ghaemiyeh.com
سرشناسه : انصاری زنجانی خوئینی، محمد، 1354 -
عنوان و نام پديدآور : دائرة المعارف غدير: جامع ترين دائرة المعارف موضوعى غدير جلد 1/ محمد انصارى زنجانى خوئینی.
مقدمه و فهرست
مشخصات نشر دیجیتالی: اصفهان: محمد انصارى زنجانى، 1405 -
مشخصات ظاهری : ج1.
عنوان دیگر : جامع ترین دائرة المعارف موضوعى غدير.
موضوع : علیبن ابیطالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق -- اثبات خلافت -- دایرهالمعارفها
موضوع : Ali ibn Abi-talib, Imam I, 600-661 -- *Proof of caliphate -- Encyclopedias
موضوع : غدیر خم -- دایرهالمعارفها
Ghadir -- Encyclopedias
رده بندی کنگره : BP223/54
رده بندی دیویی : 297/452
شماره کتابشناسی ملی : 58119110
اطلاعات رکورد کتابشناسی : فیپا
شماره تماس نویسنده: 9124524736 - 0098 - ايران ، قم
Phone no. : 0098 - 9124524736 - IRAN , QOM
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
تقديم به اولين شهداى غدير :
پيامبر گرامى اسلام صلىاللهعليهوآله ، و دخترش فاطمه زهرا و فرزندش محسن مظلوم عليهماالسلام ..
كه در راه غدير و به دست فراموشكاران غدير به شهادت رسيدند .
و تقديم به تنها وارث غدير ..
و احيا كننده آن پس از ظهور :
مولانا حجة بن الحسن مهدى موعود عجّل اللّه فرجه الشريف .
«دائرة المعارف غدير» به عنوان كتابى جامع و راهنماى فراگير نسبت به معارف غدير، از آرزوهاى ديرينه اينجانب بوده است. طى بيست سال گذشته كه به طور جدى درگير مسائل مربوط به غدير بودهام، نياز شديد به چنين مجموعهاى و لزوم تدوين هر چه سريعتر آن را احساس كردهام، تا محقق ارجمند جناب حاج محمد انصارى حفظه اللّه، با همت بلند و پشتكار ستودنى خود پيگير اين مهم شدند.
بنا به درخواست ايشان، و با توجه به نياز جدى دنياى فرهنگى تشيع به چنين كتاب مفصلى و جاى خالى آن در حوزههاى اعتقادى شيعه، اينجانب براى حضور در مراحل عملى و پشتيبانى علمى و نظارت بر نتيجه نهايى دائرة المعارف غدير، با كمال افتخار پا در اين عرصه گذاشتم و تجارب چندين ساله را در اختيار ايشان قرار دادم، و در مراحل لازم انجام وظيفه نمودم.
امروز كه اين دائرة المعارف به ثمر رسيده، در اوج اشتياق آن را ابتكارى جديد در زمينه معارف اهل بيت عليهمالسلام و وزنهاى سنگين و لايق عرضه جهانى درباره غدير يافتم. اين محصول جديد فرهنگى را از جهت محتوايى كامل عيار، و از جهت ادبيات مقبول، و از جهات فنى تأليف و چينش مطالب دقيق و مطالعه شده ديدم.
با تشكر از مؤلف دائرة المعارف جناب آقاى محمد انصارى كه اين اثر گرانقدر و باعث افتخار شيعه را در بيست جلد تقديم به مكتب آل محمد عليهمالسلام نمودهاند؛ چشم اميد به ساحت مقدس موعود غدير حضرت مهدى عليهالسلام دوختهايم، تا با امضاى
مباركشان خدمتگزارى خود را به اثبات رسانيم.
قم، محمد باقر انصارى
عيد غدير 1446 ق ، 1404 ش
فهرست جلد اول:
مقدمه دائرة المعارف غدير
ص 7 - 50
خلاصهاى از واقعه غدير
ص 51 - 56
مقدمه عربى
ص 57 - 73
مقدمه اردو
73 - 99
فهرست تفصيلى دائرة المعارف غدير
101 - 586
مقدمه انگليسى
587
غدير در فرهنگ اسلام
اولين كتابها در ثبت غدير
كتابُ علىٍّ عليهالسلام
مصحف فاطمة عليهاالسلام
كتاب سليم بن قيسالهلالى
خطبة النبى صلىاللهعليهوآله يوم الغدير
مراحل چهار گانه فرهنگ غدير
مرحله اول: روايت
مرحله دوم: از روايت به تأليف
مرحله سوم: تحقيق در سند و متن
مرحله چهارم: شكوفايى علمى غدير
آمارى در رابطه با تأليفات غديرى
يك. آمار كتب چاپى و خطى غدير
دو. آمار مؤلفين غدير
سه. آمار زبانهاىِ كتب غديرى
چهار. آمار موضوعات غديرى
پنج. آمار گرايشهاى تحقيقىِ غدير
دائرة المعارف نويسى و غدير
دائرة المعارف نويسى
غديرِ الهى
غديرِ جهانى
دائرة المعارف غدير
«دائرهالمعارف» سند ماندگار غدير
اهداف دائرة المعارف
طرح كلى دائرة المعارف
منابع دائرة المعارف غدير
تدوين دائرة المعارف غدير
فصل اول: تاريخ و ماجراى غدير
فصل دوم: حديث غدير و خطبه غدير
فصل سوم: اعتقادات غدير
فصل چهارم: مسائل فرهنگى غدير
فصل پنجم: مسائل عملى غدير
شيوه تدوين دائرة المعارف
راهنماى دائرة المعارف
روش نگارش دائرة المعارف
افتخار خدمتگزارى غدير
كتاب و قلم سابقه هزار و چهارصد ساله با غدير دارند. از روزى كه پيامبر صلىاللهعليهوآله در صحراى غدير اميرالمؤمنين عليهالسلام را به عنوان جانشين خود به جهانيان معرفى كرد، كار حفظ و ثبت آن نيز آغاز شد و در هر زمانى حقايق آن انعكاس يافت. خداوند مردانى را براى ثبت اين واقعه عظيم برانگيخت، تا در كتابهاى خود «غدير» را به عنوان يك اصل اسلام ثبت كنند.
از قرن اول هجرى و همگام با روايت سينه به سينه غدير، كتاب نيز نقش خود را در نقل آن براى نسلهاى بعد ايفا كرد و پرونده پرافتخار غدير را باز نگه داشت، و از قرن
دوم كتاب و كتابت به طور جدى در مورد آن به كار گرفته شد.
غدير - كه كتاب ولايت اميرالمؤمنين عليهالسلام و حد فاصل دوستان و دشمنان
اهلبيت عليهمالسلام است -
با به كارگيرى قلم از دست دشمنان مصون ماند، و كسى نتوانست مانع اين حقيقت بزرگ شود. به طورى كه حتى مؤلفين بزرگى از غير شيعه هم درباره غدير كتابهايى نوشتند، و اينگونه بود كه فرهنگنامه عظيم غدير شكل گرفت. آرى، اين سربلندى دائمى تشيع است كه حقايقش همگان را در مقابل آن تسليم كرده، و همه در پيشگاه معارف والاى آن سر تعظيم فرود مىآورند.
در اينجا، ابتدا گزارشى از سابقه كتاب و غدير تقديم مىشود، چرا كه اين دائرة المعارف و فرهنگ مكتوب غدير نتيجه زحمات تك تك خادمان غدير در طول چهارده قرن اسلام است. پس جا دارد سير تأليفى غدير در فرهنگ اسلام را از ابتداى رخداد واقعه بزرگ غدير تا كنون، قدم به قدم پيش آييم، تا به «دائرة المعارف غدير» برسيم.
از روز شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله تا پايان قرن اول هجرى، ثبت و تدوين احاديث و تاريخ اسلام از طرف غاصبين خلافت ممنوع اعلام گرديد، و مجازاتهاى سختى براى اقدام كنندگان به چنين مهمى در نظر گرفته شد. علت اصلى اين نقشه جلوگيرى از ثبت مطالبى چون واقعه غدير بود كه با اساس حكومت غاصبين منافات داشت.
اكنون بايد ديد غدير چگونه از اين گذرگاه تاريك عبور كرده و خود را به نسلهاى آينده مسلمين رسانده است ؟ آنان كه با گذشت هفتاد روز غدير را به فراموشى سپردند و صاحب غدير يعنى اميرالمؤمنين عليهالسلام را خانهنشين كردند، چگونه باور مىكنند كه امروز نام غدير در سراسر جهان شناخته شده و جشن چهاردهمين قرن خود را پشت سر گذاشته باشد ؟
با چنان دشمنان پرقدرتى كه غدير دارد و با چنان جاهلان فراموشكارى كه نخواستند غدير را به ياد بياورند و از گواهى به يك كلمه درباره آن ابا كردند، اينك ميلياردها كلمه در وصفش به رشته تحرير درآمده، و نور آن در جهان معرفِ بزرگ مذهب اهلبيت عليهمالسلام است.
با آنكه هر يك از صد و بيست هزار مخاطب پيامبر صلىاللهعليهوآله - كه در غدير خم حضور داشتند - بايد در راه ثبت و ضبط آن واقعه بزرگ اقدام مىكردند و نكردند، و با آنكه پيامبر صلىاللهعليهوآله سفارش اكيد كرده بود كه پيام غدير را به نسلهاى آينده برسانيد و اختناق حكومتها مانع از آن شد، ولى باز فرهنگ اسلام پر از نام غدير است، و در كتب تاريخ و حديث - در هر كجا و هر زمان كه تأليف شده باشد - نور غدير قابل كتمان نبوده است.
همه اينها نظر عنايت الهى و قدرت اوست، و او حافظ غدير است كه خود آن را نازل كرده است. اگر دين با غدير تكميل شده و نعمت پروردگار با ولايت به درجه كمال خود رسيده، نگهدارندهاش نيكو نگاه خواهد داشت، و دشمن عاجزتر از آن است كه در مقابل ذات الهى آهنگ مخالف برافرازد.
آرى، بايد اذعان داشت كه حافظ غدير خداوند است، و غدير زنده است چون پيامبر و على و حسين عليهمالسلام زندهاند. آبيارى اين درخت پا برجاى اسلام به دست صاحبان دين و حجج الهى صورت گرفته است، و تا ابديت باقى خواهد ماند.
چهار كتاب را بايد به عنوان اولين كتابهايى نام برد كه غدير را ثبت كردهاند:
«كتابُ علىٍّ عليهالسلام» نوشته اميرالمؤمنين عليهالسلام از املاى پيامبر صلىاللهعليهوآله است، و اين كتاب از ودايع امامت است كه جز معصومين عليهمالسلام كسى به آن راه ندارد.
شخصى به نام معروف خدمت امام باقر عليهالسلام رسيد و داستان غدير را به نقل از ابوالطفيل براى حضرت نقل كرد. حضرت آن را تأييد كرد و فرمود: اين مطلب را در كتاب على عليهالسلام ديدهايم و نزد ما صحيح است.(1)
«مصحف فاطمة عليهاالسلام» اينگونه تدوين شد كه پس از شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله جبرئيل از وقايع آينده جهان خدمت حضرت زهرا عليهاالسلام عرضه مىداشت و اميرالمؤمنين عليهالسلام از گفتار حضرت زهرا عليهاالسلام مىنوشت، تا آنكه به صورت كتاب بزرگى در آمد. اين كتاب نيز از ودايع امامت است و در دست امامان عليهمالسلام بوده، تا كنون كه در دست حضرت بقية اللّه حجة بن الحسن العسكرى عليهالسلام است.
1) . بحار الانوار: ج 37 ص 121 ح 15. عوالم العلوم: ج 15/3 ص 44.
امام صادق عليهالسلام آيه «َسألَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ. لِلكافِرينَ لَيسَ لَهُ دافِعٌ» را - كه در غدير نازل شده - تلاوت فرمودند، و بيان داشتند كه منظور از آن كافرانِ به ولايت
اميرالمؤمنين عليهالسلام هستند، و سپس فرمودند: اين مطلب در مصحف فاطمة عليهاالسلام اينگونه است.
در روايتى ديگر در همين باره فرمودند: به خدا قسم اين مطلب را جبرئيل اين چنين بر پيامبر صلىاللهعليهوآله نازل نمود، و اين مطلب در مصحف فاطمه عليهاالسلام اينگونه ثبت شده است.(1)
اولين كتاب از تأليفات بشرى كه ماجرا و حديث غدير را در خود ثبت كرده «كتاب سليم بن قيس الهلالى» است. اين كتاب در سالهاى اوليه بعد از شهادت
پيامبر صلىاللهعليهوآله تأليف شده، و مؤلف آن - كه در سال 76 هجرى درگذشته - دور از چشم غاصبين خلافت در موارد مختلف كتاب خود مسئله غدير را آورده، و حتى در يك حديث مستقل ماجراى غدير را به طور كامل منعكس نموده است.(2)اين يادگار هزار و چهارصد ساله هم اكنون موجود است، و به فارسى و اردو و انگليسى ترجمه و بارها چاپ شده است.
اولين كتاب مستقلى كه در موضوع غدير تأليف شده كتابى به نام «خطبة النبى صلىاللهعليهوآله يوم الغدير» ، از عالم بزرگ ادبيات عرب خليل بن احمد فراهيدى، متوفاى سال 175 هجرى قمرى است؛ كه خطبه مفصل پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير را در آن آورده است. گر چه اين كتاب امروزه مفقود است، ولى نام و خصوصيات آن ثبت شده است.(3)
مسير فرهنگى غدير در طول چهارده قرن را در چهار مرحله مىتوان ترسيم نمود:
در طول قرن اول هجرى تدوين معارف اسلام ممنوعيت رسمى داشت، و اگر هم كتابى نوشته مىشد مخفيانه بود، و يا اگر كتابى مجوز پيدا مىكرد فقط اراجيف غاصبين خلافت بود.
در چنان جوى بهترين كتاب براى غدير سينههاى امين و حافظههاى قوى افراد بود كه به مثابه كتاب عمل كرد؛ و به خوبى توانست اين راه صد ساله را بپيمايد و اين وديعه آل محمد عليهمالسلام را در خود حفظ كند.
بيش از صد و بيست نفر از صحابه پيامبر صلىاللهعليهوآله و نيز عده بسيارى از تابعين، واقعه غدير
را در محافل بيان مىكردند و آن را به نسلهاى بعد از خود انتقال مىدادند. به عنوان
نمونه حذيفة بن يمان و زيد بن ارقم متن كامل خطبه غدير را كه بيش از يك ساعت به طول انجاميده و حدود بيست صفحه است، حفظ كرده و براى مردم بازگو كردهاند.
از سوى ديگر، صاحب غدير اميرالمؤمنين عليهالسلام براى اتمام حجت و براى آنكه نسلهاى آينده راه خود را بيابند، در اجتماعات مختلف مردم و در مناسبتها و فرصتهاى گوناگون مسئله غدير را مطرح مىساخت، و درباره آن از شاهدان عينى
اقرار مىگرفت. آن حضرت حتى در بحبوحه جنگ صفين بر فراز منبر رفت و در آن سخنرانى مسئله غدير را به طور مفصل مطرح كرد. يا در روز عيد غدير در كوفه سخنرانى مفصلى درباره آن ايراد فرمود.
فاطمه زهرا عليهاالسلام در عمر كمتر از سه ماهه خود پس از شهادت پيامبر اسلام صلىاللهعليهوآله، بارها جريان غدير را براى مردم متذكر شد و تعجب خود را از آن جوّ ظلمانى فرهنگى اعلام فرمود.
جا دارد در اينجا گفته شود: امامان عليهمالسلام نيز از هر فرصت مناسبى براى تبليغ پيام غدير استفاده برده و آن را براى مردم بيان مىكردند؛ تا آنجا كه امام باقر عليهالسلام متن كامل خطبه غدير را براى مردم بازگو فرمود، و امام رضا عليهالسلام مناظراتى در اين باره برقرار كرد و حقايق مهمى از غدير را بيان فرمود.
از سوى ديگر، اصحاب ائمه عليهمالسلام نيز حاملان پيام غدير بودند، و در حضور امامان عليهمالسلام اقدام به حفظ و نشر غدير نمودند. حتى يك نمونه از قرن اول به صورت كتابتِ غدير به چشم مىخورد كه «كتاب سليم بن قيس الهلالى» است.
شعر شاعران نيز نقش مهمى در حفظ غدير در طول تاريخ ظلمانى داشته است، چه آنكه قالب شعر محفوظتر است و مردم علاقه خاصى به آن دارند. از ساعتى كه خطبه پيامبر صلىاللهعليهوآله پايان يافت، حسان بن ثابت اولين شعر را در حضور آن حضرت سرود، و دليل روشنى شد تا شاعران در طول چهارده قرن در قالب شعر - كه تبليغ نافذى است - غدير را حفظ كنند و پيام آن را به راحتى به نسلهاى بعد برسانند.
اينها شكلهاى مختلف فرهنگى بود كه غدير را در قرن اول هجرى حفظ كرد، و البته در قرنهاى بعد نيز ادامه يافت.
از اوائل قرن دوم هجرى كه تدوين معارف دينى رسما آزاد اعلام شد، تبليغ غدير نيز شكلى تازه به خود گرفت و كمكم از شكل روايت به صورت تأليف در آمد. در اواسط قرن دوم به اولين تأليف مستقل درباره غدير بر مىخوريم كه از خليل بن احمد فراهيدى (م 175 ق) است.
اين مسير ادامه يافت و كتابهاى مختلفى به صورت مستقل يا ضمنى در موضوع غدير تدوين شد. به طورى كه ابوالمعالى جوينى از قرن پنجم مىگويد: در بغداد در دست صحافى كتابى ديدم كه بر جلد آن نوشته بود: جلد بيست و هشتم از اسناد حديث من كنت مولاه فعلى مولاه، و بعد از اين جلد بيست و نهم خواهد بود ! !
همچنين ابنكثير دمشقى مىگويد: كتابى در دو جلد ضخيم ديدم كه محمد بن جرير طبرى احاديث غدير خم را در آن جمع آورى كرده بود !(1)
آنچه در اين مرحله مشهود است اينكه اكثر كتابها مربوط به اسناد و رجال حديث و خطبه غدير است، چرا كه هدف اول مؤلفين استحكام اصل مطلب بوده است. آنان كه جوّ خاص فرهنگى را به خوبى لمس مىكردند، در مرحله اول دست به كار استحكام اسناد و حفظ متون شدند، تا نسلهاى آينده مدارك لازم را براى تحقيق و موشكافى و بحث و بررسى داشته باشند.
اين روند در طول قرن دوم و سوم و چهارم و پنجم هجرى اوج خاص داشته، و خادمان غدير حق آن به خوبى ادا كردهاند.
از قرن چهارم تحقيق و بحث در متن و سند حديث غدير آغاز شده، و قطعه اصلى خطبه غدير - كه جمله «من كنت مولاه فهذا على مولاه» است - در مناظرات مطرح شده، و رجال اسناد و ناقلين حديث غدير به دقت مورد بررسى قرار گرفته است. كتب شيخ صدوق و سيد مرتضى و شيخ مفيد بهترين شاهد بر اين مدعا هستند.
اين تحقيقات در قرنهاى چهارم و پنجم و ششم اوج داشته و تا سال هزار و پس از هزار همچنان پيش رفته، به طورى كه آثار برجستهاى از اين قرون در دست است.
در اينجا به چند نمونه از تأليفات بزرگان اهلسنت در مورد حديث غدير اشاره
مىكنيم؛ كسانى كه يا تأليف مستقل در اين باره دارند، و يا حديث غدير را به طور مفصل در كتابشان آوردهاند(2):
ابنمغازلى در كتابش اقرار كرده كه حديث غدير را نزديك به صد تن - كه عَشَره
مُبَشَّره نيز از آنان هستند - روايت كردهاند. ابنمغازلى از دانشمندان بزرگ و مورد
اعتماد و اهل روايت نزد اهلسنت است، كه بسيار وى را ستودهاند.(1)
به نقل سيد بن طاووس، از جمله شواهدى كه كثرت طرق حديث غدير و تواتر آن را نشان مىدهد، نگارش كتابى است ويژه درباره طُرُق حديث غدير؛ شامل بيش از صد تن از صحابيان بزرگ و با اسانيد پرشمار، كه به دست حافظ ابوالعباس احمد بن محمد معروف به ابنعقده كوفى تأليف شده و به نام «الموالاة» است. ابنعقده افزوده كه 28 تن ديگر از صحابه راويان حديث غدير هستند، ولى نامشان را ذكر نكرده است. بزرگان اهلسنت ابنعقده را توثيق كرده و از كتاب «الموالاة» روايت كردهاند.(2)
يحيى بن حسن اسدى حلّى (ابنبطريق) و سيد بن طاووس در كتب خود اشاره نمودهاند كه ابوجعفر محمد بن جرير طبرى عامى كتابى درباره طُرُق حديث غدير
تأليف كرده است. نام اين كتاب «كتاب الولاية» يا «الردّ على الحُرقوصيّة» است. جماعتى از حافظان بزرگ اهلسنت نيز نگارش اين كتاب به دست طبرى را تصديق كردهاند. همچنين علماى بزرگ اهلسنت طبرى را توثيق فراوان نمودهاند.(3)
1) . مناقب اميرالمؤمنين عليهالسلام: ص 26، 27. الانساب الجُلاّبى . تراجم الحفّاظ (مخطوط) . كشف الظنون: ج1 ص 309.
2) . الاقبال: ص 453. الطرائف فى معرفة مذاهب الطوائف: ص 140 - 142. منهاج السنّة: ج 4 ص 86 . تهذيب الكمال: ج 1 ص 475. طبقات الحفّاظ: ص 348، 371، 458، 495. العِبَر فى خبر من غَبَر: حوادث سال 332. فتح البارى فى شرح صحيح البخارى: ج 7 ص 61 . الإصابة فى معرفة الصحابة: ج 2 ص 374، 413 و ج 4 ص 159. فيض القدير فى شرح الجامع الصغير: ج 6 ص 218. العِبَر فى خبر من غَبَر: ج 4 ص 22، حوادث سال 510 . تذكرة الحفّاظ: ج 4 ص 1260. شَذَرات الذهب: ج 4 ص 29.
3) . الاقبال: ص 453، 457. الطرائف فى معرفة مذاهب الطوائف: ص 38. الروضة النديّة شرح التحفة العلوية: ص 57 . تاريخ ابنكثير: ج 11 ص 147. معجم الادباء: ج 6 ص 455. تهذيب التهذيب: ج 7 ص 339. منهاج السنّة: ج 2 ص 127. تهذيب الاسماء و اللغات: ج 1 ص 78. وفيات الاعيان: ج 4 ص 191. لسان الميزان: ج 5 ص 100. طبقات الحفّاظ: ص 307. تذكرة الحفّاظ: ص 710. ميزان الاعتدال: ج 3 ص 498. تاريخ بغداد: ج 2 ص 162. شَذَرات الذهب: ج 2 ص 260.
سيد بن طاووس در دو كتاب خود اشاره نموده؛ كه حَسكانى كتابى به نام «الهداة الى اداء حقّ الموالاة» در 12 جزوه نگاشته، و در آن حديث غدير را اثبات كرده و طُرُقش را آورده است. بزرگان اهلسنت حاكم حسكانى را توثيق كردهاند.(1)
5 . مسعود بن ناصر سِجِستانى، ابوسعيد سِجِزّى ركّاب (م 477 ق)
سيد بن طاووس مىگويد كه سِجِستانى كتاب جداگانهاى در 17 جزء درباره طُرُق
حديث غدير؛ شامل 110 تن از صحابه - كه 6 تن از آنان بانوان هستند - به نام «كتاب دراية حديث الولاية» نوشته است. سجستانى در شمار موثقترين مردان مذاهب چهارگانه و از حافظان بزرگ اهلسنت است. بسيارى از بزرگان اهلسنت نيز او را توثيق كردهاند.(2)
6 . شمسالدين ذهبى
حافظ ذهبى نيز درباره طرق حديث غدير كتابى جداگانه نوشته است. عدهاى از بزرگان اهلسنت به اين كتاب ذهبى اشاره نمودهاند. خود ذهبى نيز تصريح كرده است كه اين حديث طرق نيكويى دارد. ذهبى مىنويسد:
شكى نيست كه در المستدرك حاكم، احاديث بسيارى هست كه شروط صحيح بودن در آنها جمع نشده است، بلكه آنها احاديثى ساختگىاند كه حاكم كتابش المستدرك را با نقل آنها زشت گردانده است. «حديث طير» طرق بسيار فراوانى دارد، و من كتاب جداگانهاى نوشتهام و مجموعه اين طرق را در آن گرد آوردهام كه نشان مىدهد حديث طير ريشهدار است. حديث «مَن كُنتُ مَولاهُ فَعَلىٌّ مَولاهُ» نيز طرق نيكويى دارد، و من طرق اين حديث را نيز در نوشتهاى جداگانه فراهم آوردهام.(3)
1) . الاقبال: ص 453. طبقات الحفّاظ: ص 443. دراسات اللّبيب: ص 246 - 248.
2) . الاقبال: ص 453. الطرائف فى معرفة المذاهب: ص 38. الانساب: «السِجِستانى» . العِبَر فى خبر من غَبَر: حوادث سال 477. تذكرة الحفّاظ: ص 1216. شَذَرات الذهب: ج 3 ص 357. طبقات الحفّاظ: ص 477.
3) . مفتاح كنز الدرايه من درر المجلّد المسموع: ص 107.
بنا بر نقل حسين بن جبر از ابنشهرآشوب، يكى از دانشمندان در جمع طُرُق حديث غدير، كتاب بزرگى در بيش از 28 مجلد نوشته است. حسين بن جبر مىگويد: جدّم ابنشهرآشوب گفت: شنيدم كه ابوالمعالى جوينى با شگفتى مىگفت: در بغداد، نزد صحّافى، كتاب جلدشدهاى ديدم كه نقلهاى حديث غدير در آن آمده بود. روى آن كتاب نوشته شده بود: مجلّد بيست و هشتم از طرق حديث «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِىٌّ
مَوْلاهُ» كه مجلّد بيستم و نهم در پى آن خواهد آمد . حافظ قُندوزى حنفى نيز اين سخن را از جوينى حكايت كرده است. ابوالمعالى جوينى - كه كتاب عظيم ياد شده را ديده - از بزرگان اهل حديث و تحقيق است.(1)
8 . محمد بن على بن دُحَيم شيبانى كوفى، ابوجعفر (م 351 ق)
علامه امينى، شيبانى كوفى را از راويان قرن چهارم و از كسانى كه درباره غدير كتاب تأليف كردهاند شمرده است.
ابنفَهْد مكّى در «ذيل تذكرة الحفّاظ» شرح حال حافظ عِراقى را نوشته و كتابى در غدير را از آثار او شمرده است.(2)
ابوبكر جِعابى صاحب كتاب «من روى حديث غدير خمّ» است. شرح حال وى در «تذكرة الحفّاظ» و «تاريخ بغداد» و «طبقات الحفّاظ» آمده است. ابوالعباس نجاشى نيز در «الفهرست» اين كتاب را در شمار آثار وى آورده است.(3)
1) . نُخَب المناقب: ص 92. ينابيع المودّة: ص 36. وَفَيات الاعيان ابنخَلِّكان : ج 2 ص 341. مرآة الجنان (يافعى) : حوادث سال 478. العِبَر فى خبر من غَبَر (ذهبى) : حوادث سال 478. طبقات الشافعية (اسدى) : ج 1 ص 218. المنتظم (ابنجوزى) : حوادث سال 478. تاريخ ابنكثير: حوادث سال 478. شَذَرات الذهب (ابنعماد) : حوادث سال 478. طبقات الشافعية (سُبكى) : ج 5 ص 165.
2) . تذكرة الحفّاظ: ص 231.
3) . طبقات الحفّاظ: ص 375.
گنجى در «كفاية الطالب» ضمن ياد كرد حديث غدير مىنويسد: حافظ دارقُطنى درباره طرق اين حديث رسالهاى تأليف كرده است.
از اوائل قرن يازدهم هجرى تا امروز با ايجاد ميدان باز علمى، محققين و انديشمندان اسلام تأليفات بسيار مهمى درباره غدير تأليف كردهاند، و به خوبى از زحمات هزار ساله نتيجهگيرى نمودند. در اين دوران تمام جوانب غدير مورد جمع و بررسى و تحقيق قرار گرفت، و در هر جنبهاى به طور جداگانه كتابى نوشته شد.
از جمله ارتباط غدير با قرآن كريم، بحثهاى مفصل در اسناد غدير، بررسىهاى عميق در متن حديث غدير، جمع آورى و تدوين اشعار مربوط به غدير و جوانب ديگر آن مورد توجه خاص واقع شد، و در هر مورد كتبى تدوين گرديد.
تحقيقات بزرگانى همچون قاضى شوشترى، علامه مجلسى، شيخ حرّ عاملى، شيخ عبداللّه بحرانى، سيد هاشم بحرانى، مير حامد حسين هندى، علامه امينى و بسيارى ديگر از علماى بزرگ شيعه، بهترين شاهد اين مدعا و تلاش مقدس است.
علامه مجلسى در كتاب «بحار الانوار» به طور مفصل درباره غدير سخن گفته، كه در چاپ فعلى نيمى از جلد 37 «بحار الانوار» است.
شيخ عبداللّه بحرانى نيز در كتاب عظيم خود «عوالم العلوم» مفصلاً غدير را بيان داشته، كه در چاپهاى فعلى همراه با مستدركات و تحقيقات يك جلد جداگانه را در بر مىگيرد.
سيد هاشم بحرانى كتابى مستقل بنام «كشف المهم» تأليف نموده است.
سيد حامدحسين هندى در 10 جلد 400 صفحهاى از كتاب «عبقات الانوار» به بحثهاى تحقيقى درباره سند و دلالت غدير پرداخته است.
علامه امينى طى 11 جلد كتاب «الغدير فى الكتاب و السنة و الادب» جوانبى از غدير و نيز شعراى عربزبان غدير و شعرهاى آنان را جمع آورى نموده و مطالب مهمى درباره آن آورده است.
كتابهايى از قبيل «التكميل» از سيد مرتضىحسين، و «الغدير فى الاسلام» از شيخ محمدرضا فرجاللّه نمونههاى ديگرى از اين تحقيقات علمى هستند.
در همين راستا، سلطان حسين صفوى در زمان حكومت خود دستور داد كتابها و رسالههايى مخصوص عيد غدير و ماجراى غدير تأليف شود.(1)
اين تلاشها ادامه يافته، تا زمان ما كه شاهد گامهاى علمى فرهنگى ارزشمندى در مورد غدير هستيم، و هر روزه پرونده كتاب و غدير پرافتخارتر مىگردد.
بد نيست به اين نكته اشاره شود كه بعضى از كتابهاى مربوط به غدير به عنوان يك جلد از مجموعهاى بزرگ است. مانند جلد 15/3 از كتاب «عوالم العلوم» ، و يا يك جلد از مجموعهاى است كه به عنوان آشنايى با معارف اسلام و امثال آن منتشر شده است.
همچنين در اين سالهاى اخير، كتابى ارزشمند با نام «دانشنامه غدير» در 26 جلد، توسط محقق ارجمند و خادمِ غدير آقاى حاج شيخ محمدرضا شريفى در عرصه مكتوب غدير عرضه شد، و توسط مجموعه «غديرستان» اصفهان منتشر گرديد. در اين كتاب تمامى مطالب مربوط به غدير در قالب واژهاى جمعآورى شده، و در نوع خود مجموعهاى جامع و كامل است.
1) . الغدير فى التراث الاسلامى طباطبايى : ص 129.
آمارى در رابطه با تأليفات غديرى(1)
در كنار مرور تاريخچه كتاب و غدير، جا دارد اشارهاى اجمالى به آمار تأليفات غدير داشته باشيم.
با در دست داشتن تعداد زياد و اطلاعات وسيع از كتابهاى تأليف شده درباره غدير - كه در كتاب حاضر جمع آورى شده - مىتوان آمارهاى سودمند و متعددى در
مورد آنها تهيه كرد. اين آمارها در محاسبات مذهبى نسبت به مكانها و زمانها و ملتها بسيار مؤثر است، و بيانگر عظمت كارهاى انجام شده در موضوع غدير خواهد بود. در اينجا فقط به پنج جهت اشاره مىشود: كتابهاى چاپى و خطى و محل چاپ يا نگهدارى كتب خطى، مؤلفين، زبانهاى مختلف، موضوعات، گرايشهاى تحقيقى.
كتب چاپى مستقل غدير 1742 كتاب است. كه بيش از 1500 كتاب در ايران و الباقى در عراق و لبنان و هند و پاكستان و سوريه و بحرين و تركيه و آذربايجان و بنگلادش و انگلستان و مصر و نروژ و كويت و گرجستان و اندونزى و سريلانكا و آمريكا و عربستان و يمن و امارات و افغانستان و آلبانى.
همچنين كتابهاى خطى اعم از نسخ خطى و يا دستنويس نزد مؤلف و يا به صورت ديجيتالى و پىدىاف در اينترنت و فضاى مجازى، مجموعا 230 كتاب است، كه در 55 محل نگهدارى مىشود. از اين تعداد كتاب، 200 كتاب دستنويس مؤلفان است، و الباقى در ايران و سوريه و يمن و هند و پاكستان و آلمان و انگلستان و عراق است.
از نظر مؤلفين نيز، تأليفات مربوط به غدير اكثرا به صورت فردى انجام شده،
1) . اين آمار تا عيد غدير سال 1442 قمرى و تابستان 1400 شمسى و 1021 ميلادى است.
و گاهى به صورت گروهى و يا با نام هيئت تحريريه است. در ميان اين خدمتگزاران غدير كه به نام اميرالمؤمنين عليهالسلام و اظهار محبت به ساحت اقدسش قلم زدهاند، علماى بزرگ و محدثين طراز اول ديده مىشوند. همچنين خطباى مشهورى ديده مىشوند كه مستقلاً درباره غدير تأليف داشتهاند، و يا متن خطابههاى پرمحتواى آنان به صورت كتاب عرضه شده است. دامنه اين محبت تا آنجا كشيده شده كه حتى جوانانى را
مىبينيم كه با سن كم خود مشتاقانه و آگاهانه قلم به دست گرفتهاند و شعاعى از نور علوى را به نمايش گذاشتهاند.
اكثر مؤلفين كتابهاى مربوط به غدير از شيعه اثناعشرى هستند و بايد هم چنين
باشد. در اين ميان چند مؤلف از اسماعيليه و زيديه و چند نفر از عامه نيز ديده مىشوند. مجموع مؤلفين كتب مستقل غدير 2251 نفر هستند؛ كه 2209 نفر شيعه و 21 نفر از اهلسنت و 5 نفر زيدى و 7 نفر اسماعيلى مذهب هستند.
از نظر زبان نيز، تأليفات مستقل درباره غدير تا كنون به 24 زبان دنيا به دست آمده است. اكثريت كتابهاى مستقل غدير به زبانهاى فارسى 1334 كتاب، عربى 331 كتاب و اردو 130 كتاب هستند، و اين دقيقا به علت گسترش مذهب تشيع در اهل اين زبانها است.
همچنين 64 كتاب انگليسى، و الباقى به زبانهاى فرانسوى، روسى، آلمانى، اسپانيايى، ايتاليايى، آلبانيايى، اكراينى، نروژى، تركى استانبولى، تركى آذرى، تاجيكى، گرجستانى، هندى، بنگالى، تايلندى، سواحلى، هوسايى، مالايو، تاميلى، كردى است.
مقالاتى كه مستقلاً در موضوع غدير نوشته شده 579 مقاله است كه در نشريات، مجلات، روزنامهها و مجموعههاى علمى به چاپ رسيده است. همچنين تعدادى بروشور و كتاب كارت در مورد غدير تدوين و به چاپ رسيده و هر ساله به مناسبت عيد غدير منتشر شده است.
غدير در ظاهر يك عنوان و يك موضوع به نظر مىرسد، ولى در مراجعه به كتابهاى غدير مىبينيم دانشمندان و دلسوزان شمع ولايت موضوعهاى مختلفى از اين گلواژه تشيع انتخاب نمودهاند، و گاه در يك موضوع از موضوعات غدير كتابهاى متعدد و به شكلهاى متفاوت تأليف نمودهاند.
در اينجا آمارى از موضوعاتى كه مؤلفين غدير درباره آن تأليف كردهاند و يا هر موضوعى كه مىتوان از غدير استفاده نمود - حتى اگر در آن موضوع كتاب نوشته نشده باشد - تقديم مىشود:
خطبه پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير: در مورد خطبه تحقيقاتى از قبيل ترجمه خطبه، شرح و تفسير خطبه، شاهد آوردن براى فرازهاى خطبه از آيات و روايات، بررسى مدارك و مصادر و نسخههاى خطبه انجام شده است.
خطبه اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير: خطبهاى كه اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير در زمان خلافت ظاهرى خود بيان فرموده كه موضوع ديگرى در غدير است.
عيد غدير و اعمال آن: اين موضوع در دو بخش ارائه شده است: الف. جوانب روز عيد غدير، از قبيل اهميت روز غدير و وقايعى كه در امم گذشته در اين روز اتفاق افتاده است و تطابق غدير با نوروز و ... ب. اعمال روز غدير، از قبيل روزه و عقد اخوت و زيارت و ساير مستحبات اين روز.
خلافت و امامت: از آنجا كه غدير مظهر خلافت و امامت است، اين دو موضوع در كتابهاى غدير بسيار به چشم مىخورند، حتى امامت دوازده امام عليهمالسلام و به خصوص امامزمان عليهالسلام كه در خطبه غدير بارها اشاره به آنحضرت شده است.
5 . آيات غدير: تحقيق ديگر در مورد غدير آياتى است كه در غدير و يا در رابطه با غدير نازل گرديده؛ كه عمده آنها سه آيه است: «يا أيُّهَا الرَسولُ بَلِّغ ... » ، «اليَومَ أكمَلتُ لَكُم دينَكُم ... » ، «سَألَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... » .
6 . واقعه غدير و حجة الوداع: از موضوعات مربوط به غدير تحقيق در واقعه آن است؛ كه در چند جنبه مىتواند باشد:
يك. ابتداى حركت پيامبر صلىاللهعليهوآله براى سفر حجة الوداع و سپس مراسم حج.
دو. منتهى شدن آن به واقعه غدير كه در راه بازگشت از اين سفر در كنار غدير خم رخ داد و فرمان توقف توسط پيامبر صلىاللهعليهوآله صادر گرديد.
سه. خطبه و مراسم پس از خطبه از بيعت مردان و زنان و سلام به اميرالمؤمنين عليهالسلام كه تا سه روز به طول انجاميد.
چهار. منافقين در غدير، كه شامل ماجراى سنگ آسمانى و كلمات منافقين در غدير و نقشههاى آنان پس از غدير و نيز جريان عقبه و صحيفه معلونه دوم است.
پنج. مكان غدير كه بحث در مكان و محل واقع شدن واقعه غدير و تحقيق در تعيين موقعيت جغرافيايى آن در آن زمان و اين زمان است.
8 . حديث غدير: در موضوع غدير حديث پيامبر صلىاللهعليهوآله كه فرمود: «مَن كُنتُ مَولاهُ فَهذا عَلىٌّ عليهالسلام مَولاهُ»
يك. جمع آورى اسناد و طرق حديث غدير از صحابه و تابعين كه از صحابه نقل نمودهاند و ... .
دو. بحث در دلالت حديث غدير بر امامت و خلافت اميرالمؤمنين عليهالسلام.
سه. جمع آورى عبارات مختلف حديث غدير.
چهار. جمع آورى ناقلين حديث غدير در كتابهايشان از شيعه و غيرشيعه.
چهل حديث غدير: جمع آورى چهل حديث از قديم يكى از روشهاى تأليفى علما بوده و در موضوعات مختلف چهل حديث تأليف گرديده است. از جمله در مورد غدير چهل حديث در مورد يك يا چند جنبه از غدير جمع آورى شده، كه اكثرا به زبانهاى ديگر ترجمه شده است.
هفته غدير: بحث در رخدادهاى هفته غدير، كه به غير از خود غدير چند واقعه است: خاتمبخشى اميرالمؤمنين عليهالسلام و نزول آيه «إنَّما وَليُّكُم اللّه ... » . ازدواج اميرالمؤمنين عليهالسلام با حضرت زهرا عليهاالسلام. خطبه خلافت كه اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز اول خلافت ظاهرى خود كه مصادف با غدير بود ايراد فرمودند. حديث بساط كه ماجرايى معروف است. پيمان برادرى بين مهاجرين و انصار كه پيامبر صلىاللهعليهوآله هم خود را با
اميرالمؤمنين عليهالسلام برادر نمود. ماجراى مباهله پيامبر صلىاللهعليهوآله همراه با اهلبيت عليهمالسلام با نصاراى نجران. ماجراى روزه و صدقه دادن پيامبر صلىاللهعليهوآله و اهلبيت عليهمالسلام و نزول سوره «هلاتى» .
احتجاج به غدير: از جمله موضوعات بسيار مهم و ارزشمند در مورد غدير احتجاجات معصومين عليهمالسلام به حديث غدير است. احتجاجاتى از اميرالمؤمنين و حضرت زهرا و ساير ائمه عليهمالسلام، و احتجاجهاى بعضى امامزادگان و نيز اصحاب ائمه عليهمالسلام و علماى شيعه و ديگر افراد در طول تاريخ كه با استناد به غدير انجام شده، موضوع اين تحقيقات است.
ردّ شبهات: از جمله امور تحقيقى در مورد غدير ردّ شبهاتى است كه دشمنان تشيع و علماى عامه در مسئله غدير و به خصوص حديث غدير ايراد نمودهاند؛ شبهاتى كه امثال فخر رازى و دهلوى در مورد معناى حديث غدير و مفاد كلمه «مولى» و ساير موارد مطرح كردهاند. در اين باره كتابهايى از سوى مخالفين تأليف شده، و علماى شيعه امثال سيد مرتضى و ديگران كتابهايى در ردّ كلام مخالفين تأليف نمودهاند.
كتابشناسى غدير: از ديگر ابعاد تأليفى و فرهنگ مكتوب غدير موضوع كتابشناسى است؛ كه به دو صورت متصور است: الف. كتابشناسى به صورت
جمع آورى كتابها و يا فهرست موضوعى براى كتابهاى غدير، فهرست مؤلفين، فهرست زبانها، آمارهاى مختلف در مورد كتابها غدير، و ... . ب. كتابشناسى به صورت معرفى يك يا چند كتاب ارزشمند و عظيم و مهم در غدير.
در آخر يادآور مىشود موضوعاتى در رابطه با غدير وجود دارد كه در تحقيق و تأليف درباره غدير نبايد از آنها غفلت شود، اگر چه از نظر تحقيقى از موضوعات غدير نيستند.
نمونهاى از اين موضوعات چنين است:
فضائل اميرالمؤمنين عليهالسلام، شروع و دوران حكومت ظاهرى آنحضرت، مسئله غصب خلافت و سقيفه و جوانب آن، ماجراى شورى و جوانب آن، دعوت ذوالعشيره از سوى پيامبر صلىاللهعليهوآله در ابتداى رسالت و جوانب آن، مسئله شهادت ثالثه، اخوت و برادرى اميرالمؤمنين عليهالسلام با پيامبر صلىاللهعليهوآله، حديث منزلت، حديث سفينه، حديث ثقلين، حديث طير و ... .
پنج. آمار گرايشهاى تحقيقىِ غدير
آمارى از گرايشهاى تحقيقى در مورد غدير از انواع راهكارها و تحقيقاتى كه محققان از طريق آنها در آستان غدير خدمت نمودهاند و يا جا دارد كه خدمت نمايند چنين است:
به عنوان مثال در زبان اردو و به خصوص در كشور هند كتابهاى بسيار ارزشمند علمى و تحقيقى در موضوع غدير به رشته تحرير در آمده، ولى به علت اردو بودن كتاب قدر آنها ناشناخته مانده است.
كتابهايى نيز به زبان فارسى است كه اگر به عربى ترجمه شود در تمام كشورهاى عربى مورد استقبال قرار خواهد گرفت. همچنين ترجمه كتابهاى غدير به زبانهاى اروپايى و به خصوص انگليسى و نيز به زبانهاى آفريقايى بسيار ارزشمند خواهد بود.
گاهى متون قديمى بازنويسى و يا تأليفات جديد به زبانهاى ديگر برگردانده مىشود. پيداست كه اشتياق فارسىزبانان و عربزبانان و اردوزبانان به آثار يكديگر با توجه به يگانگى مذهب از نشاط خاصى برخوردار است. ترجمه به زبانهاى ديگر اكثرا جنبه تبليغى دارند، و يا براى كسانى است كه به آن زبانها مأنوس هستند.
5 . جمع آورى مقالات و قصائد: تنظيم چندين مقاله و آنها را به صورت مجموعهاى درباره غدير چاپ و نشر نمودن به صورت كتاب و يا شمارهاى از مجله، از ديگر گرايشهاى تأليفى غدير است. اين روش - همانند تنظيم سخنرانىها - باعث مىشود نكات و تحقيقات افراد در لا به لاى نوشتهها و كتابخانههاى شخصى نمانده و به زيور طبع آراسته و منتشر گردد. نمونهاى از اين دست كتابها، كتاب ارزشمند «غدير در احساس ملتها» و «افق روشن» است كه در اين كتابنامه معرفى شده است.
6 . جواب سؤالات: بسيار به جاست مجموعههايى تدوين شود كه در آنها جواب سؤالات به خصوص براى جوانان داده شود؛ چه سؤالاتى كه تا كنون مطرح شده، و چه سؤالات پيشفرضى كه ممكن است مطرح گردد.
8 . اقتباس از آثار بزرگان: اين كار براى استفاده عمومىتر و سريعتر از آثار ارزشمند است، كه اكثرا به صورت برداشت از كتابهاى مرجع و تأليفات علماى بزرگ انجام شده است.
جلوه ديگر ادبى انتخاب نامهاى زيبا و پرمحتواى كتابهاى غدير است، كه به تنهايى يك دنيا معناى اعتقادى به همراه دارد و وقايع غدير را تداعى مىكند و روح شنونده را به حقيقت غدير و مفاهيم آن نزديك مىنمايد.
نمونههايى از اين نامهاى روحبخش چنين است:
انوار ولايت در خطبه غدير، افق روشن، بر كرانه غدير، بركه آفتاب، بيعت با خورشيد، پيامى بزرگ از بزرگ پيامبران، جرعهاى از چشمهسار غدير، خورشيد غدير، در ساحل غدير، دريا در غدير، روزى كه محبت گل كرد، زلالى از كوثر غدير، صهباى غدير، غدير تا ابديت مىدرخشد، غدير چشمه زلال طهارت توحيدى، كوثر غدير، گلبانگ غدير، يك جرعه از غدير.
جواب مخالفان: در طول تاريخ دشمنان در جوانب مختلف غدير اقدام به تحريف و حذف حقايق نموده و با فكر كوتاه خود به جنگ حقيقت آمدهاند. در سوى مقابل امامان معصوم عليهمالسلام و به پيروى از ايشان اصحاب و علماى بزرگ در طول چهارده قرن در مقابل آنان ايستادهاند و پاسخهاى دندانشكن به آنان دادهاند. بخش قابل توجهى از اين مهم كتابهايى است كه در ردّ آنان تأليف و منتشر شده است.
يادنامهها: كه به چند صورت ديده مىشوند:
يك. آنچه در غدير و يا هفته غدير به عنوان يادبود همان سال منتشر مىشود، كه اكثرا مجموعهاى از حديث و تاريخ و شعر است، و گاهى به صورت شماره مخصوص يك مجله ارائه شده است.
دو. كتابهايى كه در كنگرههاى مربوط به غدير انتشار مىيابد؛ و شامل مقالات ارائه شده در كنگره و نيز كتابهاى تدوين شده به مناسبت كنگره است.
سه. سخنرانىهاى پرمحتوايى كه صورت كتاب درآمده و منتشر شده است.
مسابقه كتاب و تأليف در موضوع غدير.
مسابقه مقالهنويسى و انشا در سطوح مختلف سنى و اجتماعى و شغلى.
مسابقه نامهنگارى و پيام غدير.
مسابقه شعر؛ چه شعر قديم يا شعر نو و يا نثر زيبا.
مسابقه آثار هنرى در هر رشته هنرى كه با غدير و صاحب آن اميرالمؤمنين عليهالسلام مناسبت داشته باشد و از محدوده شرع خارج نباشد.
در تمام اين موارد با جمع آورى آثار شركتكنندگان در مسابقه و انتخاب بهترينها و اهداى جوايز به مؤلفين و محققين و شاعران و هنرمندان برتر، مىتوان گنجينهاى درباره غدير جمع آورى نمود، و در همين راستا افكار عمومى را از هر قشر و طبقهاى به سوى غدير رهنمون ساخت.
نزديك به يك قرن است در فرهنگ مكتوب جهانى و زمينه تأليف، شيوه دائرة المعارف نويسى رايج شده، و بسيار روش به جا و علمى است. دائرة المعارف يا همان «موسوعة» و به انگليسى «encyclopaedia » به معنى كتابى جامع در يك موضوع
است؛ به اين معنى كه هر چه درباره آن موضوع متصور است يك جا و در يك عنوان كتاب جمع آورى شود.
اين روش مكتوب، به متقاضيان آن موضوع كمك مىكند كه به جاى مراجعه به كتابهاى متعدد و خواندن مطالب پراكنده در موضوع مدّ نظر، همه مطالب را يك جا و به صورت دسته بندى شده پيش رو داشته باشند.
در جهان امروز، در موضوعات مختلفى دائرة المعارف تدوين شده است، چرا كه تدوين دائرة المعارف به معنى اهميت موضوع نزد آن تدوين كنندگان است. در واقع آنان با اين كار مىخواهند عظمت موضوع مدّ نظر را به همگان بشناسانند. مىخواهند همه بدانند آن موضوع چقدر غنىّ است و تا چه مقدار عظمت علمى، تاريخى و ... و جهانى دارد.
از سوى ديگر، در سطح جهانى نيز، بهترين تبليغ براى هر موضوع عرضه دائرة المعارف است. كتابى جامع و دسته بندى شده در مورد يك موضوع، كه آنچه مخاطب مىخواهد درباره آن بداند يك جا جمع شده باشد.
و اكنون موضوعى به نام غدير:
غدير يعنى رُخ و نمايه شيعه.
غدير يعنى پيشانىِ سفيد و تابان مكتب اهلبيت عليهمالسلام.
يعنى برادرى و محبت.
يعنى سر سپردن به همه خوبىها.
غدير يعنى جلوه عدالت و دين گرايى.
يعنى فرسايش ظلم و جاهليت.
يعنى ستودن سپيده عالم.
غدير يعنى موج درياها و زلال چشمه انسانيت.
غدير يعنى هزار برگ زيبا در نهال سبز ولايت.
غدير روزى است كه آفتاب تيغه نورانيش را بر ساحل دلها كشيد، و گل محبت شكفت.
غدير يعنى قرآن.
غدير يعنى آخرين پيامِ آخرين پيامبر صلىاللهعليهوآله.
غدير يعنى روايت فاطمه اطهر عليهاالسلام.
غدير يعنى خروش خاموش محسن عليهالسلام در پشت در، و فدا شدن به دست بىوفايان.
غدير يعنى ريسمان بر گردن اميرالمؤمنين عليهالسلام.
غدير يعنى صبر امام مجتبى عليهالسلام.
غدير يعنى لبهاى تشنه كنار فرات، و آفتاب بر نيزه.
غدير يعنى ناله سوزان زينالعابدين عليهالسلام.
غدير يعنى شكوفايى علم به دست امام باقر عليهالسلام.
غدير يعنى مذهب جعفرى، و كرسى درس آسمانى امام جعفر صادق عليهالسلام.
غدير يعنى موسى بن جعفر عليهالسلام و زندان بغداد.
غدير يعنى جلال خداوندى در امام هشتم عليهالسلام.
غدير يعنى امامت در هفت سالگى جواد الائمة عليهالسلام.
غدير يعنى جامعه كبيره امام هادى عليهالسلام.
غدير يعنى خانهنشينى امام عسكرى عليهالسلام.
و غدير يعنى عدالت، يعنى صلح، يعنى دين فراگيرى اسلام، يعنى سرنگونى ظلم،
يعنى انتظار، يعنى فرج.
و غدير يعنى مهدى، عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف.
تابلوى جهانى غدير جمله «مَن كُنتُ مَولاهُ فَعَلِىٌّ مَولاهُ» است، كه خطبهاى بلند پشتوانه آن است. زمينه اين خطابه يك ساعته واقعه سه روزهاى است كه در وادى غدير
كنار بركه خم اتفاق افتاده است. بازه زمانى اين ماجراى اعتقادى داستان سى روزهاى
است كه از 25 ذىالقعده تا 25 ذىالحجه سال دهم هجرى به وقوع پيوسته است. سابقه اين وقايع سى روزه، بيست و سه سال زحمت پيامبر معظم صلىاللهعليهوآله از بعثت تا
حجة الوداع است. گذشته بلند مدت اين واقعه، زحمات شش هزار ساله يكصد و بيست و چهار هزار پيامبر عليهمالسلام از آغاز حضور بشر بر كره خاكى است، كه از طرف خداوند به عنوان حجت بر مردم فرستاده شدند.
با اين حلقههاى وصل بين غدير و نبوت و توحيد، در مىيابيم كه غدير پرچم بلند
خداوند در زمين است كه ميليونها واژه و هزاران جمله و دهها واقعه با آن مرتبط است، و صدها قطعه از عقائد ما در آن نهفته است. در واقع ما به گنج عظيمى به نام غدير
دست يافتهايم كه بايد قدر آن را بيشتر بدانيم؛ و به معدن بىانتهايى از دُرِّ نجف رسيدهايم كه با استفاده همه نسلهاى ما تا قيامت به پايان نخواهد رسيد.
حضور سيصد آيه قرآن در سراسر واقعه غدير ارتباط ديگرى است كه نشان از ابعاد گسترده اعتقادى در اين ماجرا دارد، و قرآن شناسى ما را در كنار ولايت شناسى بالا مىبرد. شأن نزول و تفسير اين تعداد از آيات قرآن ما را با معاد و روزى پيوند
مىدهد كه ژرفاى قرآن تكليف آخرتمان را روشن خواهد كرد.
خطبه بلند و يك ساعته پيامبر صلىاللهعليهوآله در متن اين ماجرا و به عنوان گلِ سر سبدِ آن، پرونده مفصل ديگرى است كه درهايى از معارف را به روى ما باز مىكند، و فكر ما را با مسيرى كه خدا برايمان تعيين فرموده آشنا مىكند.
در يك جمع بندى بايد گفت: واقعه غدير اگرچه ماجرايى براى اعلان «ولايت دوازده امام عليهمالسلام» است، اما يك مراسم رسمى بوده براى آنكه خاتم الانبياء صلىاللهعليهوآله در آخرين فرصتهاى عمرش همه آنچه از راه اسلام تا قيامت مانده را ترسيم فرمايد، و ره توشه لازم را براى اين مسير طولانى پيش بينى فرمايد. اين است كه در جاى جاى واقعه مسائل متعددى از معارف اسلام مطرح شده و پايههاى اعتقادى بيان گرديده و راهكارهاى بشر ترسيم شده است.
بنا بر اين، تدوين «دائرة المعارف غدير» براى استخراج همه آن چيزى است كه مىتوان از اين آخرين يادگار رسول اللّه صلىاللهعليهوآله براى دنيا و آخرت انسانها به دست آورد و راه سعادت را بر اساس غدير برايشان هموار كرد.
تا به اينجا سه حقيقت بيان شد:
اهميت غدير در فرهنگ اسلام، تاريخچه غدير و كتاب و تأليف، دائرة المعارف نويسى و غدير.
اكنون كه بيش از هزار و چهارصد سال از ماجراى غدير گذشته، و ميوه درخت غدير در فرهنگ مكتوب به ثمر رسيده است، نقطه عطف اين سه حقيقت (اهميت غدير در فرهنگ اسلام و مكتب تشيع و تلاشهاى فراوان در فرهنگ مكتوب غدير و اهميت دائرة المعارف نويسى و غدير) تدوين و عرضه كتابى جامع و كامل در قالب موضوعى در مورد غدير به نام «دائرة المعارف غدير» است.
حال كه غديرِ مقدس و سربلند به اين مرحله از تكامل رسيده، جا دارد زحمات هزار و چهار صد ساله خادمان غدير در قالب كتابى جامع و كامل و به شكل دائرة المعارفى جامع تدوين شده و به جهان عرضه شود.
امروزه پديدهاى به نام «دائرة المعارف غدير» در فرهنگ تشيع به معناى اتمام حجت غدير بر همگان است، و بدان معناست كه دسترسى به غدير آسان شده، و فرمانِ «حاضران به غايبان برسانند» به احسن وجه انجام گرفته است. اين يعنى روز قيامت در برابر پيامبر و اميرالمؤمنين و حضرت زهرا عليهمالسلام عذرى نخواهيم داشت اگر بپرسند: أما سَمِعتُم ما قالَ رَسولُ اللّهِ يَومَ غَديرِ خُمٍّ ؟ ! (1): آيا نشنيديد آنچه پيامبر صلىاللهعليهوآله در روز غدير خم فرمود ؟
اگر در اثر فتنهگرىهاى سقيفه نسلهاى مسلمانان از غدير اطلاع نداشتند و يا خود را به بىاطلاعى زده بودند، امروز «دائرة المعارف» چنان حجت را بر همه تمام
كرده و اعماق آن بركه را به همه نشان مىدهد كه جا دارد امامان معصوم عليهمالسلام از ما بپرسند: شما از اقيانوس غدير چه سهمى دريافت كردهايد و چقدر در آن غوص نمودهايد و از اين روزىِ لذيذ و گوارا بر سر سفره آماده غدير چه توشهاى براى خود برداشتهايد ؟
جايى كه پيامبر و اميرالمؤمنين و حضرت زهرا و يازده امام معصوم عليهمالسلام پيشتازان تبليغ غدير اند و به ما هم اين دستور را دادهاند، چه وظيفه خطيرى در اين باره بر عهده ما خواهد بود ؟ اگر تبليغ غدير به صورت فردى و اجتماعى، به شيوه گفتارى و نوشتارى، به صورت استدلالى و با استناد به قرآن و نگاه به خطبه آن، و با روشهاى عملى مانند زيارت و دعا و جشن تا كنون انجام گرفته، يك دائرة المعارف جامع لازم دارد تا همه اطلاعات در اين باره را براى يافتن تنوع در تبليغ آن در اختيار غديريان بگذارد.
آنچه پيش روى شماست مىتواند فرهنگنامه غدير و يا موسوعه غدير باشد، كه در قالب كتابى جامع و كامل با نام «دائرة المعارف غدير» تدوين شده، و پس از
1) . الخصال: ص 173. دلائل الامامة: ص 38. اثبات الهداة: ج 2 ص 112، 115، 153. بحار الانوار: ج 28 ص 186، 205، 273، ج 32 ص 388، ج 36 ص 352، ج 43 ص 161. الغدير: ج 1 ص 197.
تلاشهاى فراوان عرضه شده است، كه آنچه در مورد غدير است به طور مفصل در آن بيان شده است، و مورد استفاده شما در موقعيتهاى مختلف ابلاغ غدير قرار مىگيرد.
اكنون كه عصاره تلاش صد و بيست و چهار هزار پيامبر عليهمالسلام در خطابه غدير و وقايع قبل و بعد از آن گنجانده شده، و راه آينده بشر تا قيامت در همين خطبه نهفته
است، نمىتوانيم به سرعت از كنار آن بگذريم. درنگى بايد تا چراغ راههاى هدايت خود را در آن جستجو كنيم، و با راهنمايانى كه غدير به ما نشان مىدهد راه بهشت را با قلبى مطمئن طى كنيم.
اين مهم هنگامى اتفاق مىافتد كه به همه ابعاد غدير دست پيدا كنيم، و اين دستيابى جز از طريق تقسيم بندى موضوعى امكان پذير نيست. كسى كه راه غدير را تا انتها نرفته و از جوانب و فراز و نشيب آن و تفصيل مسائل مرتبط با غدير آگاهى ندارد، با مراجعه به دائرة المعارف غدير و مرور موضوعات اصلى و فرعى آن، مىداند از كجا و از كدام پنجره به غدير نگاه كند، تا دور آشنايى و دير آشنايى او جبران شود ؟
تدوين مجموعهاى به عنوان «دائرة المعارف غدير» آسانترين و سريعترين راه است كه واسطه فكرى ما با معارف غدير خواهد بود. هر كسى در هر سطح علمى مىتواند خواسته ذهنى خود را به راحتى در بخش مرتبط با آن در دائرة المعارف بيابد، و با جستجوى آن در آبهاى زلال غدير، مطالب زير مجموعه آن موضوع را در ارتباط با غدير پيدا كند.
اكنون شما را به «دائرة المعارف غدير» دعوت مىكنيم. ورق ورقِ اين كتاب دست شما را مىگيرد و يك ماه تمام با پيامبر صلىاللهعليهوآله از مدينه تا مكه و از آنجا تا غدير و سپس بازگشت تا مدينه همراهى مىنمايد، و سپس در طول چهارده قرن با غدير همگام با شما خواهد بود. برگ برگِ اين نوشته شما را تا كشورها و شهرهاى مختلف جهان
مىبرد و در هر جايى آثار غدير را نشانتان مىدهد.
صفحه صفحه اين مجموعه با سير تكميلى غدير در طول قرنها حركت مىكند، و از مراسم غدير فراتر مىرود، تا آنجا كه هر موضوعى به هر شكلى با غدير گره خورده باشد و ارتباط يافته باشد برايتان پيدا مىكند و در اختيار شما قرار مىدهد، و در صدد بازگشايى همه راههاى منتهى به غدير است.
كيفيت تدوين «دائرة المعارف» بر اساس اين تفكر است كه هر كس با هر انگيزهاى بر سر سفره غدير بيايد توشهاى نصيبش مىشود، و هر كس با هر سؤالى بر در خانه
غدير آيد بىپاسخ برنمىگردد؛ و هر كس از مرد و زن در هر سن و سالى با غدير كار
داشته باشد بر سر سفره غدير از او پذيرايى مىشود و همه امكانات غدير در اختيارش قرار مىگيرد، تا روح و جانش را از چشمه آن غسلى دهد، و فكر و عقلش را از معارف
آن سرشار نمايد، و قلب و خونش را از محبت غدير سرريز كند.
با اذعان به اينكه به هر مطلبى از پنجرههاى مختلفى مىتوان وارد شد و از هر نگاه مىتوان نتيجه فكرى جديدى گرفت، ما هر قطعه از واقعه غدير را با دقت واكاوى كردهايم، و هر موضوعى از آن قابل استخراج بوده به دست آوردهايم و در بخش و عنوان مربوط به آن قرار دادهايم. در واقع با يك نگاه اجمالى و گذرا به عناوين اصلى
«دائرة المعارف غدير» به راحتى مىتوان موارد مرتبط با غدير را در محل خود يافت.
شيوه تدوين و فوايد و نتايج اين دائرة المعارف، بر اساس يك كارشناسى چند ساله شكل گرفته، كه ذيلاً به شرح ابعاد آن مىپردازيم:
سبك انواع دائرة المعارفهاى شيعى و اسلامى و مذهبى و غير دينى مطالعه شده، و شيوه حاضر از بين همه آنها براى موضوع غدير مناسب تشخيص داده شد.
با كارشناسان و سابقه دارانِ فن تأليف و آشنايان با دائرة المعارفهاى جهان، كه با معارف غدير سر و كار داشتند مشورتهاى متعددى صورت گرفت و از مجموع آنها شيوه اين دائرة المعارف نتيجه گيرى شد.
با در نظر گرفتن محتواى غدير از يك سو، و نياز و روحيات مخاطبين غدير از سوى ديگر، اين سبك خاص انتخاب شد، كه تفاوتها و اصلاحاتى نسبت به برخى دائرة المعارفها دارد.
پس از تدوين اوليه شيوه نامه اين دائرة المعارف، گفتگوها و مشورتها و اصلاحات بسيارى انجام گرفته تا شكل نهايى خود را پيدا كرده است.
5 . با توجه به آنچه ذكر شد، مخاطب اين دائرة المعارف بايد مطمئن باشد كه آنچه در برخورد ابتدائى به عنوان تغيير در شيوه آن به ذهن كسى مىرسد، طى مراحل مفصل و طولانى كارشناسى مورد بحث قرار گرفته، و اندازهاى كه صلاح تشخيص داده شده به كار گرفته شده است. بنا بر اين اگر مواردى در شيوه اين دائرة المعارف استفاده نشده از روى غفلت نبوده است.
6 . با همه آنچه ذكر شد دائرة المعارف حاضر يك كار پايان يافته نيست؛ بلكه هم شيوه آن قابليت بهينه سازى دارد، و هم محتواى آن قابل افزايش است. بنا بر اين متواضعانه پذيراى پيشنهادات درباره سبك دائرة المعارف و نيز مطالب جديد براى افزودن به محتواى آن هستيم، كه البته مطالب رسيده بعد از كار شناسى اعمال و اضافه
خواهد شد.
اكنون و در عيد غدير سال 1446 قمرى مصابق 1404 شمسى، كتابى با نام «دائرة المعارف غدير» در 20 جلد وزيرى عرضه مىشود، كه در آن تمام موارد مرتبط با غدير از تمام كتابهاى تأليف شده در مورد غدير جمع آورى و در قالب موضوعى تدوين شده باشد.
راه طى شده براى آماده سازى جامعترين دائرة المعارف غدير، به سابقه بلند مدت تحقيق و تأليف درباره واقعه غدير در طول تاريخ باز مىگردد. براى استفاده همه جانبه از اين گذشته درخشان در جاى جاى اين دائرة المعارف، در جمع آورى متون مربوط
به غدير - از اعتقادى و حديثى و تاريخى تا جغرافيايى و ادبى و غيره - همه منابع اسلامى اعم از شيعه و سنى مورد مراجعه قرار گرفته و مطالب مربوط به غدير از آنها استخراج شده است.
بر اين اساس همه منابع و تأليفات اسلامى از قرن اول تاكنون مطالعه شده و هزاران كتاب در اين باره جستجو شده؛ و در هر كتابى كوچكترين مطلبى درباره غدير وجود داشته استخراج و با ذكر آدرس و حذف موارد تكرارى در جاى خود از دائرة المعارف منعكس شده است. بدين گونه كاربران اين دائرة المعارف از مراجعه به هر كتابى درباره غدير مستغنى گرديده و اطمينان مىيابند كه همه محتملات جستجو شده است.
در همين راستا، 3 محور اساسى براى جمع آورى مطالب دائرة المعارف در نظر گرفته شده است:
اخوى معظم اينجانب و بزرگترين استاد بنده جناب حجة الاسلام و المسلمين استاد حاج شيخ محمدباقر انصارى، طى سه دهه تحقيق درباره غدير، تأليفات متعدد در جوانب مختلف آن داشتهاند، و كتابهاى ايشان در ابعاد مختلف موضوع غدير شامل و جامع و طبق ادبيات روز است، و همه مستند بوده و آدرس هر مطلبى در ذيل آن آمده است. با توجه به وجود اين مجموعه علمى، دائرة المعارف غدير توانست با استفاده از كتابهاى ايشان مسير طولانى كه براى تحقيق در پيش داشت، بر سر اين سفره آماده بسيار سريع طى كند.
لذا با اجازه و نظارت ايشان بر كار دائرة المعارف، منبع اصلى تدوين و تأليف دائرة المعارف غدير را كتابهاى ايشان قرار داديم. بر اين اساس آدرس كتابهاى ايشان به اضافه منبع اصلى در ذيل هر مطلب آمده است.
مجموعه تأليفات ايشان درباره غدير كه در اين دائرة المعارف مورد استفاده قرار گرفته، و جامع همه مطالب مربوط به غدير اضافه بر تحليلهاى لازم است، 10 كتاب به ترتيب الفبايى زير است:
اسرار غدير
اولين ميراث مكتوب غدير
تبليغ غدير در سيره معصومين عليهمالسلام
چهارده قرن با غدير
5 . ژرفاى غدير
6 . سخنرانى استثنائى غدير
8 . غدير در قرآن، قرآن در غدير (3 جلد)
غدير كجاست ؟
واقعه قرآنى غدير
بزرگ مدافع غدير علامه ميرحامد حسين هندى، طى ساليان متمادى در ده جلد از كتاب «عبقات الانوار» در ابعاد سندى و رجالى غدير تحقيقات گستردهاى به ثمر رسانده، كه از افتخارات غدير و غديريان است. چكيدهاى از «عبقات» با عنوان «چكيده عبقات الانوار» انجام گرفته و در ابحاث سندى و رجالى غدير در اين دائرة المعارف از آن استفاده شده است.
مجموعه نفيسى از همه كتب مستقل تأليف شده درباره غدير توسط اينجانب (مؤلف دائرة المعارف غدير) به عنوان كتابخانه تخصصى غدير طى 30 سال جمع آورى شده؛ كه حدود 1500 عنوان كتاب مستقل درباره غدير است. همچنين فهرست علمى آنها به نام «غدير در آينه كتاب» توسط بنده تأليف گرديده، كه معرفى حدود 2000
كتاب مستقل درباره غدير از مؤلفين قرن دوم تا پانزدهم هجرى مىباشد، و بارها به چاپ رسيده است.
اين كتابشناسى غدير، شامل كتابهاى چاپى و خطى آن به 20 زبان است، كه عبارتند از: فارسى، عربى، اردو، تركى آذرى، تركى استانبولى، گرجستانى، تاجيكى، كردى، مالايو، تايلندى، بنگالى، تاميلى، سواحلى، انگليسى، آلمانى، فرانسوى، روسى، اسپانيايى، ايتاليايى، نروژى.
اين كتابهاى مستقل غدير، در ابعاد مختلف تحقيقى تأليف شده و هر يك از زاويهاى واقعه غدير را مورد بررسى قرار داده است. اين جهات تحقيقى عبارتند از اعتقادى و كلامى، تاريخى و جغرافيايى، حديثى، نسخه شناسى و متن شناسى، رجالى و سندى، قرآنى، دشمن شناسى، احتجاجات و رد شبهات و جواب مخالفان، كتابشناسى، ترجمه و تلخيص، ادبيات شعر و نثر.
استفاده از كتب اين مجموعه اين توفيق را نصيب دائرة المعارف غدير مىكرد، كه با آنچه همه صاحبان فكر و قلم درباره غدير نوشتهاند كامل شود؛ و در واقع همه غدير نويسان به نوعى در تدوين آن مشاركت داشته باشند و اين مجموعه انعكاس زحمات همه خدمتگزاران علمى غدير باشد.
براى اين هدف تك تك كتابهاى غديرى در كتابخانه غدير مورد مطالعه و بررسى قرار گرفت، و آنچه دائرة المعارف غدير بدان نياز داشت از آنها استخراج گرديد و در جاى خود قرار داده شد، و آدرس مطلب مزبور در آن كتاب در پاورقى ذكر گرديد.
بدين صورت مىتوان ادعا كرد مجموعه 20 جلدى «دائرة المعارف غدير» در برگيرنده همه آن چيزى است كه مؤلفين غدير طى پانزده قرن از قرن اول اسلام تا كنون درباره آن نوشتهاند.
هر سه محور ذكر شده، از منابع دست اول اسلامى - اعم از شيعى و سنى - استفاده كردهاند، و در ذيل هر مطلب آدرس آن را ذكر نمودهاند.
در «دائرة المعارف غدير» تمام مطالب مرتبط با غدير در پنج بخش اصلى تقسيم شده است. در نگاه كلى مىتوان الگوى معارف غديرى را بر اساس شاخه بندى زير ترسيم كرد، كه هر مطلبى در هر جنبهاى از غدير كه باشد زير مجموعه اين تقسيم بندى خواهد بود:
تقسيمات اصلى معارف غدير در 5 فصل :
فصل اول : تاريخ و ماجراى غدير
فصل دوم : حديث غدير و خطبه غدير
فصل سوم : اعتقادات غدير
فصل چهارم : مسائل فرهنگى غدير
فصل پنجم: مسائل عملى غدير
و اما تفصيل اين پنج فصل :
فصل اول : تاريخ و ماجراى غدير
ماجراى داستانى و مستند غدير: از پيش از حجة الوداع تا مكه و سپس غدير و بعداز آن، تا بازگشت به مدينه و تا شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله و پس از آن. در اين فصل يازده بخش آمده است:
بخش اول: پيش درآمد
بخش دوم: ماجراهاى در مدينه قبل از حجة الوداع
بخش سوم: ماجراهاى از مدينه تا مكه
بخش چهارم: ماجراهاى در مكه و حج
قسمت اول: ماجراهاى مكه
قسمت دوم: ماجراهاى عرفات
قسمت سوم: ماجراهاى منى
قسمت چهارم: بازگشت به مكه و اعمال حج
بخش پنجم: ماجراهاى پس از مكه تا غدير
بخش ششم: ماجراهاى سه روزه غدير
قسمت اول: پيش درآمد
قسمت دوم: ماجراهاى پيش از خطبه غدير
قسمت سوم: ماجراهاى حين خطبه غدير
قسمت چهارم: ماجراهاى پس از خطبه غدير
اول: موارد كلى
دوم: عمامه گذارى
سوم: تبريك و تهنيت
چهارم: بيعت
پنجم: سند مكتوب غدير
ششم: غديريه حسّان بن ثابت
هفتم: منافقين پس از خطبه غدير
هشتم: شياطين پس از خطبه غدير
نهم: ماجراى حارث فهرى و سنگ آسمانى
بخش هفتم: ماجراهاى پس از غدير تا مدينه
بخش هشتم: ماجراهاى در مدينه تا شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله
بخش نهم: ماجراهاى پس از شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله
بخش دهم: بلندترين داستان غدير
بخش يازدهم: جغرافياى غدير
بخش دوازدهم: تاريخچه چهارده قرن بعد از غدير تا ظهور و قيامت
فصل دوم : حديث غدير و خطبه غدير
بخش اول: حديث غدير
قسمت اول: اسناد حديث غدير
اول: بحثى سلسه وار در اسناد حديث غدير
دوم: نكاتى در اسناد حديث غدير
قسمت دوم: منابع حديث غدير
اول: بحثى سلسه وار در منابع حديث غدير
دوم: نكاتى در منابع حديث غدير
قسمت سوم: دلالت حديث غدير
اول: بحثى سلسه وار در دلالت حديث غدير
دوم: شبهات حديث غدير
سوم: نكاتى در مورد «اولى» ، «ولى» ، «مولى» و «ولايت»
قسمت چهارم: نكاتى در مورد حديث غدير
بخش دوم: خطبه غدير
قسمت اول: اسناد و منابع خطبه غدير
اول: بحثى سلسهوار در اسناد خطبه غدير
دوم: نكاتى در اسناد و منابع خطبه غدير
قسمت دوم: متن كامل و مقابله شده خطبه غدير با ترجمه فارسى
قسمت سوم: گامهاى سخن در خطبه غدير
قسمت چهارم: محور سخن و عصاره خطبه غدير: حديث غدير و امامت
قسمت پنجم: شرح خطبه غدير
قسمت ششم: نكاتى در مورد خطبه غدير
قسمت هفتم: آيات در خطبه غدير
اول: پيش درآمد
دوم: آيات در خطبه غدير
فصل سوم : اعتقادات غدير
بخش اول: غدير و اثبات امامت و حجت اللّه
قسمت اول: غدير و امامت و حجت اللّه
قسمت دوم: صاحب اختيار و غدير
قسمت سوم: خلافت و رهبرى جامعه و غدير
قسمت چهارم: انتصاب در امامت و خلافت
قسمت پنجم: امتحان الهى با غدير
قسمت ششم: حضرت مهدى عليهالسلام و غدير
قسمت هفتم: ائمه اثنىعشر و غدير
بخش دوم: تحليل واقعه غدير
قسمت اول: تحليلهاى كلى غدير
قسمت دوم: تحليلهاى خط غدير
قسمت سوم: تحليلهاى خط ضد غدير
بخش سوم: اتمام حجت با غدير
قسمت اول: نكات كلى در مورد اتمام حجت با غدير
قسمت دوم: اتمام حجت خدا و معصومين عليهمالسلام با غدير
قسمت سوم: اتمام حجت ملائكه، اصحاب، بانوان و علما با غدير و اقرار دشمنان
بخش چهارم: اگر غدير عملى مىشد
بخش پنجم: قرآن و غدير
قسمت اول: تفسير قرآن و آمارهاى قرآنىِ غدير
قسمت دوم: مراحل حضور قرآن در غدير
قسمت سوم: معرفى قرآنىِ غدير
قسمت چهارم: تحليلهاى قرآنى غدير
قسمت پنجم: موضوع بندى قرآنى غدير
قسمت ششم: در حاشيه قرآن و غدير
قسمت هفتم: قرآن و غدير در يك نگاه
اول: سورههاى مرتبط با غدير به ترتيب قرآنى
دوم: آيات مرتبط با غدير به ترتيب حروف الفبا
فصل چهارم : مسائل فرهنگى غدير
بخش اول: كتابشناسى غدير
قسمت اول: موارد كلى در مورد كتابشناسى غدير
قسمت دوم: معرفىِ موضوعى و كتب برگزيده غدير
قسمت سوم: كتابنامه غدير
بخش دوم: ادبيات غدير
قسمت اول: موارد كلى ادبيات غدير
قسمت دوم: شعرِ غدير به زبانهاى مختلف
اول: عربى
دوم: فارسى
سوم: زبانهاى ديگر
بخش سوم: فرهنگنامه يا دانشنامه غدير
بخش چهارم: تبليغ غدير
قسمت اول: موارد كلى تبليغ غدير در سيره معصومين عليهمالسلام
قسمت دوم: تبليغ غدير توسط خداوند و معصومين عليهمالسلام و...
قسمت سوم: شيوههاى تبليغ غدير
قسمت چهارم: پشتوانههاى تبليغ غدير
فصل پنجم: مسائل عملى غدير :
بخش اول: اعمال غدير
قسمت اول: زيارت غديريه
قسمت دوم: دعاهاى شب و روز غدير
قسمت سوم: نمازهاى شب و روز غدير
قسمت چهارم: نماز جماعت غدير
قسمت پنجم: ساير اعمال غدير
بخش دوم: مسجد غدير
بخش سوم: عيد و جشن غدير
بخش چهارم: ايام غديريه
تدوين و تأليف «دائرة المعارف غدير» بر اساس 3 اصل زير بوده است:
در هر بخش يا قسمت، مطالب مربوطه در عناوين مشخص شده به طور سلسله وار و با علامت آمده است، و سعى بر اين بوده تقسيم بندىها زياد نباشد تا
باعث سردرگمى مخاطب نشود.
در بعضى موارد از عناوين فرعى كه چند مطلب جداگانه دارد، با علامت تفكيك شده است.
در بعضى موارد از عناوين آيات كه علامت مساوى ( = ) خورده، براى پرهيز از تكرار و اهميت عنوان ديگر است. از آنجا كه مطالب اين گونه موارد مشترك است، مورد دوم به مورد اول در همان بخش يا قسمت ارجاع داده شده است.
جلد اول دائرة المعارف به عنوان مقدمه و در واقع راهنماى آن تدوين گرديده، كه مراحل طى شده در آماده سازى اين دائرة المعارف را به تفصيل شرح داده است. با اين هدف 6
بخش مقدمه به شرح زير تدوين شده است:
مقدمه مؤلف، كه شامل كليه مراحل تدوين دائرة المعارف از انگيزهها و اهداف تا جمع آورى و تأليف آن است.
اجمالى از واقعه غدير، با اين هدف كه مخاطبِ دائرة المعارف، با مطالعه
خلاصهاى از ماجراى غيدير بتواند سؤالات خود را مطرح نموده و محل مراجعه مورد نياز خود را در دائرة المعارف پيدا كند.
خلاصه مقدمه به زبان عربى و اردو، كه براى آشنايى كاربران اين دو زبان با محتوا و كيفيت استفاده از دائرة المعارف غدير است.
فهرست كل موضوعات اصلى و فرعى، كه براى تسهيل در مطالعه و جستجو و به دست آوردن جمع بندىهاست. چينش اين نمايه به ترتيب دائرة المعارف است.
خلاصه مقدمه به زبان انگليسى، كه براى آشنايى كاربران در سطح بينالمللى با محتوا و كيفيت استفاده دائرة المعارف غدير است.
شيوه نگارش دائرة المعارف غدير بر اساس 2 ماده زير تنظيم شده است:
نازك. براى يك دست بودن دائرة المعارف سر تا سر متن يك دست و با يك قلم است و از به كار بردن قلم سياه در مطالب مهم متن اجتناب شده است.
پس از گذشت چهارده قرن از غدير، به خدمتگزارى بر آستان حضرتش افتخار مىكنم، و آن را مديون زحمات و دعاى پدر بزرگوارم و استاد دلسوزم مرحوم حاج اسماعيل انصارى مىدانم؛ كه عمرى خدمتگزار حضرت زهرا عليهاالسلام و بهترين الگو و مشوّقِ من بودند.
در رتبه بعد، از استاد و پدرِ علمى خود اخوى معظم حاج شيخ محمد باقر انصارى تشكر مىكنم، كه زندگى تحقيقى و تأليفى خود را مديون زحمات و تعليمات و راهنمايىهاى هميشگى ايشان هستم.
در پانزدهمين قرن غدير، مژده اين دائرة المعارف را تقديم نسلهايى مىنمايم، كه در روزگار درخشش غدير و اوج عظمت آن به دنيا مىآيند. شيرينىِ غدير به كامشان مبارك باد كه از دوران اثبات غدير گذشتهاند و در زمان جوشش چشمه معارف آن بدون هيچ مُعارضى قدم در جهان گذاشتهاند. به اميد آنكه نسلهاى بعد از ما قدر تلاشهاى گذشته غديريان را بدانند، و به ترجمه اين اثر به زبانهاى مختلف اقدام نمايند.
اين انجام وظيفه را خاضعانه به اولين مدافع و نخستين شهيده غدير حضرت صديقه طاهره فاطمه زهرا عليهاالسلام و غنچه شهيدش حضرت محسن عليهالسلام تقديم مىنمايم.
آنگاه تجديد بيعتى با صاحب غدير حضرت ولى اللّه الاعظم اميرالمؤمنين عليهالسلام مىنمايم، و سر تعظيم و تسليم و اطاعت در برابر امامان معصوم غدير فرود مىآورم. به اميد روزى كه آخرين وارث غدير حضرت مهدى عليهالسلام را ببينم و بر توفيقِ اين خدمت بوسه بر دست مباركش زنم، و بر پايش افتم و دستان پر محبتش را بر سرم احساس نمايم.
قم، محمد انصارى زنجانى خوئينى
عيد غدير 1446 ق ، بهار 1404 ش
در اينجا خلاصهاى فهرست وار از كل ماجراى غدير از ابتداى سفر حجة الوداع تا غدير و خطبه غدير و مراسم سه روزه غدير بيان مىشود:
در سال دهم هجرت، به دستور الهى آخرين سفر پيامبر صلىاللهعليهوآله به مكه براى تعليم حج
و اعلام ولايت ائمه عليهمالسلام آغاز شد. در اين سفر بيش از يكصد و بيست هزار نفر آن حضرت را همراهى كردند كه در شرايط آن زمان سابقه نداشت.
بلافاصله پس از پايان مراسم حج، اعلام شد همه حجاج از مكه خارج شوند و براى برنامهاى مهم در غدير خم - كه كمى قبل از محل جداشدن كاروانها بودحضور يابند. سه روز پس از پايان مراسم حج، سيل جمعيت به سوى غدير حركت كردند.
با رسيدن به محل موعود، فرمان توقف از سوى پيامبر صلىاللهعليهوآله صادر شد و مَركبها از حركت ايستادند. مردم پياده شدند؛ و هر كس جايى براى توقف سه روزه آماده كرد.
به دستور پيامبر صلىاللهعليهوآله، سلمان و ابوذر و مقداد و عمار زير چند درخت كهنسال را آماده كردند، و روى درختان پارچهاى به عنوان سايبان قرار دادند. در زير سايبان، منبرى به بلندى قامت پيامبر صلىاللهعليهوآله از سنگها و روانداز شتران ساختند، به طورى كه حضرت هنگام خطبه بر همه مردم مشرف باشند.
هنگام ظهر پس از اداى نماز جماعت، پيامبر صلىاللهعليهوآله بر فراز منبر ايستادند
و اميرالمؤمنين عليهالسلام را فرا خواندند تا بر فراز منبر در سمت راست حضرت بايستند. قبل از شروع خطبه، اميرالمؤمنين عليهالسلام يك پله پائينتر در طرف راست حضرت ايستاده بودند.
پيامبر صلىاللهعليهوآله نگاهى به سمت راست و چپ جمعيت نمودند و منتظر شدند تا همه مردم در مقابل منبر اجتماع كنند. سپس سخنرانى تاريخى و آخرين خطابه رسمى خود را براى جهانيان آغاز كردند. با در نظر گرفتن اين شكل خاص از منبر و سخنرانى كه دو نفر بر فراز منبر در حال قيام ديده مىشوند به استقبال سخنان حضرت مىرويم كه آن را مىتوان در يازده بخش ترسيم نمود:
پيامبر صلىاللهعليهوآله در اولين بخش سخن به حمد و ثناى الهى پرداختند و صفات قدرت و رحمت خداوند را ذكر فرمودند، و به بندگى خود در مقابل ذات الهى شهادت دادند.
در بخش دوم، حضرت سخن را متوجه مطلب اصلى نمودند و تصريح كردند كه بايد فرمان مهمى درباره على بن ابىطالب عليهالسلام ابلاغ كنم، و اگر اين پيام را نرسانم رسالت الهى را نرساندهام و ترس از عذاب او دارم.
در سومين بخش، حضرت امامت دوازده امام عليهمالسلام را تا آخرين روز دنيا اعلام نمودند تا همه طمعها يكباره قطع شود. از نكات مهم در سخنرانى حضرت، اشاره به عموميت ولايت آنان بر همه انسانها در طول زمانها و در همه مكانها و نفوذ كلماتشان در جميع امور بود، و نيابت تام ائمه عليهمالسلام را از خدا و رسول در حلال و حرام و جميع اختيارات اعلام فرمودند.
در بخش چهارم خطبه، براى آنكه هرگونه ابهامى از بين برود و دست منافقين از هر جهت بسته باشد، پيامبر صلىاللهعليهوآله با دستهاى مبارك بازوان اميرالمؤمنين عليهالسلام را گرفتند و آن حضرت را از جا بلند كردند تا حدى كه پاهاى آن حضرت محاذى زانوان پيامبر صلىاللهعليهوآله قرار گرفت. در اين حال فرمودند:
مَن كُنتُ مَولاهُ فَهذا عَلىٌّ مَولاهُ. اللّهُمَّ والِ مَن والاهُ وَ عادِ مَن عاداهُ وَ انصُر مَن نَصَرَهُ
وَ اخذُل مَن خَذَلَهُ: هر كس من نسبت به او از خودش صاحب اختيارتر بودهام اين على
هم نسبت به او صاحب اختيارتر است. خدايا دوست بدار هر كس على را دوست بدارد، و دشمن بدار هر كس او را دشمن بدارد، و يارى كن هر كس او را يارى كند، و خوار كن هر كس او را خوار كند.
سپس كمال دين و تمام نعمت را با ولايت ائمه عليهمالسلام اعلام فرمودند و بعد از آن خدا و ملائكه و مردم را بر ابلاغ اين رسالت شاهد گرفتند.
در بخش پنجم حضرت صريحا فرمودند: هر كس از ولايت ائمه عليهمالسلام سرباز زند اعمال نيكش سقوط مىكند و در جهنم خواهد بود. بعد از آن شمهاى از فضائل اميرالمؤمنين عليهالسلام را متذكر شدند.
مرحله ششم از سخنان پيامبر صلىاللهعليهوآله جنبه غضب الهى را نمودار كرد. حضرت با تلاوت آيات عذاب و لعن از قرآن فرمودند: منظور از اين آيات عدهاى از اصحاب من هستند كه مأمور به چشمپوشى از آنان هستم، ولى بدانند كه خداوند ما را بر معاندين و مخالفين و خائنين و مقصرين حجت قرار داده است، و چشمپوشى از آنان در دنيا مانع از عذاب آخرت نيست.
سپس به امامانِ گمراهى كه مردم را به جهنم مىكشانند اشاره كرده فرمودند: من از همه آنان بيزارم. اشارهاى رمزى هم به «اصحاب صحيفه ملعونه» داشتند و تصريح كردند كه بعد از من مقام امامت را غصب مىكنند و سپس غاصبين را لعنت كردند.
در بخش هفتم، حضرت تكيه سخن را بر اثراتِ ولايت و محبت اهلبيت عليهمالسلام قرار داده و فرمود: اصحاب صراط مستقيم در سوره حمد شيعيان اهلبيت عليهمالسلام هستند.
سپس آياتى از قرآن درباره اهل بهشت تلاوت كردند و آنها را به شيعيان و پيروان آل محمد عليهمالسلام تفسير فرمودند. آياتى هم درباره اهل جهنم تلاوت نمودند و آنها را به دشمنان آل محمد عليهمالسلام معنى كردند.
در بخش هشتم مطالبى اساسى درباره حضرت بقيّهاللّه الاعظم حجة بن الحسن المهدى ارواحنا فداه فرمودند، و به اوصاف و شئون خاص حضرتش اشاره كردند، و آيندهاى پر از عدل و داد به دست امامزمان عجل اللّه فرجه را به جهانيان مژده دادند.
در بخش نهم فرمودند: پس از اتمام خطابه شما را به بيعت با خودم و سپس بيعت با على بن ابىطالب عليهالسلام دعوت مىكنم. پشتوانه اين بيعت آن است كه من با خداوند بيعت كردهام، و على هم با من بيعت نموده است. پس اين بيعتى كه از شما مىگيرم از طرف خداوند و بيعت با حقتعالى است.
در دهمين بخش، حضرت درباره احكام الهى سخن گفتند كه مقصود بيانِ چند پايه مهم عقيدتى بود؛ از جمله اينكه چون بيان همه حلالها و حرامها توسط من امكان ندارد با بيعتى كه از شما درباره ائمه عليهمالسلام مىگيرم بنوعى حلال و حرام را تا روز قيامت بيان كردهام. ديگر اينكه بالاترين امر به معروف و نهى از منكر، تبليغ پيام غدير
درباره امامان عليهمالسلام و امر به اطاعت از ايشان و نهى از مخالفتشان است.
در آخرين مرحله خطابه، بيعتِ لسانى انجام شد. حضرت با توجه به آن جمعيت انبوه و شرايط غيرعادى زمان و مكان و عدم امكان بيعت با دست براى همه مردم، فرمودند: خداوند دستور داده تا قبل از بيعت با دست، از زبانهاى شما اقرار بگيرم.
سپس مطلبى را كه مىبايست همه مردم به آن اقرار مىكردند تعيين كردند كه خلاصه آن اطاعت از دوازده امام عليهمالسلام و عهد و پيمان بر عدم تغيير و تبديل و بر رساندن پيام غدير به نسلهاى آينده و غائبان از غدير بود. در ضمن بيعت با دست هم حساب مىشد زيرا حضرت فرمودند: بگوييد با جان و زبان و دستمان بيعت مىكنيم.
پس از اتمام خطابه پيامبر صلىاللهعليهوآله، دو خيمه برپا شد كه در يكى خود آن حضرت و در
ديگرى اميرالمؤمنين عليهالسلام جلوس فرمودند. مردم دسته دسته وارد خيمه حضرت مىشدند و پس از بيعت و تبريك، در خيمه اميرالمؤمنين عليهالسلام حضور مىيافتند و با آن حضرت بيعت مىكردند و تبريك مىگفتند.
زنان نيز، با قرار دادن ظرف آبى كه پردهاى در وسط آن بود بيعت نمودند. به اين صورت كه اميرالمؤمنين عليهالسلام دست مبارك را در يك سوى پرده داخل آب قرار مىدادند
و در سوى ديگر زنان دست خود را در آب قرار مىدادند.
در طول سه روز توقف در غدير، پس از ايراد خطابه چند جريان به عنوان تأكيد و به نشانه اهميت غدير به وقوع پيوست كه شرح آن چنين است:
پيامبر صلىاللهعليهوآله در اين مراسم، عمامه خود را - كه «سحاب» نام داشت - به عنوان افتخار بر سر اميرالمؤمنين عليهالسلام قرار دادند.
حسّان بن ثابت از پيامبر صلىاللهعليهوآله درخواست كرد تا در مورد غدير شعرى بگويد، و با اجازه حضرت اولين شعر غدير را سرود.
جبرئيل امين عليهالسلام به صورت انسانى ظاهر شد و خطاب به مردم فرمود: پيامبر براى على بن ابىطالب عهد و پيمانى گرفت كه جز كافر به خدا و رسولش آن را بر هم نمىزند.
مردى از منافقين گفت: خدايا اگر آنچه محمد مىگويد از طرف توست سنگى از آسمان بر ما ببار يا عذاب دردناكى بر ما بفرست. همانجا سنگى از آسمان بر سر او فرود آمد و او را هلاك كرد، و اين معجزه غدير تأييد الهى را بر همگان روشن كرد.
پس از سه روز مراسم پرشور غدير پايان يافت، و آن روزها به عنوان «ايّام الولاية» در صفحات تاريخ نقش بست. مردم پس از وداع با پيامبرشان و معرفتِ كامل به جانشينان حضرت تا قيامت، راهى ديار خود شدند. خبرِ واقعه غدير در شهرها منتشر شد و به سرعت شايع گرديد و خداوند بدينگونه حجتش را بر همه مردم تمام كرد.
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
لقد مرّ قرنٌ كاملٌ على ظهور الكتابة الموسوعية في الأدب العالمي، حيث اُنشئت بهدف جمع المعلومات حول موضوعٍ معين في كتابٍ واحد؛ ليتمكن الباحث من الوصول إلى جميع ما يحتاجه حول ذلك الموضوع فى مكان واحد، دون الحاجة إلى مراجعة مصادر متفرقة.
وقد اُلّفت موسوعاتٌ كثيرة حول مواضيع متعددة في شتى أنحاء العالم، مما يُظهر أهمية هذا النهج ويجعله من أهم وسائل النشر والتبليغ العالمية لهذه المواضيع.
وأما دائرة معارف الغدير، فلابدّ للاستطلاع على أهميتها من إدراك عظمة حادثة الغدير، فنقول:
إن الغدير هو ثمرة جميع الأديان الإلهية وخلاصة نبوّة مئة وأربعة وعشرين ألف نبي عليهمالسلام.
وهو يمثل ضمانة إلهية لنجاة البشرية في الدنيا والآخرة.
إن الرسالة العالمية للغدير تتجلّى في قول النبي الأكرم صلىاللهعليهوآله: «مَن كنتُ مولاه فهذا عليّ مولاه». وقد اُلقيت هذه الكلمة ضمن خطبة مطوّلة ألقاها النبي محمد صلىاللهعليهوآله خلال احتفال تاريخي دام ثلاثة أيام في غدير خم. وقد استغرق هذا الحدث الديني بكامله ثلاثين يوما،
من الخامس والعشرين من ذي القعدة إلى الخامس والعشرين من ذي الحجة في السنة العاشرة للهجرة.
وترتبط هذه الوقائع ارتباطا وثيقا بالثلاثة والعشرين عاما من بعثة النبي الأكرم صلىاللهعليهوآله من أوّل نزول الوحي وحتى حجة الوداع. غير أنّ أصل الغدير يمتد إلى أقدم من ذلك؛ إذ يرتبط
بستة آلاف سنة من الرسالة النبوية، التي اُرسل فيها مئة وأربعة وعشرون ألف نبي كحجج
إلهية للبشرية منذ بدء ظهور الإنسان على الأرض.
وعند ما يتصل الغدير بالنبوّة والتوحيد يظهر أنه راية اللّه المرفوعة على الأرض، إذ يلتقي فيه ملايين الكلمات وآلاف الروايات وعشرات الأحداث العقائدية الأساسية. وفيه تتجذر مئات الأصول العقائدية لعقيدتنا. فالحق أننا نملك كنزا ثمينا اسمه الغدير لاينفد
معدنه، وسيظل يفيض على الأجيال إلى يوم القيامة.
ومما يُميّز هذا الحدث العظيم أن أكثر من ثلاثمائة آية قرآنية ترتبط به من وجوه متعددة، مما يدلّ على عمق الغدير العقائدي ويجعلنا نرتفع في فهمنا للقرآن ومعرفة الولاية معا.
وهذه الآيات المرتبطة بالغدير توصلنا إلى معارف تُظهر لنا مصير الإنسان النهائي من خلال
القرآن الكريم.
أما خطبة نبينا محمد صلىاللهعليهوآله الطويلة فهي الذروة العقائدية لهذا الحدث، إذ تفتح آفاقا واسعة من المعرفة وترسم للبشرية الطريق الذي حدده اللّه تعالى لها. ولذلك فإن الغاية من تأليف
هذه الموسوعة الغديرية هي جمع كل ما يمكن استخراجه من هذه الوديعة الأخيرة للنبي الأكرم صلىاللهعليهوآله لكي يُفتح أمام البشرية طريق النجاة في الدنيا والآخرة.
إنّ حادثة الغدير على مرّ أربعة عشر قرنا جرّبت ارتباطا وثيقا بالكتابة والتأليف. فمنذ يوم الغدير نفسه في السنة العاشرة للهجرة بُذلت مساعٍ كثيرة لحفظ هذه الحادثة وتدوينها
مكتوبا.
وفي القرن الهجري الأول، وإلى جانب تناقل أحداث الغدير شفهيا، بدأت الكتابة تلعب دورا محوريا في نقل هذا التراث العظيم إلى الأجيال اللاحقة، وبفضل هذه المؤلفات حُفظت ذكرى الغدير المضيئة حيّة على مرّ العصور. وفي القرن الثاني من الهجرة أصبحت عملية الكتابة والتأليف بشأن الغدير أمرا مستقرا إلى درجة ألّف عدد من غير الشيعة كتبا
حول الغدير.
