخالص، [اگر

می خواهی دعایت مستجاب شود] زبان آلوده به بدگویی را از دهانت بیرون کن، دلت را پاک گردان، و نیتت را خالص و صادق کن، آن گاه دعا کن تا دعایت مستجاب شود، پس آن مرد چنین کرد و دعا کرد و دعایش مستجاب شد. ⁽¹⁾

نیز روایت است : شخصی به حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام عرض کرد: با این که خداوند فرموده است: «مرا بخوانید، من شما را اجابت می کنم» چرا ما دعا می کنیم و اجابت نمی کند؟ آن حضرت در پاسخ فرمودند:

قلب و فکرتان در هشت چیز خیانت کرده است [لذا دعایتان مستجاب نمی شود ]:

بسته اید؟ (سپس فرمود: تقوا پیشه سازید، اعمال خویش

را اصلاح کنید، امر به معروف و نهی از منکر کنید، تا دعای شما به اجابت برسد». ⁽¹⁾

أولها : أنکم عرفتم الله لم تؤدوا حقه کما أوجب علیکم، فما أغنت عنکم معرفتم شیئا.

و الثانیة : أنکم آمنتم برسوله ثم خالفتم سنته و أمتّم شریعته فأین ثمرة إیمانکم

و الثالثة: أنکم قرأتم کتابة المنزل علیکم فلم تعملوا به و قلتم سمعنا و أطعنا ثم خالفتم

و الرابع: أنکم قلتم إنکم تخافون من النار و أنتم فی کل وقت تقدمون إلیها بمعاصیکم فاین خوفکم

و الخامسة: أنکم قلتم إنکم ترغبون فی الجنة و أنتم فی کل وقت تفعلون ما یباعدکم منها فاین رغبتکم فیها.

و السادسة: أنّکم أکلتم نعمة المولی و لم تشکروا علیها.

والسابعة: أن الله أمرکم بعداوة الشیطان و قال إن الشیطان لکم عدو فاتّخذوه عدواً فعادیتموه بلا تولّو والیتموه بلا مخالفة.

و الثّامنة: انّکم جعلتم عیوب الناس نصب عیونکم و عیوبکم وراء

نیز از موانع بزرگ، غیبت است : از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل است که فرمودند:

«هر که غیبت مرد یا زن مسلمانی را بکند، خداوند متعال چهل شبانه روز نماز و روزه او را قبول نمی کند، مگر این که آن کس که غیبتش شده، غیبت کننده را ببخشد ».

«من اغتاب مسلما أو مسلمة لم یقبل الله تعالی صلاته و لا صیامه أربعین یوم و لیلة إلا أن یغفر له صاحبه». ⁽¹⁾

همچنین باید در حد توان و تا آنجا که اسلام اجازه داده است، از امر به معروف و نهی از منکر کوتاهی نکرد و از شیوع مفاسد جلوگیری نمود.

⁽²⁾

از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل است که فرمود:

لتأمرن بالمعروف و لتنهنّ عن المنکر او لیسلطنّ الله شرارکم علی خیارکم فیدعو خیارکم فلا یستجاب لهم. ⁽¹⁾

باید امر به معروف و نهی از منکر کنید و گر نه خداوند، اشرار و بدان را بر خوبان شما مسلط می کند و هر چه دعا کنید مستجاب نخواهد شد.

بر این اساس، کسی که نه تنها امر به معروف و نهی از منکر نمی‌کند، بلکه خود علنا منکرات و مفاسد اجتماعی را دامن می‌زند و محرمات الهی را- حتی به طور آشکار - مرتکب می شود، چگونه توقع استجابت دعا دارد؟ چگونه انتظار دارد به سادگی به برکات صلوات برسد و گاهی می گویند دعا کردیم، مستجاب نشد، صلوات فرستادیم، چرا به نتیجه نرسیدیم؟! ولی نمی گویند چرا زبانمان را پاک نکردیم! چرا از حرفهای بیهوده پرهیز

نکردیم! چرا از محرمات الهی، اجتناب ننمودیم؟!