إن تقديم نبذة تاريخية عن الأدب الغديري أمر ضروري، لأن هذه الموسوعة وكل ما كتب حول الغدير هو ثمرة جهود العلماء وخدّام الغدير عبر أربعة عشر قرنا. فمن اللائق
استعراض المسار العلمي للغدير في الثقافة الإسلامية منذ يوم الغدير وحتى دائرة المعارف
الحاضرة.
فمنذ استشهاد النبي الأكرم صلىاللهعليهوآله حتى نهاية القرن الهجري الأول، كانت كتابة وتدوين الأحاديث الإسلامية محظورة رسميا من قبل الذين اغتصبوا الخلافة. وكان السبب الرئيسى لهذا المنع هو منع تدوين أحداثٍ كحادثة الغدير التي كان محتواها يتعارض جذريا
مع شرعية الحاكمين آنذاك.
وعلى الرغم من شراسة الأعداء الذين سعوا لمحو الغدير، ورغم تجاهل البعض المتعمّدين بشأنه أو امتناعهم عن الحديث حوله، إلا أنّه في عصرنا هذا كُتبت مليارات
الكلمات حول الغدير؛ وإن نور هذا الحدث العظيم أصبح اليوم أحد الشعارات اللامعة لمدرسة أهل البيت عليهمالسلام في مختلف أنحاء العالم.
أربعة كتب أساسية تُعدّ من أقدم المصادر التاريخية التي دوّنت حديث و حادثة الغدير، و هي:
كتاب علي عليهالسلام، الذي ألّفه أميرالمؤمنين الإمام علي عليهالسلام بإملاء النبي الأكرم صلىاللهعليهوآله. ويُعتبر هذا الكتاب من كنوز الإمامة ولا يزال محفوظا لدى الأئمة المعصومين عليهمالسلام.(1)
مصحف فاطمة عليهاالسلام الذي اُوحي إلى السيدة فاطمة الزهراء عليهاالسلام بعد استشهاد النبي صلىاللهعليهوآله بواسطة المَلَك جبرائيل، وهو يحتوي على أخبار ما سيقع في العالم إلى آخر الزمان. وقد
كتبه الإمام علي عليهالسلام بإملاء السيدة فاطمة عليهاالسلام. ويُعدّ هذا المصحف أيضا من كنوز الإمامة المقدسة.(2)
كتاب سُليم بن قيس الهلالي، وهو أول كتاب ألّفه إنسان حول الغدير. وقد ألّفه بعد استشهاد النبي الأكرم صلىاللهعليهوآله بمدة قصيرة، وقد توفي مؤلفه سنة 76 ه. وقد أورد فيه أحاديث كثيرة عن الغدير وخصّص رواية مستقلة للحديث عن حادثة الغدير.(3)
خطبة النبي صلىاللهعليهوآله يوم الغدير، و هو أول كتاب ألّف بالكامل حول الغدير، كتبه اللغوي الشهير وعالم النحو العربي الخليل بن أحمد الفراهيدي المتوفى سنة 175 ق. وقد ذكر فيه
نصّ خطبة النبي الأكرم صلىاللهعليهوآله يوم الغدير. ورغم أنّ هذا الكتاب مفقود اليوم، إلاّ أنّ عنوانه وصفاته محفوظة في كتب الفهارس.(4)
يمكن تقسيم المسار الثقافي للغدير خلال أربعهعشر قرنا الماضية إلى أربع مراحل:
المرحلة الأولى: الغدير في النقل الشفهي
في القرن الهجري الأول كانت كتابة العلوم الإسلامية وتدوينها محظورة رسميا. وكل ما يُكتب آنذاك كان سرّا، وإن سُمح به فلا يتعدّى نشر الأخبار التي حرّفها المغتصبون للخلافة.
وفي ظل هذا الواقع، كان أوثق كتاب حفظ الغدير هو صدر الإنسان وقلبه، أي ذاكرة المؤمنين المخلصين الذين حفظوا أحداث الغدير عن ظهر قلب وتناقلوها شفويا. وبفضل هذه السلسلة الشفوية اجتاز تراث الغدير القرن الأول، وظلّ محفوظا كأمانة حملها أهل البيت عليهمالسلام.
وقد نقل حادثة الغدير أكثر من مائة وعشرين صحابيا، فضلاً عن كثير من التابعين. كما أنّ أميرالمؤمنين والسيدة فاطمة والإمام الحسن والإمام الحسين عليهمالسلام وسائر أئمة أهل البيت عليهمالسلام، كانوا يستندون الى حادثة الغدير في كلماتهم وخطبهم ومناظراتهم، ويُقيمون بها الحجة الإلهية على الناس.
وكذلك كان أصحاب الأئمة عليهمالسلام يؤدّون دورا فعّالاً في حفظ ونشر رسالة الغدير. بل إنّ الشعراء أيضا أسهموا بدور كبير في حفظ الغدير خلال تلك الفترة العصيبة بعد حادثة السقيفة.
وكل هذه المظاهر الثقافية كانت سببا في بقاء الغدير حيا خلال القرن الأول للهجرة، واستمرّت ركائزها في العصور التالية.
المرحلة الثانية: الغدير من النقل إلى التدوين
منذ بداية القرن الثاني للهجرة، رُفع الحظر الرسمي عن تدوين العلوم الإسلامية، فتحوّلت حركة نشر الغدير تدريجيا من النقل الشفهي إلى الكتابة والتدوين. وفي منتصف هذا القرن ظهر أول كتاب مستقل خُصّص لحادثة الغدير بالكامل، ألّفه الخليل بن أحمد الفراهيدي و قد مر ذكره.
وتواصلت هذه الحركة العلمية حيث اُلفت كتبٌ كثيرة عن الغدير، اما بشكل مستقل أو ضمن مجاميع، تناولت أسانيد الغدير ونصوص رواياته.
وفي القرن الهجري الخامس، وُجد كتاب ضخم يتكوّن من ثلاثين مجلدا خُصص بالكامل لأسانيد حديث الغدير!(1)
وقد شَهِدَت القرون الثاني والثالث والرابع والخامس للهجرة أوج النشاط العلمي والكتابي حول الغدير، وقد قام العلماء وخدّام الغدير فى هذه القرون بأداء واجبهم العلمي بأقصى طاقاتهم.
المرحلة الثالثة: الغدير فى التحقيق العلمي للنصوص والأسانيد(2)
منذ القرن الهجري الرابع بدأت حركة علمية متخصصة تهدف إلى دراسة نصّ حديث الغدير وأسانيده دراسة نقدية وتحقيقية.
وأصبحت الجملة المركزية في خطبة الغدير: «مَن كنتُ مولاه فهذا عليّ مولاه» محورا للنقاش والبحث بين العلماء. فصاروا يحققون تراجم رجال الحديث ويدرسون صحة أسانيد الروايات المتنوعة في ذلك.
وتشهد على ذلك مؤلّفات الشيخ الصدوق والسيد المرتضى والشيخ المفيد وغيرهم من كبار علماء الشيعة، التي تُعدّ دليلاً واضحا على هذا النشاط العلمي المكثّف.
وقد بلغ هذا التحقيق العلمي ذروته في القرون الرابع والخامس والسادس الهجرية، واستمر حتى ما بعد الألف الهجري. ووصلت إلينا كثير من هذه الكتب القيّمة، بما في ذلك إسهامات علماء أهل السنّة.
المرحلة الرابعة: ازدهار البحوث العلمية حول الغدير
منذ بداية القرن الهجري الحاديعشر وحتى يومنا هذا شهدت الساحة العلمية والفكرية الإسلامية حركة واسعة في البحث العلمي حول الغدير. فقد ألّف العلماء والمحققون
1) . بحار الأنوار: ج 37 ص 235. احقاق الحق: ج 2 ص 486.
2) . نفحات الأزهار في خلاصة عبقات الأنوار: ج 6 ص 47 - 98. مناقب أميرالمؤمنين عليهالسلام: ص 26، 27. الإقبال: ص 453، 457. الطرائف في معرفة مذاهب الطوائف: ص 38، 140 - 142. العمدة. نخب المناقب: ص 92. ينابيع المودة: ص 36. تذكرة الحفاظ: ص 231. طبقات الحفاظ: ص 375.
المسلمون كتبا مهمة حول الغدير مستفيدين من حصيلة الجهود العلمية التي تراكمت على مدى ألف عام.
وفي هذه الفترة جُمعت كل أبعاد الغدير ودُرست ونُشرت، فظهرت كتب متخصصة تبحث في أبعاد الغدير من زوايا مختلفة؛ تاريخية وعقائدية ولغوية وغيرها. ومن آثار هذا
الجهد العظيم مؤلّفات كبار العلماء مثل:
الشيخ حر العاملي
العلامة المجلسي
السيد هاشم البحراني
الشيخ عبد اللّه البحراني
5 . القاضي الشوشتري
6 . مير حامد حسين الهندي
وغيرهم من كبار علماء الشيعة، وهي شواهد ناصعة على هذا المسعى العلمي الرفيع.
لمحة إحصائية عن مؤلفات الغدير(1)
من المناسب هنا تقديم لمحة إحصائية موجزة عمّا اُلف حول الغدير:
بلغ عدد الكتب المطبوعة حول الغدير حتى اليوم 1742 كتابا، نُشر أكثر من 1500 منها في إيران، والبقية طُبعت في دول أخرى مثل العراق ولبنان والهند وباكستان وسوريا والبحرين وتركيا والسعودية واليمن والإمارات وأفغانستان وأذربيجان ومصر والكويت وكرجستان وإندونيسيا وسريلانكا وبنغلادش إنجلترا والنرويج وأمريكا وألبانيا وغيرها.
1) . هذه الإحصائيات محدثة حتى عيد الغدير لعام 1442 ه-- ق ، صيف 1400 ه-- ش ، 2021 م.
توجد 230 كتابا مخطوطا حول الغدير، إما بخط مؤلفيها أو محفوظة بنسخ يدوية أومصورة بصيغة PDF ومنشورة إلكترونيا. من بين هذه المخطوطات يوجد 200 كتاب منها بخط مؤلفيها أنفسهم، بينما بقية المخطوطات محفوظة في المكتبات الخاصة بامخطوطات في دول مختلفة مثل إيران والعراق وسوريا واليمن والهند وباكستان وألمانيا وإنجلترا.
كُتبت مؤلفات مستقلة حول الغدير بلغات مختلفة بلغ عددها 24 لغة في العالم. وأكثر اللغات التي كُتبت بها هذه المؤلفات هي:
الفارسية: 1334 كتابا.
العربية: 331 كتابا.
الأردية: 130 كتابا.
وهذا التوزيع اللغوي يعكس انتشار التشيع في أوساط الشعوب المتحدثة بهذه اللغات. كما توجد 64 كتابا باللغة الإنجليزية، بالإضافة إلى كتب أخرى بلغات مثل الفرنسية والروسية والألمانية والإسبانية والإيطالية والألبانية والأوكرانية والنرويجية والتركية
الإسطنبولية و التركية الأذرية والطاجيكية والكورجية والهندية والبنغالية والتايلندية
والسواحيلية والهوسا والماليزية، والتاميلية والكردية.
يوجد حتى الآن 579 مقالة علمية خُصصت حصريا بموضوع الغدير، وقد نُشرت في مجلات علمية وصحف وجرائد ومجموعات علمية. فضلاً عن ذلك، اُعِدَّت وطُبعت كُتَيبات ونشرات كثيرة خلال السنوات الماضية، خاصة بمناسبة الاحتفال السنوي بعيد الغدير.
تبيّنت لنا - حتى الآن - ثلاث حقائق: أهمية التأليف الموسوعي بوجه عام، وأهمية الغدير العميقة في الفكر الشيعي، والتاريخ العلمي والأدبي للغدير في الثقافة الإسلامية.
وبالنظر إلى هذه الحقائق، فإنّ النتيجة الطبيعية لجهود العلماء والباحثين هي تأليف وتقديم عمل علمي شامل وكامل حول الغدير، وقد اُطلق عليه اسم: «دائرة معارف الغدير».
إن الغدير باعتباره حدثا مقدّسا وعظيما، قد بلغ اليوم مرحلة من النضج العلمي تجعله يستحق أن تُحفظ جهود العلماء وخدّام الغدير طوال أربعة عشر قرنا في صورة جامعة لمعارفها العلمية الضخمة. وهذا ما تحقق في هذا العمل الموسوعي الكبير.
يُعتبر تأليف «دائرة معارف الغدير» أسهل وأسرع وسيلة للوصول إلى المعلومات المتعلقة بالغدير. فهو يمكّن أي قارئ - مهما كان مستواه العلمي - من الوصول بسهولة إلى
ما يبحث عنه من معلومات الغدير في الباب الخاص به في هذا الموسوعة مع جميع فروعه وتحليلاته.
إن المنهج العلمي والفوائد والنتائج العلمية لهذا العمل الموسوعي، قد تمَّ وضعها بعد سنوات طويلة من الدراسات والبحوث العلمية المتخصصة. ويمكن تلخيص هيكلها العام كما يلي:
دراسة وتحليل مختلف الموسوعات الشيعية والإسلامية والدينية وغير الدينية، من أجل اختيار المنهج الحالي من بين كل المناهج الموجودة.
الاستعانة بخبراء وعلماء لديهم خبرة طويلة في تأليف الكتب العلمية ولديهم إلمام بالمعايير الدولية الخاصة بدوائر المعارف.
مع مراعاة طبيعة محتوى الغدير من جهة، واحتياجات القرّاء الفكرية من جهة أخرى، تم اختيار أسلوب محدد في هذه الدائرة المعارفية، يختلف عن بعض النماذج الموسوعية السابقة، ويتضمن تحسينات وتطويرات مقصودة.
من أجل إنجاز هذا العمل الضخم، تم استقصاء جميع المصادر الإسلامية وجميع الأعمال العلمية من القرن الأول الهجري حتى اليوم. وتمت مراجعة آلاف الكتب بدقة، واستُخرجت كل إشارة مهما كانت صغيرة تتعلق بالغدير ودُوِّنت بدقة، وتم تنظيمها بحيث
لاتتكرر المعلومات. ويعتمد جمع محتوى هذه الموسوعة الغديرية على ثلاث ركائز:
الأولى: مؤلفات العلامة الشيخ محمد باقر الأنصاري
لقد ألّف الشيخ محمد باقر الأنصاري خلال أكثر من ثلاثين سنة من البحث حول الغدير، العديد من الكتب النفيسة في مختلف أبعاد موضوع الغدير. وقد شكّلت هذه المؤلفات المحور الأساسي لدائرة معارف الغدير.
الثانية: بحوث العلامة المير حامد حسين الهندي
إن العلامة المدافع عن الغدير المير حامد حسين الهندي، قام بأبحاث واسعة حول أسانيد وناقلي حديث الغدير، وجمعها في عشرة مجلدات في كتابه المعروف ب- «عبقات الأنوار». وقد اُعدّ مختصر لهذا الكتاب باسم «خلاصة عبقات الأنوار»، وقد استُخدم في
هذه الموسوعة الغديرية فيما يخص بدراسة الأسانيد والتراجم.
الثالثة: مكتبة الغدير التخصصية التي أسسها مؤلف الدائرة المعارفية
لقد أسّس مؤلف دائرة معارف الغدير خلال عشرين سنة مكتبة تخصصية عظيمة تحتوي على حوالي 1500 كتاب مستقل حول الغدير. فضلاً عن ذلك، أعدّ فهرسا علميا باسم «الغدير في مرآة الكتب»، يضم أكثر من 2000 كتاب مستقل حول الغدير من تأليف مختلف العلماء منذ القرن الثاني حتى القرن الخامس عشر الهجري.
وقد أدت الاستفادة من هذه الموارد المتنوعة إلى أن تكون دائرة معارف الغدير أكبر مجموعة علمية حول موضوع الغدير. ويمكن القول بإنّ كل عالم كتب عن الغدير قد شارك - مباشرة أو غير مباشرة - في تأليف هذه الموسوعة، فهي صورة حقيقية لجهود العلماء وخدام الغدير على مدى قرون طويلة.
وهكذا يمكن التأكيد بأن هذه الدائرة المعارفية الغديرية المؤلفة فى 20 مجلدا تتضمن كل ما كُتب حول الغدير خلال القرون الخمسة عشر الماضية. وطبعا فإن محتويات الكتب القديمة قد عُرضت هنا بأسلوب جديد ومنظم يتناسب مع شكل الموسوعات العلمية.
لقد جُمعت كل الموضوعات المتعلقة بالغدير في دائرة معارف الغدير، وتم تنظيمها في خمسة أقسام رئيسية شاملة، بحيث يمكن عرض هيكل المعارف المرتبطة بالغدير بصورة تجعل كل موضوع ذي صلة به يجد مكانه ضمن واحدة من هذه الأقسام الخمسة:
الفصل الأول : تاريخ وحادثة الغدير.
الفصل الثاني : حديث وخطبة الغدير.
الفصل الثالث : الأبعاد العقائدية للغدير.
الفصل الرابع : الأبعاد الثقافية للغدير.
الفصل الخامس : الأبعاد العملية للغدير.
الفصل الأول: تاريخ وحادثة الغدير
يتناول هذا القسم السرد التاريخي المفصل لحادثة الغدير، ويشمل: الأحداث التي سبقت حجة الوداع، والسفر إلى مكة، والأحداث الخاصة بالغدير، والعودة إلى المدينة، حتى استشهاد النبي صلىاللهعليهوآله وما تلا ذلك من أحداث. وينقسم هذا القسم إلى عشرة فصول فرعية:
الاول: الأحداث في المدينة قبل حجة الوداع.
الثانى: السفر من المدينة إلى مكة.
الثالث: الأحداث في مكة وعرفات ومِنى والعودة إلى مكة وبقية مناسك الحج.
الرابع: السفر من مكة إلى الغدير.
الخامس: أحداث الأيام الثلاثة في الغدير، الشاملة لأحداث ما قبل الخطبة وأثنائها وما بعدها كالتتويج والتهاني والشهادات والبيعة والولاء والتدوين الكتابي للغدير وقصيدة حسان بن ثابت وقضايا المنافقين والحركات الشيطانية بعد خطبة الغدير وقصة الحارث الفهري والحَجَر السماوي.
السادس: قضايا في مسير العودة إلى المدينة بعد الغدير.
السابع: أحداث المدينة حتى استشهاد النبي صلىاللهعليهوآله.
الثامن: الأحداث بعد استشهاد النبي صلىاللهعليهوآله.
التاسع: جغرافية الغدير.
العاشر: أربعة عشر قرنا من تاريخ الغدير حتى الظهور وإلى يوم القيامة.
الفصل الثاني: حديث وخطبة الغدير
الاول: حديث الغدير:
اسانيد حديث الغدير : دراسة منهجية أسانيده.
مصادر حديث الغدير : دراسة منهجية فى مصادره.
دلالة حديث الغدير : تحليل منهجي للدلالات، الرد على الشبهات والاختلافات حول الحديث، ملاحظات حول كلمات «الأولى» و «الولي» و «المولى» و «الولاية».
الثانى: خطبة الغدير:
أسانيد ومصادر الخطبة: دراسة منهجية لأسانيد الخطبة
النص العربي الكامل والمحقق للخطبة مع ترجمته إلى الفارسية.
البناء البلاغي للخطبة ومراحل الكلام فيها.
المعاني الجوهرية والرسالة الأساسية للخطبة: عقيدة الإمامة.
5 . التعليقات والشروح على الخطبة.
6 . الآيات القرآنية الواردة في الخطبة
الفصل الثالث: الأبعاد العقائدية للغدير
الاول: الغدير وإثبات الإمامة والولاية الإلهية، و هل تشمل:
الغدير والإمامة و الحجة الالاهية.
صاحب الأمر والاختيار.
الخلافة والقيادة.
التعيين الإلهي
5 . الامتحانات الإلهية.
6 . الإمام المهدي عليهالسلام.
الثانى: الدراسات التحليلية حول الغدير:
دراسات عامة عن الغدير.
دراسات تتفق مع عقيدة الغدير.
دراسات مخالفة لعقيدة الغدير.
الثالث: الغدير كحجة إلهية:
ملاحظات عامة حول حجيّة الغدير.
الغدير كحجة عند اللّه والمعصومين عليهمالسلام.
احتجاج الملائكة بالغدير، و كذلك الصحابة والنساء والعلماء، وحتى الأعداء الذين أقرّوا به.
الرابع: ماذا لو طُبّق الغدير بالكامل؟
الخامس: القرآن والغدير
التفسير القرآني والإحصائيات القرآنية المرتبطة بالغدير.
انواع حضور القرآن في الغدير.
عرض الغدير في القرآن.
المناهج التحليلية للغدير في القرآن.
5 . التصنيف الموضوعي للغدير في القرآن.
6 . مواضيع متنوعة حول القرآن والغدير.
الفصل الرابع: الأبعاد الثقافية للغدير
الاول: ببليوغرافيا الغدير:
ملاحظات عامة حول ببليوغرافيا الغدير.
الكتب المهمة المختارة عن الغدير.
الفهرس الكامل لكتب الغدير.
الثانى: الأدب الغديري:
ملاحظات عامة حول التراث الأدبي للغدير.
الشعر الغديري في مختلف اللغات: العربية والفارسية ولغات أخرى.
الثالث: موسوعة الغدير، و هى هذه الدائرة االمعارفية عن الغدير.
الرابع: تبليغ ونشر الغدير:
عرض عام حول تبليغ الغدير في أحاديث المعصومين عليهمالسلام.
تبليغ الغدير من قبل اللّه تعالى وجميع المعصومين عليهمالسلام.
أساليب نشر الغدير.
الدعائم لتبليغ الغدير.
الفصل الخامس: الأبعاد العملية للغدير
الاول: العبادات والسنن المرتبطة بالغدير:
زيارة الغدير.
الأدعية الخاصة بالغدير.
صلوات الغدير الجماعية والفردية.
سائر الأعمال العبادية الخاصة بالغدير.
الثانى: مسجد الغدير:
الثالث: الأفراح والاحتفالات بالغدير.
الرابع: الايام الغديرية.
إن أسلوب التحرير والإخراج الفني في دائرة معارف الغدير بُني على أربعة عشر أصلاً أساسيا:
الف. إضافة إلى عناوين الكتاب الأصلية، استُخدمت ثلاث أنواع من الخطوط:
خط عريض للعناوين الأساسية.
خط عريض آخر للعناوين الفرعية.
خط خفيف للنصوص الداخلية.
ولأجل توحيد الشكل جرى كتابة النص كاملاً بخط موحّد دون أي خطوط إضافية داخل المتن، مما أضفى تنسيقا بصريا جميلاً للكتاب.
ب. في كل باب أو موضوع فرعي يُقدّم المضمون بشكل شامل وكامل. إلا أنّ القارئ يُحال عند الحاجة إلى مواضيع أخرى للحصول على شرح أوسع.
بعد أربعة عشر قرنا من تاريخ الغدير، اشكر اللّه تعالى على شرف الخدمة للغدير، وأعزو هذه التوفيقات إلى جهود ودعاء والدي الراحل الحاج إسماعيل الأنصاري خادم السيدة فاطمة الزهراء عليهاالسلام، الذي كان يشوقني ويشجعني إلى خدمة أهل البيت عليهمالسلام دائما.
وأوجّه شكري الخاص إلى أخي الكريم الحاج الشيخ محمد باقر الأنصاري، الذي يدين له حياتي العلمية والأدبية.
وفي هذا القرن الخامس عشر من تاريخ الغدير، أهدي هذا العمل الموسوعي للأجيال القادمة التي ستولد في عصر نور الغدير وعظمته. وأبتهل إلى اللّه تعالى أن تملأ حياتهم من حلاوة الغدير ، وأن يقدّر لهم تقدير جهود العلماء السابقين، وأن يسعوا إلى ترجمة هذه
الموسوعة إلى لغات متعددة.
وفي الختام أقدّم هذا العمل بتواضع إلى سيدتي فاطمة الزهراء عليهاالسلام، التي هي أول المدافعين وأول الشهداء في سبيل الغدير، وإلى ابنها الشهيد المحسن عليهالسلام.
ثم إني أجدد بيعتي لسيد الغدير الإمام علي عليهالسلام، وأخضع وأسلّم وأطيع بكل ما لَدَىَّ
للأئمة المعصومين المنصوبين في الغدير؛ وأرجو أن يأتي اليوم الذي يلتقي فيه الوريث الأخير للغدير الإمام المهدي عليهالسلام، فأقبّل يده المباركة، وأشعر بلمسة يده الرحيمة على رأسي.
قم المقدسة، محمد الأنصاري الزنجاني الخوئيني
عيد الغدير المبارك 1446 ق، 1404 ش، 2025 م
بسم اللہ الرحمن الرحیم
دنیا میں دائرۃالمعارف نویسی کی ایک صدی
دنیاوی علمی ادب میں دائرۃ المعارف نویسی کو قائم ہوئے ایک صدی سے زائد کا عرصہ گزر چکا ہے۔ اس کا مقصد یہ تھا کہ کسی مخصوص موضوع سے متعلق تمام ممکنہ معلومات کو ایک ہی کتاب میں جمع کیا جائے۔
یہ طریقہ قارئین اور محققین کو اس قابل بناتا ہے کہ وہ کسی موضوع کے بارے میں درکار تمام معلومات ایک ہی جگہ سے حاصل کر سکیں، بغیر اس کے کہ انہیں متفرق منابع کی طرف رجوع کرنا پڑے۔
اسی وجہ سے دنیا کے مختلف حصوں میں مختلف موضوعات پر دائرۃ المعارف تالیف کی گئی ہیں، جو اس طرز تحریر کی اہمیت کو ظاہر کرتی ہیں اور انہیں کسی موضوع کے عالمی سطح پر فروغ کے اہم ترین ذرائع میں سے ایک بناتی ہیں۔
غدیر: الٰہی اورعالمی
دائرۃ المعارف الغدیر کے بارے میں گفتگو سے پہلے لازم ہے کہ اس واقعہ کی عظمت کو سمجھا جائے:
غدیر، تمام الٰہی ادیان کا حاصل اور ایک لاکھ چوبیس ہزار انبیاء (علیہم السلام) کی نبوتوں کا نچوڑ ہے۔
یہ واقعہ انسانی معاشرے کے لیے دنیا اور آخرت کی نجات کا الٰہی ضامن ہے۔
غدیر کی عالمگیریت اس مشہور جملے میں جلوہ گر ہے جو پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) نے ارشاد فرمایا:
«من کنت مولاہ فہٰذا علی مولاہ»
(جس کا میں مولا ہوں، اس کا علی بھی مولا ہے)
یہ جملہ پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) نے اپنی طویل خطبہ کے دوران ارشاد فرمایا، جو غدیر خم کے مقام پر ایک تاریخی اور تین دن پر محیط تقریب کے دوران ہوا۔
یہ دینی واقعہ مجموعی طور پر تیس دن پر محیط تھا، یعنی 25 ذیقعدہ سے 25 ذی الحجہ دہم ہجری تک۔ اس کے واقعات پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کی تئیس سالہ بعثت کے مختلف مراحل سے مربوط ہیں، جو پہلی وحی کے نزول سے حجۃ الوداع تک پھیلے ہوئے ہیں۔
تاہم، غدیر کی روحانی جڑیں اس سے بھی قدیم ہیں اور وہ چھ ہزار سالہ نبوتی سلسلہ سے مربوط ہیں، جس میں ایک لاکھ چوبیس ہزار انبیاء (علیہم السلام) کو انسانیت کے لیے الٰہی حجت کے طور پر مبعوث کیا گیا۔
غدیر: زمین پر توحید کا علم
جب غدیر کو نبوت اور توحید کے ساتھ جوڑا جائے تو معلوم ہوتا ہے کہ غدیر زمین پر خدا کا بلند کیا ہوا علم ہے۔ اس واقعہ میں لاکھوں الفاظ، ہزاروں روایات اور درجنوں بنیادی عقائدی واقعات جمع ہیں۔
ہماری عقیدے کی سینکڑوں اصول اس واقعہ سے مربوط ہیں۔ درحقیقت، ہمارے پاس غدیر کے نام سے ایک بے پایاں خزانہ موجود ہے، جس کے فیوضات قیامت تک نسلوں پر جاری رہیں گے۔
اس عظیم واقعہ کی خصوصیات میں سے یہ بھی ہے کہ تین سو سے زائد آیات قرآنی اس کے مختلف پہلوؤں سے مربوط ہیں، جو غدیر کی عقائدی گہرائی کو ثابت کرتی ہیں اور قرآن کی تفسیر اور ولایت کے مفہوم کے فہم میں وسعت پیدا کرتی ہیں۔
یہ آیات غدیر کے زاویہ سے تفسیر کی جائیں تو وہ قیامت اور رزق الٰہی جیسے اہم مسائل تک پہنچاتی ہیں اور قرآنی وحی کے ذریعے انسان کے حتمی مقدر کو واضح کرتی ہیں۔
پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کا طویل خطبہ اس واقعہ کی عقائدی چوٹی ہے، جو وسیع علمی افق کھولتا ہے اور انسانیت کے لیے وہ راستہ متعین کرتا ہے جو خدا نے اس کے لیے منتخب کیا ہے۔
اسی لیے دائرۃ المعارف الغدیر کی تالیف کا مقصد یہ ہے کہ پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کے اس آخری علمی ورثے سے جو کچھ حاصل کیا جا سکتا ہے، اسے جمع کیا جائے، تاکہ انسانیت کے سامنے دنیا و آخرت میں نجات کی راہ کھولی جا سکے۔
اسلامی ثقافت میں غدیر
کتاب نویسی اور تحریری کام گزشتہ چودہ صدیوں سے واقعہ غدیر کے ساتھ گہرا تعلق رکھتا ہے۔ خود واقعہ غدیر کے دن یعنی دہم ہجری میں یہ کوششیں شروع ہو گئی تھیں کہ اس واقعہ کو تحریری صورت میں محفوظ کیا جائے۔
پہلی صدی ہجری میں غدیر کے واقعات کو زبانی طور پر نقل کرنے کے ساتھ ساتھ، تحریر بھی اس مقدس امانت کے آئندہ نسلوں تک منتقل ہونے کا ذریعہ بنی۔ انہی تحریروں کی بدولت غدیر کی درخشاں یاد زندہ رہی۔
اور دوسری صدی ہجری میں غدیر پر علمی کتابت ایک مستحکم صورت اختیار کر گئی، یہاں تک کہ بعض اہل سنت علماء نے بھی غدیر پر مستقل کتابیں تحریر کیں۔
غدیر کی ادبی تاریخ کا مختصر جائزہ
غدیر کی ادبی تاریخ کا مختصر جائزہ پیش کرنا ضروری ہے، کیونکہ موجودہ دائرۃ المعارف اور غدیر پر لکھی گئی تمام کتابیں علماء اور غدیر کے خادمین کی چودہ صدیوں پر محیط کاوشوں کا نتیجہ ہیں۔ لہٰذا مناسب ہے کہ غدیر کے علمی سفر کا اجمالی خاکہ پیش کیا جائے جو غدیر کے دن سے شروع ہو کر آج کی دائرۃ المعارف تک پہنچا ہے۔
پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کی شہادت کے بعد پہلی صدی ہجری کے آخر تک، اسلامی روایات کو تحریری طور پر جمع کرنا اور لکھنا سرکاری طور پر ممنوع تھا۔ یہ پابندی ان لوگوں نے لگائی تھی جنہوں نے خلافت پر قبضہ کیا تھا۔
اس پابندی کی سب سے بڑی وجہ یہ تھی کہ غدیر جیسے واقعات کو تحریری صورت میں محفوظ ہونے سے روکا جائے، کیونکہ ان کے مضامین حکمرانوں کی قانونی حیثیت کو بنیادوں سے ہلا دیتے تھے۔
دشمنوں کے با وجود غدیرمحفوظ رہا
یہ بات قابل ذکر ہے کہ دشمنوں کی شدید مخالفت کے باوجود جو غدیر کو مٹانا چاہتے تھے، اور بعض لوگوں کی غفلت یا دانستہ خاموشی کے باوجود، آج غدیر پر اربوں الفاظ تحریر کیے جا چکے ہیں۔
اور آج یہ واقعہ شیعہ مکتب فکر کا ایک روشن نشان بن کر دنیا کے کونے کونے میں جگمگا رہا ہے۔
غدیر کو محفوظ کرنے والی ابتدائی کتابیں
یہ کہا جا سکتا ہے کہ چار کتابیں ایسی ہیں جو سب سے قدیم مصادر ہیں جن میں غدیر کا واقعہ محفوظ ہوا:
یہ کتاب امیر المؤمنین حضرت علی (علیہ السلام) نے پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کے املاء سے تحریر فرمائی۔ یہ کتاب خزائن امامت میں شمار ہوتی ہے اور آج تک معصوم آئمہ (علیہم السلام) کے پاس محفوظ ہے۔
یہ مصحف حضرت فاطمہ زہرا (سلام اللہ علیہا) پر پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کی شہادت کے بعد فرشتہ جبرائیل کے ذریعے نازل ہوا۔ اس میں دنیا میں قیامت تک پیش آنے والے واقعات درج ہیں۔ حضرت علی (علیہ السلام) نے اسے
فاطمہ (سلام اللہ علیہا) کے املاء پر تحریر فرمایا۔ یہ مصحف بھی خزائن امامت میں شمار ہوتا ہے۔
غدیر پر انسان کے ہاتھ سے لکھی جانے والی سب سے پہلی کتاب سلیم بن قیس ہلالی کی کتاب ہے۔ انہوں نے اسے پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله)کی شہادت کے کچھ سال بعد تحریر کیا۔ مصنف سن 76 ہجری میں وفات پا گئے۔ انہوں نے اپنی کتاب میں غدیر کے متعلق متعدد احادیث درج کیں اور غدیر پر ایک مستقل روایت بھی نقل کی۔
غدیر پر سب سے پہلی آزاد اور مستقل کتاب، جو مکمل طور پر غدیر کے واقعہ پر لکھی گئی، مشہور لغت نویس اور عالم نحو خلیل بن احمد الفراہیدی (وفات 175 ہجری) نے تحریر کی۔ اس میں پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کی خطبت غدیر کا مکمل متن درج تھا۔ اگرچہ یہ کتاب آج مفقود ہے، لیکن اس کا نام اور اس کی تفصیل کتب فہارس میں محفوظ ہے۔
غدیر کی ثقافت کی چار تاریخی مراحل
غدیر کی ثقافت کی تاریخ کو گزشتہ چودہ صدیوں کے دوران چار نمایاں ادوار میں تقسیم کیا جا سکتا ہے:
پہلا مرحلہ: زبانی نقل و اشاعت
پہلی صدی ہجری میں اسلامی علوم کی تحریر اور تدوین سرکاری طور پر ممنوع تھی۔ جو کچھ بھی لکھا جاتا، وہ یا تو خفیہ طور پر لکھا جاتا یا اگر سرکاری طور
پر اجازت ملتی تو وہ صرف ان خبروں کے اشاعت تک محدود رہتا جو غاصب خلفاء کی پالیسیوں کے مطابق ہوتی تھیں۔ اس صورتحال میں غدیر کو محفوظ کرنے والی سب سے مضبوط کتاب انسانی سینہ اور دل تھا، یعنی مومنین کے حافظے، جنہوں نے غدیر کے واقعات کو زبانی یاد رکھا اور دوسروں تک منتقل کیا۔
اسی زبانی روایت کے باعث غدیر کا علمی خزانہ پہلی صدی ہجری سے محفوظ رہا اور اہل بیت (علیہم السلام) کی طرف سے ایک امانت کے طور پر محفوظ کیا گیا۔
غدیر کے واقعہ کو 120سے زائد صحابہ کرام اور کثیر تعداد میں تابعین نے روایت کیا۔
اسی طرح امیر المؤمنین (علیہ السلام)، حضرت فاطمہ زہرا، امام حسن، امام حسین (علیہم السلام) اور دیگر آئمہ اہل بیت (علیہم السلام) اپنی تقریروں اور مناظروں میں غدیر کا ذکر کرتے تھے اور غدیر کے ذریعے الٰہی حجت قائم کرتے تھے۔
اسی طرح ائمہ (علیہم السلام) کے اصحاب بھی غدیر کی تبلیغ اور اس کی حفاظت میں بھرپور کردار ادا کرتے رہے۔ یہاں تک کہ شعراء نے بھی سقيفہ کے بعد کے تاریک دور میں اپنے اشعار کے ذریعے غدیر کو زندہ رکھا۔
یہ تمام ثقافتی مظاہر اس بات کا سبب بنے کہ غدیر پہلی صدی ہجری میں محفوظ رہا، اور اس کے اثرات اگلی صدیوں میں بھی نمایاں رہے۔
دوسرا مرحلہ: زبانی روایت سے تحریر تک
دوسری صدی ہجری کے آغاز سے اسلامی علوم کی تحریر پر عائد پابندی ختم ہو گئی۔ اس کے بعد غدیر کے پیغام کی اشاعت زبانی روایت سے تحریری صورت میں منتقل ہونا شروع ہو گئی۔
دوسری صدی کے وسط میں غدیر پر پہلا مستقل کتابی کام سامنے آیا جسے الخلیل بن احمد الفراہیدی نے تحریر کیا۔
یہ علمی تحریک جاری رہی اور متعدد کتابیں تالیف ہوئیں، بعض تو مستقل کتابوں کی صورت میں اور بعض وسیع علمی مجموعوں کے ابواب کے طور پر، جن میں غدیر کی اسناد اور روایات کو موضوع بحث بنایا گیا۔
پانچویں صدی ہجری میں تو ایک ایسا ضخیم مجموعہ تالیف ہوا جو تیس جلدوں پر مشتمل تھا اور صرف غدیر کی اسناد پر مبنی تھا!
دوسری، تیسری، چوتھی اور پانچویں صدی ہجری کے دوران غدیر پر علمی اور ادبی کام اپنی انتہاء کو پہنچا۔ اور علماء اور خدام غدیر نے اپنی علمی ذمہ داریوں کو پورا کرنے میں کوئی کسر باقی نہ چھوڑی۔
تیسرا مرحلہ: اسناد اور متون کی علمی تحقیق
چوتھی صدی ہجری سے غدیر کے حدیثی متون (متن) اور اسناد (اسناد) پر تحقیقی اور تنقیدی کام شروع ہوا۔
غدیر کے خطبے کا وہ مرکزی جملہ:
«من کنت مولاہ فہٰذا علی مولاہ »
علماء کے درمیان تحقیق اور بحث کا مرکز بن گیا۔ محدثین نے روات کی سوانح اور اسناد کی صحت کو باریک بینی سے پرکھا۔
اس بات کی گواہی شیخ صدوق، سید مرتضی، شیخ مفید اور دیگر شیعہ علماء کی کتب سے ملتی ہے، جو اس علمی سرگرمی کا واضح ثبوت ہیں۔
یہ علمی تحقیقات چوتھی، پانچویں اور چھٹی صدی ہجری میں اپنی انتہاء کو پہنچ گئیں اور یہ سلسلہ ہزار ہجری کے بعد بھی جاری رہا۔ اور اس زمانے کی
متعدد قیمتی کتابیں ہمارے پاس موجود ہیں، جن میں اہل سنت علماء کے کام بھی شامل ہیں۔
چوتھا مرحلہ: غدیر پر علمی تحقیق کا عروج
گیارہویں صدی ہجری کے آغاز سے لے کر آج تک غدیر پر وسیع علمی اور تحقیقی سرگرمیاں دیکھنے میں آئی ہیں۔ محققین اور اسلامی علماء نے غدیر پر ایسی عظیم کتابیں تحریر کیں جو ہزار سالہ علمی ذخیرے کا نچوڑ ہیں۔
اس دور میں غدیر کے تمام پہلو جمع کیے گئے، ان پر تحقیق کی گئی اور ان پر مختلف پہلوؤں سے تخصصی کتابیں منظرعام پر آئیں، چاہے وہ تاریخی پہلو ہوں، عقائدی، لسانی یا دیگر۔
ان محققین میں شامل ہیں:
قاضی شوشتری
علامہ مجلسی
شیخ حر عاملی
شیخ عبد اللہ بحرانی
سید ہاشم بحرانی
میر حمید حسین ہندی
علامہ امینی
اور دیگر جلیل القدر شیعہ علماء جن کی تحریریں اس مقدس علمی خدمت کی درخشاں مثال ہیں۔
غدیر پر علمی تحقیق کا عروج
گیارہویں صدی ہجری کے آغاز سے آج تک اسلامی علمی اور فکری میدان میں غدیر کے بارے میں وسیع پیمانے پر تحقیق اور مطالعہ ہوا ہے۔ اسلامی محققین اور علماء نے غدیر پر ایسی بلند پایہ کتب تالیف کیں جو ہزار سالہ علمی کوششوں کا نتیجہ ہیں۔
اس دور میں غدیر کے تمام پہلو جمع کیے گئے، ان پر تحقیق کی گئی اور خصوصی کتب منظر عام پر آئیں جو غدیر کے مختلف علمی اور فکری جہتوں جیسے تاریخ، عقائد، زبان وغیرہ پر مبنی تھیں۔
ان محققین میں شامل ہیں:
قاضی شوشتری
علامہ مجلسی
شیخ حر عاملی
شیخ عبد اللہ بحرانی
سید ہاشم بحرانی
میر حمید حسین ہندی
علامہ امینی
اور دیگر عظیم شیعہ علماء، جن کی تصانیف اس عظیم علمی خدمت کی درخشاں مثالیں ہیں۔
غدیر پر شائع شدہ کتب کا مختصر شماریاتی جائزہ
یہاں غدیر پر تحریر ہونے والی کتب کے بارے میں ایک مختصر شماریاتی جائزہ پیش کیا جا رہا ہے:
شائع شدہ کتب:
اب تک غدیر پر 1742شائع شدہ کتابیں موجود ہیں۔ ان میں سے 1500سے زائد ایران میں شائع ہوئیں، جبکہ باقی عراق، لبنان، ہندوستان، پاکستان، شام، بحرین، ترکی، سعودی عرب، یمن، متحدہ عرب امارات، افغانستان، آذربائیجان، مصر، کویت، جارجیا، انڈونیشیا، سری لنکا، بنگلہ دیش، انگلینڈ، ناروے، امریکہ، البانیا اور دیگر ممالک میں شائع ہوئیں۔
مخطوطات:
غدیر پر 230 کتابیں مخطوطہ صورت میں موجود ہیں۔ ان میں سے بعض مصنفین کے اپنے ہاتھ کے قلمی نسخے ہیں، کچھ ذاتی کتب خانوں میں محفوظ ہیں، اور کچھ PDF شکل میں ڈیجیٹل صورت میں دستیاب ہیں۔ ان میں 200 کے قریب کتابیں مصنفین کے اپنے ہاتھ کی تحریر میں ہیں، جبکہ باقی مختلف ممالک جیسے ایران، عراق، شام، یمن، ہندوستان، پاکستان، جرمنی اور انگلینڈ میں محفوظ ہیں۔
زبانیں:
اب تک غدیر پر آزادانہ طور پر لکھی جانے والی کتابیں دنیا کی 24 زبانوں میں موجود ہیں۔ غدیر پر زیادہ تر کتابیں مندرجہ ذیل زبانوں میں تحریر ہوئیں:
فارسی:1334کتابیں
عربی:331کتابیں
اردو:130کتابیں
یہ لسانی تقسیم شیعہ مکتب فکر کے پھیلاؤ کو ظاہر کرتی ہے۔ علاوہ ازیں 64کتابیں انگریزی زبان میں اور دیگر کتب فرانسیسی، روسی، جرمن، ہسپانوی، اطالوی، البانی، یوکرینی، نارویجین، ترکی (استنبولی لہجہ)، ترکی آذری، تاجک، جارجیائی، ہندی، بنگالی، تھائی، سواحیلی، ہاؤسا، ملیالم، تمل اور کردی زبانوں میں بھی تحریر کی گئی ہیں۔
مضامین:
اب تک 579تحقیقی مضامین صرف غدیر کے موضوع پر تحریر ہوئے ہیں، جو مختلف سائنسی جرائد، مجلّات، اخبارات اور علمی مجموعوں میں شائع ہوئے ہیں۔ اس کے علاوہ غدیر پر چھوٹے رسالے اور بروشرز بھی مختلف مواقع پر خصوصاً عید غدیر کے موقع پر شائع کیے گئے ہیں۔
دائرۃ المعارف الغدیر
اب تک تین بنیادی حقیقتیں سامنے آ چکی ہیں:
عمومی سطح پر دائرۃ المعارف نویسی کی اہمیت۔
غدیر کی شیعہ فکر میں گہری معنویت۔
اسلامی ثقافت میں غدیر کی ادبی اور علمی تاریخ۔
ان حقائق کو مدنظر رکھتے ہوئے، اہل علم اور محققین کی محنت کا فطری نتیجہ یہ ہے کہ غدیر پر ایک جامع اور مکمل علمی اثر تیار کیا جائے، جسے کہا جاتا ہے:
«دائرۃ المعارف الغدیر»
غدیر کی عظیم اور مقدس حیثیت کے پیش نظر، آج یہ علمی طور پر اتنے بالغ مرحلے تک پہنچ چکا ہے کہ چودہ صدیوں میں علماء اور خادمین غدیر کی تمام محنتیں ایک دائرۃ المعارف کی شکل میں محفوظ کی جا سکیں۔ اور یہی عظیم کام اس موجودہ علمی اثر میں پایہ تکمیل تک پہنچا ہے۔
دائرۃ المعارف الغدیر کے مقاصد
»دائرۃ المعارف الغدیر«جیسا علمی مجموعہ تالیف کرنا غدیر کے موضوع پر سب سے آسان اور تیز ترین ذریعہ ہے، جس کے ذریعے کوئی بھی قاری، چاہے اس کا علمی معیار کچھ بھی ہو، آسانی سے اپنی مطلوبہ معلومات متعلقہ باب میں تلاش کر سکتا ہے۔
اس دائرۃ المعارف کے صفحات کو دیکھ کر قاری غدیر کے موضوع اور اس سے متعلق تمام ذیلی مباحث اور تجزیے کو جان سکتا ہے۔
دائرۃ المعارف کا عمومی خاکہ
اس علمی اثر کی تالیف کا طریقہ کار، اس کے فوائد اور علمی نتائج کئی سال کی تخصصی علمی تحقیق کے بعد مرتب کیے گئے۔ اس کا خلاصہ یوں بیان کیا جا سکتا ہے:
شیعہ، اسلامی، دینی اور غیر دینی دائرۃ المعارفوں کا مطالعہ اور تجزیہ تاکہ موجودہ دائرۃ المعارف کے لیے مناسب اسلوب منتخب کیا جا سکے۔
ماہرین اور تجربہ کار علماء کی رہنمائی حاصل کرنا، جو علمی کتابوں کی تالیف میں ماہر اور بین الاقوامی دائرۃ المعارفوں کے معیارات سے واقف ہیں۔
غدیر کے خاص مواد اور قارئین کی فکری ضروریات کو مدنظر رکھتے ہوئے، اس دائرۃ المعارف میں ایسا مخصوص اسلوب اختیار کیا گیا جو بعض سابقہ دائرۃ المعارفوں سے مختلف اور کئی لحاظ سے بہتر ہے۔
دائرۃ المعارف الغدیر کے مصادر
اس عظیم کام کی تکمیل کے لیے اسلامی منابع اور علمی آثار کو پہلی صدی ہجری سے لے کر آج تک مکمل طور پر چھان پھٹک کر دیکھا گیا۔ ہزاروں کتابیں بغور دیکھی گئیں، غدیر سے متعلق چھوٹی سے چھوٹی بات بھی الگ کر کے محفوظ کی گئی، اسے ثبت کیا گیا اور ترتیب دیا گیا تاکہ تکرار نہ ہو۔
دائرۃ المعارف کے مواد کو جمع کرنے کی تین اہم بنیادیں ہیں:
پہلی بنیاد: علامہ شیخ محمد باقر انصاری کی تالیفات
شیخ محمد باقر انصاری نے غدیر پر بیس سال سے زائد عرصے کی تحقیق کے دوران غدیر کے مختلف پہلوؤں پر قیمتی کتابیں تحریر کیں۔ ان کی تحریریں دائرۃ المعارف الغدیر کا بنیادی محور ہیں۔
دوسری بنیاد: علامہ میر حامدحسین ہندی کی تحقیقات
غدیر کے عظیم مدافع علامہ میر حامدحسین ہندی نے غدیر کی اسناد اور راویوں پر وسیع تحقیق کی اور انہیں اپنے مشہور کتاب «عبقات الأنوار»کی دس جلدوں میں محفوظ کیا۔ اس کتاب کا اختصار «خلاصہ عبقات الأنوار»کے نام سے تیار ہوا، جسے دائرۃ المعارف میں اسناد اور رجال کی تحقیقات کے حوالے سے استعمال کیا گیا۔
تیسری بنیاد: مؤلف دائرۃ المعارف کی تخصصی غدیر لائبریری
مؤلف دائرۃ المعارف الغدیر نے بیس سال کی مدت میں ایک تخصصی لائبریری قائم کی جس میں تقریباً 1500 آزاد کتابیں غدیر کے موضوع پر موجود ہیں۔ علاوہ ازیں، انہوں نے «غدیر آئینہ کتب میں»کے نام سے ایک علمی فہرست بھی تیار کی، جس میں دوسری سے پندرہویں صدی ہجری تک 2000سے زیادہ آزاد کتابیں غدیر پر لکھی ہوئی درج ہیں۔
ان متنوع منابع کے استعمال سے دائرۃ المعارف الغدیر کو غدیر کے موضوع پر سب سے وسیع علمی مجموعہ بنانے کا موقع ملا۔ حقیقت میں یہ کہا جا سکتا ہے کہ غدیر پر لکھنے والا ہر عالم براہِ راست یا بالواسطہ اس دائرۃ المعارف کی تالیف میں شریک ہے، کیونکہ یہ علمی مجموعہ صدیوں کی علمی محنت کا عکس ہے۔
یوں کہا جا سکتا ہے کہ یہ 20جلدوں پر مشتمل دائرۃ المعارف الغدیر دراصل وہ مجموعہ ہے جس میں پچھلے پندرہ صدیوں میں غدیر پر جو کچھ لکھا گیا ہے، سب موجود ہے۔ البتہ سابقہ کتابوں کے مضامین کو یہاں ایک نئے اور منظم دائرۃ المعارف کے اسلوب میں پیش کیا گیا ہے۔
دائرۃ المعارف الغدیر کی تدوین
دائرۃ المعارف الغدیر میں غدیر سے متعلق تمام موضوعات کو پانچ بنیادی حصوں میں تقسیم کیا گیا ہے۔ ایک جامع نگاہ سے دیکھا جائے تو غدیر سے متعلق ہر موضوع انہی پانچ شعبوں میں سے کسی ایک میں اپنی جگہ پاتا ہے:
غدیر کے علمی مطالعے کے پانچ بڑے شعبے
پہلا شعبہ: غدیر کی تاریخ اور واقعہ
یہ شعبہ غدیر کے واقعے کی تفصیلی تاریخی روایات پر مشتمل ہے، جس میں شامل ہیں:
حجة الوداع سے قبل کے واقعات، مدینہ سے مکہ کا سفر، خود غدیر کا واقعہ، مدینہ واپسی تک اور پھر پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کی شہادت کے بعد کے حالات۔
یہ شعبہ گیارہ ذیلی ابواب پر مشتمل ہے:
مقدمہ
حجة الوداع سے قبل مدینہ کے حالات
مدینہ سے مکہ کا سفر
مکہ اور حج کے دوران کے واقعات
مکہ میں
عرفات میں
منی میں
مکہ واپسی اور حج کے مناسک
مکہ سے غدیر تک کا سفر
غدیر کے تین دن کے واقعات
مقدمہ
خطبہ سے قبل کے واقعات
خطبہ کے دوران کے واقعات
خطبہ کے بعد کے واقعات، جیسے:
عمومی نکات
دستار بندی (تتویج) کی رسم
مبارک باد اور گواہی دینا
بیعت اور وفاداری کے اعلانات
غدیر کا تحریری دستاویز بنانا
حسان بن ثابت کی نظم
غدیر کے بعد کے منافقین
غدیر کے بعد شیطانی سرگرمیاں
حارث فہری اور آسمانی پتھر کا واقعہ
غدیر کے بعد مدینہ واپسی
پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کی شہادت تک مدینہ کے حالات
پیغمبر اکرم (صلى الله عليه وآله) کی شہادت کے بعد کے حالات
غدیر کی بلند داستان
غدیر کی جغرافیہ
غدیر کی چودہ صدیوں کی تاریخ، ظہور اور قیامت تک
دوسرا شعبہ: حدیث اور خطبہ غدیر
حدیث غدیر
حدیث غدیر کی اسناد
اسناد کا منظم مطالعہ
اسناد کے بارے میں نوٹ
حدیث کے مصادر
مصادر کا منظم مطالعہ
مصادر کے بارے میں نوٹ
حدیث کے اعتقادی مفاہیم
مفاہیم کا منظم تجزیہ
حدیث کے متعلق شبہات کا جواب
«اَوْلى»، «وَلى»، «مَوْلى» اور «وِلایت» جیسے الفاظ پر نوٹ
حدیث غدیر کے بارے میں دیگر نوٹ
خطبہ غدیر
خطبہ کے اسناد اور مصادر
خطبہ کے اسناد کا منظم مطالعہ
خطبہ کے مصادر پر نوٹ
خطبہ کا مکمل عربی متن تحقیق کے ساتھ اور فارسی ترجمہ
خطبہ کی بلاغی ساخت
خطبہ کا بنیادی پیغام اور اس کا جوہر:
حدیث غدیر اور امامت کا عقیدہ
خطبہ پر شروح اور تبصرے
خطبہ کے بارے میں دیگر نوٹ
خطبہ میں شامل قرآنی آیات
مقدمہ
خطبہ میں مذکور مخصوص آیات کی فہرست
تیسرا شعبہ: غدیر کے اعتقادی ابعاد
غدیر، امامت اور الٰہی ولایت کا ثبوت
غدیر اور امامت
ولی الامر (صاحب حکومت)
حکومت اور قیادت
الٰہی تقرری
الٰہی آزمائشیں
امام مہدی (عجل اللہ فرجہ الشریف)
بارہ آئمہ (علیہم السلام)
غدیر پر اعتقادی تحقیقات
غدیر پر عمومی تحقیقی جائزے
غدیر کے موافق تجزیے
غدیر کے مخالف تجزیے
غدیر بطور الٰہی حجت
غدیر بطور الٰہی حجت پر عمومی نوٹ
خدا اور معصومین کے نزدیک غدیر بطور حجت
فرشتوں، صحابہ، خواتین، علماء اور یہاں تک کہ غدیر کو ماننے والے مخالفین پر غدیر بطور حجت
مفروضہ: اگر غدیر مکمل طور پر نافذ ہو جاتا تو کیا ہوتا؟
قرآن اور غدیر
قرآن کے تفسیری اور شماریاتی پہلو غدیر کے تعلق سے
قرآن کی نزولی مراحل اور غدیر سے اس کا ربط
قرآن میں غدیر کا تذکرہ
غدیر پر قرآنی تجزیاتی نقطہ نظر
قرآن میں غدیر کے موضوعاتی ابواب
قرآن اور غدیر پر مختلف مباحث
غدیر کے بارے میں نازل ہونے والی آیات
چوتھا شعبہ: غدیر کے ثقافتی ابعاد
غدیر کی ببلیوگرافی
غدیر کی ببلیوگرافی پر عمومی نوٹ
منتخب اہم کتب
مکمل فہرستیں
غدیر کا ادبی ورثہ
غدیر کے ادبی ورثے پر عمومی نوٹ
غدیر پر مختلف زبانوں میں شاعری:
عربی
فارسی
دیگر زبانیں
غدیر کا لغت نامہ
غدیر کی تبلیغ اور اشاعت
معصومین (علیہم السلام) کی روایات میں غدیر کی تبلیغ پر عمومی جائزہ
اللہ تعالیٰ اور ہر معصوم کی انفرادی کوششیں غدیر کی تبلیغ کے لیے
غدیر کے پھیلاؤ کے مختلف طریقے
غدیر کی تبلیغ کے اصول اور اس کی تائیدات
پانچواں شعبہ: غدیر کے عملی پہلو
غدیر سے متعلق عبادات اور اعمال
غدیر کی زیارت
غدیر کے مخصوص دعائیں
غدیر کی انفرادی اور اجتماعی نمازیں
انفرادی غدیر نمازیں
اجتماعی غدیر نمازیں
غدیر کے متعلق دیگر عملی عبادات
مسجد غدیر
غدیر کی خوشیاں اور تقریبات
غدیر کا تقویم (کیلنڈر)
دائرۃ المعارف کی تدوینی روش
دائرۃ المعارف الغدیر کی ادبی اور فنی تدوین چودہ بنیادی اصولوں پر مبنی ہے:
اصل عناوین کے علاوہ تین قسم کے فونٹس استعمال ہوئے ہیں:
مرکزی عناوین کے لیے موٹا فونٹ
ذیلی عناوین کے لیے الگ موٹا فونٹ
متن کے لیے سادہ فونٹ
پورے متن کو ایک ہی فونٹ میں رکھا گیا ہے تاکہ بصری حسن اور ہم آہنگی برقرار رہے۔
ہر باب یا ذیلی موضوع میں مضمون کو مکمل اور جامع طور پر پیش کیا گیا ہے۔ تاہم قاری کو مزید تفصیل کے لیے دوسرے مقالات کی طرف بھی رہنمائی کی گئی ہے۔
دائرۃ المعارف کے پانچویں جلد میں (پہلے شعبے میں "غدیر کی جغرافیہ" کے تحت) غدیر کے جغرافیائی مقامات کے نقشے اور تصویریں شامل کی گئی ہیں۔
ذاتی ہدیہ اور اخلاص
غدیر کی چودہ صدیوں کی تاریخ کے بعد، مصنف اللہ تعالیٰ کا شکریہ ادا کرتے ہیں کہ انہیں غدیر کی خدمت کی سعادت نصیب ہوئی۔ وہ یہ سعادت اپنے مرحوم والد حاج اسماعیل انصاری کی دعاؤں اور کوششوں کا نتیجہ سمجھتے ہیں، جو سیدہ فاطمہ زہرا (سلام اللہ علیہا) کے خادم اور تشویق کا نہ ختم ہونے والا سرچشمہ تھے۔
مصنف اپنے محترم بھائی حاج شیخ محمد باقر انصاری کا بھی خاص شکریہ ادا کرتے ہیں، جن کی بدولت انہیں علمی اور ادبی زندگی ملی۔
غدیر کی پندرہویں صدی میں مصنف یہ دائرۃ المعارف آنے والی نسلوں کے نام ہدیہ کرتے ہیں، جو غدیر کے نور اور عظمت کے دور میں پیدا ہوں گی۔ وہ دعا کرتے ہیں کہ غدیر کی مٹھاس ہمیشہ ان کی زندگیوں کو لبریز رکھے، اور وہ پچھلی نسلوں کی علمی محنت کی قدر کریں اور اس دائرۃ المعارف کے مختلف زبانوں میں ترجمے میں حصہ لیں۔
آخر میں مصنف یہ علمی کام سیدہ فاطمہ زہرا (سلام اللہ علیہا) کو جو غدیر کی پہلی مدافع اور اس کی راہ میں پہلی شہید ہیں، اور ان کے مظلوم شہید فرزند محسن (علیہ السلام) کے نام معنون کرتے ہیں۔ مصنف اپنے دل و جان سے سید الغدیر امام علی (علیہ السلام) کی بیعت کی تجدید کرتے ہیں اور غدیر سے وابستہ سب معصومین (علیہم السلام) کے سامنے سر تسلیم خم کرتے ہیں۔
مصنف دل کی گہرائیوں سے دعا کرتے ہیں کہ وہ دن جلد آئے جب وہ غدیر کے آخری وارث امام مہدی (عجل اللہ فرجہ الشریف) سے ملاقات کریں، ان کے دست مبارک کو چومیں، ان کے قدموں میں سجدہ کریں اور ان کے دست مبارک کی لمس اپنے سر پر محسوس کریں۔
قم مقدسہ، محمد انصاری زنجانی خوئینی
عیدغدیر 1446 ہجری قمری / 1404 ہجری شمسی / 2025 میلادی
(مقدمه و فهرست)
مقدمه و فهرست
ج 1
مقدمه
7 - 50
غدير در فرهنگ اسلام: 9 - 30
اولين كتابها در ثبت غدير··· 11
كتابُ علىٍّ عليهالسلام··· 11
مصحف فاطمة عليهاالسلام··· 11
كتاب سليم بن قيس الهلالى··· 12
خطبة النبى صلىاللهعليهوآله يوم الغدير··· 12
مراحل چهار گانه فرهنگ غدير··· 13
مرحله اول: روايت··· 13
مرحله دوم: از روايت به تأليف··· 14
مرحله سوم: تحقيق در سند و متن··· 15
ابنمَغازلى شافعى··· 15
ابنعقده (ت 244 يا 249 - م 332 ق)··· 16
طبرى··· 16
عبيداللّه بن عبداللّه حَسكانى، ابوالقاسم··· 17
5 . مسعود بن ناصر سِجِستانى، ابوسعيد سِجِزّى ركّاب (م 477 ق)··· 17
6 . شمسالدين ذهبى··· 17
8 . محمد بن على بن دُحَيم شيبانى كوفى، ابوجعفر (م 351 ق)··· 18
عبدالرحيم بن حسين شافعى، زينالدين، حافظ عِراقى (م 806 ق)··· 18
محمد بن عمر بغدادى، ابوبكر جِعابى (م 355 ق)··· 18
على بن عمر بغدادى دارَقُطنى (م 385 ق)··· 19
محمد بن محمد دمشقى شافعى، شمسالدين، ابنجَزَرى (ت 751 - م 833 ق)··· 19
مرحله چهارم: شكوفايى علمى غدير··· 19
آمارى در رابطه با تأليفات غديرى··· 21
يك. آمار كتب چاپى و خطى غدير··· 21
دو. آمار مؤلفين غدير··· 21
سه. آمار زبانهاىِ كتب غديرى··· 22
چهار. آمار موضوعات غديرى··· 23
پنج. آمار گرايشهاى تحقيقىِ غدير··· 26
دائرة المعارف نويسى و غدير: 31 - 34
دائرة المعارف نويسى··· 31
غديرِ الهى··· 32
غديرِ جهانى··· 33
دائرة المعارف غدير: 35 - 50
«دائرة المعارف» سند ماندگار غدير··· 36
اهداف دائرة المعارف··· 37
طرح كلى دائرة المعارف··· 38
منابع دائرة المعارف غدير··· 39
محور اول··· 40
محور دوم··· 41
محور سوم··· 41
تدوين دائرة المعارف غدير··· 43
شيوه تدوين دائرة المعارف··· 48
راهنماى دائرة المعارف··· 48
روش نگارش دائرة المعارف··· 49
افتخار خدمتگزارى غدير··· 50
خلاصهاى از واقعه غدير
51 - 56
واقعه غدير در يك نگاه: 52 - 56
1 - اعلان عمومى براى سفر حج··· 52
2 - اجتماع عظيم در غدير··· 52
3 - سخنرانى پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 53
4 - بيعت عمومى··· 55
5 - وقايع سه روز در غدير··· 56
المقدمة
57 - 72
الغدير إلهيٌّ وعالميّ··· 58
الغدير راية التوحيد على الأرض··· 59
الغدير في الثقافة الإسلامية··· 60
نبذة تاريخية عن الأدب الغديري··· 60
أوائل الكتب التي دوّنت الغدير··· 61
المراحل التاريخية الأربع لثقافة الغدير··· 62
المرحلة الأولى: الغدير في النقل الشفهي··· 62
المرحلة الثانية: الغدير من النقل إلى التدوين··· 62
المرحلة الثالثة: الغدير فى التحقيق العلمي للنصوص والأسانيد··· 63
المرحلة الرابعة: ازدهار البحوث العلمية حول الغدير··· 64
لمحة إحصائية عن مؤلفات الغدير··· 64
كتب الغدير المطبوعة··· 64
كتب الغدير المخطوطة··· 65
كتب الغدير باللغات المختلفة··· 65
مقالات الغدير··· 65
موسوعة الغدير أو دائرة معارف الغدير··· 66
أهداف دائرة معارف الغدير··· 66
الخطة العامة لدائرة المعارف··· 66
مصادر دائرة معارف الغدير··· 67
الأولى: مؤلفات العلامة الشيخ محمد باقر الأنصاري··· 67
الثانية: بحوث العلامة المير حامد حسين الهندي··· 67
الثالثة: مكتبة الغدير التخصصية التي أسسها مؤلف الدائرة المعارفية··· 67
تجميع دائرة معارف الغدير··· 68
الفصل الأول: تاريخ وحادثة الغدير··· 68
الفصل الثاني: حديث وخطبة الغدير··· 69
الفصل الثالث: الأبعاد العقائدية للغدير··· 70
الفصل الرابع: الأبعاد الثقافية للغدير··· 71
الفصل الخامس: الأبعاد العملية للغدير··· 71
منهجية تحرير دائرة معارف الغدير··· 72
وأفتخر بخدمة الغدير··· 72
مقدمه، اور دائرة المعارف غدير كى نوعيت
(مقدمه اردو)
73 - 99
فهرست دائرة المعارف غدير
101 - 586
The Encyclopedia of Ghadir
587 - 616
(فصل اول: تاريخ و ماجراى غدير: ش 1)
فصل اول
تاريخ و ماجراى غدير
ج 2 - 5
بخش اول
پيش درآمد
9 - 43
تاريخ نگاران و غدير خم··· 10
داستان واره مختصر و مستندِ غدير و قبل و بعد آن··· 13
1 - برنامه ريزى دقيق براى سفر··· 14
2 - از مدينه تا آغاز خطبه··· 15
يك. از مدينه تا مكه··· 15
دو. نخستين سخنرانى در منى··· 17
سه. دومين سخنرانى در مسجد خيف··· 18
چهار. ميراث نبوت در دست مقام وصايت··· 18
پنج. لقب امير المؤمنين··· 19
شش. اعلام حضور همگانى در غدير··· 19
3 - سخنرانى پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير··· 21
يك. كاروان در غدير··· 21
دو. جايگاه سخنرانى··· 22
سه. پيامبر صلىاللهعليهوآله و امير المؤمنين عليهالسلام بر فراز منبر··· 22
چهار. على عليهالسلام بر فراز دست پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 28
پنج. بيعت قلبها و زبانها··· 29
4 - مراسم پس از خطبه··· 30
يك. تبريك مقام نبوت و ولايت··· 30
دو. بيعت مردان··· 31
سه. بيعت زنان··· 32
چهار. عمامه سحاب··· 32
پنج. شاعر غدير··· 33
شش. امضاى الهى با معجزه غدير و سنگ آسمانى··· 33
هفت. برنامههاى جانبى مراسم غدير··· 35
5 - ماجراهاى پس از غدير تا مدينه··· 38
6 - ماجراهاى در مدينه تا شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 39
يك. صحيفه ملعونه دوم بر ضد غدير··· 39
دو. ماجراى لشكر اسامه··· 39
سه. ماجراى كِتف··· 40
چهار. شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله مبلّغ غدير··· 41
7 - ماجراهاى پس از شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 41
يك. غصب خلافت و انكار غدير··· 41
دو. هجوم يه خانه صاحب غدير··· 42
سه. غصب فدك و تكذيب قرآن··· 42
بخش دوم
ماجراهاى در مدينه قبل از حجة الوداع
45 - 96
موقعيت زمانى حجة الوداع··· 46
1 - سفرى مهم··· 46
2 - تقارن سفر مهم با حج··· 46
3 - سال آخر عمر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 47
4 - غدير براى ملل مختلف··· 47
پيشگيرى پيامبر صلىاللهعليهوآله از كارشكنى منافقين··· 48
عزل خالد از مأموريت يمن··· 49
دعوت همگانى براى حج و غدير··· 50
آيه «اَطيعُوا اللّهَ وَ اَطيعُوا الرَّسوُلَ وَ اُولِى الاَمْرِ مِنْكُمْ» = آيه «إنَّما وَليُّكُمُ اللّهُ وَ رَسولُهُ وَ ... »··· 52
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 52
1 - نزول آيه در مدينه پيش از غدير··· 52
2 - در خطبه غدير و پس از آن··· 53
الف. متن خطبه غدير··· 53
ب. موقعيت تاريخى··· 54
ج. تحليل اعتقادى··· 59
3 - احتجاج به آيه «أطيعوا اللّهَ ... »··· 60
الف. امير المؤمنين عليهالسلام بين لشكريان خود در صفين··· 60
ب. پاسخ به سؤال از آيه··· 62
ج. امام باقر عليهالسلام در پاسخ سؤال قرآنى··· 63
د. امام باقر عليهالسلام درباره تفسير قرآنى غدير··· 64
4 - آيه «أطيعوا اللّهَ ... » در دعاى روز غدير··· 64
الف. متن دعا··· 65
ب. نتيجه اعتقادى··· 65
5 - آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ ... » در زيارت غديريه··· 66
6 - آيه ولايت در پاسخ امام هادى عليهالسلام به نامه اهالى اهواز··· 67
آيه «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللّه الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللّه ... » = آيه «إنَّما وَليُّكُمُ اللّهُ وَ رَسولُهُ وَ ... »··· 68
آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْوَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ وَ ... »··· 68
1 - موقعيت تاريخى··· 69
2 - تحليل اعتقادى··· 72
تحليل اول··· 72
تحليل دوم··· 72
3 - آيه «النَبىُّ أولى ... » در خطبه غدير و احتجاجات··· 73
الف. متن روايت··· 73
ب. موقعيت تاريخى··· 74
ج. موقعيت قرآنى··· 74
د. تحليل اعتقادى··· 74
تحليل اعتقادى اول··· 74
تحليل اعتقادى دوم··· 75
حديث اول··· 75
حديث دوم··· 75
حديث سوم··· 77
حديث چهارم··· 77
حديث پنجم··· 78
حديث ششم··· 79
حديث هفتم··· 80
4 - آيه «النَبىُّ أولى ... » در زيارت غديريه··· 81
الف. متن زيارت··· 81
ب. نتيجه اعتقادى··· 82
از ولايت محمد صلىاللهعليهوآله تا ولايت على عليهالسلام··· 82
مسير ارتباط ولايت محمدى و علوى··· 83
مراحل اجراى اعلام ولايت··· 83
5 - تحريف معنوىِ آيه··· 84
آيه «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّه عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِى واثَقَكُمْ بِهِ ... »··· 85
1 - موقعيت تاريخى··· 86
2 - تحليل اعتقادى··· 87
3 - آيه ميثاق در دعاى ملاقات مؤمنين در روز غدير··· 90
الف. متن دعا··· 91
ب. نتيجه اعتقادى··· 91
نكته اول: واليان امر خدا··· 92
يك. اطاعت اگر چه خوشمان نيايد··· 92
دو. اطاعت ياد نعمت است··· 92
نكته دوم: انكار به معناى تكذيب··· 93
4 - كتاب در مورد آيه ميثاق··· 93
آيه «وَ اَذِّنْ فِى النّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالاً وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ ... »··· 94
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِى الْأَمْرِ مِنْكُمْ ... » = آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 95
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ للّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ ... » = آيه «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِى واثَقَكُمْ بِهِ . إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ اتَّقُوا اللّهَ ... »··· 95
بخش سوم
ماجراهاى از مدينه تا مكه
97 - 122
شروع حجة الوداع··· 98
منازل كاروان حجة الوداع از مدينه تا مكه··· 99
جمعيت كاروان حجة الوداع··· 101
شبهه حضور امير المؤمنين عليهالسلام در ايام غدير در يمن··· 103
1 - نصوص بازگشت امير المؤمنين عليهالسلام به مكه··· 106
2 - نصوص حضور امير المؤمنين عليهالسلام در غدير··· 109
3 - قربانى امير المؤمنين عليهالسلام همراه پيامبر صلىاللهعليهوآله در حجة الوداع··· 116
4 - حضور امير المؤمنين عليهالسلام در منى در حجة الوداع··· 117
بخش چهارم
ماجراهاى در مكه و حج
123 - 326
زمينه حجة الوداع··· 124
قسمت اول: ماجراهاى مكه: 125 - 138
ورود كاروان حجة الوداع به مكه··· 125
آيه «فَاِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ . وَ اِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ»··· 126
1 - قرائت كسره يا فتحه در «فَانْصَبْ»··· 128
2 - تصريح به نزول آيه درباره غدير··· 131
3 - ارتباط كل سوره با غدير··· 132
4 - منظور از فراغت و منصوب كردن··· 134
الف. إذا فَرَغْتَ مِنْ حَجِّكَ ... ، اذا فَرَغْتَ مِنْ حَجَّةِ الْوِداعِ ... .··· 134
ب. إذا فَرَغْتَ مِنْ دُنْياكَ ... .··· 134
ج. إذا فَرَغْتَ مِنْ نَبُّوَتِكَ ... ، اذا فَرَغْتَ مِنْ اقامَةِ الْفَرائِضَ ... ، اذا فَرَغْتَ مِنْ اكْمالِ··· 134
تبليغ با آيه «فإذا فَرَغتَ فَانصَب»··· 136
آيه «وَ اِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ» = آيه «فَاِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ . وَ اِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ»··· 137
قسمت دوم: ماجراهاى عرفات: 139 - 160
خطبههاى پيامبر صلىاللهعليهوآله در حجة الوداع و پيش از غدير··· 139
1 - در كنار كعبه··· 139
2 - در مسجد خيف··· 140
3 - در مناسك حج··· 142
4 - در منى··· 143
وقوف در عرفات در حجة الوداع··· 144
مفاهيم پايهاى انديشه اسلامى در خطبههاى حجة الوداع··· 145
1 - قانون برابرى انسانها··· 146
2 - قانون يگانگى بين مؤمنين··· 146
3 - قانون يگانگى دينى و فرهنگى مؤمنين··· 147
4 - قانون روند خلافت پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 147
5 - قانون مجازات مخالفان خط پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 147
عرفات و بيان فضائل امير المؤمنين عليهالسلام··· 148
عرفات و اعلان امامت··· 149
مغفرت الهى در عرفات··· 151
اغتشاش منافقين در عرفات··· 152
1 - جوسازى و خشونت··· 152
دو نكته قابل توجه:··· 156
نكته اول: مكان حادثه··· 156
نكته دوم: عبارت «همگى از قريش»··· 157
2 - موضوع گيرى و رسوايى··· 157
شبهه: عرفات بهترين مكان براى معرفى جانشين··· 158
و اما پاسخ اين شبهه··· 159
قسمت سوم ماجراهاى منى: 161 - 176
حضور شيطان در منى··· 161
مراسم پايانى در منى··· 162
پيام پيامبر صلىاللهعليهوآله و سؤال ابوذر··· 163
نزول سوره نصر و آيه اخوت در مِنى··· 164
آيه «اِنِّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ» = نزول سوره نصر و آيه اخوت در مِنى··· 167
آيه «أَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِى وَعَدْناهُمْ فَإِنَّا عَلَيْهِمْ مُقْتَدِرُونَ» = آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 167
آيه «رَبِّ فَلا تَجْعَلْنِى فِى الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ» = آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 167
آيه «فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذى اُوحِىَ اِلَيْكَ اِنَّكَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقيمٍ» = آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 168
آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 168
1 - نتايج آيات ولايت على عليهالسلام در مِنا··· 172
هدف اول··· 172
هدف دوم··· 172
هدف سوم··· 172
هدف چهارم··· 173
2 - على عليهالسلام صراط مستقيم تا قيامت··· 173
آيه «قُلْ رَبِّ إِمَّا تُرِيَنِّى ما يُوعَدُونَ» = آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 176
آيه «وَ إنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ وَ لَسَوْفَ تُسْاَلُونَ» = آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 176
آيه «وَ إنَّهُ لَعِلْمٌ لِلسَّاعَةِ فَلا تَمْتَرُنَّ بِها وَ اتَّبِعُونِ هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ» = آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 176
قسمت چهارم: بازگشت به مكه و اعمال حج: 177 - 326
اعمال حج و حواشى آن در حجة الوداع··· 177
1 - اعمال حج··· 177
2 - پوشش كعبه در حجة الوداع··· 178
3 - خطبه پيامبر صلىاللهعليهوآله در كنار كعبه··· 179
4 - مراسم پايانىِ حجة الوداع··· 179
اعلان ولايت در مكه··· 180
لقب «امير المؤمنين» در مكه··· 181
ماجراى صحيفه ملعونه اول··· 183
مرحله اول··· 184
مرحله دوم··· 186
اصحاب صحيفه ملعونه اول و جاهليت··· 187
مقابله با غدير با جعل حديث در صحيفه ملعونه اول··· 189
اِخبار پيامبر صلىاللهعليهوآله از صحيفه ملعونه اول··· 190
1 - اِخبار از صحيفه در حجة الوداع··· 190
2 - يادآورى صحيفه در خطبه غدير··· 192
3 - يادآورى صحيفه پس از ترور نافرجام··· 194
افشاگرى امير المؤمنين عليهالسلام درباره اصحاب صحيفه ملعونه اول··· 195
1 - افشاگرى در غصب خلافت··· 195
2 - افشاگرى در زمان عثمان··· 197
اصحاب صحيفه ملعونه اول كانديداهاى غصب خلافت··· 198
اقرار اصحاب صحيفه··· 199
1 - اقرار معاذ بن جبل··· 199
2 و 3 - اقرار ابوعبيده جراح و سالم··· 200
4 - اقرار ابوبكر··· 201
5 - اقرار عمر··· 201
تحليل ماجراى صحيفه ملعونه اول··· 203
1 - سابقه اصحاب صحيفه··· 204
2 - نقطه آغاز توطئه بر ضد غدير··· 206
3 - همپيمانى اولين دشمنان غدير··· 207
4 - نقشهاى براى مهاجر و انصار··· 208
5 - تكميل پنج نفر براى صحيفه··· 210
6 - امضاى اولين معاهده بر ضد غدير··· 211
7 - دعوت از بنى اميه براى همكارى··· 212
8 - توطئه چند مرحلهاى در صحيفه··· 212
9 - اطلاع پيامبر صلىاللهعليهوآله و اصحاب خاص از صحيفه··· 212
10 - نقش عايشه و حفصه در برنامههاى ضد غدير··· 213
تقيه راويان در مورد اصحاب صحيفه··· 214
شهيد صحيفه ملعونه اول··· 215
كارشكنىهاى اصحاب صحيفه مقارن با مراسم غدير··· 216
1 - اجازه بىموقع براى جدايى از كاروان··· 216
2 - عبور بىاجازه از غدير··· 217
3 - طرح سؤالهاى بىجا درباره توقف در غدير··· 218
4 - پراكنده شدن از برابر منبر پيامبر صلىاللهعليهوآله !··· 218
5 - مسخره كردن در بين خطبه··· 220
جهت اول: تشكيك در نسبت سخنان پيامبر صلىاللهعليهوآله به خدا··· 221
جهت دوم: اظهار نارضايتى از اقدامات حضرت··· 222
جهت سوم: مطرح كردن تعصبات قومى··· 222
جهت چهارم: مسخره كردن مقام نبوت··· 222
6 - استهزاء بعد از خطبه··· 223
اول: انكار سخنان حضرت··· 224
دوم: مطرح كردن خلافت به عنوان غنيمت !··· 224
سوم: مرحلهاى بودن نقشههاى ضد غدير··· 225
چهارم: تصميم بر ادامه راه بعد از شكست··· 226
7 - تكبر و انكار معاويه در غدير··· 226
8 - آيا غدير از طرف خداست ؟··· 226
9 - پيشنهاد معرفى شخص ديگرى به جاى على عليهالسلام !··· 228
10 - پيشنهاد شركت با على عليهالسلام در خلافت !··· 229
نتايج صحيفه ملعونه اول بعد از شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 230
1 - فيصله مشكل سقيفه به كمك صحيفه !··· 230
2 - خليفه از پيش تعيين شده صحيفه بر فراز منبر··· 230
3 - بيعت اجبارى صاحب غدير با اصحاب صحيفه··· 231
4 - افشاى اسرار صحيفه ملعونه پس از رحلت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 232
5 - اتمام حجت با غدير زير شمشير سقيفه··· 233
6 - افشاى اسرار صحيفه ملعونه··· 234
ابطح در بازگشت از سفر حجة الوداع··· 235
كاروان غدير و وداع با كعبه در حجة الوداع··· 236
اهميت ولايت نزد خداوند··· 238
آيات در مورد صحيفه ملعونه اول··· 238
آيه « ... اَحَسِبَ النّاسُ اَنْ يُتْرَكُوا اَنْ يَقُولُوا آمَنّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 241
1 - موقعيت تاريخى··· 242
2 - تحليل اعتقادى··· 245
آيه «إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَ رَأَوُا الْعَذابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ» = آيه «وَ قالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ ... »··· 247
آيه «أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها» = آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 247
آيه «الم . اَحَسِبَ النّاسُ اَنْ يُتْرَكُوا اَنْ يَقُولُوا آمَنّا وَ هُمْ لايُفْتَنُونَ» = آيه «اَحَسِبَ النّاسُ اَنْ يُتْرَكُوا اَنْ يَقُولُوا آمَنّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 247
آيه «أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللّه يَعْلَمُ ما فِى السَّماواتِ وَ ما فِى الْأَرْضِ ... »··· 247
1 - موقعيت تاريخى··· 248
2 - تحليل اعتقادى··· 250
نكته اول: مخفى كردن از خدا ؟··· 250
نكته دوم: عملكرد شيطانى اصحاب صحيفه··· 250
آيه «أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ أَنْ يَسْبِقُونا ساءَ ما يَحْكُمُونَ» = آيه « ... أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 251
آيه «اِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ اُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ»··· 251
آيه «أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 252
آيه «أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ بَلى وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 252
آيه «إِنَّمَا النَّجْوى مِنَ الشَّيْطانِ لِيَحْزُنَ الَّذِينَ آمَنُوا ... » = آيه «أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللّه يَعْلَمُ ما فِى السَّماواتِ وَ ما فِى الْأَرْضِ ... »··· 252
آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 252
1 - موقعيت تاريخى··· 253
دسته اول: نزول آيه درباره صحيفه ملعونه··· 253
روايت اول··· 253
روايت دوم··· 254
روايت سوم··· 254
روايت چهارم··· 254
روايت پنجم··· 254
دسته دوم: صحيفه و منع خمس··· 255
روايت اول··· 255
روايت دوم··· 255
دسته سوم: نزول هفت آيه درباره صحيفه··· 256
2 - تحليل اعتقادى··· 257
اول: برداشتى جامع از آيات··· 257
دوم: عنوان «نجوى» براى صحيفه··· 258
سوم: اظهار محتواى صحيفه با اشاره··· 259
چهارم: از صحيفه ملعونه تا كربلا··· 259
آيه «أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللّه فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمى أَبْصارَهُمْ» =آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 261
آيه «ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا ما نَزَّلَ اللّه سَنُطِيعُكُمْ فِى بَعْضِ الْأَمْرِ وَ اللّه يَعْلَمُ إِسْرارَهُمْ» = آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 261
آيه «سَتُكْتَبُ شَهادَتُهُمْ وَ يُسْأَلُونَ»··· 261
آيه «فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً بِما ظَلَمُوا إِنَّ فِى ذلِكَ لاَيَةً لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ» = آيه «وَ مَكَرُوا مَكْرا وَ مَكَرْنا مَكْرا وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ ... »··· 262
آيه «فَكَيْفَ إِذا تَوَفَّتْهُمُ الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ» = آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 262
آيه «فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ عَلى آثارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِيثِ أَسَفا» = لقب «امير المؤمنين» در مكه··· 262
آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 263
1 - موقعيت تاريخى··· 263
روايت اول··· 264
روايت دوم··· 264
روايت سوم··· 265
روايت چهارم··· 265
روايت پنجم··· 266
روايت ششم··· 267
2 - تحليل اعتقادى··· 268
اول: فساد در زمين و دشمنى با آل محمد عليهمالسلام از آثار صحيفه··· 268
دوم: اصحاب صحيفه ملعونند··· 269
سوم: ياران صحيفه كوردل اند··· 270
چهارم: ارتداد اهل صحيفه از اسلام··· 271
پنجم: رياست عمر در اصحاب صحيفه··· 272
ششم: بنى اميه اولين ياوران صحيفه··· 273
آيه «قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا للّه مَثْنى وَ فُرادى ... »··· 275
1 - موقعيت تاريخى··· 275
2 - تحليل اعتقادى··· 277
تحليل اعتقادى اول··· 277
تحليل اعتقادى دوم··· 278
الف. مفهوم «إِنَّما» در آيه··· 278
ج. مفهوم «تَتَفَكَّرُوا» در آيه··· 279
د. مفهوم «نَذير» در آيه··· 280
رابطه اين آيه با غدير··· 281
1 - موقعيت تاريخى··· 283
2 - تحليل اعتقادى··· 284
آيه «لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَ هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 284
آيه «لَقَدْ جِئْناكُمْ بِالْحَقِّ وَ لكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كارِهُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 285
آيه «وَ إِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ» = آيه «وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطانا ... »··· 285
آيه «وَ جَعَلُوا الْمَلائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبادُ الرَّحْمنِ إِناثا أَ شَهِدُوا خَلْقَهُمْ ... » = آيه «وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِى عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ... »··· 285
آيه «وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِى عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ... »··· 285
1 - موقعيت تاريخى··· 286
2 - تحليل اعتقادى··· 288
تحليل اعتقادى اول··· 288
جهت اول: پرونده خاص اصحاب صحيفه··· 289
جهت دوم: محاكمه مخصوص اصحاب صحيفه··· 289
جهت سوم: غدير براى قطع اميد اصحاب صحيفه··· 290
جهت چهارم: روزگار ندامت اصحاب صحيفه··· 291
تحليل اعتقادى دوم··· 292
اول. شيطانِ اصحاب صحيفه··· 292
دوم. راه اصحاب صحيفه مقابله با «صراط مستقيم»··· 293
سوم. بيزارى اصحاب صحيفه از يكديگر··· 293
چهارم. عذاب مشاركين صحيفه و سقيفه··· 293
تحليل اعتقادى سوم··· 294
الف. بنيان گذاران ظلم سقيفه··· 294
ب. انواع پيروان ظلم سقيفه··· 294
اصل يارى و پيروى··· 294
جهات كلى پيروى··· 295
صفآرايىِ اتباع··· 295
5 . رضايت قلبى به ضلالت··· 297
6 . عموميت پيروان در زمان و مكان··· 298
رابطه آيه «وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً...» با غدير··· 298
1 - متن خطبه غدير··· 299
2 - موقعيت تاريخى··· 299
3 - موقعيت قرآنى··· 300
4 - تحليل اعتقادى··· 300
آيه «وَ قالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ ... »··· 301
1- موقعيت تاريخى··· 302
2 - موقعيت قرآنى··· 303
3 - تحليل اعتقادى··· 304
آيه «وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ هِىَ اَشَدُّ قُوَةً مِنْ قَرْيَتِكَ ... » = كاروان غدير و وداع با كعبه در حجة الوداع··· 310
آيه «وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّه الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ» = آيه « ... أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 310
آيه «وَ لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِى الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ» = آيه «وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِى عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ... »··· 310
آيه «وَ ما ظَلَمْناهُمْ وَ لكِنْ كانُوا هُمُ الظَّالِمِينَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 310
آيه «وَ مَكَرُوا مَكْرا وَ مَكَرْنا مَكْرا وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ ... »··· 311
1 - موقعيت تاريخى··· 311
2 - تحليل اعتقادى··· 313
آيه «وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ»··· 314
1 - موقعيت تاريخى··· 314
2 - تحليل اعتقادى··· 315
آيه «وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطانا ... »··· 316
آيه «وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 319
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِكُمْ لا يَأْلُونَكُمْ خَبالاً ... »··· 319
1 - موقعيت قرآنى··· 319
2 - تحليل اعتقادى··· 320
اول: نامسلمانى اصحاب صحيفه··· 321
دوم: لزوم اجتناب از اصحاب صحيفه··· 321
سوم: اصحاب صحيفه مفسدين اجتماع··· 321
چهارم: لذت اصحاب صحيفه از رنج مردم··· 321
پنجم: عداوت علنى اصحاب صحيفه··· 322
ششم: كينههاى پنهانى اصحاب صحيفه··· 323
آيه «يا اَيُّهَا النّاسُ اِنّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ اُنْثى ... » = نزول سوره نصر و آيه اخوت در مِنى··· 326
(فصل اول: تاريخ و ماجراى غدير: ش 2)
بخش پنجم
ماجراهاى پس از مكه تا غدير
5 - 379
منازل كاروان حجة الوداع بين مكه تا غدير··· 6
افشاى سرّ پيامبر صلىاللهعليهوآله در راه مكه به غدير = آيه «وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِىُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثا ... »··· 8
ماجراى اخوّت در منزل «قُدَيد» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 8
اهانت ابوبكر و عمر به پيامبر صلىاللهعليهوآله در منزل «قُدَيد» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 8
آشوب منافقين اندكى مانده به غدير··· 8
كارشكنى علنى منافقين پيش از غدير··· 11
آيه «اَمْ يَقُولُونَ افْتَريهُ . قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللّهِ اِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 13
آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 13
1 - موقعيت تاريخى··· 13
اول. دعا براى محبت امير المؤمنين عليهالسلام در دل مردم··· 16
دوم. استجابت دعا و نزول آيه··· 17
سوم. استهزاء ابوبكر و عمر به دعاى پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 18
چهارم. عكس العمل وحى و نزول آيات درباره گفته ابوبكر و عمر··· 19
2 - تحليل اعتقادى··· 23
آيه «الَّذينَ يَجعَلونَ مَعَ اللّهِ إلها آخَرَ فَسَوفَ يَعلَمونَ» = آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... »··· 25
آيه «الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللّه وَ يَبْغُونَها عِوَجا وَ هُمْ بِالاْخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 26
آيه «اِنّا كَفَيْناكَ الْمُسْتَهْزِئينَ» = آيه «فَوَرَبِّكَ لَنَسألَنَّهُم اَجْمَعينَ ... »··· 26
آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَخْبَتُوا إِلى رَبِّهِمْ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها خالِدُونَ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 26
آيه «اِنَّما اَنْتَ نَذيرٌ وَ اللّهُ عَلى كُلِّ شَىْءٍ وَكيلٌ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 26
آيه «اُولئِكَ الَّذينَ خَسِرُوا اَنْفُسَهُمْ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ ... » = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 26
آيه «أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِى الاْخِرَةِ إِلاَّ النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 26
آيه «أُولئِكَ لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ فِى الْأَرْضِ وَ ما كانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللّه مِنْ أَوْلِياءَ ... » = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 27
آيه «عَمّا كانُوا يَعْمَلُونَ» = آيه «فَوَرَبِّكَ لَنَسألَنَّهُم اَجْمَعينَ ... »··· 27
آيه «فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرْ وَ اَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكينَ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 27
آيه «فَاِنْ لَمْ يَسْتَجيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا اَنَّما اُنْزِلَ بِعِلْمِ اللّهِ وَ اَنْ لا اِلهَ اِلاّ هُوَ فَهَلْ اَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 27
آيه «فَسَبِّح بِحَمدِ رَبِّكَ وَ كُن مِنَ الساجِدينَ» = آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... »··· 27
آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ ... » = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 27
آيه «فَوَرَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... »··· 28
1 - موقعيت تاريخى··· 28
2 - تحليل اعتقادى··· 29
يك. سؤال از همه مردم درباره ولايت··· 29
دو. اعلان ولايت، مأموريتى الهى با صداى بلند··· 30
سه. وعده حفظ پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 30
آيه «لا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِى الاْخِرَةِ هُمُ الْأَخْسَرُونَ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 31
آيه «مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ كَالْأَعْمى وَ الْأَصَمِّ وَ الْبَصِيرِ وَ السَّمِيعِ هَلْ يَسْتَوِيانِ مَثَلاً أَ فَلا تَذَكَّرُونَ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 32
آيه «مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّا ... »··· 32
آيه «وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِىُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثا ... »··· 32
1 - موقعيت تاريخى··· 33
2 - تحليل اعتقادى··· 44
نكته اول: ودايع امامت··· 44
نكته دوم: نتيجه مخالفت عايشه با على عليهالسلام··· 45
نكته سوم: خيانت عايشه··· 45
نكته چهارم: شهادت و مسموم كردن پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 48
پيشگويى پيامبر صلىاللهعليهوآله درباره شهادت خود··· 48
مسموميت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 48
نقشه مسموم كردن پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 49
اجراى نقشه مسموميت··· 49
آيه «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّه عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِى واثَقَكُمْ بِهِ ... »··· 50
آيه «وَ أعبُد رَبَّكَ حَتّى يَأتيكَ اليَقينَ» = آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... »··· 50
آيه «وَ اِنْ تَتُوبا اِلَى اللّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما وَ اِنْ تَظاهَرا ... » = آيه «وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِىُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثا ... »··· 51
آيه «وَ لَقَد نَعلَمُ أنَّكَ يَضيقُ صَدرَكَ بِما يَقولونَ» = آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ
أَجْمَعِينَ ... »··· 51
آيه «يا اَيُّهَا الَّذينَ كَفَرُوا لا تَعْتَذِرُوا الْيَوْمَ اِنَّما تُجْزَوْنَ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ» = آيه «وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِىُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثا ... »··· 51
آيه «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما ... »··· 51
1 - موقعيت تاريخى··· 52
2 - تحليل اعتقادى··· 56
مرحله اول: آيه «بَلِّغْ» مهمترين آيه غدير··· 56
مرحله دوم: زمان و مكان نزول آيه بلّغ··· 59
اول. زمان و مكان دقيق آيه··· 59
اواخر شب هجدهم ذى الحجه در نزديكى غدير··· 59
پنج ساعت از روز هجدهم گذشته در غدير خم··· 59
دوم. زمان و مكان اجمالى آيه··· 60
روز هجدهم در غدير··· 60
در جحفه··· 61
سوم. جمعبندى در زمان و مكان آيه··· 61
قرينه اول··· 62
قرينه دوم··· 62
قرينه سوم··· 63
قرينه چهارم··· 63
مرحله سوم: كيفيت نزول آيه بلّغ··· 63
مرحله چهارم: تفسير گونهاى بر آيه بلّغ··· 67
فراز اول: «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ»··· 67
قسمت اول: «ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ»··· 68
قسمت دوم: «بَلِّغ»··· 70
فراز دوم: «وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ»··· 71
قسمت اول: «وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ»··· 71
الف. ترس از چه كسانى ؟··· 72
ب. ترس از چه جهاتى ؟··· 73
جهت اول: نپذيرفتن و اطاعت نكردن و مخالفت··· 73
جهت دوم: تكذيب··· 74
جهت سوم: اتهام··· 74
جهت چهارم: استهزاء و مسخره كردن··· 75
جهت پنجم: تفرقه··· 75
جهت ششم: اضطراب و طغيان··· 75
جهت هفتم: بازگشت به جاهليت··· 76
جهت هشتم: خطر جانى براى پيامبر و امير المؤمنين عليهماالسلام··· 76
ج. ريشههاى نامساعد بودن شرايط··· 77
نفاق··· 77
دشمنى با على عليهالسلام··· 78
تازه مسلمان بودن و نزديكى به جاهليت··· 79
كمى متقين··· 80
د. عكس العملهاى پيامبر صلىاللهعليهوآله با احساس شرّ مردم··· 81
قسمت دوم: «فَما بَلَّغتَ رِسالَتَهُ»··· 82
فراز سوم: «وَ اللّه يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ»··· 84
حفظ از چه كسى و چه چيزى ؟··· 85
عكس العمل پيامبر صلىاللهعليهوآله بعد از ضمانت حفظ··· 87
شاهد اول: نپذيرفتن ولايت··· 90
شاهد دوم: تكذيب پيامبر صلىاللهعليهوآله در مسئله ولايت الهى··· 91
شاهد سوم: اتهام به حضرت كه با اعلام ولايت اهداف ديگرى
دارد !··· 93
شاهد چهارم: استهزاء و به مسخره گرفتن غدير··· 94
شاهد پنجم: تفرقه در اثر شنيدن مسئله ولايت··· 96
شاهد ششم: طغيان و توطئه··· 96
شاهد هفتم: بازگشت مردم به جاهليت··· 98
شاهد هشتم: خطر جانى··· 99
فراز چهارم: «إِنَّ اللّه لا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكافِرِينَ»··· 100
مرحله پنجم: تحليلى بر محتواى آيه بلّغ··· 101
يك. پاسخ اجمالى··· 103
دو. پاسخ تفصيلى··· 106
پاسخ اول: استثنايى بودن ابلاغ ولايت··· 106
پاسخ دوم: پيامبر صلىاللهعليهوآله تابع مطلق اراده خدا··· 106
پاسخ سوم: دقت فوقالعاده براى ابلاغ ولايت··· 107
پاسخ چهارم: آگاهىِ مردم از اسرار خدا و رسول صلىاللهعليهوآله··· 108
پاسخ پنجم: فهماندن دشوارى ابلاغ به مردم··· 111
پاسخ ششم: عدم امكان ابلاغ بدون ضمانت الهى··· 111
پاسخ هفتم: خداوند درخواست پيامبر صلىاللهعليهوآله را مؤاخذه نكرده··· 112
پاسخ هشتم: ضمانت حفظ از طرف خدا قبول شده··· 113
سه. نتيجه اين شكل از ابلاغ··· 113
نتيجه اول: انتساب امر ولايت به خدا··· 114
نتيجه دوم: نظم سه روزه معجزه الهى··· 114
نتيجه سوم: اجراى كامل مراسم در سايه ضمانت الهى··· 115
نتيجه چهارم: اشاره رمزى به غايبين از غدير··· 116
آيه تبليغ در خطبه غدير··· 117
متن خطبه غدير··· 121
آيه تبليغ در غديريه حسّان بن ثابت··· 122
آيه تبليغ در احتجاج امير المؤمنين عليهالسلام در صفين··· 123
تبليغ غدير توسط معصومين عليهمالسلام با آيه تبليغ··· 124
1 - استناد امام باقر عليهالسلام به آيه تبليغ در برابر حسن بصرى··· 125
2 - امام صادق عليهالسلام و آيه تبليغ پشتوانه قرآنى غدير··· 126
3 - امام صادق عليهالسلام و آيه تبليغ آخرين دستور قرآنى غدير··· 126
4 - امام هادى عليهالسلام در شرح كيفيت خطابه غدير··· 127
آيه تبليغ در دعاى بعد از نماز روز غدير··· 129
1 - متن دعا··· 129
2 - نتيجه اعتقادى··· 131
آيه تبليغ در زيارت غديريه··· 132
متن زيارت غديريه··· 134
آيه تبيلغ از وجوه دلالت حديث غدير بر امامت··· 135
يك - شمارى از راويان نزول آيه تبليغ در روز غدير خم··· 136
عبدالرحمن بن محمد بن ادريس رازى، ابومحمد، ابنابىحاتِم (ت 240 يا 241 - م 327 ق)··· 137
احمد بن عبدالرحمن بن احمد بن محمد بن موسى فارسى، ابوبكر شيرازى (م 407 يا 411 ق)··· 138
احمد بن موسى بن مَردَوَيه اصفهانى، ابوبكر، ابنمَردَوَيه (ت 323 - م 410 ق)··· 138
احمد بن محمد بن ابراهيم ثعلبى، ابواسحاق··· 139
5 . احمد بن عبداللّه بن احمد بن اسحاق بن موسى بن مهران اصفهانى، ابونُعَيم (ت 334 - م 430 ق)··· 140
6 . على بن احمد بن محمد بن متويه واحدى نيشابورى، ابوالحسن (م 468 ق)··· 140
مسعود بن ناصر سِجِستانى، ابوسعيد (م 477 ق)··· 141
على بن حسن بن هبهاللّه بن عساكر دمشقى، ابوالقاسم، ابنعساكر(ت 499 - م 571 ق)··· 142
محمد بن عمر بن حسين بن حسن بن على تَيمى بكرى طبرستانى رازى، ابوعبداللّه، ابنالخطيب، فخرالدين (ت 543 يا 544 - م 606 ق)··· 142
محمد بن طلحة بن محمد قرشى نصيبى، ابوسالم··· 143
عبدالرزّاق بن رزقاللّه بن ابىبكر بن خلف جَزَرى رَسعَنى، ابومحمد، عزّالدين (ت 589 - 660 يا 661 ق)··· 144
حسن بن محمد بن حسين قمى نيشابورى، نظامالدين··· 144
سيد على بن شِهابالدين همدانى··· 145
على بن محمد مالكى، ابوالحسن، نورالدين، ابنصبّاغ··· 145
محمود بن احمد بن موسى بن احمد بن حسين بن يوسف بن محمود عَينى حنفى، ابومحمد، ابوالثناء، بدرالدين (ت 762 - م 855 ق)··· 146
عبدالرحمن بن ابىبكر سُيوطى، جلالالدين··· 147
محمد محبوب عالم بن صفىالدين جعفر، بدر عالم··· 148
عبدالوهاب بن محمد بن رفيعالدين احمد بخارى، حاج عبدالوهاب (ت 869 - م 932 ق)··· 149
عطاءاللّه بن فضلاللّه شيرازى حسينى، جمالالدين محدّث··· 149
شهابالدين احمد··· 149
محمد بن معتمدخان حارثى بدخشانى، ميرزا··· 150
دو - دلالت نزول آيه تبليغ در غدير به امامت··· 150
نقدى بر بزرگان اهلسنت پيرامون آيه تبليغ··· 154
بررسى آيه تبليغ··· 159
1 - مخاطب آيه··· 160
2 - غدير و امامت··· 160
3 - حادثه جاودان··· 161
4 - راه حلّ··· 162
5 - غدير، خلافت يا امامت··· 163
6 - نقش غدير در ساختار انسان و زندگى··· 164
7 - «فَما بَلَّغتَ رِسالَتَهُ»··· 166
نكاتى در فرازهاى آيه تبليغ··· 167
فراز اول: «يا أيُّهَا الرَسولِ»··· 167
فراز دوم: «بَلِّغ»··· 168
فراز سوم: «ما أُنزِلَ إلَيكَ»··· 169
فراز چهارم: «مِن رَبِّكَ»··· 169
فراز پنجم: «وَ إن لَم تَفعَل فَما بَلَّغتَ رِسالَتَهُ»··· 170
فراز ششم: «وَ اللّهُ يَعصِمُكَ»··· 171
فراز هفتم: «مِنَ الناسِ»··· 174
فراز هشتم: «إنَّ اللّهَ لا يَهدِى القَومَ الكافِرينَ»··· 176
شبهات در مورد آيه تبليغ و پاسخ به آنها··· 177
1 - شبهه اول: خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 177
پاسخ اول: ماجراى عقبه··· 178
پاسخ دوم: تقطيع حديث··· 179
پاسخ سوم: بررسى خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 180
يك. خوف انبيا عليهمالسلام در قرآن··· 180
دو. خوف پيامبر اكرم صلىاللهعليهوآله··· 181
خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله در قرآن··· 181
خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله در غير از واقعه غدير خم··· 182
خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله از خواص گمراه··· 182
خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله از شرك و شهوت امتش··· 182
5 . خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله از عمل قوم لوط··· 183
6 . خوف از رغبت امت بر مال دنيا··· 183
سه. علت خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 185