چرا دل و روحمان را از صفات رذیله و اخلاق ناپسند پاک نکردیم؟!

چرا از تندخویی و بدخلقی و حرام خواری توبه نکردیم.

مگر نمی دانیم و یا نمی خواهیم بدانیم که :

عروس حضرت قرآن، نقاب آنگه براندازد

که دارالملک ایمان را مجرد بیند از غوغا

عجب نبود که از قرآن نصیبت نیست جز نقشی

که از خورشید جز گرمی نبیند چشم نابینا

گر از آتش همی ترسی به مال کس مشو غره

که اینجا صورتش مال است و آنجا شکلش اژدرها

بدخلقی در خانه و فشار قبر و اثر نکردن حتی نماز پیامبر صلی الله علیه و آله

از امام صادق علیه السلام نقل است که به پیامبر صلی الله علیه و آله خبر دادند

سعد معاذ از دنیا رفته است، آن حضرت با اصحاب خود آمدند و دستور داد سعد را غسل دهند و خود آن جناب بر آستانه در ایستاد و چون حنوط و کفنش کردند و تابوتش را برداشتند، پیامبر با پای برهنه و بدون عبا او را تشییع کرد و گاهی سمت راست تابوت را می گرفت و گاهی سمت چپ را، و هفتاد هزار فرشته او را تشییع می‌کردند و در این حال پیامبر صلی الله علیه و آله سر به آسمان بلند کرد و فرمود: مثل سعد هم ( که مجروح جنگی و شهید است) از فشار قبر در امان نیست و رفتند تا به محل دفن رسیدند، [ پس از نماز بر او ] پیامبر صلی الله علیه و آله خود میان قبر رفت و لحد سعد را درست کرد و خشت را بر او چید و می فرمود:گل بدهید و میان خشت ها گل می‌زد، و چون تمام شد و خاک بر او ریخت و قبرش را ساخت فرمود: من می دانم قبر کهنه می شود و اثرش ناپدید می گردد، ولی خدا دوست دارد هر کس کاری انجام می‌دهد، محکم کاری نماید: «وَ لَکِنَّ اللهَ یُحِبُّ عَبداً اِذا عَمِلَ عَمَلاً اَحکَمَه»، پس

از آنکه روی قبر را صاف کردند، مادر سعد گفت: ای سعد! بهشت بر تو گوارا باد، پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: ای مادر سعد! آرام باش و بر پروردگارت حتم مکن که سعد بهشتی است، زیرا سعد گرفتار فشار قبر شد.

پس از بازگشت پیامبر صلی الله علیه و آله ، مردم به آن حضرت گفتند:

یا رسول الله! ما دیدیم با سعد رفتاری کردی که با هیچ کس آنگونه رفتار نکردی، شما با پای برهنه و بدون عبا دنبال جنازه اش رفتی، فرمود: فرشته ها با پای برهنه و بدون عبا دنبال جنازه اش بودند و من به آنها تأسی کردم، گفتند: سمت راست و چپ تابوتش را گرفتی؟ فرمود: دستم به دست جبرئیل بود و هرجا را او می‌گرفت، می‌گرفتم گفتند: شما دستور غسلش را دادی و بر او نماز خواندی و او را به دست خود در قبر و لحد نهادی؟ و باز هم فرمودی که سعد فشار قبر دارد؟ فرمود: آری، او با

خاندان خود بداخلاقی و تندخویی می کرد. ⁽¹⁾

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ أُولِی الْأَمْرِ الَّذِینَ فَرَضْتَ عَلَیْنَا طَاعَتَهُمْ وَ عَرَّفْتَنَا بِذَلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنَّا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عَاجِلاً قَرِیباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ مِنْ ذَٰلِكَ ، بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ و اَلحَمدُللهِ رَبِّ العالَمین، و صَلَواتُ اللهِ وَ صَلَواتُ مَلائِکَتِهِ وَ أنْبِیائِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جَمیعِ خَلْقِهِ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبینَ اَلطّاهِرِین وَ السَّلامِ عَلَیْهِ وَ عَلیهِم و رَحمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ

اردیبهشت 1393

جمادی الثانی 1435