خوف از كشته شدن··· 186
خوف از مشركين··· 186
خوف از اعراب بتپرست در اول بعثت··· 187
خوف از معرفى كردن على بن ابىطالب عليهالسلام··· 187
2 - شبهه دوم: چرا نام على عليهالسلام در آيه تبليغ نيامده··· 191
پاسخ اول··· 191
پاسخ دوم··· 197
پاسخ سوم··· 198
استدلال به آيه تبليغ و شبهات آن··· 200
1 - استدلال شيعه به آيه تبليغ··· 200
نكته اول: نزول سوره مائده··· 201
نكته دوم: سياق آيه··· 202
نكته سوم: مقصود از ناس··· 202
نكته چهارم: مقصود از عصمت··· 202
نكته پنجم: مقصود از عبارت «ما أُنزِلَ إلَيكَ»··· 202
نكته ششم: شخصيت روحى رسول خدا صلىاللهعليهوآله··· 202
اول: استقامت رسول خدا صلىاللهعليهوآله··· 203
دوم: شجاعت رسول خدا صلىاللهعليهوآله··· 203
سوم: عصمت رسول خدا صلىاللهعليهوآله··· 204
2 - بررسى آراء اهلسنت در مورد آيه تبليغ··· 204
نقد اين نظريه··· 204
نقد اين نظريه··· 205
نقد اين نظريه··· 206
نقد اين نظريه··· 208
5 . نزول آيه در غدير خم··· 209
3 - شبهات ادبى··· 209
شبهه اول: سياق··· 209
پاسخ اين شبهه··· 210198
شبهه دوم: تفكيك كلام··· 212
پاسخ اين شبهه··· 212
شبهه سوم: شبهات محتوايى··· 212
پاسخ اين شبهه··· 213
الف. پاسخ بخش اول شبهه··· 213
ب. پاسخ بخش دوم شبهه··· 214
موضعگيرى قريش در برابر رسول خدا صلىاللهعليهوآله··· 216
راه اول: برخورد مستقيم براى جلوگيرى از تبليغ دين··· 217
راه دوم: طرح سازش··· 220
راه سوم: تحريم اقتصادى و اجتماعى··· 221
راه چهارم: هجوم نظامى··· 222
راه پنجم: پيمان صلح يا شكست سياسى··· 222
راه ششم: ترور رسول خدا صلىاللهعليهوآله··· 223
راه هفتم: گرايش به نفاق··· 224
راه هشتم: استقلال سياسى··· 227
راه نهم: تقسيم قدرت··· 228
ج. پاسخ بخش سوم شبهه··· 229
سخن پايانى··· 238
شأن نزول آيه تبليغ··· 230
ابعاد مختلف آيه تبليغ··· 240
1 - تحليلى درباره آيه··· 240
نكته اول: ظهور فعل در ماضى··· 240
نكته دوم: بيان اهميت شرط··· 241
نكته سوم: نوع خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 241
نكته چهارم: مقصود از «الناس»··· 242
نكته پنجم: معناى عصمت··· 242
2 - بررسى روايات اهلسنت··· 242
روايت اول: روايت ابونعيم اصفهانى··· 242
روايت دوم: روايت ابن عساكر··· 243
روايت سوم: روايت واحدى··· 245
روايت چهارم: روايت حبرى··· 245
3 - شأن نزول آيه از ديدگاه اهل بيت عليهمالسلام··· 246
4 - راويان حديث··· 247
5 - ديدگاه شيعه درباره آيه تبليغ··· 250
6 - شبهه در آيه تبليغ··· 252
تحقيق در آيه تبليغ··· 253
1 - ساختار و بافت آيه تبليغ··· 253
الف. سياق آيه تبليغ··· 253
ب. جايگاه آيه در قرآن··· 254
2 - ديدگاه بزرگان اهلسنت··· 256
نظريه اول··· 256
نظريه دوم··· 265
نظريه سوم··· 273
نظريه چهارم··· 278
نظريه پنجم··· 279
نظريه ششم··· 286
3 - ديدگاه اهلسنتِ موافق اهل بيت عليهمالسلام··· 287
4 - ديدگاه وهابيان درباره آيه تبليغ··· 292
5 - ديدگاه اهل بيت عليهمالسلام درباره آيه تبليغ··· 303
6 - نكاتى درباره ديدگاههاى مخالفان··· 310
نكته اول··· 310
نكته دوم··· 311
نكته سوم··· 311
7 - ارزيابى نظريههاى مخالف اهل بيت عليهمالسلام··· 312
مورد اول: مأموريت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 312
مورد دوم: صحت شرط و مشروط در تبليغ··· 313
مورد سوم: چگونگى خوف پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 314
مورد چهارم: منظور از الناس (مردم) چه كسانى هستند ؟··· 314
مورد پنجم: معناى عصمت (محفوظ داشتن) از مردم··· 316
8 - دو مسئله درباره مصونيت از مردم··· 317
بررسى وضعيت اجتماعى و سياسىِ زمان نزول آيه تبليغ··· 332
نكته اول··· 334
نكته دوم··· 335
نكته سوم··· 345
نكته چهارم··· 349
اول. امت حضرت موسى عليهالسلام··· 349
دو. امت حضرت عيسى عليهالسلام··· 351
سه. امت اسلام··· 353
نكاتى در مورد آيه تبليغ··· 359
نكته اول: آيات قبل و بعد آيه تبليغ··· 359
نكته دوم: زمينه آيه تبليغ··· 360
نكته سوم: اعجاز آيه تبليغ··· 361
نكته چهارم: پيوند نبوت و امامت··· 362
نكته پنجم: هدف بعثت و آيه تبليغ··· 363
نكته ششم: متعلق «ما أُنزِلَ»··· 365
نكته هفتم: موضوع آيه تبليغ··· 367
نكته هشتم: پيامبر صلىاللهعليهوآله مخاطب آيه تبليغ··· 368
نكته نهم: الهى بودن خلافت در آيه تبليغ··· 368
نكته دهم: پيشينه امر خلافت··· 368
نكته يازدهم: امامت مهمترين پيام پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 369
نكته دوازدهم: شباهت با امت حضرت موسى عليهالسلام··· 369
كتابشناسى آيه تبليغ··· 372
(فصل اول: تاريخ و ماجراى غدير: ش 3)
بخش ششم
ماجراهاى سه روزه غدير
5 - 559
نقل ماجراى غدير··· 7
1 - واقعه غدير و تواتر··· 7
2 - نقل ماجراى غدير به طور خلاصه··· 7
3 - نقل ماجراى غدير به طور مفصل··· 8
قسمت اول: ماجراهاى پيش از خطبه غدير: 98 - 39
منظره غدير··· 9
حضور پنج تن عليهمالسلام در غدير··· 12
زمينه سازى براى خطبه غدير··· 12
1 - جمع آورى مردم··· 12
2 - خالى نگه داشتن زير درختان··· 13
3 - اسكان منظم جمعيت··· 13
4 - مقابله با گرما··· 14
5 - پيش بينى آرايش مجلس سخنرانى··· 14
6 - موقعيت استقرار مردم در برابر سخنران··· 15
7 - صدا رسانى به آن جمعيت انبوه··· 15
8 - آماده سازى زير درختان براى منبر··· 15
9 - بناى منبر در موقعيت ويژه··· 15
10 - سايبان بر فراز منبر··· 16
11 - كيفيت و بلنداى منبر··· 16
12 - نداى عمومى براى نماز جماعت··· 17
برخورد تند پيامبر صلىاللهعليهوآله با منافقين پيش از مراسم غدير··· 17
كارشكنى علنى منافقين در غدير··· 18
اغتشاش منافقين در برابر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 20
اهانت ابوبكر و عمر به پيامبر صلىاللهعليهوآله پيش از خطبه غدير··· 21
تدابير امنيتى در غدير ضد منافقين··· 22
1 - نظارت مستقيم خداوند در غدير··· 23
2 - واداشتن منافقين به سكوت··· 24
3 - زير نظر داشتن دقيق منافقين··· 25
4 - تهديد منافقين به افشاگرى··· 25
5 - مدارا با منافقين براى حفظ امنيت··· 25
6 - نمونههايى از تحركات منافقين··· 26
عرضه ولايت بر همه مخلوقات در روز غدير··· 27
نماز جماعت در صحراى غدير··· 28
كيفيت ابلاغ ولايت··· 29
1 - صد و بيست هزار نفر در برابر يك منبر··· 30
2 - منبر استثنايى زير درختان··· 30
3 - دو نفر بر فراز يك منبر··· 30
4 - يك ساعت سخنرانى زير آفتاب··· 30
5 - بلند كردن و معرفى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 31
6 - بيعت لسانى از فراز منبر··· 31
منبر غدير و آماده سازى فضاى خطبه غدير··· 31
1 - جمع آورى مردم··· 31
2 - خالى نگه داشتن زير درختان··· 32
3 - اسكان منظم جمعيت··· 32
4 - مقابله با گرما··· 33
5 - پيش بينى آرايش مجلس سخنرانى··· 33
6 - موقعيت استقرار مردم در برابر سخنران··· 34
7 - صدا رسانى به آن جمعيت انبوه··· 34
8 - آماده سازى زير درختان براى منبر··· 34
9 - بناى منبر در موقعيت ويژه··· 36
10 - سايبان بر فراز منبر··· 36
11 - كيفيت و بلنداى منبر··· 36
12 - توصيف منبر غدير··· 37
13 - عظمت غدير با منبر··· 38
قسمت دوم: ماجراهاى حين خطبه غدير: 418 - 39
خطبه غدير و ماجراهاى آن··· 41
قسمت سوم: ماجراهاى پس از خطبه غدير: 438 - 559
اقدامات سه روزه پس از خطبه غدير··· 43
اول: موارد كلى··· 45 - 80
پيش بينىهاى بعد از خطبه غدير··· 45
اقرار به نبوت و ولايت پس از خطبه غدير··· 46
امضاى الهى براى ولايت··· 54
اسناد ماندگار غدير··· 57
پرسش و پاسخ از ولايت پس از خطبه غدير = آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 57
نداى آسمانى در غدير··· 58
حضور و ظهور جبرئيل پس از خطبه غدير··· 58
پايان سفر حجة الوداع··· 59
تزيين آسمان چهارم به بيت المعمور در روز غدير··· 60
آيه «اَطيعُوا اللّهَ وَ اَطيعُوا الرَّسوُلَ وَ اُولِى الاَمْرِ مِنْكُمْ» = آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 60
آيه «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللّه الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللّه ... » = آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 60
آيه «وَ إِنَّ لَكَ لَأَجْرا غَيْرَ مَمْنُونٍ»··· 61
1 - موقعيت تاريخى··· 61
2 - تحليل اعتقادى··· 62
نكته اول: اجر و مزد پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 62
نكته دوم: سند سپاس الهى··· 62
نكته سوم: نشان تقدير در غدير··· 62
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 63
1 - آيه ولايت در خطبه غدير··· 64
2 - سؤال سلمان از معناى اولوالامر··· 65
3 - سؤال منافقين از معناى اولوالامر··· 68
آيه ولايت به بيانى ديگر··· 70
1 - موقعيت تاريخى··· 70
2 - تحليل اعتقادى··· 72
آيه ولايت از منظرى ديگر··· 74
1 - موقعيت تاريخى··· 74
2 - تحليل اعتقادى··· 76
آيه ولايت در ادامه تاريخ··· 76
1 - جنگ صفين··· 76
2 - پاسخِ اهل اهواز··· 79
3 - زيارت غديريه··· 79
دوم: عمامه گذارى··· 81 - 92
ماجراى عمامه گذارى در غدير··· 81
نقل عمامه گذارى در غدير توسط اهلسنت··· 82
آثار عمامه گذارى در غدير··· 86
تحليل مراسم عمامه گذارى در غدير··· 87
آيه «إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَ لَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزَلِينَ» = آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 88
آيه «بَلى إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ ... » = آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّه بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 88
آيه «ثُمَّ أَنْزَلَ اللّه سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَنْزَلَ جُنُودا لَمْ تَرَوْها ... » = آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّه بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 88
آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 88
1 - متن روايت··· 90
2 - موقعيت تاريخى··· 90
3 - موقعيت قرآنى··· 91
آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ فى مَواطِنَ كَثيرَةٍ وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ ... » = آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 92
سوم: تبريك و تهنيت··· 93 - 101
تبريك و تهنيت در روز غدير··· 93
تبريك گفتن عمر در روز غدير··· 95
1 - راويان خبر شادباش گفتن عمر··· 96
2 - وجه دلالت··· 97
3 - اعتبار «معارج النبوة» و «روضة الصفا» و «حبيب السير»··· 98
رسميت تبريك و تهنيت در غدير··· 99
1 - تبريك رسمى در غدير خم··· 100
2 - آموزش تبريك غدير از امام صادق عليهالسلام··· 101
3 - آموزش تهنيت غدير توسط امام رضا عليهالسلام··· 101
چهارم: بيعت··· 103 - 174
امر الهى بر بيعت··· 103
اعلان مراسم بيعت غدير··· 105
1 - سه اقدام براى بيعت زبانى··· 110
2 - متن بيعت نامه··· 111
3 - اى مردم، چه مىگوييد ؟··· 112
4 - آمادگى براى بيعت بعد از خطابه··· 112
5 - سلام به عنوان «اميرالمؤمنين»··· 113
6 - سپاس بر نعمت ولايت··· 113
7 - فضائل بىانتهاى على عليهالسلام··· 113
8 - نشان بهشت براى اهل ولايت··· 114
9 - دعا و حمد در پايان خطابه··· 114
بيعت عملى در غدير··· 118
بيعت ابوبكر و عمر و منافقين در غدير··· 121
اهانت به پيامبر صلىاللهعليهوآله و اميرالمؤمنين عليهالسلام پس از بيعت در غدير··· 123
1 - روز نوزدهم ذى الحجه··· 124
2 - روز بيستم··· 126
3 - اهانت زشت به اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 127
4 - آرزوى مرگ اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 127
5 - خشم ابوبكر و عمر از بيعت در غدير··· 128
6 - ماجراى حارث فهرى··· 129
مراسم همزمان با بيعت در غدير··· 130
خداوند شاهد بيعت غدير··· 131
آمرزش پس از بيعت در غدير··· 131
لقب «اميرالمؤمنين» در بيعت غدير··· 132
سلام ابوبكر و عمر به لقب «اميرالمؤمنين»··· 133
مورد اول··· 133
مورد دوم··· 134
مورد سوم··· 134
مورد چهارم··· 135
حضور ملائكه پس از بيعت در غدير··· 135
1 - جبرئيل··· 135
2 - جمعى از ملائكه··· 136
بيعت در غدير بيعت با خدا··· 137
1 - متن خطبه غدير··· 139
2 - موقعيت قرآنى··· 140
3 - تحليل اعتقادى··· 141
تحليل اعتقادى اول··· 141
تحليل اعقادى دوم··· 142
الف. عمق معناى بيعت با خدا در غدير··· 142
ب. پيام بيعت الهى غدير··· 142
ج. دست بالاى خدا در بيعت غدير··· 143
مفهوم مولى در بيعت غدير··· 145
بيعت، يكى از دو ركن غدير··· 145
اتمام حجت با بيعت غدير··· 147
اشتهار غدير به خاطر مراسم سه روزه بيعت··· 148
مفهوم بيعت و جوانب آن··· 149
1 - بيعت و نقش اجتماعى··· 149
2 - انواع بيعت··· 150
3 - اركان و شرايط بيعت··· 150
4 - اهميت و نقش بيعت··· 151
5 - بيعت و نقش مردم··· 153
6 - بيعت شكنى··· 155
7 - علل بيعت شكنى··· 157
الف. مغالطه كارى··· 157
ب. رشك و حسد··· 157
ج. فريب خوردگى··· 158
د. عدالت گريزى··· 158
8 - برخورد با بيعت شكنان··· 158
9 - مفهوم بيعت غدير··· 159
نكاتى در مورد بيعت غدير··· 160
1 - نظر تعدادى از علماى عامه··· 161
2 - شمارى از بيعتها كه توسط شخص پيامبر صلىاللهعليهوآله گرفته شده··· 162
تحليل بيعت در غدير··· 163
1 - هدف از بيعت لسانى··· 164
جهت اول··· 164
جهت دوم··· 164
جهت سوم··· 164
جهت چهارم··· 165
جهت پنجم··· 165
2 - كيفيت بيعت عملى و لسانى··· 165
واكاوى بيعت غدير··· 166
1 - موضوع اصلى بيعت غدير··· 166
2 - محتواى بيعت غدير··· 167
3 - ارزش و پشتوانه بيعت غدير··· 167
4 - ضامن و شاهد بيعت غدير··· 168
5 - نتيجه بيعت غدير··· 168
زمينه بيعت غدير··· 169
جهت اول··· 169
جهت دوم··· 169
لعن بر بيعت شكنان غدير··· 172
بيعت با غدير در تبليغ غدير··· 172
تقيه راويان در نقل بيعت غدير··· 173
بيعت در زيارت غديريه··· 173
پنجم: سندِ مكتوبِ غدير··· 175 - 186
ماجراى سند مكتوب غدير به دستور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 175
تحليل سند مكتوب غدير··· 178
تحليل اول··· 179
نكته اول: وقوع ماجرا در ايام غدير··· 179
نكته دوم: سند مكتوب براى آيندگان··· 180
نكته سوم: ثبت اقرار مردم··· 180
نكته چهارم: غدير متعلق به همه··· 180
نكته پنجم: امضاى الهى در كنار سند مكتوب··· 180
نكته ششم: بيان مقام عظيم پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 181
تحليل دوم··· 182
الف. نفى هواى نفس درباره غدير: «وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى»··· 183
ب. اثبات وَحْيانيت غدير: «إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْىٌ يُوحى»··· 183
نقل و ثبت سند مكتوبِ غدير··· 184
آيه «إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْىٌ يُوحى» = آيه «وَ النَّجْمِ إِذا هَوى . ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ
وَ ما غَوى ... »··· 185
آيه «ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى» = آيه «وَ النَّجْمِ إِذا هَوى . ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى ... »··· 185
آيه «وَ النَّجْمِ إِذا هَوى . ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى ... » = ماجراى سند مكتوب غدير به دستور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 185
آيه «وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى»··· 185
ششم: غديريه حسّان بن ثابت··· 187 - 201
غديريه حَسّان، اولين غديريه در حضور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 187
جهت اول··· 188
جهت دوم··· 188
غديريه حَسّان و تأييد پيامبر صلىاللهعليهوآله و معناى مولى··· 193
الف - نقل شعر حسّان توسط مشاهير اهلسنت··· 194
ابنمَردَوَيه (ت 240 يا 241 - م 327 ق)··· 195
احمد بن عبداللّه اصفهانى، ابونُعَيم··· 195
موفّق بن احمد مكّى خوارزمى··· 195
5 . سبط بن جوزى، ابوالمظفر··· 196
6 . صدرالدين حموينى··· 196
8 . جلالالدين سُيوطى··· 197
ب - وجوه استدلال به شعر حسّان··· 197
مورد اول··· 198
مورد دوم··· 199
مورد سوم··· 199
اين شعر به اِذن پيامبر صلىاللهعليهوآله سروده شده است··· 200
تقرير پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 200
پيامبر صلىاللهعليهوآله شعر حسّان را نيكو شمرد··· 201
5 . اين شعر در حضور صحابه سروده شد··· 201
6 . تقرير خلفاى سهگانه··· 201
هفتم: منافقين پس از خطبه غدير··· 203 - 319
توطئههاى منافقين در غدير··· 203
كارشكنى علنى منافقين پس از خطبه غدير··· 204
1- تشكيك در نسبت سخنان پيامبر صلىاللهعليهوآله به خدا··· 207
2 - مطرح كردن خلافت به عنوان غنيمت !··· 208
3 - مرحلهاى بودن نقشههاى ضد غدير··· 209
4 - تصميم بر ادامه راه بعد از شكست··· 209
5 - مطرح كردن تعصبات قومى··· 210
6 - مسخره كردن مقام نبوت··· 210
شبهه منافقين در معناى «مولى»··· 211
شبهه منافقين در نسبت غدير به امر الهى = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 211
پيشنهاد جايگزينىِ فردى به جاى على عليهالسلام = آيه «وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنَا ... »··· 211
پيشنهاد مشاركت در خلافت = آيه «وَ لَقَدْ أُوحِىَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ ... »··· 212
سؤال ابوبكر و عمر در غدير··· 212
وسوسه مردم پس از غدير توسط عمر = آيه «مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ ... »··· 212
اهانت به پيامبر صلىاللهعليهوآله پس از خطبه غدير··· 212
برخورد منافقين با اصحاب اميرالمؤمنين عليهالسلام پس از غدير··· 216
آيه «الَّذى يُوَسْوِسُ فى صُدُورِ النّاسِ» = آيه «مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنّاسِ . الَّذى يُوَسْوِسُ فى صُدُورِ النّاسِ»··· 220
آيه «اِنّا لَنَعْلَمُ اَنَّ مِنْكُمْ مُكَذِّبينَ» = آيه «تَنْزيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الاَقاويلِ»··· 220
آيه «إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 220
آيه «اِنْ هُوَ اِلاّ عَبْدٌ اَنْعَمْنا عَلَيْهِ وَ جَعَلْناهُ مَثَلاً لِبَنى اِسْرائيلَ . وَ لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْنا مِنْكُمْ مَلائِكَةً فِى الاَرْضِ يَخْلُفُونَ» = اهانت به پيامبر صلىاللهعليهوآله پس از خطبه غدير··· 220
آيه «أَوْلى لَكَ فَأَوْلى» = آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى. وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ... »··· 220
آيه «بَلِ اللّه فَاعْبُدْ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ» = آيه «وَ لَقَدْ أُوحِىَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ ... »··· 220
آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 220
1 - موقعيت تاريخى··· 221
حديث اول··· 223
حديث دوم··· 224
حديث سوم··· 224
حديث چهارم··· 224
حديث پنجم··· 225
حديث ششم··· 226
2 - تحليل اعتقادى··· 226
تحليل اعتقادى اول··· 226
جهت اول: گوينده سخن ناروا··· 227
جهت دوم: تكيهگاه سخن منافقين··· 227
تحليل اعتقادى دوم··· 228
اول. ارتباط اين آيات با آيات قبل··· 228
دوم. تشابه اين آيات با آيه تبليغ··· 229
سوم. ارتباط همه اين آيات با پاسخ منافقين··· 230
تحليل اعتقادى سوم··· 232
نكته اول: غدير رسالت ربانى··· 232
نكته دوم: تحفّظ بر مقام عظيم رسول··· 232
معناى دقيق «تَقَوَّلَ»··· 232
پاسخ اساسى به منافقين··· 233
حفظ حرمت مقام عصمت در آيه··· 234
نكته سوم: ارتباط ولايت و تقوى··· 234
نكته چهارم: اطلاع از تكذيب كنندگان ولايت··· 235
نكته پنجم: حسرت كافران براى ولايت··· 235
آيه «ثُمَّ أَوْلى لَكَ فَأَوْلى» = آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى. وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ... »··· 236
آيه «ثُمَّ ذَهَبَ إِلى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى» = آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى. وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ... »··· 236
آيه «ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 236
آيه «عَلَى الأرائك يَنْظُرون» = آيه «فَالْيَوم الَّذينَ آمَنوا مِنَ الكُفّارِ يَضْحَكونَ ... »··· 236
آيه «فَالْيَوم الَّذينَ آمَنوا مِنَ الكُفّارِ يَضْحَكونَ . عَلَى الأرائك يَنْظُرون»··· 237
آيه «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 238
آيه «فَلا أُقْسِمُ بِما تُبْصِرُونَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 238
آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلّى . وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلّى ... »··· 239
1 - موقعيت تاريخى··· 239
2 - تحليل اعتقادى··· 242
نكته اول: روايت حاضرين غدير··· 242
نكته دوم: سابقه ابوموسى و مغيره با معاويه··· 242
نكته سوم: گفتار معاويه كفر است··· 243
نكته چهارم: معاويه همچون حارث فهرى··· 243
نكته پنجم: انعكاس قرآنى ماجرا··· 244
نكته ششم: اعلان برائت از معاويه··· 244
نكته هفتم: معاويه و استحقاق قتل··· 245
نكته هشتم: مهلت ظالمين··· 245
نكته نهم: چهار بار استحقاق عذاب براى معاويه··· 246
آيه «فَما مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حاجِزِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 249
آيه «لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 249
آيه «مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ ... »··· 249
1 - متن روايت··· 250
2 - موقعيت تاريخى··· 250
3 - تحليل اعتقادى··· 252
آيه «وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إِماما» = آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ»··· 253
آيه «وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنَا ... »··· 253
1 - موقعيت تاريخى··· 254
حديث اول··· 256
حديث دوم··· 256
حديث سوم··· 257
حديث چهارم··· 257
2 - تحليل اعتقادى··· 258
نكته اول: غدير از آيات روشن الهى··· 259
نكته دوم: منكر غدير منكر قيامت··· 259
نكته سوم: على عليهالسلام قرآن ناطق··· 260
نكته چهارم: آسمانى بودن غدير··· 260
فراز اول: برنامه ربّانى پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 260
فراز دوم: وَحْيانى بودن غدير··· 261
فراز سوم: حُجَج منتخب خدا··· 262
نكته پنجم: كفر اعتراض كنندگان بر غدير··· 263
اول: توطئهاى با عنوان تقاضاى تبديل··· 263
دوم: پيشنهادِ مخالفتِ خدا با درخواست تبديل··· 263
سوم: پيشنهاد تبديل مساوى با كفر··· 264
نتيجه گيرى از نكات سه گانه··· 264
اعتراض كنندگان چه كسانى بودند ؟··· 265
آيه «وَ إِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنْكُمْ مُكَذِّبِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 266
آيه «وَ إِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 266
آيه «وَ إِنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَى الْكافِرِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 266
آيه «وَ إِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 266
آيه «وَ اِنَّهُ لَعِلْمٌ لِلسّاعَةِ فَلا تَمْتَرُنَّ بِها وَ اتَّبِعُونِ هذا صِراطٌ مُسْتَقيمٌ» = اهانت به پيامبر صلىاللهعليهوآله پس از خطبه غدير··· 267
آيه «وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللّهِ إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها ... »··· 267
1 - موقعيت تاريخى··· 268
2 - تحليل اعتقادى··· 269
نكته اول: نزول آيه در غدير··· 270
نكته دوم: نزول آيه درباره ابوبكر و عمر··· 270
نكته سوم: پيمان شكنان كيانند ؟··· 270
نكته چهارم: جمعبندى آيات درباره غدير··· 271
آيه «وَ قالُوا ءَآلِهَتُنا خَيْرٌ اَمٌ هُوَ ما ضَرَبُوهُ لَكَ اِلاّ جَدَلاً بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ» = اهانت به پيامبر صلىاللهعليهوآله پس از خطبه غدير··· 271
آيه «وَ لا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ دَخَلاً بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها ... » = آيه «وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللّه إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها ... »··· 271
آيه «وَ لا تَكُونُوا كَالَّتِى نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثا تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ دَخَلاً بَيْنَكُمْ ... » = آيه «وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللّه إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها ... »··· 271
آيه «وَ لَوْ شاءَ اللّه لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِى مَنْ يَشاءُ ... » = آيه «وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللّه إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها ... »··· 271
آيه «وَ لَقَدْ أُوحِىَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ ... »··· 271
1 - موقعيت تاريخى··· 272
نكته اول: نزول آيه پس از طرح مسئله شركت··· 274
نكته دوم: كسى كه پيشنهاد شركت در خلافت داد··· 275
نكته سوم: پيشنهاد شركت در خلافت چگونه مطرح شد ؟··· 276
نكته چهارم: نزول آيات در پاسخ به پيشنهاد شركت··· 278
نكته پنجم: ظهور جبرئيل در پاسخ به پيشنهاد شركت !··· 279
2 - تحليل اعتقادى··· 280
تحليل اعتقادى اول··· 280
تحليل اعتقادى دوم··· 281
اول. شريك قائل شدن در ولايت··· 281
دوم. حبط عمل و خسارت··· 283
بيانى ديگر براى اين آيه··· 284
آيه «وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلّى» = آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلّى . وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلّى ... »··· 287
آيه «وَ لَمّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلاً اِذا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصُدُّونَ » = اهانت به پيامبر صلىاللهعليهوآله پس از خطبه غدير··· 287
آيه «وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 287
آيه «وَ ما لا تُبْصِرُونَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 287
آيه «وَ ما هُوَ بِقَوْلِ شاعِرٍ قَلِيلاً ما تُؤمِنونَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 287
آيه «وَ ما هُوَ بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلاً ما تَذَكَّرونَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 287
آيه «هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ ما كانُوا يَفْعَلُونَ» = آيه «فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ ... »··· 287
آيه «يَحلِفونَ بِاللّهِ ما قالوا وَ لَقَد قالوا كَلِمَةَ الكُفرِ بَعدَ إسلامِهِم ... »··· 288
1 - موقعيت تاريخى··· 288
2 - تحليل تاريخى··· 289
تحليل تاريخى اول··· 289
نكته اول: آيه در هفت مورد··· 289
در برابر منبر غدير··· 289
پس از خطابه در خيمه··· 290
هنگام بيعت··· 290
در جمع خصوصى منافقين··· 290
5 . در مكه پس از امضاى صحيفه··· 290
6 . پس از خنثى شدن توطئه قتل پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 290
نكته دوم: اين آيه چند بار نازل شده ؟··· 291
نكته سوم: نتيجه نزول آيه··· 292
تحليل تاريخى دوم··· 292
موردِ اولِ نزولِ آيه: در مقابل منبر غدير··· 292
حديث اول··· 292
حديث دوم··· 294
حديث سوم··· 295
موردِ دومِ نزولِ آيه: در پى گفتگوى مخفيانه در خيمهها··· 296
حديث اول··· 297
حديث دوم··· 298
موردِ سومِ نزولِ آيه: در پى سخن ناروا بعد از بيعت··· 300
موردِ چهارمِ نزولِ آيه: به دنبال ماجراى سوسمار··· 302
موردِ پنجمِ نزولِ آيه: درباره صحيفه ملعونه··· 303
موردِ ششمِ نزول آيه: در ماجراى عقبه هرشى··· 304
موردِ هفتمِ نزولِ آيه: در نقشه قتل على عليهالسلام··· 308
فراز اول: «يَحْلِفُونَ بِاللّه ما قالُوا»··· 309
فراز دوم: «وَ لَقَدْ قالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ بَعْدَ إِسْلامِهِمْ»··· 309
فراز سوم: «وَ هَمُّوا بِما لَمْ يَنالُوا»··· 310
فراز چهارم: «فَإِنْ يَتُوبُوا يَكُ خَيْرا لَهُمْ وَ إِنْ يَتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللّه ... »··· 310
تحليل اعتقادى سوم··· 309
بيانى براى آيه «يَحلِفونَ بِاللّهِ ما قالوا ... »··· 311
1 - مرحله اول··· 311
2 - مرحله دوم··· 311
3 - مرحله سوم··· 312
4 - مرحله چهارم··· 313
5 - مرحله پنجم··· 313
6 - مرحله ششم··· 314
7 - مرحله هفتم··· 315
آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ»··· 316
آيه «يَوم نَدعو ...» در دعاى بعد از نماز روز غدير··· 317
1 - متن دعا··· 318
2 - نتيجه اعتقادى··· 318
نكته اول: امام غدير مظهر تقوا و موضع اعتماد··· 318
نكته دوم: امامت متقين تا قيامت··· 319
نكته سوم: سرفرازى پيروان غدير در قيامت··· 319
هشتم: شياطين پس از خطبه غدير··· 321 - 347
اندوه شيطان در غدير··· 321
تلاش شيطان براى اغواى شيعيان··· 322
منبر شيطان در غدير··· 322
تهديدات الهى در برابر منافقين··· 323
1 - قريش و خلافت بنىهاشم··· 324
2 - مداخله الهى··· 325
3 - نكتهاى ضرورى: ورع و تقوى !··· 326
خلاصه سخن··· 329
آيه «إِنَّ عِبادِى لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلاَّ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ» = آيه «وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلاَّ فَرِيقا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ»··· 329
آيه «وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلاَّ فَرِيقا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ»··· 330
1 - موقعيت تاريخى··· 330
2 - تحليل اعتقادى··· 338
نكته اول: وحشتناكترين روز شيطان··· 338
نكته دوم: روز آدم عليهالسلام، روز عيسى عليهالسلام··· 339
نكته سوم: راهكارهاى شيطان در برابر غدير··· 341
آيه اول··· 341
فراز اول··· 341
فراز دوم··· 341
فراز سوم··· 342
آيه دوم··· 342
فراز اول··· 343
فراز دوم··· 343
جلوه اول··· 345
جلوه دوم··· 346
جلوه سوم··· 347
نكته چهارم: ياران شيطان در غدير··· 343
نكته پنجم: شيطان از سقيفه تا عاشورا··· 345
نهم: ماجراى حارث فهرى و سنگ آسمانى··· 349 - 559
ماجراى سنگ آسمانى··· 349
ماجراى حارث فهرى به بيانى ديگر··· 355
1 - موقعيت تاريخى··· 358
مباهله در غدير··· 366
اعتراض حارث دليل بر ولايت··· 370
تحليل ماجراى حارث فهرى و سنگ آسمانى··· 370
تحليل اول··· 370
نكته اول: مسير عجيب مباهله در غدير··· 371
نكته دوم: طرز تفكر حارث فهرى چه بود ؟··· 373
تحليل دوم··· 374
تحليل اعتقادىِ آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 377
برداشت اول: قرآنى شدن ماجراى حارث··· 378
برداشت دوم: زمينه سؤالات حارث··· 379
برداشت سوم: كيفيت تشكيك حارث··· 379
برداشت چهارم: مباهله در غدير··· 381
برداشت پنجم: شرط نزول عذاب بر حارث··· 384
برداشت ششم: مشابهت به اصحاب فيل··· 385
برداشت هفتم: تصريح قرآن به كفر منكر ولايت··· 386
برداشت هشتم: تأييد آسمانى در غدير··· 387
برداشت نهم: انتخابِ بهترين در غدير··· 387
برداشت دهم: شباهت به حضرت عيسى عليهالسلام··· 389
فضيلت عظيم··· 389
ترس از غلوّ··· 389
وجه شباهت به عيسى7··· 390
خاك پاى على عليهالسلام··· 391
يك. لا تَمُرُّ بِمَلَأ مِنَ النّاسِ··· 391
دو. مِنْ تَحْتِ قَدَمَيْكَ··· 391
سه. يَلْتَمِسُونَ بِذلِكَ الْبَرَكَةَ··· 391
چهار. از خاك پا تا خاك قبرش··· 392
5 . پاسخ به شبهات··· 393
اول. پاسخ به اشكال تراشى··· 393
دوم. پاسخ به منكران··· 393
برداشت يازدهم: اشكال در آيه «سَألَ سائِلٌ ... » و پاسخ آن··· 394
عبرتهاى ماجراى حارث و سنگ آسمانى··· 394
عبرت اول··· 395
عبرت دوم··· 395
اسناد ماجراى حارث فهرى و وجوه دلالت آن··· 397
الف . نام شمارى از راويان ماجراى حارث و نزول آين آيه··· 397
ثعلبى··· 398
سبط بن جوزى··· 400
وصّابى··· 401
زَرَندى حنفى··· 401
5 . دولتآبادى··· 402
6 . سمهودى··· 402
8 . سيد جمالالدين شيرازى··· 403
مُناوى··· 404
عيدروس··· 404
شيخانى قادرى··· 405
نورالدين حلبى··· 405
احمد بن باكثير··· 405
محبوب عالم··· 405
محمد صدر عالم··· 406
محمد صنعانى··· 406
احمد بن عبدالقادر شافعى··· 406
شبلنجى··· 407
ب . دلالت نزول آيات سوره معارج بر افضليت و امامت على عليهالسلام··· 407
افضليت مستلزم امامت است··· 407
دلالت حديث بر امامت از وجهى ديگر··· 412
ابنتيميه آن را تكذيب كرده است !··· 412
اسناد ماجراى حارث فهرى و وجوه دلالت آن به بيان ديگر··· 428
الف - اعتراف به نزول آيه در غدير··· 428
شرح حال ابواسحاق ثعلبى429
شرح حال سفيان بن عيينه430
ابوعبيد هروى (م 223 ق)··· 430
شيخالاسلام حمّوئى··· 431
حاكم حسكانى··· 431
بررسى سند432
ب - راويان حديث از اهلبيت عليهمالسلام و اصحاب··· 433
ج - راويان حديث از عامه··· 434
ابعاد گسترده آيه «سَألَ سائِلٌ ... »··· 435
1 - حادثه سازىهاى منافقين و قريش··· 436
مورد اول··· 436
مورد دوم··· 436
مورد سوم··· 438
مورد چهارم··· 440
مورد پنجم··· 440
مورد ششم··· 441
مورد هفتم··· 442
مورد هشتم··· 442
مورد نهم··· 443
مورد دهم··· 444
مورد يازدهم··· 445
2 - آماده باش قريش پس از غدير··· 446
3 - سنگهاى آسمانى براى معترضان قريشى··· 450
4 - روايت داستان در منابع اهلسنت··· 451
5 - سوره معارج مكى است يا مدنى ؟··· 454
6 - آيا «عَذابٍ واقِعٍ» دنيوى است يا اخروى ؟··· 459
7 - موضع اهلسنت درباره حديث فرود سنگ··· 464
اشكال اول··· 469
اشكال دوم··· 470
اشكال سوم··· 470
8 - ديدگاه ناصبىها درباره حديث فرود سنگ··· 471
اشكال اول··· 479
پاسخ··· 480
اشكال دوم··· 480
پاسخ··· 480
اشكال سوم··· 481
پاسخ··· 482
اشكال چهارم··· 482
پاسخ··· 482
اشكال پنجم··· 483
پاسخ··· 483
اشكال ششم··· 484
پاسخ··· 484
اشكال هفتم··· 485
پاسخ··· 485
9 - دلائل تقويت حديث فرود سنگ··· 486
دليل اول··· 486
دليل دوم··· 486
دليل سوم··· 487
10 - طرق و اسانيد حديث فرود سنگ عذاب··· 488
الف. طرق و اسانيد منابع اهلسنت··· 488
طريق اول: حديث عبيد هروى در كتاب «غريب القرآن»··· 488
طريق دوم: حديث ثعلبى به نقل از سفيان بن عيينه··· 488
طريق سوم: طريق قاضى حسكانى از جابر جعفى··· 493
طريق چهارم: سند قاضى حسكانى از حذيفة بن يمان··· 493
طريق پنجم: طريقه قاضى حسكانى از ابوهريره··· 494
ب. طرق و اسانيد شيعيان··· 495
سند فرات بن ابراهيم كوفى به سفيان بن عيينه··· 495
سند محمد بن عباس به سفيان بن عيينه··· 496
سند سيد مرتضى به سفيان بن عيينه··· 497
سند منتخبالدين رازى به سفيان بن عيينه··· 497
سند طبرسى به سفيان بن عيينه··· 499
سند محمد بن يعقوب كلينى··· 500
سند فرات بن ابراهيم كوفى··· 502
سند محمد بن عباس··· 506
سند «جامع الاخبار»··· 507
سند مناقب ابنشهرآشوب··· 512
سند على بن ابراهيم قمى··· 514
نتيجه··· 514
11 - ابحاث مرتبط با ماجراى سنگ آسمانى··· 516
مسئله اول··· 516
مسئله دوم··· 516
مسئله سوم··· 517
مسئله چهارم··· 517
مسئله پنجم··· 518
12 - كدام قبيله درخواست عذاب كرد ؟··· 518
اول. رشك ديرينه و پيمانِ جامِ خون··· 518
دوم. بنى عبدالدار پرچمداران قريش··· 522
سوم. بنى عبدالدار و آموزش فنون دفاعى به قريش··· 525
چهارم. نضر بن حارث رئيس طايفه بنى عبدالدار··· 526
پنجم. عضويت نضر در گروه توطئه گرى··· 529
ششم. نضر، سفير قريش در نزد يهوديان··· 532
هفتم. نضر، نويسنده صحيفه تحريم و انزواى بنىهاشم··· 533
هشتم. نضر، پشتيبان تداركاتى قريش در جنگ بدر··· 536
نهم. نضير بن حارث كيست ؟··· 539
دهم. جايگاه نضير نزد راويان قريش··· 540
يازدهم. رابطه نضير با پيامبر اسلام صلىاللهعليهوآله··· 541
دوازدهم. قبيلههاى فاجر··· 544
آيه «ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَ لا اَنْتُمْ تَحْزَنُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 545
آيه «أَ فَبِعَذابِنا يَسْتَعْجِلُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 545
آيه «إِنْ هُوَ إِلاّ عَبْدٌ أَنْعَمْنا عَلَيْهِ وَ جَعَلْناهُ مَثَلاً لِبَنِىإِسْرائِيلَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 545
آيه «أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ ... »··· 545
1 - متن روايت··· 546
2 - موقعيت تاريخى··· 547
3 - تحليل اعتقادى··· 549
آيه «تَرْمِيهِمْ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ. لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 551
«جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ وَ الْمَلائِكَةُ ... » = آيه «أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... »··· 551
آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 552
آيه «سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدّارِ»··· 552
آيه «فَيَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 553
آيه «فَيَقُولُوا هَلْ نَحْنُ مُنْظَرُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 553
آيه «فيها ما تَشْتَهيهِ الاَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الاَعْيُنُ»··· 553
آيه «لا يُؤْمِنُونَ بِهِ حَتَّى يَرَوُا الْعَذابَ الْأَلِيمَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 553
آيه «لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 554
آيه «مِنَ اللّهِ ذِى الْمِعارِجِ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 554
آيه «مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ وَ يُسْقى مِنْ ماءٍ صَدِيدٍ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ
واقِعٍ ... »··· 554
آيه «وَ إِذْ قالُوا اللهمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً ... »··· 554
آيه «وَ اسْتَفْتَحُوا وَ خابَ كُلُّ جَبّارٍ عَنيدٍ»··· 555
آيه «وَ رِضْوانٌ مِنَ اللّهِ اَكْبَرُ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعظيمُ»··· 556
آيه «وَعَدَ اللّه الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِى مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ مَساكِنَ طَيِّبَةً ... » = آيه «أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... »··· 556
آيه «وَ قالُوا ءَآلِهَتُنا خَيْرٌ اَمٌ هُوَ ما ضَرَبُوهُ لَكَ اِلاّ جَدَلاً بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 557
آيه «وَ لَمّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلاً اِذا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصُدُّونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 557
آيه «وَ لَوْ يَجْعَلُ اللّهُ لِلنّاسِ الشَّرَ اسْتِعْجالَهُمْ بِالْخَيْرِ ... »··· 557
آيه «وَ لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْنا مِنْكُمْ مَلائِكَةً فِى الاَرْضِ يَخْلُفُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 557
آيه «وَ ما كانَ اللّهُ لَيُعَذِّبَهُمْ وَ اَنْتَ فيهِمْ ... »··· 558
آيه «يَتَجَرَّعُهُ وَ لا يَكادُ يُسِيغُهُ وَ يَأْتِيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ ... » = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 559
آيه «يُطافُ عَلَيْهِمْ بِصِحافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَكْوابٍ وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ ... » = آيه «أَهؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... »··· 559
(فصل اول: تاريخ و ماجراى غدير: ش 4)
بخش هفتم
ماجراهاى پس از غدير تا مدينه
ص 5 - 52
بازگشت از غدير به مدينه پس از سفر حجة الوداع··· 6
انتشار خبر غدير··· 8
1 - از يمن تا اردن و از نجد تا سودان··· 9
2 - شهرنشينان، روستائيان و چادرنشينان··· 10
3 - شمال و جنوب و غرب و شرق مدينه··· 11
4 - خبر رسانى در شهر و روستا و قبايل··· 11
5 - پيرمردان، بزرگسالان، جوانان، كودكان··· 12
6 - خانوادهها و فضاهاى مختلف اجتماعى··· 12
7 - كشورهاى بزرگ: ايران و روم و چين··· 12
8 - پيامدهاى انتشار خبر غدير··· 13
ماجراى عقبه هَرشى و ترور پيامبر صلىاللهعليهوآله و واكاوى آن··· 15
1 - مقدمات ترور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 15
2 - ماجراى ترور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 18
3 - واكاوى ترور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 26
1 - نقشه قتل پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 27
2 - موقعيت سنجى اجراى توطئه قتل··· 27
3 - انتخاب چهارده نفر براى اجراى توطئه قتل··· 27
4 - زمان و مكان اجراى توطئه قتل··· 28
5 - حركت به سوى قله «هَرشى»··· 29
6 - اجراى توطئه در قله كوه··· 30
7 - معرفى چهارده نفر بر فراز كوه··· 30
8 - برخورد پيامبر صلىاللهعليهوآله با توطئه گران··· 31
9 - شكست توطئه و ادامه نجوى··· 32
جغرافياى منطقه هرشى··· 34
آيه «أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطَ... »··· 36
1 - موقعيت تاريخى··· 37
2 - موقعيت قرآنى··· 38
3 - تحليل تاريخى··· 39
4 - تحليل اعتقادى··· 42
آيه «اَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّهُ . وَ مَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهادَةً ... »··· 43
آيه «اِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرصادِ» = آيه «أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطَ ... »··· 44
آيه «اِنَّ الَّذينَ يَكْفُرُونَ بِاللّهِ وَ رُسُلِهِ وَ يُريدُونَ اَنْ يُفَرِّقُوا بَيْنَ اللّهِ وَ رُسُلِهِ ... » = آيه «فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ»··· 44
آيه «فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ»··· 45
1 - موقعيت تاريخى··· 46
2 - تحليل اعتقادى··· 48
الف. قبول اسلام به خاطر توطئه··· 48
ب. كفر بعد از اسلام··· 48
ج. دينى جديد غير از دين الهى··· 49
آيه «لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَ قَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ حَتَّى جاءَ الْحَقُّ ... » = آيه «فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ»··· 49
آيه «نُمَتِّعُهُمْ قَليلاً ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ اِلى عَذابٍ غَليظٍ»··· 50
آيه «وَ لَقَدْ كانُوا عاهَدُوا اللّه مِنْ قَبْلُ لا يُوَلُّونَ الْأَدْبارَ وَ كانَ عَهْدُ اللّه مَسْؤُلاً»··· 51
آيه «يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِى قُلُوبِهِمْ ... »··· 51
بخش هشتم
ماجراهاى در مدينه تا شهاد ت پيامبر صلىاللهعليهوآله
53 - 172
ياد غدير در مدينه··· 54
1 - مرد چادرنشين··· 55
2 - بيان مولى··· 55
3 - انذار منافقين··· 55
4 - مثال كعبه براى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 56
5 - عيد غدير و ولايت بر ملائكه··· 56
6 - نداى آسمانى در غدير··· 57
نقش عايشه در برنامههاى ضد غدير در مدينه··· 57
سخنان پيامبر صلىاللهعليهوآله در رابطه با غدير در جمع همسرانش = شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 58
اجتماعات فتنه آميز··· 58
ترور اميرالمؤمنين عليهالسلام پس از غدير··· 60
ماجراى صحيفه ملعونه دوم و تحليل آن··· 63
1 - اقدامات اوليه پس از غدير··· 64
2 - متن صحيفه ملعونه دوم··· 67
3 - برخورد پيامبر صلىاللهعليهوآله با صحيفه ملعونه دوم··· 70
4 - تحليل ماجراى صحيفه ملعونه دوم··· 71
شناختى از جامعه مسلمين در سال آخر عمر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 72
5 - تحليل متن صحيفه ملعونه دوم··· 74
يك. استفاده از مدح مهاجرين و انصار در قرآن··· 74
دو. دلسوزى بىجا براى نسلهاى آينده··· 75
سه. انكار غدير و ادعاى تعيين نشدن خليفه··· 75
چهار. استناد باطل به آيه اسوة حسنة··· 76
پنج. استفاده از تعصبات جاهلى··· 76
شش. ارتباط دادن خلافت با ثروت اندوزى··· 77
هفت. ارزش دادن به انتخاب مردم در مقابل انتخاب خدا··· 77
هشت. استفاده از عنوان اصحاب و جماعت مسلمين··· 78
نه. استفاده از تساوى حقوق مسلمين··· 78
ده. تمسك به آيه تقوى در قرآن··· 79
يازده. تمسك به جماعت مسلمين براى قتل مخالف سقيفه··· 80
دوازده. تمسك به اتحاد امت براى مباح كردن خون مخالف سقيفه··· 81
6 - نتايج صحيفه ملعونه دوم بعد از شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 82
يك. فيصله مشكل سقيفه به كمك صحيفه !··· 83
دو. خليفه از پيش تعيين شده صحيفه بر فراز منبر··· 83
سه. بيعت اجبارى صاحب غدير با اصحاب صحيفه··· 84
چهار. افشاى اسرار صحيفه ملعونه پس از رحلت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 84
پنج. اتمام حجت با غدير زير شمشير سقيفه··· 85
شش. افشاى اسرار صحيفه ملعونه··· 87
7 - مقابله با غدير با جعل حديث··· 88
اول. «نَحنُ مَعاشِرَ الأنبياءِ لا نُوَرِّث»··· 91
دوم. «أصحابى كَالنُجومِ ... »··· 92
سوم و چهارم. دو حديث جعلى ديگر··· 93
پيشگيرى پيامبر صلىاللهعليهوآله از كارشكنى منافقين··· 94
لشكر اُسامه··· 95
ماجراى كِتف و اهانت عمر به پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 98
شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 101
1 - امتحان امت پس از شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 102
2 - تحليل شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 103
جهت اول: پيشگويى پيامبر صلىاللهعليهوآله درباره شهادت خود··· 105
جهت دوم: مسموميت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 105
جهت سوم: نقشه مسموم كردن پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 106
جهت چهارم: اجراى نقشه مسموميت··· 106
3 - جانشينى و شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 107
4 - علت شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 107
5 - شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله از قرائن معناى «مولى»··· 110
آيه «أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَ لكِنْ لا يَشْعُرُونَ» = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 110
آيه «اللّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ يَمُدُّهُمْ فى طُغْيانِهِمْ ... » = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 110
آيه «اَمْ اَبْرَمُوا اَمْرا فَاِنّا مُبْرِمُونَ، اَمْ يَحْسَبُونَ اِنّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ بَلى وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ» = آيه «اِنَّ الَّذينَ ارْتَدّوا عَلى اَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدى ... »··· 110
آيه «اِنَّ اَكْرَمُكُمْ عِنْدَ اللّهِ اَتْقيكُمْ»··· 110
آيه «اِنَّ الَّذينَ ارْتَدّوا عَلى اَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدى ... »··· 113
آيه «ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا ما نَزَّلَ اللّه سَنُطِيعُكُمْ فِى بَعْضِ الْأَمْرِ وَ اللّه يَعْلَمُ إِسْرارَهُمْ» = آيه «اِنَّ الَّذينَ ارْتَدّوا عَلى اَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدى ... »··· 116
آيه «ضَرَبَ اللّهُ مَثَلاً لِلَّذينَ كَفَرُوا امْرَأَةَ نُوحٍ وَامْرَأَةَ لُوطٍ ... » = شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 116
آيه «فَاَمَّا الَّذينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ اَكَفَرْتُمْ بَعْدَ ... » = ترور اميرالمؤمنين عليهالسلام پس از غدير··· 116
آيه «فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللّه ... »··· 116
1 - موقعيت تاريخى اول··· 119
2 - موقعيت قرآنى··· 121
3 - موقعيت تاريخى دوم··· 121
4 - تحليل اعتقادى··· 123
اول: نسبت دادن صحيفه به خدا !··· 123
دوم: جنايتى عظيم به خاطر دنيا··· 124
سوم: واى بر صحيفه از كربلا !··· 125
چهارم: صحيفه مخفى از غير خدا !··· 126
پنجم: صحيفه ملعونه نمونهاى از كار امتهاى گذشته··· 127
ششم: صحيفهاى مثل صحيفه جاهليت··· 128
هفتم: اغماض از صحيفه براى امتحان··· 129
آيه «فى قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللّهُ مَرَضا ... » = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 133
آيه «لا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدِ ايمانِكُمْ» = آيه «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ اِنَّما كُنّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ ... »··· 133
آيه «وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ آمَنُوا كَما آمَنَ النّاسُ قالُوا اَنُؤْمِنُ كَما آمَنَ السُّفَهاءُ . اَلا اِنَّهُمْ هُمُ السَّفَهاءُ وَ لكِنْ لا يَعْلَمُونَ» = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 134
آيه «وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِى الاَرْضِ قالُوا اِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ» = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 134
آيه «وَ اِذا لَقُوا الَّذينَ آمَنُوا قالُوا آمَنّا . وَ اِذا خَلَوا اِلى شَياطينِهِمْ قالُوا اِنّا مَعَكُمْ اِنَّما ... » = آيه «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنّا بِاللّهِ وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ ... »··· 134
آيه «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ اِنَّما كُنّا نَخُوضُ وَ ... » = ترور اميرالمؤمنين عليهالسلام پس از غدير··· 134
آيه «ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ اِلاّ هُوَ رابِعُهُمْ ... » = ترور اميرالمؤمنين عليهالسلام پس از غدير··· 134
آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 134
1 - موقعيت تاريخى··· 140
آغاز خط نفاق پس از بيعت غدير··· 142
خبر خداوند از نفاق آنان··· 143
نمونههايى از نفاق در برابر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 143
خبر الهى از نيرنگ منافقان··· 144
معجزه در برابر خط نفاق··· 144
عكس العمل منافقان در برابر معجزات··· 148
برخورد منافقين با اصحاب غدير··· 150
حكايت خداوند از اوج نفاق··· 153
2 - تحليل تاريخى··· 153
مرحله اول: تشديد نفاق پس از غدير··· 153
مرحله دوم: اتمام حجت نهايى بر منافقين··· 154
مرحله سوم: اوج عملكردهاى خط نفاق··· 154
3 - تحليل اعتقادى··· 155
نكته اول: شناختى از روح نفاق··· 155
يك. مرض قلب منافقين··· 156
دو. پايههاى فكرى منافقين··· 156
مرحله اول: صحيح پنداشتن نفاق··· 157
مرحله دوم: بى اعتقادى··· 158
مرحله سوم: سفيهانه پنداشتن ايمان خالص··· 158
سه. رفتارهاى نفاقآميز منافقين··· 159
اشمئزاز از مؤمنين··· 159
برخورد مسخرهآميز··· 159
حيله و خدعه در گفتار··· 160
تشويش در افكار مستضعفين··· 160
5 . كتمان از مؤمنين··· 160
6 . فرصت طلبى··· 161
8 . تصميم بر قتل··· 161
نكته دوم: عجز منافقين··· 162
الف. مهلت، قدرت، صبر··· 162
مهلت خدا به دشمنان··· 162
قدرت الهى ولىاللّه··· 163
صبر ولىاللّه به امر خدا··· 164
ب. قواى اقتصادى و نظامى··· 164
امر خدا به لعن منافقين··· 166
امر پيامبر صلىاللهعليهوآله به لعن منافقين··· 166
لعن ابدى منافقين··· 167
مسخره منافقين در قيامت··· 167
نكته سوم: لعن منافقين··· 165
نكته چهارم: خط ولايت و خط نفاق··· 169
اول: على عليهالسلام ضابطه دين و دنيا··· 169
دوم: تشبيه غاصبين خلافت به مدعيان خدايى··· 170
آيه «يُخادِعُونَ اللّهَ وَ الَّذينَ آمَنُوا وَ ما يَخْدَعُونَ اِلاّ اَنْفُسَهُمْ» = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 171
بخش نهم
ماجراهاى پس از شهاد ت پيامبر صلىاللهعليهوآله
173 - 257
فتنههاى پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 174
انكار نور غدير··· 175
كفر ابوبكر و عمر و عثمان با انكار غدير··· 175
هجوم به خانه وحى، اولين لشكر كشى ضد غدير··· 176
محسن بن على عليهالسلام شهيد غدير··· 177
صبر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 179
غصب خلافت و سقيفه و رابطه آن با غدير··· 180
1 - ماجراى سقيفه و غصب خلافت··· 181
2 - اِخبار از غصب خلافت در خطبه غدير··· 182
3 - غرور مسلمانى و افتراق امت در خطبه غدير··· 183
4 - ارتداد در خطبه غدير و قرآن··· 184
5 - سقيفه در خطبه فدكيه··· 185
6 - امتحان الهى··· 186
7 - منافقينِ غدير سازندگان روزهاى سقيفه··· 187
8 - صحيفه ملعونه اول و دوم و غصب خلافت··· 187
9 - پيروان سقيفه شريك در جرم سقيفه··· 189
10 - فراموشى غدير توسط مهاجرين و شركت در غصب خلافت··· 189
11 - زمينه سازى براى غصب خلافت··· 192
12 - زمينه غصب خلافت··· 193
13 - نقطه آغاز غصب خلافت··· 195
14 - كانديداهاى غصب خلافت··· 197
15 - بيعت شكنان غدير··· 198
16 - بيعتِ اجبارى و ياد غدير··· 198
17 - جعل حديث براى غصب خلافت··· 208
18 - جانشينىِ ابوبكر و معناى «مولى»··· 210
19 - تحليل موضع گيرىهاى غدير در برابر سقيفه··· 210
يك. آغاز رويارويى غدير با سقيفه··· 211
دو. غدير در جمل و صفين و نهروان··· 212
سه. چهرههاى سقيفه در برابر غدير··· 212
چهار. قيافههاى ظاهر فريب سقيفه در برابر غدير··· 213
پنج. قربانگاه غدير ! !··· 214
شش. غدير يعنى حسين عليهالسلام··· 214
هفت. حيات حقيقى غدير··· 215
هشت. غدير و سقيفه در هميشه تاريخ··· 215
20 - سابقه غاصبين خلافت در اسلام··· 216
21 - پيامدهاى شوم غصب خلافت مقابل غدير··· 218
22 - غصب خلافت و كتمان غدير··· 219
مورد اول: اتمام حجت با خطبه غدير··· 219
مورد دوم: اتمام حجت با غدير زير شمشير بيعت اجبارى··· 220
مورد سوم: اتمام حجت با ابوبكر··· 223
23 - شيطان و غصب خلافت··· 225
24 - غاصبين خلافت و نقل غدير··· 226
25 - غصبِ خلافت و عمر··· 226
26 - سؤال منافقانه در مورد غدير از حضرت زهرا عليهاالسلام··· 228
27 - تقابل اعتقادات غدير و سقيفه··· 229
يك. توحيد غدير در برابر توحيد سقيفه··· 229
دو. خداى عادل بر اساس غدير··· 230
سه. پيامبر معصوم در اعتقاد غدير··· 230
چهار. بدون غدير راه بىضمانت است··· 230
28 - جايگاه غدير در سقيفه··· 230
29 - چند سؤال درباره غدير و سقيفه··· 233
30 - خليفه غدير، خليفه سقيفه··· 234
31 - زمينه اعتقادى سقيفه··· 235
32 - سقيفه، موقعيت تبليغى غدير··· 237
33 - نقشه شيطان در غدير و ارتداد··· 238
34 - شاهدان غدير معترضان سقيفه··· 241
35 - شبهه عمل صحابه در امر امامت··· 242
پاسخ اول··· 243
پاسخ دوم··· 244
پاسخ سوم··· 245
36 - فتنهها به نام سقيفه··· 245
37 - لشكر سقيفه··· 246
38 - مانع غدير تا ايام ظهور··· 246
39 - مرورى بر راه طى شده غدير و سقيفه··· 247
يك. سقيفه چه كرد ؟ غديرِ مظلوم تا كجا پيش رفت ؟··· 248
دو. اسلام واقعى و غير واقعى در سايه غدير كشف شد··· 248
سه. تعيين اشخاصى براى ابديت اسلام لازم بود··· 249
چهار. معارف صحيح اسلام با شخص ضمانت شده الهى تضمين شد··· 250
پنج. غدير كه عملى نشد چه فايدهاى داشت ؟··· 251
شش. اگر غدير نبود اشكال معكوس آغاز مىشد !··· 252
هفت. تعيين امام فقط با خدا··· 252
هشت. استمرار نبوت با ولايت··· 253
نه. نصب خليفه يا شورا ؟··· 253
تبيين غدير با استهزاء خالد و منافقين··· 254
1 - معناى دقيق «مولى»··· 254
2 - معناى دقيق غدير··· 255
3 - بيعت اجبارى سقيفه در مقابل بيعت اختيارى غدير··· 255
رابطه فدك و غدير··· 256
بخش دهم
بلندترين داستان غدير
259 - 336
بلندترين داستان غدير به نقل حذيفه··· 260
1 - مقدمهاى براى مطالعه روايت حذيفه··· 263
يك. بلندترين داستان غدير··· 263
دو. تبيين شرايط زمانى و مكانى و اجتماعى نقل اين حديث در مدائن··· 265
مورد اول: شرايط فكرىِ داستان بلند غدير··· 265
مورد دوم: شرايط زمانى··· 265
مورد سوم: شرايط مكانى··· 266
مورد چهارم: شرايط اجتماعى··· 268
سه. معرفى حذيفه، راوى داستان بلند غدير··· 269
مورد اول. حذيفه كيست؟··· 269
مورد دوم. خصوصيت حذيفه در اين حديث··· 270
خصوصيت اول: نقل حديث بلند توسط يك نفر··· 270
خصوصيت دوم: حضور شخصى در قضايا··· 270
خصوصيت سوم: توجه به اهميت بنيادى جريانات··· 271
مورد سوم. مرورى بر زندگى جوان ايرانى··· 271
خصوصيت اول: جوان ايرانى كيست ؟··· 271
خصوصيت دوم: مادر جوان ايرانى و روحياتش272
مورد چهارم. اسناد و منابع بلندترين داستان غدير··· 272
معرفى منابع··· 272
شناختى از منبع اصلى··· 272
تطبيق روايات··· 273
اسناد··· 273
2 - پيش درآمدِ بلندترين داستان غدير··· 275
يك. قتل عثمان و خلافت صاحب غدير··· 275
دو. نامه اميرالمؤمنين عليهالسلام به حذيفه حاكم مدائن··· 276
سه. نامه اميرالمؤمنين عليهالسلام به مردم مدائن··· 277
چهار. سخنرانى حذيفه درباره خلافت صاحب غدير··· 279
پنج. كنجكاوى جوان ايرانى درباره غدير و سقيفه··· 280
شش. سلام جبرئيل به صاحب غدير با لقب «اميرالمؤمنين»··· 281
هفت. اعلام عمومى سلام به اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 283
هشت. مراسم سلام به اميرالمؤمنين عليهالسلام و عكسالعمل منافقين··· 284
نه. اولين سخنان منافقين درباره غصب خلافت··· 286
ده. فتنه عظيم سقيفه··· 287
3 - مقدمات واقعه غدير و توطئههاى منافقين··· 288
يك. پايه گذاران اصلى غصب خلافت··· 288
دو. اعلان عمومى سفر حجهالوداع··· 289
سه. اولين نشانههاى غدير··· 290
چهار. اصرار عايشه براى اطلاع از اسرار غدير ! ؟··· 291
پنج. افشاء سرّ غدير توسط عايشه··· 292
شش. آيههاى اعلان عمومى غدير··· 295
4 - واقعه غدير خم··· 296
يك. سخنرانى پيامبر صلىاللهعليهوآله قبل از معرفى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 296
دو. معرفى اميرالمؤمنين عليهالسلام و دعوت براى بيعت··· 298
سه. مراسم بيعت غدير··· 300
چهار. نشانههاى فتنه در غدير··· 302
4 - ماجراهاى پس از غدير تا مدينه··· 302
يك. توطئه بر ضد غدير: قتل پيامبر صلىاللهعليهوآله ! و صحيفه ملعونه اول··· 303
دو. معرفى توطئه گران ضد غدير··· 303
سه. برخورد شديد پيامبر صلىاللهعليهوآله با توطئه گران··· 305
چهار. نخستين پيماننامه بر ضد غدير··· 305
5 - ماجراهاى پس از غدير در مدينه··· 307
يك. اساسنامه اصلى ضد غدير··· 307
دو. اساسنامه سقيفه··· 308
سه. سخنرانى پيامبر صلىاللهعليهوآله درباره صحيفه ملعونه دوم··· 314
چهار. مقابله عايشه با غدير، و يارى توطئه گران بر ضد غدير··· 315
پنج. لشكر اسامه براى اخراج منافقين از مدينه و تخلف از آن··· 318
شش. توطئه منافقين براى بازگشت به مدينه··· 319
هفت. آغاز اقدامات ضد غدير براى تشكيل سقيفه··· 320
هشت. ماجراى سقيفه··· 323
نُه. ريشهيابى نفوذ فتنه سقيفه بين مردم··· 325
6 - جوان ايرانى در خدمت صاحب غدير··· 326
7 - مؤيدات بلندترين داستان غدير··· 330
يك. حديثى مفصل در تأييد بلندترين داستان غدير··· 330
دو. تأييد فرازهاى بلندترين داستان غدير از منابع ديگر··· 330
فراز اول: برگرداندن عثمان حكم بن ابىالعاص را به مدينه··· 331
فراز دوم: غصب لقب «اميرالمؤمنين» توسط ابوبكر و عمر··· 331
فراز سوم: حضور جبرئيل نزد پيامبر صلىاللهعليهوآله به صورت دحيه كلبى··· 331
فراز چهارم: اعتراض ابوبكر و عمر در مسئله سلام به امرة المؤمنين··· 331
فراز پنجم: سخنان بريده در اعتراض به ابوبكر··· 332
فراز ششم: اعلان عمومى حج··· 332
فراز هفتم: خطبه غدير··· 332
فراز هشتم: بيعت مردان در غدير··· 332
فراز نهم: بيعت زنان در غدير··· 332
فراز دهم: اعتراض ابوبكر و عمر در بيعت غدير··· 332
فراز يازدهم: تحويل ودايع انبياء به على بن ابىطالب عليهالسلام··· 332
فراز دوازدهم: مشورت در قتل پيامبر صلىاللهعليهوآله در برگشت از تبوك··· 333
فراز سيزدهم: عقبه هَرشى··· 333
فراز چهاردهم: صحيفه ملعونه اول··· 333
فراز پانزدهم: كلام اميرالمؤمنين عليهالسلام كنار جنازه كفن پيچيده عمر··· 334
فراز شانزدهم: حمله سگهاى حوأب به عايشه··· 334
فراز هفدهم: دور كردن بعضى از اصحاب از حوض كوثر··· 334
فراز هجدهم: تخلّف ابوبكر و عمر از جيش اسامة··· 334
فراز نوزدهم: نماز ابوبكر··· 335
فراز بيستم: شهادت جوان ايرانى در جنگ جمل··· 335
8 - نتيجه گيرى از بلندترين داستان غدير··· 335
بخش يازدهم
جغرافياى غدير
337 - 396
پيش درآمد··· 338
تاريخ سرزمين غدير··· 339
1 - ورود غدير به جغرافياى اسلام··· 340
يك. غدير خم كجاست ؟··· 340
دو. ارتباط جغرافى غدير با تاريخ اسلام··· 341
سه. آغاز پرونده بلند غدير··· 341
چهار. حركت به سوى سرزمين اعتقاد··· 342
پنج. چرا غدير انتخاب شد ؟··· 343
2 - كاروان اسلام در غدير··· 343
يك. كاروان حجاج در نزديكى غدير··· 343
دو. آماده سازى جايگاه خطابه··· 344
سه. نماز جماعت قبل از سخنرانى··· 345
3 - بلندترين خطابه انبيا: در غدير··· 345
يك. خطيب اعظم بر جايگاه غدير··· 345
دو. خطابهاى براى نسلها··· 346
سه. سه برنامه استثنايى بر فراز منبر··· 347
4 - خاطرههايى در جغرافياى غدير··· 348
يك. پايان سخنرانى و ادامه مراسم··· 348
دو. براى بيعت صف كشيدند··· 349
سه. بيعت بانوان در غدير··· 350
چهار. ملائكه در غدير··· 350
پنج. مباهله در غدير··· 351
5 - ناگفتههاى پنهان غدير··· 351
يك. فرياد شيطان در غدير··· 352
دو. منافقين در غدير··· 352
سه. قله «هَرشى» ادامه جغرافياى غدير··· 353
چهار. «وَ اللّهُ يَعصِمُكَ مِنَ الناسِ» حافظ پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 353
6 - جغرافياى غدير در چهارده قرن··· 354
يك. اولين خرابى مسجد غدير به دست سقيفه··· 354
دو. خرابى دوم مسجد غدير به دست معاويه··· 355
سه. غدير خم در زمان ائمه عليهمالسلام··· 355
چهار. غدير خم از غيبت صغرى تا قرن چهاردهم··· 356
7 - غدير در عصر حفظ ميراث فرهنگى··· 357
يك. قرن چهاردهم و انهدام مسجد غدير··· 357
دو. اكتشاف جغرافيايى غدير در قرن پانزدهم··· 358
ارتباط جغرافى غدير با تاريخ اسلام··· 359
توصيف جغرافيايى غدير خمّ··· 359
1 - توصيف عمومى غدير··· 361
2 - توصيف تفصيلى غدير··· 362
يك. چشمه غدير··· 362
دو. آبگير··· 363
سه. درختان··· 363
چهار. مجموعه درختان··· 364
پنج. علفهاى بيابانى··· 364
شش. مسجد··· 364
هفت. سكونت··· 365
توصيف جغرافياى جحفه··· 366
1 - در كتب تاريخ··· 366
2 - غدير در جحفه··· 367
3 - فاصله غدير تا جحفه··· 368
موقعيت كنونى غدير··· 369
1 - راه حجفه··· 370
2 - راه رابغ··· 370
غدير جايگاهى مناسب براى سخنرانى··· 371
وجه اول··· 372
وجه دوم··· 372
وجه سوم··· 373
وجه چهارم··· 373
وجه پنجم··· 373
وجه ششم··· 373
وجه هفتم··· 373
وجه هشتم··· 373
تحليل جغرافياى غدير··· 374
1 - غدير مكانى سابقه دار··· 374
2 - غدير قبل از تقاطع··· 374
3 - به ياد ماندن توقف در بيابان غدير··· 375
4 - گرما و غير عادى بودن مكان غدير··· 375
«غدير خمّ» و حدود آن نزد جغرافى دانان··· 375
واژه «غدير خمّ»··· 377
الف. غدير··· 377
ب. خمّ··· 378
1 - غدير خم··· 378
2 - وادى خُمّ··· 379
3 - خُمّ··· 379
4 - جُحفة··· 380
5 - خَرّار··· 380
6 - غَدير··· 380
7 - غُرَبَة··· 381
چشمه غدير··· 381
1 - آبگير··· 382
2 - مسجد كنار چشمه··· 382
3 - سكونت··· 383
دليل اول··· 383
دليل دوم··· 383
دليل سوم··· 383
انتخاب سرزمين غدير··· 385
جهت اول··· 385
جهت دوم··· 385
جهت سوم··· 386
جهت چهارم··· 386
امكانات حياتى و مسافرتى غدير··· 387
سفرنامههاى غدير··· 388
1 - سفرنامه عاتق بن غيث بلادى··· 389
دليل اول··· 390
دليل دوم··· 390
دليل سوم··· 391
2 - سفرنامه عبدالهادى فضلى··· 392
سفر اول: سال 1402 قمرى··· 392
سفر دوم: سال 1409 قمرى··· 395
بخش دوازدهم
تاريخچه چهارده قرن بعد از غدير تا ظهور و قيامت
397 - 463
غدير در مفاخره اميرالمؤمنين با امام حسين عليهماالسلام··· 398
احتجاج و اتمام حجت با غدير··· 399
آثار نفى غدير··· 399
غدير در جمل و صفين و نهروان و پس از آن··· 401
1 - آغاز رويارويى غدير با سقيفه··· 402
2 - غدير در جمل و صفين و نهروان··· 403
3 - چهرههاى سقيفه در برابر غدير··· 403
4 - قيافههاى ظاهر فريب سقيفه در برابر غدير··· 404
5 - قربانگاه غدير ! !··· 405
6 - غدير يعنى حسين عليهالسلام··· 405
7 - حيات حقيقى غدير··· 406
8 - غدير و سقيفه در هميشه تاريخ··· 406
مجلس معاويه و ياد غدير و جنايت مغيره از زبان امام حسن عليهالسلام··· 407
مسجد غدير در زمان ائمه عليهمالسلام··· 409
بنىاميه، ادامه انكار غدير··· 412
بنىعباس، ادامه انكار غدير··· 415
عاشورا و غدير··· 416
قَنبر شهيدِ غدير··· 418
ابوحنيفه و حديث غدير··· 418
دو تلاش متقابل براى زنده نگه داشتن و از بين بردن غدير··· 419
غدير با كتمان محو نمىشود··· 420
پاسدارى و حفاظت از دين با غدير··· 422
مسائل فرهنگى و عملى غدير··· 423
1 - روايت··· 424
2 - از روايت به تأليف··· 425
3 - تحقيق در سند و متن··· 426
4 - شكوفائى علمى غدير··· 426
اهتمام و جديّت علما در تفصيل و تبيين گفتمان غدير··· 428
رُشد فكرها در نسل جديد و غدير··· 429
غدير و خاورشناسان··· 429
مقدمه··· 430
1 - خاورشناسان و مطالعه تفكر شيعه··· 431
2 - واقعه غدير خم از فراموشى تا اعتراف به آن··· 436
مورد اول··· 442
مورد دوم··· 443
3 - شعبان و تفسير جديد او··· 443
اول. اكراه مرسوم اعراب در سپردن مسئوليت بزرگ به جوانان··· 444
دوم. اكراه مرسوم نسبت به واگذارى مسئوليت بزرگ به مردان كم تجربه··· 446
سوم. رفتار اهل مدينه در برابر اعلام انتصاب امام على عليهالسلام در غدير خم··· 447
جمع بندى··· 449
غدير و وقف··· 449
غدير در زمان حاضر··· 452
رشد دين، تجلى غدير در عصر ظهور··· 453
غدير در قيامت··· 454
فاطميانِ غديرى در قيامت و دشمنانشان··· 455
1 - عظمت فاطمه عليهاالسلام در قيامت··· 455
2 - اى كاشهاى بىجاى دشمنان غدير !··· 455
3 - شريك جرم سقيفه··· 456
4 - تشريح ظلم به غدير··· 457
اقدام اول··· 457
اقدام دوم··· 457
5 - اولين شهيد غدير··· 457
6 - گمراه شدگان دنبال گمراه كنندگان مىگردند··· 458
7 - التماس به صاحب غدير··· 458
جشن غدير در آسمان ها··· 459
1 - جشن غديرِ ملائكه مقابل بيت المعمور··· 459
2 - جشن غدير در قصرِ غدير در بهشت··· 459
جزاى تبسّمِ غديرى، قصرى در بهشت··· 460
سؤال از غدير در قيامت··· 460
منكر ولايت، منكر قيامت··· 462
جزاى توطئههاى منافقين در غدير در قيامت··· 462
(فصل دوم: حديث غدير و خطبه غدير: ش 1)
فصل دوم
حديث غدير و خطبه غدير
ج
6 - 11
بخش اول
حديث غدير
ج 6 - 8
حديث غدير··· 10
1 - تحقيق در سند و متن حديث غدير··· 10
2 - علت جاودانگى حديث غدير··· 13
قسمت اول: اسناد حديث غدير: 15 - 393
اول: بحثى سلسله وار در اسناد حديث غدير··· 17 - 323
ابعاد تحقيق در سند حديث غدير··· 17
1 - جمع آورى اسناد··· 17
2 - بيشترين سند براى حديث غدير··· 19
3 - تواتر حديث غدير··· 20
4 - سند و متن حديث غدير··· 20
5 - سند حديث غدير و امام رضا عليهالسلام··· 20
شبهه دهلوى در سند حديث غدير··· 21
تواتر حديث غدير··· 23
اول. حافظ ذهبى··· 26
دوم. حافظ ابنجَزَرى (ت 751 - م 833 ق)··· 26
سوم. حافظ سُيوطى··· 27
چهارم. شيخ على متّقى هندى··· 28
پنجم. ميرزا مخدوم··· 28
ششم. جمالالدين محدّث··· 29
هفتم. ملا على قارى··· 29
هشتم. محمد بن اسماعيل، امير··· 30
نهم. محمد صدر عالم··· 30
دهم. پانى پتى (م 1216 ق)··· 31
يازدهم. محمدمبين لكنهوى (م 1225 ق)··· 31
خلاصه بحث··· 31
سخنى با منكران تواتر حديث غدير··· 32
اول: سخنان منكرين تواتر حديث غدير··· 33
1 - نورالدين حلبى··· 33
2 - على قارى··· 34
3 - ميرزا مخدوم بن عبدالباقى··· 35
4 - اسحاق هروى··· 35
5 - عبدالحق دهلوى··· 36
مورد اول: ابنمسعود و تواتر در فاتحهالكتاب و معوّذتين··· 39
مورد دوم: حليمى و انكار تواتر حديث شقّ القمر··· 40
6 - محمد بَرزَنجى··· 40
7 - حسامالدين سهارنپورى··· 41
8 - ابنتيميّه··· 42
9 - ابنحزم (ت 384 - م 456 ق)··· 44
10 - محمدمحسن كشميرى··· 46
دوم: زشتى ردّ احاديث··· 47
1 - بيهقى··· 47
2 - ذهبى··· 48
3 - سيوطى··· 48
4 - ذهبى··· 48
5 - سيوطى··· 49
6 - مكّى··· 49
7 - سمعانى··· 49
8 - دولت آبادى··· 50
9 - عبدالحليم··· 50
10 - كتاب الخلاصة··· 51
11 - قارى··· 51
12 - دهلوى··· 52
13 - علامه حلّى··· 52
سوم: تعصّب، علت انكار حديث غدير··· 53
1 - ميرزا محمد بن معتمدخان بدخشى··· 53
2 - شمسالدين جَزَرى··· 53
3 - دهلوى··· 53
اشكال فخر رازى در سند حديث غدير··· 55
اول: عدم روايت حديث غدير توسط بخارى و مسلم··· 59
پاسخ اول: دليل تعصّب··· 59
پاسخ دوم: مُثبِت بر نافى مقدمّ است··· 59
پاسخ سوم: نشنيدن، روايت نكردن، نپذيرفتن، دليل بر رد نيست··· 60
پاسخ چهارم: شهادت به نفى پذيرفته نيست··· 61
پاسخ پنجم: عدمِ نقل يك حديث نشاندهنده وجود نداشتن آن نيست··· 61
پاسخ ششم: صحيحين تمام احاديث صحيح را در خود جاى ندادهاند··· 61
پاسخ هفتم: عيبجويى حتى با نقل بخارى و مسلم··· 62
پاسخ هشتم: نظر بزرگان اهلسنت درباره صحيحين و مؤلفان اين دو كتاب··· 63
عبدالقادر بن محمد قرشى حنفى، محىالدين (ت 676 - م 775 ق)··· 64
على بن سلطان قارى، ملا على قارى··· 65
ابوالفضل اُدفُوى شافعى (ت 680 - م 748 ق)··· 65
ابوزرعه رازى (ت 190 - م 264 ق)··· 66
ابوزُرعه و مسلم··· 66
ابوزُرعه و بخارى··· 66
5 . ابوحاتِم رازى··· 67
6 . عبدالرحمن بن ابىحاتم، ابنابىحاتم (ت 240 يا 241 - م 327 ق)··· 67
8 . ابوبكر بن اعين··· 68
پاسخ نهم: احاديثى از صحيحين در ترازو··· 69
حديث اول··· 69
حديث دوم··· 69
حديث سوم··· 70
حديث چهارم··· 70
حديث پنجم··· 70
حديث ششم··· 71
حديث هفتم··· 71
حديث هشتم··· 72
حديث نهم··· 72
حديث دهم··· 72
حديث يازدهم··· 73
حديث دوازدهم و سيزدهم و چهاردهم··· 73
حديث پانزدهم··· 74
حديث شانزدهم··· 74
پاسخ دهم: فخر رازى و احاديث صحيحين··· 75
نكته اول··· 75
نكته دوم··· 75
تكميل و خلاصه بحث··· 77
دوم: عدم روايت حديث غدير توسط واقدى··· 78
پاسخ اول: واقدى از راويان مطاعن خلفاست··· 78
آتش زدن خانه وحى··· 78
تبعيد ابوذر توسط عثمان··· 78
بازگرداندن حَكَم بن ابىالعاص··· 78
تقسيم اموال مسلمين بين خويشاوندان··· 79
پاسخ دوم: رويگردانى فخر رازى از روايات واقدى··· 79
پاسخ سوم: واقدى راوى معتبرى نيست··· 79
پاسخ چهارم: عدم نقل واقدى حجت بر شيعه نيست··· 80
سوم: عدم روايت حديث غدير توسط ابناسحاق··· 80
پاسخ اول: ابناسحاق از راويان حديث غدير است··· 80
پاسخ دوم: ابناسحاق حضور على عليهالسلام در حجة الوداع را نقل كرده است··· 81
پاسخ سوم: ابناسحاق را جرح كردهاند··· 81
چهارم: عدم روايت حديث غدير توسط جاحظ··· 82
پاسخ اول: جاحظ از ناصبيان است··· 82
پاسخ دوم: دروغهاى جاحظ و پاسخهاى شيخ مفيد··· 82
پاسخ سوم: اسكافى و ردّ جاحظ··· 83
پاسخ چهارم: خطّابى و ردّ جاحظ··· 83
پاسخ پنجم: جاحظ و صفات نكوهيده··· 84
جاحظ و نظّام و طعن بر عمر··· 84
جاحظ و طعنى ديگر بر عمر··· 85
جاحظ و طلحه و زبير و عايشه··· 85
پاسخ ششم: آثار مترتّب بر اعتماد به جاحظ··· 84
پنجم: عدم روايت حديث غدير توسط ابنابىداوود سِجِستانى··· 86
پاسخ اول: هيچ دليلى بر قدح ابنابىداوود در حديث غدير وجود ندارد··· 86
پاسخ دوم: استدلال رازى با قواعد مناظره ناسازگار است··· 87
پاسخ سوم: قدح ابنابىداوود با تصحيح پيشوايان سنّى معارض است··· 88
پاسخ چهارم: قدح ابنابىداوود با روايت ابوداوود معارض است··· 88
پاسخ پنجم: قدح بزرگان اهلسنت نسبت به ابنابىداوود··· 88
پاسخ ششم: نقل حديث جعلى توسط ابنابىداوود··· 89
ششم: عدم روايت حديث غدير توسط ابوحاتم رازى··· 90
پاسخ اول: ابوحاتم فردى عيب جو است··· 90
پاسخ دوم: ابوحاتم از خردهگيران بخارى است··· 90
پاسخ سوم: ابوحاتم كتاب بخارى را به خود نسبت داده است··· 90
پاسخ چهارم: تعارض با روايت پسر ابوحاتم··· 91
خلاصه بحث··· 91
هفتم: فخر رازى، خودش را ردّ كرده است !··· 91
هشتم: ردّ معارضه با حديث «قريش و انصار و ... مولاى ديگر مردماند»··· 92
پاسخ اول: اين حديث از اخبار مخالفان شيعه است··· 92
پاسخ دوم: اين حديث از احاديث مشهور نيست··· 92
پاسخ سوم: اين حديث خبر واحدى است كه راوىاش ابوهريره است··· 92
پاسخ چهارم: حديث غدير به روايت ابوهريره··· 92
پاسخ پنجم: وجوه قدح ابوهريره··· 93
پاسخ ششم: نگاهى به سند حديث··· 94
پاسخ هفتم: اين حديث نقل به معنى شده است··· 96
پاسخ هشتم: «إنَّما» گاهى به حصر دلالت نمىكند··· 96
پاسخ نهم: ميان اين دو حديث منافاتى نيست··· 97
نهم: ردّ اين ادعا كه: على عليهالسلام همراه نبى صلىاللهعليهوآله نبود··· 98
پاسخ اول: نصوص بازگشت اميرالمؤمنين عليهالسلام به مكه··· 102
پاسخ دوم: نصوص حضور اميرالمؤمنين عليهالسلام در غدير··· 105
مورد اول··· 105
مورد دوم··· 108
مورد سوم··· 108
مورد چهارم··· 109
مورد پنجم··· 109
مورد ششم··· 109
مورد هفتم··· 110
مورد هشتم··· 111
مورد نهم··· 111
مورد دهم··· 112
مورد يازدهم··· 112
مورد دوازدهم··· 112
پاسخ سوم: قربانى اميرالمؤمنين عليهالسلام همراه پيامبر صلىاللهعليهوآله در حجة الوداع··· 112
پاسخ چهارم: حضور اميرالمؤمنين عليهالسلام در منى در حجة الوداع··· 114
دهم: پيامبر صلىاللهعليهوآله در 18 ذى الحجه در جحفه نبود !··· 117
يازدهم: سخنانى در نكوهش فخر رازى··· 119
راويان حديث غدير··· 119
اول: فهرستوارهاى از مضامين و موارد حديث غدير··· 120
مورد اول··· 121
مورد دوم··· 121
مورد سوم··· 121
مورد چهارم··· 121
مورد پنجم··· 122
مورد ششم··· 122
مورد هفتم··· 122
مورد هشتم··· 122
مورد نهم··· 123
مورد دهم··· 123
مورد يازدهم··· 123
مورد دوازدهم··· 123
مورد سيزدهم··· 123
مورد چهاردهم··· 123
مورد پانزدهم··· 123
مورد شانزدهم··· 124
مورد هفدهم··· 124
مورد هجدهم··· 124
مورد نوزدهم··· 124
مورد بيستم··· 124
مورد بسيست و يكم··· 124
مورد بيست و دوم··· 124
مورد بيست و سوم··· 125
دوم: راويان حديث غدير از صحابه و تابعين··· 125
عنايت و توجه مخصوص به حديث غدير··· 125
اول. راويان حديث غدير از صحابه··· 127
ابنارقم··· 128
ابوبسطام خادم اسامة بن زيد··· 128
ابوبكر بن ابىقحافه تيمى (م 13 ق)··· 128
ابوذويب = خويلد (خالد) بن خالد بن محرث هذلى، ابوذويب··· 128
5 . ابوزينب بن عوف انصارى··· 129
6 . ابوشريحه غفارى··· 129
ابوعمره = بشير بن عمرو بن محصن انصارى، ابوعمره··· 129
8 . ابوفضاله انصارى··· 129
ابوقتاده = حارث (عمرو، نعمان) بن ربعى سلمى خزرجى انصارى، ابوقتاده··· 130
ابوقدامه انصارى··· 130
ابوكامل احمس··· 130
ابوكاهل··· 130
ابولبابه = بشير بن عبدالمنذر اوسى انصارى، ابولبابه··· 130
ابوليلى بن سعيد انصارى (م 37 ق)··· 131
ابوهريره دوسى (م 58 يا 59 ق)··· 131
ابويعلى = شداد بن اوس بن ثابت خزرجى انصارى، ابويعلى··· 132
ابىّ بن كعب انصارى خزرجى، سيد القرّاء (م 30 يا 31 يا 32 ق)··· 132
اسامة بن زيد بن حارثه كلبى، ابوزيد (م 54 ق)··· 132
اسعد بن زراره نجارى خزرجى انصارى، ابوامامه (م 1 ق)··· 132
اسماء بنت عميس خثعميّه (م 55 ق)··· 133
امّسلمه، همسر پيامبر صلىاللهعليهوآله (م 59 يا 61 يا 62 يا 63 ق)··· 133
امّهانى بنت ابىطالب··· 134
انس بن مالك انصارى خزرجى، ابوحمزه، خدمتكار رسول خدا صلىاللهعليهوآله (م 93 ق)··· 134
براء بن عازب انصارى اوسى (م 72 ق)··· 135
بريدة بن حصيب اسلمى، ابوسهل (م 63 ق)··· 136
بشير بن عبدالمنذر اوسى انصارى، ابولبابه··· 136
بشير بن عمرو بن محصن خزرجى انصارى، ابوعمره··· 136
تميم بن اسد عدوى، ابورفاعه (م 44 ق)··· 137
ثابت بن وديعه انصارى خزرجى مدنى، ابوسعيد··· 137
ثابت بن يزيد بن وديعه انصارى··· 137
جابر بن سمرة بن جناده سوائى، ابوسليمان (م 66 يا 74 ق)··· 137
جابر بن عبداللّه سلمى انصارى (م 73 يا 74 يا 78 ق)··· 138
جابر بن نضر بن حارث بن كلده عبدرى··· 138
جبلة بن عمرو انصارى··· 138
جبير بن مطعم بن عدى قرشى نوفلى (م 57 يا 58 يا 59 ق)··· 139
جرير بن حميد حميرى··· 139
جرير بن عبداللّه بن جابر بجلى (م 51 يا 52 يا 53 يا 54 ق)··· 139
جُندب انصارى··· 139
جندب بن جناده غفارى، ابوذر (م 31 ق)··· 139
جُندب بن عبداللّه بن سفيان بجلّى عقلى··· 140
جندع بن عمرو بن مازن اوسى مازنى انصارى، ابوجنيده··· 140
حارث (عمرو، نعمان) بن ربعى سلمى خزرجى انصارى، ابوقتاده··· 140
حبّاب بن عتبه··· 140
حَبّة بن جوين عَرَنى بجلى، ابوقدامه (م 76 تا 79 ق)··· 140
حَبشى بن جناده سلولى··· 141
حبيب بن بديل بن ورقاء خزاعى··· 142
حذيفة بن اسيد غفارى، ابوسَريحه (م 40 يا 41 يا 42 ق)··· 142
حذيفة بن يمان يمانى عبسى (م 36 ق)··· 143
حسّان بن ثابت انصارى (م 36 يا 40 يا 50 يا 54 ق)··· 143
امام حسن بن على المجتبى عليهالسلام··· 144
امام حسين بن على الشهيد عليهالسلام (م 61 ق)··· 144
50 . خالد بن زيد خزرجى، ابوايوب انصارى (م 50 يا 51 يا 52 ق)··· 144
51 . خالد بن وليد بن مغيره مخزومى، ابوسليمان (م 21 يا 22 ق)··· 145
52 . خباب بن سَمره··· 145
53 . خزيمة بن ثابت انصارى، ذوالشهادتين (م 37 ق)··· 145
54 . خويلد (خالد) بن خالد بن محرث هذلى، ابوذويب (م در خلافت عثمان)··· 146
55 . خويلد بن عمرو خزاعى، ابوشريح (م 68 ق)··· 146
56 . رفاعة بن رافع انصارى··· 146
57 . رفاعة بن عبدالمنذر انصارى··· 147
58 . زبير بن عوام قرشى (م 37 ق)··· 147
59 . زيد بن ارقم انصارى خزرجى (م 66 يا 67 يا 68 ق)··· 147
60 . زيد بن ثابت خزرجى انصارى نجّارى، ابوسعيد (م 45 يا 46 يا 47 يا 48 يا بعد از 50 ق)··· 149
61 . زيد بن حارثه انصارى، شهابالدين··· 149
62 . زيد (يزيد) بن شراحيل انصارى··· 149
63 . زيد بن عبداللّه انصارى··· 150
64 . سعد بن ابىوقاص، ابواسحق (م 54 يا 55 يا 56 يا 58 ق)··· 150
65 . سعد (سعيد) بن جناده عوفى، پدر عطيه عوفى··· 151
66 . سعد بن عباده انصارى خزرجى (م 14 يا 15 ق)··· 151
67 . سعد بن مالك انصارى خدرى، ابوسعيد (م 63 يا 64 يا 65 يا 74 ق)··· 151
68 . سعيد بن زيد قرشى عدوى (م 51 يا 52 ق)··· 152
69 . سعيد بن سعد بن عباده انصارى··· 152
سلمان فارسى، ابوعبداللّه (م 36 يا 37 ق)··· 152
سلمة بن عمرو بن اكوع اسلمى، ابومسلم (م 74 ق)··· 153
سمرة بن جندب فزارى، ابوسليمان هلالى (م 58 يا 59 يا 60 ق)··· 153
سهل بن حنيف انصارى اوسى (م 38 ق)··· 153
سهل بن سعد انصارى خزرجى ساعدى، ابوالعباس (م 91 ق)··· 154
شداد بن اوس بن ثابت خزرجى انصارى، ابويعلى (م 58 ق)··· 154
صدى بن عجلان باهلى، ابوامامه (م 86 ق)··· 154
ضميره اسدى··· 155
طلحة بن عبيداللّه تميمى (م 36 ق)··· 155
عامر بن عمير نميرى··· 156
80 . عامر بن ليلى بن ضمره غفارى··· 156
81 . عامر بن واثله ليثى، ابوالطفيل (م 100 يا 102 يا 108 يا 110 ق)··· 157
82 . عايشه بنت ابىبكر بن ابىقحافه (م 57 ق)··· 158
83 . عبادة بن صامت سالمى خزرجى انصارى (م 34 ق)··· 158
84 . عباس بن عبدالمطلب بن هاشم قرشى هاشمى (م 32 ق)··· 158
85 . عبدالاعلى بن عدى بهرانى··· 158
86 . عبدالرحمن بن عبدرب انصارى··· 159
88 . عبدالرحمن بن مدلج··· 159
89 . عبدالرحمن بن يعمر ابوالاسود دُئَلى··· 160
عبداللّه بن انيس··· 160
عبداللّه بن بديل بن ورقاء، سيد خزاعه··· 160
عبداللّه بن بشير (بُسر) مازنى··· 160
عبداللّه بن ثابت انصارى··· 160
عبداللّه بن جعفر بن ابىطالب هاشمى (م 80 ق)··· 161
عبداللّه بن حنطب قرشى مخزومى··· 161
عبداللّه بن ربيعه··· 161
عبداللّه بن عباس قرشى هاشمى (م 68 ق)··· 161
عبداللّه بن عبدالاسد (ابىعبدالاسد) بن هلالى مخزومى، برادر رضاعى پيامبر صلىاللهعليهوآله و همسر امسلمه (م حدود 2 ق)··· 163
عبداللّه بن علقمه (ابىاوفى) اسلمى (م 80 يا 86 يا 87 ق)··· 163
عبداللّه بن عمر بن خطاب عدوى، ابوعبدالرحمن (م 72 يا 73 ق)··· 163
عبداللّه بن مسعود هذلى، ابوعبدالرحمن (م 32 يا 33 ق)··· 164
عبداللّه بن ياميل··· 164
عبيداللّه بن عباس قرشى هاشمى (م 58 يا 87 ق)··· 165
عبيد بن عازب انصارى، برادر براء بن عازب··· 165
عثمان بن حنيف اوسى انصارى··· 165
عثمان بن عفان اموى (م 35 ق)··· 165
عدى بن حاتم طائى، ابوطريف (م 68 ق)··· 166
عروة بن ابىالجعد ازدى بارقى··· 166
عطية بن بسر مازنى··· 166
عقبة بن عامر جهنى (م 60 ق)··· 166
عقبة بن عمرو بدرى، ابومسعود··· 167
على بن ابىطالب عليهالسلام، اميرالمؤمنين··· 167
عمّار بن ياسر عنسى، ابواليقظان (م 37 ق)··· 168
عمارة بن حزم خزرجى انصارى··· 169
عمران بن حصين خزاعى كعبى، ابونجيد (م 52 ق)··· 169
عمر بن ابىسلمة بن عبدالاسد مخزومى، ربيب پيامبر صلىاللهعليهوآله، پسر امسلمه (م 83 ق)··· 169
عمر بن خطاب عدوى (م 23 ق)··· 169
عمرو بن حريث قرشى مخزومى (م 55 يا 98 ق)··· 170
عمرو بن حمق بن كاهن خزاعى كوفى (م 50 ق)··· 170
عمرو بن ذىمرّ··· 171
عمرو بن شراحيل··· 171
عمرو بن شرحبيل··· 171
عمرو بن عاص بن وائل سهمى (م 43 يا 47 يا 48 يا 51 ق)··· 171
عمرو بن مرّه جهنى، ابوطلحه، ابومريم (م در خلافت معاويه)··· 171
فاطمه بنت حمزة بن عبدالمطلب··· 172
فاطمه بنت محمد عليهاالسلام، صديقه (م 11 ق)··· 172
فضل بن عباس··· 172
فضلة (نضلة) بن عتبه (عبيد) اسلمى، ابوبرزه (م 65 ق)··· 172
قيس بن ثابت بن شماس انصارى··· 173
قيس بن سعد بن عباده انصارى خزرجى (م 59 يا 60 ق)··· 173
قيس بن عاصم··· 173
كعب بن عجره (عجزه) انصارى مدنى، ابومحمد (م 51 ق)··· 173
مالك بن حويرث ليثى، ابوسليمان (م 74 ق)··· 174
محمد بن ابىبكر··· 174
محمد بن مسلمه انصارى (م 43 يا 46 يا 47 ق)··· 174
مقداد بن عمرو كندى زهرى (م 33 ق)··· 175
ناجية بن عمرو خزاعى··· 175
نعمان بن عجلان زرقى انصارى··· 175
نيط بن شريط··· 176
هاشم بن عتبة بن ابىوقاص مرقال زهرى مدنى (م 37 ق)··· 176
هلال بن حارث، ابوحمراء خادم رسول خدا صلىاللهعليهوآله··· 176
وحشى بن حرب حبشى حمصى، ابووسمه (ابودسمه)··· 176
وهب بن حمزه··· 177
وهب بن عبداللّه سوائى (شوائى) ، ابوحجيفه، وهب الخير (م 64 يا 74 ق)··· 177
يزيد بن خطيب اسلمى··· 177
يزيد بن وديعه··· 177
يعلى بن مرّة بن وهب ثقفى، ابومُرازم··· 177
دوم. راويان حديث غدير از تابعين··· 179
ابوراشد حبرانى (حرانى)··· 179
ابوسلمة بن عبدالرحمن بن عوف زهرى مدنى (م 94 ق)··· 179
ابوسليمان (ابوسلمان) مؤذّن··· 180
سمان (ذكوان) مدنى، ابوصالح (م 101 ق)··· 180
5 . ابوعنفوانه مازنى··· 180
6 . ابوعبدالرحيم كندى··· 180
8 . ابوليلى كندى··· 180
اياس بن نذير··· 181
جميل بن عماره··· 181
حارثة بن نصر··· 181
حبيب بن ابىثابت اسدى كوفى (م 117 يا 118 يا 119 ق)··· 181
حرث بن مالك··· 181
حسن بصرى··· 181
حسن بن حسن بن على عليهالسلام··· 182
حسين بن مالك بن حويرث··· 182
حكم بن عيينه (عتيبه) كوفى كندى (م 114 يا 115 ق)··· 182
حميد بن عماره خزرجى انصارى··· 182
حميد بن ابىحميد بصرى، ابوعبيده، حميد طويل (م 143 ق)··· 182
خيثمة بن عبدالرحمن جعفى كوفى (م 80 ق)··· 183
ربيعه جرشى (م 60 يا 61 يا 74 ق)··· 183
رياح بن حارث نخعى كوفى، ابوالمثنى··· 183
زاذان بن عمر كندى كوفى، ابوعمرو بزار (بزاز) (م 82 ق)··· 183
زر بن حبيش اسدى، ابومريم (م 81 يا 82 يا 83 ق)··· 183
زياد بن ابىزياد··· 184
زيد بن على··· 184
زيد بن يثيع همدانى كوفى··· 184
سالم بن عبداللّه بن عمربن خطاب قرشى عدوى مدنى (م 106ق)··· 184
سعيد بن جبير اسدى كوفى··· 184
سعيد بن ابىحُدّان (ذىحدّان) كوفى··· 185
سعيد بن مسيب قرشى مخزومى، داماد ابوهريره (م 94 ق)··· 185
سعيد بن وهب همدانى كوفى (م 76 ق)··· 185
سلمة بن كهيل حضرمى كوفى، ابويحيى (م 121 ق)··· 185
سليم بن قيس هلالى، ابوصادق (م 90 ق)··· 185
سليمان بن مهران اعمش، ابومحمد (م 147 يا 148 ق)··· 186
سهم بن حصين اسدى··· 186
شريط بن انس بن مالك اشجعى··· 186
شهر بن جوشب··· 186
ضحاك بن مزاحم هلالى، ابوالقاسم (م 105 ق)··· 186
طاووس بن كيسان يمانى جندى (م 106 ق)··· 186
طلحة بن مصرف ايامى (يمامى) كوفى (م 112 ق، يا بعد آن)··· 187
عامر بن سعد بن ابىوقاص مدنى (م 104 ق)··· 187
عايشه بنت سعد (م 117 ق)··· 187
عبدالحميد بن منذر بن جارود عبدى··· 188
عبدخير بن يزيد همدانى كوفى مخضرمى، ابوعماره··· 189
عبدالرحمن بن ابىليلى (م 82 يا 83 يا 84 ق)··· 189
عبدالرحمن بن سابط (عبدالرحمن بن عبداللّه بن سابط) جمحى مكى (م 118 ق)··· 189
عبداللّه بن اسعد بن زراره··· 189
عبداللّه بن زياد اسدى كوفى، ابومريم··· 190
50 . عبداللّه بن شريك عامرى كوفى··· 190
51 . عبداللّه بن محمد بن عقيل هاشمى مدنى، ابومحمد (م بعد از 140 ق)··· 190
52 . عبداللّه بن يعلى بن مره··· 190
53 . عدى بن ثابت انصارى كوفى خطمى (م 116 ق)··· 190
54 . عطية بن جناده عوفى كوفى، ابوالحسن (م 111 ق)··· 191
55 . على بن زيد بن جدعان بصرى (م 129 يا 131 ق)··· 191
57 . عمر بن عبدالعزيز، خليفه اموى (م 101 ق)··· 192
56 . عمارة بن جوين عبدى، ابوهارون (م 134 ق)··· 192
58 . عمر بن عبدالغفار··· 193
59 . عمر بن على عليهالسلام··· 193
60 . عمرو بن جعدة بن هبيره··· 193
61 . عمرو بن مره كوفى همدانى، ابوعبداللّه، ذومرة (م 116 ق)··· 193
62 . عمروبن عبداللّه سبيعى همدانى، ابواسحاق(م 127 ق يا بعدازآن)··· 194
63 . عمرو بن ميمون (ميمونه) اودى، ابوعبداللّه (م 74 ق يا بعد از آن)··· 194
64 . عميرة (عمرو) بن سعد همدانى كوفى··· 195
65 . عميرة بنت سعد بن مالك مدنى، خواهر سهل و مادر رفاعة بن مبشر··· 195
66 . عيسى بن طلحة بن عبيداللّه تميمى مدنى، ابومحمد··· 195
67 . فطر بن خليفه مخزومى حناط، ابوبكر، آزاد شده بنىمخزوم (م 150 يا 153 ق)··· 196
68 . قبيصة بن ذويب··· 196
69 . قيس ثقفى مدائنى، ابومريم··· 196
محمد بن عمر بن على عليهالسلام (م حدود 100 يا 130 ق)··· 196
مسلم بن صُبيح همدانى كوفى عطار، ابوالضحى··· 196
مسلم ملائى··· 197
مصعب بن سعد بن ابىوقاص زهرى مدنى، ابوزراره (م 103 ق)··· 197
مطلب بن عبداللّه قرشى مخزومى مدنى··· 197
مطر وراق··· 197
معروف بن خربوذ (خربود)··· 197
منصور بن ربعى··· 197
مهاجر بن مسمار زهرى مدنى··· 197
موسى بن اكتل (اكيل) بن عمير نميرى··· 198
80 . ميمون بصرى، ابوعبداللّه، آزاد كرده عبدالرحمن بن سمره··· 198
81 . نذير ضبى كوفى··· 198
82 . هانى بن هانى همدانى كوفى··· 198
83 . يحيى بن سليم فزارى واسطى، ابوبلج··· 198
84 . يحيى بن جعدة بن هبيره مخزومى··· 199
85 . يزيد بن ابىزياد كوفى (م 136 ق)··· 199
86 . يزيد بن حيّان تيمى كوفى عاصمى··· 199
87 . يزيد بن عبدالرحمن بن اودى كوفى، ابوداود··· 199
88 . يسار ثقفى، ابونجيح (م 109 ق)··· 199
سوم: فهرستواره راويان حديث غدير از اهلسنت از قرن دوم تا چهاردهم··· 200
قرن دوم··· 201
قرن سوم··· 203
قرن چهارم··· 207
قرن پنجم··· 209
قرن ششم··· 210
قرن هفتم··· 211
قرن هشتم··· 212
قرن نهم··· 213
قرن دهم··· 214
قرن يازدهم··· 215
قرن دوازدهم··· 216
قرن سيزدهم··· 217
قرن چهاردهم (استدراك محقق)··· 217
چهارم: شرح راويان حديث غدير از اهلسنت از قرن دوم تا چهاردهم··· 218
قرن دوم··· 219
محمد بن اسحاق (م 151 ق)··· 219
مَعمَر بن راشد (م 154 ق)··· 220
اسرائيل بن يونس سَبيعى (ت 100 - م 160 يا 162 ق)··· 221
شريك بن عبداللّه نخعى (ت 95 - م 177 ق)··· 221
5 . محمد بن جعفر غُندَر بصرى (م 193 ق)··· 221
6 . وكيع بن جرّاح (م 196 يا 197 ق)··· 222
8 . عمرو بن دينار جُمَحى مكّى، ابومحمد (م 115 يا 116 ق)··· 222
محمد بن مسلم بن عُبَيداللّه قرشى زُهرى، ابوبكر، ابنشهاب (م 124 ق)··· 223
عبدالرحمن بن قاسم بن محمد بن ابىبكر تيمى مدنى، ابومحمد (م 126 ق)··· 223
بكر بن سَوادة بن ثُمامه بصرى، ابوثُمامه (م 128 ق)··· 223
عبداللّه بن ابىنجيح يسار ثقفى مكّى، ابويسار (م 131 ق)··· 224
مغيرة بن مقسم ضبّى كوفى اعمى، ابوهشام (م 133 ق)··· 224
خالد بن يزيد جمحى مصرى كِندى سكسكى، ابوعبدالرحيم (م 139 ق)··· 224
حسن بن حكم نخعى كوفى، ابوحاتِم، ابوحكم (م بعد از 140 ق)··· 224
ادريس بن يزيد اودى كوفى، ابوعبداللّه··· 225
عبدالملك بن ابىسليمان عرزمى كوفى (م 145 ق)··· 225
عَوف بن ابىجميله عبدى هجرى بصرى (م 146 يا 147 ق)··· 225
عبيداللّه بن عمر بن حفص بن عاصم بن عمر بن خطّاب عدوى عمرى مدنى (م 147 ق)··· 226
نعيم بن حكيم مدائنى (م 148 ق)··· 226
طلحة بن يحيى بن طلحة بن عبيداللّه تَيمى كوفى (م 148 ق)··· 226
كثير بن زيد اسلمى، ابومحمد، ابنماقَبَه (م بعد از 150 ق)··· 226
مِسعَر بن كِدام كوفى احول (م 153 يا 155 ق)··· 227
حَكَم بن ابان عدنى، ابوعيسى (م 154 يا 155 ق)··· 227
عبداللّه بن شَوذَب بلخى (م 156 يا 157 ق)··· 227
شعبة بن حجّاج واسطى (م 160 ق)··· 228
كامل بن علاء تميمى كوفى، ابوعلاء (م حدود 160 ق)··· 228
سفيان بن سعيد ثورى (م 161 ق)··· 228
جعفر بن زياد كوفى احمر (م (165 يا 167 ق)··· 229
مسلم بن سالم نهدى كوفى، ابوفَروه (م اواسط قرن دوم)··· 229
قيس بن ربيع اودى اسدى كوفى، ابومحمد (م 165 ق)··· 229
حمّاد بن سَلَمه بصرى، ابوسَلَمه (م 167 ق)··· 229
عبداللّه بن لَهيعه مصرى، ابوعبدالرحمن، ابنلهيعه (م 174 ق)··· 230
وضّاح بن عبداللّه يَشكُرى واسطى بزّاز،ابوعوانه (م 175يا 176ق)··· 230
نوح بن قيس حَدّانى بصرى، ابوالروح (م 183 ق)··· 230
مطّلب بن زياد بن ابىزهير كوفى، ابوطالب (م 185 ق)··· 231
حسّان بن ابراهيم عَنَزى كرمانى، ابوهاشم (م 186 ق)··· 231
فضل بن موسى مَروَزى سينانى، ابوعبداللّه (م 192 ق)··· 231
اسماعيل بن ابراهيم بن مقسم بصرى اسدى، ابنعُلَيَّه، ابوالبشر، پسر خواهر حميد طويل (م 193 ق)··· 232
محمد بن ابراهيم سلمى بصرى، ابوعمرو، ابنابىعدى (م 194 ق)··· 232
محمد بن خازم تميمى ضرير، ابومعاويه (م 195 ق)··· 232
محمد بن فضيل بن غزوان كوفى، ابوعبدالرحمن (م 195 ق)··· 233
سفيان بن عُيَينه بن ميمون هلالى كوفى، ابومحمد (م 198 ق)··· 233
حَنَش بن حارث بن لقيط نخعى اشجعى··· 233
موسى بن يعقوب زمعى مدنى، ابومحمد··· 233
علاء بن سالم عبدى كوفى عطّار··· 234
ازرق بن على بن مسلم كوفى، ابوجَهم··· 234
هانى بن ايّوب حنفى كوفى··· 234
فُضَيل بن مرزوق اَغَرّ رَقاشى رُؤاسى كوفى، ابوعبدالرحمن··· 234
50 . موسى بن مسلم حزامى شيبانى كوفى طحّان، ابوعيسى، موسى صغير··· 235
51 . يعقوب بن جعفر بن ابىكثير انصارى مدنى··· 235
52 . سعد بن عُبَيده سلمى كوفى، ابوحمزه··· 235
قرن سوم··· 236
53 . محمد بن عبداللّه زُبَيرى، ابواحمد حَبّال (م 203 ق)··· 236
54 . يحيى بن آدم بن سليمان قرشى اموى كوفى، ابوزكريا (م 203 ق)··· 236
55 . محمد بن ادريس شافعى، ابوعبداللّه··· 236
56 . اسود بن عامر شامى، ابوعبدالرحمن (م 208 ق)··· 237
57 . عبدالرزّاق بن همّام صنعانى، ابوبكر (م 211 ق)··· 237
58 . حسين بن محمد بن بهرام تميمى مَروَزى، ابواحمد (م 213
يا 214 ق)··· 238
59 . فضل بن دكين كوفى، ابونُعَيم، استاد بخارى (م 218 يا 219 ق)··· 239
60 . عفّان بن مسلم صفّار، ابوعثمان، استاد بخارى (م 220 ق)··· 239
61 . سعيد بن منصور بن شعبه خراسانى، ابوعثمان (م 227 ق)··· 240
62 . ابراهيم بن حجّاج بن زيد سامى ناجى بصرى، ابواسحاق (م 231 ق)··· 240
63 . على بن حكيم بن ذبيان اودى كوفى، ابوالحسن (م 231 ق)··· 240
64 . على بن محمد بن اسحاق طَنافِسى كوفى، ابوالحسن (م 233 يا 235 ق)··· 241
65 . هُدْبَة بن خالد قيسى بصرى، ابوخالد هداب (م 235 ق)··· 241
66 . عبداللّه بن ابىشَيبه، ابوبكر (م 235 ق)··· 241
67 . عبيداللّه بن عمر بن ميسره قواريرى، ابوسعيد (م 235 ق)··· 242
68 . اسحاق بن ابراهيم بن مخلّد بن ابراهيم حنظلى مَروَزى، ابويعقوب (م 238 ق)··· 243
69 . عثمان بن محمد بن ابىشَيبه عَبسى كوفى، ابوزيد، ابوالحسن (م 239 ق)··· 243
قُتَيبة بن سعيد بلخى، ابورجاء (م 239 يا 240 يا 241 ق)··· 243
احمد بن حنبل··· 243
هارون بن عبداللّه بن مروان بغدادى بزّاز، ابوموسى حمّال (م 243 ق)··· 243
محمد بن بشّار بن عثمان عبدى بصرى، ابوبكر بندار (م 252 ق)··· 245
محمد بن مثنّى عَنَزى، ابوموسى (م 252 ق)··· 245
حسن بن عرفة بن يزيد عبدى بغدادى، ابوعلى (م 257 ق)··· 245
محمد بن يحيى بن عبداللّه بن خالد بن فارس ذُهلى نيشابورى، ابوعبداللّه (م 258 ق)··· 245
حجّاج بن يوسف، ابنشاعر (م 259 ق)··· 246
اسماعيل بن عبداللّه سَمّويَه (م 267 ق)··· 246
حسن بن على بن عفّان عامرى··· 246
80 . ابنماجه قزوينى (م 273 ق)··· 246
81 . احمد بن يحيى بَلاذُرى··· 247
82 . ابنقُتَيبه··· 247
83 . محمد بن عيسى تِرمِذى، ابوعيسى (م 279 ق)··· 247
84 . احمد بن عمرو بن ابىعاصم ضحّاك بن مخلّد شيبانى بصرى، ابوبكر، ابنابىعاصم (م 287 ق)··· 248
85 . زكريا بن يحيى سِجْزى، ابوعبدالرحمن (ت 195 - م 289 ق)··· 248
86 . عبداللّه بن احمد بن حنبل، ابوعبدالرحمن (م 290 ق)··· 248
87 . على بن محمد بن على بن ابىالمضا مَصّيصى··· 249
88 . ابراهيم بن يونس بن محمد طرسوسى، مؤدّب حرمى··· 249
89 . احمد بن عمرو بن عبدالخالق بصرى بَزّار، ابوبكر (م 292 ق)··· 249
مُصعَب بن مِقدام خثعمى كوفى، ابوعبداللّه (م 203 ق)··· 250
زيد بن حباب خراسانى كوفى عكلى زاهد، ابوالحسين (م 203 ق)··· 250
شَبابة بن سوار فَزارى مدائنى (م 206 ق)··· 251
محمد بن خالد بن عثمه حنفى بصرى··· 251
خلف بن تميم تميمى كوفى، ابوعبدالرحمن (م 206 يا 213 ق)··· 251
حسين بن حسن اشقر فزارى كوفى، ابوعبداللّه (م 208 ق)··· 252
حسن بن عطيّة بن نجيح قرشى كوفى بزّاز (م 211 ق)··· 252
عبداللّه بن يزيد عدوى مُقرى قصير، ابوعبدالرحمن (م 212 يا 213 ق)··· 252
عبيداللّه بن موسى عَبسى كوفى، ابومحمد (م 212 يا 213 ق)··· 252
على بن قادم خُزاعى كوفى، ابوالحسن (م 213 ق)··· 253
محمد بن سليمان بن ابىداوود حرّانى، ابوعبداللّه، بومه (م 213 ق)··· 253
عبداللّه بن داوود خريبى همدانى كوفى، ابوعبدالرحمن (م 213 ق)··· 253
على بن حسن بن دينار عبدى، ابوعبدالرحمن (م 215 ق)··· 254
يحيى بن حمّاد شيبانى مصرى (م 215 ق)··· 254
حجّاج بن منهال سلمى انماطى بصرى، ابومحمد (م 217 ق)··· 254
على بن عيّاش الهانى حمصى بكاء، ابوالحسن (ت 143 - م 218 يا 219 ق)··· 255
مالك بن اسماعيل بن درهم نهدى كوفى، ابوغسّان (م 219 ق)··· 255
قاسم بن سلام هروى، ابوعُبَيد (م 223 يا 224 ق)··· 255
محمد بن كثير عبدى بصرى، ابوعبداللّه (م 223 ق)··· 256
موسى بن اسماعيل منقرى بصرى تبوذكى (م 223 ق)··· 256
قيس بن حفص بن قعقاع دارمى بصرى، ابومحمد (م 227 ق)··· 256
يحيى بن عبدالحميد حِمّانى كوفى، ابوزكريا (م 228 ق)··· 257
خلف بن سالم مهلّبى مخرمى بغدادى (م 231 ق)··· 257
احمد بن عمر بن حفص جلاب وكيعى، ابوجعفر (م 235 ق)··· 257
ابراهيم بن منذر بن عبداللّه حزامى مدنى، ابواسحاق (م 236 ق)··· 258
يحيى بن سليمان كوفى جعفى مُقرى، ابوسعيد (م 237 يا 238 ق)··· 258
يعقوب بن حميد بن كاسب مدنى، ابويوسف (م 240 يا 241 ق)··· 258
حسن بن حمّاد بن كسيب سجاده بغدادى، ابوعلى (م 241 ق)··· 259
حسين بن حُرَيث مَروَزى، ابوعمّار (م 244 ق)··· 259
هلال بن بشر بصرى، ابوالحسن (م 246 ق)··· 259
احمد بن عثمان بصرى، ابوالجوزاء (م 246 ق)··· 259
محمد بن علاء همدانى كوفى، ابوكُرَيب (م 248 ق)··· 260
يوسف بن عيسى بن دينار زُهرى مَروَزى، ابويعقوب (م 249 ق)··· 260
نصر بن على بن نصر جهضمى، ابوعمرو (م 250 يا 251 ق)··· 260
يوسف بن موسى قّطان كوفى، ابويعقوب (م 253 ق)··· 261
محمد بن عبدالرحيم بغدادى بزّاز، ابويحيى، صاعقه (م 255 ق)··· 261
محمد بن عبداللّه عدوى مُقرى (م 256 ق)··· 261
محمد بن اسماعيل بخارى، ابوعبداللّه، صاحب صحيح (م 256 ق)··· 262
عبداللّه بن سعيد بن حصين كِندى كوفى، ابوسعيد، اَشَجّ، صاحب تفسير (م 257 ق)··· 262
احمد بن عثمان بن حكيم اودى، ابوعبداللّه (م 261 يا 262 ق)··· 262
عمر بن شبه نُمَيرى بصرى، ابوزيد (م 262 ق)··· 263
احمد بن يوسف بن خالد سلمى نيشابورى، ابوالحسن، حمدان (م 264 ق)··· 263
عبيداللّه بن عبدالكريم مخزومى رازى، ابوزُرعه (م 264 ق)··· 263
احمد بن منصور بن سيّار رمادى، ابوبكر (م 265 ق)··· 264
محمد بن عوف بن سفيان طائى حمصى، ابوجعفر (م 272 يا 273 ق)··· 264
سليمان بن سيف بن يحيى طائى حرّانى، ابوداوود (م 272 ق)··· 264
عبدالملك بن محمد رَقاشى، ابوقِلابه (م 276 ق)··· 265
احمد بن حازم غِفارى كوفى، ابنابىغرزه، ابنعزيزه (م 276 ق)··· 265
ابراهيم بن حسين كِسائى همدانى، ابواسحاق، ابندَيزيل، دابّة عَفّان،سيفَنَه (م 280 يا 281 ق)··· 265
ابراهيم بن عبداللّه بن مسلم كجى بصرى (م 292 ق)··· 266
صالح بن محمد بن عمرو بغدادى، جَزَره (م 293 يا 294 ق)··· 266
محمد بن عثمان بن ابىشَيبه عَبسى كوفى (م 297 ق)··· 266
محمد بن ايّوب واسطى، ابوهريره··· 267
قرن چهارم··· 267
حسن بن سفيان، ابوالعباس (م 303 ق)··· 267
احمد بن على بن مثنّى بن يحيى تميمى، ابويَعلى موصلى (م 307 ق)··· 268
محمد بن جرير طبرى، ابوجعفر (م 310 ق)··· 268
عبداللّه بن محمد بَغَوى، ابوالقاسم (م 317 ق)··· 268
محمد بن على تِرمِذى (م 317 ق)··· 268
حمد بن محمد اَزدى طَحاوى، ابوجعفر (ت 237 - م 321 ق)··· 269
احمد بن محمد بن عبدربّه، ابوعمر، ابنعبدربه (م 328 ق)··· 269
حسين بن اسماعيل بن سعيد بن ابانِ ضبّى مَحاملى، ابوعبداللّه (ت 235 يا 236 - م 330 ق)··· 270
احمد بن محمد بن سعيد كوفى، ابوالعباس ابنعقده (ت 244 يا 249 - م 332 ق)··· 270
يحيى بن محمد غبرى بغيانى نيشابورى، ابوزكريا (م 344 ق)··· 270
دَعلَج بن احمد بن دَعلَج سِجزى (م 351 ق)··· 271
محمد بن عبداللّه بن ابراهيم بن عبدويه بغدادى شافعى بزّاز، ابوبكر شافعى (ت 260 - م 354 ق)··· 271
محمد بن حِبّان بن احمد بن حِبّان بن مُعاذ تميمى بُستى، ابوحاتم (م 354 ق)··· 271
سليمان بن احمد بن ايوب لخمى طَبَرانى، ابوالقاسم (م 360 ق)··· 271
احمد بن جعفر بن حمدان قطيعى، ابوبكر (م 368 ق)··· 272
عبيداللّه بن محمد، ابوعبداللّه، ابنبَطّه··· 272
على بن عمر بن احمد بغدادى دارقطنى، ابوالحسن (م 385 ق)··· 273
محمد بن عبدالرحمن، ابوطاهر، مخلّص ذهبى··· 273
عبداللّه بن صقر بن نصر سكرى بغدادى، ابوالعباس (م 302 ق)··· 273
احمد بن محمد ضُبَعى احول، ابوجعفر (م 311 ق)··· 274
محمد بن جمعة بن خلف قهستانى، ابوقريش (م 313 ق)··· 274
محمد بن احمد دولابى، ابوبشر (م 320 ق)··· 274
احمد بن عبداللّه بن احمد بزّاز نيرى، ابوجعفر، ابننيرى (م 320 ق)··· 275
ابراهيم بن عبدالصمد بن موسى هاشمى، ابواسحاق (م 325 ق)··· 275
عبدالرحمن بن ابىحاتِم رازى، ابنابىحاتم (ت 240 يا 241 - م 327 ق)··· 275
حَبشون بن موسى خلاّل، ابونصر (ت 134 - م 331 ق)··· 276
محمد بن على بن خلف عطّار كوفى، ابوعبداللّه··· 276
هيثم بن كُلَيب چاچى، ابوسعيد (م 335 ق)··· 276
محمد بن صالح بن هانى ورّاق نيشابورى، ابوجعفر (م 340 ق)··· 276
على بن حسين مسعودى بغدادى (م 346 ق)··· 277
محمد بن احمد بن تميم خيّاط قنطرى حنظلى، ابوالحسين (م 348 ق)··· 277
جعفر بن محمد بن نصير خواصّ، ابومحمد خلدى (م 347 يا 348 ق)··· 277
محمد بن على شيبانى كوفى، ابوجعفر (م 351 ق)··· 278
محمد بن حسن بن محمد نقّاش مفسّر موصلى بغدادى، ابوبكر (م 351 ق)··· 278
احمد بن جعفر بن محمد بن سلم ختلى، ابوبكر (م 365 ق)··· 278
زبير بن عبداللّه (عبيداللّه، عبدالواحد) بن موسى بغدادى توزى، ابويَعلى (م 370 ق)··· 278
محمد بن احمد بن بالويه نيشابورى معدّل (م 374 ق)··· 279
حسن بن ابراهيم مصرى، ابومحمد، ابنزولاق (م 387 ق)··· 279
احمد بن سهل فقيه بخارى··· 279
عباس بن على بن عباس نَسايى··· 279
يحيى بن محمد بن عمر بن عبداللّه بن عمر بن حف بن عمر بن بيان بن دينار اخبارى بغدادى كاتب، ابوعمر··· 280
قرن پنجم··· 280
محمد بن عبداللّه نيشابورى، ابنبيّع، حاكم (م 405 ق)··· 280
عبدالملك بن ابىعثمان نيشابورىِ، ابوسعد خرگوشى··· 280
ابوبكر شيرازى··· 281
احمد بن موسى اصفهانى، ابوبكر، ابنمَردَوَيه (ت 323 - م 410 ق)··· 281
احمد بن محمد بن يعقوب، ابوعلى، مِسْكَوَيه (م 421 ق)··· 281
احمد بن محمد بن ابراهيم ثعلبى نيشابورى، ابواسحاق (م 427 يا 437 ق)··· 281
احمد بن عبداللّه بن احمد بن اسحاق صوفى، ابونُعَيم اصفهانى (م 430 ق)··· 282
اسماعيل بن على بن حسين سَمّان رازى، ابوسعد، ابنسمّان (م 443 ق)··· 282
احمد بن حسين بن على بن موسى خسروجردى، ابوبكر بيهقى (ت 384 - م 458 ق)··· 283
ابنعبدالبَرّ قُرطُبى، ابوعمر (م 463 ق)··· 283
احمد بن على بن ثابت بغدادى، ابوبكر، خطيب (م 463)··· 283
على بن احمد بن على بن متوّيه واحدى، ابوالحسن (م 468 ق)··· 284
مسعود بن ناصر سِجِستانى، ابوسعيد (م 477 ق)··· 284
على بن محمد بن محمد بن طيّب جُلاّبى، ابوالحسن، ابنمَغازِلى (م 438 ق)··· 284
عبيداللّه بن عبداللّه حَسكانى··· 285
منصور بن محمد بن عبدالجبار سمعانى، ابوالمظفّر (م 489 ق)··· 285
على بن حسن مصرى خِلَعى، ابوالحسن (ت 405 - م 492 ق)··· 285
محمد بن طيّب بن محمد (جعفر) بصرى مالكى باقِلاّنى، قاضى ابوبكر (م 403 ق)··· 286
احمد بن محمد بن موسى بن قاسم بن صلت مجبّر بغدادى، ابوالحسن (م 405 ق)··· 286
محمد بن احمد بن محمد بن سهل بن ابىالفوارس، ابوالفتح (ت 338 - م 412 ق)··· 286
احمد بن حسين بن احمد بغدادى، ابوالحسن، ابنسمّاك (ت 330 - م 424 ق)··· 287
عبداللّه بن على بن محمد بن عبداللّه بن بشران، ابومحمد، ابنبشران شاهد (ت 355 - م 429 ق)··· 287
عبدالملك بن محمد ثعالبى نيشابورى، ابومنصور (م 429 ق)··· 287
حسن بن على تميمى واعظ، ابوعلى، ابنمُذهِب (ت 355 - م 444 ق)··· 287
ابوحامد غزّالى··· 288
قرن ششم··· 288
حسين بن مسعود بن محمد فرّاء بَغَوى شافعى، ابومحمد، ركنالدين (م 516 ق)··· 288
رزين بن معاويه عَبدَرى اندلسى سرقسطى، ابوالحسن··· 288
احمد بن محمد عاصمى··· 289
محمد بن عمر بن محمد بن عمر زَمخشرى، جاراللّه (ت 467 - م 537 ق)··· 289
محمد بن على بن ابراهيم نطنزى، ابوالفتح··· 289
موفّق بن احمد مكّى خوارزمى، اخطب خوارزم··· 289
عمر بن محمد بن خضر، عمر ملاّ··· 290
على بن حسين بن هبهاللّه بن عبداللّه بن حسين، ابوالقاسم، ابنعساكر (ت 499 - م 571 ق)··· 290
محمد بن عمر بن احمد (محمد) مدينى اصفهانى، ابوموسى (ت 501 - م 581 ق)··· 290
فضلاللّه تورِبِشتى (م 660 ق حدودا)··· 291
اسعد بن محمود (ابىالفضائل) بن خلف عِجلى اصفهانى واعظ، ابوالفتح، منتجبالدين (م 600 ق)··· 291
محمد بن على كوفى نَرسى، ابوالغنائم (م 510 ق)··· 291
يحيى بن عبدالوهّاب اصفهانى، ابوزكريا، ابنمنده (م 512 ق)··· 292
هبهاللّه بن محمد بن عبدالواحد (حصين) شيبانى (م 525 ق)··· 292
محمد بن عبيداللّه بن نصر، ابوبكر، ابنزاغونى (ت 468 - م 552 ق)··· 292
عياض بن موسى يحصبى (م 544 ق)··· 293
محمد بن عبدالكريم شهرستانى، ابوالفتح، متكلّم اشعرى (م 548 ق)··· 293
قرن هفتم··· 293
محمد بن عمر بن حسين قرشى تيمى بكرى، ابوعبداللّه، فخر رازى (ت 533 - م 606 ق)··· 293
مبارك بن محمد بن محمد شيبانى جزرىِ موصلى، مجدالدين، ابوالسعادات، ابناثير (م 606 ق)··· 294
على بن محمد جَزَرى، ابوالحسن، ابناثير (م 630 ق)··· 294
محمد بن عبدالواحد بن احمد مَقدِسى، ابوعبداللّه، ضياءالدين (ت 569 - م 643 ق)··· 294
يوسف بن محمد بَلَوى اندلسى، ابوالحجّاج، ابنشيخ ... 295
ابنطلحه··· 295
سبط بن جوزى··· 295
گنجى··· 295
عبدالرزّاق بن رزقاللّه رسعنى··· 296
يحيى بن شرف حزامى نَوَوى (نَواوى) دمشقى، محىالدين، ابوزكريا (ت 631 - م 676 يا 677 ق)··· 296
احمد بن عبداللّه بن محمد طبرى مكّى، ابوالعباس، محبالدين (ت 615 - م 694 ق)··· 296
وصابى··· 297
سعيدالدين فَرغانى (م 689 ق)··· 297
محمد بن احمد بن ابىبكر بن فرج انصارى خزرجى قُرطُبى، ابوعبداللّه (م 671 ق)··· 297
زيد بن حسن بن زيد بن حسن كِندى بغدادى، ابويمن، تاجالدين (ت 520 - م 613 ق)··· 297
على بن حميد بن احمد بن جعفر بن وليد قرشى (م 621 ق)··· 298
حنبل بن عبداللّه بن سعاده مكبّر رُصافى، ابوعبداللّه (م 604 ق)··· 298
عبداللّه بن محمود بن مودود حنفى موصلى، مجدالدين (ت 599 - م 683 ق)··· 298
عبداللّه بن عمر بَيضاوى شافعى، ابوالخير ناصرالدين (م 685 ق)··· 298
قرن هشتم··· 299
حموينى (م 722 ق)··· 299
يوسف بن عبدالرحمن مِزّى، جمالالدين (م 742 ق)··· 299
ذهبى··· 299
حسن بن حسين نيشابورى··· 300
احمد بن محمد سمنانى، علاءالدوله··· 300
خطيب تبريزى··· 300
عمر بن مظفّر بن عمر بن محمد بن ابىالفوارس بن على مَعَرّى حلبى، ابوحفص، زينالدين، ابنالوردى··· 300
ابنمكتوم قيسى··· 300
محمد بن يوسف زرندى، جمالالدين··· 300
يافعى··· 301
سعيدالدين كازرونى··· 301
اسماعيل بن عمر دمشقى شافعى، ابنكثير··· 301
عمر بن حسن بن مزيد بن اميلة بن جمعه مراغى، ابوحفص (م 778 ق)··· 301
سيد على بن شهابالدين همدانى··· 302
محمد بن عبداللّه بن محبّ مَقدِسى، ابوبكر، شمسالدين، ابنمحبّ (ت 712 - م 789 ق)··· 302
عبدالرحمن بن احمد بن عبدالغفّار ايجى شيرازى شافعى، عضدالدين (ت 700 - م 753 يا 756 ق)··· 302
محمد بن احمد بن على هوارى مالكى، ابوعبداللّه، شمسالدين، ابنجابر اندلسى (م 780 ق)··· 302
مسعود بن عمر تَفتازانى، سعدالدين (م 791 يا 792 ق)··· 303
قرن نهم··· 303
محمد بن محمد حافظى، خواجه پارسا··· 303
محمد بن محمد بن محمد جَزَرى دمشقى مُقرى شافعى، ابنجَزَرى، شمسالدين، ابوالخير (م 833 ق)··· 303
احمد بن على بن عبدالقادر مَقريزى··· 303
شِهابالدين بن شمسالدين دولتآبادى··· 304
ابنحَجَر عَسقَلانى··· 304
على بن محمد مكّى، نورالدين، ابنصبّاغ مالكى··· 304
حسين بن معينالدين ميبدى··· 304
محمود بن احمد عَينى··· 305
عبداللّه بن عبدالرحمن حسينى، اصيلالدين واعظ (م 883 ق)··· 305
فضل بن روزبهان شيرازى، ابنروزبهان··· 305
على بن ابىبكر بن سليمان هيثمى (ت 735 - م 807 ق)··· 305
عبدالرحمن بن محمد، ابنخلدون، ولىالدين (ت 732 - م 808 ق)··· 306
على بن محمد بن على حسينى حنفى، شريف جرجانى (ت 740 - م 816 ق)··· 306
محمد بن خِلفه وشتانى اُبّى (اَبى) مالكى، ابوعبداللّه، مخلوف (م 827 يا 828 ق)··· 306
محمد بن عبداللّه بن عبدالرحمن اذرعى (زرعى) دمشقى شافعى، نجمالدين، ابنعَجلون (ت 831 - م 876 ق)··· 306
على بن محمد قوشچى، علاءالدين (م 879 ق)··· 307
محمد بن يوسف بن شعيب حسينى سَنوسى تِلِمسانى، ابوعبداللّه (م 895 ق)··· 307
قرن دهم··· 307
على بن عبداللّه سَمهودى، نورالدين··· 307
سُيوطى··· 308
عطاءاللّه بن فضلاللّه شيرازى، جمالالدين محدّث··· 308
عبدالوهاب بن محمد بن رفيعالدين بخارى··· 308
احمد بن محمد بن على بن حَجَر مكّى، ابنحجر··· 308
على بن حسامالدين، متّقى هندى··· 309
محمدطاهر فَتَّنى··· 309
مخدوم بن عبدالباقى، ميرزا مخدوم··· 309
احمد بن محمد بن ابىبكر قَسطَلانى مصرى شافعى، ابوالعباس (ت 851 - م 926 ق)··· 310
عبدالرحمن بن على شيبانى، ابوالفرج، ابندَيبَع (م 944 ق)··· 310
محمد شَربينى قاهرى شافعى، شمسالدين (م 977 ق)··· 310
احمد بن محمد وَتَرى شافعى رِفاعى، ابومحمد ضياءالدين (م 980 ق)··· 310
عبدالرحمن بن عبدالسلام بن عبدالرحمن بن عثمان صَفّورى شافعى (م 894 ق)··· 311
قرن يازدهم··· 311
على بن سلطان محمد هروى قارى··· 311
محمد مُناوى، شمسالدين، عبدالرئوف (ت 952 - م 1031 ق)··· 311
شيخ بن عبداللّه عيدروس··· 312
محمود بن محمد بن على شيخانى قادرى مدنى··· 312
نورالدين حلبى شافعى··· 312
احمد بن فضل بن محمد باكثير مكّى شافعى، ابنباكثير··· 312
عبدالحق بن سيفالدين دهلوى بخارى··· 313
محمد بن محمد مصرى··· 313
محمد محبوب عالم بن صفىالدين جعفر بدر عالم··· 313
ضياءالدين صالح بن مهدى مقبلى··· 313
احمد بن يوسف بن احمد چَلَبى قَرَمانى دمشقى، ابوالعباس، ابنسِنان (ت 939 - م 1019 ق)··· 314
حسين بن امام المنصور باللّه قاسم بن محمد بن على يمنى (م 1050 ق)··· 314
قرن دوازدهم··· 314
بَرزَنجى··· 314
حسامالدين بن محمد بايزيد سهارنپورى··· 315
محمد بن معتمدخان بدخشانى··· 315
محمد صدر عالم··· 315
احمد بن عبدالرحيم دهلوى، ولىاللّه، پدر دهلوى··· 315
محمد بن اسماعيل بن صلاح يمانى صنعانى، امير··· 316
صَبّان··· 316
ابراهيم بن مرعى بن عطيّه مالكى، شَبرَخيتى··· 316
احمد بن عبدالقادر بن بكرى عجيلى··· 316
ابراهيم بن محمد بن محمد حنفى، كمالالدين ابنحمزه حَرّانى دمشقى (م 1120 ق)··· 316
محمد بن عبدالباقى بن يوسف ازهرى زُرقانى مالكى، ابوعبداللّه (م 1122 ق)··· 317
حامد بن على بن ابراهيم بن عبدالرحيم حنفى دمشقى، عمادى (م 1171 ق)··· 317
محمد بن سالم بن احمد مصرى حِفنى شافعى، شمسالدين (م 1181 ق)··· 317
قرن سيزدهم··· 317
رشيدالدين خان دهلوى، شاگرد دهلوى··· 317
محمدمبين لكهنوى··· 318
محمدسالم دهلوى بخارى··· 318
ولىاللّه لكهنوى··· 318
حيدرعلى فيضآبادى··· 318
محمد بن محمد حسينى زَبيدى حنفى، ابوالفيض مرتضى (م 1205 ق)··· 318
محمد بن على بن محمد شوكانى، قاضى (م 1250 ق)··· 318
محمود بن عبداللّه حسينى آلوسى بغدادى شافعى، شِهابالدين ابوثناء (م 1270 ق)··· 319
محمد بن درويش حوت بيروتى شافعى، ابوعبدالرحمن حوت (م 1276 ق)··· 319
سليمان بن ابراهيم قُندوزى حنفى بلخى حسينى صوفى (م 1270 يا 1293 ق)··· 319
قرن چهاردهم (استدراك محقق)··· 320
احمد بن مصطفى قادينخانى رومى صوفى (م 1306 ق)··· 319
احمد بن زينى بن احمد دحلان مكّى شافعى (م 1304 ق)··· 320
مؤمن بن حسن مؤمن شِبلَنجى (زنده در سال 1322 ق)··· 320
محمد عبده بن حسن خيراللّه مصرى (م 1323 ق)··· 320
عبدالحميد بن عبداللّه بن محمود بن حسين آلوسى بغدادى شافعى (م 1324 ق)··· 320
عبدالمسيح بن فتحاللّه انطاكى حلبى (م 1341 ق)··· 320
يوسف بن اسماعيل بن يوسف نَبهانى بيروتى، ابوالمحاسن شافعى (م 1350 ق)··· 321
احمد نسيم مصرى (م 1356 ق)··· 321
محمد حبيباللّه بن عبداللّه بن احمد شِنقيطى (م 1363 ق)··· 321
احمد بن محمد بن صديق، ابوالفيض (م 1380 ق)··· 321
قاضى بهلول بهجت شافعى··· 321
احمد فريد رِفاعى··· 322
احمد زكى عدوى مصرى··· 322
محمد محمود رافعى مصرى··· 322
محمد شاكر خيّاط نابلسى ازهرى مصرى··· 322
على جلالالدين حسينى مصرى··· 322
حسين على اعظمى بغدادى··· 322
محمد سعيد دحدوح··· 322
صفا خلوصى··· 323
عبدالفتاح عبدالمقصود مصرى··· 323
دوم: نكاتى در اسناد حديث غدير··· 325 - 394
روايت غدير در فرهنگ اسلام··· 325
مرحله اول: روايت غدير··· 328
مرحله دوم: انتقال فرهنگ غدير از روايت به تأليف··· 331
مرحله سوم: تحقيق در سند و متن··· 331
مرحله چهارم: شكوفايى علمى در فرهنگ غدير··· 332
احتجاج به حديث غدير··· 333
اقرار البانى به اسناد صحيح براى حديث غدير··· 334
اول. حديث غدير از زيد بن ارقم··· 334
دوم. حديث غدير از سعد بن ابىوقاص··· 334
سوم. حديث غدير از بُرَيده··· 335
چهارم. حديث غدير از على بن ابىطالب7··· 335
پنجم. حديث غدير از ابوايوب انصارى··· 335
ششم. حديث غدير از براء بن عازب··· 335
هفتم. حديث غدير از ابنعباس··· 335
هشتم. حديث غدير از انس ابن مالك··· 336
عدم نقل غدير توسط برخى از معاندين··· 336
علت اول: تعصب فرقهاى··· 337
علت دوم: سخت گيرى خلفا··· 337
علت سوم: وجود منافع مادى··· 338
حذيفه و ابوسعيد راوى ماجراى غدير··· 338
حَبشى بن جناده سلولى، مبلّغ بصير غدير··· 339
1 - حديث غدير به روايت حبشى بن جناده··· 341
2 - بصيرت حبشى بن جناده در دفاع از اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 342
3 - بصيرت وى در ترويج فرهنگ غدير··· 343
4 - نتيجه گيرى··· 344
روايت غدير توسط بانوان··· 345
اول. بانوان از صحابه··· 347
1 - حضرت زهرا عليهاالسلام··· 347
2 - امسلمه··· 349
3 - اسماء بنت عميس··· 351
4 - امّهانى بنت ابىطالب··· 352
5 - عايشه دختر ابىبكر··· 353
6 - فاطمه دختر حمزة بن عبدالمطلب··· 353
7 - همسر زيد بن ارقم··· 353
8 - امكلثوم بنت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 354
دوم. بانوان از تابعين··· 354
1 تا 10 - فواطم··· 354
11 - عايشه بنت سعد (م 117 ق)··· 355
12 - دارميه حجونيه كنانيه··· 357
13 - حُسنيه··· 360
14 - عميرة بنت سعد بن مالك··· 361
15 - امالمجتبى علويه··· 361
16 - فاطمه بنت على بن ابىطالب عليهالسلام··· 361
نقل حديث غدير توسط فواطم··· 362
اقرار دشمنان به حديث غدير··· 369
1 - ابليس و حديث غدير··· 370
2 - حارث فهرى و حديث غدير··· 370
3 - ابوبكر و حديث غدير··· 371
4 - عمر و حديث غدير··· 371
5 - ابوهريره و حديث غدير··· 372
6 - انس بن مالك و حديث غدير··· 373
7 - سعد بن ابىوقاص و حديث غدير··· 373
8 - عمرو بن عاص و حديث غدير··· 374
9 - حسن بصرى و حديث غدير··· 374
10 - عمر بن عبدالعزيز و حديث غدير··· 375
11 - ابوحنيفه و حديث غدير··· 375
12 - مأمون عباسى و حديث غدير··· 376
13 - طبرى و حديث غدير··· 376
نقل حديث و ماجرا و خطبه غدير در قالب شعر··· 377
1 - غديريه سرايان به زبان عربى در چهارده قرن··· 378
قرن اول··· 378
قرن دوم··· 378
قرن سوم··· 378
قرن چهارم··· 379
قرن پنجم··· 380
قرن ششم··· 381
قرن هفتم··· 381
قرن هشتم··· 382
قرن نهم··· 383
قرن دهم··· 383
قرن يازدهم··· 383
قرن دوازدهم··· 384
2 - غديريه سرايان به زبان فارسى در چهارده قرن··· 385
قرن چهارم··· 385
قرن پنجم··· 385
قرن ششم··· 385
قرن هفتم··· 386
قرن هشتم··· 386
قرن نهم··· 386
قرن دهم··· 386
قرن يازدهم··· 387
قرن دوازدهم··· 387
قرن سيزدهم··· 388
قرن چهاردهم··· 389
قرن پانزدهم (معاصر)··· 391
قسمت دوم: منابع حديث غدير: 395 - 499
اول: بحثى سلسله وار در منابع حديث غدير··· 395 - 486
منابع حديث غدير در كتب شيعه و اهلسنت··· 395
قرن اول··· 396
قرن سوم··· 396
ليست اسامى مؤلفين قرن سوم··· 400
قرن چهارم··· 401
ليست اسامى مؤلفين قرن چهارم··· 405
قرن پنجم··· 406
ليست اسامى مؤلفين قرن پنجم··· 411
قرن ششم··· 412
ليست اسامى مؤلفين قرن ششم··· 415
قرن هفتم··· 416
ليست اسامى مؤلفين قرن هفتم··· 422
قرن هشتم··· 424
ليست اسامى مؤلفين قرن هشتم··· 430
قرن نهم··· 431
ليست اسامى مؤلفين قرن نهم··· 436
قرن دهم··· 437
ليست اسامى مؤلفين قرن دهم··· 440
قرن يازدهم··· 441
ليست اسامى مؤلفين قرن يازدهم··· 444
قرن دوازدهم··· 444
ليست اسامى مؤلفين قرن دوازدهم··· 448
قرن سيزدهم··· 449
ليست اسامى مؤلفين قرن سيزدهم··· 452
قرن چهاردهم··· 453
ليست اسامى مؤلفين قرن چهاردهم··· 458
قرن پانزدهم··· 460
ليست اسامى مؤلفين قرن پانزدهم··· 466
منابع حديث و واقعه غدير در شيعه و اهلسنت··· 468
الف. كتب شيعه··· 469
ب. كتب اهلسنت··· 471
روايت حديث غدير در تاريخ اسلام··· 479
1 - تاريخ نگاران··· 481
2 - حديث نگاران··· 483
3 - تفسير نگاران··· 484
4 - متكلّمان··· 485
دوم: نكاتى در منابع حديث غدير··· 487 - 499
ميراث مكتوب غدير در دوران منع از حديث و تأليف··· 487
اهميت حديث غدير در اهلسنت··· 489
كتابشناسى غدير··· 490
كتابشناسى سند حديث غدير··· 490
اول. كتب پيشينيان··· 492
ابنعقده (ت 244 يا 249 - م 332 ق)··· 492
طبرى··· 492
عبيداللّه بن عبداللّه حَسكانى، ابوالقاسم··· 492
مسعود بن ناصر سِجِستانى، ابوسعيد سِجِزّى ركّاب (م 477 ق)··· 492
5 . شمسالدين ذهبى··· 493
6 . يكى از دانشمندان··· 493
8 . عبدالرحيم بن حسين شافعى، زينالدين، حافظ عِراقى (م 806 ق)··· 494
محمد بن عمر بغدادى، ابوبكر جِعابى (م 355 ق)··· 494
على بن عمر بغدادى دارَقُطنى (م 385 ق)··· 494
محمد بن محمد دمشقى شافعى، شمسالدين، ابنجَزَرى(ت 751 - م 833 ق)··· 494
دوم. كتب اخير··· 495
كشف المهمّ فى طريق خبر غدير خم··· 496
اللهم وال من والاه··· 496
حديث ولايت در روايت صحابه··· 497
الغدير فى مصادر الفريقين··· 497
5 . عبقات الأنوار فى امامة الائمة الاطهار:، (حديث الغدير) 10 ج··· 498
(فصل دوم: حديث غدير و خطبه غدير: ش 2)
قسمت سوم: دلالت حديث غدير: 5 - 503
اول: بحثى سلسه وار در دلالت حديث غدير··· 9 - 503
شبهه دهلوى در دلالت حديث غدير··· 9
1 - سخن عبدالعزيز دهلوى··· 9
شبهه اول··· 10
شبهه دوم··· 11
شبهه سوم··· 11
شبهه چهارم··· 11
شبهه پنجم··· 12
شبهه ششم··· 13
شبهه هفتم··· 13
شبهه هشتم··· 14
شبهه نهم··· 14
شبهه دهم··· 15
شبهه يازدهم··· 15
شبهه دوازدهم··· 16
شبهه سيزدهم··· 17
2 - پاسخ سخنان دهلوى··· 17
«مولى» به معناى «أولى بالتصرف»··· 20
آمدن «مَولى» به معناى «أولى»··· 20
گروه اول: كسانى كه به آمدن «مَولى» به معناى «أولى» تصريح كردهاند··· 21
1 - محمد بن سائب بن بشر كلبى، ابونضر (م 146 ق)··· 23
2 - يحيى بن زياد بن عبداللّه بن منظور اسلمى ديلمى كوفى، فرّاء (م 207 ق)··· 24
3 - سعيد بن اوس انصارى لغوى، ابوزيد (ت 120 - م 207 يا 210 يا 211 ق)··· 25
4 - مَعمَر بن مثنّى تَيمى بصرى، ابوعُبَيده (م 209 يا 210 يا 211 ق)··· 25
5 - سعيد بن مسعدة مُجاشِعى بلخى نحوى، اخفش اوسط (م 215 يا 221 ق)··· 25
6 - احمد بن يحيى شيبانى بغدادى، ابوالعباس ثعلب (ت 200 - م 291 ق)··· 26
7 - محمد بن يزيد مُبَرَّد، ابوالعباس··· 26
8 - ابراهيم بن سرى بن سهلِ بصرى نحوى زجّاج، ابواسحاق (م 311 ق)··· 27
9 - محمد بن قاسم بن محمد انبارى، ابوبكر، ابنانبارى (ت 271 - م 328 ق)··· 27
10 - محمد بن عزيز عزيزى (عُزَيرى) سِجِستانى، ابوبكر (م 303 ق)··· 28
11 - على بن عيسى بن على بن عبداللّه رُمّانى، ابوالحسن (م 384 ق)··· 29
12 - اسماعيل بن حمّاد جوهرى فارابى، ابونصر··· 29
13 - احمد بن محمد بن ابراهيم ثعلبى، ابواسحاق··· 29
14 - على بن احمد واحدى، ابوالحسن··· 30
15 - يوسف بن سليمان اعلم شَنتَمَرى، ابوالحجّاج (م 476 ق)··· 30
16 - حسين بن احمد زوزنى، ابوعبداللّه قاضى (م 486 ق)··· 31
17 - يحيى بن على شيبانى تبريزى، ابوزكريا خطيب (م 502 ق)··· 31
18 - حسين بن مسعود بن محمد بَغَوى، ابومحمد فرّاء (م 510 ق)··· 32
19 - محمود بن عمر بن مجدالدين زَمخشرى خوارزمى (ت 467 - م 538 ق)··· 32
20 - عبدالرحمن بن على بغدادى حنبلى، ابوالفرج، ابنجوزى (م 597 ق)··· 33
21 - احمد بن حسن بن احمد درواجكى، ابونصر زاهد، فخر الاسلام··· 34
22 - حسن بن محمد نيشابورى، نظامالدين··· 34
23 - محمد بن طلحه قرشى نصيبى، ابوسالم، ابنطلحه··· 35
24 - يوسف بن قِزُغلى، شمسالدين ابوالمظفر، سبط بن جوزى··· 35
25 - عبداللّه بن عمر بَيضاوى، قاضى ناصرالدين (م 692 ق)··· 35
26 - احمد بن يوسف بن عبدالدائم بن محمد حلبى مقرى نحوى، (م 756 ق)··· 36
27 - محمد بن ابىبكر رازى··· 36
28 - احمد خُجَندى، جلالالدين··· 37
29 - عبداللّه بن احمد بن محمود نَسَفى، ابوالبركات حافظالدين (م 701 يا 710 ق)··· 37
30 - عمر بن عبدالرحمن فارسى قزوينى (م 745 ق)··· 37
31 - نورالدين على، ابنصبّاغ مالكى··· 38
32 - محمد بن احمد مَحَلّى (ت 791 - م 864 ق)··· 38
33 - حسين بن على كاشفى، واعظ (م حدود 900 ق)··· 38
34 - ابوالسعود بن محمد عمادى··· 39
35 - سعيد چَلَبى (م 945 ق)··· 40
36 - احمد بن محمد بن عمر خَفاجى مصرى حنفى، شِهابالدين··· 40
37 - سليمان جمل··· 41
38 - جاراللّه الهآبادى··· 42
39 - محبالدين افندى (م 1014 ق)··· 43
40 - محمد بن اسماعيل بن صلاح يمانى صنعانى، امير··· 43
41 - عبدالرحيم بن عبدالكريم··· 43
42 - رشيد نبى··· 43
43 - سيد مؤمن بن حسن شِبلَنجى··· 43
گروه دوم: اعتراف دانشمندان علم كلام به آمدن مَولى به معناى أولى··· 44
1 - مسعود بن عمر بن عبداللّه تَفتازانى شافعى، سعدالدين (ت 712 - م 791 ق)··· 44
2 - على بن محمد قوشچى، علاءالدين (م 879 ق)··· 45
شبهه و پاسخ آن··· 45
گروه سوم: ابوبكر و عمر از «مَولى» ، «أولى» فهميدهاند··· 47
شبهه··· 47
پاسخ شبهه··· 48
گروه چهارم: حديث غدير به لفظ: «مَن كُنتُ أولى بِهِ ... »··· 50
اول. مواردى كه «مَن كُنتُ أولى بِنَفسِه ... » آمده··· 51
دوم. استدلال به تعبير «مَن كُنتُ أولى بِنَفسِه ... »··· 52
گروه پنجم: آمدن «مَولى» به معناى «متصرّف درامر» و«ولىّامر» و«پادشاه» و...··· 53
اول. آمدن «مَولى» به معناى «متصرّف در امر»··· 53
مورد اول: كسانى كه به آمدن «مَولى» به اين معنى تصريح كردهاند··· 53
مورد دوم: كسانى كه به آمدن «مَولى» به اين معنى را انكار نكردهاند··· 54
دوم. آمدن «مَولى» به معناى «متولّى امر»··· 56
محمد بن يزيد مُبَرَّد··· 57
راغب اصفهانى··· 58
على بن احمد واحدى، ابوالحسن··· 58
احمد بن حسن زاهد درواجكى··· 58
5 . جاراللّه زَمخشرى··· 59
6 . ابوالسعادات ابناثير··· 59
8 . ناصرالدين بَيضاوى··· 60
عبداللّه بن احمد نَسَفى··· 61
ابوحيّان اندلسى··· 61
نظامالدين نيشابورى··· 61
جلالالدين سُيوطى··· 62
محمد بن طاهر فَتَّنى گُجَراتى··· 63
ابوالسُعود عمادى··· 63
سعيد چَلَبى··· 63
شِهابالدين خَفاجى··· 63
فخر رازى··· 63
سوم. آمدن «مَولى» به معناى «وارث» يا «أولى»··· 64
فخر رازى··· 64
مَولى به معناى «أولى» در حديثى منقول در صحيحين··· 66
چهارم. آمدن «مَولى» به معناى «ولىّ امر»··· 68
مورد اول: مفسّرين··· 68
مَحَلّى··· 68
واحدى··· 68
نيشابورى··· 68
فخر رازى··· 69
مورد دوم: لغويّين··· 70
انبارى··· 70
سِجِستانى عزيزى70
ابوزكريّا پسر خطيب تبريزى··· 70
فيروزآبادى··· 71
5 . ابواللّيث سمرقندى··· 71
6 . ثعلبى··· 71
8 و 9 و 10. بَغَوى و ابنجوزى و قمولى··· 72
نيشابورى··· 72
فخر رازى··· 72
پنجم. آمدن «مَولى» به معناى پادشاه··· 73
ششم. آمدن «مَولى» به معناى «رئيس»··· 75
گروه ششم: حديث غدير به لفظ «مَن كُنتُ وَليُّهُ فَعَلىٌّ وَليُّهُ»··· 76
اول. روايت احمد بن حنبل··· 76
دوم. روايت نَسايى··· 77
سوم. روايت ابنماجه··· 78
چهارم. روايت طبرى··· 79
پنجم. روايت حاكم نيشابورى··· 80
ششم. روايت خطيب خوارزمى··· 80
هفتم. روايت ابنمَغازلى··· 81
هشتم. روايت حموينى··· 83
نهم. روايت ابنكثير··· 83
دهم. روايت ولىاللّه دهلوى··· 83
گروه هفتم: آمدن «مَولى» به معناى «سيّد» (سرور و مهتر قوم)··· 84
اول. احمد بن حسن زاهد··· 84
دوم. زَمخشرى··· 84
سوم. ابناثير··· 84
چهارم. نَوَوى··· 85
پنجم تا هفتم. احمد كواشى و بَيضاوى و نَسَفى··· 85
هشتم. طيّبى··· 85
نهم. ابنكثير··· 85
دهم. جلالالدين سيوطى··· 85
يازدهم. على بن سلطان قارى··· 85
دوازدهم. فاضل رشيدالدين خان دهلوى (شاگرد دهلوى) ··· 85
نتيجه··· 85
معناى «اولى» براى «مولى» به بيانى ديگر··· 87
گروه اول··· 87
آيه اول··· 87
آيه دوم··· 95
آيه سوم··· 96
آيه چهارم··· 96
آيه پنجم··· 96
گروه دوم··· 97
گروه سوم··· 99
شبهات و اشكالات بر معناى «مَولى»··· 101
شبهه اول: نيامدن «مَفعَل» به معناى «أفعَل»··· 102
اول. دروغهاى دهلوى در اين ادعا··· 103
دوم. اصل اين ادعا از فخر رازى است··· 104
پاسخ اول··· 105
پاسخ دوم··· 106
پاسخ سوم··· 106
پاسخ چهارم··· 106
پاسخ پنجم··· 106
سوم. پاسخى ديگر به اشكال دهلوى··· 110
چهارم. آمدن «مَولى» به معناى «أولى» منحصر به قول به ابوزيد لغوى نيست··· 113
اين دعوى دروغ است··· 113
اين سخن ردّ كابلى است··· 113
سخن فخر رازى تكذيبكننده اين ادعاست··· 113
قول ابوزيد براى استدلال به حديث غدير كافى است··· 114
وجه اول··· 114
وجه دوم··· 114
وجه سوم··· 115
وجه چهارم··· 115
وجه پنجم··· 116
وجه ششم··· 116
5 . شرح حال ابوزيد لغوى··· 116
پنجم. مستمسك ابوزيد قول ابوعُبَيده است··· 117
ششم. لغويان آمدن «مَولى» به معناى «أولى» را انكار كردهاند··· 118
هفتم. «مَولى» به معناى «أولى» لوازم نادرستى دارد··· 120
نسبت اين كلام به جمهور دروغ است··· 120
اصل اين گفتار از فخر رازى است··· 120
نصّ سخن فخر رازى و پاسخ آن··· 120
يك. سخن فخر رازى··· 120
دو. پاسخ گفتار فخر رازى··· 122
هشتم. نقض مورد نظر دهلوى··· 129
يك. اگر اقتران بر اساس عقل باشد مانعى وجود نخواهد داشت··· 130
دو. پاسخ شارحان «المقاصد» و «التجريد» به اين نقض··· 130
سه. بقاى «مَولى» به معناى اصلىاش نزد گروهى از دانشمندان··· 130
چهار. بطلان نقض با استفاده از سخن دهلوى··· 131
پنج. بطلان نقض با استفاده از سخن فخر رازى··· 131
شش. اعتراف فخر رازى به اينكه اشكالات او محل تأمّلاند··· 132
هفت. محقّقان آمدن يكى از دو مترادف به جاى ديگرى را واجب نمىدانند··· 132
هشت. نمونههايى از نيامدن يكى از دو مترادف به جاى ديگرى··· 133
نه. قياس در زبان جارى نيست··· 137
ده. ظنّ با قطع معارضه نمىكند··· 138
يازده. شهادت بر نفى پذيرفته نيست··· 138
دوازده. جايز نبودن استعمال تركيباتى مانند: «هُوَ أولى» و «هُما أولَيانِ»
مسلّم نيست
سيزده. بطلان عبارت «هُوَ أولى الرَجُلِ» درست نيست··· 141
چهارده. پاسخ به اينكه تركيب «هُما مَولى رَجُلَينِ» درست نيست··· 143
پانزده. نادرستى تركيبات «هُوَ أولاهُ» و «هُوَ أولاكَ» غير مسلّم است··· 144
شبهه دوم: ادعاى «سخن ابوعبيده بيان حاصل معناى آيه است»··· 145
وجه اول: هيچ يك از دانشمندان زبان عربى اين را نگفتهاند··· 145
وجه دوم: به زعم دهلوى، علماى عربيّت ابوزيد را تخطئه كردهاند··· 146
وجه سوم: ابوعبيده در اين تفسير تنها نيست··· 146
وجه چهارم: اصل اين ادعا نيز از فخر رازى است··· 148
وجه پنجم: اشكال نيشابورى به سخن فخر رازى··· 149
شبهه سوم: بعضى از لغويان معناى «أولى» را براى «مَولى» ذكر نكردهاند··· 150
وجه اول··· 150
وجه دوم··· 150
وجه سوم··· 151
وجه چهارم··· 151
وجه پنجم··· 152
وجه ششم··· 152
وجه هفتم··· 152
شبهه چهارم: تفسير ابوعبيده اقتضا مىكند كه كافران را در بهشت حقّى باشد··· 154
وجه اول··· 155
وجه دوم··· 155
وجه سوم··· 156
شبهه پنجم: اگر سخن ابوعبيده درست بود بايد گفته مىشد: «هِىَ مَولاتُكُم»··· 157
وجه اول··· 157
وجه دوم··· 157
وجه سوم··· 158
وجه چهارم··· 159
شبهه ششم: شبهه فخر رازى پيرامون بيت لبيد··· 161
وجه اول··· 161
وجه دوم··· 162
وجه سوم··· 162
وجه چهارم··· 162
وجه پنجم··· 162
شبهه هفتم: شبهاتى ديگر پيرامون شواهدى ديگر··· 163
مورد اول··· 164
مورد دوم··· 165
مورد سوم··· 165
مورد چهارم··· 166
مورد پنجم··· 166
مورد ششم··· 166
مورد هفتم··· 166
شبهه هشتم: بازگشت به گفتار دهلوى··· 167
اول. «بالتصرّف» صله «أولى» است··· 167
دوم. چكيده واقعه غدير··· 167
شبهه نهم: تأخير در معنى··· 170
شبهه دهم: ردّ پيشنهاد براى بيعت··· 171
و اما پاسخ اين شبهه··· 171
شبهه يازدهم: جمله «اللّهُمَّ والِ مَن والاهُ وَ ... » در ادامه حديث غدير··· 172
تتمه شبهات··· 173
يك. معناى ناصر··· 175
دو. معناى محبوب··· 177
سه. نتيجه··· 180
بعضى از وجوه دلالت حديث غدير··· 184
قرينه 1 : نزول آيه تبليغ··· 186
الف. شمارى از راويان نزول آيه تبليغ در روز غدير خم··· 186
عبدالرحمن بن محمد بن ادريس رازى، ابومحمد، ابنابىحاتِم (ت 240 يا 241 - م 327 ق)··· 187
احمد بن عبدالرحمن بن احمد بن محمد بن موسى فارسى، ابوبكر شيرازى (م 407 يا 411 ق)··· 188
احمد بن موسى بن مَردَوَيه اصفهانى، ابوبكر، ابنمَردَوَيه (ت 323 - م 410 ق)··· 189
احمد بن محمد بن ابراهيم ثعلبى، ابواسحاق··· 190
5 . احمد بن عبداللّه بن احمد بن اسحاق بن موسى بن مهران اصفهانى، ابونُعَيم (ت 334 - م 430 ق)··· 190
6 . على بن احمد بن محمد بن متويه واحدى نيشابورى، ابوالحسن (م 468 ق)··· 191
8 . عبيداللّه بن عبداللّه حَسكانى، ابوالقاسم، حاكم··· 192
على بن حسن بن هبهاللّه بن عساكر دمشقى، ابوالقاسم، ابنعساكر (ت 499 - م 571 ق)··· 192
محمد بن عمر بن حسين بن حسن بن على تَيمى بكرى طبرستانى رازى، ابوعبداللّه، ابنالخطيب، فخرالدين (ت 543 يا 544 - م 606 ق)··· 193
محمد بن طلحة بن محمد قرشى نصيبى، ابوسالم··· 194
عبدالرزّاق بن رزقاللّه بن ابىبكر بن خلف جَزَرى رَسعَنى، ابومحمد، عزّالدين (ت 589 - 660 يا 661 ق)··· 194
حسن بن محمد بن حسين قمى نيشابورى، نظامالدين··· 195
سيد على بن شِهابالدين همدانى··· 196
على بن محمد مالكى، ابوالحسن، نورالدين، ابنصبّاغ··· 196
محمود بن احمد بن موسى بن احمد بن حسين بن يوسف بن
محمود عَينى حنفى، ابومحمد، ابوالثناء، بدرالدين (ت 762 - م 855 ق)··· 196
عبدالرحمن بن ابىبكر سُيوطى، جلالالدين··· 197
محمد محبوب عالم بن صفىالدين جعفر، بدر عالم··· 199
عبدالوهاب بن محمد بن رفيعالدين احمد بخارى، حاج عبدالوهاب (ت 869 - م 932 ق)··· 199
عطاءاللّه بن فضلاللّه شيرازى حسينى، جمالالدين محدّث··· 199
شهابالدين احمد··· 200
محمد بن معتمدخان حارثى بدخشانى، ميرزا··· 200
ب. دلالت نزول آيه تبليغ در غدير به امامت··· 200
قرينه 2 : نزول آيه اكمال··· 205
الف. نام شمارى از راويان نزول آيه اكمال در روز غدير خم··· 206
احمد بن موسى بن مَردَوَيه اصفهانى، ابوبكر، ابنمَردَوَيه (ت 323 - م 410 ق)··· 207
احمد بن عبداللّه اصفهانى، ابونُعَيم··· 207
على بن محمد بن خطيب جُلاّبى، ابوالحسن، ابنمَغازلى··· 207
موفّق بن احمد بن ابىسعيد مكّى خوارزمى، اخطب خوارزم··· 207
5 . محمد بن على بن ابراهيم نطنزى، ابوالفتح··· 207
6 . محمود بن محمد صالحانى، ابوحامد··· 207
ب. ابنكثير و تكذيب نزول آيه اكمال در غدير خم··· 208
شبهه ابنكثير··· 208
پاسخ شبهه ابنكثير··· 209
جواب اول: اعتبار كتب صحاح اهلسنت و راويانش··· 209
جواب دوم: روات حديث ابوهريره از رجال صحاح و ثقهاند··· 210
جواب سوم: بطلان سخن ابنكثير پيرامون روزه روز غدير··· 212
جواب چهارم: و اما پاسخ معارضه حديث ثواب روزه روز غدير با حديث منقول در صحيحين··· 219
قرينه 3 : شعر حسّان بن ثابت در روز غدير خم··· 220
الف. فهم كلمه «مولى» با شعر حسّان··· 221
ب. نقل شعر حسّان توسط شمارى از پيشوايان مشهور اهلسنت··· 222
ابنمَردَوَيه (ت 240 يا 241 - م 327 ق)··· 222
احمد بن عبداللّه اصفهانى، ابونُعَيم··· 222
موفّق بن احمد مكّى خوارزمى··· 223
محمد بن على بن ابراهيم نطنزى، ابوالفتح··· 223
5 . سبط بن جوزى، ابوالمظفر··· 223
6 . ابراهيم بن محمد مؤيّد بن عبداللّه بن على بن محمد بن حمويه خراسانى جوينى صوفى، صدرالدين ابوالمجامع (ت 644 - م 722 ق)··· 223
8 . جلالالدين سُيوطى··· 224
ج. وجوه استدلال به شعر حسّان··· 224
وجه اول: سراينده اين شعر از صحابه است··· 225
وجه دوم: اين شعر به اِذن پيامبر صلىاللهعليهوآله سروده شده است··· 228
وجه سوم: تقرير پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 228
وجه چهارم: پيامبر صلىاللهعليهوآله شعر حسّان را نيكو شمرد··· 228
وجه پنجم: اين شعر در حضور صحابه سروده شد··· 228
وجه ششم: تقرير خلفاى سهگانه··· 228
قرينه 4 : شعر قيس بن سعد بن عُباده··· 229
الف - شعر قيس··· 229
ب. توثيق و ستايش قيس··· 230
ابنعبدالبَرّ··· 230
عزّالدين ابناثير··· 231
ابنحجر عسقلانى··· 232
قرينه 5 : شعر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 233
مورد اول··· 233
مورد دوم··· 233
مورد سوم··· 236
مورد چهارم··· 238
قرينه 6 : ماجراى حارث فهرى و نزول آيات سوره معارج··· 238
الف. ماجراى حارث و امضاى الهى بر ولايت··· 239
ب. نام شمارى از راويان اين خبر··· 242
احمد بن محمد بن ابراهيم ثعلبى (ثعالبى) نيشابورى، ابواسحاق (م 427 يا 437 ق)··· 243
يوسف بن قِزُغْلى تركى بغدادى عونى هبيرى حنفى، شمسالدين، ابوالمظفر، سبط بن جوزى (م 656 ق)··· 245
ابراهيم بن عبداللّه يمنى وصابى··· 245
محمد بن يوسف بن حسن بن محمد بن محمود بن حسن زرندى مدنى حنفى، شمسالدين (ت 693 - پس از 750 ق)··· 246
5 . شِهابالدين بن شمسالدين بن عمر زاولى دولتآبادى، ملكالعلماء (م 2849ق)··· 246
6 . على بن عبداللّه سَمهودى شافعى، نورالدين (ت 844 - م 911 ق)··· 246
8 . سيد عطاءاللّه بن فضلاللّه محدّث شيرازى، جمالالدين··· 247
عبدالرئوف بن تاج العارفين مُناوى، شمسالدين (ت 952 - م 1031 ق)··· 248
شيخ بن عبداللّه بن شيخ بن عبداللّه بن شيخ بن عبداللّه عيدروس (ت 993 - م 1041 ق)··· 248
محمود بن محمد شيخانى قادرى··· 249
على بن ابراهيم حلبى، نورالدين (ت 975 - م 1044 ق)··· 249
احمد بن فضل بن محمد باكثير مكّى شافعى (م 1047 ق)··· 249
محبوب عالم··· 249
محمد صدر عالم··· 250
محمد بن اسماعيل بن صلاح امير صنعانى (م 1182 ق)··· 250
احمد بن عبدالقادر حفظى شافعى··· 250
ج. دلالت نزول آيات سوره معارج بر افضليت و امامت على عليهالسلام··· 251
وجه اول: افضليت مستلزم امامت است··· 251
وجه دوم: دلالت حديث بر امامت از وجهى ديگر··· 256
آيات سوره معارج و تكذيب ابنتيميه··· 256
يك. شبهه ابنتيميه··· 257
دو. پاسخ به شبهه ابنتيميه··· 260
قرينه 7 : مُناشده اميرالمؤمنين عليهالسلام با صحابه به حديث غدير··· 273
الف. نام شمارى از راويان اين خبر··· 273
محمد بن عبداللّه بن ابراهيم بن عبدويه بن موسى بن بنان جبلّى شافعى، ابوبكر (ت 260 - م 354 ق)··· 275
ابنمَغازلى، ابوالحسن جُلاّبى··· 276
خطيب خوارزمى··· 276
على بن محمد بن اثير جَزَرى، ابوالحسن، ابناثير··· 276
5 . ابنحجر عسقلانى··· 276
6 . ابراهيم بن عبداللّه يمنى وصابى شافعى··· 277
ب. نفرين امام بر كسانى كه شهادت ندادند··· 277
نقل نفرين حضرت و بلاى كتمان كنندگان··· 278
نام بعضى از كتمانكنندگان··· 278
ج. نتيجه بحث··· 281
د. اشكال ابنروزبهان و پاسخ آن··· 283
اشكال ابنروزبهان··· 283
جواب اشكال ابنروزبهان··· 283
پاسخ اول: مُناشده انس و ديگران متواتر است··· 283
پاسخ دوم: حديث غدير متواتر است نه مستفيضگونه··· 283
پاسخ سوم: نمونههايى از نفرين پيامبر صلىاللهعليهوآله بر مخالفان··· 284
پاسخ چهارم: نمونههايى از نفرين اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 285
پاسخ پنجم: نمونههايى از نفرين صحابه··· 286
پاسخ ششم: پاسخ صاحب «احقاق» به ابنروزبهان··· 288
ه . اعتراف حلبى به دلالت شهادت طلبى··· 289
اشكال حلبى··· 289
پاسخ اشكال حلبى··· 290
پاسخ اول··· 290
پاسخ دوم··· 290
پاسخ سوم··· 291
و. استبعاد ابوالطُفَيل نسبت به حديث غدير··· 297
قرينه 8 : سخن پيامبر صلىاللهعليهوآله در صدر حديث غدير: ألَستُ أولى بِالمُؤمِنينَ مِن أنفُسِهِم··· 298
الف. نام شمارى از راويان اين خبر··· 299
ب. دلالت جمله صدر حديث به «اولى بالتصرّف» بودن پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 302
واحدى··· 303
بَغَوى··· 303
قاضى بَيضاوى··· 304
جاراللّه زَمخشرى··· 304
5 . احمد بن خليل خويى، ابوالعباس، قاضى القضات (ت 583 ق)··· 305
6 . نَسَفى··· 306
8 . مَحَلّى··· 307
احمد بن عبدالرحيم عراقى، ابوزُرعه، ولىالدين··· 309
بدر عَينى··· 311
شِهاب قَسطَلانى··· 311
مُناوى··· 312
عزيزى··· 312
سُيوطى··· 313
ج. «مَولى» در حديث غدير، همان «اولى» در صدر حديث است··· 316
دليل اول··· 316
دليل دوم··· 318
دليل سوم··· 319
دليل چهارم··· 319
دليل پنجم··· 320
دليل ششم··· 321
دليل هفتم··· 323
قرينه 9 : حديث غدير به لفظ: «مَن كُنتُ أولى بِهِ مِن نَفسِهِ فَعَلىٌّ وَليُّهُ»··· 324
قرينه 10 : سياق حديث غدير در «المستدرك على الصحيحين»··· 326
الف. كلام حاكم نيشابورى··· 326
ب. شرح حال حاكم نيشابورى (ت 321 - م 405 ق)··· 329
قرينه 11 : وحدت سياق ميان حديث غدير و حديثى در صحيح بخارى··· 329
قرينه 12 : حديث غدير به روايت « ... فَإنَّ عَليّا بَعدى مَولاهُ»··· 330
قرينه 13 : سخن ابنحجر مكّى با استناد به فهم ابوبكر و عمر··· 331
قرينه 14 : حديث مسلم بن حجّاج··· 332
قرينه 15 : روايت حضرت زهرا عليهاالسلام··· 333
قرينه 16 : حديث غدير به لفظ: «مَن وَليُّكُم ؟ ... مَن كانَ اللّهُ وَليُّهُ فَهذا وَليُّهُ»··· 334
قرينه 17 : حديث غدير به لفظى كه از چند وجه به مطلوب دلالت مىكند··· 336
الف. نصّ حديث··· 336
ب. وجوه دلالت اين حديث··· 337
وجه اول··· 337
وجه دوم··· 337
وجه سوم··· 337
قرينه 18 : استدلال به سخن ابنحجر در پرتو حديث غدير··· 338
قرينه 19 : جمله اول حديث: «إنَّ اللّهَ مَولاىَ وَ أنا مَولَى المُؤمِنينَ وَ أولى بِهِم...»··· 339
قرينه 20 : سلام عدهاى از صحابه به اميرالمؤمنين عليهالسلام با عبارت «مولاى ما»··· 348
الف. نقل ماجرا··· 348
ب. استدلال به آن··· 349
قرينه 21 : رفتار و سخن عمر بن خطّاب··· 350
الف. نقل ماجرا··· 350
ب. وجه دلالت··· 350
قرينه 22 : سخن عمر به كسى كه داورى على عليهالسلام را نپذيرفت··· 353
قرينه 23 : شادباش ابوبكر و عمر در روز غدير و «بَخٍ بَخٍ» گفتن آنان··· 354
الف. راويان خبر شادباش گفتن عمر··· 354
ب. وجه دلالت··· 355
ج. اعتبار «معارج النبوة» و «روضة الصفا» و «حبيب السير»··· 357
قرينه 24 : سخن پيامبر صلىاللهعليهوآله: هر كس من مولاى او هستم على مولاى او است ...··· 357
قرينه 25 : خطبه غدير در كتاب «توضيح الدلائل»··· 358
الف. متن خطبه غدير به نقل عامه··· 358
ب. وجوه دلالت خطبه بر امامت اهلبيت:··· 361
وجه اول··· 361
وجه دوم··· 362
وجه سوم··· 362
وجه چهارم تا دهم··· 362
وجه يازدهم··· 363
وجه دوازدهم··· 363
وجه سيزدهم··· 363
وجه چهاردهم··· 363
ج. ستايش صاحب «توضيح الدلائل»··· 363
قرينه 26 : سخن پيامبر صلىاللهعليهوآله در روز غدير: خدا على بن ابىطالب عليهالسلام را نسبت به...··· 364
الف. متن حديث ابنمغازلى··· 364
ب. دلالت حديث ابنمغازلى··· 365
قرينه 27 : سخن پيامبر صلىاللهعليهوآله در روز غدير: اين ولىّ و نماينده من است··· 366
الف. متن حديث ابنكثير··· 366
ب. دلالت حديث ابنكثير··· 367
قرينه 28 : سخن پيامبر صلىاللهعليهوآله: هر كس خدا و من مولايش هستيم اين على...··· 367
قرينه 29 : سخن پيامبر صلىاللهعليهوآله: هر كس من ولىّ او هستم على ولىّ او است و...··· 369
قرينه 30 : استفاده از واژه «نصب»··· 370
تكميل بحث قرائن براى معناى مولى··· 370
قرينه اول··· 371
قرينه دوم··· 371
قرينه سوم··· 371
قرينه چهارم··· 371
قرينه پنجم··· 372
قرينه ششم··· 372
قرينه هفتم··· 372
قرينه هشتم··· 372
قرينه نهم··· 372
قرينه دهم··· 373
قرينه يازدهم··· 373
قرينه دوازدهم··· 373
قرينه سيزدهم··· 373
اعترافات دانشمندان بزرگ اهلسنت به مفاد حديث غدير··· 374
1 - محمد بن محمد غزّالى (م 505 ق)··· 374
2 - مجدود بن آدم سنايى، حكيم ابوالمجد··· 376
3 - احمد بن محمد نيشابورى، فريدالدين عطّار همدانى··· 377
4 - محمد بن طلحة بن محمد قرشى نصيبى، ابنطلحه شافعى(ت 582 - م 652 ق)··· 378
5 - يوسف بن قِزُغْلى بن عبداللّه بغدادى، سبط بن جوزى (ت 581 يا 582 - م 645 ق)··· 380
6 - محمد بن يوسف بن محمد گنجى شافعى··· 387
7 - محمد بن احمد فرغانى، سعيدالدين (م 700 ق)··· 387
8 - احمد بن على بن عبدالقادر بن محمد مَقريزى، تقىالدين (ت 769 - م 840 ق)··· 388
9 - شِهابالدين دولتآبادى··· 389
10 - شِهابالدين احمد··· 389
11 - محمد بن اسماعيل بن صلاح يمانى صنعانى، امير··· 390
12 - محمداسماعيل بن عبدالغنى بن ولىاللّه دهلوى (م 1246 ق)··· 393
ابطال شبهات دهلوى در دلالت حديث غدير··· 395
شبهه اول: احتمال اراده اولويّت در تعظيم··· 395
پاسخ اين شبهه··· 395
شبهه دوم: نقض دلالت حديث غدير به امامت با تمسّك به آيه··· 397
پاسخ اين شبهه··· 397
شبهه سوم: ذيل حديث دلالت دارد كه مراد از «مولى» محبت است··· 398
شبهه اول··· 398
پاسخ اين شبهه··· 398
دسته اول··· 399
دسته دوم··· 400
دسته سوم··· 401
شبهه دوم··· 403
پاسخ اين شبهه··· 403
شبهه سوم··· 404
پاسخ اين شبهه··· 404
شبهه چهارم: امامت در حديث غدير با روش پيامبر صلىاللهعليهوآله در بيان احكام مخالف است··· 406
شبهه اول··· 406
پاسخ اين شبهه··· 406
شبهه دوم··· 409
پاسخ اين شبهه··· 409
شبهه سوم··· 409
پاسخ اين شبهه··· 410
شبهه چهارم··· 416
پاسخ اين شبهه··· 417
شبهه پنجم: تمسّك به كلامى كه از حسن مثنّى روايت مىكنند··· 418
پاسخ اين شبهه··· 419
پاسخ اول: اين روايت از متفرّدات اهلسنت است··· 419
پاسخ دوم: اين استدلال مخالف چيزى است كه به آن التزام داده بود··· 419
پاسخ سوم: اعتراف دهلوى به عدم حجيت روايات مختصّ هر گروه بر گروه ديگر··· 419
پاسخ چهارم: اين حديث در كتابهاى صحيح نيامده است··· 420
پاسخ پنجم: به حديثى كه سند ندارد گوش داده نمىشود··· 420
پاسخ ششم: احتجاج دهلوى به اين حديث علمى نيست··· 421
پاسخ هفتم: بطلان معارضه به روايت ابونعيم، بر اساس سخن پدر دهلوى··· 422
پاسخ هشتم: بطلان معارضه به روايت ابونعيم، بر اساس سخن شاگرد دهلوى··· 422
پاسخ نهم: اعتراض اهلسنت به تمسّك اماميه به روايت ابونعيم··· 422
پاسخ دهم: تصريح دهلوى به نامعتبر بودن نوشتههاى ابونعيم··· 423
پاسخ يازدهم: طعن ابنجوزى در ابونعيم··· 424
پاسخ دوازدهم: در ميان راويان روايت ابونعيم «فضيل بن مرزوق» نيز هست··· 424
پاسخ سيزدهم: اشتمال حديث بر بهتانى زشت··· 424
پاسخ چهاردهم: اشتمال اين حديث بر بهتانى ديگر··· 425
پاسخ پانزدهم: بيان آشكار پيامبر صلىاللهعليهوآله به امر جانشينى على عليهالسلام··· 427
پاسخ شانزدهم: اين حديث به چند وجه مذهب حق را تأييد مىكند··· 428
پاسخ هفدهم: معارضه گفتار منسوب به حسن مثنّى با كلامى از نوه او··· 430
پاسخ هجدهم: طعن علماى اهلسنت در ائمه عليهمالسلام و فرزندانشان··· 431
شبهه ششم: دو ولايت در يك زمان··· 433
پاسخ اين شبهه··· 433
شبهه اول··· 433
شبهه دوم··· 437
پاسخ اين شبهه··· 437
شبهه سوم··· 438
پاسخ اين شبهه··· 438
شبهه چهارم··· 438
پاسخ اين شبهه··· 438
شبهه پنجم··· 439
پاسخ اين شبهه··· 439
شبهه هفتم: قيد ولايت امام عليهالسلام به زمان پس از عثمان··· 440
پاسخ اول: بر خلافت خلفاى سه گانه نصّى وجود ندارد··· 440
پاسخ دوم: لفظ عامّ «مَن» در حديث غدير، خلفاى سهگانه را نيز در بر مىگيرد··· 441
پاسخ سوم: بطلان ادعاى دهلوى بر اساس گفتار دانشمندان بزرگ اهلسنت··· 442
پاسخ چهارم: شادباش عمر به اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 444
پاسخ پنجم: كلام جبرئيل در روز غدير به روايت عمر بن خطاب··· 445
پاسخ ششم: احاديث عدم موافقت پيامبر صلىاللهعليهوآله با جانشينى ابوبكر و عمر··· 445
شبهه هشتم: تخصيص ولايت اميرالمؤمنين عليهالسلام براى فتنههاى زمانش··· 447
پاسخ اين شبهه··· 447
پاسخ اول: فتنه هميشه بوده است··· 447
پاسخ دوم: در زمان خلفاى سه گانه نيز فتنه بود··· 448
پاسخ سوم: آشوبگران كافر هستند··· 448
شبهه نهم: تشكيك در دلالت صدر حديث··· 449
شبهه اول··· 449
پاسخ اين شبهه··· 449
شبهه دوم··· 449
پاسخ اين شبهه··· 449
شبهه سوم··· 450
پاسخ اين شبهه··· 450
شبهه چهارم··· 450
پاسخ اين شبهه··· 450
شبهه پنجم··· 450
پاسخ اين شبهه··· 451
شبهه ششم··· 451
پاسخ اين شبهه··· 451
شبهه هفتم··· 452
پاسخ اين شبهه··· 452
شبهه هشتم··· 453
پاسخ اين شبهه··· 453
شبهه نهم··· 453
پاسخ اين شبهه··· 453
شبهه دهم··· 454
پاسخ اين شبهه··· 454
شبهه يازدهم··· 455
پاسخ اين شبهه··· 455
شبهه دوازدهم··· 455
پاسخ اين شبهه··· 455
شبهه سيزدهم··· 457
پاسخ اين شبهه··· 457
شبهه چهاردهم··· 457
پاسخ اين شبهه··· 457
شبهه پانزدهم··· 459
پاسخ اين شبهه··· 459
شبهه شانزدهم··· 460
پاسخ اين شبهه··· 460
شبهه هفدهم··· 461
پاسخ اين شبهه··· 461
شبهه هجدهم··· 462
پاسخ اين شبهه··· 462
شبهه نوزدهم··· 463
پاسخ اين شبهه··· 463
شبهه بيستم··· 463
پاسخ اين شبهه··· 464
شبهه بيست و يكم··· 465
پاسخ اين شبهه··· 465
شبهه بيست و دوم··· 466
پاسخ اين شبهه··· 466
شبهه دهم: ادعاى دهلوى درباره سبب ايراد خطبه غدير و ماجراى شكايت··· 468
پاسخ اول: استدلال به روايت ابناسحاق در برابر شيعه درست نيست··· 469
پاسخ دوم: ابناسحاق نزد بعضى از اهلتسنّن معتبر نيست··· 469
پاسخ سوم: عدم نقل حديث غدير توسط ابناسحاق به گفته رازى··· 470
پاسخ چهارم: آنچه دهلوى به ابناسحاق نسبت داده در سيره ابنهشام نيست··· 470
پاسخ پنجم: آيا صحابه اوامر نبى صلىاللهعليهوآله را بر اغراض شخصى حمل مىكردند ؟··· 470
پاسخ ششم: پيامبر صلىاللهعليهوآله تنها بُرَيده را از بدگويى نسبت به على عليهالسلام بازداشت··· 471
پاسخ هفتم: صدور حديث غدير به امر خدا بوده است··· 472
پاسخ هشتم: واقعه غدير پس از قضيّه شكايت بريده بوده است··· 473
پاسخ نهم: اگر دو قضيه مذكور يكى باشند، دلالت حديث محفوظ است··· 474
پاسخ دهم: بطلان كلام دهلوى بر اساس سخن قاضىالقضات عبدالجبّار معتزلى··· 474
پاسخ يازدههم: حديث غدير در هر صورت بر امامت دلالت مىكند··· 476
پاسخ دوازدهم: اختلاف اهلسنت در سبب صدور حديث دليلِ ساختگى بودن··· 477
پاسخ سيزدهم: اعتراف به دلالت حديث غدير بر امامت··· 478
پاسخ چهاردهم: اشعار اميرالمؤمنين عليهالسلام و حسّان و قيس و ادلّه ديگر··· 480
پاسخ پانزدهم: پاسخ شبهه شكايت لشكريان يمن از اميرالمؤمنين عليهالسلام به بيانى ديگر··· 481
طرح شبهه··· 483
تحليل ماجراى شكايت··· 484
مرتبه اول: سفر به يمن براى دعوت به اسلام··· 485
اشكال اول: وقوع سفر در سال هشتم هجرى··· 487
اشكال دوم: وقوع شكايت در مدينه··· 487
اشكال سوم: علت شكايت بغض و حسادت خالد بن وليد··· 488
اشكال چهارم: غضب پيامبر صلىاللهعليهوآله بر بعضى از اصحابش··· 489
اشكال پنجم: دلالت حديث بر امامت و خلافت حضرت على عليهالسلام··· 489
مرتبه دوم: سفر حضرت على عليهالسلام به يمن براى قضاوت··· 489
مرتبه سوم: سفر حضرت على عليهالسلام به يمن براى گرفتن صدقات··· 490
نكاتى درباره سفر سوم··· 491
پاسخ شانزدهم: پاسخ شبهه شكايت لشكريان يمن از على عليهالسلام از منظرى ديگر··· 494
ابطال حمل امامت در حديث غدير بر امامت تصوّف··· 498
پاسخ اول: تأويل نبوت با اين تأويل در امامت··· 499
پاسخ دوم: اميرالمؤمنين عليهالسلام از صوفيه نيست··· 499
پاسخ سوم: ردود شاه ولىاللّه بر عقايد صوفيه··· 500
پاسخ چهارم: امامت بر خلاف ديگر مقامات، مبتنى بر اظهار است··· 500
پاسخ پنجم: كلام دهلوى به لزوم حمل كلام خدا و رسول صلىاللهعليهوآله و على عليهالسلام بر ظاهر آن··· 500
پاسخ ششم: تصريح دهلوى به حمل نصوص كتاب و سنت بر معناى ظاهرى··· 500
پاسخ هفتم: استدلال ابوبكر به حديث «الأئمَّةُ مِن قُرَيشٍ» براى خلافتش··· 501
پاسخ هشتم: نزد اهلسنت، امامت به معناى خلافت است··· 501
پاسخ نهم: «امامت» رياستِ دين و دنياست··· 502
پاسخ دهم: امامت مستلزم عصمت است··· 503
(فصل دوم: حديث غدير و خطبه غدير: ش 3)
دوم: شبهات حديث غدير··· 5 - 168
شبهه منافقين در معناى «مولى»··· 5
شبهه عدم استشهاد اميرالمؤمنين عليهالسلام به حديث غدير در غصب خلافت··· 6
پاسخ اول··· 7
پاسخ دوم··· 7
پاسخ سوم··· 7
پاسخ چهارم··· 7
پاسخ پنجم··· 8
شبهه حضور اميرالمؤمنين عليهالسلام در يمن··· 10
پاسخ اول: نصوص بازگشت اميرالمؤمنين عليهالسلام به مكه··· 14
پاسخ دوم: نصوص حضور اميرالمؤمنين عليهالسلام در غدير··· 17
مورد اول··· 18
مورد دوم··· 20
مورد سوم··· 21
مورد چهارم··· 21
مورد پنجم··· 22
مورد ششم··· 22
مورد هفتم··· 23
مورد هشتم··· 24
مورد نهم··· 24
مورد دهم··· 24
مورد يازدهم··· 25
مورد دوازدهم··· 25
پاسخ سوم: قربانى اميرالمؤمنين عليهالسلام همراه پيامبر صلىاللهعليهوآله در حجة الوداع··· 25
شبهه بيعت و رضايت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 26
شبهه روايت مجعول از قول اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 28
پاسخ اول··· 28
پاسخ دوم··· 28
پاسخ سوم··· 28
شبهه سكوت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 29
جهت اول··· 30
جهت دوم··· 30
جهت سوم··· 30
جهت چهارم··· 30
جهت پنجم··· 30
جهت ششم··· 31
جهت هفتم··· 32
شبهه سياقِ آيه اكمال در حديث غدير··· 33
پاسخ اول··· 34
پاسخ اول··· 34
پاسخ سوم··· 34
شبهه عمل نكردن صحابه به حديث غدير··· 36
ديدگاه اول در پاسخ به «عدم عمل صحابه به حديث غدير»··· 36
مورد اول: سرپيچس از فرمان پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 37
مورد دوم: فتنه انگيزى و تبليغات منفى··· 39
مورد سوم: فرار از جنگ··· 40
مورد چهارم: اعتراض و سرزنش پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 42
مورد پنجم: نافرمانى و آزار پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 42
مورد ششم: تهمت به همسر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 45
مورد هفتم: افشاى سرّ پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 45
مورد هشتم: سوگند و شهادت دروغ··· 46
مورد نهم: ماجراى دوات و قلم··· 46
مورد دهم: حديث حوض··· 50
مورد يازدهم: حديث افتراق امت··· 51
مورد دوازدهم: سرپيچى بعضى از اصحاب··· 53
مورد سيزدهم: دنيا پرستى بعضى از اصحاب··· 54
مورد چهاردهم: نافرمانى بعضى از اصحاب··· 54
نتيجه··· 55
دو راه گريز ديگر··· 55
ديدگاه دوم در پاسخ به «عدم عمل صحابه به حديث غدير»··· 57
مورد اول: كلام صاحب غدير··· 57
مورد دوم: مظلوميت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 58
مورد سوم: سركشىِ بعضى از صحابه··· 59
مورد چهارم: كربلا بهترين نمونه انكار غدير ؟··· 61
ديدگاه سوم در پاسخ به «عدم عمل صحابه به حديث غدير»··· 65
عامل اول: وجود دو خط فكرى در ميان صحابه··· 65
خط فكرى اول··· 66
خط فكرى دوم··· 66
جهت اول: طريق اجتهاد··· 66
جهت دوم: عذر مدرسه خلفا در مخالفت با امام على عليهالسلام··· 67
توجيه اول: كراهت قريش··· 67
توجيه دوم: عرب تحمل على عليهالسلام را ندارد··· 69
توجيه سوم: كمىِ سنّ··· 71
توجيه چهارم: خدا نخواست··· 72
عامل دوم: حقد و كينه··· 73
عامل سوم: امام على عليهالسلام مرد عدالت··· 75
عامل چهارم: دشمنى با بنىهاشم··· 76
ديدگاه چهارم در پاسخ به «عدم عمل صحابه به حديث غدير»··· 78
پاسخ اول: اهل سقيفه و غاصبين اندك بودند··· 79
پاسخ دوم: باور ديگران غلط در مورد مردم مدينه··· 80
پاسخ سوم: غافلگيرى در فتنه ناگهانى··· 81
پاسخ چهارم: احتجاجات اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 82
پاسخ پنجم: عبرت از امتهاى گذشته··· 83
شبهه به كار نرفتن لفظ «خليفة» در غدير··· 87
پاسخ اول: غرض ورزىِ هميشگى مخالفان··· 87
پاسخ دوم: استعمال لفظ «خليفة» در بعضى روايات··· 88
پاسخ سوم: استعمال لفظ «خليفة» در اصل خطبه غدير··· 89
پاسخ چهارم: وجه تكيه بر لفظ ولىّ و مولى در خطبه غدير··· 89
شبهه عدم نقل عبارت «اللّهُمَّ والِ مَن والاهُ ... » در ادامه حديث غدير··· 90
پاسخ اول: نمونههايى از حديث «اللّهُمَّ والِ مَن والاهُ ... »··· 92
مورد اول··· 92
مورد دوم··· 93
مورد سوم··· 93
مورد چهارم··· 94
مورد پنجم··· 94
مورد ششم··· 94
مورد هفتم··· 95
مورد هشتم··· 95
مورد نهم··· 96
مورد دهم··· 96
مورد يازدهم··· 97
مورد دوازدهم··· 97
مورد سيزدهم··· 97
پاسخ دوم: عبارات مختلفِ «اللّهُمَّ والِ مَن والاهُ ... »··· 98
عبارت اول··· 98
عبارت دوم··· 98
عبارت سوم··· 98
عبارت چهارم··· 99
عبارت پنجم··· 99
عبارت ششم··· 99
پاسخ سوم: سخن ابنحجر··· 100
پاسخ چهارم: تصريح به دنباله حديث··· 101
پاسخ پنجم: ادعاى گزاف··· 103
پاسخ ششم: كتبى كه اين عبارت را نقل كردهاند··· 104
پاسخ هفتم: القاب به كار گرفته شده درباره راويانِ اين عبارت··· 106
پاسخ هشتم: نام كسانى كه «اللّهُمَّ والِ مَن والاهُ ... » را نقل كردهاند··· 107
پاسخ نهم: توثيقات رجالى··· 123
پاسخ دهم: دفع توهم··· 144
پاسخ يازدهم: چرا پافشارى ؟ !··· 146
شبهه در مورد جمله «وَ انصُر مَن نَصَرَهُ وَ اخذُل مَن خَذَلَهُ»··· 147
شبهه اول··· 147
پاسخ اول··· 148
پاسخ دوم··· 148
پاسخ سوم··· 148
شبهه دوم··· 149
پاسخ اول··· 149
پاسخ دوم··· 150
پاسخ سوم··· 150
دو كتابِ مستقل و ايرادِ شبهاتِ غدير··· 150
الف. چند نكته··· 154
نكته اول: حقيقت پنهان··· 154
نكته دوم: ماجراى غدير به روايت نويسنده كتاب··· 155
نكته سوم: حقيقت ماجراى غدير به روايت شيعيان··· 156
نكته چهارم: قضاوتى درباره نقل ماجراى غدير··· 159
ب. شبهات مطرح شده و پاسخ آنها··· 160
شبهه اول: استفاده پيامبر صلىاللهعليهوآله از جملات دو پهلو··· 160
شبهه دوم. عرفات بهترين مكان براى معرفى جانشين··· 165
شبهه سوم. ناسازگارى اقدامات پيامبر صلىاللهعليهوآله بعد از واقعه غدير با موضوع جانشينى··· 166
سوم: نكاتى در مورد «أولى» ، «وَلىّ» ، «مَولى» ، «ولايت»··· 169 - 395
احتجاج و اتمام حجت با حديث غدير و «مولى» و «صاحب اختيار»··· 169
معنى و محدوده ولايت و مشتقات آن در آيات قرآن··· 170
نكته اول: پيش درآمد··· 170
نكته دوم: ولايت در قرآن··· 173
مرتبه اول··· 173
مرتبه دوم··· 173
مرتبه سوم··· 173
مرتبه چهارم··· 173
مرتبه پنجم··· 175
نكته سوم: معناى لغوى مولى و ولايت··· 183
نكته چهارم: ولايت در كاربردهاى اسلامى··· 191
قسمت اول··· 191
قسمت دوم··· 192
نكته اول··· 208
نكته دوم··· 209
نكته سوم··· 210
نكته چهارم··· 210
نكته پنجم··· 210
نكته ششم··· 210
نكته هفتم··· 211
نكته هشتم··· 211
نكته نهم··· 211
نكته دهم··· 212
نكته يازدهم··· 212
نكته دوازدهم··· 213
نكته سيزدهم··· 214
انتصاب و انتخاب بهترين مولى··· 214
تحليل واژه «مولى»··· 216
نكته اول: پيش زمينه مولى··· 216
نكته دوم: ولايت مطلقه··· 216
دعاى روز غدير و واژه «مولى»··· 217
زيارت غديريه و واژه «مولى»··· 217
شرائط مولى··· 218
جلوههاى واژه «مولى» در خطبه غدير··· 220
جلوه اول··· 220
جلوه دوم··· 220
جلوه سوم··· 221
جلوه چهارم··· 221
جلوه پنجم··· 222
جلوه ششم··· 222
جلوه هفتم··· 222
صاحب اختيار در خطبه غدير··· 223
معناى مولى در كلام پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 226
اهل لغت و معناى مولى··· 231
واژه «مولى» و ائمه اثنىعشر عليهمالسلام··· 232
ارزش دادن به انتخاب مردم در مقابل انتخاب خدا··· 233
پيامبر صلىاللهعليهوآله بين ولايت خدا و ولايت امام··· 234
شرائط صاحب اختيار··· 234
صاحب اختيار در كلام اميرالمؤمنين عليهالسلام با ابوبكر··· 236
صاحب اختيار در كلام امام باقر عليهالسلام··· 237
غدير روز معرفى اولو الامر و صاحب اختيار··· 238
معناى دقيق جمله «مَن كُنتُ مَولاهُ فَعَلىٌّ مَولاهُ»··· 239
مفهوم صاحب اختيار··· 239
جهت اول··· 240
جهت دوم··· 240
جهت سوم··· 240
جهت چهارم··· 240
حضرت مهدى عليهالسلام صاحب اختيار خدا در زمين··· 241
شركت شيطان در عدم قبول ولايت··· 242
كتاب «رسالة فى معنى المولى»··· 244
رسالة فى معنى المولى، محمد بن محمد مفيد (ابنالمعلم، عكبرى، بغدادى،··· 244
هراس دشمنان از كلمه «مولى»··· 245
مفهوم «مولى» در بيعت غدير··· 245
اعتراض عمر و كلام او دليل بر ولايت··· 248
جانشينىِ عمر و معناى «مولى»··· 248
بيان معناى «مولى» در زمان عثمان··· 249
معناى «مولى» در لسان دشمنان··· 255
اقرار همگانى بر ولايت··· 257
حاضرين در غدير و اقرار به ولايت··· 259
اقرار مسلمانان به ولىّ امر بودن اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 262
دشمنان اهلبيت عليهمالسلام و اقرار به ولايت در جهنم··· 263
اقرار همگان درباره صاحب اختيارى در غدير··· 264
گفتگوهايى در معناى «مولى» و «ولايت»··· 266
گفتگوى اول: برداشت از كلمه «مولى»··· 266
گفتگوى دوم: گذرى اجمالى بر تاريخچه «مولى»··· 272
پاسخ به منافقين··· 272
پس از غدير··· 273
در كلام صحابه··· 273
از زبان اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 274
5 . امام سجاد عليهالسلام··· 275
6 . امام باقر عليهالسلام··· 275
8 . امام حسن عسكرى عليهالسلام··· 276
گفتگوى سوم: بررسى معناى ولايت··· 276
ولايت ذاتى··· 278
ولايت عَرَضى··· 280
نوع اول: ولايت اولويت··· 281
قرآن··· 281
سنت··· 284
اجماع··· 285
عقل··· 285
نوع دوم: ولايت تشريعى··· 286
نوع سوم: ولايت تكوينى··· 287
گفتگوى چهارم: قرائن حديث غدير··· 292
قرينه اول··· 293
قرينه دوم··· 293
قرينه سوم··· 293
قرينه چهارم··· 293
قرينه پنجم··· 293
قرينه ششم··· 294
قرينه هفتم··· 294
قرينه هشتم··· 294
قرينه نهم··· 294
قرينه دهم··· 294
قرينه يازده··· 295
قرينه دوازده··· 295
قرينه سيزده··· 295
گفتگوى چهارم: «مولى» در كلام مشاهير··· 296
نتيجه كلام··· 302
گفتگوى پنجم: تفسير «مولى» در كلام پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 304
گفتگوى ششم: «مولى» در كلام متعصّبين و شعراى مشهور··· 311
ابنزولاق، حسن بن ابراهيم، ابومحمد مصرى (م 387 ق)··· 311
ابوالحسن واحدى (م 468 ق)··· 312
ابوحامد محمد بن محمد غزّالى (م 505 ق)··· 312
شمسالدين سبط بن جوزى حنفى (ت 581 يا 582 - م 645 ق)··· 315
5 . كمال الدين ابنطلحه شافعى (ت 582 - م 652 ق)··· 322
6 . صدر الحفاظ، فقيد الحرمين، ابوعبداللّه گنجى شافعى (م 658 ق)··· 327
8 . علاءالدين ابوالمكارم سمنانى بياضى مكى (م 736 ق)··· 328
حسن بن محمد طيبى (م 743 ق)··· 329
شهابالدين بن شمسالدين دولت آبادى (م 1049 ق)··· 330
ابوشكور، محمد بن عبدالسعيد بن محمد كشى سالمى حنفى··· 331
ابنباكثير مكى شافعى (م 1047 ق)··· 332
سيد امير محمد يمنى (م 1181 ق)··· 332
شيخ احمد عجيلى شافعى··· 333
مجدود بن آدم سنايى، حكيم ابوالمجد··· 336
احمد بن محمد نيشابورى، فريدالدين عطّار همدانى··· 336
تقىالدين مَقريزى (ت 769 - م 840 ق)··· 337
شِهابالدين احمد··· 338
محمد بن اسماعيل بن صلاح يمانى صنعانى، امير··· 338
گفتگوى هفتم: تشكيك در معناى «مولى» و جواب آن··· 343
گفتگوى هشتم: سؤال از معناى «مولى»··· 344
گفتگوى نهم: معناى «مولى» در كلام معصومين عليهمالسلام··· 344
اطاعت در آنچه دوست داريد يا نداريد··· 344
نمونهاى براى ولايت على عليهالسلام··· 345
ولايت يعنى امامت··· 345
اين هم جاى سؤال دارد··· 345
5 . علامت حزب اللّه··· 345
6 . با امر او ايشان را اختيارى نيست··· 345
گفتگوى دهم: «مولى» بهترين واژه··· 346
گفتگوى يازدهم: گذرى بر معانىِ «مولى»··· 348
اول. مُنعِم: بخشنده··· 350
دوم. عَقيد: كسى كه پيمان مىبندد··· 350
سوم و چهارم. مُحبّ و ناصر··· 351
پنجم. اولى بتصرف··· 352
ششم. سيّد··· 352
هفتم. متصرّف فى الامر··· 352
هشتم. متولّى فى الامر··· 352
گفتگوى دوازدهم: ولايت مطلقه در واژه «مولى»··· 353
اولاً··· 355
ثانيا··· 355
نتيجه اينكه:··· 356
گفتگوى سيزدهم: قرائن حاليّه و مقاليّه براى معناى «مولى»··· 356
ذيل حديث··· 358
استشهاد پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 359
سپاس پيامبر صلىاللهعليهوآله بر تكميل دين··· 359
5 . اِخبار از وفات··· 359
6 . تهنيت گويى··· 360
8 . تصريح پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 360
شاهد گرفتن خداوند··· 361
بيم از آينده··· 361
تعبير «نصب»··· 361
ترس مردم از نقل حديث··· 362
عقوبت الهى كتمان كنندگان··· 362
تفسير «مولى» در حديث··· 363
گفتگوى چهاردهم: اشكال بر معناى «مولى» و پاسخ آن··· 363
حديث اول··· 364
حديث دوم··· 364
حديث سوم··· 364
حديث چهارم··· 365
حديث پنجم··· 365
حديث ششم··· 365
گفتگوى پانزدهم: جوانب مختلف واژه «مولى»··· 370
معناى «مولى» لغتنامه نمىخواهد··· 370
معناى «مولى» در غدير روشن شد··· 371
اگر معناى «مولى» روشن نيست پس ابلاغى نشده !··· 371
آيا در سقيفه هم معناى «مولى» روشن نيست ؟··· 372
5 . آيا حديث مبهم متواتر است ؟··· 372
6 . اعتراض به معناى كلمه «مولى» در غدير··· 372
گفتگوى شانزدهم: «مولى» در قرآن و لغت··· 373
در قرآن··· 373
در لغت··· 375
آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ ... »··· 377
1 - موقعيت تاريخى··· 377
2 - تحليل اعتقادى··· 380
تحليل اعتقادى اول··· 381
تحليل اعتقادى دوم··· 381
آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ ... » در غدير··· 382
1 - متن روايت··· 382
2 - موقعيت تاريخى··· 383
3 - موقعيت قرآنى··· 383
4 - تحليل اعتقادى··· 384
حديث اول··· 384
حديث دوم··· 385
حديث سوم··· 386
حديث چهارم··· 386
حديث پنجم··· 387
حديث ششم··· 388
حديث هفتم··· 389
آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ ... » در زيارت غديريه··· 390
1 - متن زيارت··· 390
2 - نتيجه اعتقادى··· 391
الف. از ولايت محمد صلىاللهعليهوآله تا ولايت على عليهالسلام··· 392
ب. مسير ارتباط ولايت محمدى و علوى··· 392
ج. مراحل اجراى اعلام ولايت··· 393
قسمت چهارم: نكاتى در مورد حديث غدير: 397 - 515
بيان حديث غدير پيش از غدير··· 397
مقدمات حديث غدير··· 399
آماده سازى مردم براى حديث غدير··· 402
منظره حديث غدير··· 403
1 - موقعيت سمعى بصرىِ حديث غدير··· 404
2 - موقعيت كلامىِ حديث غدير··· 405
3 - در بيان حذيفه··· 406
4 - در بيان سعد بن ابىوقاص··· 406
5 - در بيان جابر بن عبداللّه انصارى··· 407
محور خطبه غدير: حديث غدير، و پيامهاى آن··· 407
بيان اول··· 407
بيان دوم··· 409
بيان سوم··· 410
بيان چهارم··· 412
بيان پنجم··· 413
بلند كردن و نشان دادن اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 413
مَن كُنتُ مَولاهُ فَعَلىٌّ مَولاهُ··· 413
بار ديگر كنار پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 413
على عليهالسلام مفسر قرآن··· 414
5 . پيشگويى از جمل وصفين و نهروان··· 414
6 . ولايت على عليهالسلام تغيير يافتنى نيست··· 414
8 . اسلام بدون ولايت قبول نيست··· 415
بيان حديث غدير پس از خطبه غدير··· 418
مورد اول··· 418
مورد دوم··· 419
مورد سوم··· 419
مورد چهارم··· 423
شيطان پس از بيان حديث غدير··· 424
اتمام حجت با حديث غدير··· 425
1 - اتمام حجت خداوند و معصومين عليهمالسلام با غدير··· 427
2 - اتمام حجت اصحاب پيامبر صلىاللهعليهوآله و ياران اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير··· 428
حديث غدير در ادعيه··· 431
1 - دعاى عديله··· 431
2 - دعاى ندبه··· 431
حديث غدير در زيارت غديريه··· 431
حديث غدير در شعر و ادبيات··· 433
شهرت حديث غدير··· 433
نتايج شهرت خبر غدير··· 434
فراگير بودن حديث غدير··· 435
تبليغ غدير با حديث غدير··· 436
ويژگىهاى منحصر به فرد حديث غدير··· 436
علت جاودانگى حديث غدير··· 438
حديث غدير و انتصاب خدا، فضيلت انحصارى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 438
روشهاى حذف حديث غدير··· 439
حق پوشى اهلسنت در مسئله ولايت و حديث غدير··· 439
قبول و عدم قبول حديث غدير در اهلسنت··· 442
سؤال اول··· 443
پاسخ اول··· 443
پاسخ دوم··· 443
پاسخ سوم··· 443
سؤال دوم··· 444
پاسخ اول··· 444
پاسخ دوم··· 444
پاسخ سوم··· 444
عواقب انكار حديث غدير··· 445
1 - دكتر احمد محمود صبحى··· 446
2 - جاحظ··· 446
3 - ابنقتيبه··· 447
4 - مقريزى··· 447
5 - ابنحزم ظاهرى··· 447
6 - ابوالثناء آلوسى··· 448
7 - دكتر طه حسين مصرى··· 448
8 - موّرخ مشهور سيد اميرعلى هندى··· 450
9 - دكتر احمد امين مصرى··· 451
10 - دكتر على سامى نشار··· 452
11 - عباس محمود عقّاد··· 453
12 - دكتر محمود خالدى (استاد دانشگاه يرموك، اردن)··· 453
13 - مصطفى رافعى (دكتراى حقوق در دانشگاه پاريس)··· 453
14 - محمد رشيد رضا··· 454
نتيجه گيرى از حديث غدير··· 454
1 - صراط مستقيم··· 454
جمله اول··· 454
جمله دوم··· 455
2 - كمال دين و تمام نعمت··· 455
جمله اول··· 455
جمله دوم··· 455
چالشهاى كلامى در حديث غدير··· 456
1 - چالشهاى كلامى در حديث غدير··· 456
2 - سبب ادعاى روشن نبودن معناى «مولى»··· 457
مورد اول··· 458
مورد دوم··· 458
مورد سوم··· 458
مورد چهارم··· 458
مورد پنجم··· 458
مورد ششم··· 459
مورد هفتم··· 459
تحليل حديث غدير··· 459
1 - توضيح كلمههاى جمله «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ ... »··· 459
2 - معناى دقيق جمله «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ ... »··· 460
3 - تصريح به نام «على عليهالسلام» به خاطر نام امامان··· 461
4 - نكته مهم درباره كلمه «مولى»··· 461
5 - انتخاب بهترين مولى··· 462
خداوند شاهد حديث غدير··· 463
حديث غدير حقيقتى انكارناپذير··· 463
غدير و نصب··· 470
«مولى» و امامت··· 471
اقرار و عدم اقرار به حديث غدير از سوى صحابه··· 471
اقرار دشمنان به حديث غدير··· 475
1 - ابليس و اقرار به حديث غدير··· 476
2 - ابوبكر و اقرار به حديث غدير··· 476
3 - عمر بن خطاب و اقرار به حديث غدير··· 477
4 - عمرو بن عاص و اقرار به حديث غدير··· 478
5 - حارث فهرى و اقرار به حديث غدير··· 478
6 - انس بن مالك و اقرار به حديث غدير··· 479
7 - سعد بن ابىوقاص و اقرار به حديث غدير··· 479
مورد اول··· 480
مورد دوم··· 480
مورد سوم··· 480
8 - ابوهريره و اقرار به حديث غدير··· 481
مورد اول··· 481
مورد دوم··· 481
مورد سوم··· 481
9 - ابوالدرداء و اقرار به حديث غدير در جنگ صفين··· 482
10 - حسن بصرى و اقرار به حديث غدير··· 483
11 - عمر بن عبدالعزيز و اقرار به حديث غدير··· 486
12 - ابوحنيفه و اقرار به حديث غدير··· 486
13 - مأمون عباسى و اقرار به حديث غدير··· 487
مورد اول··· 487
مورد دوم··· 487
14 - طبرى و اقرار به حديث غدير··· 488
احاديث مرتبط با حديث غدير، يا زمينههاى حديث غدير··· 488
1 - حديث ثقلين··· 488
2 - حديث سفينه (متواتر)··· 489
3 - حديث منزلت··· 489
خطبه غدير و حديث منزلت··· 489
اتمام حجت ابنعباس با حديث منزلت··· 490
اتمام حجت قيس بن سعد حديث منزلت··· 491
ماجراى حارث فهرى و حديث منزلت··· 492
نامه معاويه در صفين و حديث منزلت··· 493
حسن بصرى و اقرار به غدير و منزلت··· 495
تبليغ غدير با حديث منزلت··· 495
4 - حديث مدينة العلم··· 495
5 - حديث طير مشوى··· 496
6 - حديث «على عليهالسلام مع الحق ... »··· 496
7 - حديث «على عليهالسلام مع القرآن ... »··· 496
8 - حديث رايت··· 496
9 - حديث تشبيه··· 497
10 - حديث قِتال بر تأويل··· 497
11 - حديث ولايت··· 497
12 - حديث «أوصى مَن آمَنَ بى ... »··· 497
13 - حديث نور··· 498
14 - حديث اِمرة المؤمنين··· 499
15 - حديث ائمه اثنىعشر عليهمالسلام··· 499
دسته اول··· 500
دسته دوم··· 500
دسته سوم··· 500
دسته چهارم··· 500
دسته پنجم··· 500
دسته ششم··· 500
16 - احاديث ديگر··· 502
زمينههاى حديث غدير··· 504
روايت اول··· 505
روايت دوم··· 506
روايت سوم··· 507
روايت چهارم··· 507
روايت پنجم··· 507
روايت ششم··· 508
روايت هفتم··· 510
روايت هشتم··· 510
روايت نهم··· 511
روايت دهم··· 513
روايت يازدهم··· 514
روايت دوازدهم··· 514
روايت سيزدهم··· 514
روايت چهاردهم··· 515
روايت پانزدهم··· 515
(فصل دوم: حديث غدير و خطبه غدير: ش 4)
بخش دوم
خطبه غدير
ج 9 - 11
قسمت اول: اسناد و منابع خطبه غدير: 7 - 274
اول: بحثى سلسه وار در اسناد خطبه غدير··· 7 - 151
پيشينه تحقيق در اسناد خطبه غدير··· 7
1 - پيشينه تحقيق در خطبه··· 7
2 - گونههاى مختلف ضبط سخنان پيامبر صلىاللهعليهوآله در روز غدير··· 12
يك. آشنايى اجمالى با حديث غدير··· 12
دو. درآمدى بر خطبه غدير··· 17
سند خطبه خواندن در غدير··· 24
1 - اميرالمؤمنين على بن ابىطالب عليهالسلام··· 26
2 - اُمّ هانى بنت ابىطالب··· 26
3 - عبداللّه بن جعفر بن ابىطالب··· 27
4 - ابورافع··· 27
5 - ضُميره اسلمى··· 27
6 - سعد بن ابىوقّاص··· 27
7 - ابوجنيده بن جندع··· 28
8 - ابوهريره··· 28
9 - زيد بن ارقم··· 28
10 - براء بن عازب··· 29
اسناد و منابع و متن خطبه كوتاهِ غدير··· 32
1 - خطبه كوتاه غدير در منابع اماميه··· 33
اول. سند و متن خطبه كوتاه غدير در «المسترشد»··· 35
دوم. اسناد و متن خطبه كوتاه غدير در «الخصال»··· 36
سوم. تحقيقى در اسناد خطبه كوتاه غدير در «الخصال» شيخ صدوق··· 39
چهارم. شرح متنى اسناد خطبه كوتاه غدير··· 40
پنجم. بررسى اسناد خطبه كوتاه غدير··· 42
2 - خطبه كوتاه غدير در منابع زيديه··· 47
يك. تحقيقى در شناخت القاسم الرسّى··· 48
دو. متن خطبه غدير در «الكامل المنير»··· 58
سه. خطبه غدير در ساير آثار زيديه··· 65
3 - خطبه كوتاه غدير در منابع مخالفان··· 66
روايت اول··· 66
روايت دوم··· 70
اسناد و منابع و متن خطبه متوسطِ غدير··· 73
1 - منابع و سند خطبه متوسط غدير··· 73
يك. تحقيقى در شناخت كتاب «النشر و الطىّ» و مؤلف آن··· 76
دو. بررسى سند خطبه متوسط غدير··· 78
2 - نگاهى به متن خطبه متوسط غدير··· 79
يك. نكاتى پيرامون متن خطبه متوسط غدير··· 79
دو. نتايج محصّل از بحث··· 83
سه. متن خطبه متوسط غدير··· 84
اسناد و منابع خطبه طولانىِ غدير··· 87
1 - گذرى بر منابع موجود و غير موجود خطبه طولانى غدير··· 88
2 - پژوهشى در اعتبار اسناد خطبه طولانى غدير··· 93
اول: پژوهشى در سند خطبه طولانى غدير در «التحصين» بر پايه نظريه اطمينان··· 93
دوم: «روضة الواعظين» و خطبه طولانى غدير··· 133
سوم: «الاحتجاج» و خطبه طولانى غدير··· 135
چهار: «اليقين» و خطبه طولانى غدير··· 141
نتيجه بحث پيرامون اسناد خطبه طولانى غدير··· 150
دوم: نكاتى در اسناد و منابع خطبه غدير··· 153 - 274
نقل متن كامل خطبه غدير··· 153
1 - مدارك خطبه··· 156
طريق اول··· 156
طريق دوم··· 156
طريق سوم··· 156
2 - اسناد خطبه··· 157
روايت اول: روايت امام باقر عليهالسلام به دو سند··· 158
روايت دوم: روايت حذيفة بن يمان به يك سند··· 158
روايت سوم: روايت زيد بن ارقم به يك سند··· 159
3 - بررسى رجالى··· 160
4 - تأييد مضمون خطبه غدير با احاديث ديگر··· 166
الف. تواتر مضمون خطبه غدير··· 166
ب. شهرت خطبه غدير··· 166
ج. خطبه غدير به نقل كتاب «نوالهدى»··· 167
مستند سازى خطبه غدير··· 167
1 - «يا أيُّهَا الرَسول بَلِّغ ... »··· 168
2 - عَلىٌّ عليهالسلام أخى··· 168
3 - عَلىٌّ عليهالسلام وَصيّى··· 169
4 - عَلىٌّ عليهالسلام خَليفَتى··· 169
5 - عَلىٌّ عليهالسلام الإمامُ مِن بَعدى··· 170
6 - أنت مِنّى بِمَنزِلَةِ هارونَ مِن موسى··· 170
7 - إنَّما وَليُّكُم اللّهُ وَ رَسولُهُ ... ··· 170
8 - «وَ مِنهُمُ الَذينَ يُؤذونَ النَبىَّ ... »··· 171
9 - «يا أيُّهَا الرَسولِ بَلِّغ ... »··· 171
10 - فَرَضَ اللّهُ طاعَةَ عَلىٍّ عليهالسلام عَلَى الأبيَضِ وَ الأسوَدِ وَ ... ··· 171
11 - عَلى كُلِّ مُوَحِّدٍ جازَ قَولُهُ··· 171
12 - مَلعونٌ مَن خالَفَهُ مَرحومٌ مَن تَبِعَهُ··· 171
13 - عَلىٌّ عليهالسلام وَليُّكُم··· 172
14 - عَلىٌّ عليهالسلام إمامٌ بِأمرِ اللّهِ··· 172
15 - الإمامَةُ فى وُلدِ عَلىٍّ عليهالسلام إلى يَومِ القيامَةِ··· 173
16 - لا حَلالَ إلاّ ما أحَلَّهُ اللّهُ وَ رَسولُهُ وَ هُم··· 173
17 - عَلَّمتُ عَليّا عليهالسلام عِلمَ الحَلالِ وَ الحَرامِ··· 173
18 - عَلىٌّ عليهالسلام إمامُ المُتَّقينِ··· 174
19 - كُلَّما عَلَّمنى رَبّى فَقَد عَلَّمتُهُ عَليّا عليهالسلام··· 174
20 - «وَ كُلُّ شَىءٍ أحصَيناهُ فى إمامٍ مُبينٍ»··· 174
21 - لا تَأخُذُهُ فِى اللّهِ لَومَةُ لائِمٍ··· 175
22 - لَم يَسبِقُهُ إلى الإيمانِ بِاللّهِ أحَدٍ··· 175
23 - لَيلَةُ المَبيتِ··· 175
24 - أوَّلُ الناسِ إسلاما··· 175
25 - أوَّلُ الناسِ صَلاةً··· 176
26 - أوَّلُ مَن عَبَدَ اللّهَ··· 176
27 - فَدى رَسولُ اللّهِ بِنَفسِهِ··· 176
28 - نَصَبَهُ اللّهُ··· 177
29 - إنِّهُ إمامٌ مِنَ اللّهِ··· 177
30 - لِن يِتوبَ اللّهُ عَلى أحَدٍ أنكَرَ وِلايَتَهُ··· 178
31 - مَن شَكَّ فِى الوُلاةِ فَقَد كَفَرَ··· 178
32 - مَن شَكَّ فى واحِدٍ مِنَ الأئِمَّةِ فَقَد شَكَّ فِى الكُلِّ مِنهُم··· 178
33 - عَلىٌّ عليهالسلام أفضَلُ الناسِ بَعدى··· 178
34 - مَن عادى عَليّا عليهالسلام وَ لَم يَتَوَلَّهُ فَعَلَيهِ لَعنَتى··· 178
35 - عَلىٌّ عليهالسلام جَنبُ اللّهِ··· 179
36 - لَن يوضَحَ تَفسيرُهُ الأعلى··· 179
37 - مَن كُنتُ مَولاهُ فَعَلىٌّ مَولاهُ··· 179
38 - عَلىٌّ عليهالسلام أخى··· 179
39 - عَلىٌّ عليهالسلام وَصيّى··· 180
40 - مُوالاتُهُ مِنَ اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ··· 180
41 - لَن يَفتَرِقا حَتّى يَرِدا عَلىَّ الحَوضَ··· 180
42 - إنَّهُم أُمَناءُ اللّهِ فى أرضِهِ··· 180
43 - «إن هُوِ إلاّ وَحىٌ يوحى»··· 181
44 - مَن كُنتُ مَولاهُ فَهذا عَلىٌّ مَولاهُ··· 181
45 - عَلىٌّ عليهالسلام أخى··· 181
46 - عَلىٌّ عليهالسلام وَصيّى··· 181
47 - عَلىٌّ عليهالسلام واعى عِلمى··· 182
48 - عَلىٌّ عليهالسلام خَليفَتى عَلى تَفسيرِ كِتابِ اللّهِ··· 182
49 - عَلىٌّ عليهالسلام الداعىُ إلَى اللّهِ وَ العامِلُ بِما يَرضاهُ··· 182
50 - عَلىٌّ عليهالسلام الإمامُ الهادىُ مِنَ اللّهِ··· 182
51 - عَلىٌّ عليهالسلام قاتِلُ الناكِثينَ وَ القاسِطينَ وَ المارِقينَ بِأمرِ اللّهِ··· 182
52 - اللّهُمَّ والِ مَن والاهُ وَ عادِ مَن عاداهُ··· 183
53 - أكمَلَ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ دينَكُم بِإمامَتِهِ··· 183
54 - مَن لَم يَأتَمَّ بِالأئِمَّةِ حَبِطَ عَمَلُهُ··· 183
55 - عَلىٌّ عليهالسلام أنصَرُكُم لى··· 183
56 - عَلىٌّ عليهالسلام أحَقُّكُم بى··· 184
57 - عَلىٌّ عليهالسلام أقرَبُكُم إلَىَّ··· 184
58 - عَلىٌّ عليهالسلام أعَزُّكُم عَلَىَّ··· 184
59 - اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أنا عَنهُ راضيانِ··· 184
60 - ما نَزَلَت آيَةٌ مَدَحَ فِى القُرآنِ إلاّ فيهِ··· 185
61 - نُزولُ «هَل أتى عَلَى الإنسانِ» فى أهلِالبَيتِ عليهمالسلام··· 185
62 - عَلىٌّ عليهالسلام ناصِرُ دينِ اللّهِ··· 185
63 - عَلىٌّ عليهالسلام التَقىُّ النَقىُّ الهادِى المَهدىُّ··· 185
64 - عَلىٌّ وَ بَنوهُ: خَيرُ الأوصياءِ··· 185
65 - ذُرّيَّتى مِن صُلبِ أميرِالمُؤمِنينَ عَلىٍّ عليهالسلام··· 186
66 - مِنكُم أعداءُ اللّهِ··· 186
67 - لا يُبغِض عَليّا عليهالسلام إلاّ شَقىٌّ··· 186
68 - لا يُوالى عَليّا عليهالسلام إلاّ تَقىٌّ··· 187
69 - «وَ العَصرِ . إنَّ الإنسانَ لَفى خُسرٍ»··· 187
70 - لِيَعمَل كُلُّ امرِئٍ عَلى ما يَجِدُ لِعَلىٍّ عليهالسلام فى قَلبِهِ مِنَ الحُبِّ وَ البُغضِ··· 187
71 - المَهدىُّ عليهالسلام يَأخُذُ بِحَقِّ اللّهِ وَ بِكُلُّ حَقٍّ هُوَ لَنا··· 187
72 - إنَّ اللّهَ جَعَلَنا حُجَّةً··· 187
73 - عَلىٌّ عليهالسلام المَوصوفُ بِالصَبرِ وَ الشُكرِ··· 187
74 - صحيفه ملعونه··· 188
75 - أدَعُها إمامَةً وَ وِراثَةً فى عَقِبى··· 188
76 - فَليُبَلِّغِ الحاضِرُ الغائِبَ إلى يَومِ القيامَةِ··· 188
77 - قَد ضَلَّ قَبلَكُم أكثرُ الأوَّلينَ··· 188
78 - عِلمُ الأمرِ وَ النَهىِ لَدَيهِ··· 188
79 - أطيعوهُ تَهتَدوا··· 188
80 - حِزبُ عَلىٍّ عليهالسلام حَزبُ اللّهِ··· 188
81 - وَليُّنا كُلُّ مَن مَدَحَهُ اللّهُ وَ أحَبَّهُ··· 189
82 - إنَّما أنتَ مُنذِرٌ وَ عَلىٌّ عليهالسلام هادٍ··· 189
83 - إنّى نَبىٌّ وَ عَلىٌّ عليهالسلام وَصيّى··· 189
84 - الأئِمَةٌ مِن بَعدِ عَلىٍّ وُلدُهُ:··· 189
85 - المَهدىُّ عليهالسلام أمينُ اللّهِ فى سِرِّهِ وَ عَلانيَتِهِ··· 189
86 - عَلىٌّ عليهالسلام يُفهِمُكُم بَعدى··· 189
87 - عَلىٌّ عليهالسلام وَليُّكُم وَ مُبينٌ لَكُم··· 189
88 - نَصَبَهُ اللّهُ لَكُم أمينَ خَلقِهِ··· 190
89 - إنَّه مِنّى وَ أنَا مِنهُ··· 190
90 - الأئِمَّةُ يُخبِرونَكُم بِما تَسألونَ··· 190
91 - خاتَمُ الأئِمَّةِ الإمامُ المَهدىِّ عليهالسلام··· 190
92 - الأمرُ بِالمَعروفِ أن تَأمُروا بِقَبولِ الوِلايَةِ عَنّى··· 190
93 - لَن تَضِلُّوا ما إن تَمَسَّكتُم بِهِما··· 190
94 - ذُرّيَّتى مِن صُلبِ عَلىٍّ عليهالسلام··· 191
95 - فِالعِهدُ وَ الميثاقُ لَهُم مَأخوذٌ مِنّا··· 191
96 - يُهلِكُ اللّهُ مَن غَدَرَ وَ يَرحَمُ مَن وَفى··· 191
97 - سَلِّموا عَلى عَلىٍّ عليهالسلام بِإمرَةِ المُؤمِنينَ··· 191
98 - فَضائِلُ عَلىٍّ عليهالسلام أكثَرُ مِن أن أُحصيها··· 191
99 - السابِقونَ إلى مُبايَعَتِهِ هُمُ الفائِزونَ··· 191
100 - اللّهُمَّ أغضِب عَلى جاحِدى الوِلايَةِ··· 191
انعكاس خطبه غدير در دعاى ندبه··· 192
1 - آخرين سخن و اتمام حجت··· 195
در خطبه غدير··· 195
در دعاى ندبه··· 195
2 - جاهليت پس از رسول خدا صلىاللهعليهوآله تا هنگام ظهور··· 196
در خطبه غدير··· 196
در دعاى ندبه··· 197
3 - آرى، هنوز هم !··· 197
در خطبه غدير··· 197
در دعاى ندبه··· 198
4 - قرآن و وارثانِ بر حق آن··· 199
در خطبه غدير··· 199
در دعاى ندبه··· 201
5 - سنتها و فرائض··· 202
در خطبه غدير··· 202
در دعاى ندبه··· 202
نقل خطبه غدير در شيعه و اهلسنت··· 203
پاسخ اول··· 203
پاسخ دوم··· 204
پاسخ سوم··· 204
پاسخ چهارم··· 204
پاسخ پنجم··· 204
در كتب شيعه··· 204
در كتب اهل تسنن··· 205
نقل خطبه غدير در اهلسنت و وجوه دلالت آن··· 205
1 - متن خطبه غدير به نقل عامه··· 205
2 - وجوه دلالت خطبه بر امامت اهلبيت:··· 208
وجه اول··· 208
وجه دوم··· 209
وجه سوم··· 209
وجه چهارم تا دهم··· 209
وجه يازدهم··· 209
وجه دوازدهم··· 210
وجه سيزدهم··· 210
وجه چهاردهم··· 210
3 - ستايش صاحب «توضيح الدلائل»··· 210
سؤالاتى درباره اسناد خطبه غدير··· 211
سؤال اول··· 211
پاسخ··· 211
سؤال دوم··· 212
پاسخ··· 212
سؤال سوم··· 213
پاسخ··· 213
سؤال چهارم··· 214
پاسخ··· 214
سؤال 5··· 215
پاسخ··· 215
سؤال 6··· 215
پاسخ··· 215
سؤال 7··· 215
پاسخ··· 215
خطبه غدير و تقيه و تقطيع··· 216
خطبه غدير در «كتابُ علىٍّ عليهالسلام»··· 216
اولين كتاب در ثبت خطبه غدير··· 217
نسخههاى خطبه غدير و ارزش و ضرورت مقابله آنها··· 217
1 - مقابله نسخههاى خطبه غدير··· 218
جهت اول··· 218
جهت دوم··· 218
جهت سوم··· 218
2 - نتايج مقابله خطبه غدير··· 219
نتيجه اول··· 219
نتيجه دوم··· 219
نتيجه سوم··· 219
نتيجه چهارم··· 220
نتيجه پنجم··· 220
نتيجه ششم··· 220
نتيجه هفتم··· 220
نتيجه هشتم··· 220
كتابشناسى خطبه غدير··· 220
مورد اول: كتابهاى شرح خطبه غدير··· 221
1 - خطبه غدير چيست، محمدباقر انصارى··· 221
2 - خطابه غدير جمله به جمله، سيد حسين حسينى··· 221
3 - شرح خطابه غدير خم، 5 ج، محمدرضا شريفى··· 222
4 - شرح خطبة الغديرية، على بن محمد نراقى (جلالالدين، كاشانى)··· 222
5 . شرح الخطبة الغديرية، سيد محمدتقى بن باقر نقوى··· 223
6 - شرح خطبه غدير، سيد محمد امين··· 223
7 - شرحوتفسيرخطبه پيامبراكرم صلىاللهعليهوآله درغديرخم،سيدمحمدتقى نقوى223
8 - شرحى بر خطبه غدير، احمد حبيبيان··· 224
9 - شرحى بر سروش آفتاب، 6 ج، سيد حسين حسينى··· 224
مورد دوم: كتابهاى كلى در مورد خطبه غدير··· 225
1 - آخرين خورشيد، مهدى وحيدى صدر··· 225
2 - اعتقادات در خطبه غدير، سيد حسين حسينى··· 225
3 - امام مهدى عليهالسلام و منتظران از زبان خطابه غدير··· 225
4 - بايستهها در مقام بيان خطبه غدير، على انصارى بويراحمدى··· 226
5 - پيام ماندگار غدير، يونس حبيبى افروزى··· 226
6 - پيام نگار، سيد حسين حسينى، فارسى، چاپى··· 226
7 - پيامها و هدايتها در خطبه غدير، علىاصغر رضوانى··· 226
8 - پيمان آسمانى (طرح نوين از متن و ترجمه خطبه غدير)··· 227
9 - پيمان غدير بيعت با مهدى عليهالسلام، سيد محمد بنىهاشمى··· 228
10 - تجلى مهدويت در غدير، رضاعلى عزيزى··· 230
11 - تفسير آيات در خطابه غدير، حسين ضرّابى مقدم··· 230
12 - تكنولوژى تبليغ در خطابه غدير، سيد حسينى حسينى··· 230
13 - حماسه غدير، مهدى شفيعى (پرديسى)··· 232
14 - خطابه غدير، فاطمه مشايخ··· 232
15 - خطابه غدير در آينه اسناد، محمدباقر انصارى··· 232
16 - خطبه غدير نگاه فورى، محمدباقر انصارى··· 233
17 - درآمدى بر خطبه غدير، سيد عباس طباطبائىفر··· 233
18 - درسنامه خطبه غدير، اكبر روستايى، حبيب عباسى··· 233
19 - سخنرانى استثنائى غدير، محمدباقر انصارى··· 233
20 - غدير و مهدويت، محمدرضا شريفى··· 234
21 - فرازى از خطبه شريف غدير درباره حضرت ولىعصر عليهالسلام، غلامرضا حاتمى··· 234
22 - فرهنگ فراگير غدير، محمدرضا رفيعى··· 234
23 - كعبه در پيام آفتاب، سيد حسين حسينى··· 235
24 - كلام هادى، سيد محمود هاشمى··· 235
25 - مرواريد فضائل در صدف غدير··· 235
26 - معرفى و متن و ترجمه منظوم خطبه غدير··· 235
27 - منظومه خطبه غدير، مصطفى جعفرى (فائق)··· 235
28 - موعود غدير، اصغر صادقى··· 236
29 - مهدويت در خطبه غدير، سميه حسين جواد··· 236
30 - ناگفتههايى از اسناد خطبه غدير، محمدعلى موحدى··· 236
31 - نگاه آمارى به خطبه غدير، سيد محمود هاشمى··· 236
32 - نور الامير فى تثبيت خطبة الغدير، امير تقدمى معصومى··· 236
غديريهها، سندى مجزّى براى خطبه غدير··· 237
نكته اول: نقل حديث و ماجرا و خطبه غدير در قالب شعر··· 238
يك. اسامى غديريه سرايان به زبان عربى در طول چهارده قرن··· 239
دو. اسامى غديريه سرايان به زبان فارسى در طول چهارده قرن··· 246
نكته دوم: كتابشناسى شعر غدير··· 255
1 - از ميقات تا ميثاق (با كاروان غدير) ، حسين خليلىراد··· 256
2 - الاصالة (مجله) ، جمعى از شاعران··· 256
3 - افق روشن، جمعى از معلمان··· 256
4 - الامام على عليهالسلام و قصة عيد الغدير، جمعى از محققين··· 257
5 - بيعت با خورشيد، گروهى از محققين··· 257
6 - تذكره شعراى غدير، 6 ج، محمدهادى بن عبدالحسين امينى··· 258
7 - حديث مهر در بلور شعر، على ثاقب بخشايشى··· 259
8 - حماسه غدير، مهدى شفيعى (پرديسى)··· 259
9 - خطابه غدير در آيينه شعر، سيد حسين حسينى··· 259
10 - دانشنامه شعر غدير، 5 ج، محمد صحتى سردرودى··· 260
11 - در ساحل غدير، احمد احمدى بيرجندى··· 260
12 - ديوان الغدير، باقر محسنى (خرمشهرى)··· 261
13 - ديوان غديريات الراشد، محمدجواد راشد، احمد كعبى··· 261
14 - رشك ملك سلامى بر آستان غدير، مؤلف: ؟··· 262
15 - ژرفاى غدير، محمد وافى··· 262
16 - شعراء الغدير، 3 ج، مركز الغدير للدراسات الاسلامية··· 262
17 - شعراء الغدير فى التاريخ عن موسوعة الغدير،2 ج، سعيد ابومعاش··· 264
18 - شعراى غدير، علىاصغر رضوانى··· 264
19 - شعر غدير 2 ج، بنياد بينالمللى غدير··· 265
20 - على عليهالسلام در خطابه غدير و دعاى كميل، ولىاللّه فتحى (فاتح)··· 265
21 - علىگويان از غدير مىگويند، گردآورى: ستاد غدير استان تهران··· 265
22 - غديردرآئينه شعر، على رضا مهرپرور، حسين تركان··· 266
23 - غدير در شعر فارسى، سيد مصطفى گرمارودى··· 266
24 - غدير روز كمال دين، علىاصغر بن محمد مروّج··· 267
25 - الغدير فى الكتاب و السنة و الادب، 11 ج، عبدالحسين بن احمد امينى··· 267
26 - الغدير فى مصادر الفريقين، على يعقوب سويف القطيفى··· 268
27 - غديريات، عبدالحسين امينى، نعمان نصرى··· 269
28 - الغديريات فى الشعر العربى، حربى نعيم محمد شبلى··· 269
29 - غديريه در ادب پارسى از قرن چهارم تا قرن معاصر، دفتر مطالعات و بررسىهاى اسلامى··· 269
30 - كمى غدير بياور (گزيده اشعار جشنواره آينه در غدير) ، عبدالرضا شهبازى··· 269
31 - گلبانگ غدير، محمدمهدى بهداروند··· 270
32 - مجالس الشعراء فى غدير امام البلغاء، عبدالحسين امينى··· 271
33 - مجموعه اشعار مولا على عليهالسلام، مؤلف: ؟··· 271
34 - مهر آب خم، گزينش و تصحيح: سيد على رضوى··· 271
35 - نسيم غدير (غديريههايى از شاعران معاصر) ، عليرضا ميرزامحمد··· 272
36 - واقعة غدير خم، شاكر عبدالحسين كسرائى··· 272
37 - ولايت نامه (غديريه) ، مهرعلى فدوى (خويى) ، حقيق و تنظيم: على
صدرائى (خويى) ··· 273
38 - هشتمين كنگره سراسرى ادبيات، اداره فرهنگ و ارشاد قم··· 273
39 - يك جرعه از غدير، شوراى شعر شهرستان قم··· 274
قسمت دوم: متن كامل و مقابله شده خطبه غدير با ترجمه فارسى: 275 - 342
متن كامل و مقابله شده خطبه غدير··· 275
أمْرٌ إلهيٌّ في مَْوضُوعٍ هامٍّ··· 281
الإعلانُ الرَّسْمِيُّ بِإمامَةِ الْأَئِمَةِ الاْءثْنَيْعَشَرَ عليهمالسلام··· 284
رَفْعُ عَلِيٍّ عليهالسلام بِيَدَيْ رَسوُلِ اللّهِ صلىاللهعليهوآله··· 288
5 . التَّأْكيدُ عَلى تَوَجُّهِ الْأُمَّةِ نَحْوَ مَسْأَلَةِ الاْءمامَةِ··· 290
6 . الاْءشارَةُ إلى مَقاصِدِ الْمُنافِقينَ··· 292
8 . الاْءمامُ الْمَهْدِيُّ عَجَّلَ اللّهُ فَرَجَهُ··· 299
التَّمْهيدُ لِأمْرِ الْبَيْعَةِ··· 300
الْحَلالُ وَ الْحَرامُ ، الْواجِباتُ وَ الْمُحَرَّماتُ··· 301
الْبَيْعَةُ بِصُورَةٍ رَسْمِيَّةٍ··· 304
ترجمه فارسى خطبه غدير··· 307
حمد و ثناى الهى··· 309
فرمان الهى براى مطلبى مهم··· 312
اعلان رسمى ولايت و امامت دوازده امام عليهمالسلام··· 315
معرفى اميرالمؤمنين عليهالسلام بر فراز دستان پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 319
5 . تأكيد بر توجه امت به مسئله امامت··· 321
6 . اشاره به كارشكنىهاى منافقين··· 323
8 . حضرت مهدى عجّل اللّه فرجه··· 329
مطرح كردن بيعت··· 330
حلال و حرام، واجبات و محرمات··· 331
بيعت گرفتن رسمى··· 334
ترجمههاى خطبه غدير··· 337
1 - فارسى··· 338
خطبه پيامبر اكرم صلىاللهعليهوآله در غدير خم، حسين عمادزاده··· 339
غديريه، ملا محمدجعفر بن محمدصالح قارى··· 339
غدير پيوند ناگسستنى رسالت و امامت، حسن سعيد تهرانى··· 339
خطابه غدير، محمدباقر انصارى··· 339
2 - اردو··· 339
غدير خم اور خطبه غدير، سيد ابن الحسن نجفى··· 339
حديث الغدير، سيد سبط الحسن جايسى··· 339
حجة الغدير فى شرح حديث الغدير··· 339
3 - انگليسى··· 339
ترجمه الغدير، عبدالحسين امينى، مترجم: دكتر صفا خلوصى··· 339
دِ لَست سرمن آو پِرافت محمد ات غدير خم، حسين بهانجى··· 340
دِ لَست تو خطباز آو د لست پِرافت، سيد فيضالحسن فيضى··· 340
وات هپِند اين غدير، محمدباقر انصارى، مترجم: بدر شاهين··· 340
4 - تركى آذرى··· 340
غدير خطبهسى، محمدباقر انصارى، مترجم: عباد مَمىزاده··· 340
5 - تركى استانبولى··· 340
گَديرى هوم، اوزتلى الگَدير، علىاصغر مروج خراسانى، مترجم: سيد على حسينى بحرى آكيول··· 340
6 - زبانهاى مختلف··· 341
ترجمه خطبه غدير در قالب شعر··· 341
خطبة الغدير، صغير اصفهانى، حسين عمادزاده··· 342
خطبه غديريه، ميرزا رفيع··· 342
ترجمه (منظوم) خطبه غدير خم، عباس جبروتى قمى··· 342
غدير خم، مرتضى سرافراز··· 342
5 . پيام نگار منظوم، غلامرضا سازگار··· 342
قسمت سوم: گامهاى سخن در خطبه غدير: 343 - 392
سَبْك شناسى خطبه غدير··· 343
مقدمه··· 344
1 - استفاده از مشتقات··· 345
2 - بسامد تكرار مترادفات··· 346
يك. ستايش: حمد، شكر، مدح··· 346
دو. خداوند: ربّ، اللّه، إله··· 347
سه. بزرگ: عظيم، مجيد، كبير··· 347
چهار. آتش: نار، شُواظ، سعير··· 347
پنج. سرپرست و سرپرستى: موالاه، وصى··· 347
شش. پيمان: عهد، ميثاق··· 347
هفت. پاداش: جزاء، اجر، ثواب، نصيب··· 347
هشت. پيروان: اولياء، اتباع، انصار، اشياع··· 348
نه. دشمنان: اعداء، معاندين، مخالفين··· 348
3 - كاربرد نحوى افعال و كلمات در جمله··· 348
يك. كاربرد افعال··· 348
دو. تركيب واژگان··· 350
4 - كاربرد حروف··· 350
يك. حرف جرّ··· 350
دو. حروف تنبيه و عرض «الا»··· 351
5 - به كارگيرى صيغههاى جمع··· 351
6 - ساختار بلاغى··· 352
يك. عناصر معانى خطبه غدير··· 353
دو. موسيقى درونى خطبه (آرايههاى بديع)··· 353
نتيجه··· 357
فنون خطابه در خطبه غدير··· 358
1 - فصاحت··· 360
2 - مأنوس بودن كلمات··· 361
3 - مقتضاى حال و زمان بودن··· 361
4 - احترام به مخاطبان در حين صحبت··· 361
5 - مخاطب سنجى··· 362
6 - ايجاد انگيزه··· 363
7 - آگاه بودن و آگاه كردن··· 363
8 - همراه كردن مخاطب با متكلم··· 364
9 - بهره گيرى مناسب براى اثبات موضوعات ديگر··· 364
10 - جلب اعتماد مستمعين به خود··· 365
11 - معرفى هدف··· 365
12 - پرهيز سخنان تشنج زا··· 365
13 - تشويق و تهديد يا تبشير و تنذير··· 366
14 - به روز بودن موضوع و متن كلام··· 366
15 - تبيين صريح و شيواى موضوع (شفاف سازى)··· 367
16 - ابتكار عمل در خطابه··· 367
17 - شروع و ورودى مناسب··· 368
18 - استفاده از منبر··· 368
19 - رفع شبهات··· 369
20 - بيان مشكلات جامعه اسلامى··· 370
21 - اداى وظيفه الهى، هدف اصلى خطابه··· 370
22 - مخاطب قرار دادن مستمعين··· 371
مراحل و سير سخن در خطابه غدير··· 372
شاخصههاى واقعه و خطبه غدير··· 375
تحليل مراحل خطبه غدير··· 378
1 - ايستادن پيامبر صلىاللهعليهوآله بر فراز منبر··· 378
2 - على عليهالسلام بر فراز منبر··· 379
3 - آغاز سخنرانى تاريخى غدير··· 379
تحليل فرازهاى خطبه غدير··· 380
1 - توحيد··· 380
2 - انتصاب يا انتخاب··· 381
يك. امامان حق و پيشوايان باطل··· 381
دو. مقام امامت··· 382
سه. شورايى كه مشروعيت نداشت··· 383
چهار. توجيهى نا آگاهانه يا مغرضانه··· 384
شش. شوراها و قراردادهاى اجتماعى··· 385
3 - جاودانگى امامت··· 386
4 - حلال و حرام··· 386
5 - ائمه اثنىعشر:··· 386
قسمت چهارم: محور سخن وعصاره خطبه غدير: حديث غدير وامامت: 393 - 430
امامت، محور خطبه غدير··· 393
ديدگاه اول··· 394
ديدگاه دوم··· 400
حديث غدير، عصاره خطبه غدير··· 402
مبانى خطبه غدير در مسائل مرتبط با ولايت··· 407
معناى مولى در خطبه غدير··· 408
حديث ثقلين، فراز حساس خطبه غدير··· 409
حديث غدير در خطبه غدير··· 413
حساسيتهاى خطبه غدير در مسئله امامت··· 415
1 - چهارده معصوم عليهمالسلام صاحب اختيار مردم··· 415
2 - خاتميتِ پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 416
3 - صاحب اختيارِ تامّ بر مردم··· 416
4 - فضيلت بىانتها براى على عليهالسلام··· 417
جنبه اول: محبت و عداوت نزد خدا··· 420
جنبه دوم: ميزان سنجش اعمال محبت آلمحمد عليهمالسلام··· 421
جنبه سوم: ارتباط سعادت و شقاوت با محبت و عداوت اهلبيت عليهمالسلام··· 421
8 - شناخت رؤساى ضلالت··· 423
پيش بينى اول··· 424
پيش بينى دوم··· 424
پيش بينى سوم··· 424
9 - اهلبيت عليهمالسلام پاسخگوى نياز علمى بشر··· 425
مورد اول··· 425
مورد دوم··· 425
اكمال دين با امامت در خطبه غدير··· 427
امامت همطراز نبوت در خطبه غدير··· 428
اتصال امامت در خطبه غدير··· 428
امامت مهمترين امر به معروف در خطبه غدير··· 428
نسل پيامبر صلىاللهعليهوآله و امامت در خطبه غدير··· 429
نسل اميرالمؤمنين عليهالسلام و امامت در خطبه غدير··· 429
قسمت پنجم: شرح خطبه غدير: 431 - 505
حمد و ثناى الهى··· 432
1 - ياد عظمت خداوند··· 432
2 - قدرت و فضل الهى··· 432
3 - علم بيكرانه پروردگار··· 432
4 - قداست خالق··· 433
5 - تسليم در برابر ذات الهى··· 433
6 - بندگان در پناه اللّه··· 433
7 - سپاسگزارى و اطاعت او··· 434
آيه تبليغ و فرمان اعلان ولايت در خطبه غدير··· 439
1 - وحى خاص براى ابلاغ ولايت··· 440
2 - سابقه قرآنى ولايت··· 441
3 - علت امر شديد اللحن در ابلاغ ولايت··· 441
4 - خدا جز با ابلاغ ولايت راضى نمىشود··· 442
اعلان ولايت دوازده امام:··· 446
1 - ولايت براى عرب و عجم و سياه و سفيد··· 446
2 - از ولايت خدا و رسول صلىاللهعليهوآله تا ولايت دوازده امام عليهمالسلام··· 446
3 - اختصاص طريق الهى به حجج خداوند··· 447
4 - همه علوم نزد اصحاب ولايت··· 447
5 - على عليهالسلام مدار حق و باطل··· 447
6 - سبقت على عليهالسلام در گذشته اسلام··· 447
7 - عذاب دائم براى منكرين ولايت··· 448
8 - شك در ولايت مساوى با كفر··· 448
9 - همه بايد درباره ولايت پاسخگو باشند··· 448
10 - اشاره به علت حضور على عليهالسلام بر فراز منبر··· 449
11 - ثقل اكبر و ثقل اصغر··· 450
12 - انجام وظيفه در ابلاغى همه جانبه··· 450
معرفى و بلند كردن اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 456
1 - بلند كردن و نشان دادن اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 456
2 - مَن كُنتُ مَولاهُ فَعَلىٌّ مَولاهُ··· 456
3 - بار ديگر كنار پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 457
4 - على عليهالسلام مفسر قرآن··· 457
5 - پيشگويى از جمل وصفين و نهروان··· 457
6 - ولايت على عليهالسلام تغيير يافتنى نيست··· 457
7 - اليَومَ أكمَلتُ لَكُم دينَكُم··· 458
8 - اسلام بدون ولايت قبول نيست··· 458
تبيين كمال دين با امامت··· 461
1 - انكار امامت مساوى با جهنم است··· 461
2 - رضايت خدا و رسول از على عليهالسلام··· 461
3 - على عليهالسلام رئيس مؤمنين··· 461
4 - مدح على عليهالسلام در قرآن··· 462
5 - يك سوره كامل درباره على عليهالسلام··· 462
6 - شيطان و حسد درباره على عليهالسلام··· 462
7 - سوره عصر درباره على عليهالسلام··· 462
8 - رسالت عظيم به انجام رسيد··· 463
اشاره به اهداف منافقين··· 466
1 - مقام نورانيت چهارده معصوم:··· 466
2 - نور ستيزى دشمنان ولايت··· 466
3 - توطئههاى اصحاب صحيفه··· 467
4 - حب و بغض على عليهالسلام معيار اعمال··· 467
5 - خطر ارتداد مردم··· 468
6 - خطر غرور مسلمانان··· 468
7 - خطر رهبران گمراه··· 469
8 - تصريح به اصحاب صحيفه··· 469
9 - امامت در نسل پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 469
10 - پيام غدير را تا قيامت برسانيد··· 470
11 - پيشگويى از غصب خلافت··· 470
12 - جدايى خبيث و طيب··· 470
13 - پيشگويى از حضرت مهدى عليهالسلام··· 470
14 - فريب اكثريت را نخوريد··· 471
معرفى دوستان و دشمنان اهلبيت عليهمالسلام··· 475
1 - معرفى صراط مستقيم··· 475
2 - تفسير سوره حمد··· 476
3 - امامان حزب اللّه اند··· 476
4 - دوستان و دشمنان اهلبيت عليهمالسلام··· 476
5 - ظاهر فريبى دشمنان··· 477
6 - برائت نشان ولايت··· 477
7 - ايمان با ظلم مخلوط نشود··· 477
8 - شك در ولايت··· 477
9 - بهشت براى دوستان اهلبيت عليهمالسلام··· 477
10 - يرزقون فيها بغير حساب··· 478
11 - آتش براى دشمنان اهلبيت عليهمالسلام··· 478
12 - وحشت از جهنم براى دشمنان ولايت··· 478
13 - لعن دشمنان ولايت در جهنم··· 478
14 - اعتراف دشمنان ولايت در جهنم··· 479
15 - ايمان به غيب در دوستان اهلبيت عليهمالسلام··· 479
16 - مذمت و لعنت خدا بر دشمنان اهلبيت عليهمالسلام··· 479
17 - على عليهالسلام بشير و هادى و پدر امامان··· 479
معرفى حضرت مهدى عليهالسلام··· 484
1 - حل مشكلات جهان به دست حضرت مهدى عليهالسلام··· 485
2 - حضرت مهدى عليهالسلام آخرين حجت الهى··· 485
3 - قيام و غلبه قائم آل محمد عليهمالسلام··· 485
4 - درياى علم الهى نزد حضرت مهدى عليهالسلام··· 485
5 - صاحب اختيار خدا در زمين··· 486
زمينه سازى براى بيعت غدير··· 487
1 - تعيين كيفيت بيعت··· 487
2 - بيعت با خدا··· 488
حلال و حرام، واجبات و محرمات··· 489
1 - حج و نماز و زكات با كمال دين··· 489
2 - امامان مُبيِّن احكام الهى··· 489
3 - لزوم ضابطه براى آينده احكام··· 490
4 - دو ضابطه در حلال و حرام··· 490
5 - دو ضابطه در امر به معروف و نهى از منكر··· 490
6 - امامت معصومين عليهمالسلام در متن قرآن··· 491
7 - هشدار از مرگ و معاد و حساب··· 491
بيعت گرفتن رسمى··· 495
1 - سه اقدام براى بيعت زبانى··· 495
2 - متن بيعت نامه··· 495
3 - اى مردم، چه مىگوييد ؟··· 496
4 - آمادگى براى بيعت بعد از خطابه··· 496
5 - سلام به عنوان «اميرالمؤمنين»··· 496
6 - سپاس بر نعمت ولايت··· 497
7 - فضائل بىانتهاى على عليهالسلام··· 497
8 - نشان بهشت براى اهل ولايت··· 497
9 - دعا و حمد در پايان خطابه··· 498
كتابشناسىِ شرح خطبه غدير··· 502
1 - شرح خطابه غدير خم، 5 ج، محمدرضا شريفى··· 502
2 - شرح خطبة الغديرية، على بن محمد نراقى (جلالالدين، كاشانى)··· 503
3 - شرح الخطبة الغديرية، سيد محمدتقى بن باقر نقوى (خراسانى، قائنى)··· 503
4 - شرح و تفسير خطبه پيامبر اكرم صلىاللهعليهوآله در غدير خم، سيد محمدتقى نقوى··· 503
5 - شرحى بر خطبه غدير، احمد حبيبيان··· 504
6 - شرحى بر سروش آفتاب، 6 ج، سيد حسين حسينى··· 504
قسمت ششم: نكاتى در مورد خطبه غدير: 507 - 645
نكات شاخص در خطبه غدير··· 507
نتايج ابدى خطبه غدير··· 508
1 - ثمره تمام عيار بر اساس پيشبينىها··· 508
2 - اتمام حجت غدير در بلند مدت··· 509
مقاصد كلى از خطبه غدير··· 510
كارهاى استثنائى در خطبه غدير··· 510
منظره خطبه غدير··· 512
موقعيت زمانىِ خطبه غدير··· 514
نكته اول··· 514
نكته دوم··· 515
نكته سوم··· 515
نكته چهارم··· 515
موقعيت مكانىِ خطبه غدير··· 515
نكته اول··· 516
نكته دوم··· 516
نكته سوم··· 516
نكته چهارم··· 516
اقرار مردم پس از خطبه غدير··· 517
مفاهيم پايهاى انديشه اسلامى در خطبههاى حجة الوداع··· 518
1 - قانون برابرى انسانها··· 518
2 - قانون يگانگى بين مؤمنين··· 518
3 - قانون يگانگى دينى و فرهنگى مؤمنين··· 519
4 - قانون روند خلافت پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 519
5 - قانون مجازات مخالفان خط پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 520
مخاطبين خطبه غدير··· 520
كيفيت ابلاغ در خطبه غدير··· 521
1 - صد و بيست هزار نفر در برابر يك منبر··· 521
2 - منبر استثنايى زير درختان··· 522
3 - دو نفر بر فراز يك منبر··· 522
4 - يك ساعت سخنرانى زير آفتاب··· 522
5 - بلند كردن و معرفى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 522
6 - بيعت لسانى از فراز منبر··· 522
عظمت خطبه غدير··· 523
خطبه غدير در زيارت غديريه··· 524
خطبهاى براى كل بشريت··· 524
جلوههاى كلمه «مولى» در خطبه غدير··· 532
جلوه اول··· 532
جلوه دوم··· 533
جلوه سوم··· 533
جلوه چهارم··· 533
جلوه پنجم··· 534
جلوه ششم··· 534
جلوه هفتم··· 534
تكميل مفاهيم خطبه غدير··· 535
جلوه عملى مفاهيم خطبه غدير··· 535
تحقيق در خطبه غدير··· 537
آمار حقايق و معارف در خطبه غدير··· 538
مورد اول: آمارهاى كلى در خطبه غدير··· 538
مورد دوم: سيماى موعود در خطبه غدير··· 539
مورد سوم: سيماى امير عليهالسلام در خطبه غدير··· 540
مورد چهارم: جايگاه رفيع مولا در خطبه غدير··· 541
مورد پنجم: سپاه سفيانى در خطبه غدير··· 541
مورد ششم: اصحاب صحيفه در خطبه غدير··· 542
مورد هفتم: نور فراگير··· 542
مورد هششتم: ميراث پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 543
مورد نهم: ضرورت اطلاع رسانى··· 544
مورد دهم: بيعت با خدا··· 544
مورد يازدهم: امام هدايتگر··· 545
پايههاى اعتقادى خطبه غدير درباره ولايت··· 545
خطبه غدير، پيامى جاودانى و همگانى··· 546
نكته اول··· 550
نكته دوم··· 551
نكته سوم··· 551
نكته چهارم··· 551
نكته پنجم··· 552
خطبه غدير و فصاحت و بلاغت··· 552
مقدمه··· 555
1 - تشبيهات··· 556
يك. امام مبين··· 556
دو. اخوان الشياطين··· 557
سه. اصحاب صحيفه··· 558
چهار. ثقل اصغر و ثقل اكبر··· 558
پنج. جنب اللّه··· 559
شش. حزب اللّه··· 560
هفت. خيرة اللّه··· 561
هشت. صراط اللّه: صراط مستقيم··· 562
نُه. كلمه طيبه··· 564
ده. كلمه باقيه··· 565
يازده. هيزم آتش جهنم··· 566
دوازده. يد اللّه··· 566
2 - استعارات··· 569
يك. بحر عميق··· 569
دو. شيطان··· 570
سه. نور··· 571
3 - كنايات··· 572
يك. اذن··· 572
دو. كوثر··· 573
نتيجه گيرى··· 574
بهرهگيرى از تكنيكها و متدلوژى مناسب در خطبه غدير··· 574
رويكرد اول··· 575
رويكرد اول··· 575
رويكرد دوم··· 575
رويكرد سوم··· 575
رويكرد چهارم··· 576
رويكرد پنجم··· 576
رويكرد شش··· 577
اهداف مهم غدير در خطبه غدير··· 577
ديدگاه اول: اهداف مهم غدير در خطبه غدير··· 577
اعلان نزول پيك وحى براى معرفى امامت··· 577
علل صبر و انتظار پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 578
اعلام ولايت عمومى و جهانى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 580
يادآورى لياقتها و ويژگىهاى امام على عليهالسلام··· 581
5 . تكميل دين با ولايت على عليهالسلام··· 582
6 . افشاى چهره واقعى دشمنان على عليهالسلام··· 583
8 . مسؤوليت همگانى تبليغ··· 585
دعا و درخواست از خدا··· 586
فرمان بيعت عمومى··· 586
ديدگاه دوم: تحليلهاى غدير، آمارهاى غدير، نتايج غدير··· 587
اول. تحليلهاى غدير··· 587
دوم. آمارهاى خطبه غدير··· 589
سوم. نتايج خطبه غدير··· 591
ابدى بودن خطبه غدير··· 592
اشتهار غدير به خاطر خطبه يك ساعته··· 593
امضاى الهى پس از خطبه غدير··· 594
خطبه غدير و تبليغ··· 596
حضور بانوان در خطبه غدير··· 598
اكمال دين پس از خطبه غدير··· 599
خطبه غدير و احتجاج··· 601
آماده سازى مردم براى معرفى ائمه اثنى عشر··· 602
هيبت پيامبر صلىاللهعليهوآله در خطبه غدير در نظر منافقين··· 603
شكست توطئه گران با خطبه غدير··· 604
اهانت منافقين به پيامبر صلىاللهعليهوآله در خطبه غدير··· 605
1 - در ابتداى خطبه··· 605
2 - در اوائل خطبه··· 607
3 - در اواسط خطبه··· 608
4 - افشاگرى پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 609
اهانت ابوبكر و عمر به پيامبر صلىاللهعليهوآله در خطبه غدير··· 611
1 - مورد اول··· 611
2 - مورد دوم··· 613
پيشگويى از ائمه ضلال در خطبه غدير··· 614
اخطار اول: پيشگويى از امامان ضلالت··· 615
اخطار دوم: پيشگويى از نفاق و ضعف ايمان مردم بعد از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 615
وعدههاى منافقين به شيطان هنگام خطبه غدير··· 615
شبهات خطبه غدير··· 616
1 - شبهه ابنتيميه در فرازى از خطبه غدير··· 616
پاسخ اين شبهه··· 616
2 - شبهه جملات دو پهلو در خطبه غدير··· 617
پاسخ اين شبهه··· 617
3 - شبهه سببِ ايراد خطبه غدير··· 622
پاسخ اول: استدلال به روايت ابناسحاق در برابر شيعه درست نيست··· 623
پاسخ دوم: ابناسحاق نزد بعضى از اهلتسنّن معتبر نيست··· 623
پاسخ سوم: عدم نقل حديث غدير توسط ابناسحاق به گفته رازى··· 623
پاسخ چهارم: آنچه دهلوى به ابناسحاق نسبت داده در سيره ابنهشام نيست··· 623
پاسخ پنجم: آيا صحابه اوامر نبى صلىاللهعليهوآله را بر اغراض شخصى حمل مىكردند ؟··· 624
پاسخ ششم: پيامبر صلىاللهعليهوآله تنها بُرَيده را از بدگويى نسبت به على عليهالسلام بازداشت··· 625
پاسخ هفتم: صدور حديث غدير به امر خدا بوده است··· 626
پاسخ هشتم: واقعه غدير پس از قضيّه شكايت بريده بوده است··· 627
پاسخ نهم: اگر دو قضيه مذكور يكى باشند، دلالت حديث محفوظ است··· 627
پاسخ دهم: بطلان كلام دهلوى بر اساس سخن قاضىالقضات عبدالجبّار معتزلى··· 628
پاسخ يازدهم: حديث غدير در هر صورت بر امامت دلالت مىكند··· 629
پاسخ دوازده: اختلاف اهلسنت در سبب صدور حديث دليلِ ساختگى بودن··· 630
پاسخ سيزدهم: اعتراف به دلالت حديث غدير بر امامت··· 632
پاسخ چهاردهم: اشعار اميرالمؤمنين عليهالسلام و حسّان و قيس و ادلّه ديگر··· 634
4 - «خليفة» در خطبه غدير··· 634
پاسخ اول: غرض ورزى هميشگى مخالفان··· 634
پاسخ دوم: استعمال لفظ «خليفه» در بعضى روايات··· 636
پاسخ سوم: استعمال لفظ «خليفه» در اصل خطبه غدير··· 636
پاسخ چهارم: وجه تكيه بر لفظ ولىّ و مولى در خطبه غدير··· 637
ساير كلمات پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير··· 638
احتمال اول··· 638
احتمال دوم··· 638
احتمال سوم··· 639
احتمال چهارم··· 639
خطبه غدير و تفسير··· 639
نكته اول: مصاديق آيات در غدير··· 641
نكته دوم: انواع تفسير در خطابه غدير··· 641
نكته سوم: تفسير از لسان معصوم عليهالسلام··· 642
نكته چهارم: تفسير آيات غدير··· 642
اول. تفسير كلى موضوعى در سراسر قرآن··· 642
دوم. تفسير يك سوره كامل در غدير··· 643
نزول دو آيه مهم حين خطبه غدير··· 644
(فصل دوم: حديث غدير و خطبه غدير: ش 5)
قسمت هفتم: آيات در خطبه غدير: 5 - 423
پيش در آمد··· 5
1 - تفسير قرآن در خطبه غدير··· 5
نكته اول: مصاديق آيات در غدير··· 7
نكته دوم: انواع تفسير در خطابه غدير··· 7
نكته سوم: تفسير از لسان معصوم عليهالسلام··· 8
نكته چهارم: تفسير آيات غدير··· 8
2 - روابط بينامتنى قرآن با خطبه غدير··· 9
مقدمه··· 10
مورد اول: نظريه بينامتنى (تناص) ntiertextuality··· 11
مورد دوم: روابط بينامتنى··· 12
يك. نفى جزئى يا اجترار··· 12
دو. نفى متوازى يا امتصاص··· 12
سه. نفى كلى يا حوار··· 13
مورد سوم. روابط بينامتنى قرآن با خطبه غدير··· 15
نتيجه··· 23
آيه «آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللّه وَ ... »··· 24
1 - متن خطبه غدير··· 26
2 - موقعيت قرآنى··· 27
3 - تحليل تاريخى: سمع و طاعت در امامت دوازده امام:··· 27
آيه «اتَّقُوا اللّهَ حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ اِلاّ وَ اَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» = آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ إِلا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ»··· 28
آيه «اُدْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنينَ» = آيه «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ»··· 28
آيه «إِذا أُلْقُوا فِيها سَمِعُوا لَها شَهِيقا وَ هِىَ تَفُورُ» = آيه «وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ... »··· 28
آيه «اِذا رَأَتْهُمْ مِنْ مَكانٍ بَعيدٍ سَمِعُوا لَها تَغَيُّظا وَ زَفيرا» = آيه «وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ... »··· 28
آيه «إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَ تَقُولُونَ بِأَفْواهِكُمْ ما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَ تَحْسَبُونَهُ هَيِّنا ... » = آيه «سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا ... »··· 28
آيه «أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ... » = آيه «قُلْ أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ... »··· 28
آيه «أَ فَغَيْرَ دِينِ اللّه يَبْغُونَ وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعا وَ كَرْها وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 29
آيه «أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّه لَوَجَدُوا فِيهِ ... »··· 29
1 - متن خطبه غدير··· 30
2 - موقعيت تاريخى··· 31
3 - موقعيت قرآنى··· 33
4 - تحليل اعتقادى··· 33
يك. تدبّر در قرآن··· 33
نكته اول: تدبر كليد استفاده از قرآن··· 33
نكته دوم: تدبر كليد فهم قرآن··· 34
نكته سوم: تدبر كليد حركت عقل و دل··· 34
دو. پرهيز از متشابهات قرآن··· 35
اول: تفسير متشابهات··· 35
دوم: تفسير محكمات··· 35
سه. راه فهم باطن قرآن··· 35
اول: تأويل قرآن فقط در اختيار امامان عليهمالسلام··· 35
دوم: نگرانى از تفسير نادرست قرآن··· 36
سوم: احاطه علم ائمه عليهمالسلام به قرآن··· 37
چهار. غدير و سقيفه دو فرهنگ متقابل درباره قرآن··· 38
آيه «أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللّه لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ» = آيه «وَ مَنْ يَتَوَلَّى اللّه وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللّه هُمُ الْغالِبُونَ»··· 42
آيه «الَّذينَ آمَنُوا»··· 43
1 - متن خطبه غدير··· 43
2 - موقعيت تاريخى··· 43
3 - تحليل اعتقادى··· 44
آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ ... »··· 45
1 - متن خطبه غدير··· 46
2 - موقعيت تاريخى··· 46
3 - تحليل اعتقادى··· 46
آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِى سَبِيلِ اللّه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ ... »··· 47
1 - متن خطبه غدير··· 48
2 - موقعيت تاريخى··· 49
3 - موقعيت قرآنى··· 50
4 - تحليل اعتقادى··· 50
آيه «الَّذينَ اِنْ مَكَّنّاهُمْ فِى الاَرْضِ اَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ ... » = آيه «وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ»··· 50
آيه «الَّذِينَ يَتَّبِعُونَالنَّبِىَّ الْأُمِّىَّ الَّذِى يَجِدُونَهُ مَكْتُوبا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْراةِ وَ الاْءِنْجِيلِ ... » = آيه «فَآمِنُوا بِاللّه وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِى أَنْزَلْنا وَ اللّه بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»··· 50
آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبا مِنَ الْكِتابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ ... »··· 51
آيه «أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ . ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ . كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ . وَيْلٌ ... »··· 52
1 - متن خطبه غدير··· 52
2 - موقعيت تاريخى··· 53
3 - موقعيت قرآنى··· 53
4 - تحليل اعتقادى··· 54
تحليل اعتقادى اول··· 54
تحليل اعتقادى دوم··· 55
مورد اول: تكذيبهاى رو در رو در غدير··· 56
مورد دوم: تكذيبهاى غيابى در غدير··· 56
مورد سوم: تكذيب چه كسى و چه موضوعى ؟ !··· 57
آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ... »··· 58
1 - متن خطبه غدير··· 59
2 - موقعيت تاريخى··· 60
3 - موقعيت قرآنى··· 62
4 - تحليل اعتقادى··· 65
تحليل اعتقادى اول: اسلام بدون ولايت، ناقص و غير قابل قبول··· 65
تحليل اعتقادى دوم: اسلام يعنى تسليم واقعى··· 67
تحليل اعتقادى سوم: دعوت همه انبياء عليهمالسلام به اسلام و ولايت··· 68
آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ جَنَّاتُ النَّعِيمِ» = آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِى سَبِيلِ اللّه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّه ... »··· 72
آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمانِهِمْ ... » = آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِى سَبِيلِ اللّه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّه ... »··· 72
آيه «إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْها لا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوابُ السَّماءِ وَ لا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ ... » = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 72
آيه «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ . أُولئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّه ... »··· 73
آيه «إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللّه . يَدُ اللّه فَوْقَ أَيْدِيهِمْ ... »··· 73
1 - متن خطبه غدير··· 75
2 - موقعيت تاريخى··· 76
3 - موقعيت قرآنى··· 78
4 - تحليل اعتقادى··· 78
تحليل اعتقادى اول: غدير مصداق اتَمّ بيعت با خدا··· 78
تحليل اعتقادى دوم: غدير شفافترين بيعت تاريخ··· 79
تحليل اعتقادى سوم: معناى بيعت در غدير··· 81
يك. عمق معناى بيعت با خدا در غدير··· 81
دو. پيام بيعت الهى غدير··· 82
سه. دست بالاى خدا در بيعت غدير··· 82
تحليل اعتقادى چهارم: تقابل بيعتِ غدير با بيعتِ سقيفه··· 83
يك. بيعت الهىِ غدير و بيعت شيطانىِ سقيفه··· 83
دو. سند شيطانى بودن سقيفه··· 84
سه. اكنون با غدير در برابر سقيفه··· 85
آيه «إِنَّ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ كَبِيرٌ»··· 86
1 - متن خطبه غدير··· 87
2 - موقعيت تاريخى··· 87
3 - موقعيت قرآنى··· 88
4 - تحليل اعتقادى··· 88
نكته اول: ايمان به غيب··· 88
نكته دوم: اجر كبير··· 90
آيه «إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ما أَنْزَلْنا مِنَ الْبَيِّناتِ وَ الْهُدى مِنْ بَعْدِ ما بَيَّنَّاهُ ... »··· 90
آيه «إِنَّ اللّه رَبِّى وَ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 91
آيه «إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 91
آيه «اِنَّ الْمُنافِقينَ فِى الدَّرْكِ الاَسْفَلِ مِنَ النّارِ» = آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ»··· 91
آيه «اِنْ اَنَا اِلاّ نَذيرٌ وَ بَشيرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ» = آيه «قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِى نَفْعا وَ لا ضَرّا إِلاّ ما شاءَ اللّه وَ لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ ... »··· 91
آيه «إِنَّا نَحْنُ نُحْىِ الْمَوْتى وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ كُلَّ شَىْءٍ ... »··· 92
1 - متن خطبه غدير··· 92
2 - موقعيت تاريخى··· 93
آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ ... »··· 94
1 - متن خطبه غدير··· 95
2 - موقعيت تاريخى··· 95
3 - موقعيت قرآنى··· 96
4 - تحليل اعتقادى··· 97
آيه «اِنْ تَكْفُرُوا اَنْتُمْ وَ مَنْ فِى الاَرْضِ جَميعا فَاِنَّ اللّهَ لَغَنِىٌّ حَميدٌ» = آيه «وَ قالَ مُوسى إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِى الْأَرْضِ جَمِيعا فَإِنَّ اللّه لَغَنِىٌّ حَمِيدٌ»··· 97
آيه «اِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرصادِ» = آيه «يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا . قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَىَّ إِسْلامَكُمْ . بَلِ اللّه يَمُنُّ عَلَيْكُمْ ... »··· 97
آيه «اِنَّ زَلْزَلَةَ السّاعَةِ شَىْءٌ عَظيمٌ» = آيه «يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَىْءٌ عَظِيمٌ»··· 97
آيه «إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللّه فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ ... »··· 97
1 - متن خطبه غدير··· 99
2 - موقعيت تاريخى··· 99
3 - موقعيت قرآنى··· 100
4 - تحليل اعتقادى··· 100
نكته اول··· 100
نكته دوم··· 100
نكته سوم··· 101
نكته چهارم··· 101
آيه «إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ»··· 102
1 - متن خطبه غدير··· 102
2 - موقعيت تاريخى··· 102
3 - موقعيت قرآنى··· 102
4 - تحليل اعتقادى··· 103
آيه «اِنَمّا اَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ»··· 103
آيه «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللّه وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا وَ جاهَدُوا ... »··· 104
1 - متن خطبه غدير··· 104
2 - موقعيت تاريخى··· 104
3 - موقعيت قرآنى··· 105
4 - تحليل اعتقادى··· 105
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 106
1 - متن خطبه غدير··· 107
2 - موقعيت تاريخى··· 108
آيه «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ»··· 108
1 - متن خطبه غدير··· 109
2 - موقعيت تاريخى··· 110
3 - موقعيت قرآنى··· 110
4 - تحليل اعتقادى··· 110
نكته اول: ارتباط تقوى و ولايت··· 111
نكته دوم: تشريفات ورود شيعيان به بهشت··· 114
آيه «إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرا»··· 115
1 - متن خطبه غدير··· 116
2 - موقعيت تاريخى··· 117
3 - تحليل اعتقادى··· 119
تحليل اعتقادى اول··· 119
يك. انصار امامانِ آتش··· 119
دو. اتباع امامانِ آتش··· 120
سه. اشياع امامانِ آتش··· 121
تحليل اعتقادى دوم··· 122
يك. درك اسفل چاهى در قعر جهنم··· 122
دو. ابليس و ابوبكر و عمر··· 122
سه. حكايت اولى و دومى از قعر جهنم··· 124
تحليل اعتقادى سوم··· 125
آيه «اِنَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَ يُعيدُ»··· 126
آيه «أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذابَ لَوْ أَنَّ لِى كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ» = آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 127
آيه «أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللّه هَدانِى لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ» = آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 127
آيه «أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّه وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ» = آيه «كَيْفَ يَهْدِى اللّه قَوْما كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ ... »
و آيه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللّه وَ كُفْرٌ بِهِ ... »··· 128
آيه «اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ ... »··· 128
آيه «بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 130
آيه «بَلى قَدْ جاءَتْكَ آياتِى فَكَذَّبْتَ بِها وَ اسْتَكْبَرْتَ وَ كُنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ» = آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 131
آيه «تَحْسَبُونَهُ هَيِّنا وَ هُوَ عِنْدَ اللّهِ عَظيمٌ» = آيه «سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا ... »··· 131
آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما أُلْقِىَ فِيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ ... »··· 131
1 - متن خطبه غدير··· 132
2 - موقعيت تاريخى··· 132
3 - تحليل اعتقادى··· 133
آيه «ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ» = آيه «أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ . ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ . كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ . وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ»··· 134
آيه «حَتّى اِذا جاؤُوها وَ فُتِحَتْ اَبْوابُها قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها ... » = آيه «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ»··· 134
آيه «حُرِّمَت عَلَيكُم المَيتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحمُ الخِنزيرِ وَ ما اُحِلَّ لِغَيرِ اللّهِ بِهِ وَ ... » = آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ رَضِيتُ لَكُمُ الاْءِسْلامَ دِينا»··· 134
آيه «الْحَمْدُ للّه الَّذى هَدانا لِهذا وَ ما كُنّا لِنَهْتَدِىَ لَوْ لا اَنْ هَدانَا اللّهُ» = آيه «وَ نَزَعْنا ما فِى صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِى مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ وَ قالُوا الْحَمْدُ للّه ... »··· 135
آيه «خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ» = آيه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللّه وَ كُفْرٌ بِهِ ... »··· 135
آيه «ذلِكَ بِاَنَّهُمُ اتَّبَعُوا ما اَسْخَطَ اللّهُ وَ كَرِهُوا رِضْوانَهُ ... » = آيه «يُرْسِلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ»··· 135
آيه «سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ»··· 135
1 - متن خطبه غدير··· 136
2 - موقعيت تاريخى··· 137
3 - موقعيت قرآنى··· 138
4 - تحليل اعتقادى··· 138
يك. سقيفه سدّ راه اسلام··· 139
دو. آثار بلند مدت سقيفه در دنيا··· 141
سه. نتيجه پيروى از سقيفه در آخرت··· 141
آيه «سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا ... »··· 145
1 - متن خطبه غدير··· 146
2 - موقعيت تاريخى··· 147
3 - موقعيت قرآنى··· 147
4 - تحليل اعتقادى··· 148
جهت اول: ارادت دروغين··· 148
جهت دوم: عادى نشان دادن نفاق··· 148
جهت سوم: نمونههايى از دورويى منافقين در غدير··· 148
مسخره گروهى در خيمه··· 149
«بَخٍ بَخٍ» پس از بيعت··· 149
استهزاء هفت نفر در برابر منبر··· 149
تهديد پس از منبر··· 150
5 . تهديد در اثناى خطابه··· 150
6 . تملّق پس از خطابه و بيعت··· 150
8 . قسم دروغين در كنار توطئه··· 152
آيه «صِراطَ الَّذينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ ... » = آيه «اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ ... »··· 152
آيه «فَآمِنُوا بِاللّه وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِى أَنْزَلْنا وَ اللّه بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»··· 152
1 - متن خطبه غدير··· 154
2 - موقعيت تاريخى··· 156
3 - موقعيت قرآنى··· 157
4 - تحليل اعتقادى··· 158
تحليل اعتقادى اول··· 158
تحليل اعتقادى دوم··· 158
تحليل اعتقادى سوم··· 159
تحليل اعتقادى چهارم··· 160
تحليل اعتقادى پنجم··· 162
آيه «فَادْخُلُوا اَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدينَ فيها فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرينَ» = آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ»··· 164
آيه «فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقا لِأَصْحابِ السَّعِيرِ» = آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما أُلْقِىَ فِيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ ... »··· 164
آيه «فَاَمّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ عَذابا نُكْرا» = آيه «وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَ رُسُلِهِ فَحاسَبْناها حِسابا شَدِيدا ... »··· 165
آيه «فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ: أَسْلَمْتُ وَجْهِىَ للّه وَ مَنِ اتَّبَعَنِ ... » = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 165
آيه «فَاِنَّ حِزْبَ اللّهِ هُمُ الْغالِبُونَ» = آيه «وَ مَنْ يَتَوَلَّى اللّه وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللّه هُمُ الْغالِبُونَ»··· 165
آيه «فَاُولئِكَ الَّذينَ حَبِطَتْ اَعْمالُهُمْ فِى الدُّنْيا وَ الاْخِرَةِ ... » = آيه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللّه وَ كُفْرٌ بِهِ ... »··· 165
آيه «فَاُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فيها بِغَيْرِ حِسابٍ» = آيه «مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلا يُجْزى إِلاّ مِثْلَها وَ مَنْ عَمِلَ صالِحا مِنْ ذَكَرٍ و أُنْثى ... »··· 165
آيه «فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها» = آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّه ... »··· 165
آيه «فَسَتُبْصِرُ وَ يُبْصِرُونَ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 165
آيه «فَسَوْفَ يَدْعُو ثُبُورا وَ يَصْلى سَعيرا» = آيه «وَ أَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ»··· 166
آيه «فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ. إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ» = آيه «يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا . قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَىَّ إِسْلامَكُمْ . بَلِ اللّه يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلاْءِيمانِ ... »··· 166
آيه «فَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها وَ هِىَ ظالِمَةٌ . فَهِىَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها ... »··· 166
1 - متن خطبه غدير··· 167
2 - موقعيت تاريخى··· 167
3 - موقعيت قرآنى··· 167
4 - تحليل اعتقادى··· 168
اول: تكذيب على عليهالسلام ظلم است··· 168
دوم: انواع تكذيب و استحقاق هلاكت··· 169
سوم: على عليهالسلام وعدهگاه امتحان··· 169
آيه «فَلا تُطِع المُكَذِّبين» = آيه «وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 170
آيه «فَلَمّا اَحَسَّ عيسى مِنهُمُ الكُفرَ قالَ مَنْ أَنْصارِى إِلَى اللّه قالَ الحَواريّون نَحْنُ أَنْصارُ اللّه آمَنَّا بِاللّه وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 170
آيه «فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللّه كَذِبا أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ أُولئِكَ يَنالُهُمْ نَصِيبُهُمْ ... » = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 170
آيه «فَمَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها» = آيه «مَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ... »··· 170
آيه «فَمَنِ اهْتَدى فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها» = آيه «مَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ... »··· 170
آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 170
1 - متن خطبه غدير··· 171
2 - موقعيت تاريخى··· 172
3 - تحليل اعتقادى··· 173
آيه «قالَ فَاهْبِطْ مِنْها فَما يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيها ... » = آيه «إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرا»··· 174
آيه «قالَ يا إِبْلِيسُ ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ . أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ» = آيه «إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرا»··· 174
آيه «قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذيرٌ فَكَذَّبْنا وَ قُلْنا ما نَزَّلَ اللّهُ مِنْ شَىْءٍ . اِنْ اَنْتُمْ اِلاّ فى ضَلالٍ كَبيرٍ» = آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما اُلْقِىَ فيها فَوْجٌ ... »··· 174
آيه «قُلْ آمَنَّا بِاللّه وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ ... » = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 174
آيه «قُلْ أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ ... »··· 174
1 - متن خطبه غدير··· 175
2 - موقعيت تاريخى··· 176
3 - موقعيت قرآنى··· 176
4 - تحليل تاريخى··· 176
5 - تحليل اعتقادى··· 178
آيه «قُلْ كَفى بِاللّهِ شَهيدا بَيْنى وَ بَيْنَكُمْ»··· 178
آيه «قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِى نَفْعا وَ لا ضَرّا إِلاّ ما شاءَ اللّه وَ لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ ... »··· 179
1 - متن خطبه غدير··· 180
2 - موقعيت تاريخى··· 180
3 - موقعيت قرآنى··· 180
4 - تحليل اعتقادى··· 181
الف. على عليهالسلام چگونه بشير است ؟··· 181
ب. على عليهالسلام چگونه نذير است ؟··· 184
آيه «قُل هُوَ اللّهُ أحَدٌ ... »··· 185
آيه «قُل يا اَهلَ الكِتابِ تَعالَوا اِلى كَلِمَةٍ سَواءٍ بَينَنا ... فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 185
آيه «كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ» = آيه «أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ . ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ . كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ . وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ»··· 186
آيه «كُلَّما اُلْقِىَ فيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذيرٌ» = آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما اُلْقِىَ فيها فَوْجٌ ... »··· 186
آيه «كُلَّما دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَعَنَتْ اُخْتَها حَتّى اِذا ادّارَكُوا فيها جَميعا ... » = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 186
آيه «كَيْفَ يَهْدِى اللّه قَوْما كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ ... »··· 186
آيه «لا تَجِدُ قَوْما يُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَ الْيَوْمِ الاْخِرِ ... »··· 187
آيه «لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ» = آيه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللّه وَ كُفْرٌ بِهِ ... »··· 188
آيه «لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ» = آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ رَضِيتُ لَكُمُ الاْءِسْلامَ دِينا»··· 188
آيه «لَقَدْ كانَ لَكُمْ فى رَسُولِ اللّهِ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُو اللّهَ وَ الْيَوْمَ الآخَرَ» = آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ»··· 188
آيه «لَم يَلِد وَ لَم يولَد . وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفْوا اَحَدٌ»··· 188
آيه «لَهُمْ مِنْ جَهَنَّمَ مِهادٌ وَ مِنْ فَوْقِهِمْ غَواشٍ وَ كَذلِكَ نَجْزِى
الظَّالِمِينَ» = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 189
آيه «لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَديرٌ»··· 189
آيه «لِيَذَرَ الْمُؤْمِنينَ عَلى ما اَنْتُمْ عَلَيْهِ ... » = آيه «ما كانَ اللّه لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ ... »··· 190
آيه «ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 190
آيه «ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيّا وَ لا نَصْرانِيّا وَ لكِنْ كانَ حَنِيفا مُسْلِما وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 190
آيه «ما كانَ اللّه لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ ... »··· 190
1 - متن خطبه غدير··· 191
2 - موقعيت تاريخى··· 192
3 - موقعيت قرآنى··· 192
4 - تحليل اعتقادى··· 192
تحليل اعتقادى اول··· 192
نكته اول: لزوم آزمايش درباره ولايت··· 192
نكته دوم: معناى خبيث و طيب··· 194
نكته سوم: منشأ طهارت و خباثت··· 195
تحليل اعتقادى دوم··· 196
بحث اول: ولايت در عالم ذرّ و روز الَسْت··· 197
بحث دوم: ارتباط ولايت با طيب ولادت··· 200
بحث سوم: ارتباط ولايت با خبث ولادت··· 202
بحث چهارم: ارتباط ولايت با شرك شيطان··· 203
بحث پنجم: آثار طهارت مولد در قيامت··· 204
بحث ششم: كثرت خبيث و قلت طيّب··· 205
آيه «ما يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ وَ ما أَنَا بِظَلاّمٍ لِلْعَبِيدِ»··· 207
1 - متن خطبه غدير··· 207
2 - موقعيت تاريخى··· 208
3 - موقعيت قرآنى··· 209
4 - تحليل اعتقادى··· 209
يك. در تَوَلّى··· 210
دو. در تَبَرّى··· 210
5 - تحليل اعتقادى تاريخى··· 211
آيه «مَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ ... »··· 213
1 - متن خطبه غدير··· 213
2 - موقعيت تاريخى··· 214
3 - موقعيت قرآنى··· 215
4 - تحليل اعتقادى: پذيرش ولايت منت خدا بر ماست··· 215
آيه «مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلا يُجْزى إِلاّ مِثْلَها وَ مَنْ عَمِلَ صالِحا مِنْ ذَكَرٍ و أُنْثى ... »··· 216
1 - متن خطبه غدير··· 217
2 - موقعيت قرآنى··· 217
3 - موقعيت تاريخى··· 218
4 - تحليل اعتقادى··· 218
آيه «مِنْ قَبْلِ اَنْ نَطْمِسَ وُجُوها فَنَرُدَّها عَلى اَدْبارِها ... » = آيه «فَآمِنُوا بِاللّه وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِى أَنْزَلْنا وَ اللّه بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»··· 218
آيه «ن . وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... » = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 218
آيه «وَ أَتْبَعْناهُمْ فِى هذِهِ الدُّنْيا لَعْنَةً وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ» = آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ»··· 219
آيه «وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ بَغْتَةً وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ»= آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 219
آيه «وَ اتَّبِعُوا النُّورَ الَّذى اُنْزِلَ مَعَهُ» = آيه «فَآمِنُوا بِاللّه وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِى أَنْزَلْنا وَ اللّه بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»··· 219
آيه «وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لاِدَمَ فَسَجَدُوا إِلاّ إِبْلِيسَ أَبى وَ اسْتَكْبَرَ وَ كانَ مِنَ الْكافِرِينَ» = آيه «إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرا»··· 219
آيه «وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ»··· 219
1 - متن خطبه غدير··· 220
2 - موقعيت تاريخى··· 222
3 - موقعيت قرآنى··· 222
4 - تحليل اعتقادى··· 223
آيه «وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْها أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ» = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 224
آيه «وَ الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللّه مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللّه بِهِ ... »··· 224
آيه «وَ العَصرِ . إنَّ الإنسانَ لَفى خُسرٍ ... »··· 225
1 - متن خطبه غدير··· 225
2 - موقعيت تاريخى··· 226
3 - تحليل اعتقادى··· 226
آيه «وَ أَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ»··· 227
1 - متن خطبه غدير··· 228
2 - موقعيت تاريخى··· 228
3 - موقعيت قرآنى··· 228
4 - تحليل اعتقادى··· 229
آيه «وَ إِنْ تُكَذِّبُوا فَقَدْ كَذَّبَ أُمَمٌ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلاّ الْبَلاغُ الْمُبِينُ» = آيه «قُلْ أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ... »··· 229
آيه «وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 229
آيه «وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ» = آيه «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ ... »··· 229
آيه «وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلاّ نَحْنُ مُهْلِكُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوها عَذابا ... »··· 230
1 - متن خطبه غدير··· 230
2 - موقعيت تاريخى··· 231
3 - موقعيت قرآنى··· 232
4 - تحليل اعتقادى··· 232
جهت اول: علت هلاك سرزمينها··· 232
جهت دوم: هلاك سرزمينها قبل از قيامت··· 233
آيه «وَ أَنَّ هذا صِراطِى مُسْتَقِيما فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ ... »··· 234
1 - متن خطبه غدير··· 235
2 - موقعيت تاريخى··· 236
3 - موقعيت قرآنى··· 237
4 - تحليل اعتقادى··· 237
جهت اول: معرفى جهت گيرى و محتواى صراط مستقيم··· 237
جهت دوم: معرفى هدايتگران به صراط مستقيم··· 239
جهت سوم: حق يكى بيشتر نيست كه همان صراط مستقيم است··· 239
5 - آيه «وَ أَنَّ هذا صِراطِى مُسْتَقِيما ... » در زيارت غديريه··· 240
آيه «وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ ... »··· 242
1 - موقعيت تاريخى··· 242
2 - تحليل اعتقادى··· 244
تحليل اول··· 245
نكته اول: غيظ و كينه و بغض اصحاب صحيفه··· 245
نكته دوم: جهانى بودن ولايت على عليهالسلام··· 246
تحليل دوم··· 247
مورد اول: ولايت بر همه مخلوقات··· 247
ولايت حتى بر جمادات··· 247
ولايت ما سوى اللّه··· 248
ولايت بر همه عوالم··· 248
ولايت بر اهل آسمان و زمين··· 249
5 . ولايت بر دوازده هزار عالم··· 249
6 . ولايت بر موجودات بدون استثنا··· 250
8 . ولايت و اتصال كامل عيار··· 251
ولايت به معناى حضور در محضر معصوم··· 251
ولايت مانند احاطه بر كف دست··· 252
مورد دوم: ولايت بر ملائكه··· 252
اعتقاد همه ملائكه به ولايت··· 252
شرافت ملائكه با ولايت··· 253
تقرّب ملائكه با ولايت··· 253
ملائكه در خدمت صاحب ولايت··· 253
پيروان اهلبيت عليهمالسلام از جن··· 254
اطاعت جنّيان از مقام ولايت··· 254
سؤال جنّيان از مقام عصمت··· 254
فرستادگان جن نزد امام··· 255
مورد چهارم: ولايت بر حيوانات و گياهان و جمادات··· 255
ولايت بر حيوانات و گياهان··· 255
ولايت تمام عيار بر حيوانات··· 256
آيه «وَ أَنِيبُوا إِلى رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ» = آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 256
آيه «وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا جَنَّةً وَ حَريرا» = آيه «هَلْ اَتى عَلَى الاِنسانِ حينٌ مِنَ الدَهرِ لَم يَكُن شَيئا مَذكورا»··· 256
آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ»··· 256
1 - متن خطبه غدير··· 257
2 - موقعيت تاريخى··· 257
3 - موقعيت قرآنى··· 258
4 - تحليل تاريخى··· 259
نكته اول: سير صعودى نفاق در آغاز اسلام··· 259
نكته دوم: اوج نفاق در حجهالوداع··· 260
نكته سوم: سردمداران خط نفاق و صحيفه··· 260
نكته چهارم: افشاى خبر صحيفه در سقيفه··· 262
نكته پنجم: آمادگى مردم براى اجراى صحيفه··· 263
نكته ششم: صحيفه تكميلى دوم··· 263
5 - تحليل اعتقادى··· 266
تحليل اعتقادى اول··· 266
يك. سوء استفاده از عنوان مهاجر و انصار··· 268
دو. استفاده از تعصبات جاهلى··· 268
سه. مطرح كردن خلافت به عنوان سلطنت··· 269
چهار. رأى اهل هر زمانى براى خود !··· 269
پنج. سوء استفاده از آيه تقوى··· 269
شش. سوء استفاده از تساوى حقوق مسلمين··· 269
هفت. سوء استفاده از اتحاد و عدم تفرقه··· 270
هشت. چراغ سبز صحيفه براى پيروان سقيفه··· 270
تحليل اعتقادى دوم··· 271
اول. فرعونيت سقيفه در آغاز··· 271
دوم. فرعونيت سقيفه در روزگار قدرت··· 272
سوم. شكايت على عليهالسلام از فرعونيت سقيفه··· 273
چهار. فرعون سقيفه در برابر ابليس··· 273
آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ ... » در دعاى بعد از نماز روز غدير··· 274
1 - متن دعا··· 275
2 - نتيجه اعتقادى··· 275
آيه «وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِى عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ... »··· 276
1 - متن خطبه غدير··· 277
2 - موقعيت قرآنى··· 278
3 - موقعيت تاريخى··· 279
4 - تحليل اعتقادى··· 280
تحليل اعتقادى اول··· 281
جهت اول: پرونده خاص اصحاب صحيفه··· 282
جهت دوم: محاكمه مخصوص اصحاب صحيفه··· 282
جهت سوم: غدير براى قطع اميد اصحاب صحيفه··· 283
جهت چهارم: روزگار ندامت اصحاب صحيفه··· 284
تحليل اعتقادى دوم··· 285
نكته اول: شيطانِ اصحاب صحيفه··· 285
نكته دوم: راه اصحاب صحيفه مقابله با «صراط مستقيم»··· 286
نكته سوم: بيزارى اصحاب صحيفه از يكديگر··· 286
نكته چهارم: عذاب مشاركين صحيفه و سقيفه··· 286
تحليل اعتقادى سوم··· 287
يك. بنيان گذاران ظلم سقيفه··· 287
دو. انواع پيروان ظلم سقيفه··· 287
اصل يارى و پيروى··· 287
جهات كلى پيروى··· 288
صفآرايىِ اتباع··· 288
اصول اعتقادى منحرف··· 289
5 . رضايت قلبى به ضلالت··· 289
6 . عموميت پيروان در زمان و مكان··· 290
آيه «وَ السابِقونَ الاَوَّلونَ مِنَ الْمُهاجِرينَ وَ الاَنْصارِ وَ الَّذينَ اتَّبَعوهُم ... »··· 290
آيه «وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرا حَتَّى إِذا جاؤُها وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها ... » = آيه «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ . ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ»··· 291
آيه «وَعَدَ اللّه الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْكُفَّارَ نارَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها . هِىَ ... »··· 292
آيه «وَ عَذَّبْناها عَذابا نُكْرا» = آيه «وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَ رُسُلِهِ فَحاسَبْناها حِسابا شَدِيدا ... »··· 293
آيه «وَ قالَتْ أُولاهُمْ لِأُخْراهُمْ فَما كانَ لَكُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ» = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 293
آيه «وَ قالَ مُوسى إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِى الْأَرْضِ جَمِيعا فَإِنَّ اللّه لَغَنِىٌّ ... »··· 294
1 - متن خطبه غدير··· 295
2 - موقعيت تاريخى··· 295
3 - موقعيت قرآنى··· 296
4 - تحليل اعتقادى··· 296
نكته اول: غدير يعنى اعتقاد به خواسته خدا··· 296
نكته دوم: كثرت اهل سقيفه راه خدا را عوض نمىكند··· 297
نكته سوم: اتحاد بر باطل خللى به حق وارد نمىكند··· 297
آيه «وَ قالُوا سَمِعْنا وَ اَطَعْنا غُفْرانَكَ رَبَّنا وَ اِلَيْكَ الْمَصيرُ»··· 298
آيه «وَ قالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فِى أَصْحابِ السَّعِيرِ» = آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما أُلْقِىَ فِيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ ... »··· 299
آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 299
1 - موقعيت تاريخى··· 299
2 - تحليل اعتقادى··· 302
اول: استفاده منافقين از حربههاى جاهليت··· 302
دوم: پاداش ابلاغ عظيمترين رسالت··· 303
سوم: ابلاغ رسالت در سايه اخلاق عظيم··· 303
چهارم: راه على عليهالسلام راه خداست··· 303
آيه «وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَ رُسُلِهِ فَحاسَبْناها حِسابا ... »··· 304
1 - متن خطبه غدير··· 306
2 - موقعيت تاريخى··· 306
3 - موقعيت قرآنى··· 307
4 - تحليل اعتقادى··· 307
تحليل اعتقادى اول··· 307
تحليل اعتقادى دوم··· 309
جهت اول: ولايت از اصول دين··· 309
جهت دوم: عذاب شديد براى انكار ولايت··· 309
جهت سوم: انكار ولايت كفر است··· 310
آيه «وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِىٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الاْءِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحِى ... »··· 311
1 - متن خطبه غدير··· 312
2 - موقعيت تاريخى··· 313
3 - موقعيت قرآنى··· 313
4 - تحليل اعتقادى··· 314
نكته اول: ياران سفيه و گمراه شيطان در اين امت··· 314
نكته دوم: دشمن شيطانى پيامبر صلىاللهعليهوآله و امتش··· 316
نكته سوم: سخنان فريبنده شياطين امت··· 317
يك. غرور··· 317
دو. سخنان فريبنده··· 317
سه. يُوحِى بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ··· 319
آيه «وَ كُلَّ شَىْءٍ اَحْصَيْناهُ فى اِمامٍ مُبينٍ» = آيه «إِنَّا نَحْنُ نُحْىِ الْمَوْتى وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ كُلَّ شَىْءٍ أَحْصَيْناهُ فِى إِمامٍ مُبِينٍ»··· 320
آيه «وَ لا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ دَخَلاً بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها ... » = آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّه إِنَّ اللّه خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ»··· 320
آيه «وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّهَ ... » = آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّه إِنَّ اللّه خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ»··· 320
آيه «وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ»··· 320
1 - متن خطبه غدير··· 322
2 - موقعيت تاريخى··· 322
3 - موقعيت قرآنى··· 322
4 - تحليل اعتقادى··· 323
تحليل اعتقادى اول··· 323
تحليل اعتقادى دوم··· 323
تحليل اعتقادى سوم: ريشه قرآنى مسئله اقليت و اكثريت··· 324
يك. نفى اصل اكثريت··· 325
دو. نفى اكثريت در ايمان··· 326
سه. نفى اكثريت در آگاهى··· 328
چهار. نفى اكثريت در عقل و قدرت فكر··· 329
پنج. نفى اكثريت در تقوى··· 330
شش. نفى اكثريت در شكر و قدردانى از خدا··· 332
تحليل اعتقادى چهارم: تجربه عملى اكثريت در امتهاى گذشته تا امروز··· 333
يك. اكثريت در تاريخ انبياء عليهمالسلام··· 333
مورد اول: سوء سابقه اكثريت به طور كلى··· 334
مورد دوم: مخالفت اكثريت با ذكر نام پيامبرانشان··· 334
اكثريت قوم نوح عليهالسلام··· 334
اكثريت قوم ابراهيم عليهالسلام··· 335
اكثريت قوم لوط عليهالسلام··· 335
اكثريت قوم صالح عليهالسلام··· 335
اكثريت قوم شعيب عليهالسلام··· 336
اكثريت قوم الياس عليهالسلام··· 336
اكثريت قوم موسى عليهالسلام··· 337
اكثريت قوم عيسى عليهالسلام··· 339
مورد سوم: مخالفت اكثريت با ذكر نام آنها··· 340
اكثريت قوم ثمود··· 340
اكثريت قوم عاد··· 340
اكثريت اصحاب رسّ··· 341
اكثريت اصحاب ايكَة··· 341
اكثريت قوم تُبَّع··· 341
اكثريت اصحاب حِجر··· 341
دو. اكثريت در تاريخ پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 342
اكثريت قبل از هجرت··· 343
اكثريت بعد از هجرت··· 343
اكثريت منافق هنگام شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 346
سه. اكثريت در تاريخ امامان عليهمالسلام··· 347
اكثريت در زمان اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 347
اكثريت در زمان امام مجتبى عليهالسلام··· 347
اكثريت در زمان امام حسين عليهالسلام··· 348
جشن اكثريت در دمشق··· 349
اكثريت در 245 سال امامت··· 349
اكثريت در دوران غيبت··· 350
تحليل اول: علل گرايش به اكثريت··· 351
يك. تبليغ و سوق ديگران··· 351
دو. واهمه از اشتباه اكثريت··· 351
سه. همرنگى با جماعت··· 352
چهار. حفظ منافع··· 352
پنج. تعصبات قومى··· 352
تحليل دوم: سبب گمراهى اكثريت··· 353
يك. علت قرآنى گمراهى اكثريت··· 353
دو. قدرت شيطانى اكثريت··· 353
سه. تكذيب پيامبران توسط اكثريت··· 354
تحليل سوم: مسئله اكثريت نزد غاصبين خلافت··· 354
نكته اول: پر كردن خلأ اعتقادى و عملى··· 358
نكته دوم: استفاده ابزارى از اكثريت··· 359
نكته سوم: ولايت رمز اتحاد و اكثريت مشروع··· 360
نكته چهارم: سقيفه بارزترين مخالف اكثريت··· 361
نكته پنجم: سوء استفاده از مفاهيم كلى اكثريت··· 363
نكته ششم: تحريف روايات اكثريت··· 365
نكته هفتم: تضادِّ روايات اكثريت با روايات ديگر··· 366
نكته هشتم: معناى جماعة المسلمين··· 367
تحليل اعتقادى پنجم: تحليلى از ارزش علمى - دينى اكثريت و اقليت··· 350
تحليل اعتقادى ششم: ريشهيابى سوء استفاده از «اكثريت» در مخالفين
شيعه··· 357
تحليل اعتقادى هفتم: اصالت نداشتن اكثريت و اقليت··· 369
تحليل اعتقادى هشتم: زمان اكثريت اهل حق··· 371
آيه «وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ... »··· 372
1 - متن خطبه غدير··· 373
2 - موقعيت تاريخى··· 374
3 - موقعيت قرآنى··· 374
4 - تحليل اعتقادى··· 375
نكته اول: معناى «زَفير» و «شَهيق»··· 375
نكته دوم: نسبت «زفير» و «شهيق» به جهنم··· 375
نكته سوم: ديدن يا شنيدنِ «زفير» و «شهيق»··· 376
نكته چهارم: عكس العمل جهنم با حضور اهل آن··· 376
آيه «وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفْوا اَحَدٌ» = آيه «لَم يَلِد وَ لَم يولَد . وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفْوا اَحَدٌ»··· 377
آيه «وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِى أَرَيْناكَ إِلاّ فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ ... »··· 377
آيه «وَ ما عَلَى الرَّسُولِ اِلاَّ الْبَلاغُ الْمُبينِ» = آيه «قُلْ أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ... »··· 378
آيه «وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ . أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ ... »··· 378
1 - متن خطبه غدير··· 379
2 - موقعيت تاريخى··· 380
3 - موقعيت قرآنى··· 381
4 - تحليل اعتقادى··· 381
فراز اول: «قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِىَ الرُّسُلُ»··· 381
فراز دوم: «أ فَانْ مِتُّ اوْ قُتِلْتُ»··· 382
فراز سوم: «انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ»··· 383
جهت اول: معناى «انقلاب عَلَى الاعْقابِ»··· 383
جهت دوم: پيشبينى بازگشت مردم از دين··· 386
جهت سوم: مسئولان و سردمداران اين ارتداد··· 387
جهت چهارم: مصون ماندگان از اين ارتداد··· 389
جهت پنجم: بيان تحقق ارتداد پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 390
فراز چهارم: «وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللّه شَيْئا»··· 391
فراز پنجم: «سَيَجْزِى اللّه الشَّاكِرِينَ»··· 392
آيه «وَ ما هُوَ إِلاَّ ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ» = آيه «وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ ... »··· 396
آيه «وَ مِمَّنْ خَلَقْنا اُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ» = آيه «وَ أَنَّ هذا صِراطِى مُسْتَقِيما فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ... »··· 396
آيه «وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللّه كَذِبا أُولئِكَ يُعْرَضُونَ عَلى رَبِّهِمْ ... » = آيه «وَعَدَ اللّه الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْكُفَّارَ نارَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها . هِىَ حَسْبُهُمْ ... »··· 396
آيه «وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِىَّ وَ يَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ ... »··· 396
1 - متن خطبه غدير··· 397
2 - موقعيت تاريخى··· 398
3 - موقعيت قرآنى··· 399
4 - تحليل تاريخى··· 399
5 - تحليل اعتقادى··· 400
تحليل اعتقادى اول··· 400
تحليل اعتقادى دوم··· 401
هنگام ورود به غدير··· 401
در مقابل منبر··· 401
هنگام «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ ... »··· 402
پس از خطابه غدير··· 402
5 . در پايان سخنرانى··· 402
6 . پس از بيعت··· 402
8 . گفتگو در خيمه نفاق··· 403
آيه «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الاْءِسْلامِ دِينا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِى الاْخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 403
آيه «وَ مَنْ يَتَوَلَّى اللّه وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللّه هُمُ الْغالِبُونَ»··· 403
1 - متن خطبه غدير··· 404
2 - موقعيت تاريخى··· 405
3 - موقعيت قرآنى··· 405
4 - تحليل اعتقادى··· 406
جلوه اول: كثرت روز افزون شيعيان··· 408
جلوه دوم: غلبه علمى تشيع··· 412
جلوه سوم: امام زمان عليهالسلام مظهر غلبه مطلق تشيع··· 412
آيه «وَ مَنْ يُطِعِ اللّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزا عَظيما» = آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِى سَبِيلِ اللّه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّه ... »··· 413
آيه «وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللّهِ فَإنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ» = آيه «إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللّه فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ ... »··· 413
آيه «وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللّهَ شَيْئا» = آيه «وَ قالَ مُوسى إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِى الْأَرْضِ جَمِيعا فَإِنَّ اللّه لَغَنِىٌّ حَمِيدٌ» و آيه «وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ . أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ ... »··· 414
آيه «وَ نَزَعْنا ما فِى صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِى مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ وَ قالُوا ... »··· 414
1 - متن خطبه غدير··· 415
2 - موقعيت تاريخى··· 415
3 - موقعيت قرآنى··· 415
4 - تحليل اعتقادى··· 416
آيه «وَ هُوَ يُدْرِكُ الاَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطيفُ الْخَبيرُ»··· 416
آيه «وَ يَصْلى سَعِيرا» = آيه «وَ أَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ»··· 417
آيه «وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِكِينَ وَ الْمُشْرِكاتِ الظَّانِّينَ بِاللّه ظَنَّ السَّوْءِ ... » = آيه «وَعَدَ اللّه الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْكُفَّارَ نارَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها . هِىَ حَسْبُهُمْ ... »··· 417
آيه «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ» = آيه «أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ . ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ . كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ . وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ»··· 417
آيه «هَلْ اَتى عَلَى الاِنسانِ حينٌ مِنَ الدَهرِ لَم يَكُن شَيئا مَذكورا»··· 418
1 - متن خطبه غدير··· 418
2 - موقعيت تاريخى··· 419
3 - موقعيت قرآنى··· 419
4 - تحليل اعتقادى··· 421
نكته اول··· 422
نكته دوم··· 423
نكته سوم··· 423
آيه «هُوَ الَّذِى أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ ... » = آيه «أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّه لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافا كَثِيرا»··· 423
(فصل دوم: حديث غدير و خطبه غدير: ش 5)
ادامه قسمت هفتم: آيات در خطبه غدير: 5 - 354
آيه «يا اَيُّهَا الّذينَ آمَنُوا» = آيه «الَّذينَ آمَنُوا»··· 5
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ إِلا...»··· 5
1 - متن خطبه غدير··· 6
2 - موقعيت تاريخى··· 6
3 - موقعيت قرآنى··· 6
4 - تحليل اعتقادى··· 7
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّه ... »··· 8
1 - متن خطبه غدير··· 9
2 - موقعيت تاريخى··· 10
3 - موقعيت قرآنى··· 11
4 - تحليل اعتقادى··· 12
اول. انتخاب ولايت يا عداوت براى قيامت··· 12
دوم. لغزش ثابت قدمان با مخالفت على عليهالسلام··· 12
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ . آمِنُوا بِما نَزَّلْنا مُصَدِّقا لِما مَعَكُمْ ... »··· 15
1 - متن خطبه غدير··· 15
2 - موقعيت تاريخى··· 16
3 - موقعيت قرآنى··· 16
4 - تحليل اعتقادى··· 17
يك. عذاب غاصبين خلافت در برزخ··· 18
دو. عذاب غاصبين خلافت در قيامت··· 18
آيه «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما ... »··· 19
آيه «يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَىْءٌ عَظِيمٌ»··· 24
1 - متن خطبه غدير··· 25
2 - موقعيت تاريخى··· 26
3 - موقعيت قرآنى··· 26
4 - تحليل اعتقادى··· 26
آيه «يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَ رِضْوانٍ وَ جَنَّاتٍ لَهُمْ فِيها نَعِيمٌ مُقِيمٌ» = آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِى سَبِيلِ اللّه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّه ... »··· 27
آيه «يُجاهِدُونَ فى سَبيلِ اللّهِ وَ لا يَخافُونَ فِى اللّهِ لَوْمَةُ لائِمٍ»··· 27
آيه «يَدُ اللّه فَوْقَ أَيْدِيهِمْ ... » = آيه «إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللّه . يَدُ اللّه فَوْقَ أَيْدِيهِمْ ... »··· 28
آيه «يُرْسِلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ» = آيه «يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا . قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَىَّ إِسْلامَكُمْ . بَلِ اللّه يَمُنُّ عَلَيْكُمْ ... »··· 28
آيه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ ... »··· 28
1 - متن خطبه غدير··· 30
2 - موقعيت تاريخى··· 31
3 - موقعيت قرآنى··· 31
4 - تحليل اعتقادى··· 32
مرحله اول: امامت دوازده امام يعنى دين كامل··· 32
مرحله دوم: منكرين امامت تا روز قيامت··· 33
مرحله سوم: جزاى منكرين امامت ائمه عليهمالسلام··· 34
جزاى اول: حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ··· 34
جزاى دوم: فِى النَّارِ··· 34
آيه «يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ ... »··· 35
1 - متن خطبه غدير··· 35
2 - موقعيت تاريخى··· 36
3 - موقعيت قرآنى··· 36
4 - تحليل اعتقادى··· 36
اطاعت فقط از معصومين عليهمالسلام··· 37
آيه «يُغْشِى اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُهُ حَثيثا»··· 37
آيه «يَقوُلُونَ بِأَلْسِنَتِهِمْ ما لَيْسَ فى قُلُوبِهِمْ» = آيه «سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا ... »··· 38
آيه «يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا . قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَىَّ إِسْلامَكُمْ . بَلِ اللّه يَمُنُّ ... »··· 38
1 - متن خطبه غدير··· 40
2 - موقعيت تاريخى··· 41
3 - موقعيت قرآنى··· 43
4 - تحليل اعتقادى··· 44
سزاى اول··· 47
سزاى دوم··· 47
سزاى سوم··· 47
سزاى چهارم··· 47
آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ رَضِيتُ لَكُمُ...»··· 48
1 - موقعيت تاريخى··· 49
2 - تحليل اعتقادى··· 50
عنوان اول: زمان و مكان نزول آيه اكمال··· 51
نكته اول: آن روزى كه دين كامل شد··· 53
نكته دوم: نزول آيه هنگام سخنرانى··· 54
نكته سوم: نكته انحرافى در روايت اهلسنت··· 55
پاسخ اول: اشتباه در قرائت «عَرَّفَهُ»··· 55
پاسخ دوم: هدف از تحريف در تاريخ آيه··· 57
عنوان دوم: كيفيت نزول آيه اكمال··· 58
مرحله اول: اعلام قبل از نزول آيه··· 58
مرحله دوم: نزول آيه بر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 59
مرحله سوم: اعلام آيه به مردم··· 60
مرحله چهارم: مطالب بعد از نزول آيه··· 61
عنوان سوم: تفسير آيه اكمال··· 62
قسمت اول آيه: «الْيَوْمَ»··· 62
نكته اول: على عليهالسلام··· 63
نكته دوم: ولايت يا امامت··· 64
نكته سوم: ولايت همه امامان عليهمالسلام··· 65
نكته چهارم: پيروى از مقام ولايت··· 65
نكته پنجم: ولايت و برائت··· 65
نكته ششم: معرفى حافظ دين خدا··· 66
قسمت دوم آيه: «أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ»··· 66
ابلاغ بقيه دين الهى··· 69
سرپرستى دائمى دين··· 70
تحقّق عملى حبّ و بغض··· 70
قسمت سوم آيه: «أتمَمتُ عَلَيكُم نِعمَتى»··· 71
قسمت چهارم آيه: «رَضِيتُ لَكُمُ الاْءِسْلامَ دِينا»··· 75
نتيجه اول: اسلام فقط يك گروه··· 76
نتيجه دوم: انزجار خداوند از اسلام بدون ولايت··· 78
نتيجه سوم: اسلام يعنى تسليم در برابر ائمه عليهمالسلام··· 79
عنوان چهارم. تحليل آيه اكمال··· 80
تحليل اول: ولايت آخرين فريضه··· 80
وجه اول: تحقق عينى ولايت پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 82
وجه دوم: جلوگيرى از فتنههاى احتمالى··· 82
وجه سوم: ثبت در خاطرهها··· 82
وجه چهارم: آسانى در تحمل اين اعتقاد··· 83
تحليل دوم: اتمام حجت نهايى بر مردم··· 83
نكته اول: آخرين اتمام حجت از نظر زمانى··· 83
نكته دوم: آخرين درجه اتمام حجت··· 84
نكته سوم: سِرِّ عظمتِ آخرين اتمام حجت··· 86
تحليل سوم: ريشه اصلى كمال دين··· 89
نقطه اصلى ولايت89
آثار ولايت··· 90
اشاره به آيه اكمال در خطبه غدير و پس از آن··· 94
1 - در خطبه غدير··· 94
مورد اول··· 94
مورد دوم··· 95
2 - پس از خطبه غدير··· 95
آيه اكمال در ذكر روز غدير··· 96
1 - متن ذكر··· 97
2 - نتيجه اعتقادى··· 97
آيه اكمال در زيارت غديريه··· 97
1 - متن زيارت··· 97
مورد اول··· 97
مورد دوم··· 98
2 - نتيجه اعتقادى··· 98
فقره اول··· 98
فقره دوم··· 99
آيه اكمال در مفاخره بين معصومين عليهمالسلام··· 99
آيه اكمال در كلام و احتجاج معصومين عليهمالسلام··· 100
1 - استناد اميرالمؤمنين عليهالسلام به آيه اكمال در روزهاى اول غصب خلافت··· 101
2 - استناد اميرالمؤمنين عليهالسلام به آيه اكمال در زمان عثمان در مسجد نبوى··· 101
3 - آيه اكمال در كلام اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 103
4 - يوم الولاية و آيه اكمال··· 103
5 - احتجاج به آيه اكمال در جنگ صفين··· 104
6 - استناد صاحب غدير به آيه اكمال··· 104
7 - استناد امام رضا عليهالسلام به آيه اكمال··· 105
8 - نامه امام حسن عسكرى عليهالسلام به نيشابور در مورد آيه اكمال··· 106
آيه اكمال در كلام اصحاب و دشمنان··· 107
1 - آيه اكمال در كلام ابوسعيد خدرى··· 108
2 - آيه اكمال در كتاب سليم بن قيس··· 108
3 - آيه اكمال در كلام ابوهريره··· 109
4 - آيه اكمال در كلام يهودى در مجلس عمر··· 109
شأن نزول آيه اكمال، ( ش 1 )··· 110
1 - شأن نزول آيه اكمال··· 110
يك. روايات دسته نخست··· 112
دو. روايات دسته دوم··· 113
روايت اول··· 113
روايت دوم··· 114
2 - بررسى شأن نزولها··· 115
اول. لوازم پذيرش روايات گروه اول··· 115
دوم. نقد اهلسنت بر روايات گروه اول··· 115
سوم. بررسى و نقد روايات دسته دوم··· 117
3 - اتفاقات مهم روز عرفه··· 121
بيان احكام حج تمتّع··· 122
شأن نزول آيه اكمال، ( ش 2 )··· 127
1 - مسلك اهلسنت··· 130
يك. روز بعثت··· 130
دو. روز فتح مكه··· 131
پاسخ اول··· 131
پاسخ دوم··· 133
پاسخ سوم··· 133
سه. روز قرائت سوره برائت به وسيله اميرالمؤمنين عليهالسلام در منى··· 133
2 - مسلك شيعه··· 135
اول. جنبه تاريخى··· 135
دوم. قرائن موجود در آيه··· 136
3 - محكمات و متشابهات··· 137
شأن نزول آيه اكمال، ( ش 3 )··· 140
1 - مراد از «اليَومَ»··· 141
احتمال اول··· 141
احتمال دوم··· 142
احتمال سوم··· 142
احتمال چهارم··· 143
احتمال پنجم··· 143
2 - مراد از «يَئِسَ الَذينَ كَفَروا مِن دينِكُم فَلا تَخشَوهُم وَ اخشَونِ»··· 144
شأن نزول آيه اكمال ( ش 4 ) و تحقّق اكمال با انتصاب امام··· 146
1 - اكمال دين··· 146
يك. روز بعثت··· 147
دو. روز هجرت··· 147
سه. روز پيروزى··· 147
چهار. روز فتح مكه··· 147
پنج. روز نصب امام··· 147
2 - اتمام نعمت··· 147
يك. قرآن در سه مورد مىگويد··· 148
دو. سه مرتبه در قرآن آمده است··· 148
سه. آيه اكمال و مهدويت··· 149
استدلال شيعه به آيه اكمال··· 150
مقدمه اول: پايان بيان احكام اسلامى··· 151
يك. پايان بيان احكام اسلامى در منابع اهلسنت··· 151
صحابه و اهلسنت··· 154
آخرين سوره قرآن··· 158
دو. پايان بيان احكام اسلامى در منابع شيعه··· 161
مقدمه دوم: نزول آيه در حجة الوداع··· 162
اول. نزول در روز جمعه در عرفات··· 162
دوم. نزول در شب جمعه··· 163
نقد اين نظريه··· 163
بررسى آيه اكمال··· 169
1 - بررسى احاديث··· 170
يك. روايت ابونعيم اصفهانى··· 170
بررسى سند··· 170
دو. روايت خطيب بغدادى··· 171
بررسى سند··· 172
سه. روايت ابنعساكر··· 173
بررسى سند··· 174
چهار. طريق ديگر از ابنعساكر··· 174
بررسى سند··· 174
2 - راويان نزول آيه اكمال در روز غدير خم··· 175
3 - شأن نزول آيه··· 176
4 - استعمالات واژه «اليَومَ»··· 177
معناى اول: روز··· 177
معناى دوم: مجموع شبانه روز··· 178
معناى سوم: عصر··· 178
معناى چهارم: مرحله··· 178
5 - ويژگىهاى روز غدير در آيه··· 178
ويژگى اول··· 178
ويژگى دوم··· 179
ويژگى سوم··· 179
ويژگى چهارم··· 179
ويژگى پنجم··· 179
ويژگى ششم··· 179
آيه اكمال از وجود دلالت حديث غدير··· 179
يك. نام شمارى از راويان نزول آيه اكمال در روز غدير خم··· 180
احمد بن موسى بن مَردَوَيه اصفهانى، ابوبكر، ابنمَردَوَيه (ت 323 - م 410 ق)··· 180
احمد بن عبداللّه اصفهانى، ابونُعَيم··· 181
على بن محمد بن خطيب جُلاّبى، ابوالحسن، ابنمَغازلى··· 181
موفّق بن احمد بن ابىسعيد مكّى خوارزمى، اخطب خوارزم··· 181
5 . محمد بن على بن ابراهيم نطنزى، ابوالفتح··· 181
6 . محمود بن محمد صالحانى، ابوحامد··· 181
دو. ابنكثير و تكذيب نزول آيه اكمال در غدير خم··· 182
شبهه ابنكثير··· 182
پاسخ شبهه ابنكثير··· 183
جهت اول··· 186
يك. فضل روزه بيست و هفتم ماه رجب··· 186
دو. فضيلت روزه روزهاى ماه رجب··· 187
سه. فضيلت روزه روز عرفه··· 189
چهار. باز فضيلت روزه سه روز از هر ماه··· 190
پنج. فضيلت روزه روز عاشورا و هر يك از روزهاى ماه محرم الحرام··· 191
شش. روزه روز غدير مانند روزه شصت ماه است··· 192
جهت دوم··· 193
آيه اكمال، نشان دهنده راه كمال··· 194
1 - توضيح اكمال و اتمام··· 194
2 - بيان كننده اكمال و اتمام··· 208
چند نكته در آيه اكمال··· 220
نكته اول: روز نوميدى كافران··· 220
نكته دوم: خطر منافقان··· 224
نكته سوم: بزرگترين نعمت··· 226
نكته چهارم: آخرين آيه نازل شده··· 227
نكته پنجم: سوره مائده آخرين سوره قرآن··· 229
اول. نظريه اهلبيت عليهمالسلام درباره آخرين سوره قرآن··· 229
دوم. موافقت برخى منابع اهلسنت به نظريه اهلبيت عليهمالسلام··· 231
سوم. ديدگاههاى مخالف و متناقض··· 235
چهارم. منشأ پيدايش نظريات متناقض··· 236
ماجراى اول··· 237
ماجراى دوم··· 238
پيامدهاى اين دو داستان··· 243
پنجم. نظريات ديگر درباره آخرين آيه يا سوره قرآن··· 244
نظريه اول: آخرين آيه نازل شده آيه قتل مؤمن است··· 245
نظريه دوم: آخرين آيه قرآن آيه 128 سوره توبه است··· 246
نظريه سوم: سوره نصر، آخرين سوره قرآن··· 249
نظريه چهارم: آخرين آيه قرآن، آيه 281 سوره بقره مىباشد··· 250
نكته ششم: متن كامل آيه اكمال دين··· 253
نكته هفتم: موقعيت كنونى آيه اكمال دين در قرآن··· 254
ديدگاه اول: ديدگاه اهلبيت عليهمالسلام··· 257
ديدگاه دوم: دستهاى از مفسران اهلسنت كه با ديدگاه اهلبيت عليهمالسلام موافق اند··· 261
ديدگاه سوم: نظريه عمر و مشهور اهلسنت··· 264
نكته هشتم: تحليل علمى چگونگى نزول آيه اكمال دين··· 270
مُرَجِّح اول··· 271
مُرَجِّح دوم··· 271
مُرَجِّح سوم··· 272
مُرَجِّح چهارم··· 273
مُرَجِّح پنجم··· 273
مُرَجِّح ششم··· 274
مُرَجِّح هفتم··· 275
مُرَِّح هشتم··· 278
مُرَجِّح نهم··· 281
مُرَجِّح دهم··· 286
مرورى بر آنچه گفته شد··· 288
جمع بندى آنچه گفته شد··· 293
نكته نهم: نعمت در آيه اكمال··· 294
نكته دهم: رابطه اكمال و اسلام··· 296
نكاتى از فرازهاى آيه اكمال و شبهات مطرح شده··· 297
فراز اول: «اليَومَ»··· 297
فراز دوم: «اليَومَ يَئِسَ الَذينَ كَفَروا مِن دينِكُم»··· 302
فراز سوم: «فَلا تَخشَوهُم وَ اخشَونِ»··· 310
فراز چهارم: «اليَومَ أكمَلتُ لَكُم دينَكُم»··· 311
فراز پنجم: «وَ أتمَمتُ عَلَيكُم نِعمَتى»··· 312
فراز ششم: «وَ رَضيتُ لَكُمُ الإسلامَ دينا»··· 313
پاسخ به سه شبهه كلى در مورد آيه اكمال··· 315
نقدى بر بزرگان اهلسنت پيرامون آيه اكمال··· 323
پاسخ اول··· 324
پاسخ دوم··· 326
پاسخ سوم··· 327
شبهه سياق آيه اكمال و پاسخ آن··· 329
جواب اول··· 330
جواب دوم··· 330
جواب سوم··· 330
چرا آيه اكمال عملى نشد··· 332
نظريه اول··· 333
نظريه دوم··· 333
نظريه سوم و صحيح··· 334
رابطه آيه اكمال و آيه تبليغ··· 337
كتابشناسى آيه اكمال··· 339
1 - آيه تبليغ، آيه اكمال··· 339
2 - تفسير آيه اكمال، محمد عرب صالحى، سعيد متقىپور··· 345
3 - رسالت اكمال و اتمام، هادى رزاقى هربكندى··· 345
آيه «الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ ... »··· 345
1 - موقعيت تاريخى··· 346
2 - موقعيت قرآنى··· 347
3 - تحليل اعتقادى··· 347
تحليل اول··· 347
اول: «الْيَوْمَ»··· 348
دوم: «الَّذِينَ كَفَرُوا»··· 348
سه: «يَئِسَ ... مِنْ دِينِكُمْ»··· 349
تحليل دوم··· 349
اول: محور اصلى نااميدى دشمنان··· 349
دوم: چهار ركن اعلان خلافت··· 350
سوم: يأس كفار در همه انواع كفر··· 350
چهارم: يأس ابليس و شياطين··· 351
پنجم: اگر مأيوس شدند پس چرا سقيفه ؟ !··· 351
(فصل سوم: اعتقادات غدير: ش 1)
فصل سوم
اعتقادات غدير
ج
12 - 16
بخش اول
غدير و اثبات امامت و حجة اللّه
9 - 502
قسمت اول: غدير و امامت و حجة اللّه: 11 - 263
اتمام حجت با غدير و اثبات امامت··· 11
پايههاى اعتقادى خطبه غدير درباره ولايت··· 11
قرائن دلالت حديث غدير بر امامت··· 12
تصريح به وصايت در خطبه غدير··· 14
ارتباط خطبه غدير با امامت و ولايت··· 15
لزوم وصىّ و جانشين··· 21
تكميل رسالت با ابلاغ ولايت··· 26
رسالت جهانى و غدير··· 29
غدير روز پايان رسالت··· 30
پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير جاى حرفى باقى نگذاشت··· 31
توجه الهى در غدير··· 32
1 - فرمان الهى براى سفر غدير··· 32
2 - فرمان ابلاغ خاص براى غدير··· 32
3 - تأكيد الهى درباره غدير··· 33
4 - ضمانت حفظ الهى براى ابلاغ غدير··· 33
5 - تعيين غدير به امر خدا··· 33
6 - حضور منافقين در غدير و حفظ الهى··· 33
اميرالمؤمنين عليهالسلام نَفْس پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 33
عمامه گذارى در غدير و امامت··· 34
1 - متن روايت··· 36
2 - موقعيت تاريخى··· 37
3 - موقعيت قرآنى··· 37
ميثاق همگانى با ولايت··· 39
اطاعت محض در برابر امام عليهالسلام··· 41
اعلان حلافت و وصايت در حجة الوداع··· 43
منّت خدا با امامت در غدير··· 43
قبول ولايت توسط پيامبران عليهمالسلام و ملائكه و مؤمنين··· 44
جمعيت حجة الوداع از دليلهاى امامت··· 45
قدردانى از پيامبر صلىاللهعليهوآله با غدير··· 47
همراه بودن قرآن با امام عليهالسلام در خطبه غدير··· 48
تواتر حديث غدير دليل بر ولايت··· 48
اهميت و ضرورت غدير از منظر كلامى··· 49
1 - اهميت و ضرورت غدير از منظر كلامى··· 49
يك. ارتباط غدير با مبحث امامت··· 49
دو. ارتباط بحث غدير با ضرورت شناخت امام در هر عصر و عصر حاضر··· 53
2 - اهميت غدير از لحاظ تاريخى··· 54
شبهه اول··· 56
شبهه دوم··· 57
متكلمين و غدير خم··· 58
مثال كعبه براى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 60
همخوانى غدير با فطرت··· 60
غدير و فضائل··· 61
1 - تكرار احاديث فضائل··· 61
2 - دائره فضائل··· 62
3 - نمونهاى از فضائل··· 62
غدير، بزرگترين فضيلت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 65
امامت، ادامه غدير تا قيامت··· 66
پيامهاى غدير در مورد امامت··· 70
پيام اول··· 71
پيام دوم··· 71
پيام سوم··· 71
پيام چهارم··· 72
پيام پنجم··· 72
پيام ششم··· 72
پيام هفتم··· 72
پيام هشتم··· 72
پيام نهم··· 73
پيام دهم··· 73
پيام يازدهم··· 73
پيش درآمد غدير با امامت··· 73
نكته اول··· 74
نكته دوم··· 74
نكته سوم··· 76
نكته چهارم··· 77
نكته پنجم··· 79
نكته ششم: پاسخ به دو پرسش··· 80
پرسش يكم··· 80
پرسش دوم··· 81
نكته هفتم: ضرورت شناخت امام··· 81
اول: بُعد تشريعى··· 82
دوم: بُعد تكوينى··· 84
نكته هشتم: عصمت امام··· 85
امامت ثمره غدير··· 87
1 - پاسخهاى اجمالى··· 87
2 - پاسخ تفصيلى··· 87
ژرف نگرى در امامت غدير··· 88
1 - امامتِ تعيين شده··· 90
2 - مردم و انتخاب··· 92
3 - مراحل تحقق غدير··· 94
يك. انتخاب الهى··· 95
دو. ابلاغ پيامبران عليهمالسلام··· 96
سه. بيعت عمومى مردم··· 96
غدير ماجرايى براى پيشوايىِ كلّ بشريت··· 101
نتايج اعتقادى غدير··· 109
نكات برجسته در امامت غديرى··· 109
غدير، يوم الولاية··· 112
حديث امامتِ امام رضا··· 112
اميرالمؤمنين عليهالسلام، قائِدُ الغُرِّ المُحَجَّلين··· 114
امامت صاحب شمشير··· 115
ضابطه دين و دنيا عليهمالسلام اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 116
معجزات غديرىِ اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 117
1 - سنگ آسمانى بر منكر غدير··· 117
2 - معجزه پس از غدير در مدينه··· 118
3 - معجزه بزرگ اميرالمؤمنين عليهالسلام در غدير··· 121
امامت غديرى از مَفاخر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 126
غدير در مفاخره اميرالمؤمنين با امام حسين عليهماالسلام··· 126
وصيت پيامبر صلىاللهعليهوآله به اميرالمؤمنين عليهالسلام در دوران غربت غدير··· 127
سنت الهى و قانون عقلى در غدير··· 128
حكمت امامت··· 130
از ديدگاه شيعه··· 130
تعيين امام معصوم··· 135
ضمانت الهىِ امامتِ غدير با عصمت··· 135
اطاعت خدا و رسول صلىاللهعليهوآله و صادقين··· 136
ارزش دادن به انتخاب مردم در مقابل انتخاب خدا··· 137
غدير روز معرفى اولو الامر··· 138
بلافصل بودن امامت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 139
پيش بينىهاى امامت در خطبه غدير··· 139
1 - انتخاب بهترين مولى··· 140
2 - معرفى دوازده امام عليهالسلام تا آخر دنيا··· 140
3 - تعيين امام معصوم··· 140
4 - معدن علم··· 141
5 - ولايت مطلقه الهيه··· 141
6 - حضرت مهدى عليهالسلام··· 141
جهت اول··· 142
جهت دوم··· 142
غدير روز تبيين و آغاز امامت··· 142
وفورِ نعمت با امامتِ غدير··· 143
كمال دين و رضايت خداوند با قبول ولايتِ غديرى··· 145
ولايت، مفهوم اتمام نعمت··· 146
روز كمال دين و تمام نعمت با ولايت··· 147
كمال اسلام با امامت در غدير··· 148
اراده خداوند بر ولايت در غدير··· 149
اسلام بدون ولايت قبول نيست··· 150
اهميت ولايت نزد خداوند··· 151
قبولى اعمال با ولايت··· 152
تبيين وظايف مردم در برابر ولايت··· 153
تولد رسمى امامت و ولايت در غدير··· 153
اهميت غدير در اعتقادات اسلامى··· 154
مفهوم ولايت در غدير··· 155
مورد اول··· 155
مورد دوم··· 156
مورد سوم··· 156
مورد چهارم··· 156
مورد پنجم··· 156
جايگاه ولايت در دين··· 156
مورد اول··· 157
مورد دوم··· 157
مورد سوم··· 157
مورد چهارم··· 157
جلوههاى ولايت در كلمه «مولى»··· 157
جلوه اول··· 159
جلوه دوم··· 160
جلوه سوم··· 160
جلوه چهارم··· 160
جلوه پنجم··· 161
جلوه ششم··· 161
جلوه هفتم··· 161
امامت راه نجات··· 162
ولايت الهى اساس ولايت علوى··· 162
سنگينىِ ولايت··· 163
سؤال از معناى ولايت در حديث غدير··· 163
صَعبٌ و مُستَصعَب··· 164
قبول ولايت در غدير همانند سجده بر آدم عليهالسلام··· 164
آيه اكمال و لياقت براى ولايت··· 166
محكمترين دستور الهى··· 166
محوريت پيامبر صلىاللهعليهوآله در تعيين مصاديق ولايت··· 168
مستند ولايت، كلام پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 168
نور غدير، حافظ ولايت··· 169
ولايت پيامبر صلىاللهعليهوآله در كلام پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 170
ولايتِ غدير يعنى ولاية اللّه··· 171
1 - غدير حقيقى است كه در تاريخ سريان دارد··· 174
2 - شوراى سقيفه انكار ولايت پروردگار است !··· 177
يك. خبر وصيت آدم بر شيث عليهماالسلام··· 178
دو. خبر يوشع فرزند نون وصى موسى عليهماالسلام··· 179
يوشع پسر نون عليهالسلام در تورات··· 179
در قرآن كريم··· 180
خبر شمعون وصى عيسى عليهالسلام··· 180
3 - غدير نقشه هدايت پروردگار··· 182
4 - زهرا عليهاالسلام ترجمان غدير است··· 186
نتيجه··· 188
ولايت مطلقه الهيه··· 189
ولايتِ غدير، نتيجه گيرى ولايت مطلقه رسول اللّه صلىاللهعليهوآله··· 190
تفكر بايسته درباره غدير··· 192
شيعيان در آيه اكمال··· 193
ارتباط ولايت با حبّ و بغض··· 194
1 - اهميت حبّ و بغض اهلبيت عليهمالسلام نزد خداوند··· 194
نكته اول··· 194
نكته دوم··· 194
نكته سوم··· 194
2 - حب اهلبيت عليهمالسلام ضابطه و ترازوى سنجش اعمال··· 195
موضوع اول··· 195
موضوع دوم··· 195
موضوع سوم··· 195
3 - حب اهلبيت عليهمالسلام درّ گرانمايه··· 195
نياز به غدير و امامت··· 196
ارتباط غدير با هدف خلقت بشر··· 197
پايه گذارى هدف غدير از آغاز خلقت··· 197
وظايف مردم نسبت به على عليهالسلام در خطبه غدير··· 198
وظيفه اول··· 199
وظيفه دوم··· 199
وظيفه سوم··· 199
وظيفه چهارم··· 199
مبانى خطبه غدير در مسائل مرتبط با ولايت··· 199
مورد اول··· 199
مورد دوم··· 200
مورد سوم··· 200
مورد چهارم··· 200
مورد پنجم··· 200
پيامى جاودانى و همگانى··· 201
نكته اول··· 205
نكته دوم··· 206
نكته سوم··· 206
نكته چهارم··· 206
نكته پنجم··· 207
هم پيوندى تكوين غدير و اراده تكوينى خداوند··· 207
غدير در سايه تهديدات الهى··· 208
1 - قريش و خلافت بنىهاشم··· 208
2 - مداخله الهى··· 209
3 - نكتهاى ضرورى: ورع و تقوى !··· 210
خلاصه سخن··· 213
«الَّذِينَ آمَنُوا» در قرآن··· 214
1 - موقعيت تاريخى··· 215
2 - تحليل اعتقادى··· 215
آيات ولايت در سراسر قرآن··· 217
1 - موقعيت تاريخى··· 217
2 - تحليل اعتقادى··· 218
دعوت همه انبياء عليهمالسلام به اسلام و ولايت··· 219
اهلبيت عليهمالسلام در قرآن··· 224
امر به معروف و ولايت و امامت··· 225
1 - ارتباط امر به معروف و ولايت··· 225
2 - خطبه غدير و امر به معروف··· 226
نكته اول··· 226
نكته دوم··· 227
جهت اول··· 227
جهت دوم··· 228
جهت سوم··· 228
ايمان و ولايت و امامت··· 228
1 - پايههاى ايمان··· 228
2 - محبت اهلبيت عليهمالسلام و ايمان··· 230
3 - ولايت اميرالمؤمنين عليهالسلام و ايمان··· 231
عدالت و غدير··· 232
1 - عدل علوى در غدير··· 232
2 - عصر ظهور و جلوههايى از سيره علوى··· 234
3 - رفاه همگانى و نزول بركات آسمانى··· 236
رابطه صبر و ولايت و امامت··· 239
1 - امر پيامبر صلىاللهعليهوآله به صبر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 239
2 - بهشت جزاى صبر ائمه عليهمالسلام و شيعيان··· 240
آيه «آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ ... »··· 245
1 - متن خطبه غدير··· 245
2 - موقعيت تاريخى··· 246
3 - موقعيت قرآنى··· 246
4 - تحليل تاريخى: سمع و طاعت در امامت دوازده امام عليهمالسلام··· 246
آيه «إِنَّا نَحْنُ نُحْىِ الْمَوْتى وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ كُلَّ شَىْءٍ ... »··· 247
1 - متن خطبه غدير··· 248
2 - موقعيت تاريخى··· 248
آيه «إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّه وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا ... »··· 249
1 - متن خطبه غدير··· 249
2 - موقعيت تاريخى··· 250
آيه «وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ ... »··· 250
1 - ولايت بر همه مخلوقات··· 252
روايت اول: ولايت حتى بر جمادات··· 252
روايت دوم: ولايت ما سوى اللّه··· 252
روايت سوم: ولايت بر همه عوالم··· 253
روايت چهارم: ولايت بر اهل آسمان و زمين··· 254
روايت پنجم: ولايت بر دوازده هزار عالم··· 254
روايت ششم: ولايت بر موجودات بدون استثنا··· 255
روايت هفتم: ولايت شامل بر همه خلق··· 255
روايت هشتم: ولايت و اتصال كامل عيار··· 256
روايت نهم: ولايت به معناى حضور در محضر معصوم··· 256
روايت دهم: ولايت مانند احاطه بر كف دست··· 256
2 - ولايت بر ملائكه··· 257
روايت اول: اعتقاد همه ملائكه به ولايت··· 257
روايت دوم: شرافت ملائكه با ولايت··· 258
روايت سوم: تقرّب ملائكه با ولايت··· 258
روايت چهارم: ملائكه در خدمت صاحب ولايت··· 258
3 - ولايت بر جنّيان··· 259
مورد اول: پيروان اهلبيت عليهمالسلام از جن··· 259
مورد دوم: اطاعت جنّيان از مقام ولايت··· 259
مورد سوم: سؤال جنّيان از مقام عصمت··· 259
مورد چهارم: فرستادگان جن نزد امام··· 260
4 - ولايت بر حيوانات و گياهان و جمادات··· 260
حديث اول: ولايت بر حيوانات و گياهان··· 261
حديث دوم: ولايت تمام عيار بر حيوانات··· 261
آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ رَضِيتُ لَكُمُ ... »··· 261
قسمت دوم: صاحب اختيار و غدير: 265 - 293
صاحب اختيارى امامانِ غدير عليهمالسلام··· 265
اتمام حجت اميرالمؤمنين عليهالسلام با «صاحب اختيار»··· 267
بيان پيامبر صلىاللهعليهوآله در مورد صاحب اختيار··· 267
شرح حديث غدير و صاحب اختيار··· 268
صاحب اختيار در خطبه غدير··· 270
صاحب اختيارىِ پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 273
صاحب اختيار در كلام اميرالمؤمنين عليهالسلام با ابوبكر··· 274
صاحب اختيار در كلام امام باقر عليهالسلام··· 274
مفهوم صاحب اختيار··· 275
موقعيت تبليغى غدير و صاحب اختيارى··· 276
مهدى عليهالسلام صاحب اختيار خدا در زمين··· 277
آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ... »··· 277
1 - موقعيت تاريخى··· 278
2 - تحليل اعتقادى··· 280
تحليل اعتقادى اول··· 280
تحليل اعتقادى دوم··· 281
آيه اولىالامر در احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 281
1 - متن روايت··· 282
2 - موقعيت تاريخى··· 283
3 - موقعيت قرآنى··· 283
4 - تحليل اعتقادى··· 283
تحليل اعتقادى اول··· 283
تحليل اعتقادى دوم··· 284
حديث اول··· 284
حديث دوم··· 284
حديث سوم··· 285
حديث چهارم··· 286
حديث پنجم··· 287
حديث ششم··· 288
حديث هفتم··· 289
آيه اولىالامر در زيارت غديريه··· 289
1 - متن زيارت··· 290
2 - نتيجه اعتقادى··· 291
الف. از ولايت محمد صلىاللهعليهوآله تا ولايت على عليهالسلام··· 291
ب. مسير ارتباط ولايت محمدى و علوى··· 292
ج. مراحل اجراى اعلام ولايت··· 292
قسمت سوم: خلافت و رهبرى جامعه و غدير: 295 - 318
پاسدارى و حفاظت از دين با رهبرىِ غدير··· 295
خلافت اميرالمؤمنين عليهالسلام در زمان پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 297
مرورى بر راه طى شده غدير و خلافت··· 298
1 - سقيفه چه كرد ؟ غدير مظلوم تا كجا پيش رفت ؟··· 298
2 - اسلام واقعى و غير واقعى در سايه غدير كشف شد··· 299
3 - تعيين اشخاصى براى ابديت اسلام لازم بود··· 300
4 - معارف صحيح اسلام با شخص ضمانت شده الهى تضمين شد··· 301
5 - غدير كه عملى نشد چه فايدهاى داشت ؟··· 302
6 - اگر غدير نبود اشكال معكوس آغاز مىشد !··· 303
7 - تعيين امام هرگز از دست بشر ساخته نيست !··· 303
8 - اگر ولايت اعلام نمىشد نبوت زير سؤال مىرفت !··· 304
9 - منصوب كردن خليفه چه فرقهايى با سپردن آن به شورا داشت ؟··· 304
ضرورت خلافت و زمينه سازى براى ولايت··· 305
امامت و خلافت، موضوع اصلى بيعت غدير··· 305
كلمه «خلافت»··· 306
خلافتِ غديرى در قرآن··· 310
تصريح به خلافت در خطبه غدير··· 310
بلافصل بودن خلافت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 311
آيه «وَ أَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا ... »··· 312
1 - متن خطبه غدير اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير··· 312
2 - موقعيت تاريخى··· 313
3 - موقعيت قرآنى··· 314
4 - تحليل اعتقادى··· 314
الف. «تَمَّتْ كَلِمَةُ اللّه» يعنى واقعه غدير··· 314
ب. «تَمَّتْ كَلِمَةُ اللّه» يعنى دوران خلافت ظاهرى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 316
قسمت چهارم: انتصاب در امامت و خلافت: 319 - 352
امر به انتصاب در مكه··· 319
1 - قرائت كسره يا فتحه در «فَانْصَبْ»··· 321
2 - تصريح به نزول آيه درباره غدير··· 324
3 - ارتباط كل سوره با غدير··· 325
4 - منظور از فراغت و منصوب كردن··· 327
انتصاب در عرفات··· 329
انتصاب پس از حجة الوداع··· 331
امامت و انتصابِ خداوند در خطبه غدير··· 333
مورد اول··· 334
مورد دوم··· 335
انتصاب خدا و پيامبر صلىاللهعليهوآله تنها گزينه صحيح··· 337
1 - امامان حق و پيشوايان باطل··· 339
2 - مقام امامت··· 340
3 - شورايى كه مشروعيت نداشت··· 342
4 - توجيهى نا آگاهانه يا مغرضانه··· 342
5 - شوراها و قراردادهاى اجتماعى··· 343
انتصابِ بهترين مولى··· 344
پيامبر صلىاللهعليهوآله و انتصاب··· 344
ثمره انتصاب··· 345
1 - پاسخهاى اجمالى··· 345
2 - پاسخ تفصيلى··· 346
سابقه انتصاب در موقعيتهاى مختلف··· 347
1 - غدير براى مردمى كه على عليهالسلام را مىشناختند··· 347
2 - تهديد براى مردم نه پيامبر صلىاللهعليهوآله !··· 347
3 - وحشت از مسلمانان در غدير !··· 348
4 - چرا سقيفه دلسوزتر از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 348
مكتب انتصابِ الهى و نبوى در مقابل مكتب شوراىِ مردمى··· 349
انتصاب، فضيلت انحصارى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 350
نَصْب و غدير··· 351
آيه «فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ» = امر به انتصاب در مكه··· 352
قسمت پنجم: امتحان الهى با غدير: 353 - 367
آزمونِ الهى در غدير··· 353
غدير روز امتحان نهايى مردم··· 354
آيات مربوط به امتحان و مقابله با دشمنان غدير··· 355
آيه «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 358
1 - موقعيت تاريخى··· 359
2 - تحليل اعتقادى··· 362
تحليل اعتقادى اول··· 362
تحليل اعتقادى دوم··· 363
آيه «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللّهُ الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللّهِ...» = آيه «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 365
آيه «فَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها وَ هِىَ ظالِمَةٌ فَهِىَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها وَ ... »··· 366
آيه «لِيَذَرَ الْمُؤْمِنينَ عَلى ما اَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّى يَميزَ الْخَبيثَ مِنَ الطَّيِّبِ...»··· 367
قسمت ششم: حضرت مهدى عليهالسلام و غدير: 369 - 454
حضرت مهدى عليهالسلام در خطبه غدير··· 369
بيعت غدير و حضرت مهدى عليهالسلام··· 370
رابطه غدير با حضرت مهدى عليهالسلام··· 370
حضرت مهدى عليهالسلام و آيه اكمال··· 372
نكته اول··· 372
نكته دوم··· 373
نكته سوم··· 373
زمينه سازى غدير براى عصر ظهور··· 374
1 - تجلّى آيات غدير در عصر ظهور··· 375
2 - تجلّى خطبه پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير در عصر ظهور··· 376
يك. جلوههايى از خطبه غدير در عصر ظهور··· 376
دو. سيماى موعود در خطبه غدير··· 377
سه. سيماى امير عليهالسلام در خطبه غدير··· 378
چهار. جايگاه رفيع مولا در خطبه غدير··· 379
پنج. سپاه سفيانى در خطبه غدير··· 379
شش. اصحاب صحيفه در خطبه غدير··· 380
هفت. نور فراگير··· 381
هشت. ميراث پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 381
نه. ضرورت اطلاع رسانى··· 382
ده. بيعت با خدا··· 383
يازده. امام هدايتگر··· 383
3 - جلوههايى از خطبه حضرت امير عليهالسلام در عصر ظهور··· 383
يك. سيماى غدير در سخنان امير عليهالسلام··· 383
دو. رهبران گمراه در خطبه امير عليهالسلام··· 385
سه. روز امن و امان··· 386
4 - جلوههايى از خطبه امام رضا عليهالسلام در عصر ظهور··· 386
يك. به خاك ماليده شدن بينى شيطان··· 387
دو. روز رهايى از غم و اندوه··· 387
سه. روز نشر دانش··· 387
چهار. روز بشارت··· 388
پنج. روز خرسندى··· 388
5 - جلوههايى از رخدادهاى غدير در عصر ظهور··· 389
يك. مؤاخات··· 389
منابع حديث مؤاخات··· 390
اوج اخوّت و برادرى··· 391
دو. يگر رخدادها··· 392
زمينههاى تجلّى غدير در عصر ظهور··· 392
1 - تلخى روزگارِ سقيفه، مشوّق اميد به ظهور··· 393
2 - سؤالاتِ زمينه سازِ بحثِ «تجلّى غدير در ظهور»··· 393
3 - خصوصيات علمى در بحث «تجلّى غدير در ظهور»··· 394
4 - ورودىهاى بحث درباره «تجلّى غدير در ظهور»··· 395
5 - منابع بحث درباره «تجلّى غدير در ظهور»··· 396
ظهور، پاسخ به فطرت غديرى انسانها··· 397
1 - همخوانى غدير با فطرت··· 397
2 - غدير پاسخ منجىگرايى بشريت··· 398
3 - ظهور روز تحقق حقايق پنهان غدير··· 399
4 - لزوم غدير براى بقاى اسلام··· 401
5 - غدير شاقول افكار در طول تاريخ اسلام··· 402
6 - غدير با سقيفه محو نمىشود··· 405
7 - غدير ترسيم هندسى فكر و عمل بشريت··· 406
8 - روزگار ظهور زمان ظاهر شدن مبانىِ غدير··· 407
9 - غدير روز رشد عقول··· 407
ظهور، تجلى غلبه حق غدير بر باطلها··· 408
1 - دگرگونىهاى عصر ظهور··· 408
2 - غدير براى پاسدارى و حفاظت از دين··· 409
3 - بدون غدير رهبرى امكان ندارد··· 410
4 - اهداف غدير··· 411
5 - موانع تحقق غدير··· 411
ظهور، روز قابليت انسان براى غدير··· 412
1 - عدالت يكپارچه با تحقق غدير··· 413
2 - جبت و طاغوت مانع تحقق غدير··· 413
3 - پايهگذارى هدف غدير از آغاز خلقت··· 413
4 - بشارت انبيا عليهمالسلام به بنيانگذار غدير··· 414
5 - ابلاغ هدف خلقت در غدير··· 415
6 - چرا هدف خلقت در غدير تحقق نيافت ؟··· 415
7 - مردم بايد نياز به غدير را احساس كنند··· 416
8 - مردم در جستجوى مصلح كل··· 417
ظهور يعنى اعاده حق غدير··· 417
1 - غدير و آزمون الهى··· 418
2 - غدير و رسالت جهانى··· 419
3 - عصر ظهور و بازگشت به غدير··· 421
4 - جلوههايى از غدير در عصر ظهور··· 424
محور اول: غدير نماد حقّ··· 424
محور دوم: غدير و عدالت علوى··· 426
محور سوم: عصر ظهور و جلوههايى از سيره علوى··· 429
محور چهارم: رفاه همگانى و نزول بركات آسمانى··· 430
محور پنجم: فراخوان به ولايت علوى··· 433
5 - غدير و ظهور و منتظران··· 434
عصر ظهور، تجليگاه غدير··· 435
1 - غدير از آغاز خلقت تا ظهور و تا قيامت··· 436
2 - سقيفه مانع غدير تا ايام ظهور··· 439
3 - ظهور با پيام غدير··· 440
4 - آثار غدير در ايام ظهور··· 441
مورد اول: عدالت··· 442
مورد دوم: عقل··· 443
مورد سوم: علم··· 443
مورد چهارم: دين··· 444
غدير و اعتقاد به حضرت مهدى عليهالسلام··· 445
غدير روز وعده به حضرت مهدى عليهالسلام··· 445
مهدويت نتيجه غدير··· 446
نگاهى گذرا به سه رخداد: بعثت، غدير، عصر ظهور··· 448
1 - بعثت··· 448
2 - غدير خم··· 448
3 - ظهورِ موعود منتظر··· 449
كتابشناسى امامزمان عليهالسلام و غدير··· 449
1 - آخرين خورشيد، مهدى وحيدى صدر··· 449
2 - از غدير تا ظهور، ابوالفضل سبزى··· 449
3 - امام مهدى عليهالسلام و منتظران از زبان خطابه غدير، اميرمحمد داودىپور، محمدتقى اختيارى، تورج شجاعى··· 449
4 - تجلى اهداف غدير در عصر ظهور، علىاصغر رضوانى··· 450
5 - تجلى غدير در عصر ظهور، سيد محمود بحرالعلوم ميردامادى··· 450
6 - تجلى غدير در عصر ظهور، جمعى از محققين غديرستان كوثر النبى صلىاللهعليهوآله··· 450
7 - تجلى مهدويت در غدير، رضاعلى عزيزى··· 451
8 - حضرت مهدى عليهالسلام آخرين وارث غدير، محمدرضا شريفى··· 451
9 - غدير در عصر ظهور، محمدحسين رحيميان··· 452
10 - غدير روز تجديد بيعت با امام زمان عليهالسلام، محمدباقر فقيه ايمانى··· 452
11 - غدير و امامزمان عليهالسلام، ابوالفضل سبزى··· 452
12 - غدير و مهدويت، محمدرضا شريفى··· 452
13 - فرازى از خطبه شريف غدير درباره حضرت ولى عصر عليهالسلام، غلامرضا حاتمى··· 452
14 - قائم مهدى عليهالسلام در خطبه غدير، عمران عليزاده··· 453
15 - كعبه در پيام آفتاب، سيد حسين حسينى··· 453
16 - مدرسه غدير با پيوندهاى مهدوى، قنبرعلى آلبويه··· 453
17 - موعود غدير، اصغر صادقى··· 453
18 - مهدويت در خطبه غدير، سميه حسين جواد··· 453
19 - نداى ولايت و مهدويت، ش 3، حسين احمدى··· 454
20 - ياد امام عصر عليهالسلام در عيد غدير خم، محمدرضا رحيميان··· 454
قسمت هفتم: ائمه اثنىعشر و غدير: 455 - 502
ائمه اثنىعشر عليهمالسلام از مبانى خطبه غدير··· 455
ولايت دوازده امام عليهمالسلام در آيات قرآن··· 456
ائمه عليهمالسلام از مصاديق «مولى»··· 457
ائمه عليهمالسلام از نسل پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 458
ائمه عليهمالسلام از نسل اميرالمؤمنين عليهالسلام = آيه «وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِى عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ»··· 459
ائمه عليهمالسلام، انتصابِ بهترين در غدير··· 459
بيان ائمه عليهمالسلام در خطبه غدير··· 461
ائمه عليهمالسلام، يكى از پايههاى اعتقادى خطبه غدير··· 469
امامانِ غدير و جهان شمولى··· 470
ولايت ائمه عليهمالسلام بر جنّيان و موجودات ديگر··· 471
1 - ولايت بر جنّيان··· 472
مورد اول: پيروان اهلبيت عليهمالسلام از جنّ··· 472
مورد دوم: اطاعت جنّيان از مقام ولايت··· 472
مورد سوم: سؤال جنّيان از مقام عصمت··· 473
مورد چهارم: فرستادگان جنّ نزد امام7··· 473
2 - ولايت بر موجودات ديگر··· 473
ائمه اثنىعشر عليهمالسلام و حزب اللّه··· 474
ارتباط امامت ائمه عليهمالسلام با غدير··· 475
اعلان ولايت دوازده امام عليهمالسلام··· 477
1 - ولايت براى عرب و عجم و سياه و سفيد··· 477
2 - از ولايت خدا و رسول صلىاللهعليهوآله تا ولايت دوازده امام عليهمالسلام··· 477
3 - اختصاص طريق الهى به حجج خداوند··· 478
4 - همه علوم نزد اصحاب ولايت··· 478
5 - على عليهالسلام مدار حق و باطل··· 479
6 - سبقت على عليهالسلام در گذشته اسلام··· 479
7 - عذاب دائم براى منكرين ولايت··· 479
8 - شك در ولايت مساوى با كفر··· 479
9 - همه بايد درباره ولايت پاسخگو باشند··· 480
10 - اشاره به علت حضور على عليهالسلام بر فراز منبر··· 480
11 - ثقل اكبر و ثقل اصغر··· 481
12 - انجام وظيفه در ابلاغى همه جانبه··· 481
اكمال دين با ائمه اثنىعشر عليهمالسلام··· 488
1 - ائمه عليهمالسلام و آيه اكمال··· 488
2 - اكمالِ در غدير با ائمه عليهمالسلام··· 494
الف. نقطه اصلى ولايت··· 494
ب. آثار ولايت··· 495
امامان عليهمالسلام و سرپرستى قرآن··· 496
1 - امامان عليهمالسلام دعوت كننده به قرآن··· 497
تحليل اعتقادى··· 497
2 - امامان عليهمالسلام مفسران قرآن··· 498
تحليل اعتقادى··· 499
آيه «وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِى عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ»··· 500
1 - متن خطبه غدير··· 500
2 - موقعيت تاريخى··· 501
3 - تحليل اعتقادى··· 502
(فصل سوم: اعتقادات غدير: ش 2)
بخش دوم
تحليل واقعه غدير
5 - 492
قسمت اول: تحليلهاى كلى غدير: 7 - 133
سرفصلهاى تحليل غدير··· 7
1 - عمق نگاهها نسبت به غدير··· 7
2 - سؤالات نسل امروز درباره غدير··· 8
3 - رنج نامه غدير در مقابل سقيفه··· 8
تحليل كلى بر اصل واقعه غدير··· 9
1 - غدير حق همه انسانها··· 9
2 - غدير آسودگى خاطر پيامبر رنجديده··· 9
3 - آيا از انتخاب پيامبر صلىاللهعليهوآله مىشود گذشت ؟··· 10
4 - قضاوت بىطرفانه درباره غدير··· 10
5 - صحنه غدير در تاريخ نظير ندارد··· 11
تحليل كلى برنامههاى غدير··· 11
1 - ايستادن بر فراز منبر··· 11
2 - بيعت لسانى و عملى··· 12
الف. هدف از بيعت لسانى··· 12
ب. كيفيت بيعت عملى و لسانى··· 13
3 - بستن عمامه مبارك بر سر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 14
4 - شعر غدير··· 14
5 - ماجراى حارث فهرى و سنگ آسمانى··· 15
مخاطبين غدير··· 19
غدير و رشد فكرها در نسل جديد··· 20
سؤالات نسل امروز درباره غدير··· 21
1 - اهميت غدير در چيست ؟··· 21
2 - آيا به موقعيت غدير در اعتقادات توجه شده است ؟··· 22
3 - غدير به كداميك از ابعاد زندگى مربوط است ؟··· 22
4 - آيا گزارش كاملى از واقعه غدير ارائه شده است ؟··· 23
5 - غدير واقعه است يا حادثه ؟··· 23
6 - اگر غدير نباشد چه دستورى براى خلافت داريم ؟··· 24
7 - اين همه بحث درباره غدير براى چيست ؟··· 24
8 - در غدير بحث بر سر چيست ؟··· 25
9 - چطور 120000 فراموشكار در غدير جمع شده بودند ؟··· 25
10 - چرا امت اسلام با داشتن غدير منحرف شد ؟··· 26
11 - اگر غدير عملى مىشد دنيا چگونه بود ؟··· 26
12 - ما چه اندازه توانستهايم با غدير باشيم ؟··· 27
روشى براى نسل حاضر در تحليل واقعه غدير··· 28
1 - راه علمى براى دستيابى به حقايق واقعه غدير··· 28
2 - واقعه غدير با جمعبندى منابع موجود··· 29
3 - حقيقت غدير در سايه زحمات مدافعان غدير··· 30
جمعيت حجة الوداع··· 31
حضور همگانى و تركيب قبائلى در غدير··· 32
1 - مؤمن و منافق··· 33
2 - مؤمنين قوى الايمان و ضعيف الايمان··· 34
كثرت حاضرين در غدير··· 35
بررسى و تحليل روايات جمعيت حاضر در غدير··· 36
1 - واقعه غدير خم··· 37
2 - مقدمات آخرين سفر··· 39
اقدام اول: تشكيل قدرت اسلام··· 40
اقدام دوم: فراخوانى مردم به حجة الوداع··· 44
اقدام سوم: حضور زنان، كودكان و كهنسالان··· 46
3 - روايات جمعيت غدير خم··· 46
قول اول: هزار و سيصد نفر··· 47
نقد و بررسى··· 47
قول دوم: ده هزار نفر··· 48
نقد و بررسى··· 49
قول سوم: دوازده هزار نفر··· 50
نقد و بررسى··· 51
قول چهارم: هفده هزار نفر··· 51
نقد و بررسى··· 51
قول پنجم: شصت هزار نفر··· 52
نقد و بررسى··· 52
قول ششم: هفتاد هزار نفر··· 52
نقد و بررسى··· 53
قول هفتم: هشتاد و شش هزار نفر··· 53
نقد و بررسى··· 54
قول هشتم: نود هزار نفر··· 54
نقد و بررسى··· 54
قول نهم: يك صد و چهارده هزار نفر··· 55
نقد و بررسى··· 55
قول دهم: يك صد و بيست هزار نفر··· 56
نقد و بررسى··· 56
4 - جمع بندى··· 56
مديريت منابع انسانى توسط پيامبر صلىاللهعليهوآله در واقعه غدير··· 58
1 - مقدمه··· 59
2 - مديريت··· 59
3 - آماده سازى منبر غدير··· 60
4 - خبر رسانى در واقعه غدير··· 60
يك. بلال··· 61
دو. ربيعة بن امية بن خلف··· 61
5 - نحوه چينش مردم··· 61
6 - حفظ امنيت··· 62
اول. برقرارى امنيت توسط خداوند··· 62
دوم. برقرارى امنيت توسط پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 63
سوم. بر قرارى امنيت توسط حضرت على عليهالسلام··· 64
چهارم. برقرارى امنيت توسط صحابه··· 64
7 - بستن عمامه··· 65
8 - اولين شاعر غدير··· 65
9 - بيعت گرفتن از مردم در روز غدير··· 66
10 - بيعت با زنان··· 67
11 - نتيجه گيرى··· 67
شناخت غدير و مصافحه ملائكه··· 68
مراسم غدير··· 72
نكته اول: نظم سه روزه معجزه الهى··· 72
نكته دوم: اجراى كامل مراسم در سايه ضمانت الهى··· 73
مراسم غير عادى براى غدير··· 75
1 - انتشار فورىِ خبرِ فوقالعاده غدير··· 75
2 - ماجراى عجيب غدير، هم مشهور هم معروف··· 76
3 - غير عادى بودن غدير براى انبياء عليهمالسلام··· 77
4 - غير عادى بودن غدير در عالم خلقت··· 78
5 - غير عادى بودن غدير براى ملائكه··· 79
تحليل انعكاس خبر غدير در آن زمان··· 80
توصيف غدير··· 82
جوّ حاكم در غدير··· 83
شاخصههاى واقعه غدير··· 85
عمق نگاهها نسبت به غدير··· 88
1 - برنامه يك ساعته با توقفى ناگهانى··· 88
2 - مراسمى سه روزه با حضور 120000 نفر··· 89
3 - پشت پرده غدير، توطئههاى منافقين··· 90
4 - برنامهاى مفصل با پيش بينىهاى لازم··· 90
5 - غدير با نكات شاخص و اهداف پيگيرى شده··· 92
6 - غدير تاريخچهاى به بلنداى چهارده قرن··· 93
غدير از آغاز خلقت تا جهانى شدنِ و تا ظهور و قيامت··· 94
غدير از واقعه تا تحليل علمى··· 97
مَدخَلهاى مرتبط با غدير··· 98
وقايع مرتبط به غدير··· 99
ايجاد زمينه شهرت غدير··· 99
1 - اشتهار غدير به خاطر سرعت خروج از مكه به سوى غدير··· 100
2 - اشتهار غدير به خاطر مكان فوقالعاده آن··· 101
3 - اشتهار غدير به خاطر خطبه يك ساعته··· 102
4 - اشتهار غدير به خاطر مراسم سه روزه بيعت··· 103
5 - تابلوى اشتهار بر پيشانى غدير··· 104
جوانب مختلف شهرتِ غدير··· 105
1 - انتشار فورى و فراگيرِ خبر غدير··· 106
2 - ماجراى مشهور و معروف غدير··· 107
3 - هزاران شاهد در غدير··· 107
4 - تغافل اكثريت مردم از غدير··· 108
5 - اقرار غاصبين درباره غدير در شوراى عمر··· 109
6 - اقرار جمعيت به غدير در مسجد پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 110
7 - شهادت گروهى به غدير پس از 25 سال··· 111
8 - اقرار صحابه به غدير پس از 50 سال··· 115
9 - همگان شاهد غدير··· 116
10 - پيامبر صلىاللهعليهوآله براى غدير زحمت كشيد··· 116
سابقههاى اعتقادى حاضرين غدير··· 118
تركيب جامعه اسلامى در غدير··· 119
اهميت اعتقادى، تاريخى و سياسى غدير··· 120
اولينهاى غدير··· 122
زمان و مكان غدير··· 123
1 - عرفه··· 124
2 - موسم حج··· 125
3 - حضور شخص پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 125
4 - يادگارهاى گرانقيمت··· 126
5 - مردم و مسئوليتهايشان··· 126
6 - انحصار در تصميم گيرى··· 127
7 - فرو افتادن نقابها··· 127
8 - به همين ترتيب با ديگران نيز ...··· 129
9 - حكم ثابت الهى··· 130
10 - تهديد و توطئه··· 130
سخن آخر··· 131
غدير در مسير حجة الوداع··· 131
1 - غدير مكانى سابقه دار··· 132
2 - غدير قبل از تقاطع··· 132
3 - به ياد ماندن توقف در بيابان غدير··· 132
4 - گرما و غير عادى بودن مكان غدير··· 133
قسمت دوم: تحليلهاى خط غدير: 135 - 451
نور غدير، حافظ ولايت··· 135
وصيت پيامبر صلىاللهعليهوآله و غدير··· 136
غدير، روز معرفت به پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 136
رابطه غدير با بعثت و يوم الدار و عصر ظهور··· 137
1 - بعثت و يوم الدار··· 137
2 - روز غدير··· 144
3 - ظهورِ موعود منتظر··· 146
نقل فضائل اميرالمؤمنين عليهالسلام با معرفت··· 147
مفهوم و عظمت غدير··· 147
مورد اول··· 149
مورد دوم··· 149
مورد سوم··· 149
مورد چهارم··· 149
مورد پنجم··· 149
غدير و آينده نگرى براى امت··· 150
شباهت حضرت زهرا عليهاالسلام با غدير··· 153
غدير روز چه كسى است ؟··· 154
غدير شاقول افكار در طول تاريخ اسلام··· 157
غدير متعلق به همه··· 160
مقايسههاى اعتقادى غدير··· 160
1 - توحيد غدير در برابر توحيد سقيفه··· 161
2 - خداى عادل بر اساس غدير··· 161
3 - پيامبر معصوم در اعتقاد غدير··· 161
4 - بدون غدير راه بىضمانت است··· 161
ويژگىهاى غدير··· 161
1 - اعلام امامت در اجتماعى بىهمانند··· 162
2 - اجتماعى از سراسر بلاد اسلامى··· 162
3 - جاذبه معنوى حاضران در غدير··· 163
4 - انگيزه معنوى گردهمايى غدير··· 163
5 - فراوانى و انبوه حاضران و راويان··· 163
6 - تحقق بيعت عمومى و همگانى··· 164
7 - كيفيت والاى حادثه غدير··· 166
8 - صراحت در گفتار پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 167
عهد و پيمانِ غدير··· 167
غدير و ميثاق الهى··· 168
شاهدان غدير معترضان سقيفه··· 181
ره آوردهاى غدير··· 182
1 - غدير و جامعهاى پاك و بىاختلاف··· 182
2 - غدير و حقيقت صلح و بخشش··· 183
3 - غدير، تأمين كننده معاد و معاش بىدغدغه··· 185
4 - حكومت اميرالمؤمنين عليهالسلام نمادى از غدير··· 186
عوامل تأثير گذار در جاودانگى گفتمان غدير··· 189
1 - كليات··· 189
يك. مقدمه··· 189
دو. تعاريف مفاهيم··· 191
سه. اهداف··· 192
چهار. روش پژوهش··· 193
پنج. سازماندهى پژوهش··· 193
شش. پيشينه پژوهش··· 193
هفت. چارچوب نظرى پژوهش··· 193
2 - ادبيات موضوع··· 194
عامل اول: وحيانى بودن گفتمان غدير··· 198
عامل دوم: همپيوندى تكوين غدير و اراده تكوينى خداوند··· 199
عامل سوم: قدرت و قطعيت گفتمان غدير··· 200
عامل چهارم: حقمدارى و حقگرايى··· 200
عامل پنجم: جامعيت گفتمان غدير··· 201
عامل ششم: جهانشمولىِ گفتمان غدير··· 202
عامل هفتم: تضمين و ضمانتمندى الهى گفتمان غدير··· 203
عامل هشتم: بهرهگيرى از تكنيكها و متدلوژى مناسب در گفتمان غدير··· 204
عامل نهم: نقشمندى شخصيت الهى پيامبر صلىاللهعليهوآله در كارآمدى پردازش و تبيين غدير··· 206
عامل دهم: قابليت و كفايت الهىِ على عليهالسلام در ولايتپذيرى··· 207
عامل يازدهم: تواتر و اتقان حديث غدير··· 208
عامل دوازدهم: اهتمام و جديّت علما در تفصيل و تبيين گفتمان غدير··· 208
خاتمه··· 209
عوامل جاودانگى غدير··· 211
1 - غدير حقيقى است كه در تاريخ سريان دارد··· 212
2 - شوراى سقيفه انكار ولايت پروردگار است !··· 216
يك. خبر وصيت آدم بر شيث عليهماالسلام··· 217
دو. خبر يوشع فرزند نون وصى موسى عليهماالسلام··· 217
سه. خبر شمعون وصى عيسى عليهماالسلام··· 219
3 - غدير نقشه هدايت پروردگار··· 220
4 - حضرت زهرا عليهاالسلام ترجمان غدير است··· 224
نتيجه··· 227
عوامل جاودانگى غدير از منظرى ديگر··· 227
1 - نزول چهار آيه درباره غدير··· 228
يك. آيه تبليغ··· 228
دو. آيه اتمام دين و اكمال نعمت··· 229
سه و چهار. آيه مسألت عذاب··· 231
2 - اهتمام اصحاب به غدير··· 231
3 - غدير در آثار علماى عامه··· 232
4 - غدير در اشعار··· 232
5 - احتجاج به غدير··· 232
غدير بهترين راه براى جامعه اسلامى··· 232
توحيد غدير··· 233
اهميت غدير از لحاظ تاريخى··· 233
شبهه اول··· 235
شبهه دوم··· 236
تحليل بيعت و تهنيت در غدير··· 237
1 - موضوع اصلى بيعت غدير··· 238
2 - محتواى بيعت غدير··· 238
3 - ارزش و پشتوانه بيعت غدير··· 238
4 - ضامن و شاهد بيعت غدير··· 239
5 - نتيجه بيعت غدير··· 239
6 - مراسم بيعت غدير پس از خطبه··· 240
رسميت تبريك در غدير··· 244
1 - تبريك رسمى در غدير خم··· 245
2 - آموزش تبريك غدير از امام صادق عليهالسلام··· 245
3 - آموزش تهنيت غدير توسط امام رضا عليهالسلام··· 246
عللِ عدمِ پيگيرى مداومِ اميرالمؤمنين عليهالسلام براى غدير و خلافت··· 246
پاسخ اول··· 247
پاسخ دوم··· 248
پاسخ سوم··· 248
پاسخ چهارم··· 248
پاسخ پنجم··· 248
قسمت سوم: تحليلهاى خط ضد غدير: 453 - 492
حضور مشركين در غدير··· 253
اغتشاش و اعتراض در برابر پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير··· 254
1 - جوسازى و خشونت··· 255
دو نكته قابل توجه··· 258
نكته اول: مكان حادثه··· 258
نكته دوم: عبارت «همگى از قريش»··· 259
2 - موضوع گيرى و رسوايى··· 260
3 - رويارويى تلخ··· 261
نفاق در جامعه اسلامى پيش از غدير··· 263
فرصت طلبان جامعه اسلامى در غدير··· 264
كارشكنىهاى منافقين در ماجراى غدير··· 265
1 - اجازه بىموقع براى جدايى از كاروان··· 265
2 - عبور بىاجازه از غدير··· 266
3 - طرح سؤالهاى بىجا درباره توقف در غدير··· 267
4 - پراكنده شدن از برابر منبر پيامبر صلىاللهعليهوآله !··· 267
5 - مسخره كردن در بين خطبه··· 269
جهت اول: تشكيك در نسبت سخنان پيامبر صلىاللهعليهوآله به خدا··· 271
جهت دوم: اظهار نارضايتى از اقدامات حضرت··· 271
جهت سوم: مطرح كردن تعصبات قومى··· 271
جهت چهارم: مسخره كردن مقام نبوت··· 272
6 - استهزاء بعد از خطبه··· 272
اول. انكار سخنان حضرت··· 274
دوم. مطرح كردن خلافت به عنوان غنيمت !··· 274
سوم. مرحلهاى بودن نقشههاى ضد غدير··· 274
چهارم. تصميم بر ادامه راه بعد از شكست··· 275
7 - تكبر و انكار معاويه در غدير··· 275
8 - آيا غدير از طرف خداست ؟··· 276
9 - پيشنهاد معرفى شخص ديگرى به جاى على عليهالسلام !··· 277
10 - پيشنهاد شركت با على عليهالسلام در خلافت !··· 278
دشمنان ولايت··· 279
خطر منافقين··· 280
حضور منافقين در غدير··· 281
تحليل عملكرد منافقين در غدير··· 282
1 - نگاه آگاهانه به تحركات دشمنان غدير··· 282
2 - تحليل كلى عملكرد منافقين در غدير··· 283
3 - واكسينه جامعه اسلامى در برابر منافقين··· 283
4 - از برخورد شديد با منافقين در غدير چه مىفهميم ؟··· 284
5 - از اجراى مراسم غدير بايد تعجب كرد ! ؟··· 285
6 - منافقين غدير سازندگان روزهاى سقيفه··· 286
7 - غدير در كدام جامعه اسلامى اجرا شد ؟··· 286
8 - نقش فرصت طلبان در غدير··· 287
اهداف منافقين··· 288
جايگاه صحابه و غدير··· 290
1 - فرو افتادن نقابها··· 290
2 - به همين ترتيب با ديگران نيز ... ··· 291
3 - حكم ثابت الهى··· 292
4 - تهديد و توطئه··· 292
سخن آخر··· 293
تهديدات الهى در برابر منافقين··· 293
1 - قريش و خلافت بنىهاشم··· 294
2 - مداخله الهى··· 295
3 - نكتهاى ضرورى: ورع و تقوى !··· 296
خلاصه سخن··· 299
شباهت امت پيامبر صلىاللهعليهوآله با امت حضرت موسى عليهالسلام··· 300
مظلوميّت غدير··· 303
علت فراموشى غدير··· 303
نظريه اول: متمرّد شدن مسلمانان··· 304
نظريه دوم: سختگيرى و صلابت و انعطاف ناپذيرى حضرت على عليهالسلام··· 304
نظريه سوم و صحيح: اغفال مسلمين··· 305
ريشه يابى ضديت با غدير··· 308
اوضاع جامعه مسلين قبل و بعد از غدير··· 309
1 - دو گروه عمده··· 310
2 - رياست طلبان··· 310
3 - اهل كتاب (يهود)··· 311
4 - مهاجران··· 311
5 - منافقان··· 311
6 - نامسلمانان··· 312
7 - قبايل تسليم شده··· 313
8 - بنىاميه در پيكره اسلام··· 313
9 - طرفداران پيامبران دروغين··· 313
10 - بعضى از اصحاب خاصِ مشكلدار··· 314
آمادگى مردم براى فراموشى غدير و غصب خلافت··· 317
اكراهِ عرب در مورد جوانى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 318
1 - اكراه مرسوم اعراب در سپردن مسئوليت بزرگ به جوانان··· 319
2 - اكراه مرسوم نسبت به واگذارى مسئوليت بزرگ به مردان كمتجربه··· 321
جامعه مسلمين پيش از غدير··· 322
تحليل ماجراى حارث فهرى و سنگ آسمانى··· 333
نكته اول: مسير عجيب مباهله در غدير··· 334
نكته دوم: طرز تفكر حارث فهرى چه بود ؟··· 335
عبرتهاى ماجراى حارث و سنگ آسمانى··· 341
عبرت اول··· 341
عبرت دوم··· 341
جبت و طاغوت مانع تحقق غدير··· 343
استفاده دشمنان از جاهليت در غدير··· 343
1 - تعصب قومى و سنّ··· 344
2 - مطرح كردن خلافت به عنوان غنيمت !··· 345
اصحاب صحيفه ملعونه و جاهليت··· 346
صحابه و جامعه اسلامى و جاهليت و نفاق··· 347
جاهليت در قرآن··· 354
شك در ولايت مساوى با كفر و جاهليت··· 355
چهرههاى سقيفه در برابر غدير··· 356
كمىِ متقين در جامعه اسلامى··· 357
بىلياقتىِ جامعه اسلامى براى ولايتِ غدير··· 358
حديث جعلىِ «أصحابى كَالنُجومِ ... »··· 358
انكار غدير در امتهاى گذشته و اسلام··· 359
شباهت امت اسلام با امتهاى سابقه··· 363
نكته اول··· 365
نكته دوم··· 366
نكته سوم··· 375
مورد اول··· 375
مورد دوم··· 376
مورد سوم··· 376
مورد چهارم··· 376
مورد پنجم··· 376
مورد ششم··· 376
نكته چهارم··· 379
اول: امت حضرت موسى عليهالسلام··· 379
دوم: امت حضرت عيسى عليهالسلام··· 382
سوم: امت اسلامى··· 384
مردم و تأثير خارجى انتخاب··· 390
پادشاهى يا خلافت··· 392
تهديد اسلام با كفر··· 393
كفر بعد از اسلام و ريشه ضديت با غدير··· 394
غرور مسلمانى و پذيرش امامت··· 396
افتراق امت و غدير··· 396
1 - قرآن و آگاهى از آينده··· 399
2 - روايات و آگاهى از آينده··· 400
روايت اول··· 400
روايت دوم··· 401
روايت سوم··· 401
روايت سوم··· 402
روايت چهارم··· 403
روايت پنجم··· 403
روايت شش··· 404
3 - سه راه پيش روى پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 405
ترويج كنندگان راه اول··· 405
اشكالات راه اول··· 406
اشكالات راه دوم··· 413
اختلاف در جانشينى و افتراق امت··· 415
1 - آيا پيامبر صلىاللهعليهوآله از اختلاف بين امت اسلامى خبر داشت ؟··· 415
مورد اول··· 415
مورد دوم··· 416
2 - براى حل اختلاف در موضوع جانشينى پيامبر صلىاللهعليهوآله چه بايد كرد ؟··· 416
3 - جانشينان ساير پيامبران عليهمالسلام چگونه انتخاب مىشدهاند ؟··· 417
آيه اول··· 417
آيه دوم··· 417
آيه سوم··· 418
شاهدان غدير معترضان سقيفه··· 418
انكار ولايت توسط منافقين··· 419
سؤالات منافقين درباره ولايت··· 421
جماعت مسلمين در برابر غدير··· 424
شباهت امت پيامبر صلىاللهعليهوآله با امت حضرت موسى عليهالسلام··· 428
فتنههاى پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 431
اعتراض عمر دليل بر ولايت··· 431
جانشينىِ ابوبكر و معناى «مولى»··· 432
تفاوت انكار على عليهالسلام با انكار غدير··· 433
شبهه عمل صحابه در امر امامت··· 434
پاسخ اول··· 435
علت اول··· 435
علت دوم··· 435
علت سوم··· 436
پاسخ دوم··· 436
شِرك در ولايت شرك به خدا··· 437
رأى مردم در مكتب غدير و سقيفه··· 440
هراس دشمنان از كلمه مولى··· 440
لزوم تعيين خليفه از زبان دشمنان··· 441
انتخاب يا انتصاب··· 444
عدم قبول ولايت و جهنم··· 446
جمله اول··· 446
جمله دوم··· 447
منكرين ولايت··· 447
انكار ولايت يعنى ارتداد··· 448
كمال دين با برائت··· 448
غدير روز جداسازى حق و باطل··· 449
انكار غدير و پيامدهاى آن··· 450
1 - تحريف و تغيير احكام الهى··· 451
2 - از بين رفتن بسيارى از احاديث نبوى··· 453
مورد اول··· 453
مورد دوم··· 454
3 - ايجاد اختلاف طبقاتى··· 454
4 - حاكم شدن شجره ملعونه··· 454
يك. بنىاميه در قرآن··· 455
دو. بنىاميه در كلام پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 456
سه. چه كسى خلافت را به دست بنىاميه داد··· 457
«مُنكَر» يعنى مخالفت با ولايت··· 459
ابطال حمل امامت در حديث غدير بر امامت تصوّف··· 461
1 - تأويل نبوت با اين تأويل در امامت··· 461
2 - اميرالمؤمنين عليهالسلام از صوفيه نيست··· 462
3 - ردود شاه ولىاللّه بر عقايد صوفيه··· 462
4 - امامت بر خلاف ديگر مقامات، مبتنى بر اظهار است··· 462
5 - تصريح دهلوى به لزوم حمل كلام خدا و رسول صلىاللهعليهوآله و على عليهالسلام بر ظاهر آن··· 463
6 - تصريح دهلوى به حمل نصوص كتاب و سنت بر معناى ظاهرى··· 463
7 - استدلال ابوبكر به حديث «الأئمَّةُ مِن قُرَيشٍ» براى خلافتش··· 464
8 - نزد اهلسنت، امامت به معناى خلافت است··· 464
9 - «امامت» رياستِ دين و دنياست··· 464
10 - امامت مستلزم عصمت است··· 466
برائت، معيار ولايتِ غديرى··· 466
چرا هدفِ خلقت در غدير، تحقق نيافت ؟··· 467
آيات مربوط به امتحان و مقابله با دشمنان غدير··· 468
آيه «أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ . ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ . كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ . وَيْلٌ ... »··· 470
1 - متن خطبه غدير··· 471
2 - موقعيت تاريخى··· 471
3 - موقعيت قرآنى··· 472
4 - تحليل اعتقادى··· 473
تحليل اعتقادى اول··· 473
تحليل اعتقادى دوم··· 473
مورد اول: تكذيبهاى رو در رو در غدير··· 474
مورد دوم: تكذيبهاى غيابى در غدير··· 475
آيه «وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنَا ائْتِ ... »··· 476
1 - توطئهاى با عنوان تقاضاى تبديل··· 477
2 - پيشنهادِ مخالفتِ خدا با درخواست تبديل··· 477
3 - پيشنهاد تبديل مساوى با كفر··· 478
4 - نتيجه گيرى از نكات سه گانه··· 478
5 - اعتراض كنندگان چه كسانى بودند ؟··· 479
آيه «وَ لا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ دَخَلاً بَيْنَكُمْ ... »··· 480
آيه «وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ»··· 483
1 - متن خطبه غدير··· 483
2 - تحليل اعتقادى··· 483
تحليل اعتقادى اول··· 483
تحليل اعتقادى دوم··· 486
آيه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ ... »··· 486
1 - متن خطبه غدير··· 488
2 - موقعيت تاريخى··· 488
3 - موقعيت قرآنى··· 489
4 - تحليل اعتقادى··· 489
مرحله اول: امامت دوازده امام يعنى دين كامل··· 490
مرحله دوم: منكرين امامت تا روز قيامت··· 490
مرحله سوم: جزاى منكرين امامت ائمه عليهمالسلام··· 491
جزاى اول: «حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ»··· 491
جزاى دوم: «فِى النَّارِ»··· 492
(فصل سوم: اعتقادات غدير: ش 3)
بخش سوم
اتمام حجت با غدير
5 - 484
قسمت اول: نكات كلى در مورد اتمام حجت با غدير: 70 - 32
فهرستواره احتجاج با غدير··· 7
1 - اتمام حجت خداوند و معصومين عليهمالسلام با غدير··· 10
2 - اتمام حجت اصحاب پيامبر صلىاللهعليهوآله و ياران اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير··· 10
دفاع از غدير با استناد به قرآن··· 14
حديث غدير و مناظره··· 16
تاريخچه اتمام حجت در چهارده قرن··· 16
زمينه اتمام حجت با غدير··· 18
تبليغ غدير با احتجاج و تحقيق در آن··· 20
تلاش در زنده نگهداشتن غدير با احتجاج··· 20
اتمام حجت كامل با غدير··· 21
احاديث مرتبط با احتجاج به غدير··· 23
حديث ثقلين··· 24
حديث سفينه··· 24
حديث منزلت··· 24
حديث مدينة العلم··· 24
حديث طير مَشوى··· 25
حديث على عليهالسلام مع الحق ...··· 25
حديث على عليهالسلام مع القرآن ...··· 25
حديث رايت··· 25
حديث تشبيه··· 26
حديث قِتال بر تأويل··· 26
حديث ولايت··· 26
حديث نور··· 26
حديث اِمرة المؤمنين··· 27
حديث ائمه اثنىعشر عليهمالسلام··· 28
قسمت دوم: اتمام حجت خدا و معصومين عليهمالسلام با غدير: 33 - 369
اتمام حجتهاى قرآنىِ غدير··· 33
1 - آيه تبليغ··· 34
2 - آيه اكمال··· 34
نكته اول: آخرين اتمام حجت از نظر زمانى··· 37
نكته دوم: آخرين درجه اتمام حجت··· 38
نكته سوم: سِرِّ عظمتِ آخرين اتمام حجت··· 40
3 - آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ»··· 46
4 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: منظور از آيه اكمال ولايت من است··· 49
5 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: سورهاى از قرآن درباره من نازل شده است··· 50
6 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى» درباره مسخره كنندگان غدير است··· 51
7 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: با نزول آيه «اكمال» نداى تكبير برخاست··· 52
8 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: به حكم «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ» پيامبر صلىاللهعليهوآله مأمور به ابلاغ شد··· 53
9 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: آيات «اولوا الامر» و «إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ» در غدير تفسير شد··· 54
10 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: نَبَأِ عَظيم من هستم··· 55
11 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: از «بَلِّغْ» تا «يَعْصِمُكَ» تا «أَكْمَلْتُ»··· 56
12 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: «أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى» با ولايت من بود··· 57
13 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: منم نبأ عظيمى كه دين را كامل كرد··· 57
14 - اميرالمؤمنين عليهالسلام: «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» دليل من است··· 59
15 - امام باقر عليهالسلام: «بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ» براى چه نازل شد ؟··· 60
16 - امام باقر عليهالسلام: «أولُوا الأمر» را بايد پيامبر صلىاللهعليهوآله معرفى كند··· 61
17 - امام صادق عليهالسلام: «يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَها» ولايت است··· 62
18 - امام صادق عليهالسلام: آيه تبليغ يعنى: مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ ...··· 62
19 - امام صادق عليهالسلام: «فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ» اشاره به آيه تبليغ است··· 63
20 - امام صادق عليهالسلام: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا» كافرين به ولايتاند··· 63
21 - امام كاظم عليهالسلام: «مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ» سزاى دشمنان غدير است··· 64
22 - امام رضا عليهالسلام: «أَكْمَلْتُ لَكُمْ» يعنى بدون دخالت مردم دين كامل است !··· 65
23 - امام هادى عليهالسلام: از «أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ» تا «بَلِّغْ» تا «أَكْمَلْتُ»··· 67
24 - امام هادى عليهالسلام: از حديث ثقلين تا «إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ» تا مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ··· 69
25 - امام عسكرى عليهالسلام: آيه «اكمال» منت خدا بر مردم است··· 70
26 - حذيفه يمانى: «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا» اشاره به فتنه سقيفه است··· 70
27 - حذيفه يمانى: «وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِىُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ» عايشه است··· 72
28 - حذيفه يمانى: از «فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ» تا «بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ»··· 74
29 - حذيفه يمانى: پيامبر صلىاللهعليهوآله «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ» را در خطبه غدير يادآور شد··· 75
30 - حذيفه يمانى: سه آيه درباره صحيفه ملعونه نازل شده است··· 77
31 - بلال: «لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَىِ اللّهِ وَ رَسُولِهِ» اجازه بيعت با سقيفه را نمىدهد··· 79
32 - ابوسعيد خدرى: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ» بر فراز منبر نازل شد··· 80
33 - بُرَيده اسلمى: «أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ» ناظر به ملك عظيم آل محمد عليهمالسلام است··· 81
34 - ابوهريره: «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ» در غدير نازل شد··· 81
احتجاج به رابطه آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ ... » با حديث غدير··· 82
1 - متن روايت··· 83
2 - موقعيت تاريخى··· 83
3 - موقعيت قرآنى··· 84
4 - تحليل اعتقادى··· 84
تحليل اعتقادى اول··· 84
تحليل اعتقادى دوم··· 84
حديث اول··· 85
حديث دوم··· 85
حديث سوم··· 86
حديث چهارم··· 87
حديث پنجم··· 88
حديث ششم··· 89
حديث هفتم··· 90
اتمام حجت با آيه «وَ أَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ ... »··· 90
1 - متن خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير··· 91
2 - موقعيت تاريخى··· 91
3 - موقعيت قرآنى··· 92
4 - تحليل اعتقادى··· 92
احتمال اول: «تَمَّتْ كَلِمَةُ اللّه» يعنى واقعه غدير··· 93
احتمال دوم: «تَمَّتْ كَلِمَةُ اللّه» يعنى دوران خلافت ظاهرى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 95
اتمام حجتهاى عملىِ خداوند براى غدير··· 96
1 - عذاب آسمانى بر دشمن غدير··· 97
2 - ظهور جبرئيل در غدير··· 97
3 - نداى آسمانى در غدير··· 98
4 - عقوبت كتمان غدير··· 98
5 - عذاب انكار غدير··· 99
احتجاج خدا و پيامبر صلىاللهعليهوآله در ماجراى حارث فهرى و سنگ آسمانى··· 101
اتمام حجت پيامبر صلىاللهعليهوآله براى ابلاغ غدير··· 109
خطبه غدير و احتجاج··· 111
سند مكتوب غدير و احتجاج به آن··· 112
اتمام حجت و يادآورى پيامبر صلىاللهعليهوآله با غدير··· 113
1 - مرد چادرنشين··· 113
2 - عيد غدير··· 114
3 - سفارش پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 114
4 - توضيح پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 114
5 - پاسخ منافقين··· 115
6 - اتمام حجت كامل و همگانى··· 115
7 - اتمام حجت حتى پس از شهادت··· 116
اتمام حجت خدا و پيامبر صلىاللهعليهوآله و اميرالمؤمنين عليهالسلام پس از غدير در مدينه··· 117
اتمام حجت پيامبر صلىاللهعليهوآله و اميرالمؤمنين عليهالسلام بر منافقين··· 122
اتمام حجت اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير··· 123
1 - اتمام حجت با خطبه غدير··· 130
2 - از من - كه صاحب روز غديرم - بيعت خواستند ! ؟··· 131
3 - اتمام حجت اميرالمؤمنين عليهالسلام در غصب خلافت··· 132
4 - اتمام حجت اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير در غصب خلافت··· 133
5 - اتمام حجت با غدير زير شمشير و بيعت اجبارى··· 135
مورد اول··· 141
مورد دوم··· 142
6 - طبق حديث غدير من صاحب اختيارم يا تو ؟ !··· 143
7 - اتمام حجت اميرالمؤمنين عليهالسلام خصوصى بر ابوبكر با غدير··· 144
8 - احتجاج با غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام در ماجراى فدك··· 146
9 - احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير در مسجد النبى صلىاللهعليهوآله زمان عمر··· 148
10 - احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير در ماجراى شوراى عمر··· 149
11 - احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير پس از انتخاب عثمان··· 151
12 - احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام در مسجد النبى صلىاللهعليهوآله در زمان عثمان··· 152
13 و 14 - اتمام حجت اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير بر طلحه··· 165
مورد اول: در زمان عثمان··· 165
مورد دوم: در جنگ جمل··· 165
15 - اتمام حجتِ جنگ جمل در خطبه غدير··· 166
16 - تعجب از حاضرين غدير در مقايسه على عليهالسلام و معاويه··· 167
17 - اتمام حجت اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير در برابر معاويه··· 168
18 - احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير در صفين··· 170
19 - احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير در نامه براى معاويه··· 175
20 - در روز غدير دانستيد و در قيامت خواهيد دانست··· 175
21 - نامه ادبى درباره غدير به امر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 177
22 - اتمام حجت اميرالمؤمنين عليهالسلام با عيد غدير··· 179
23 - احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير در رحبه كوفه··· 180
24 - احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام با غدير بعد از نهروان··· 180
25 - يوم الولاية··· 180
26 - تبليغ غدير براى اصبغ توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 182
27 - غدير بالاترين منقبت··· 182
28 - غدير در مفاخره اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 183
29 - غدير از مختصات اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 184
30 - براى غدير عذرى نيست··· 184
31 - يادآورى غدير··· 185
32 - احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام به حديث ثقلين و غدير براى امامت··· 185
33 - خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير در كوفه··· 186
34 - اتمام حجت اميرالمؤمنين عليهالسلام با حديث غدير در نامهاى به شيعيان··· 186
احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام در رحبه كوفه··· 192
1 - ماجراى احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام در رحبه كوفه··· 193
2 - اسناد و منابع احتجاج در رحبه كوفه··· 204
يك. نام شمارى از راويان اين خبر··· 204
محمد بن عبداللّه بن ابراهيم بن عبدويه بن موسى بن بنان جبلّى شافعى، ابوبكر (ت 260 - م 354 ق)··· 206
ابنمَغازلى، ابوالحسن جُلاّبى··· 207
خطيب خوارزمى··· 207
على بن محمد بن اثير جَزَرى، ابوالحسن، ابناثير··· 207
5 . ابنحجر عسقلانى··· 208
6 . ابراهيم بن عبداللّه يمنى وصابى شافعى··· 208
دو. نفرين امام عليهالسلام بر كسانى كه شهادت ندادند··· 208
نقل نفرين حضرت و بلاى كتمان كنندگان··· 209
نام بعضى از كتمانكنندگان··· 210
سه. نتيجه بحث··· 213
چهار. اشكال ابنروزبهان و پاسخ آن··· 215
اشكال ابنروزبهان··· 215
پاسخ اشكال ابنروزبهان··· 215
پاسخ اول: مُناشده انس و ديگران متواتر است··· 215
پاسخ دوم: حديث غدير متواتر است نه مستفيض گونه··· 215
پاسخ سوم: نمونههايى از نفرين پيامبر صلىاللهعليهوآله بر مخالفان··· 216
مورد اول··· 216
مورد دوم··· 217
مورد سوم··· 217
پاسخ چهارم: نمونههايى از نفرين اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 218
پاسخ پنجم: نمونههايى از نفرين صحابه··· 218
مورد اول··· 219
مورد دوم··· 219
پاسخ ششم: پاسخ صاحب «احقاق» به ابنروزبهان··· 220
پنج. اعتراف حلبى به دلالت شهادت طلبى··· 221
الف. اشكال حلبى··· 221
ب. پاسخ اشكال حلبى··· 222
پاسخ اول··· 222
پاسخ دوم··· 222
پاسخ سوم··· 223
شش. استبعاد ابوالطُفَيل نسبت به حديث غدير··· 229
خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير در كوفه··· 231
1 - متن خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 234
2 - ترجمه خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 242
3 - تبليغ غدير با خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 251
4 - تجلى خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام در عصر ظهور··· 251
يك. سيماى غدير در سخنان امير عليهالسلام··· 251
دو. رهبران گمراه در خطبه امير عليهالسلام··· 253
سه. روز امن و امان··· 253
5 - واكاوى متن و سند خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 254
اول. منابع خطبه··· 254
دوم. متن روايت··· 255
سوم. سند و دلالت خطبه··· 257
الف. استدلال به عبارت «أخبَرَنا جَماعَةٌ»··· 257
ب. «مُعَنعَن» بودن روايت در بين ائمه عليهمالسلام··· 258
ج. معتبر بودن مراسيلِ شيخ طوسى··· 258
د. سلسله سند روايت··· 258
چهارم. احكام فقهى مرتبط با روايت··· 260
پنجم. كلمات بزرگان پيرامون خطبه غديريه··· 261
6 - سرفصلهاى خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 262
توحيد··· 262
نبوت··· 262
امامت··· 262
خِرَد··· 263
غدير··· 264
موعظههاى اخلاقى··· 264
7 - كتاب درباره خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 264
نهج الولاية (شرح خطبه غديريه مولا اميرالمؤمنين على عليهالسلام) ، سيد كاظم ارفع··· 265
آرمان غدير از ديدگاه اميرالمؤمنين عليهالسلام، سيد محمد مجيدى (نظامى) ، حسن عرفان··· 266
8 - گزيده خطبه غدير اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 267
روز غدير، عيد بزرگ··· 268
روز بيان اراده خدا و روز ابلاغ··· 269
غدير روز بزرگ، روز گشايش، روز تكامل··· 269
روز پرده بردارى از مقام امامت··· 269
روز كامل شدن دين··· 270
روز شهود و حضور··· 270
روز نمايش قرارها و از دورويىها··· 270
روز بيان حقايق··· 270
روز راندن شيطان··· 271
روز برهان··· 271
روز داورى··· 271
روز فرشتگان··· 272
روز رهنمون··· 272
روز آزمون··· 272
روز پيشاهنگان··· 273
روز هويدا شدن نهانها··· 273
روز شناسايى خاصان··· 273
روز اوصياء و انبياء عليهمالسلام··· 273
روز آسايش و آسودگى··· 274
روز گنج پنهان··· 274
روز آشكار شدن رازها··· 274
9 - واكاوىِ خطبه غدير اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 275
نكته اول··· 275
نكته دوم··· 275
نكته سوم··· 276
نكته چهارم··· 276
نكته پنجم··· 276
سكوت اميرالمؤمنين عليهالسلام پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله يا احتجاج ؟··· 279
پاسخ اول··· 281
پاسخ دوم··· 281
حقيقت اتمام حجتهاى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 282
1 - پاسخ محكم و منطقى به فرصت طلبان··· 283
2 - زنده نگهداشتن دو جريان مثبت و منفى تاريخى··· 283
3 - نفى دلبستگى به حكومت··· 284
4 - عدم جواز سستى و سهل انگارى از بيان حق··· 284
5 - ناتوانى خلفاى ثلاثه در برابر منطق اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 285
اتمام حجت حضرت زهرا عليهاالسلام با غدير··· 285
1 - نقل غدير توسط حضرت فاطمه زهرا عليهاالسلام··· 287
2 - تبليغ غدير توسط حضرت زهرا عليهاالسلام از پشت در آتش گرفته··· 288
3 - دفاع از غدير توسط صديقه كبرى عليهاالسلام در مقابل ابن لُبَيد در منطقه اُحُد··· 288
4 - ياد غدير در عيادت بانوان صحابه··· 290
5 - تذكر به غدير در برابر سقيفه ايان··· 292
6 - در عيادت بعضى از صحابه··· 293
اتمام حجت حضرت زهرا عليهاالسلام و بيان علل فراموشى غدير در خطبه فدكيه··· 293
مقدمه··· 294
1 - علت بيان خطبه فدكيه··· 296
2 - علل محقق نشدن اهداف غدير از منظر خطبه فدكيه··· 299
علت اول: بيم فتنه··· 299
علت دوم: رويگردانى از كتاب خدا··· 300
علت سوم: پاسخ به نداى شيطان··· 301
علت چهارم: توطئههاى پنهان و آشكار عليه خاندان رسول خدا صلىاللهعليهوآله··· 302
علت پنجم: سكوت در برابر ناحق و حق غصب شده··· 303
علت ششم: نفاق··· 304
علت هفتم: پوشاندن حق و كتمان آن و كفر بعد از ايمان··· 306
علت هشتم: راحت طلبى و تن آسايى··· 307
علت نهم: دروغ بستن به پيامبر صلىاللهعليهوآله و خيانت به ايشان··· 308
علت دهم: حركت توده مردم به سمت باطل و چشم پوشى بر آن··· 309
علت يازدهم: به سخن آمدن گمراهان خاموش و فرومايگان و سركردگان
باطل··· 310
علت دوازدهم: خاموشى نور دين و نابودى سنت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 311
علت سيزدهم: بازگشت به سنتها و جهالتهاى گذشته··· 312
نتيجه گيرى··· 314
احتجاج امام حسن عليهالسلام با غدير در برابر معاويه··· 315
1 - دفاع امام حسن عليهالسلام از غدير در مجلس معاويه··· 315
2 - دفاع امام حسن عليهالسلام از غدير در مسجد كوفه··· 317
اتمام حجت امام حسين عليهالسلام با غدير در منى··· 318
اتمام حجت امام سجاد عليهالسلام با غدير··· 320
اتمام حجت امام باقر عليهالسلام با غدير··· 320
1 - متن كامل خطابه غدير از امام باقر عليهالسلام··· 321
2 - استناد امام باقر عليهالسلام به آيه «تبليغ» در برابر حسن بصرى··· 322
3 - استناد امام باقر عليهالسلام به آيه «اولوا الامر» درباره تفسير قرآنى غدير··· 324
4 - تعجب از نفهميدن معناى غدير··· 325
5 - تعجب از انكار حقيقت بزرگ غدير··· 325
6 - تعجب از بىانصافى مردم با غدير··· 326
7 - اتمام حجت براى همه··· 326
8 - اتمام حجت در شام··· 327
9 - احياى مسجد غدير در زمان امام باقر عليهالسلام··· 327
اتمام حجت امام صادق عليهالسلام با غدير··· 328
1 - بيان مظلوميت غدير··· 329
2 - نعمت انكار شده··· 329
3 - شاهدانِ بى شهادت !··· 330
4 - ثبات قدم بر سر غدير··· 330
5 - آيه تبليغ··· 330
6 - «فَإذا فَرَغتَ فَانصَب...»··· 331
7 - كفرِ منكر غدير··· 332
8 - مسجد غدير··· 332
9 - پيمان ولايت··· 332
10 - عظمت روز غدير··· 333
11 - انتشار خبر غدير··· 333
12 - مفهوم حديث غدير··· 333
13 - نعمت انكار شده··· 334
14- آيه اكمال··· 334
اتمام حجت امام كاظم عليهالسلام با غدير··· 335
1 - اتمام حجت قرآنىِ امام كاظم عليهالسلام براى غدير··· 336
2 - اتمام حجت امام كاظم عليهالسلام بر هارون با غدير··· 337
اتمام حجت امام رضا عليهالسلام با غدير··· 338
1 - خطبه غديرِ امام رضا عليهالسلام در ضيافت افطار براى اصحاب··· 339
يك. متن خطبه غديريه امام رضا عليهالسلام··· 341
دو. ترجمه خطبه غديرِ امام رضا عليهالسلام··· 344
سه. تجلى خطبه غديريه امام رضا عليهالسلام در عصر ظهور··· 347
تجلى اول: به خاك ماليده شدن بينى شيطان··· 347
تجلى دوم: روز رهايى از غم و اندوه··· 348
تجلى سوم: روز نشر دانش··· 348
تجلى چهارم: روز بشارت··· 349
تجلى پنجم: روز خرسندى··· 349
2 - استناد امام رضا عليهالسلام به سه آيه قرآن درباره الهى بودن امامت غدير··· 350
3 - دستور زيارت صاحب غدير از امام رضا عليهالسلام··· 351
4 - دستور اظهار سرور قلبى و زبانى··· 352
5 - دستور ديدار مؤمنان در غدير··· 352
6 - امر به تهنيت گفتن غدير در كلام امام رضا عليهالسلام··· 353
7 - دستور جشن عمومى غدير··· 353
8 - امر به پوشيدن لباس نو در غدير··· 354
9 - دستور توسعه بر خانواده و برادران در غدير··· 354
10 - دستور صلوات و لعن و برائت در غدير··· 355
11 - غير عادى بودن غدير در عالم خلقت··· 355
12 - افطارى عيد غدير··· 357
13 - غير عادى بودن غدير براى ملائكه··· 357
14 - غدير، قدردانى از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 357
15 - جشن رسمى دوستان غدير توسط امام رضا عليهالسلام··· 358
16 - نقل حديث غدير··· 359
17 - آيه اكمال··· 359
اول. قبول و انكار ولايت··· 359
دوم. حديث امامت··· 360
اتمام حجت امام هادى عليهالسلام با غدير··· 361
1 - زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير··· 362
2 - از حديث «ثقلين» تا «إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ» تا «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ»··· 366
3 - عيد غدير در كلام امام هادى عليهالسلام··· 367
اتمام حجت امام حسن عسكرى عليهالسلام با غدير··· 367
قسمت سوم: اتمامحجت ملائكه، اصحاب، بانوان و علما با غدير
و اقرار دشمنان: 371 - 484
اتمام حجت جبرئيل بر عمر در غدير··· 371
اتمام حجت بر ابوبكر با غدير··· 372
اتمام حجت اصحاب با غدير در ماجراى هجوم··· 373
احتجاج صحابه با غدير در قالب اعتراض به ابوبكر··· 374
اتمام حجت چهار نفر از صحابه با غدير··· 380
اتمام حجت عدهاى از انصار با غدير··· 380
اتمام حجت چهل نفر از صحابه با غدير··· 381
اتمام حجت ابوذر با غدير··· 381
1 - اتمام حجت ابوذر بر همگان··· 381
2 - اتمام حجت ابوذر بر عمر··· 382
اتمام حجت مقداد بر ابوبكر با غدير در غصب خلافت··· 384
1 - اتمام حجت مقداد در زمان ابوبكر··· 385
2 - اتمام حجت مقداد در زمان عمر··· 385
3 - اتمام حجت مقداد در زمان عثمان··· 388
اتمام حجت عمّار با غدير··· 389
1 - حديث غدير به روايت عمار··· 392
2 - بصيرت عمار در ترويج فرهنگ غدير··· 392
3 - شهادت عمار براى غدير در زمان عثمان··· 395
4 - شهادت عمار براى غدير در صفين··· 397
5 - اتمام حجت عمار بر عمروعاص··· 397
اتمام حجت ابنعباس با غدير··· 399
1 - اتمام حجت ابنعباس بر معاويه··· 399
2 - نقل ماجراى غدير توسط ابن عباس··· 400
اتمام حجت بلال حبشى با غدير و بيعت نكردن با ابوبكر··· 400
اتمام حجت ابوسعيد خدرى با غدير··· 402
1 - نقل ماجراى غدير توسط ابوسعيد خدرى··· 402
2 - نقل غدير در مكه توسط ابوسعيد خدرى··· 403
اتمام حجت مالك بن نويره با غدير··· 404
اتمام حجت حذيفة بن يمان با غدير··· 405
1 - نقل ماجراى غدير توسط حذيفه··· 406
2 - اتمام حجت حذيفه در زمان عثمان··· 406
3 - اتمام حجت قرآنىِ حذيفه با غدير··· 407
4 - آيه «وَ إذ أَسَرَّ النَّبىُّ إلى بَعضِ أزواجِهِ» عايشه است··· 409
5 - از «فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ» تا «بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ»··· 411
6 - «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ» در خطبه غدير··· 412
7 - سه آيه درباره صحيفه ملعونه··· 414
اتمام حجت جابر بن عبداللّه انصارى با غدير··· 416
اتمام حجت زيد بن ارقم با غدير··· 417
1 - نقل حديث غدير توسط زيد بن ارقم··· 417
2 - نقل خطبه غدير توسط زيد بن ارقم··· 417
3 - نقل ماجراى غدير توسط زيد بن ارقم··· 418
4 - شهادت زيد بن ارقم براى غدير در زمان خلافت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 418
اتمام حجت بريدة بن خصيب اسلمى با غدير··· 422
اتمام حجت عبدالرحمن بن ابىليلى با غدير··· 427
1 - نقل حديث غدير توسط عبدالرحمن بن ابىليلى··· 427
2 - اتمام حجت عبدالرحمن بن ابىليلى با غدير در قالب سؤال··· 427
اتمام حجت اسامة بن زيد كلبى با غدير··· 427
اتمام حجت ابوالطفيل عامر بن واثله ليثى با غدير··· 428
1 - حديث غدير به روايت ابوالطفيل··· 430
2 - تجلى بصيرت ابوالطفيل در همراهى وى با اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 431
3 - بررسى اعتبار روايات ابوالطفيل نزد اهلتسنن··· 432
4 - نتيجه گيرى··· 433
اتمام حجت حذيفة بن اسيد غِفارى با غدير··· 434
اتمام حجت عبداللّه بن جعفر هاشمى با غدير··· 435
اتمام حجت قيس بن سعد بن عباده··· 436
1 - اتمام حجت قيس در زمان ابوبكر··· 436
اول: معناى دقيق «مولى»··· 437
دوم: معناى دقيق غدير··· 438
سوم: بيعت اجبارى سقيفه در مقابل بيعت اختيارى غدير··· 438
2 - اتمام حجت قيس در برابر معاويه··· 439
3 - غديريه قيس بن سعد··· 441
يك. شعر قيس··· 441
دو. توثيق و ستايش قيس··· 441
ابنعبدالبَرّ··· 442
عزّالدين ابناثير··· 442
ابنحجر عسقلانى··· 444
غدير در جمل و صفين و نهروان··· 445
اتمام حجت اصبغ بن نباته بر معاويه··· 446
اتمام حجت زيد بن صوحان با غدير··· 446
اتمام حجت طِرِمّاح و مُرادى و حِميَرى بر معاويه··· 447
اتمام حجت بَرد همدانى با غدير··· 448
اتمام حجت عَمرو بن مَيمون با غدير··· 449
اتمام حجت عمران بن حصين با غدير··· 450
1 - نقل ماجراى غدير··· 450
2 - اتمام حجت در برابر ابوبكر··· 450
اتمام حجت زيد بن على بن الحسين عليهماالسلام با غدير··· 451
اتمام حجت هَيثَم بن حبيب صَيرَفى با غدير··· 451
نقل حديث غدير توسط بانوان··· 451
1 - حضرت زهرا عليهاالسلام··· 453
2 - امسلمه··· 454
3 - توسط امّهانى··· 455
4 - فاطمه بنت حمزة بن عبدالمطلب··· 456
5 - اسماء بنت عميس··· 456
6 - عايشه بنت ابىبكر··· 456
7 - امكلثوم بنت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 457
8 و 9 - فاطمه و سكينه دختران سيدالشهداء عليهالسلام··· 457
10 - عايشه بنت سعد بن ابىوقّاص··· 457
11 - روايت فواطم (فاطمهها)··· 458
احتجاج خَوله حَنَفيّه با غدير··· 462
اتمام حجت دارَميّه حَجونيّه با غدير··· 464
احتجاج حُسنيّه با غدير··· 468
اتمام حجت بر بانوان با غدير··· 470
1 - احتجاج بر بانوان در غدير··· 470
2 - احتجاج بر بانوان در عيادت حضرت زهرا عليهاالسلام··· 471
مناظرات علما با غدير··· 473
1 - مناظره شيخ مفيد با رمّانى و قاضى معتزلى··· 474
2 - داستان ابنغاليه و فقيه حنبلى در زيارت عيد غدير··· 476
3 - مناظره دكتر تيجانى و دانشمند تونسى··· 477
غدير در كلام ابنسينا··· 481
اقرار سعد بن ابىوقاص به غدير··· 482
اقرار عمروعاص به غدير··· 483
اقرار ابوهريره به غدير··· 483
اتمام حجت شريك بن عبداللّه نخعى با غدير··· 484
اتمام حجت يهودى بر عمر در مورد عيد غدير··· 484
بخش چهارم
اگر غدير عملى مىشد
485 - 570
سعادت بشر با غدير··· 486
اهداف بلند مدت غدير··· 487
1 - امامت··· 487
اول. انتخاب بهترين مولى··· 488
دوم. معرفى دوازده امام عليهمالسلام تا آخر دنيا··· 488
سوم. تعيين امام معصوم··· 488
چهارم. معدن علم··· 489
پنجم. ولايت مطلقه الهيه··· 489
ششم. حضرت مهدى عليهالسلام··· 489
2 - منابع و مراجع دينى··· 490
اول. حلال و حرام غير قابل تغيير··· 490
دوم. اهلبيت عليهمالسلام مبين حلال و حرام··· 490
3 - آينده مسلمين··· 491
اول. پيشگويى از امامان ضلالت··· 491
دوم. پيشگويى از نفاق و ضعف ايمان مردم بعد از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 491
اهداف واقعه غدير··· 492
اهداف مهم غدير در خطبه غدير··· 494
1 - اعلان نزول پيك وحى براى معرفى امامت··· 494
2 - علل صبر و انتظار پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 495
3 - اعلام ولايت عمومى و جهانى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 496
4 - يادآورى لياقتها و ويژگىهاى امام على عليهالسلام··· 497
5 - تكميل دين با ولايت على عليهالسلام··· 499
6 - افشاى چهره واقعى دشمنان على عليهالسلام··· 500
7 - هشدار به قدرت طلبان منتظرِ فرصت··· 501
8 - مسؤوليت همگانى تبليغ··· 501
9 - دعا و درخواست از خدا··· 502
10 - فرمان بيعت عمومى··· 503
اهداف خطبه غدير از منظرى ديگر··· 504
1 - تحليلهاى غدير··· 504
اول. عمق نگاه ها نسبت به غدير··· 504
دوم. سؤالات نسل امروز درباره غدير··· 504
سوم. رنجنامه غدير در مقابل سقيفه··· 505
2 - آمارهاى خطبه غدير··· 506
اول: موضوعات··· 506
دوم: كلمات و اسماء··· 506
سوم: آيات··· 507
3 - نتايج خطبه غدير··· 507
نتيجه اول··· 507
نتيجه دوم··· 508
نتيجه سوم··· 508
غدير تنها راه وحدت··· 509
غدير تنها راه وحدت، از منظرى ديگر··· 514
1 - راه رسيدن به وحدت··· 514
2 - ضرورت شناخت جايگاه غدير··· 517
3 - غدير و سطحى نگرىها··· 518
غدير تنها راه وحدت، از منظرى ديگر··· 520
شبهه اول··· 522
شبهه دوم··· 523
زندگى پر نعمت با قبول غدير··· 524
نعمتِ با منّت··· 525
وفور نعمت در غدير··· 526
موانع اهداف غدير و تجلى غدير در عصر ظهور··· 528
1 - اهداف تجلى غدير در عصر ظهور··· 530
هدف اول: پياده كردن اسلام از كانال صحيح··· 530
هدف دوم: تحقق حكومت جهانى عدل گستر الهى··· 531
هدف سوم: رفع اختلاف بين امت اسلامى··· 531
2 - موانع تحقق اهداف غدير··· 532
يك. بر هم زدن خطبه پيامبر صلىاللهعليهوآله در منى··· 533
دو. دوات و قلم··· 534
سه. جيش اسامه··· 535
3 - تحقّق غدير در عصر ظهور··· 535
مطلب اول··· 535
مطلب دوم··· 536
تجلى عبوديت انسان بر اساس غدير در ظهور··· 537
1 - وعده تفوُّق دين مورد رضاى خدا··· 538
2 - تأمين آينده دين در غدير··· 539
3 - تدبّر و دقت در موقعيت قرآنى آيه اكمال··· 539
پاسخ اول··· 539
پاسخ دوم··· 540
پاسخ سوم··· 540
4 - بررسى علل يأس دشمنان در غدير··· 542
5 - تولد رسمى امامت و ولايت··· 543
6 - ارتباط غدير با عصر ظهور··· 544
7 - غدير از آغاز تا جهانى شدن··· 544
8 - حركت به سوى تعالى غدير در عصر ظهور··· 545
آينده مسلمانان در گرو غدير··· 546
اخطار اول: پيشگويى از امامان ضلالت··· 546
اخطار دوم: پيشگويى از نفاق و ضعف ايمان مردم بعد از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 546
رهآوردهاى غدير··· 547
1 - غدير و جامعهاى پاك و بىاختلاف··· 547
2 - غدير و حقيقت صلح و بخشش··· 548
3 - غدير، تأمين كننده معاد و معاش بىدغدغه··· 549
4 - حكومت اميرالمؤمنين عليهالسلام نمادى از غدير··· 551
آثار كوتاه مدتِ غدير··· 553
1 - ثمرات سريع غدير··· 553
اول. پيشگيرى از بهانههاى ارتداد مردم··· 554
دوم. حفظ قوام امت اسلامى··· 554
سوم. خنثى كردن اقدامات منافقين··· 554
چهارم. نشان دادن پابرجايى اسلام به ملل جهان··· 554
پنجم. مقابله آسان با طاغيان··· 554
ششم. اتمام حجت بر پيروان سقيفه··· 554
2 - بهتر از غدير هيچ راهى نبود··· 555
3 - آنان كه لايق ولايت نبودند··· 556
4 - فتنه به نام سقيفه شد، نه به نام پيامبر صلىاللهعليهوآله و على عليهالسلام··· 557
آثار نفىِ غدير··· 557
1 - سلب آزادى··· 558
2 - تحريف شريعت··· 558
3 - جنگ افروزى عليه اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 560
4 - منافق پرورى··· 560
5 - پيشبينى حضرت زهرا عليهاالسلام از پيامدهاى نفى غدير··· 561
رشد علم، تجلّى غدير در عصر ظهور··· 562
معرفى معدن علم در غدير··· 562
غدير روز رشد عقول و تجلى آن در عصر ظهور··· 563
غدير بهترين راه براى جامعه اسلامى··· 564
ثروت حلال و نزول بركات با قبول ولايت··· 564
اسلامِ كامل و واقعى فقط غدير··· 565
لزوم غدير براى بقاى اسلام··· 567
اقتدار اسلام با غدير··· 568
ابديت اسلام با غدير··· 569
(فصل سوم: اعتقادات غدير: ش 4)
بخش پنجم
قرآن و غدير
5 - 384
تاريخچه قرآنىِ غدير··· 6
قسمت اول: تفسير قرآن و آمارهاى قرآنىِ غدير: 9 - 109
تفسير قرآن و آمارهاى قرآنىِ غدير··· 9
سورهاى كامل درباره اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 9
تفسير سورهاى كامل در غدير··· 10
1 - سوره حمد··· 10
2 - سوره مائده··· 11
3 - سوره هَلاَتى··· 11
4 - سوره انشراح··· 12
5 - سوره نصر··· 13
6 - سوره عصر··· 13
7 - سوره كوثر··· 14
8 - سوره توحيد··· 15
تحليل نزول و تفسير آيات قرآن در غدير··· 16
1 - معرفى قرآن در غدير··· 16
يك. منزلت قرآن··· 16
دو. مطالعه قرآن··· 17
سه. تفسير قرآن··· 17
چهار. رابطه قرآن با اهلبيت عليهمالسلام··· 17
پنج. نزول پياپى وحى در غدير··· 17
2 - تفسير آيات قرآن در غدير··· 18
3 - جهت گيرى آيات قرآن در غدير··· 18
مقامات پيامبر صلىاللهعليهوآله در قرآن در خطبه غدير··· 19
1 - معناى دقيق «تَقَوَّلَ»··· 19
2 - پاسخ اساسى به منافقين··· 20
3 - حفظ حرمت مقام عصمت در آيه··· 21
تفسير به رأى در خطبه غدير··· 22
آمارهاى كلىِ قرآنى و آيات غدير··· 23
1 - آيات نازل شده در واقعه غدير: 153 آيه··· 23
يك. آيات مربوط به اقدامات پيامبر صلىاللهعليهوآله: 49 آيه··· 23
دو. آيات مربوط به اقدامات دشمنان: 104 آيه··· 23
2 - آيات تفسير شده در مراحل واقعه غدير: 132 آيه··· 24
يك. مواردى كه يك موضوع قرآنى به صورت كلى تفسير شده: 5 آيه··· 24
دو. مواردى كه يك سوره به طور كامل تفسير شده: 3 سوره··· 24
سه. مواردى كه يك به صراحت تفسير شده: 18 آيه··· 24
چهار. مواردى كه يك به صورت اقتباس يا استشهاد تفسير شده: 92 آيه··· 24
پنج. مواردى كه يك به صورت اشاره آمده: 14 آيه··· 25
3 - كتابهاى تأليف شده درباره بحثهاى قرآنى غدير: 55 كتاب··· 25
4 - احتجاجات قرآنى درباره غدير··· 26
5 - ادعيه و زيارات قرآنى غدير··· 26
6 - شعرهاى قرآنى غدير··· 27
7 - معرفى قرآنى غدير··· 27
يك. مقام قرآن: 3 موضوع··· 27
دو. محتواى قرآن: 3 موضوع··· 27
سه. سرپرست قرآن: 2 موضوع··· 27
چهار. وظايف ما در برابر قرآن: 4 موضوع··· 27
آيات غدير به ترتيب قرآنى··· 28
1 - فهرست سورهها و آيات غدير به ترتيب قرآنى··· 28
2 - متن آيات غدير به ترتيب قرآنى··· 29
آمارى از دعاها و زيارتهاى قرآنى غدير··· 58
1 - دعاهاى قرآنى غدير··· 61
2 - زيارتهاى قرآنى غدير··· 67
قرآن و فضائل اميرالمؤمنين عليهالسلام در خطبه غدير··· 68
تفسير صريح هجده آيه در خطبه غدير··· 73
آيات مربوط به دستورات الهى درباره ولايت··· 75
آيات مربوط به دوستان اميرالمؤمنين عليهالسلام در خطبه غدير··· 77
آيات مربوط به دشمنان غدير··· 78
آيات مربوط به امتحان و مقابله با دشمنان غدير··· 81
آيات مربوط به مناسبتهاى خاص در غدير··· 83
آيات مربوط به موضوعات غير ولايت در خطبه غدير··· 86
تفسير يك آيه به صورت اقتباس يا استشهاد در خطبه غدير··· 87
يك. معناى اقتباس و استشهاد··· 88
دو. انواع تضمين قرآن در كلام··· 88
سه. انواع تفسير ضمنى قرآن··· 89
چهار. موارد تفسير ضمنى قرآن··· 89
خطبه غدير و تفسير··· 90
1 - مصاديق آيات در غدير··· 91
2 - انواع تفسير در خطابه غدير··· 91
3 - تفسير از لسان معصوم7··· 92
4 - تفسير آيات غدير··· 93
يك. تفسير كلى موضوعى در سراسر قرآن··· 93
دو. تفسير يك سوره كامل در غدير··· 93
مفسرين و غدير خم··· 95
غدير روز تفسير قرآن··· 96
آيات قرآن در شعر غدير··· 97
كتابشناسى قرآن و غدير··· 98
1 - آيات الغدير، على كورانى عاملى··· 100
2 - آيات الغدير، سيد على حسينى ميلانى··· 100
3 - آيات غدير، سيد على حسينى ميلانى··· 101
4 - آيات ولايت در قرآن، ج 2 و 3، سيد محمد مرتضوى··· 101
5 - آية البلاغ، عربى، چاپى، الامانة العامة للعتبة الكاظمية المقدسة··· 101
6 - آيت الغدير، حيدر الوكيل··· 101
7 - آية الولاية، باسم انصارى··· 102
8 - آيه تبليغ، محمدعلى موحدى··· 102
9 - آيه تبليغ، آيه اكمال، غلامرضا صادقىفرد··· 102
10 - آيه ميثاق غدير، غلامرضا صادقىفرد··· 103
11 - آيههاى غدير، واحد پژوهش ستاد غديريه··· 103
12 - آيههاى قرآنى غدير، گروه پژوهش ستاد غديريه··· 104
13 - آيههاى ولايت، واحد تحقيق و پژوهش ستاد ايام غديريه··· 104
14 - ابلاغ ولايت، اكمال رسالت (پندارها و پاسخها) ، على جلائيان اكبرنيا··· 104
15 - اگر ايجاد نكنى، على سريع··· 104
16 - بررسى مبانى قرآنى زيارت غديريه امام هادى عليهالسلام، معصومه آعبداللّه··· 104
17 - تفسير آيات در خطابه غدير، حسين ضرّابى مقدم··· 105
18 - تفسير آيات الغدير الثلاث، على كورانى عاملى··· 105
19 - تفسير آية تبليغ الولاية، محمد على بن عناية اللّه تبريزى··· 105
20 - تفسير آيه اكمال، محمد عرب صالحى، سعيد متقىپور··· 105
21 - جواب مسألة فى شأن آية التبليغ، اسد اللّه بن محمد على خالصى كاظمى··· 105
22 - چهل آيه مطرح در خطبه غدير در خلافت امير عليهالسلام، مجتبى حسنى··· 106
23 - دائرهالمعارف قرآن كريم، حسن سعيد··· 106
24 - رسالت اكمال و اتمام، هادى رزاقى هربكندى··· 106
25 - غدير در قرآن از منظر تفاسير اهلسنت، محمديعقوب بشوى··· 106
26 - غدير در قرآن، قرآن در غدير، 3 ج، محمدباقر انصارى··· 106
27 - قرآننامه غدير، محمدباقر انصارى··· 107
28 - قرآن و غدير، محسن قرائتى··· 108
29 - قصه قرآنى غدير، محمدباقر انصارى··· 108
30 - واقعه قرآنى غدير، محمدباقر انصارى··· 109
قسمت دوم: مراحل حضور قرآن در غدير: 111 - 201
مقدمه چينى براى غدير در قرآن··· 111
موارد مطرح شدن آيات غدير··· 112
مراحل حضور قرآن در حجة الوداع و غدير به ترتيب زمانى و مكانى··· 122
1 - نزول آيات قرآن از مدينه تا مكه··· 127
2 - نزول آيات قرآن در ايام حج··· 129
3 - نزول آيات قرآن در مكه پس از حج··· 134
4 - نزول آيات قرآن از مكه تا غدير··· 143
5 - نزول آيات قرآن در خطابه غدير··· 148
6 - نزول آيات قرآن در ايام سه روزه در غدير··· 169
7 - نزول آيات قرآن از غدير تا مدينه··· 184
8 - نزول آيات قرآن پس از بازگشت به مدينه··· 190
نزول آيات توسط جبرئيل در غدير··· 199
بيعت غدير در قرآن و خطبه غدير··· 201
قسمت سوم: معرفى قرآنىِ غدير: 203 - 220
معرفى قرآن در غدير··· 203
1 - منزلت قرآن··· 203
2 - مطالعه قرآن··· 203
3 - تفسير قرآن··· 204
4 - رابطه قرآن با اهلبيت عليهمالسلام··· 204
معرفى قرآنىِ غدير··· 205
روز كمال دين و نعمت··· 205
روز ختم كلام نبوت··· 206
روز تجديد عهد··· 206
روز بىارزشى دشمن··· 207
1 - معرفى غدير در آينه قرآن··· 207
يك. روز تبيين امامت··· 207
دو. روزى با بيشترين پشتوانه قرآنى··· 208
سه. روز شناخت فرهنگبانان قرآن··· 208
چهار. روز تفسير قرآنى··· 208
پنج. روز تبيين وظايف مردم··· 208
شش. روز معرفت به پيامبرِ دلسوز··· 209
هفت. روز پايان رسالت··· 209
هشت. روز آخرين واجب الهى··· 209
نه. روز محكمترين دستور الهى··· 209
ده. روز وضوح راه راست··· 210
يازده. روز معرفى «اولو الامر»··· 211
دوازده. روز معرفى اولى به نفس··· 211
سيزده. روز نشان دادن نفس رسول··· 211
چهارده. روز كمال دين··· 212
پانزده. روز نعمت تمام··· 212
شانزده. روز رضايت الهى··· 212
هفده. روز معرفى نسل پاك امامت··· 212
هجده. روز يادآورى ميثاق··· 213
نوزده. روز برات بهشت··· 213
بيست. روز وعده مهدى عليهالسلام··· 213
بيست و يك. روز بيعت با خدا··· 214
بيست و دو. روز اعطاى نشان رسالت··· 214
2 - معرفى دشمنان غدير در آينه قرآن··· 214
يك. روز امتحان نهايى مردم··· 214
دو. روز شناخت ناراضيان از خدا··· 215
سه. روز تبيين بىارزشى اكثريت··· 215
چهار. روز شناسايى امامان آتش !··· 215
پنج. روز هشدار از عقبگرد امت··· 216
شش. روز عذاب بر دشمنان غدير··· 216
هفت. روز شناخت شياطينِ انس··· 216
هشت. روز افتضاح مكّاران··· 216
نه. روز شناخت كينهتوزان··· 217
ده. روز معرفى آزار دهندگان رسول صلىاللهعليهوآله··· 217
يازده. روز معرفى افشاگران اسرار··· 217
دوازده. روز شناخت ياوران ابليس··· 217
سيزده. روز شناخت ملحدين در لباس اسلام··· 218
چهارده. روز معرفى كفار بعد از اسلام··· 218
پانزده. روز معرفى مفسدين··· 218
شانزده. روز سقوط اعمال دشمن··· 218
هفده. روز بيزارى از دشمنان ولايت··· 219
هجده. روز معرفى حسرت كشان··· 219
نوزده. روز تأسف بر منكرين··· 219
بيست. روز يأس كفار··· 219
بيست و يك. روز جداسازى حق و باطل··· 220
قسمت چهارم: تحليلهاى قرآنىِ غدير: 221 - 265
تحليلهاى قرآنى غدير··· 221
1 - حضور جدى قرآن در غدير··· 222
2 - استناد مفصل به قرآن در خطبه غدير··· 222
3 - آيه اكمال شهادت خدا بر ابلاغ رسالت غدير··· 223
4 - رابطه اهلبيت عليهمالسلام با قرآن در خطابه غدير··· 223
5 - صراط مستقيم در قرآن فقط اهلبيت عليهمالسلام··· 224
جمله اول··· 224
جمله دوم··· 224
6 - ولايت كمال نهايى دين خدا به حكم قرآن··· 225
7 - قرائن قرآنى براى معناى «مولى»··· 225
قرينه اول··· 226
قرينه دوم··· 226
قرينه سوم··· 226
قرينه چهارم··· 226
8 - پشتوانه قرآنى بيعت غدير··· 227
جمله اول··· 227
جمله دوم··· 227
9 - مباهله غدير با دلايل قرآنى··· 228
10 - واقعه غدير دليل بر عدم تحريف قرآن··· 229
11 - فضيلتِ بىنهايت اميرالمؤمنين عليهالسلام به شهادت قرآن··· 229
جمله اول··· 229
جمله دوم··· 230
جمله سوم··· 231
جمله چهارم··· 231
جمله پنجم··· 232
غدير روز شناخت ناراضيان از خدا··· 232
رضايت الهى در غدير··· 233
نتايج اعتقادى آيات غدير··· 234
1 - راه مستقيم غدير كدام است ؟··· 234
2 - از غدير آموختهايم كه گول نفاق را نخوريم··· 235
3 - آنكه بهشت غدير را نپذيرد آتشگيره جهنم است··· 235
4 - نقشه ضد غدير همفكرى نفاق بود··· 235
5 - كتمان حقايق اهرمى بر ضد غدير··· 236
6 - حسرت و لعنت و خلود سزاى توطئهگران بر ضد غدير··· 236
7 - از ارتداد تا كفر تا سقوط عمل··· 237
8 - غدير يعنى اطاعت محض از پروردگار··· 237
9 - متشابه را اگر اهل آن تفسير كنند··· 237
10 - آغازگر اختلاف بعد از غدير را بايد شناخت !··· 238
11 - بى ولايت دوازده امام عليهمالسلام اعمال ساقط مىشود··· 238
12 - خدايا، غدير دستور تو به دست پيامبرِ توست··· 238
13 - آنان كه غدير را ديدند انكارشان پذيرفته نيست··· 239
14 - تقواى اعتقادى كدام است ؟··· 239
15 - دشمنان غدير كينه اسلام را بر دل داشتند !··· 239
16 - ولايت وديعه نباشد، دائمى باشد !··· 240
17 - بگذار هر كس حقيقتِ خود را نشان دهد··· 240
18 - پيامبر صلىاللهعليهوآله منادى ولايت در غدير بود··· 241
19 - سقيفه لعنت شده و عقبگرد كننده··· 241
20 - دشمنان حسود غدير آرزوى محال داشتند··· 241
21 - غدير يعنى معرفى «اولو الامر»··· 242
22 - سقيفه خود را صاحب اختيار مطلق قرار داد··· 242
23 - سقيفه كفرى غير قابل هدايت است··· 243
24 - صحيفه در قعر آتش··· 243
25 - «رضيت» يعنى غير غدير قبول نيست !··· 243
26 - ميثاقى كه نبايد فراموش كرد··· 243
27 - نذير و بشير در غدير معرفى شدند··· 244
28 - نشانههايى از صاحب اختيار مردم··· 244
29 - ولايت پذيران حزب خدايند··· 244
30 - آيه «تبليغ» تابلوى قرآنى غدير··· 245
31 - زلال ولايت را پاكيزه از ظلم حفظ كنيم··· 245
32 - با چشم باز بايد راه راست را ديد··· 245
33 - شكر نعمت ولايت ابدى است··· 246
34 - غدير بهشت دنيا و آخرت است··· 246
35 - غدير روز روشن شدن نور ولايت··· 246
36 - ولايت همراه پيماننامه توحيد است··· 246
37 - هدايت و عدالت فقط در امامان معصوم عليهمالسلام··· 247
38 - غدير بشارتى بود و انذارى !··· 247
39 - مقابله با عذاب از تفكر دشمنان غدير است··· 247
40 - رحمتِ ولايت به دست پيامآورِ رحمت··· 248
41 - پذيرش انتخاب الهى آخرين امتحان انسانهاست··· 248
42 - بهشت و رحمت و رضايت، تقديمى خدا به غديريان··· 249
43 - چشمِ ديدن على عليهالسلام را نداشتند··· 249
44 - از بهشت تا رضوان اكبر براى شيعيان··· 249
45 - قَسَم كافران خندهآور است··· 250
46 - از پايدارى بر ولايت تا «قدم صدق»··· 250
47 - عجله دشمن غدير براى عذاب··· 250
48 - تعيين خدا تغييرناپذير است··· 251
49 - امامان غدير هدايت الهى دارند··· 251
50 - ترس و حزن اهل سقيفه در برابر شادمانى اهل غدير··· 251
51 - از وظيفه غديرى خود هراس نداشته باشيم··· 252
52 - غديريان از كمى افراد وحشت ندارند··· 252
53 - از در خانه ولايت كجا برويم ؟ !··· 252
54 - دشمنان غدير جز جهنم لايق هيچ نيستند··· 253
55 - با بصيرت كامل همه را به غدير دعوت مىكنيم··· 253
56 - منذر و هادى راه هدايت را تا غدير رساندند··· 253
57 - سلام بر صبر در راه ولايت على عليهالسلام··· 254
58 - غدير پايدار است اگر چه همه كافر شوند··· 254
59 - دشمن غدير جبّار عَنود است··· 254
60 - شيطان دست بردار نيست !··· 254
61 - راه غدير بدون توجه به مستهزئين ادامه خواهد يافت··· 255
62 - متكبران در برابر غدير درهاى جهنم را باز كردند !··· 255
63 - انكار ولايت پس از شناخت آن جرم عظيم است··· 256
64 - تصميم نهايى ولايت را زود بايد گرفت··· 256
65 - ما را با امام غدير محشور فرما !··· 257
66 - عذابى عجيب براى دشمن ولايت··· 257
67 - ملائكه به استقبال دوستان غدير مىآيند··· 257
68 - اطاعت و خشيت و تقوا و فلاح در غدير است··· 257
69 - امتى كه در پى رهبران لعنت شده رفت··· 258
70 - با انتخاب خدا، بشر را چه حقى ؟··· 258
71 - بيعت با على عليهالسلام قيمتِ بهشت است··· 259
72 - قرآن لغتنامه معناى «مولى» است··· 259
73 - آب در آسياب ابليس نريزيم··· 259
74 - امام غدير به علم الهى متصل است··· 260
75 - امامت فقط در نسل پاك محمد صلىاللهعليهوآله است··· 260
76 - صحيفه بود كه كربلا را رقم زد··· 261
77 - بيعت با دست خدا را نشكنيم··· 261
78 - انكار غدير يعنى جلو افتادن از خدا و رسول صلىاللهعليهوآله··· 262
79 - اعتقاد و محبت غدير با سقيفه جمع نمىشود··· 262
80 - منكر ولايت قابل گذشت نيست··· 262
81 - افشا كنندگان اسرار اسلام را بشناسيم··· 263
82 - جاى هر شبههاى درباره غدير بسته است··· 263
83 - معاويه مظهرى از ضديت با غدير··· 264
84 - از وسوسه در ولايت به خدا پناه بريم··· 264
قسمت پنجم: موضوع بندى قرآنىِ غدير: 267 - 358
قرآن در غدير··· 267
موضوع بندى آيات غدير··· 268
ولايت در قرآن··· 270
همراه بودن قرآن با ائمه عليهمالسلام··· 270
غدير روز شناخت كينه توزان··· 271
حسرت كافران براى ولايت··· 272
قرآن و صراط مستقيم در خطبه غدير··· 272
1 - نتايج آيات ولايت على عليهالسلام در مِنا··· 275
هدف اول··· 275
هدف دوم··· 275
هدف سوم··· 276
هدف چهارم··· 276
2 - على عليهالسلام صراط مستقيم تا قيامت··· 276
آيات عذاب و لعن در قرآن در خطبه غدير··· 279
شاكرين در قرآن و خطبه غدير··· 279
معرفىِ قرآنىِ پيامبران: در خطبه غدير··· 284
1 - آيه «وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ»··· 284
متن خطبه غدير··· 285
تحليل اعتقادى··· 285
2 - آيه «وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ... »··· 288
3 - ايمان به پيامبران عليهمالسلام در خطبه غدير··· 289
بشارت قرآنى انبياء عليهمالسلام به پيامبر صلىاللهعليهوآله در خطبه غدير··· 290
آيات «رضاى خداوند» در قرآن در خطبه غدير··· 291
1 - موقعيت تاريخى··· 292
2 - تحليل اعتقادى··· 292
آيات مدح اميرالمؤمنين عليهالسلام در قرآن در خطبه غدير··· 293
1 - موقعيت تاريخى··· 293
2 - تحليل اعتقادى··· 293
آيات مربوط به اقدامات پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير··· 294
غدير روز معرفى آزار دهندگان رسول اللّه صلىاللهعليهوآله··· 295
دوستان و دشمنان اهلبيت عليهمالسلام در قرآن در خطبه غدير··· 295
1 - موقعيت تاريخى··· 295
2 - موقعيت قرآنى··· 296
يك. لعنتِ كتمان كنندگان··· 296
دو. لعنتِ كافران··· 296
سه. لعنتِ طرفداران جبت و طاغوت··· 297
چهار. لعنتِ منافقان··· 298
پنج. لعنتِ مفسدين فى الارض··· 299
شش. لعنتِ شجره ملعونه··· 299
هفت. لعنتِ اذيت كنندگان خدا و رسول صلىاللهعليهوآله··· 300
هشت. لعنتِ منافقين و مشركين··· 300
3 - تحليل اعتقادى··· 301
آيات مربوط به اقدامات منافقين در غدير··· 301
اشاره به آيات ولايت در سراسر قرآن در خطبه غدير··· 302
1 - موقعيت تاريخى··· 303
2 - تحليل اعتقادى··· 304
بيان «الَّذِينَ آمَنُوا» در قرآن در خطبه غدير··· 304
1 - موقعيت تاريخى··· 305
2 - تحليل اعتقادى··· 305
اميرالمؤمنين عليهالسلام در قرآن··· 307
اميرالمؤمنين عليهالسلام و تفسير قرآن در خطبه غدير··· 308
اميرالمؤمنين عليهالسلام، قرآنِ ناطق··· 308
اهلبيت عليهمالسلام مبيّن و مفسّر قرآن در خطبه غدير··· 309
رضايت خدا در قرآن در خطبه غدير··· 310
معصومين عليهمالسلام تنها مفسّرين قرآن··· 311
«ذكر» در قرآن يعنى ولايت··· 315
بشارت قرآنى انبياء عليهمالسلام به حضرت مهدى عليهالسلام در خطبه غدير··· 316
قرآن و اهلبيت عليهمالسلام در خطبه غدير··· 317
1 - تفسير قرآن··· 317
2 - رابطه قرآن با اهلبيت عليهمالسلام··· 317
قرآن و انتصاب در غدير··· 317
1 - قرائت كسره يا فتحه در «فَانْصَبْ»··· 318
2 - تصريح به نزول آيه «فَإذا فَرَغتَ فَانصَب» درباره غدير··· 321
3 - ارتباط كل سوره انشراح با غدير··· 322
4 - منظور از فراغت و منصوب كردن··· 324
قرآن و امامت··· 326
پاسخ اول··· 327
پاسخ دوم··· 328
پاسخ سوم··· 329
پاسخ چهارم··· 330
معرفىِ قرآنىِ اسلام و نا اميدى شياطين در غدير··· 331
آيه اول··· 331
اول. متن خطبه غدير··· 332
دوم. موقعيت تاريخى··· 333
سوم. موقعيت قرآنى··· 334
چهارم. تحليل اعتقادى··· 337
تحليل اعتقادى اول: اسلام بدون ولايت، ناقص و غير قابل قبول··· 337
تحليل اعتقادى دوم: اسلام يعنى تسليم واقعى··· 337
تحليل اعتقادى سوم: دعوت همه انبياء عليهمالسلام به اسلام و ولايت··· 340
آيه دوم··· 344
غدير روز شناخت شياطينِ انس و ياوران ابليس··· 348
معرفى قرآنى شجره ملعونه در خطبه غدير··· 349
معرفى قرآنىِ دشمنان غدير··· 350
1 - روز امتحان نهايى مردم··· 351
2 - روز شناخت ناراضيان از خدا··· 352
3 - روز تبيين بىارزشى اكثريت··· 352
4 - روز شناسايى امامان آتش !··· 352
5 - روز هشدار از عقبگرد امت··· 352
6 - روز عذاب بر دشمنان غدير··· 353
7 - روز شناخت شياطينِ انس··· 353
8 - روز افتضاح مكّاران··· 353
9 - روز شناخت كينه توزان··· 354
10 - روز معرفى آزار دهندگان رسول صلىاللهعليهوآله··· 354
11 - روز معرفى افشاگران اسرار··· 354
12 - روز شناخت ياوران ابليس··· 354
13 - روز شناخت ملحدين در لباس اسلام··· 355
14 - روز معرفى كفار بعد از اسلام··· 355
15 - روز معرفى مفسدين··· 355
16 - روز سقوط اعمال دشمن··· 355
17 - روز بيزارى از دشمنان ولايت··· 356
18 - روز معرفى حسرت كشان··· 356
19 - روز تأسف بر منكرين··· 356
20 - روز يأس كفار··· 356
21 - روز جداسازى حق و باطل··· 356
يأس دشمنان در غدير··· 357
حسد دشمنان اهلبيت عليهمالسلام در قرآن··· 358
قسمت ششم: در حاشيه قرآن و غدير: 359 - 384
ولايت، قطبِ قرآن··· 359
نزول پياپى وحى در غدير··· 359
وحيانى بودن گفتمان غدير··· 360
احياى قرآن با غدير··· 360
ارتباط غدير و قرآن··· 361
بقاى قرآن در سايه غدير··· 362
پيوند ناگسستنى قرآن و غدير··· 363
تجلّى آياتِ غدير در عصر ظهور··· 363
غدير مانع تحريف قرآن··· 365
نام اهلبيت عليهمالسلام در قرآن··· 365
اتمام حجتهاى قرآنىِ غدير··· 366
روابط بينامتنى قرآن با خطبه غدير··· 368
مقدمه··· 369
1 - نظريه بينامتنى (تناص) ntiertextuality··· 370
2 - روابط بينامتنى··· 370
يك. نفى جزئى يا اجترار··· 371
دو. نفى متوازى يا امتصاص··· 371
سه. نفى كلى يا حوار··· 372
3 - روابط بينامتنى قرآن با خطبه غدير··· 373
نتيجه··· 382
آيات در حديث امامتِ امام رضا عليهالسلام··· 382
(فصل سوم: اعتقادات غدير: ش 5)
قسمت هفتم: قرآن و غدير در يك نگاه : 5 - 389
قرآن و غدير··· 5
اول: سورههاى مرتبط با غدير به ترتيب قرآنى··· 7 - 41
سوره حمد··· 7
متن خطبه غدير··· 9
سوره مائده··· 9
1 - سوره مائده و فتنههاى بعد از شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 10
2 - روش مزجى در آيات مورد بحث··· 10
3 - بيدار باش در مورد خطرات داخلى··· 11
4 - احكام فرعى آيات مورد بحث··· 14
5 - بيدار باش در مورد خطرات داخلى··· 16
6 - ولايت، مائده روحانى امت اسلام··· 18
نكته اول··· 18
نكته دوم··· 20
نكته سوم··· 21
7 - بررسى عمومى آيات سوره مائده··· 23
مطلب اول··· 31
مطلب دوم··· 32
سوره هَل اَتى··· 33
متن خطبه غدير··· 33
متن زيارت غديريه··· 34
نزول هل اتى در دهه غديريه··· 34
سوره انشراح··· 34
سوره نصر··· 36
1 - سؤال مردم درباره جانشين پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 38
2 - سخنان پيامبر صلىاللهعليهوآله با على عليهالسلام درباره خلافت··· 38
3 - سخنرانى عمومى درباره ولايت··· 39
سوره عصر··· 40
متن خطبه غدير··· 40
سوره توحيد··· 41
متن خطبه غدير··· 41
دوم: آيات مرتبط با غدير به ترتيب حروف الفبا··· 43 - 389
متن خطبه غدير··· 44
آيه «اتَّخَذُوا أَيْمانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللّهِ فَلَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 45
آيه «اتَّقُوا اللّهَ حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ اِلاّ وَ اَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» = آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ إِلا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ»··· 45
آيه «أ حَسِبَ النّاسُ اَنْ يُتْرَكُوا اَنْ يَقُولُوا آمَنّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 45
آيه «ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَ لا اَنْتُمْ تَحْزَنُونَ» = آيه «أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... »··· 46
آيه «اُدْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنينَ» = آيه «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ . ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ»··· 46
آيه «إِذا أُلْقُوا فِيها سَمِعُوا لَها شَهِيقا وَ هِىَ تَفُورُ» = آيه «وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ... »··· 46
آيه «اِذا جاءَ نَصْرُ اللّهِ وَ الْفَتْحِ ... »··· 46
آيه «اِذا رَأَتْهُمْ مِنْ مَكانٍ بَعيدٍ سَمِعُوا لَها تَغَيُّظا وَ زَفيرا» = آيه «وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ... »··· 47
آيه «إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَ رَأَوُا الْعَذابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ» = آيه «وَ قالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ ... »··· 47
آيه «إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَ لَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزَلِينَ» = آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّه بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 48
آيه «إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَ تَقُولُونَ بِأَفْواهِكُمْ ما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَ تَحْسَبُونَهُ هَيِّنا ... » = آيه «سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا ... »··· 48
آيه «اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِكْرَ اللّهِ أُولئِكَ حِزْبُ الشَّيْطانِ ... » = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 48
آيه «أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ... » = آيه «قُلْ أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ... »··· 48
آيه «أعَدَّ اللّهُ لَهُم عَذابا شَديدا إنَّهُم ساءَ ما كانوا يَعمَلونَ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 48
آيه «أَ فَبِعَذابِنا يَسْتَعْجِلُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 48
آيه «أَ فَغَيْرَ دِينِ اللّه يَبْغُونَ وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعا وَ كَرْها وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 49
آيه «أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها» = آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 49
آيه «أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّه لَوَجَدُوا فِيهِ ... »··· 49
متن خطبه غدير··· 50
متن زيارت غديريه··· 51
متن خطبه غدير··· 52
آيه «أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَ لكِنْ لا يَشْعُرُونَ» = آيه «فى قُلُوبِهِمْ مَرَضٌفَزادَهُمُ اللّهُ مَرَضا ... » و آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 52
آيه «الَّذِى أَحَلَّنا دارَ الْمُقامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لا يَمَسُّنا فِيها نَصَبٌ وَ لا يَمَسُّنا فِيها لُغُوبٌ» = آيه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا . فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ ... »··· 52
آيه «الَّذينَ آمَنُوا»··· 52
متن خطبه غدير··· 53
متن خطبه غدير··· 53
متن خطبه غدير··· 54
متن خطبه غدير··· 55
آيه «الَّذينَ يَجعَلونَ مَعَ اللّهِ إلها آخَرَ فَسَوفَ يَعلَمونَ» = آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... »··· 56
آيه «الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللّه وَ يَبْغُونَها عِوَجا وَ هُمْ بِالاْخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ ... »··· 56
آيه «الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 56
آيه «الَّذِى هُمْ فِيهِ مُخْتَلِفُونَ» = آيه «عَمَّ يَتَسائلونَ . عَنِ النَّبَأ العَظيمِ . الَّذى هُم فيهِ مُختَلِفونَ ... » و آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 56
آيه «الَّذى يُوَسْوِسُ فى صُدُورِ النّاسِ» = آيه «مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنّاسِ . الَّذى يُوَسْوِسُ فى صُدُورِ النّاسِ»··· 56
آيه «اللّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ يَمُدُّهُمْ فى طُغْيانِهِمْ ... » = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 56
آيه «الم . أ حَسِبَ النّاسُ اَنْ يُتْرَكُوا اَنْ يَقُولُوا آمَنّا وَ هُمْ لايُفْتَنُونَ» = آيه «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 57
آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبا مِنَ الْكِتابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ ... »··· 57
متن خطبه غدير··· 57
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 60
موقعيت تاريخى··· 62
متن خطبه غدير··· 63
آيه «أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 64
آيه «أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطَ ... »··· 64
موقعيت تاريخى··· 65
آيه «أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ أَنْ يَسْبِقُونا ساءَ ما يَحْكُمُونَ» = آيه «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 67
آيه «أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ بَلى وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 67
آيه «اَمْ يَقُولُونَ افْتَريهُ . قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللّهِ اِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا ... »··· 67
آيه «اِنَّ اَكْرَمُكُمْ عِنْدَ اللّهِ اَتْقيكُمْ»··· 68
آيه «اِنّا كَفَيْناكَ الْمُسْتَهْزِئينَ» = آيه «فَوَرَبِّكَ لَنَسألَنَّهُم اَجْمَعينَ ... »··· 68
آيه «اِنَّ الَّذينَ آمَنوا ثُمَّ كَفَروا ثُمَّ آمَنوا ثُمَّ كَفَروا ثُمَّ ازدادوا كُفرا لَن تُقْبَل ... »··· 68
آيه «اِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ اُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ»··· 69
آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا ... » = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا ... »··· 70
آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ جَنَّاتُ النَّعِيمِ» = آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِى سَبِيلِ اللّه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّه ... »··· 70
آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَخْبَتُوا إِلى رَبِّهِمْ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها خالِدُونَ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ ... »··· 70
آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمانِهِمْ ... » = آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِى سَبِيلِ اللّه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّه ... »··· 70
آيه «اِنَّ الَّذينَ ارْتَدّوا عَلى اَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدى ... » = آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 70
آيه «إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْها لا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوابُ السَّماءِ وَ لا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ ... » = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 70
آيه «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ . أُولئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّه ... »··· 71
متن خطبه غدير··· 71
متن خطبه غدير··· 72
متن خطبه غدير··· 74
متن خطبه غدير··· 75
آيه «اِنَّ الَّذينَ يَكْفُرُونَ بِاللّهِ وَ رُسُلِهِ وَ يُريدُونَ اَنْ يُفَرِّقُوا بَيْنَ اللّهِ وَ رُسُلِهِ ... » = آيه «فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ»··· 75
آيه «إِنَّ اللّه رَبِّى وَ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 75
آيه «اِنّا لَنَعْلَمُ اَنَّ مِنْكُمْ مُكَذِّبينَ» = آيه «تَنْزيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الاَقاويلِ»··· 75
آيه «اِنْ اَنَا اِلاّ نَذيرٌ وَ بَشيرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ» = آيه «قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِى نَفْعا وَ لا ضَرّا إِلاّ ما شاءَ اللّه وَ لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ ... »··· 75
متن خطبه غدير··· 76
آيه «اِنْ تَتُوبا اِلَى اللّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما وَ اِنْ تَظاهَرا ... » = آيه «وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِىُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثا ... »··· 76
آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ ... »··· 77
متن خطبه غدير··· 77
آيه «اِنْ تَكْفُرُوا اَنْتُمْ وَ مَنْ فِى الاَرْضِ جَميعا فَاِنَّ اللّهَ لَغَنِىٌّ حَميدٌ» = آيه «وَ قالَ مُوسى إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِى الْأَرْضِ جَمِيعا فَإِنَّ اللّه لَغَنِىٌّ حَمِيدٌ»··· 77
آيه «اَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّهُ . وَ مَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهادَةً ... » = آيه «أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطَ كانُوا هُودا ... »··· 77
آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ ... »··· 78
متن خطبه غدير··· 79
متن خطبه غدير··· 81
آيه «إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 81
آيه «اِنَّ زَلْزَلَةَ السّاعَةِ شَىْءٌ عَظيمٌ» = آيه «يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَىْءٌ عَظِيمٌ»··· 81
آيه «إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللّه فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا ... »··· 81
متن خطبه غدير··· 82
متن خطبه غدير··· 83
متن خطبه غدير··· 83
آيه «اِنَمّا اَنْتَ مُنْذِرٌ ... » در احتجاج قيس بن سعد··· 83
آيه «اِنَمّا اَنْتَ مُنْذِرٌ ... » در ادعيه··· 84
متن دعا··· 85
آيه «اِنَّما اَنْتَ نَذيرٌ وَ اللّهُ عَلى كُلِّ شَىْءٍ وَكيلٌ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى اِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرَكَ ... »··· 86
آيه «اِنِّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ»··· 86
آيه «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللّه وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا وَ جاهَدُوا ... »··· 87
متن خطبه غدير··· 87
آيه «إِنَّمَا النَّجْوى مِنَ الشَّيْطانِ لِيَحْزُنَ الَّذِينَ آمَنُوا ... » = آيه «أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللّه يَعْلَمُ ما فِى السَّماواتِ وَ ما فِى الْأَرْضِ ... »··· 87
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 88
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ ... » در خطبه غدير··· 89
متن خطبه غدير··· 90
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ ... » در احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 90
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ ... » در جنگ صفين··· 91
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ ... » در نامه امام هادى عليهالسلام··· 93
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ ... » در زيارت غديريه··· 93
متن زيارت غديريه··· 93
آيه «أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللّه الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللّه ... » = آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 94
آيه «إنَّما يُريدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنكُم الرّجسَ أهلَالبَيتِ وَ يُطَهِّرِكَم تَطهيرا»··· 94
آيه تطهير در زيارت غديريه··· 95
متن زيارت غديريه··· 95
متن خطبه غدير··· 96
آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 96
آيه «إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرا»··· 97
متن خطبه غدير··· 98
آيه «إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 98
آيه «إِنْ هُوَ إِلاّ عَبْدٌ أَنْعَمْنا عَلَيْهِ وَ جَعَلْناهُ مَثَلاً لِبَنِىإِسْرائِيلَ» = آيه «رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِيا يُنادِى لِلاْءِيمانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا رَبَّنا فَاغْفِرْ لَنا» و آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... » و آيه «وَ لَمّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلاً اِذا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصُدُّونَ»··· 98
آيه «إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْىٌ يُوحى» = آيه «وَ النَّجْمِ إِذا هَوى . ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى ... »··· 99
آيه «اِنَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَ يُعيدُ»··· 99
متن خطبه غدير··· 99
آيه «أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذابَ لَوْ أَنَّ لِى كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ» = آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 100
آيه «أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللّه هَدانِى لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ» = آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 100
آيه «اُولئِكَ الَّذينَ خَسِرُوا اَنْفُسَهُمْ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ ... » = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى اِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرَكَ ... »··· 100
آيه «أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللّه فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمى أَبْصارَهُمْ» = آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 100
آيه «أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِى الاْخِرَةِ إِلاَّ النَّارُ وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ ... »··· 100
آيه «أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّه وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ» = آيه «كَيْفَ يَهْدِى اللّه قَوْما كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ ... » و آيه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللّه وَ كُفْرٌ بِهِ ... »··· 100
آيه «أُولئِكَ لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ فِى الْأَرْضِ وَ ما كانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللّه مِنْ أَوْلِياءَ ... » = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ ... »··· 101
آيه «أَوْلى لَكَ فَأَوْلى» = آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى. وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ... »··· 101
آيه «أَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِى وَعَدْناهُمْ فَإِنَّا عَلَيْهِمْ مُقْتَدِرُونَ» = آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 101
آيه «اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ ... »··· 101
متن خطبه غدير··· 101
موقعيت تاريخى··· 103
آيه «بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 104
آيه «بَلِ اللّه فَاعْبُدْ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ» = آيه «وَ لَقَدْ أُوحِىَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ ... »··· 105
آيه «بَلى إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ ... » = آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 105
آيه «بَلى قَدْ جاءَتْكَ آياتِى فَكَذَّبْتَ بِها وَ اسْتَكْبَرْتَ وَ كُنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ» = آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 105
آيه «تَحْسَبُونَهُ هَيِّنا وَ هُوَ عِنْدَ اللّهِ عَظيمٌ» = آيه «سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا ... »··· 105
آيه «تَرْمِيهِمْ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ. لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 105
آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما أُلْقِىَ فِيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ ... »··· 105
متن خطبه غدير··· 106
آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 107
آيه «ثُمَّ أَنْزَلَ اللّه سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَنْزَلَ جُنُودا لَمْ تَرَوْها ... » = آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّه بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 107
آيه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا . فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ ... »··· 107
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 108
آيه «ثُمَّ أَوْلى لَكَ فَأَوْلى» = آيه «فَلا صَدَّقَ وَلا صَلَّى. وَ لكِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّى ... »··· 109
آيه «ثُمَّ ذَهَبَ إِلى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى» = آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى. وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ... »··· 109
آيه «ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 109
آيه «ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 109
آيه «ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ» = آيه «أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ . ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ . كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ . وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ»··· 109
آيه «جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ وَ الْمَلائِكَةُ ... » = آيه «أَهؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... » و آيه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا . فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ ... »··· 109
آيه «حَتّى اِذا جاؤُوها وَ فُتِحَتْ اَبْوابُها قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها ... » = آيه «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ . ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ»··· 110
آيه «حُرِّمَت عَلَيكُم المَيتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحمُ الخِنزيرِ وَ ما اُحِلَّ لِغَيرِ اللّهِ بِهِ وَ ... » = آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ رَضِيتُ لَكُمُ الاْءِسْلامَ دِينا»··· 110
آيه «الْحَمْدُ للّه الَّذى هَدانا لِهذا وَ ما كُنّا لِنَهْتَدِىَ لَوْ لا اَنْ هَدانَا اللّهُ» = آيه «وَ نَزَعْنا ما فِى صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِى مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ وَ قالُوا الْحَمْدُ للّه ... »··· 110
آيه «خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ» = آيه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللّه وَ كُفْرٌ بِهِ ... »··· 110
آيه «ذلِكَ بِاَنَّهُمُ اتَّبَعُوا ما اَسْخَطَ اللّهُ وَ كَرِهُوا رِضْوانَهُ ... » = آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 110
آيه «ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا ما نَزَّلَ اللّه سَنُطِيعُكُمْ فِى بَعْضِ الْأَمْرِ وَ اللّه يَعْلَمُ إِسْرارَهُمْ» = آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 110
آيه «الَّذى ... » و آيه «الَّذينَ ... »··· 111
آيه «رَبِّ فَلا تَجْعَلْنِى فِى الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ» = آيه «قُلْ رَبِّ إِمَّا تُرِيَنِّى ما يُوعَدُونَ. رَبِّ فَلا تَجْعَلْنِى فِى الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ»··· 111
آيه «رَبَّنا آتِنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَ هَيِّئْ لَنا مِنْ أَمْرِنا رَشَدا»··· 111
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 111
آيه «رَبَّنا آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذابِ وَ الْعَنْهُمْ لَعْنا كَبِيرا» = آيه «يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِى النَّارِ يَقُولُونَ يا لَيْتَنا أَطَعْنَا اللّه وَ أَطَعْنَا الرَّسُولاَ ... »··· 111
آيه «رَبَّنا آمَنَّا بِما أَنْزَلْتَ وَ اتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ»··· 112
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 112
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 114
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 116
متن زيارت غديريه··· 116
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 117
آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 118
آيه «سَتُكْتَبُ شَهادَتُهُمْ وَ يُسْأَلُونَ» = آيه «وَ جَعَلُوا الْمَلائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبادُ الرَّحْمنِ إِناثا أَ شَهِدُوا خَلْقَهُمْ ... »··· 128
آيه «سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدّارِ» = آيه «أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... »··· 128
آيه «سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ» = آيه «يُرْسِلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ»··· 129
متن خطبه غدير··· 130
آيه «صِراطَ الَّذينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ ... » = آيه «اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ ... »··· 130
آيه «ضَرَبَ اللّهُ مَثَلاً لِلَّذينَ كَفَرُوا امْرَأَةَ نُوحٍ وَ امْرَأَةَ لُوطٍ ... »··· 130
آيه «عَلَى الأرائك يَنْظُرون» = آيه «فَالْيَوم الَّذينَ آمَنوا مِنَ الكُفّارِ يَضْحَكونَ. عَلَى الأرائك يَنْظُرون»··· 131
آيه «عَمّا كانُوا يَعْمَلُونَ» = آيه «فَوَرَبِّكَ لَنَسألَنَّهُم اَجْمَعينَ ... »··· 132
آيه «عَمَّ يَتَسائلونَ . عَنِ النَّبَأ العَظيمِ . الَّذى هُم فيهِ مُختَلِفونَ ... »··· 132
آيه «عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ» = آيه «عَمَّ يَتَسائلونَ . عَنِ النَّبَأ العَظيمِ . الَّذى هُم فيهِ مُختَلِفونَ ... » و آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 133
آيه «فَآتاهُمُ اللّهُ ثَوابَ الدُّنْيا وَ حُسْنَ ثَوابِ الاْخِرَةِ وَ اللّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ» = آيه «وَ ما كانَ قَوْلَهُمْ إِلاّ أَنْ قالُوا: رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فِى أَمْرِنا وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا ... »··· 133
آيه «فَآمِنُوا بِاللّه وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِى أَنْزَلْنا وَ اللّه بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»··· 133
متن خطبه غدير··· 134
متن خطبه غدير··· 136
آيه «فَاِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ ... » در تبليغ معصومين:··· 138
موقعيت تاريخى··· 141
آيه «فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذى اُوحِىَ اِلَيْكَ اِنَّكَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقيمٍ» = آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 141
آيه «فَ-اصْ-دَعْ بِما تُؤْمَرْ وَ اَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكينَ» = آيه «فَوَرَبِّكَ لَنَسألَنَّهُم اَجْمَعينَ ... »··· 142
آيه «فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقا لِأَصْحابِ السَّعِيرِ» = آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما أُلْقِىَ فِيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ ... »··· 142
آيه «فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللّه وَ أَنْ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ فَهَلْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ ... »··· 142
آيه «فَاَمَّا الَّذينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ اَكَفَرْتُمْ بَعْدَ ايمانِكُمْ ... »··· 142
آيه «فَاَمّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ عَذابا نُكْرا» = آيه «وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَ رُسُلِهِ فَحاسَبْناها حِسابا شَدِيدا وَ ... »··· 143
آيه «فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ ... »··· 143
آيه «فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ: أَسْلَمْتُ وَجْهِىَ للّه وَ مَنِ اتَّبَعَنِ ... » = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 146
آيه «فَاِنَّ حِزْبَ اللّهِ هُمُ الْغالِبُونَ» = آيه «وَ مَنْ يَتَوَلَّى اللّه وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللّه هُمُ الْغالِبُونَ»··· 146
آيه «فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ مَكْرِهِمْ أَنَّا دَمَّرْناهُمْ وَ قَوْمَهُمْ أَجْمَعِينَ» = آيه «وَ مَكَرُوا مَكْرا وَ مَكَرْنا مَكْرا وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ ... »··· 146
آيه «فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِى وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ» = آيه «وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَ رُسُلِهِ فَحاسَبْناها حِسابا شَدِيدا وَ عَذَّبْناها عَذابا نُكْرا»··· 146
آيه «فَاِنْ لَمْ يَسْتَجيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا اَنَّما اُنْزِلَ بِعِلْمِ اللّهِ وَ اَنْ لا اِلهَ اِلاّ هُوَ فَهَلْ اَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى اِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرَكَ ... »··· 146
آيه «فَإِنَّما يَسَّرْناهُ بِلِسانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَ تُنْذِرَ بِهِ قَوْما لُدًّا» = آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا ... »··· 146
آيه «فَاُولئِكَ الَّذينَ حَبِطَتْ اَعْمالُهُمْ فِى الدُّنْيا وَ الاْخِرَةِ ... » = آيه «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللّه وَ ... »··· 147
آيه «فَاُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فيها بِغَيْرِ حِسابٍ» = آيه «مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلا يُجْزى إِلاّ مِثْلَها وَ مَنْ عَمِلَ صالِحا مِنْ ذَكَرٍ و أُنْثى ... »··· 147
آيه «فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها» = آيه «وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللّه إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها ... »··· 147
آيه «فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً بِما ظَلَمُوا إِنَّ فِى ذلِكَ لاَيَةً لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ» = آيه «وَ مَكَرُوا مَكْرا وَ مَكَرْنا مَكْرا وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ ... »··· 147
آيه «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 147
آيه «فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَ اسْتَغْفِرْهُ اِنَّهُ كانَ تَوّابا» = آيه «اِذا جاءَ نَصْرُ اللّهِ وَ الْفَتْحِ ... »··· 147
آيه «فَسَبِّح بِحَمدِ رَبِّكَ وَ كُن مِنَ الساجِدينَ» = آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... »··· 147
آيه «فَسَتُبْصِرُ وَ يُبْصِرُونَ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 148
آيه «فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحابُ الصِّراطِ السَّوِىِّ وَ مَنِ اهْتَدى»··· 148
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 148
آيه «فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ. إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ» = آيه «إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ»··· 149
آيه «فَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها وَ هِىَ ظالِمَةٌ . فَهِىَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها ... »··· 149
متن خطبه غدير··· 149
آيه «فَكَيْفَ إِذا تَوَفَّتْهُمُ الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ» = آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 150
آيه «فَلا أُقْسِمُ بِما تُبْصِرُونَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 150
آيه «فَلا تُطِع المُكَذِّبين» = آيه «وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 150
آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلّى . وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلّى ... »··· 150
آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلّى ... » در احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 153
آيه «فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ عَلى آثارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِيثِ أَسَفا»··· 154
آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا ... »··· 155
آيه «فَلَمّا اَحَسَّ عيسى مِنهُمُ الكُفرَ قالَ مَنْ أَنْصارِى إِلَى اللّه قالَ الحَواريّون نَحْنُ أَنْصارُ اللّه ... » = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 161
آيه «فَما مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حاجِزِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 161
آيه «فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللّه كَذِبا أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ أُولئِكَ يَنالُهُمْ نَصِيبُهُمْ ... » = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 161
آيه «فَمَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها» = آيه «مَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ... »··· 161
متن خطبه غدير··· 162
آيه «فَمَنْ يَنْصُرُنِى مِنَ اللّهِ إِنْ عَصَيْتُهُ فَما تَزِيدُونَنِى غَيْرَ تَخْسِيرٍ» = آيه «ما آمَنَ مَعَهُ إِلاّ قَلِيلٌ»··· 163
آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... »··· 163
آيه «فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ ... »··· 165
آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ ... »··· 166
موقعيت تاريخى··· 167
آيه «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ ... » در خطبه غدير··· 172
متن خطبه غدير··· 173
آيه «فَيَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 173
آيه «فى قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللّهُ مَرَضا ... » = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 173
آيه «فَيَقُولُوا هَلْ نَحْنُ مُنْظَرُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ. لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 173
آيه «فَيَوْمَئِذٍ لا يُعَذِّبُ عَذابَهُ أَحَدٌ . وَ لا يُوثِقُ وَثاقَهُ أَحَدٌ»··· 173
آيه «فَالْيَوم الَّذينَ آمَنوا مِنَ الكُفّارِ يَضْحَكونَ . عَلَى الأرائك يَنْظُرون»··· 175
آيه «فيها ما تَشْتَهيهِ الاَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الاَعْيُنُ» = آيه «أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... »··· 177
آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 177
متن خطبه غدير··· 178
آيه «قالَ فَاهْبِطْ مِنْها فَما يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيها ... » = آيه «إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرا»··· 178
آيه «قالوا بَلْ أَنْتُمْ لا مَرْحَبا بِكُمْ أَنْتُمْ قَدَّمْتُمُوهُ لَنا فَبِئْسَ الْقَرارُ» = آيه «هذا وَ إِنَّ لِلطَّاغِينَ لَشَرَّ مَآبٍ»··· 179
آيه «قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذيرٌ فَكَذَّبْنا وَ قُلْنا ما نَزَّلَ اللّهُ مِنْ شَىْءٍ . اِنْ اَنْتُمْ اِلاّ فى ضَلالٍ كَبيرٍ» = آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما اُلْقِىَ فيها فَوْجٌ ... »··· 179
آيه «قالوا ربنا من قدم لنا هذه فزده عذابا ضعفا من النار» = آيه «هذا وَ إِنَّ لِلطَّاغِينَ
لَشَرَّ مَآبٍ»··· 179
آيه «قالَ يا إِبْلِيسُ ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ . أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ» = آيه «إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرا»··· 179
آيه «قَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ اَكْثَرُ الاَوَّلينَ» = آيه «وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ اَكْثَرُ الاَوَّلينَ»··· 179
آيه «قُلْ آمَنَّا بِاللّه وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ عَلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ ... » = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 179
آيه «قُلْ أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ ... »··· 180
متن خطبه غدير··· 180
سؤال از آيه «قُلْ أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا ... »··· 180
آيه «قُلْ أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا ... » در ادعيه··· 182
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 182
آيه «قُلْ إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا للّه مَثْنى وَ فُرادى ... »··· 182
آيه «قُلْ رَبِّ إِمَّا تُرِيَنِّى ما يُوعَدُونَ . رَبِّ فَلا تَجْعَلْنِى فِى الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ»··· 184
آيه «قُلْ كَفى بِاللّهِ شَهيدا بَيْنى وَ بَيْنَكُمْ»··· 187
متن خطبه غدير··· 187
متن خطبه غدير··· 188
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 189
متن خطبه غدير··· 190
آيه «قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ أَنْتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 190
آيه «قُل يا اَهلَ الكِتابِ تَعالَوا اِلى كَلِمَةٍ سَواءٍ بَينَنا ... فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 190
آيه «كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ» = آيه «أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ . ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ . كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ . وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ»··· 190
آيه «كُلَّما اُلْقِىَ فيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذيرٌ» = آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما اُلْقِىَ فيها فَوْجٌ ... »··· 190
آيه «كُلَّما دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَعَنَتْ اُخْتَها حَتّى اِذا ادّارَكُوا فيها جَميعا ... » = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 190
آيه «كَيْفَ يَهْدِى اللّه قَوْما كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ ... »··· 191
متن خطبه غدير··· 191
متن خطبه غدير··· 192
آيه «لا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدِ ايمانِكُمْ» = آيه «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ اِنَّما كُنّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ ... »··· 193
آيه «لا تُفْسِدُوا فِى الاَرْضِ قالُوا اِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ» = آيه «فى قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللّهُ مَرَضا ... »··· 193
آيه «لا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِى الاْخِرَةِ هُمُ الْأَخْسَرُونَ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ ... »··· 193
آيه «لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 193
آيه «لا يُؤْمِنُونَ بِهِ حَتَّى يَرَوُا الْعَذابَ الْأَلِيمَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 193
آيه «لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ»··· 193
متن خطبه غدير··· 195
آيه «لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَ هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 195
آيه «لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ»··· 195
آيه «الَّذى ... » و آيه «الَّذينَ ... »··· 197
آيه «لَعَنَهُ اللّهُ وَ قالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبادِكَ نَصِيبا مَفْرُوضا» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 197
آيه «لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَ قَلَّبُوا لَكَ الْأُمُورَ حَتَّى جاءَ الْحَقُّ ... » = آيه «فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ»··· 198
آيه «لَقَدْ أَضَلَّنِى عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جاءَنِى وَ كانَ الشَّيْطانُ لِلاْءِنْسانِ خَذُولاً» = آيه «ويَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى يَدَيْهِ يَقُولُ يا لَيْتَنِىاتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلاً ... »··· 198
آيه «لَقَدْ جِئْناكُمْ بِالْحَقِّ وَ لكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كارِهُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِىعَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 198
آيه «لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 198
آيه «لَقَدْ كانَ لَكُمْ فى رَسُولِ اللّهِ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُو اللّهَ وَ الْيَوْمَ ... »··· 198
آيه «لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 199
آيه «لَنْ تُغْنِىَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ مِنَ اللّهِ شَيْئا أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 199
آيه «لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِى الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ» = آيه «حَتَّى إِذا جاءَنا قالَ يا لَيْتَ بَيْنِى وَ بَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ ... »··· 199
آيه «لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَديرٌ»··· 199
متن خطبه غدير··· 200
الظَّالِمِينَ» = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 200
آيه «لِيَذَرَ الْمُؤْمِنينَ عَلى ما اَنْتُمْ عَلَيْهِ ... » = آيه «ما كانَ اللّه لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ ... »··· 200
آيه «ما آمَنَ مَعَهُ إِلاّ قَلِيلٌ»··· 201
متن زيارت غديريه··· 201
آيه «ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 203
آيه «ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى» = آيه «وَ النَّجْمِ إِذا هَوى . ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى ... »··· 203
آيه «ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيّا وَ لا نَصْرانِيّا وَ لكِنْ كانَ حَنِيفا مُسْلِما وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 203
آيه «ما كانَ اللّه لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ ... »··· 203
متن خطبه غدير··· 204
آيه «ما كانَ لِمُؤمِنٍ وَ لا مُؤمِنَةٍ اِذا قَضَى اللّهُ وَ رَسولُهُ اَمرا اَن يَكونَ ... »··· 204
آيه «ما يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ وَ ما أَنَا بِظَلاّمٍ لِلْعَبِيدِ»··· 206
متن خطبه غدير··· 206
آيه «ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ اِلاّ هُوَ رابِعُهُمْ ... » = آيه «أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللّه يَعْلَمُ ما فِى السَّماواتِ وَ ما فِى الْأَرْضِ ... »··· 206
آيه «مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ كَالْأَعْمى وَ الْأَصَمِّ وَ الْبَصِيرِ وَ السَّمِيعِ هَلْ يَسْتَوِيانِ مَثَلاً أَ فَلا تَذَكَّرُونَ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ ... »··· 207
آيه «مِنَ اللّهِ ذِى الْمِعارِجِ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ ... »··· 207
آيه «مَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ ... » = آيه «فَمَنِ اهْتَدى فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها»··· 207
آيه «مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ ... »··· 207
متن روايت··· 207
متن خطبه غدير··· 208
آيه «مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ» = آيه «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ ... »··· 209
آيه «مِنْ وَرائِهِ جَهَنَّمُ وَ يُسْقى مِنْ ماءٍ صَدِيدٍ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 209
آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ وَ أُولُوا ... »··· 209
موقعيت تاريخى··· 209
آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ ... » در احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 211
آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ ... » در زيارت غديريه··· 211
متن زيارت غديريه··· 211
آيه «نُمَتِّعُهُمْ قَليلاً ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ اِلى عَذابٍ غَليظٍ» = آيه «أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطَ كانُوا هُودا ... »··· 212
آيه «ن . وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... » = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 212
آيه «وَ أَتْبَعْناهُمْ فِى هذِهِ الدُّنْيا لَعْنَةً وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ» = آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ»··· 212
آيه «وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ بَغْتَةً وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ» = آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 213
آيه «وَ اتَّبِعُوا النُّورَ الَّذى اُنْزِلَ مَعَهُ» = آيه «فَآمِنُوا بِاللّه وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِى أَنْزَلْنا وَ اللّه بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»··· 213
آيه «وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إِماما» = آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ»··· 213
آيه «وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنَا ... »··· 213
موقعيت تاريخى··· 214
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 216
موقعيت تاريخى··· 219
آيه «وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ آمَنُوا كَما آمَنَ النّاسُ قالُوا اَنُؤْمِنُ كَما آمَنَ السُّفَهاءُ . اَلا اِنَّهُمْ هُمُ السَّفَهاءُ وَ لكِنْ لا يَعْلَمُونَ» = آيه «فى قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللّهُ مَرَضا ... » و آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 222
آيه «وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ قالُوا إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ» = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 222
آيه «وَ اِذا لَقُوا الَّذينَ آمَنُوا قالُوا آمَنّا . وَ اِذا خَلَوا اِلى شَياطينِهِمْ قالُوا اِنّا مَعَكُمْ اِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُونَ» = آيه «فى قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللّهُ مَرَضا ... » و آيه «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنّا بِاللّهِ وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ ... »··· 223
آيه «وَ إِذْ قالُوا اللهمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنا ... »··· 223
آيه «وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لاِدَمَ فَسَجَدُوا إِلاّ إِبْلِيسَ أَبى وَ اسْتَكْبَرَ وَ كانَ مِنَ الْكافِرِينَ» = آيه «إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِى الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرا»··· 224
آيه «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّه عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِى واثَقَكُمْ بِهِ ... »··· 224
موقعيت تاريخى··· 224
آيه «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّه عَلَيْكُم ... » در عرفات··· 226
آيه «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّه عَلَيْكُم ... » در بازگشت از غدير··· 227
آيه «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّه عَلَيْكُم ... » در ذكر روز غدير··· 228
متن ذكر روز غدير··· 228
كتاب در مورد آيه ميثاق··· 228
آيه ميثاق غدير، غلامرضا صادقىفرد··· 229
آيه «وَ اَذِّنْ فِى النّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالاً وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ ... »··· 229
آيه «وَ إذ يَعِدُكُم اللّهُ إحدَى الطائفَتَين أنَّها لَكُم وَ تَوَدّونَ أنَّ غَيرَ ذاتِ ... »··· 230
متن زيارت غديريه··· 230
آيه «وَ أرسل عَلَيْهِمْ طَيْرا أَبابِيلَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ. لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 231
آيه «وَ اسْتَفْتَحُوا وَ خابَ كُلُّ جَبّارٍ عَنيدٍ»··· 231
آيه «وَ أعبُد رَبَّكَ حَتّى يَأتيكَ اليَقينَ» = آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... »··· 232
آيه «وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ»··· 232
متن خطبه غدير··· 232
آيه «وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْها أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ» = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 233
آيه «وَ الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللّه مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللّه بِهِ ... »··· 233
متن خطبه غدير··· 234
آيه «وَ اِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ» = آيه «فَاِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ . وَ اِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ»··· 234
آيه «وَ أَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ ... »··· 234
متن خطبه غدير··· 234
آيه «وَ إِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنْكُمْ مُكَذِّبِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 235
آيه «وَ إِنْ تُكَذِّبُوا فَقَدْ كَذَّبَ أُمَمٌ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلاّ الْبَلاغُ الْمُبِينُ» = آيه «قُلْ أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ... »··· 235
آيه «وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ» = آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 235
آيه «وَ إِنَّ لَكَ لَأَجْرا غَيْرَ مَمْنُونٍ»··· 235
موقعيت تاريخى··· 235
آيه «وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ»··· 236
آيه «وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلاّ نَحْنُ مُهْلِكُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوها عَذابا ... »··· 237
متن خطبه غدير··· 237
متن خطبه غدير··· 238
آيه «وَ أَنَّ هذا صِراطِى مُسْتَقِيما ... » در زيارت غديريه··· 239
متن زيارت غديريه··· 239
آيه «وَ إِنَّهُ فِى أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِىٌّ حَكِيمٌ» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 240
آيه «وَ إِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 240
آيه «وَ إِنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَى الْكافِرِينَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 240
آيه «وَ إِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 240
آيه «وَ اِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ وَ لَسَوْفَ تُسْاَلُونَ»··· 241
آيه «وَ إِنَّهُ لَعِلْمٌ لِلسَّاعَةِ فَلا تَمْتَرُنَّ بِها وَ اتَّبِعُونِ هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ»··· 241
آيه «وَ إِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ» = آيه «وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطانا ... »··· 244
آيه «وَ أَنِيبُوا إِلى رَبِّكُمْ وَ أَسْلِمُوا لَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ» = آيه «أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِى جَنْبِ اللّه وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ»··· 244
آيه «وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ ... »··· 244
موقعيت تاريخى··· 245
متن خطبه غدير··· 248
متن خطبه غدير··· 249
آيه «وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللّه إِذا عاهَدْتُمْ ... » و منافقين··· 249
موقعيت تاريخى··· 250
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 252
متن خطبه غدير··· 253
آيه «وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا جَنَّةً وَ حَريرا» = آيه «هَلْ اَتى عَلَى الاِنسانِ حينٌ مِنَ الدَهرِ لَم يَكُن شَيئا مَذكورا»··· 253
آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ»··· 253
متن خطبه غدير··· 254
آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ...» در ادعيه··· 254
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 254
موقعيت تاريخى··· 255
متن خطبه غدير··· 258
آيه «وَ رَأَيْتَ النّاسَ يَدْخُلُونَ فى دينِ اللّهِ اَفْواجا» = آيه «اِذا جاءَ نَصْرُ اللّهِ وَ الْفَتْحِ ... » ··· 259
آيه «وَ رَبُّكَ يَخلُقُ ما يَشاءُ وَ يَختارُ ما كان لَهُمُ الخِيَرَةُ»··· 259
آيه «وَ رِضْوانٌ مِنَ اللّهِ اَكْبَرُ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعظيمُ» = آيه «أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... »··· 261
آيه «وَ السابِقونَ الاَوَّلونَ مِنَ الْمُهاجِرينَ وَ الاَنْصارِ وَ الَّذينَ اتَّبَعوهُم ... »··· 261
متن خطبه غدير··· 261
متن زيارت غديريه··· 262
آيه «وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرا حَتَّى إِذا جاؤُها وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها ... » = آيه «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ . ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ»··· 264
آيه «وَعَدَ اللّه الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِى مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ مَساكِنَ طَيِّبَةً ... » = آيه «أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... »··· 264
آيه «وَعَدَ اللّه الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْكُفَّارَ نارَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها ... »··· 264
متن خطبه غدير··· 264
آيه «وَ عَذَّبْناها عَذابا نُكْرا» = آيه «وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَ رُسُلِهِ فَحاسَبْناها حِسابا شَدِيدا وَ عَذَّبْناها عَذابا نُكْرا»··· 265
آيه «وَ قالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ ... »··· 265
موقعيت تاريخى··· 266
آيه «وَ قالَتْ أُولاهُمْ لِأُخْراهُمْ فَما كانَ لَكُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ» = آيه «قالَ ادْخُلُوا فِى أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الاْءِنْسِ فِى النَّارِ ... »··· 267
آيه «وَ قالَ مُوسى إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِى الْأَرْضِ جَمِيعا فَإِنَّ اللّه لَغَنِىٌّ ... »··· 267
متن خطبه غدير··· 268
آيه «وَ قالُوا ءَآلِهَتُنا خَيْرٌ اَمٌ هُوَ ما ضَرَبُوهُ لَكَ اِلاّ جَدَلاً بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... » و آيه «وَ لَمّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلاً اِذا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصُدُّونَ»··· 268
آيه «وَ قالُوا الْحَمْدُ للّهِ الَّذِى أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنا غفور شَكُورٌ ... » = آيه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا . فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ ... »··· 269
آيه «وَ قالُوا رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ كُبَراءَنا فَأَضَلُّونَا السَّبِيلا» = آيه «يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِى النَّارِ يَقُولُونَ يا لَيْتَنا أَطَعْنَا اللّه وَ أَطَعْنَا الرَّسُولاَ ... »··· 269
آيه «وَ قالُوا سَمِعْنا وَ اَطَعْنا غُفْرانَكَ رَبَّنا وَ اِلَيْكَ الْمَصيرُ»··· 269
متن خطبه غدير··· 269
آيه «وَ قالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فِى أَصْحابِ السَّعِيرِ» = آيه «تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما أُلْقِىَ فِيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ ... »··· 269
آيه «و قالوا ما لَنا لا نَرى رِجالاً كُنَّا نَعُدُّهُمْ مِنَ الْأَشْرارِ» = آيه «هذا وَ إِنَّ لِلطَّاغِينَ لَشَرَّ مَآبٍ»··· 270
آيه «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 270
آيه « ... وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ... »··· 270
موقعيت تاريخى··· 270
متن خطبه غدير··· 274
آيه «وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ هِىَ اَشَدُّ قُوَةً مِنْ قَرْيَتِكَ ... »··· 275
آيه «وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِىٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الاْءِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحِى ... »··· 276
متن خطبه غدير··· 276
آيه «وَ كُلَّ شَىْءٍ اَحْصَيْناهُ فى اِمامٍ مُبينٍ» = آيه «إِنَّا نَحْنُ نُحْىِ الْمَوْتى وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ كُلَّ شَىْءٍ أَحْصَيْناهُ فِى إِمامٍ مُبِينٍ»··· 276
آيه «وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ»··· 276
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 277
متن زيارت غديريه··· 278
آيه «وَ لا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ دَخَلاً بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها ... » = آيه «وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللّه إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها ... » و آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّه إِنَّ اللّه خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ»··· 278
آيه «وَ لا تَكُونُوا كَالَّتِى نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثا تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ دَخَلاً بَيْنَكُمْ ... » = آيه «وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللّه إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها ... »··· 278
آيه «وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ وَ لَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَ لاَمُرَنَّهُمْ فليبتكن آذان الانعام فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّهِ ... » = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 278
آيه «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ اِنَّما كُنّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ ... »··· 279
آيه «وَ لا يُوثِقُ وَثاقَهُ أَحَدٌ» = آيه «فَيَوْمَئِذٍ لا يُعَذِّبُ عَذابَهُ أَحَدٌ . وَ لا يُوثِقُ وَثاقَهُ أَحَدٌ»··· 280
آيه «وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّهَ ... » = آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّه ... »··· 280
آيه «وَ لَقَدْ أُوحِىَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ ... »··· 280
موقعيت تاريخى··· 280
موقعيت تاريخى··· 283
متن خطبه غدير··· 285
آيه «وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّه الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ» = آيه «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ... »··· 286
آيه «وَ لَقَدْ كانُوا عاهَدُوا اللّه مِنْ قَبْلُ لا يُوَلُّونَ الْأَدْبارَ وَ كانَ عَهْدُ اللّه مَسْؤُلاً» = آيه «فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ»··· 286
آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 286
متن روايت··· 287
آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ فى مَواطِنَ كَثيرَةٍ وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ ... » = آيه «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ... »··· 288
آيه «وَ لَقَد نَعلَمُ أنَّكَ يَضيقُ صَدرَكَ بِما يَقولونَ» = آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... »··· 288
آيه «وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلّى» = آيه «فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلّى . وَ لكِنْ كَذَّبَ وَ تَوَلّى ... »··· 288
آيه «وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ ... »··· 288
متن خطبه غدير··· 289
آيه «وَ لَمّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلاً اِذا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصُدُّونَ»··· 289
آيه «وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللّهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لا الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً»··· 292
آيه «وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللّهِ در دعاى بعد از نماز روز غدير··· 293
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 293
آيه «وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفْوا اَحَدٌ» = آيه «قل هو اللّه احد ... »··· 294
آيه «وَ لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِى الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ»··· 294
موقعيت تاريخى··· 294
آيه «وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 296
آيه «وَ لَوْ شاءَ اللّه لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِى مَنْ يَشاءُ ... » = آيه «وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللّه إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها ... »··· 296
آيه «وَ لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْنا مِنْكُمْ مَلائِكَةً فِى الاَرْضِ يَخْلُفُونَ» = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... » و آيه «وَ لَمّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلاً اِذا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصُدُّونَ»··· 297
آيه «وَ لَوْ يُعَجِّلُ اللّه لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِىَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ ... » = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 297
آيه «وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِى أَرَيْناكَ إِلاّ فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ ... »··· 297
متن خطبه غدير··· 297
آيه «وَ ما ظَلَمْناهُمْ وَ لكِنْ كانُوا هُمُ الظَّالِمِينَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 298
آيه «وَ ما عَلَى الرَّسُولِ اِلاَّ الْبَلاغُ الْمُبينِ»··· 298
متن خطبه غدير··· 298
آيه «وَ ما كانَ اللّهُ لَيُعَذِّبَهُمْ وَ اَنْتَ فيهِمْ ... »··· 298
آيه «وَ ما كانَ قَوْلَهُمْ إِلاّ أَنْ قالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فِى ... »··· 300
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 300
آيه «وَ ما لا تُبْصِرُونَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 301
آيه «وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ . أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ ... »··· 301
متن خطبه غدير··· 301
آيه «وَ ما هُوَ إِلاَّ ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ» = آيه «وَ إِنْ يَكادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصارِهِمْ ... »··· 302
آيه «وَ ما هُوَ بِقَوْلِ شاعِرٍ قَلِيلاً ما تُؤمِنونَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ. وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 302
آيه «وَ ما هُوَ بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلاً ما تَذَكَّرونَ» = آيه «تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ . وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... »··· 302
آيه «وَ مَكَرُوا مَكْرا وَ مَكَرْنا مَكْرا وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ ... »··· 302
موقعيت تاريخى··· 303
متن خطبه غدير··· 305
«وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللّه كَذِبا أُولئِكَ يُعْرَضُونَ عَلى رَبِّهِمْ ... » = آيه «وَعَدَ اللّه الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْكُفَّارَ نارَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها ... »··· 305
آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 305
موقعيت تاريخى··· 306
متن خطبه غدير··· 313
آيه «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الاْءِسْلامِ دِينا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِى الاْخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ» = آيه «إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّه الاْءِسْلامُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلاّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ ... »··· 315
آيه «وَ مَنْ يَتَوَلَّى اللّه وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللّه هُمُ الْغالِبُونَ»··· 315
متن خطبه غدير··· 315
موقعيت تاريخى··· 316
آيه «وَ مَنْ يُطِعِ اللّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزا عَظيما» = آيه «يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ ... »··· 317
آيه «وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطانا ... »··· 317
آيه «وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللّهِ فَإنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ»··· 320
آيه «وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللّهَ شَيْئا»··· 320
متن خطبه غدير··· 321
آيه «وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ» = آيه «إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِى عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ . لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ ... »··· 321
آيه «وَ النَّجْمِ إِذا هَوى . ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى ... »··· 321
موقعيت تاريخى··· 322
متن خطبه غدير··· 324
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 325
متن خطبه غدير··· 326
آيه «وَ يَصْلى سَعِيرا» = آيه «وَ أَمَّا مَنْ أُوتِىَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ»··· 326
آيه «وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِكِينَ وَ الْمُشْرِكاتِ الظَّانِّينَ ... »··· 326
متن خطبه غدير··· 326
آيه «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... » و آيه «أَ لَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ . ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الاْخِرِينَ . كَذلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ . وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ»··· 327
آيه «و يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى يَدَيْهِ يَقُولُ يا لَيْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ ... »··· 327
آيه «هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ» = آيه «هذا وَ إِنَّ لِلطَّاغِينَ لَشَرَّ مَآبٍ»··· 329
آيه «هَلْ اَتى عَلَى الاِنسانِ حينٌ مِنَ الدَهرِ لَم يَكُن شَيئا مَذكورا»··· 329
متن خطبه غدير··· 330
آيه «هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ ما كانُوا يَفْعَلُونَ» = آيه «فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ ... »··· 330
آيه «هُوَ الَّذى اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتابِ ... »··· 330
متن خطبه غدير··· 332
آيه «يا اَيُّهَا الّذينَ آمَنُوا»··· 332
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ إِلا وَ أَنْتُمْ ... »··· 333
متن خطبه غدير··· 333
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ» = آيه «أَطِيعُوا اللّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِى الْأَمْرِ مِنْكُمْ»··· 334
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللّه ... »··· 334
متن خطبه غدير··· 335
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه ... » در غدير··· 336
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه ... » در احتجاج اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 339
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه ... » در كلام صاحب غدير··· 340
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه ... » در صفين··· 341
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه ... » در كلام امام باقر7··· 343
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه ... » در دعاى بعد از نماز روز غدير··· 344
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 344
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ للّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ ... » = آيه «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِى واثَقَكُمْ بِهِ . إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ اتَّقُوا اللّهَ ... »··· 344
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِكُمْ لا يَأْلُونَكُمْ خَبالاً ... »··· 345
موقعيت قرآنى··· 345
آيه «يا أيُّهَا الَذينَ آمَنوا مَن يَرتَدَّ مِنكُم عَن دينِه فَسَوفَ يَأتِى اللّهُ ... »··· 346
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ آمِنُوا بِما نَزَّلْنا مُصَدِّقا لِما مَعَكُمْ ... »··· 347
متن خطبه غدير··· 348
موقعيت تاريخى··· 349
آيه تبليغ در خطبه غدير··· 356
متن خطبه غدير··· 357
آيه تبليغ در غديريه حَسّان··· 358
آيه تبليغ در احتجاج با معاويه··· 359
آيه تبليغ در كلام معصومين عليهمالسلام··· 359
آيه تبليغ در دعاى بعد از نماز روز غدير··· 361
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 361
آيه تبليغ در زيارت غديريه··· 362
آيه تبليغ از وجوه دلالت حديث غدير··· 364
كتاب در مورد آيه تبليغ··· 365
آيه تبليغ، آيه اكمال، غلامرضا صادقىفرد··· 365
متن خطبه غدير··· 365
آيه «يا اَيُّهَا النّاسُ اِنّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ اُنْثى ... » = آيه «اِنِّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ»··· 366
آيه «يا وَيلَتا لَيتَنى لَم اَتَّخِذ فُلانا خَليلاً» = آيه «و يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى يَدَيْهِ يَقُولُ يا لَيْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلاً ... »··· 366
آيه «يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَ رِضْوانٍ وَ جَنَّاتٍ لَهُمْ فِيها نَعِيمٌ مُقِيمٌ» = آيه «الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِى سَبِيلِ اللّه بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّه ... »··· 366
آيه «يَتَجَرَّعُهُ وَ لا يَكادُ يُسِيغُهُ وَ يَأْتِيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ ... » = آيه «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ ... »··· 366
آيه «يُجاهِدُونَ فى سَبيلِ اللّهِ وَ لا يَخافُونَ فِى اللّهِ لَوْمَةُ لائِمٍ»··· 367
متن خطبه غدير··· 367
آيه «يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِى قُلُوبِهِمْ ... » = آيه «فَإِذا نَزَلَ بِساحَتِهِمْ فَساءَ صَباحُ الْمُنْذَرِينَ»··· 367
آيه «يَحلِفونَ بِاللّهِ ما قالوا وَ لَقَد قالوا كَلِمَةَ الكُفرِ بَعدَ إسلامِهِم ... »··· 367
موقعيت تاريخى··· 368
آيه «يُخادِعُونَ اللّهَ وَ الَّذينَ آمَنُوا وَ ما يَخْدَعُونَ اِلاّ اَنْفُسَهُمْ» = آيه «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللّه وَ بِالْيَوْمِ الاْخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ ... »··· 372
آيه « ... يَدُ اللّه فَوْقَ أَيْدِيهِمْ ... » = آيه «إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللّه . يَدُ اللّه فَوْقَ أَيْدِيهِمْ ... »··· 372
آيه «يُرْسِلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَ نُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ»··· 372
متن خطبه غدير··· 374
متن خطبه غدير··· 376
متن خطبه غدير··· 377
آيه «يُطافُ عَلَيْهِمْ بِصِحافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَكْوابٍ وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ ... » = آيه «أَهؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللّه بِرَحْمَةٍ . ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ ... »··· 377
آيه «يَعِدُهُمْ وَ يُمَنِّيهِمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلاّ غُرُورا» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 378
آيه «يَعْرِفُوْنَ نِعْمَةَ اللّهَ ثُمَّ يُنْكِرُونَها»··· 378
آيه «يُغْشِى اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُهُ حَثيثا»··· 378
متن خطبه غدير··· 379
آيه «يَقوُلُونَ بِأَلْسِنَتِهِمْ ما لَيْسَ فى قُلُوبِهِمْ» = آيه «سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا ... »··· 379
آيه «يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا . قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَىَّ إِسْلامَكُمْ . بَلِ اللّه يَمُنُّ ... »··· 379
متن خطبه غدير··· 380
موقعيت تاريخى··· 381
آيه اكمال در زيارت غديريه··· 382
آيه اكمال در ذكر روز غدير··· 383
آيه اكمال مكمّل آيه تبليغ··· 383
كتاب در مورد آيه اكمال··· 385
آيه تبليغ، آيه اكمال، غلامرضا صادقىفرد··· 385
آيه «يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِى النَّارِ يَقُولُونَ يا لَيْتَنا أَطَعْنَا اللّه وَ أَطَعْنَا ... »··· 385
آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ»··· 386
آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ» در دعاى روز غدير··· 387
متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 387
موقعيت تاريخى··· 388
(فصل چهارم: مسائل فرهنگى غدير: ش 1)
فصل چهارم
مسائل فرهنگى غدير
ج 17 - 19
بخش اول
كتابشناسى غدير
9 - 395
قسمت اول: موارد كلى در مورد كتابشناسى غدير: 11 - 45
تأليفات در مورد غدير و حديث غدير··· 11
1 - مؤلفين مشهور چهارده قرن··· 11
2 - كتب مصدرى در مورد حديث غدير··· 13
اولين كتابها در ثبت غدير··· 16
1 - مُصحَفُ فاطمة عليهاالسلام··· 16
2 - كتابُ عَلىٍّ عليهالسلام··· 17
3 - كتاب سليم بن قيس الهلالى··· 17
4 - خطبة النبى صلىاللهعليهوآله يوم الغدير··· 18
تاريخ نگاران و غدير خم··· 19
علماى شيعه و تحقيق در جوانب مختلف غدير··· 22
1 - علامه مجلسى··· 22
2 - مؤلفين مشهور··· 22
3 - شيخ محمدباقر انصارى··· 23
مراكز علمى و فرهنگى غدير··· 24
تبليغ گسترده غدير با فرهنگ مكتوب··· 25
زمينه كتابشناسى غدير··· 26
يادنامههاى غدير··· 27
غدير و كتاب داستان··· 27
كتاب بِرِيل با موضوع غدير··· 28
غدير خم، حبيباللّه رهبر اصفهانى··· 28
داستان غدير، جمعى از دبيران مشهد··· 28
كتابها و مقالات لاتين در زمينه غدير··· 28
1 - انگليسى··· 30
2 - تركى آذرى··· 31
3 - تركى استانبولى··· 31
4 - نروژى··· 31
5 - بنگالى··· 31
كتابخانه و كلكسيون غدير··· 31
مسابقه تأليف در كنگره جهانى غدير در لندن··· 32
مقالات غدير··· 33
1 - افق روشن، جمعى از معلمان··· 35
2 - الامام على عليهالسلام و قصة عيد الغدير، جمعى از محققين··· 35
3 - انتظار، ش 4، جمعى از نويسندگان··· 35
4 - پيام غدير، لطفاللّه صافى گلپايگانى··· 36
5 - تجلى غدير در عصر ظهور، جمعى از محققين غديرستان كوثر النبى صلىاللهعليهوآله··· 36
6 - تراثنا، ش 21 (العدد الخاص بالغدير) (مجله) ، جمعى از محققين··· 37
7 - جرعهاى از بركه غدير، جمعى از اساتيد، پژوهشگر: امير شياسى··· 37
8 - چكيده مقالات كنگره ملى غدير، بنياد بينالمللى غدير··· 38
9 - در آسمان غدير، 2 ج، ستاد دهه غدير كشور··· 38
10 - زلال غدير، 5 ج، جمعى از محققين··· 38
11 - شعر خورشيد، جمعى از نويسندگان··· 38
12 - غدير در احساس ملتها، فارسى··· 39
13 - كتاب غدير (مجله) ، جمعى از محققين··· 41
14 - كوثر، ش 2، ويژهنامه غدير (ماهنامه) ، جمعى از نويسندگان··· 42
15 - مجموعه مقالات كنگره بينالمللى غدير و انسجام اسلامى، گروهى از محققين··· 42
16 - منبعشناسى جامع غدير، سيد احمد حسينزاده، حميده جعفرى پاورسى··· 42
17 - مهرجان الإمام على عليهالسلام، 3 ج، اللجنة الثقافية لمهرجان الامام على عليهالسلام، جمعى از محققين··· 42
18 - نافله (ويژهنامه هفتمين كنگره سراسرى ادبيات غدير) ، گروهى از محققين··· 43
قسمت دوم: معرفىِ موضوعى و كتب برگزيده: 47 - 189
كتابشناسى كتب مصدرىِ غدير··· 47
1 - اقسام المولى فى اللسان، محمد بن محمد مفيد··· 48
2 - الايضاح و التبصير فى فضل يوم الغدير، هبة اللّه بن موسى شيرازى··· 48
3 - بيان من كنت مولاه، محسن بن حسين خزاعى··· 48
4 - حديث الغدير، منصور بن حسين آبى··· 48
نثرالدرر، م قرن 5 ق)··· 48
5 - حديث الولاية، احمد بن محمد··· 49
نكته اول: انگيزه طبرى از تأليف اين كتاب··· 50
نكته دوم: تأليف كتاب در غدير··· 51
نكته سوم: عنوان اين كتاب··· 51
نكته چهارم: كسانى كه اين كتاب را در اختيار داشتهاند··· 54
نكته پنجم: نسخههاى كتاب··· 59
نكته ششم: جمع آورى كتاب··· 59
6 - خصائص الغدير، محمد بن يعقوب كلينى··· 60
7 - خطبة النبى صلىاللهعليهوآله يوم الغدير، خليل بن احمد فراهيدى··· 60
8 - الدراية فى حديث الولاية، 17 جزء، مسعود بن ناصر سجستانى··· 60
9 - دعاء الهداة إلى أداء حق الموالاة، 10 ج، عبيداللّه بن عبداللّه حسكانى··· 61
10 - دليل النص بخبر الغدير على امامة اميرالمؤمنين عليهالسلام، محمد بن على كراجكى··· 62
11 - رسالة فى معنى المولى، محمد بن محمد مفيد··· 62
12 - الروضة النبيعة و تحفة مجالس الشيعة بخلافة من ساء على مضر و ربيعة، محمد بن عبداللّه خطى··· 62
13 - الروض النضير فى معنى حديث الغدير، فارس حسون كريم··· 63
14 - طرق حديث الغدير، حسن بن ابراهيم علوى (نصيبى)··· 63
15 - طرق حديث الغدير، عبيداللّه بن احمد انبارى··· 63
16 - طرق حديث الغدير، محمد بن على شيبانى··· 64
17 - طرق حديث الغدير، محمود بن احمد خراسانى··· 64
18 - طرق حديث الغدير برواية ابىبكر ابنابىشيبة ... ، امير تقدمى معصومى··· 64
19 - طرق حديث الغدير برواية الحافظ ابىالقاسم ... ، امير تقدمى معصومى··· 64
20 - طرق حديث الغدير (جزء فى ... ) ، على بن عمر دارقطنى··· 65
21 - طرق حديث من كنت مولاه فعلى مولاه، عبدالرحيم بن حسين عراقى··· 65
22 - طرق حديث من كنت مولاه، محمد بن احمد ذهبى··· 65
23 - طرق حديث من كنت مولاه فعلى مولاه، عبدالرحيم بن حسين عراقى··· 66
24 - طرق خبر الولاية، على بن عبدالرحمن قناتى··· 66
25 - طرق من كنت مولاه، محمد بن عبداللّه نيشابورى··· 66
26 - عدة البصير فى حجج يوم الغدير، محمد بن على كراجكى··· 67
27 - عوالم العلوم و المعارف و الاحوال من الآيات و الاخبار و الاقوال، ج 15/3··· 67
28 - كتاب الغدير، على بن بلال بصرى··· 68
29 - كتاب الغدير، محمد بن جبير طبرى··· 69
30 - كشف المهمّ فى طريق خبر غدير خم، سيد هاشم بن سليمان بحرانى··· 69
31 - مسألة فى الجواب عن الشبهات الواردة لخبر الغدير، سيد على بن حسين موسوى··· 69
32 - مسألة فى معنى من كنت مولاه فعلى مولاه، محمد بن موسى نحوى··· 70
33 - من روى حديث غدير خم، محمد بن عمر جعابى··· 70
34 - من روى حديث غدير خم، محمد بن عبداللّه شيبانى··· 71
35 - يوم الغدير، حسين بن عبيداللّه غضائرى··· 71
كتابشناسى قرآن و غدير··· 71
1 - آيات الغدير، على كورانى عاملى··· 74
2 - آيات الغدير، سيد على حسينى ميلانى··· 74
3 - آيات غدير، سيد على حسينى ميلانى، ترجمه هيئت تحريريه انتشارات الحقايق··· 74
4 - آيات ولايت در قرآن، ج 2 و 3، سيد محمد مرتضوى··· 74
5 - آية البلاغ··· 75
6 - آيت الغدير، حيدر الوكيل··· 75
7 - آية الولاية، باسم انصارى··· 75
8 - آيه تبليغ، محمدعلى موحدى··· 75
9 - آيه تبليغ، آيه اكمال، غلامرضا صادقىفرد··· 76
10 - آيه ميثاق غدير، غلامرضا صادقىفرد··· 76
11 - آيههاى غدير، واحد پژوهش ستاد غديريه··· 77
12 - آيههاى قرآنى غدير، گروه پژوهش ستاد غديريه··· 77
13 - آيههاى ولايت، واحد تحقيق و پژوهش ستاد ايام غديريه··· 77
14 - ابلاغ ولايت، اكمال رسالت (پندارها و پاسخها) ، على جلائيان اكبرنيا··· 78
15 - اگر ايجاد نكنى، على سريع··· 78
16 - بررسى مبانى قرآنى زيارت غديريه امام هادى عليهالسلام، معصومه آعبداللّه··· 78
17 - تفسير آيات در خطابه غدير، حسين ضرّابى مقدم··· 78
18 - تفسير آيات الغدير الثلاث، على كورانى عاملى··· 79
19 - تفسير آية تبليغ الولاية، محمد على بن عناية اللّه تبريزى··· 79
20 - تفسير آيه اكمال، محمد عرب صالحى، سعيد متقىپور··· 79
21 - جواب مسألة فى شأن آية التبليغ، اسد اللّه بن محمد على خالصى كاظمى··· 79
22 - چهل آيه مطرح در خطبه غدير در خلافت امير عليهالسلام، مجتبى حسنى··· 79
23 - دائرهالمعارف قرآن كريم، حسن سعيد··· 80
24 - رسالت اكمال و اتمام، هادى رزاقى هربكندى··· 80
25 - غدير در قرآن از منظر تفاسير اهلسنت، محمديعقوب بشوى··· 80
26 - غدير در قرآن، قرآن در غدير، 3 ج، محمدباقر انصارى··· 80
27 - قرآننامه غدير، محمدباقر انصارى··· 81
28 - قرآن و غدير، محسن قرائتى··· 82
29 - قصه قرآنى غدير، محمدباقر انصارى··· 82
30 - واقعه قرآنى غدير، محمدباقر انصارى··· 82
كتابشناسى تبليغ غدير··· 83
1 - ابلاغ پيام غدير در كلام اهلبيت رسالت عليهمالسلام، سيد رضا حسينى··· 83
2 - احتجاج به من كنت مولاه، سيد محمدجعفر روضاتى··· 83
3 - ايدههايى با شال سبز، رويش رسانه، فارسى، چاپى، كاظمى··· 83
4 - بلندترين داستان غدير، محمدرضا انصارى··· 84
5 - پيام غدير را برسانيم، عدنان درخشان··· 84
6 - تبليغ غدير در سيره معصومين عليهمالسلام، محمدباقر انصارى··· 84
7 - تكنولوژى تبليغ در خطابه غدير، سيد حسينى حسينى··· 84
8 - چگونه غدير را تبليغ كنيم، محمدجواد رحيمپور··· 86
9 - حديث غدير از زبان اميرالمؤمنين عليهالسلام، محمد محمديان··· 86
10 - خانواده غديرى، محمدرضا شريفى··· 86
11 - راهكارهاى پيشنهادى براى بزرگداشت غدير، مؤلف: انتشارات نبأ (تهران)··· 87
12 - شيوههاى تبليغ غدير در بحران كرونا، غديرستان كوثر النبى صلىاللهعليهوآله، اصفهان··· 87
13 - 160 پيشنهاد براى غدير، واحد تحقيقات مركز تحقيقات رايانهاى قائميه··· 87
14 - غدير از بيان على بن موسى الرضا عليهالسلام، احمد آقايى··· 87
15 - غدير اَكتيويتِز، شور ولايت فاؤونديشن، هندوستان··· 87
16 - غدير در خانواده، محمدرضا شريفى··· 87
17 - غدير در مدائن، خاكريز ايمان و انديشه··· 88
18 - غديرستان در تبليغ غدير، محمدرضا شريفى··· 88
19 - گزارشى از عملكرد خدمت به غدير، غديرستان كوثر نبى صلىاللهعليهوآله، اصفهان··· 88
20 - مؤسسه فرهنگى هنرى غديرستان كوثر نبى صلىاللهعليهوآله، محمدرضا شريفى··· 88
21 - مهندسى تبليغ غدير، محمدرضا شريفى··· 89
كتابشناسى پاسخ به شبهات غدير··· 90
1 - آئينه حقنما، سيد سجادحسين بارهوى··· 91
2 - اهداء الحقير فى معنى حديث الغدير (الى اخيه البارع البصير) ، سيد مرتضى خسروشاهى··· 92
3 - جواب مسألة فى شأن آية التبليغ، اسد اللّه بن محمد على خالصى كاظمى··· 92
4 - حديث الغدير فوق الشبهات، حسن بن عبداللّه على عجمى··· 92
5 - حديث الغدير و شبهات المعاصرين، سيد على حسينى ميلانى··· 92
6 - حديث الغدير و شبهة شكوى جيش اليمين، سيد محمد قزوينى··· 92
7 - حقيقت غدير، م. خراسانى··· 93
8 - ردّ اباطيل عثمان الخميس، ج 3، حسن بن عبداللّه عُمانى··· 93
9 - ردّ الشبهات عن الشيعة، ج 5 ، مركز آموزش تخصصى كاربردى مبلغان خارج كشور، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامى··· 93
10 - الردّ على الحرقوصيّة، محمد بن جرير طبرى··· 94
11 - شبهات غدير، 3 ج، سيد مجتبى عصيرى كاشانى··· 94
12 - عبقات الانوار فى امامة الائمة الاطهار (حديث الغدير) ، 10 ج، سيد حامدحسين بن محمدقلى كنتورى··· 95
13 - غدير خم و پاسخ به شبهات از كتب اهلسنت، 2 ج، عبدالصالح انتصارى··· 98
14 - غديرشناسى و پاسخ به شبهات، علىاصغر رضوانى··· 99
15 - نفحات الازهار فى خلاصة عبقات الانوار، ج 6 - 9، تلخيص و ترجمه: سيد على ميلانى··· 99
كتابشناسى خطبه غدير··· 100
الف. كتابهاى شرح خطبه غدير··· 101
1 - خطبه غدير چيست، محمدباقر انصارى··· 101
2 - خطابه غدير جمله به جمله، سيد حسين حسينى··· 101
3 - شرح خطابه غدير خم، 5 ج، محمدرضا شريفى··· 101
4 - شرح خطبة الغديرية، على بن محمد نراقى··· 102
5 - شرح الخطبة الغديرية، سيد محمدتقى بن باقر نقوى··· 102
6 - شرح خطبه غدير، سيد محمد امين··· 102
7 - شرح و تفسير خطبه پيامبر اكرم صلىاللهعليهوآله در غدير خم، سيد محمدتقى نقوى··· 102
8 - شرحى بر خطبه غدير، احمد حبيبيان··· 103
9 - شرحى بر سروش آفتاب، 6 ج، سيد حسين حسينى··· 103
ب. كتابهاى كلى در مورد خطبه غدير··· 104
1 - اعتقادات در خطبه غدير، سيد حسين حسينى··· 104
2 - بايستهها در مقام بيان خطبه غدير، على انصارى بويراحمدى··· 104
3 - پيام ماندگار غدير، يونس حبيبى افروزى··· 104
4 - پيام نگار، سيد حسين حسينى··· 105
5 - پيامها و هدايتها در خطبه غدير، علىاصغر رضوانى··· 105
6 - پيمان آسمانى (طرح نوين از متن و ترجمه خطبه غدير) ، محمدحسين رحيميان··· 106
7 - تفسير آيات در خطابه غدير، حسين ضرّابى مقدم··· 106
8 - تكنولوژى تبليغ در خطابه غدير، سيد حسينى حسينى··· 106
9 - خطابه غدير در آينه اسناد، محمدباقر انصارى··· 108
10 - خطابه غدير در آيينه شعر، سيد حسين حسينى··· 108
11 - خطبه غدير چيست، محمدباقر انصارى··· 108
12 - خطبه غدير نگاه فورى، محمدباقر انصارى··· 108
13 - درآمدى بر خطبه غدير، سيد عباس طباطبائىفر··· 109
14 - درسنامه خطبه غدير، اكبر روستايى، حبيب عباسى··· 109
15 - سخنرانى استثنائى غدير، محمدباقر انصارى··· 109
16 - فرهنگ فراگير غدير، محمدرضا رفيعى··· 109
17 - كعبه در پيام آفتاب، سيد حسين حسينى··· 110
18 - كلام هادى، سيد محمود هاشمى··· 110
19 - مرواريد فضائل در صدف غدير، حبيب عباسى··· 110
20 - موعود غدير، اصغر صادقى··· 110
21 - ناگفتههايى از اسناد خطبه غدير، محمدعلى موحدى··· 111
22 - نور الامير فى تثبيت خطبة الغدير، امير تقدمى معصومى··· 111
كتابشناسى خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 111
1 - نهج الولاية (شرح خطبه غديريه مولا اميرالمؤمنين على عليهالسلام) ، سيد كاظم ارفع··· 112
2 - آرمان غدير از ديدگاه اميرالمؤمنين عليهالسلام، سيد محمد مجيدى (نظامى) ، حسن عرفان··· 112
كتابشناسى زيارت غديريه··· 112
1 - بررسى مبانى قرآنى زيارت غديريه امام هادى عليهالسلام، معصومه آعبداللّه··· 112
2 - در پيشگاه امام پارسايان، محمدرضا بحرينى··· 113
3 - زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز عيد غدير، عبدالحسين طالعى··· 113
4 - زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير، محمدتقى رهبر··· 113
5 - زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام در عيد غدير، آستانه مقدسه حضرت معصومه عليهاالسلام··· 113
6 - زيارت حضرت اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز عيد غدير، سجاد سعادتخواه، سعيد روستايى··· 113
7 - زيارت حضرت اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير خم··· 113
8 - زيارت حضرت اميرالمؤمنين عليهالسلام على در روز غدير از امام هادى عليهالسلام، علىاكبر تلافى··· 114
9 - زيارت خورشيد، جمعى از نويسندگان··· 114
10 - زيارت غديريه، فارسى، چاپى، سيد اميد مؤذنى··· 114
11 - زيارت غديريه، رفيق لبّون··· 114
12 - زيارت غديريه، محمدحسن شفيعى شاهرودى··· 114
13 - زيارت غديريه امام هادى عليهالسلام حسين ظريف منش··· 114
14 - زيارت غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام از امام هادى عليهالسلام، سيد صادق ميرشفيعى··· 114
15 - زيارت غديريه حضرت اميرالمؤمنين عليهالسلام، محمدرضا رحيميان··· 115
16 - زيارت مخصوص اميرالمؤمنين على عليهالسلام در روز عيد سعيد غدير خم، ستاد بزرگ داشت غدير··· 115
17 - زيارت مولىالمؤمنين على عليهالسلام در روز غدير، عبدالامير فائق··· 115
18 - شرح زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام يوم الغدير، سيد محمدعلى حسينى ميلانى··· 115
19 - شرح زيارة الغدير، سيد عبدالمطلب موسوى خرسان··· 115
20 - على عليهالسلام آفتاب ملكوت، 3 ج، سيد صادق ميرشفيعى··· 116
21 - غدير در كلام امام هادى عليهالسلام، زهرا مسائلى··· 116
22 - غديريه، مهدى نيلىپور··· 116
23 - ميثاق با غدير، محمدتقى رهبر··· 116
24 - ميراث امام هادى عليهالسلام، واحد تحقيق و پژوهش ستاد احياء ايام امامت و ولايت··· 116
25 - نگاهى بر زيارت غديريه، محمدحسين صفاخواه، عبدالحسين طالعى··· 117
26 - هادىِ غدير، مؤلف، ؟··· 117
كتابشناسى ايام غديريه··· 117
1 - آشنايى با ايام غديريه، گروه پژوهش ستاد غديريه··· 117
2 - آيا تا كنون پانزده روز شادى را با عمق جانتان احساس كردهايد ؟ ، ستاد احياء ايام امامت و ولايت··· 118
3 - از غدير تا ظهور، قنبرعلى آلبويه فارسى··· 118
4 - از غدير تا ظهور، مهدى عابدينى··· 118
5 - الماس هستى، مهدى خدّاميان آرانى··· 118
6 - انوار غدير، گروه تحقيق ستاد احياء امامت و ولايت (ستاد غديريه) ،··· 118
7 - بيست و سه روز با غدير، عدنان درخشان··· 118
8 - 15 روز با غدير، محمد صدرى··· 119
9 - تقويم ايام غديريه، حسين يارىزاده··· 119
10 - تقويم نفحات، مهدى شاهچراغى··· 119
11 - درسنامه ايام امامت، محمد صدرى··· 119
12 - درسنامه ايام غديريه، عباس شواخى··· 119
13 - دو هفته شادى، على باباجانى··· 119
14 - روزهاى شاد آسمانى، سيد صادق ميرشفيعى··· 120
15 - غدير در گذر زمان، على اكبر مهدىپور··· 120
16 - غدير ... هفتاد روز بعد، عدنان درخشان··· 120
17 - غديريه، گروه پژوهش ستاد غديريه··· 120
18 - ماه اميرالمؤمنين عليهالسلام، محسن حاجى ترخانى··· 120
19 - ماه ولايت، سيد صادق ميرشفيعى··· 120
20 - ماه ولايت، على نظرى··· 121
21 - مدرسه غدير با پيوندهاى مهدوى، قنبرعلى آلبويه··· 121
22 - وقايع هفته غدير، علىاصغر يونسيان··· 121
23 - هشت روز پس از غدير (از غدير تا مدينه) ، عدنان درخشان··· 121
24 - يك روز به ياد ماندنى يك هفته طلايى··· 121
كتابشناسى امامزمان عليهالسلام و غدير··· 121
1 - آخرين خورشيد، مهدى وحيدى صدر··· 122
2 - از غدير تا ظهور، ابوالفضل سبزى··· 122
3 - امام مهدى عليهالسلام و منتظران از زبان خطابه غدير، اميرمحمد داودىپور، محمدتقى اختيارى، تورج شجاعى··· 122
4 - تجلى اهداف غدير در عصر ظهور، علىاصغر رضوانى··· 122
5 - تجلى غدير در عصر ظهور، سيد محمود بحرالعلوم ميردامادى··· 122
6 - تجلى غدير در عصر ظهور، جمعى از محققين غديرستان كوثر النبى صلىاللهعليهوآله، اصفهان··· 122
7 - تجلى مهدويت در غدير، رضاعلى عزيزى، فارسى، چاپى··· 124
8 - حضرت مهدى عليهالسلام آخرين وارث غدير، محمدرضا شريفى··· 124
9 - غدير در عصر ظهور، محمدحسين رحيميان··· 124
10 - غدير روز تجديد بيعت با امام زمان عليهالسلام، محمدباقر فقيه ايمانى··· 124
11 - غدير و امامزمان عليهالسلام، ابوالفضل سبزى··· 125
12 - غدير و مهدويت، محمدرضا شريفى··· 125
13 - فرازى از خطبه شريف غدير درباره حضرت ولى عصر عليهالسلام، غلامرضا حاتمى··· 125
14 - قائم مهدى عليهالسلام در خطبه غدير، عمران عليزاده··· 125
15 - كعبه در پيام آفتاب، سيد حسين حسينى··· 125
16 - مدرسه غدير با پيوندهاى مهدوى، قنبرعلى آلبويه··· 126
17 - موعود غدير، اصغر صادقى··· 126
18 - مهدويت در خطبه غدير، سميه حسين جواد··· 126
19 - نداى ولايت و مهدويت، ش 3، حسين احمدى··· 126
20 - ياد امام عصر عليهالسلام در عيد غدير خم، محمدرضا رحيميان··· 126
كتابشناسى چهل حديث در مورد غدير··· 127
1 - اربعين فى فضائل مولانا اميرالمؤمنين عليهالسلام، ابوالقاسم مقربعلى زائرخان نقوى··· 127
2 - ترجمه چهل حديث از جلد دهم كتاب الغدير، سيد حسن موسوى (اصفهانى) ،··· 127
3 - چهل حديث، مؤلف: ؟··· 127
4 - چهل حديث پيرامون غدير، محمد محمدى (اشتهاردى)··· 128
5 - چهل حديث پيرامون غدير، سيد مهدى موسوى··· 128
6 - چهل حديث در غدير، مؤسسه فرهنگى و تحقيقاتى برهان، مترجم: مريم عليزاده··· 128
7 - چهل حديث در منزلت غدير، علىاكبر قحطانى (حائرى)··· 128
8 - چهل حديث غدير، احمد شاملو··· 128
9 - چهل حديث غدير، حسين احمدى··· 128
10 - چهل حديث غدير، سيد محمدجعفر روضاتى··· 128
11 - چهل حديث ولايت و غدير، معاونت امور فرهنگى وزارت ارشاد··· 128
12 - چهل درّ از درياى غدير، على ايمانپرست··· 129
13 - چهل مرواريد از اقيانوس غدير، واحد پژوهش مؤسسه فرهنگى هنرى رهپويان حق··· 129
14 - زلال غدير، مصطفى نظرى تهرانى··· 129
15 - غدير (چهل حديث) ، محمود شريفى··· 129
16 - غدير عيد برتر، مهدى صدرى··· 129
كتابشناسى شعر غدير··· 129
1 - از ميقات تا ميثاق (با كاروان غدير) ، حسين خليلى راد··· 131
2 - الاصالة (مجله) ، جمعى از شاعران··· 131
3 - بر جبين صبح (گزيده شعر شاعران معاصر درباره غدير) ، عباس براتىپور··· 132
4 - بركه شانزدهم، حبيب صدقى··· 132
5 - بيعت با خورشيد، مؤلف: گروهى از محققين··· 132
6 - پاسداران حماسه غدير، پرويز عباسى··· 133
7 - تا هميشه غدير، رضا بيات··· 133
8 - تذكره شعراى غدير، 6 ج، محمدهادى امينى··· 134
9 - ترانه غدير، سيد محمدرضاساجد بن سبطالرضا زيدپورى (م 1958 م)··· 134
10 - چهار قرن با شاعران غدير عرب، مظاهر اسكندرزاده··· 134
11 - حديث مهر در بلور شعر، على ثاقب بخشايشى··· 134
12 - حماسه غدير، مهدى شفيعى (پرديسى)··· 135
13 - خطابه غدير، فاطمه مشايخ··· 135
14 - خطابه غدير در آيينه شعر، سيد حسين حسينى··· 135
15 - دانشنامه شعر غدير، 5 ج، محمد صحتى سردرودى··· 135
16 - در ساحل غدير، احمد احمدى بيرجندى··· 136
17 - در ساحل غدير، دبيرخانه جشنواره سراسرى شعر غدير··· 137
18 - ديوان الغدير، باقر محسنى (خرمشهرى)··· 137
19 - ديوان غدير، اكبر بهداد (متخلص به: حبيب)··· 137
20 - ديوان غديريات الراشد، محمدجواد راشد، تهيه و تنظيم: احمد كعبى··· 137
21 - رشك ملك سلامى بر آستان غدير، مؤلف: ؟··· 138
22 - روى دست آسمان، ليلا امير عربى بناب··· 138
23 - ژرفاى غدير، محمد وافى··· 138
24 - ساقى خم غدير، كريم اسدى··· 138
25 - سرود غدير، 2 ج، سيد احمد بن على حسينى (اشكورى)··· 138
26 - شرح و بررسى غديريات قرن نهم، على فلاح احمدى··· 138
27 - شعراء الغدير، 3 ج، مركز الغدير للدراسات الاسلامية··· 139
28 - شعراء الغدير فى التاريخ عن موسوعة الغدير، 2 ج، سعيد ابومعاش··· 140
29 - شعراى غدير، علىاصغر رضوانى··· 140
30 - شعر خورشيد، جمعى از نويسندگان··· 141
31 - شعر غدير، بنياد بينالمللى غدير، قم··· 141
32 - شعر غدير، بنياد بينالمللى غدير، قم··· 142
33 - شعر غديريه كودكانه، عيسى ثاقب بخشايش··· 143
34 - الشعر و الشعراء، عبدالحسين امينى، گردآورنده: محمدحسن شفيعى··· 143
35 - صهباى غدير، جمعى از شعراى هند··· 143
36 - علىگويان از غدير مىگويند، گرد آورى: ستاد غدير استان تهران··· 143
37 - على عليهالسلام در خطابه غدير و دعاى كميل، ولىاللّه فتحى (فاتح)··· 144
38 - غدير در آئينه شعر، عليرضا مهرپرور، حسين تركان··· 145
39 - غدير در آئينه شعر فارسى، مهدى آصفى··· 145
40 - غدير در شعر فارسى، سيد مصطفى بن محمدعلى گرمارودى··· 145
41 - الغدير و الادب الشَعبى، ج 1، حسين بن حسن بهبهانى··· 146
42 - غديريات، عبدالحسين بن احمد امينى (تبريزى، نجفى) ، تهيه و تنظيم: نعمان نصرى··· 146
43 - الغديريات فى الشعر العربى، حربى نعيم محمد شبلى··· 146
44 - غديريّات هادفة، سيد طالب بن يوسف خرسان (م 1353 ق)··· 148
45 - غديريه در ادب پارسى از قرن چهارم تا قرن معاصر، دفتر مطالعات و بررسىهاى اسلامى··· 148
46 - غديريههاى فارسى از قرن چهارم تا چهاردهم، محمد صحتى سردرودى··· 148
47 - كمى غدير بياور (گزيده اشعار جشنواره آينه در غدير) ، عبدالرضا شهبازى··· 149
48 - گلبانگ غدير، محمدمهدى بهداروند··· 149
49 - گوهر عشق، ضياءالدين ترابى··· 150
50 - ماه در سايهسار خورشيد: برگزيدگان كنگره شعر غدير، محمدعلى مجاهدى··· 150
51 - مجالس الشعراء فى غدير امام البلغاء، عبدالحسين امينى··· 151
52 - مجموعه اشعار مولا على عليهالسلام، مؤلف: ؟··· 151
53 - معرفى و متن و ترجمه منظوم خطبه غدير، محمدرفيع باذل مشهدى··· 151
54 - منظومه خطبه غدير، مصطفى جعفرى (فائق)··· 151
55 - مهر آب خم، گزينش و تصحيح: سيد على رضوى··· 151
56 - ميثاق الغدير فى معاجم اللغة و الادب، محمد سعيد مخزومى··· 152
57 - نسيم غدير (غديريههايى از شاعران معاصر) ، عليرضا ميرزامحمد··· 152
58 - هشتمين كنگره سراسرى ادبيات، اداره فرهنگ و ارشاد قم··· 152
59 - يك جرعه از غدير، شوراى شعر شهرستان قم··· 153
معرفى كتب برگزيده غدير··· 153
1 - آداب عيد غدير، خانه كودك··· 153
2 - آينه غدير در روايت شيعه و اهلسنت، محمدعلى صاعد اصفهانى، به كوشش: عليرضا مهرپرور··· 154
3 - اسرار غدير، محمدباقر انصارى··· 154
4 - اشراق غدير، محمدعلى انصارى··· 155
5 - اللّهمَّ والِ مَن والاهُ، غلامرضا صادقى فرد··· 155
6 - الماس هستى، مهدى خدّاميان آرانى··· 156
7 - بر بلنداى غدير، سيد مجتبى فلاح··· 156
8 - بيعات الامير عليهالسلام، من يوم الدار الى يوم الغدير، سيد احمد حسينى··· 156
9 - پيامى بزرگ از بزرگ پيامبران، حسين بن احمد عمادزاده··· 157
10 - التكميل، سيد مرتضىحسين هندى (خطيب، فتحپورى، الهآبادى)··· 157
11 - جرعهاى از غدير، محترم شكريان··· 159
12 - جرعة من الغدير، سيد محمدعلى حسينى كاشانى غروى··· 159
13 - چهارده قرن با غدير، محمدباقر انصارى··· 159
14 - حديث الغدير بين ادّلة المثبتين و اوهام المبطلبين، سيد هاشم ميلانى··· 160
15 - حديث غدير نص بر امامت و خلافت مذكور در حديث ثقلين، ابوالقاسم صلواتى··· 160
16 - حديث ولايت، سعيد نظرى توكلى··· 160
17 - حديث ولايت در روايت صحابه، محمود طلوعى گوگانى··· 161
18 - حماسه غدير (و آشكار شدن توطئههاى پنهان) ، محمد دشتى··· 161
19 - خاورشناسان و غدير، سيد مجيد پورطباطبايى··· 161
20 - خطابههاى غدير، سيد حسين حسينى··· 161
21 - خطبه امير عليهالسلام در عيد غدير، محمدحسين رحيميان··· 162
22 - دانشنامه غدير، 26 ج، محمدرضا شريفى··· 162
23 - ژرفاى غدير، محمدباقر انصارى··· 163
24 - شرح اسانيد الغدير، ج 1، حسين معتوق (قطيفى، كويتى)··· 164
25 - عيد الغدير فى عهد الفاطميين، محمدهادى امينى··· 164
26 - غدير تا فاطميه، محمدباقر انصارى، محمدرضا شريفى··· 165
27 - غدير در آئينه كتاب، محمد انصارى زنجانى··· 165
28 - غدير در نگارگرى، مرضيه علىپور··· 165
29 - الغدير رحلة التاريخ و المستقبل، احمد مصرى، تحقيق: قاسم محمد بصرى··· 166
30 - الغدير فى الاسلام، محمد رضا فرج اللّه (حلفى، نجفى، م 1386 ق) ، تحقيق: على جهاد ظاهر حسانى··· 166
31 - الغدير فى التراث الاسلامى، سيد عبدالعزيز طباطبايى··· 166
32 - الغدير فى الكتاب و السنة و الادب، 11 ج، عبدالحسين امينى··· 167
33 - الغدير فى مصادر الفريقين، على يعقوب سويف قطيفى··· 176
34 - غدير و چشمههاى جوشان ولايت، سيد على موحد (ابطحى)··· 177
35 - غدير و دشمنان، مرور فورى، محمدباقر انصارى··· 177
36 - غدير و علل فراموشى آن، سيد محمد مرتضوى··· 177
37 - غدير و وقف، معاونت فرهنگى سازمان اوقاف و امور خيريه··· 178
38 - الغدير و الولاية، سيد عبدالامير بن سيد ادريس مدنى··· 178
39 - الغدير يتحدّى التشكيك بأسانيده، سيد ياسين موسوى··· 178
40 - فروغ غدير، سيد شاهدجمال رضوى گوپالپورى··· 179
41 - فرهنگ غدير، جواد محدثى··· 179
42 - فرهنگ غديريه محمدرضا رجايى··· 180
43 - فرهنگ فراگير غدير، محمدرضا رفيعى··· 180
44 - فرهنگنامه موضوعى غدير، 17 ج، محمدرضا شريفى··· 180
45 - فضائل و اعمال روز غدير، امين اوحدى··· 181
46 - كتابشناسى و كتابخانه جامع غدير، سيد احمد حسينزاده··· 181
47 - كتاب غدير، ج 1، سيد محمدعلى موحد (ابطحى، اصفهانى)··· 181
48 - گزارش لحظه به لحظه از واقعه غدير، محمدباقر انصارى··· 182
49 - مدخل الى دراسة نصّ الغدير، محمد مهدى آصفى··· 182
50 - مدرسه سبز غدير، مجيد حيدرىفر··· 183
51 - منبع شناسى جامع غدير، سيد احمد حسينزاده، حميده جعفرى پاورسى··· 183
52 - المنير فى نبأ الغدير، 20 ج (حدودا) ، امير تقدمى معصومى··· 183
53 - المولى فى الغدير، مؤسسة السبطين عليهماالسلام، قم··· 186
54 - ناگفتههاى غدير، يد اللّه نفرى··· 186
55 - نگرشى نو به غدير، علىاصغر رضوانى··· 187
56 - نماز ولايت، كريم زارع··· 187
57 - النهج السوى فى معنى المولى و الولى، محسنعلى بن حسنجان بلتستانى··· 187
58 - واقعة غدير خم، سيد محمد قزوينى (حسينى)··· 188
59 - هديه غدير، حامد دلبيشه··· 188
60 - يوم الغدير، مهدىعلى بن نوابجعفرحسن عظيمآبادى··· 188
قسمت سوم: كتابنامه غدير: 191 - 395
غدير در آئينه كتاب··· 191
1 - غدير در فرهنگ اسلام··· 193
الف. اولين كتابها در ثبت غدير··· 194
ب. مراحل چهارگانه فرهنگ غدير در تاريخ··· 195
مرحله اول: روايت··· 195
مرحله دوم: از روايت به تأليف··· 197
مرحله سوم: تحقيق در سند و متن··· 198
ابنمَغازلى شافعى··· 198
ابنعقده (ت 244 يا 249 - م 332 ق)··· 198
طبرى··· 199
5 . مسعود بن ناصر سِجِستانى، ابوسعيد سِجِزّى ركّاب (م 477 ق)··· 200
6 . شمسالدين ذهبى··· 200
8 . محمد بن على بن دُحَيم شيبانى كوفى، ابوجعفر (م 351 ق)··· 202
عبدالرحيمبنحسين شافعى،زينالدين،حافظ عِراقى(م806ق)··· 202
محمد بن عمر بغدادى، ابوبكر جِعابى (م 355 ق)··· 202
على بن عمر بغدادى دارَقُطنى (م 385 ق)··· 202
محمد بن محمد دمشقى شافعى، شمسالدين، ابنجَزَرى (ت 751 - م 833 ق)··· 202
مرحله چهارم: شكوفايى علمى غدير··· 202
يك. غديرستان كوثر النبى صلىاللهعليهوآله··· 204
دو. شعور ولايت فاؤونديشن··· 205
چهار. ترجمههاى خطبه غدير··· 205
پنج. مقالات درباره غدير از ملل مختلف··· 206
شش. فعاليتهاى فرهنگى غدير··· 207
هفت. كتابهاى بريل··· 208
2 - آمارى در رابطه با كتابشناسى غدير··· 209
يك. آمار كتب چاپى و خطى··· 209
ايران··· 212
سوريه··· 212
يمن··· 212
هند··· 213
پاكستان··· 213
آلمان··· 213
انگلستان··· 213
عراق··· 213
دو. آمار مؤلفين··· 213
سه. آمار زبانهاى مختلف··· 215
چهار. آمار محصولات فرهنگى··· 216
لوح فشرده··· 217
زبان (بعضى از لوحها چند زبانهاند) 217
نوع تدوين··· 217
كاست··· 217
پنج. آمار موضوعات··· 217
شش. آمار گرايشهاى تحقيقى··· 221
3 - كتابنامههاى غدير··· 225
اول. كتابشناسى ضمنى··· 225
دوم. كتابشناسى مستقل··· 226
يك: كتابشناسى مكتوب··· 227
دو: كتابشناسى نرمافزارى··· 228
سوم. زمينه كتابشناسى غدير··· 229
4 - كتابنامه حاضر··· 230
الف. برنامه تدوين فهرست حاضر··· 230
ب. خصوصيات فهرست حاضر··· 231
ج. روش فهرست نگارى در كتاب حاضر··· 233
د. كتابخانه و كلكسيون غدير··· 233
كتابنامه و مقاله نامه و عرصه ديجيتالِ غدير··· 234
كتابنامه غدير··· 237
مقالات غدير··· 333
غدير در عرصه ديجيتال (CD) و (DVD)··· 385
كاستهاى غدير··· 395
(فصل چهارم: مسائل فرهنگى غدير: ش 2)
بخش دوم
ادبيات غدير
5 - 219
قسمت اول: موارد كلى ادبيات غدير: 7 - 48
حديث و ماجرا و خطبه غدير در قالب شعر··· 7
1 - شعرِ غدير··· 8
2 - شعرِ غدير در زبانهاى مختلف··· 8
3 - جلوههاى شعرى در ادبيات غدير··· 9
4 - شعرِ غدير و دائرة المعارف··· 11
تبليغ غدير با ادبيات··· 11
1 - فرهنگ سازى با شعر غدير در حضور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 12
2 - شعرِ غدير توسط معصومين و در حضور امامان عليهمالسلام··· 14
3 - ادبيات و نثر غدير در تاريخ··· 16
4 - تبليغ غدير با تدوين ديوان بزرگ غدير··· 16
5 - شاعران و روايت و تبليغ غدير با شعر··· 17
شعر غدير و آيات قرآن··· 18
تحليل شعرِ غدير··· 20
اديبان و شاعران و معناى مولى··· 21
شعراى غدير··· 21
مسابقه شعر غدير··· 24
كتابشناسى شعر غدير··· 24
1 - از ميقات تا ميثاق (با كاروان غدير) ، حسين خليلى راد··· 26
2 - الاصالة (مجله) ، جمعى از شاعران··· 26
3 - بر جبين صبح (گزيده شعر شاعران معاصر درباره غدير) ، عباس براتىپور··· 27
4 - بركه شانزدهم، حبيب صدقى··· 27
5 - بيعت با خورشيد، مؤلف: گروهى از محققين··· 27
6 - پاسداران حماسه غدير، پرويز عباسى··· 28
7 - تا هميشه غدير، رضا بيات··· 28
8 - تذكره شعراى غدير، 6 ج، محمدهادى امينى··· 29
9 - ترانه غدير، سيد محمدرضاساجد بن سبطالرضا زيدپورى··· 29
10 - چهار قرن با شاعران غدير عرب، مظاهر اسكندرزاده··· 29
11 - حديث مهر در بلور شعر، على ثاقب بخشايشى··· 29
12 - حماسه غدير، مهدى شفيعى (پرديسى)··· 30
13 - خطابه غدير، فاطمه مشايخ··· 30
14 - خطابه غدير در آيينه شعر، سيد حسين حسينى··· 30
15 - دانشنامه شعر غدير، 5 ج، محمد صحتى سردرودى··· 30
16 - در ساحل غدير، احمد احمدى بيرجندى··· 31
17 - در ساحل غدير، دبيرخانه جشنواره سراسرى شعر غدير··· 32
18 - ديوان الغدير، باقر محسنى (خرمشهرى)··· 32
19 - ديوان غدير، اكبر بهداد (متخلص به: حبيب)··· 32
20 - ديوان غديريات الراشد، محمدجواد راشد تهيه و تنظيم: احمد كعبى··· 32
21 - رشك ملك سلامى بر آستان غدير، مؤلف: ؟··· 33
22 - روى دست آسمان، ليلا امير عربى بناب··· 33
23 - ژرفاى غدير، محمد وافى··· 33
24 - ساقى خم غدير، كريم اسدى··· 33
25 - سرود غدير، 2 ج، سيد احمد بن على حسينى (اشكورى)··· 33
26 - شرح و بررسى غديريات قرن نهم، على فلاح احمدى··· 33
27 - شعراء الغدير، 3 ج، مركز الغدير للدراسات الاسلامية··· 34
28 - شعراء الغدير فى التاريخ عن موسوعة الغدير، 2 ج، سعيد ابومعاش··· 35
29 - شعراى غدير، علىاصغر رضوانى··· 35
30 - شعر خورشيد، جمعى از نويسندگان··· 36
31 - شعر غدير، بنياد بينالمللى غدير، قم··· 36
32 - شعر غدير، بنياد بينالمللى غدير، قم··· 37
33 - شعر غديريه كودكانه، عيسى ثاقب بخشايش··· 38
34 - الشعر و الشعراء، عبدالحسين امينى، گردآورنده: محمدحسن شفيعى··· 38
35 - صهباى غدير، جمعى از شعراى هند··· 38
36 - علىگويان از غدير مىگويند، گرد آورى: ستاد غدير استان تهران··· 38
37 - على عليهالسلام در خطابه غدير و دعاى كميل، ولىاللّه فتحى (فاتح)··· 39
38 - غدير در آئينه شعر، عليرضا مهرپرور، حسين تركان··· 40
39 - غدير در آئينه شعر فارسى، مهدى آصفى··· 40
40 - غدير در شعر فارسى، سيد مصطفى بن محمدعلى گرمارودى··· 40
41 - الغدير و الادب الشَعبى، ج 1، حسين بن حسن بهبهانى··· 41
42 - غديريات، عبدالحسين بن احمد امينى، نعمان نصرى··· 41
43 - الغديريات فى الشعر العربى، حربى نعيم محمد شبلى··· 41
44 - غديريّات هادفة، سيد طالب بن يوسف خرسان (م 1353 ق)··· 43
45 - غديريه در ادب پارسى از قرن چهارم تا قرن معاصر، دفتر مطالعات و بررسىهاى اسلامى··· 43
46 - غديريههاى فارسى ازقرن چهارم تا چهاردهم، محمد صحتى سردرودى··· 43
47 - كمى غدير بياور (گزيده اشعار جشنواره آينه در غدير) ، عبدالرضا شهبازى··· 44
48 - گلبانگ غدير، محمدمهدى بهداروند··· 44
49 - گوهر عشق، ضياءالدين ترابى··· 45
50 - ماه در سايهسار خورشيد: برگزيدگان كنگره شعر غدير، محمدعلى مجاهدى··· 45
51 - مجالس الشعراء فى غدير امام البلغاء، عبدالحسين امينى، تهيه و تنظيم: محسن عقيل··· 46
52 - مجموعه اشعار مولا على عليهالسلام، مؤلف: ؟··· 46
53 - معرفى و متن و ترجمه منظوم خطبه غدير، محمدرفيع باذل مشهدى··· 46
54 - منظومه خطبه غدير، مصطفى جعفرى (فائق)··· 46
55 - مهر آب خم، گزينش و تصحيح: سيد على رضوى··· 46
56 - ميثاق الغدير فى معاجم اللغة و الادب، محمد سعيد مخزومى··· 47
57 - نسيم غدير (غديريههايى از شاعران معاصر) ، عليرضا ميرزامحمد··· 47
58 - هشتمين كنگره سراسرى ادبيات، اداره فرهنگ و ارشاد قم··· 47
59 - يك جرعه از غدير، شوراى شعر شهرستان قم··· 48
قسمت دوم: شعرِ غدير به زبانهاى مختلف: 49 - 219
اول: عربى··· 49 - 112
معرفى غديريه سرايان به زبان عربى··· 49
قرن اول··· 50
قرن دوم··· 50
قرن سوم··· 51
قرن چهارم··· 51
قرن پنجم··· 52
قرن ششم··· 53
قرن هفتم··· 53
قرن هشتم··· 54
قرن نهم··· 55
قرن دهم··· 55
قرن يازدهم··· 55
قرن دوازدهم··· 56
شعر اميرالمؤمنين عليهالسلام در غدير··· 57
شعر حضرت مهدى عليهالسلام در عيد غدير··· 63
غديريهها و حضرت مهدى عليهالسلام··· 65
غديريه حَسّان بن ثابت، اولين غديريه به دستور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 66
جهت اول··· 68
جهت دوم··· 68
سند و دلالت غديريّه حسّان براى حديث غدير··· 72
1 - نقل شعر حسّان توسط شمارى از پيشوايان مشهور اهلسنت··· 73
ابنمَردَوَيه (ت 240 يا 241 - م 327 ق)··· 73
احمد بن عبداللّه اصفهانى، ابونُعَيم··· 73
موفّق بن احمد مكّى خوارزمى··· 74
محمد بن على بن ابراهيم نطنزى، ابوالفتح··· 74
5 . سبط بن جوزى، ابوالمظفر··· 74
6 . ابراهيم بن محمد مؤيّد بن عبداللّه بن على بن محمد بن حمويه خراسانى جوينى صوفى، صدرالدين ابوالمجامع (ت 644 - م 722 ق)··· 74
8 . جلالالدين سُيوطى··· 75
2 - وجوه استدلال به شعر حسّان··· 76
وجه اول: سراينده اين شعر از صحابه است··· 77
وجه دوم: اين شعر به اِذن پيامبر صلىاللهعليهوآله سروده شده است··· 79
وجه سوم: تقرير پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 79
وجه چهارم: پيامبر صلىاللهعليهوآله شعر حسّان را نيكو شمرد··· 80
وجه پنجم: اين شعر در حضور صحابه سروده شد··· 80
وجه ششم: تقرير خلفاى سهگانه··· 80
وجه هفتم: آيه تبليغ در شعر حسّان··· 80
شعرِ قيس بن سعد در حضور اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 81
شعر غديرِ طرِمّاح در حضور معاويه··· 82
شعرِ غدير كُميت در حضور امام عليهالسلام··· 82
سيد حِميَرى و شعر غدير در حضور امام··· 85
غديريه اول··· 85
غديريه دوم··· 86
غديريه سوم··· 88
غديريه چهارم··· 89
غديريه پنجم··· 91
غديريه ششم··· 92
غديريه هفتم··· 92
شعرِ غدير عَبدى كوفى در حضور امام عليهالسلام··· 95
شعرِ غدير ابوتمام طائى در حضور امام عليهالسلام··· 97
شعرِ دِعبِل خُزاعى در غدير··· 98
شعرِ صاحب بن عبّاد در غدير··· 99
شعر غديرِ پولِس سَلامه و علل و انگيزههاى آن··· 100
1 - دلايل انتخاب موضوع··· 101
2 - عشق به اهلبيت و حضرت على عليهمالسلام··· 104
3 - واقعه غدير خم··· 104
4 - حديث غدير··· 106
5 - شهادت پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 111
6 - كتابشناسىِ كتاب «عيد الغدير» و مؤلف آن··· 112
حماسه عيد الغدير، سيد حسين مرعشى··· 112
بولس سلامة و ملحمة عيد الغدير، عبدالحسين جواهرى··· 112
حماسه عيد الغدير، پولس سلامه، انتخاب: سيد حسين مرعشى··· 112
دوم: فارسى··· 113 - 209
معرفى غديريه سرايان به زبان فارسى··· 113
قرن چهارم··· 114
قرن پنجم··· 114
قرن ششم··· 114
قرن هفتم··· 115
قرن هشتم··· 115
قرن نهم··· 115
قرن دهم··· 115
قرن يازدهم··· 116
قرن دوازدهم··· 116
قرن سيزدهم··· 117
قرن چهاردهم··· 117
قرن پانزدهم (معاصر)··· 120
اشعار شعراى مشهور فارسى در غدير··· 123
1 - ابوالقاسم فردوسى (م 411 ق)··· 123
2 - خواجه عبداللّه انصارى (م 481 ق)··· 123
3 - ناصر خسرو قباديانى (م 481 ق) :··· 123
4 - جلال الدين بلخى (مثنوى)··· 123
5 - سنايى غزنوى (م 590 ق)··· 124
6 - ابراهيم بن على خاقانى شروانى (م 582 ق)··· 124
7 - فريدالدين عطار نيشابورى (م 586 ق)··· 124
8 - مصلحالدين سعدى شيرازى (ق 690 ق)··· 124
9 - سيد محمدحسين شهريار (م 1367 ش)··· 125
جلوههاى غدير در شعر فارسى كهن··· 125
مقدمه··· 125
1 - شرح روش تحقيق··· 126
2 - پيشينه تحقيق··· 127
3 - بحث··· 127
يك. تحليل بسامدى غدير در شعر فارسى··· 128
دو. تحليل محتوايى غدير در شعر فارسى··· 131
نتيجه گيرى··· 144
جلوههاى غدير در شعر فارسى معاصر··· 145
مقدمه··· 147
الف. پيشينيه غديريه سرايى در شعر فارسى··· 147
ب. پيشينه و روش تحقيق··· 147
1 - دگرگونى درون مايهاى شعر معاصر··· 148
2 - شعر آئينى و گروهبندى آن··· 148
3 - مختصات فكرى و زبانى شعر آئينى··· 149
4 - قالب شعرى غديريهها··· 149
5 - نگاهى به برخى جلوههاى غدير در شعر معاصر فارسى··· 150
اديب الممالك فراهانى··· 151
اديب پيشاورى··· 151
صبورى كاشانى··· 151
ميرزا حبيباللّه خراسانى··· 151
شيخ محمد حسين غروى اصفهانى··· 152
ميرزا محمد كاظم صبورى··· 152
صغير اصفهانى··· 152
رفعت سمنانى··· 152
ملك الشعراء محمد تقى بهار··· 153
عمان سامانى··· 153
سيد محمدحسين شهريار··· 153
نيمايوشيج··· 154
مهدى الهى قمشهاى··· 154
محيط قمى··· 154
ابوالحسن ميرزا شيخالرئيس قاجار··· 155
صفى اصفهانى··· 155
طوطى همدانى··· 155
ناصر شعار ابوذرى··· 155
ناظمزاده كرمانى··· 156
فرصت شيرازى··· 156
محمدجواد غفورزاده(شفق)··· 156
سيد رضا مؤيد··· 157
حالى اردبيلى··· 157
نظيرى نيشابورى··· 157
دكتر يحيى حدادى ابيانه··· 157
سيد مصطفى آرنگ··· 158
مهرداد اوستا··· 158
عبدالعلى نگارنده··· 158
محمدعلى مردانى··· 158
ناظرزاده كرمانى··· 158
دكتر قاسم رسا··· 158
مصطفى جوادى مقدم··· 159
حبيب چايچيان (حسان)··· 159
احمد عزيزى··· 159
ارمغان بهداروند··· 159
يوسفعلى ميرشكاك··· 160
مصطفى محدثى خراسانى··· 160
محمدعلى سالارى··· 160
طاهره موسوى گرمارودى··· 161
خوشدل كرمانشاهى··· 161
سيد مصطفى موسوى گرمارودى··· 161
محمود شاهرخى··· 161
محمد على صفرى (زرافشان)··· 162
احمد عزيزى··· 162
غلامرضا سازگار··· 162
نعمت ميرزاده آزرم··· 163
عباس براتىپور··· 163
پروانه نجاتى··· 163
نادر بختيارى··· 163
جواد جهانآرايى··· 164
مهدى رحيمى··· 164
رضا اسماعيلى··· 164
محمدعلى مجاهدى··· 164
نصراللّه مردانى··· 165
ابوالقاسم حسينجانى··· 165
مرتضى اميرى اسفندقه··· 165
محمود اكرامى··· 165
علىرضا سپاهى لائين··· 166
علىرضا قزوه··· 166
ولىاللّه پاشا··· 166
زهرا حسينزاده··· 167
شمسالدين بختكى··· 167
الهام عمومى··· 167
سيد محمد باباميرى··· 167
على حيدرىزاده··· 168
6 - مؤلّفههاى فكرى و ادبى شعر غدير معاصر··· 168
مورد اول··· 168
مورد دوم··· 168
مورد سوم··· 168
مورد چهارم··· 169
مورد پنجم··· 169
مورد ششم··· 169
مورد هفتم··· 169
7 - آسيب شناسى شعر غدير معاصر··· 171
نكته اول··· 171
نكته دوم··· 171
نكته سوم··· 171
نكته چهارم··· 171
نكته پنجم··· 172
نكته ششم··· 172
نكته هفتم··· 172
نكته هشتم··· 172
8 - غديريههاى مفصل فارسى··· 172
خطابه غدير در آيينه شعر، سيد حسين حسينى··· 172
نتيجه··· 173
تقارن غدير و نوروز در شعر فارسى··· 174
1 - تقارن غدير و نوروز در شعر فارسى··· 174
يك. هاتف اصفهانى··· 174
دو. ميرزا حبيب قاآنى شيرازى··· 174
سه. صغير اصفهانى··· 174
چهار. صغير اصفهانى··· 174
پنج. شعرهاى محلى كشور افغانستان··· 175
2 - نوروز و غدير در پاكستان و افغانستان··· 175
الف. نوروز و غدير در افغانستان··· 176
جشن گل سرخ··· 176
ب. نوروز و غدير در پاكستان··· 177
كنگره سراسرى ادبيات غدير··· 180
1 - معرفى كنگره··· 180
2 - مقالات ارسالى به كنگره··· 182
سوم: زبانهاى ديگر··· 211 - 219
غدير در شعرِ زبانهاى ديگر··· 211
1 - اردو··· 212
غديريه اول··· 212
غديريه دوم··· 213
غديريه سوم··· 214
غديريه چهارم··· 216
غديريه پنجم··· 217
2 - تركى··· 218
يوسف شهاب··· 218
قُمرى··· 219
يوسف معزى اردبيلى··· 219
بخش سوم
فرهنگنامه يا دانشنامه غدير
221 - 436
(فصل چهارم: مسائل فرهنگى غدير: ش 3)
بخش چهارم
تبليغ غدير
5 - 665
قسمت اول: موارد كلى تبليغ غدير در سيره معصومين عليهمالسلام: 7 - 110
تبليغ غدير با احتجاج··· 7
موقعيتهاى معصومين عليهمالسلام در تبليغ غدير··· 7
1 - موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 9
موقعيت اول··· 9
موقعيت دوم··· 10
موقعيت سوم··· 10
موقعيت چهارم··· 10
موقعيت پنچم··· 11
2 - موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان حضرت زهرا عليهاالسلام··· 11
موقعيت اول··· 11
موقعيت دوم··· 12
موقعيت سوم··· 12
موقعيت چهارم··· 12
3 - موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 12
موقعيت اول··· 13
موقعيت دوم··· 13
موقعيت سوم··· 13
موقعيت چهارم··· 13
موقعيت پنجم··· 14
موقعيت ششم··· 14
موقعيت هفتم··· 14
موقعيت هشتم··· 14
موقعيت نهم··· 15
موقعيت دهم··· 15
موقعيت يازدهم··· 15
موقعيت دوازدهم··· 15
موقعيت سيزدهم··· 16
موقعيت چهاردهم··· 16
موقعيت پانزدهم··· 16
موقعيت شانزدهم··· 16
موقعيت هفدهم··· 16
موقعيت هجدهم··· 17
موقعيت نوزدهم··· 17
موقعيت بيستم··· 17
موقعيت بيست و يكم··· 17
موقعيت بيست و دوم··· 18
موقعيت بيست و سوم··· 18
موقعيت بيست و چهارم··· 18
موقعيت بيست و پنجم··· 18
موقعيت بيست و ششم··· 18
4 - موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام حسن و امام حسين عليهماالسلام··· 19
موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام حسن عليهالسلام··· 19
موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام حسين عليهالسلام··· 19
5 - موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان ائمه بقيع عليهمالسلام··· 20
موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام سجاد عليهالسلام··· 20
موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام باقر عليهالسلام··· 20
موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام صادق عليهالسلام··· 20
6 - موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام هفتم و هشتم عليهماالسلام··· 21
موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام كاظم عليهالسلام··· 21
موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام رضا عليهالسلام··· 21
7 - موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امامين عسكريّين عليهماالسلام··· 22
موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام هادى عليهالسلام··· 22
موقعيتهاى تبليغى غدير در زمان امام عسكرى عليهالسلام··· 22
جهت گيرىهاى تبليغى غدير توسط معصومين عليهمالسلام··· 23
1 - مراسم غير عادى براى غدير··· 24
يك. انتشار فورىِ خبرِ فوق العاده غدير··· 25
دو. ماجراى عجيب غدير، هم مشهور هم معروف··· 25
سه. غير عادى بودن غدير براى انبياء عليهمالسلام··· 26
چهار. غير عادى بودن غدير در عالم خلقت··· 27
پنج. غير عادى بودن غدير براى ملائكه··· 28
2 - پيامبر صلىاللهعليهوآله محور ابلاغ غدير··· 29
اول. هدايت مراسم غدير به دست پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 30
دوم. تأكيد معصومين عليهمالسلام بر محوريت پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير··· 32
3 - ايجاد زمينه شهرت غدير··· 42
جهت اول: اشتهار غدير به خاطر سرعت خروج از مكه به سوى غدير··· 42
جهت دوم: اشتهار غدير به خاطر مكان فوق العاده آن··· 44
جهت سوم: اشتهار غدير به خاطر خطبه يك ساعته··· 45
جهت چهارم: اشتهار غدير به خاطر مراسم سه روزه بيعت··· 45
جهت پنجم: تابلوى اشتهار بر پيشانى غدير··· 46
4 - فرمان ابلاغ عمومى غدير··· 47
5 - رسميت غدير در تقويم اسلام··· 48
اول. تبريك رسمى در غدير خم··· 48
دوم. آموزش تبريك غدير از امام صادق عليهالسلام··· 49
سوم. آموزش تهنيت غدير توسط امام رضا عليهالسلام··· 50
چهارم. رسميت عيد غدير به امر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 50
پنجم. دستور عيد گرفتن غدير به على عليهالسلام··· 51
ششم. نام گذارى رسمى غدير به «يوم الولاية»··· 51
هفتم. جشن رسمى غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 51
هشتم. افضليت غدير بين سه عيد رسمى··· 53
نهم. جشن رسمى دوستان غدير توسط امام رضا عليهالسلام··· 53
6 - استفاده از فرصتهاى حساس در تبليغ غدير··· 54
فرصت اول: از پشت در آتش زده··· 56
فرصت دوم: در حال بيعت به زور طناب و شمشير··· 56
فرصت سوم: در عيادت غير مترقبه نمايندگان سقيفه··· 56
فرصت چهارم: در شوراى فرمايشى عمر براى ادامه غصب خلافت··· 57
فرصت پنجم: در جنگ با همسر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 58
فرصت ششم: در حركت براى جنگ با معاويه··· 58
فرصت هفتم: بر منبر در ميدان جنگ صفين··· 59
فرصت هشتم: در پاسخ به تكبر معاويه··· 59
فرصت نهم: در حكومت غدير و حيات صاحب غدير··· 60
فرصت دهم: بر منبرى مقابل معاويه··· 63
فرصت يازدهم: در مجلسِ اهانت به صاحب غدير··· 63
فرصت دوازدهم: در مقابله با يكى از اركان فرهنگى سقيفه··· 64
فرصت سيزدهم: در سفر مكه كنار بركه غدير··· 65
فرصت چهاردهم: در برابر هارون در اوج خلافت سقيفه··· 66
فرصت پانزدهم: در نجف در عيد غدير··· 67
7 - اهتمام در نقل حديث غدير··· 68
نكته اول: حضور جدى اهلبيت: در نقل حديث غدير··· 68
نكته دوم: راويان غدير بسيار زياد ولى بسيار كم ! !··· 69
نكته سوم: انتقال فرهنگ غدير با روايت··· 70
نكته چهارم: انتقال فرهنگ غدير با تأليف··· 70
نكته پنجم: انتقال فرهنگ غدير با تحقيق در سند و متن··· 71
نكته ششم: شكوفايى علمى در فرهنگ غدير··· 71
8 - ادبيات غدير··· 72
مرحله اول: پيامبر صلىاللهعليهوآله و على عليهالسلام بنيانگذارانِ شعرِ غدير··· 72
مرحله دوم: شعرِ غدير در حضور امامان عليهمالسلام··· 72
مرحله سوم: ادبيات و نثر غدير در تاريخ··· 73
روشهاى عَمَلى تبليغ غدير توسط معصومين عليهمالسلام··· 73
1 - احياى مسجد غدير··· 74
يك. پايه گذارى مسجد غدير توسط پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 74
دو. احياى مسجد غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 75
سه. احياى مسجد غدير در زمان امام باقر عليهالسلام··· 75
چهار. احياى مسجد غدير در زمان امام صادق عليهالسلام··· 76
پنج. احياى مسجد غدير در زمان امام كاظم عليهالسلام··· 77
شش. احياى مسجد غدير در زمان غيبت صغرى··· 77
2 - زيارت اميرِ غدير··· 78
يك. دستور زيارت صاحب غدير از امام صادق عليهالسلام··· 78
دو. دستور زيارت صاحب غدير از امام رضا عليهالسلام··· 79
سه. دستور زيارت «غديريه» از امام على نقى عليهالسلام··· 79
3 - اظهار سرور در عيد غدير··· 79
يك. دستور اظهار سرور قلبى و زبانى··· 80
دو. دستور ديدار مؤمنان در غدير··· 81
سه. دستور تبريك به پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير خم··· 81
چهار. كيفيت تبريك غدير در كلام امام صادق عليهالسلام··· 82
پنج. امر به تهنيت گفتن غدير در كلام امام رضا عليهالسلام··· 83
شش. دستور عقد اُخوّت در غدير··· 84
4 - برپائى جشنهاى غدير··· 85
يك. دستور جشن عمومى غدير··· 85
دو. امر به پوشيدن لباس نو در غدير··· 86
سه. دستور هديه دادن در غدير··· 87
چهار. دستور توسعه بر خانواده و برادران در غدير··· 87
5 - عبادات خاص عيد غدير··· 88
يك. دستور صلوات و لعن و برائت در غدير··· 88
دو. دستور شكر و حمد الهى در غدير··· 89
سه. دستور نماز و عبادت در غدير··· 90
چهار. دستور روزه گرفتن در غدير··· 90
كيفيت برخورد معصومين عليهمالسلام با خط ضدّ غدير··· 91
1 - مفهوم ولايت در غدير··· 92
2 - جايگاه ولايت در دين··· 93
3 - تفكر بايسته درباره غدير··· 94
4 - اتمام حجت كامل با غدير··· 95
5 - تعجب از كوتاهى درباره غدير··· 98
6 - ريشه يابى ضديت با غدير··· 101
كتابشناسى تبليغ غدير توسط معصومين عليهمالسلام··· 103
1 - ابلاغ پيام غدير در كلام اهلبيت رسالت عليهمالسلام، سيد رضا حسينى··· 103
2 - احتجاج به من كنت مولاه، سيد محمدجعفر روضاتى··· 103
3 - پيام غدير را برسانيم، عدنان درخشان··· 103
4 - تبليغ غدير در سيره معصومين عليهمالسلام، محمدباقر انصارى··· 103
5 - تكنولوژى تبليغ در خطابه غدير، سيد حسينى حسينى··· 109
6 - حديث غدير از زبان اميرالمؤمنين عليهالسلام، محمد محمديان··· 110
7 - غدير از بيان على بن موسى الرضا عليهالسلام، احمد آقايى··· 110
قسمت دوم: تبليغ غديرتوسط خداوند ومعصومين عليهمالسلام و... : 111- 351
تبليغ غدير با احتجاج··· 111
تبليغ غدير توسط خداوند··· 111
1 - دستور به ابلاغ ولايت پيش از غدير··· 112
2 - آيه تبليغ و ابلاغ ولايت··· 114
يك. وحى خاص براى ابلاغ ولايت··· 118
دو. سابقه قرآنى ولايت··· 119
سه. علت امر شديد اللحن در ابلاغ ولايت··· 119
چهار. خدا جز با ابلاغ ولايت راضى نمىشود··· 120
3 - آيه اكمال و ابلاغ ولايت··· 124
رابطه ابلاغ و اكمال··· 126
4 - آيه اولىالامر و ابلاغ ولايت··· 128
يك. متن خطبه غدير··· 129
دو. موقعيت تاريخى··· 129
سه. موقعيت قرآنى··· 129
چهار. تحليل تاريخى··· 130
پنج. تحليل اعتقادى··· 131
6 - آيه «فَوَ رَبِّكَ لَنَسْئَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ... » و ابلاغ ولايت··· 132
الف. موقعيت تاريخى··· 132
ب. تحليل اعتقادى··· 133
7 - آيه «سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ ... » و خطر ابلاغ ولايت··· 136
يك. متن خطبه غدير··· 137
دو. موقعيت تاريخى··· 137
سه. موقعيت قرآنى··· 137
8 - اجر ابلاغ ولايت در قرآن··· 138
الف. موقعيت تاريخى··· 139
ب. تحليل اعتقادى··· 139
تبليغ غدير توسط پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 140
1 - ابلاغ ولايت پيش از غدير··· 144
اول. ابلاغ ولايت در مدينه··· 144
دوم. ابلاغ ولايت در مكه··· 145
سوم. ابلاغ ولايت در عرفات··· 148
چهارم. نزول سوره نصر··· 151
پنجم. ابلاغ ولايت در مسير غدير··· 154
2 تا 5 - تبليغ غدير در خطبه غدير··· 154
مورد اول: دستور به ابلاغ ولايت··· 157
مورد دوم: وظيفه تبليغ غدير براى همگان در خطبه غدير··· 164
مورد سوم: بزرگترين امر به معروف ابلاغ ولايت··· 166
مورد چهارم: بيعت براى ابلاغ غدير به نسلهاى آينده··· 167
6 - امر پيامبر صلىاللهعليهوآله به ابلاغ ولايت··· 168
7 - سند مكتوب غدير به امر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 169
اول. نفى هواى نفس درباره غدير: «وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى»··· 172
دوم. اثبات وَحْيانيت غدير: «إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْىٌ يُوحى»··· 173
8 - تبليغ غدير توسط پيامبر صلىاللهعليهوآله به يك چادرنشينِ غدير نيامده··· 173
9 - دفاع پيامبر صلىاللهعليهوآله از غدير در حضور منافقين··· 174
10 - پايه گذارى مسجد غدير توسط پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 174
11 - دستور تبريك به پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير خم··· 174
12 - فرهنگ سازى با شعر غدير در حضور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 176
13 - فرهنگ سازى غدير براى نسلهاى آينده··· 177
14 - غير عادى بودن غدير براى انبياء عليهمالسلام··· 178
15 - پيامبر صلىاللهعليهوآله محور ابلاغ غدير··· 179
يك. هدايت مراسم غدير به دست پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 179
دو. تأكيد معصومين عليهمالسلام بر محوريت پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير··· 181
16 - ايجاد زمينه شهرت غدير··· 192
اول. اشتهار غدير به خاطر سرعت خروج از مكه به سوى غدير··· 192
دو. اشتهار غدير به خاطر مكان فوقالعاده آن··· 193
سه. اشتهار غدير به خاطر خطبه يك ساعته··· 195
چهار. اشتهار غدير به خاطر مراسم سه روزه بيعت··· 195
پنج. تابلوى اشتهار بر پيشانى غدير··· 196
17 - پيامبر صلىاللهعليهوآله بين ولاية اللّه و ولايت امام··· 197
18 - رسميت عيد غدير به امر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 197
19 - دستور عيد گرفتن غدير به على عليهالسلام··· 198
20 - تبليغ ولايت پس از خطبه غدير··· 198
تبليغ غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 199
1 - تبليغ غدير زير شمشير بيعت اجبارى··· 201
2 - استناد به آيه اكمال در روزهاى اول غصب خلافت··· 202
3 - استدلال بر ابوبكر با حديث غدير··· 203
4 - استناد به خطابه غدير هفت روز پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 204
5 - تبليغ غدير در ملاقات ابوبكر و عمر··· 204
6 - دفاع از غدير در مقابله با ابوبكر در مسجد قبا··· 205
7 - دفاع از غدير در مقابله با ابوبكر در كوچه بنىالنجار··· 206
8 - دفاع از غدير در حضور صحابه در زمان عمر··· 207
9 - احتجاج به غدير و اقرار غاصبين در شوراى عمر··· 207
10 - استدلال با حديث غدير بر صحابه··· 208
11 - دفاع از غدير در جمع صحابه در زمان عثمان··· 209
12 - ياد غدير و اقرار جمعيت در مسجد نبوى در زمان عثمان··· 211
13 - استناد به غدير در جنگ جمل··· 213
14 - تبليغ عمومى غدير در ميدان بزرگ كوفه··· 213
15 - نامه ادبى درباره غدير به امر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 214
16 - تبليغ غدير با آيه ولايت در صفين··· 216
17 - استناد به آيه «عمَّ يتسائلون» در برابر معاويه··· 219
18 - احتجاج و شهادت گروهى به غدير در رحبه كوفه··· 220
19 - خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام در كوفه··· 225
20 - احياى مسجد غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 226
21 - دستور اظهار سرور قلبى و زبانى··· 226
22 - دستور جشن عمومى غدير··· 227
23 - مقالهاى درباره غدير به امر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 227
24 - دستور هديه دادن در غدير··· 228
25 - دستور توسعه بر خانواده و برادران دينى در غدير··· 229
26 - دستور شكر و حمد الهى در روز غدير··· 229
27 - روزه گرفتن اميرالمؤمنين عليهالسلام در غدير··· 230
28 - دستور به تبليغ غدير به عنوان وظيفه همگانى··· 230
29 - تعجب از قانع نشدن با غدير··· 231
30 - تعجب از حاضرين غدير در مقايسه على عليهالسلام و معاويه··· 232
31 - پيامبر صلىاللهعليهوآله، خدا و شما را شاهد گرفت··· 233
32 - فرمان ابلاغ عمومى غدير··· 234
33 - جشن رسمى غدير با نماز جمعه در دهه غدير··· 235
34 - تبليغ غدير در مفاخره اميرالمؤمنين با امام حسين عليهماالسلام··· 236
35 - پذيرندگان غدير اندك اند··· 237
36 - غدير بالاترين فضيلت··· 238
37 - غدير و ايمان··· 238
خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير در كوفه··· 239
1 - متن خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 242
2 - ترجمه خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 250
3 - تبليغ غدير با خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 259
4 - تجلى خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام در عصر ظهور··· 259
يك. سيماى غدير در سخنان امير عليهالسلام··· 259
دو. رهبران گمراه در خطبه امير عليهالسلام··· 261
سه. روز امن و امان··· 262
5 - واكاوى متن و سند خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 262
اول. منابع خطبه··· 262
دوم. متن روايت··· 263
سوم. سند و دلالت خطبه··· 266
چهارم. احكام فقهى مرتبط با روايت··· 268
پنجم. كلمات بزرگان پيرامون خطبه غديريه··· 269
6 - سرفصلهاى خطبه غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 270
توحيد··· 271
نبوت··· 271
امامت··· 271
خِرَد··· 272
غدير··· 272
موعظههاى اخلاقى··· 273
7 - كتاب درباره خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 273
نهج الولاية (شرح خطبه غديريه مولا اميرالمؤمنين على عليهالسلام) ، سيد كاظم ارفع··· 273
آرمان غدير از ديدگاه اميرالمؤمنين عليهالسلام، سيد محمد مجيدى (نظامى) ، حسن عرفان··· 274
8 - گزيده خطبه غدير اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 276
روز غدير، عيد بزرگ··· 277
روز بيان اراده خدا و روز ابلاغ··· 277
غدير روز بزرگ، روز گشايش، روز تكامل··· 278
روز پرده بردارى از مقام امامت··· 278
روز كامل شدن دين··· 278
روز شهود و حضور··· 278
روز نمايش قرارها و از دورويىها··· 279
روز بيان حقايق··· 279
روز راندن شيطان··· 279
روز برهان··· 280
روز داورى··· 280
روز فرشتگان··· 280
روز رهنمون··· 281
روز آزمون··· 281
روز پيشاهنگان··· 281
روز هويدا شدن نهانها··· 281
روز شناسايى خاصان··· 282
روز اوصياء و انبياء عليهمالسلام··· 282
روز آسايش و آسودگى··· 282
روز گنج پنهان··· 282
روز آشكار شدن رازها··· 283
9 - واكاوىِ خطبه غدير اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 283
نكته اول··· 283
نكته دوم··· 284
نكته سوم··· 284
نكته چهارم··· 284
نكته پنجم··· 285
تبليغ غدير توسط حضرت زهرا عليهاالسلام··· 288
1 - پاسخ به سؤال حيله گرانه··· 288
2 - ياد غدير در هجوم به خانه وحى··· 290
3 - حديث غدير به نقل فواطم (فاطمهها)··· 290
4 - ياد غدير در روزهاى آخر··· 294
تبليغ غدير توسط امام حسن مجتبى عليهالسلام··· 295
1 - دفاع امام حسن عليهالسلام از غدير در برابر ناسزا گويان··· 295
2 - دفاع امام حسن عليهالسلام از غدير در مسجد كوفه··· 297
تبليغ غدير توسط امام حسين عليهالسلام··· 298
تبليغ غدير توسط امام سجاد عليهالسلام··· 302
تبليغ غدير توسط امام باقر عليهالسلام··· 302
1 - آيه تبليغ··· 303
2 - آيه اولىالامر··· 304
تبليغ غدير توسط امام صادق عليهالسلام··· 305
1 - آيه «يَعرِفونَ نِعمةَ اللّه» درباره انكار نعمت غدير در سقيفه··· 305
2 - آيه «تبليغ» پشتوانه قرآنى غدير··· 306
3 - دو آيه «فَانصَب» و «تبليغ» درباره آخرين دستور قرآنى غدير··· 306
4 - آيه «إزدادوا كُفرا» درباره غاصبين حق غدير··· 307
5 - انتشار فورى و فراگيرِ خبر غدير··· 308
6 - هزاران شاهد در غدير··· 308
7 - تغافل اكثريت مردم از غدير··· 309
8 - احياى مسجد غدير در زمان امام صادق عليهالسلام··· 310
9 - دستور زيارت صاحب غدير··· 311
10 - دستور اظهار سرور قلبى و زبانى··· 311
11 - كيفيت تبريك غدير در كلام امام صادق عليهالسلام··· 312
12 - دستور صلوات و لعن و برائت در غدير··· 312
13 - دستور شكر و حمد الهى در غدير··· 313
14 - دستور روزه گرفتن در غدير··· 314
15 - انتشار فورىِ خبرِ غدير··· 314
16 - غير عادى بودن غدير براى انبياء عليهمالسلام··· 315
17 - غير عادى بودن غدير براى ملائكه··· 316
18 - غدير روز نتيجه گيرى پيامبر صلىاللهعليهوآله از رسالت··· 317
19 - افضليت غدير بين سه عيد رسمى··· 317
تبليغ غدير توسط امام كاظم عليهالسلام··· 318
1 - احياى مسجد غدير در زمان امام كاظم عليهالسلام··· 319
2 - ماجراى عجيب غدير، هم مشهور هم معروف··· 319
3 - مستند ولايت، كلام پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 320
4 - تابلوى اشتهار بر پيشانى غدير··· 321
تبليغ غدير توسط امام رضا عليهالسلام··· 322
1 - خطبه غديرِ امام رضا عليهالسلام در ضيافت افطار··· 323
يك. متن خطبه غديريه امام رضا عليهالسلام··· 325
دو. ترجمه خطبه غديرِ امام رضا عليهالسلام··· 327
سه. تجلى خطبه غديريه امام رضا عليهالسلام در عصر ظهور··· 331
چهار. برداشتهايى از خطبه غديريه امام رضا عليهالسلام··· 333
2 - حديث امامت و استناد به سه آيه قرآن درباره امامت غدير··· 340
3 - دستور زيارت صاحب غدير از امام رضا عليهالسلام··· 342
4 - حديث غدير··· 343
تبليغ غدير توسط امام هادى عليهالسلام··· 343
1 - زيارت غديريه و ابلاغ ولايت··· 343
2 - پاسخ به نامه شيعيان اهواز··· 347
تبليغ غدير توسط امام حسن عسكرى عليهالسلام··· 348
1 - نامه امام عسكرى عليهالسلام به نيشابور درباره غدير··· 348
2 - پاسخ امام عسكرى عليهالسلام به نامهاى درباره معناى غدير··· 349
تبليغ غدير توسط امام زمان عليهالسلام··· 350
تبليغ غدير توسط اصحاب و علما··· 350
قسمت سوم: شيوههاى تبليغ غدير: 353 - 536
تبليغ غدير با احتجاج··· 353
شيوههاى كلى تبليغ غدير توسط معصومين عليهمالسلام··· 353
1 - ادامه زمانى و مكانى تبليغ غدير··· 354
يك. تبليغ غدير توسط حضرت زهرا عليهاالسلام از پشت در آتش گرفته··· 355
دو. تبليغ غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام زير شمشير بيعت اجبارى··· 356
2 - تبليغ غدير به صورت فردى··· 356
يك. تبليغ غدير توسط پيامبر صلىاللهعليهوآله به يك چادرنشين··· 358
دو. دفاع از غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام در مقابله با ابوبكر در مسجد قبا··· 358
سه. دفاع از غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام در مقابله با ابوبكر در كوچه بنىالنجار··· 359
چهار. دفاع از غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام در مقابل طلحه در جنگ جمل··· 360
پنج. دفاع از غدير توسط صديقه كبرى عليهاالسلام در مقابل ابن لُبَيد در منطقه اُحُد··· 360
3 - تبليغ غدير به صورت عمومى··· 361
يك. تبليغ عمومى غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام در ميدان بزرگ كوفه··· 361
دو. تبليغ عمومى غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام بين لشكريان خود در صفين··· 362
سه. تبليغ عمومى غدير توسط امام حسين عليهالسلام در مِنا در مراسم حج··· 363
چهار. تبليغ عمومى غدير توسط امام رضا عليهالسلام براى اصحابشان در افطار··· 364
4 - دفاع از غدير در برابر گروهى خاص··· 365
يك. دفاع پيامبر صلىاللهعليهوآله از غدير در حضور منافقين··· 366
دو. دفاع اميرالمؤمنين عليهالسلام از غدير در حضور صحابه در زمان عمر··· 366
سه. دفاع اميرالمؤمنين عليهالسلام از غدير در جمع صحابه در زمان عثمان··· 367
چهار. دفاع امام حسن عليهالسلام از غدير در برابر ناسزاگويان··· 368
5 - دفاع از غدير به صورت گفتارى··· 369
يك. دفاع گفتارى صديقه كبرى عليهاالسلام از غدير··· 369
دو. مرحله اول دفاع گفتارى اميرالمؤمنين عليهالسلام از غدير··· 369
سه. مرحله دوم دفاع گفتارى اميرالمؤمنين عليهالسلام از غدير··· 370
چهار. دفاع گفتارى امام حسن عليهالسلام از غدير··· 371
پنج. دفاع گفتارى بقيه امامان عليهمالسلام از غدير··· 371
6 - دفاع از غدير به صورت نوشتارى··· 372
يك. سند مكتوب غدير به امر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 372
دو. مقالهاى درباره غدير به امر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 374
سه. نامه ادبى درباره غدير به امر اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 375
چهار. متن كامل خطابه غدير به امر امام باقر عليهالسلام··· 375
پنج. نامه امام هادى عليهالسلام به اهل اهواز درباره غدير··· 376
شش. نامه امام عسكرى عليهالسلام به نيشابور درباره غدير··· 377
هفت. پاسخ امام عسكرى عليهالسلام به نامهاى درباره معناى غدير··· 377
آموزشِ تبليغ غدير··· 378
مورد اول··· 378
مورد دوم··· 378
مورد سوم··· 378
مورد چهارم··· 379
مورد پنجم··· 379
مورد ششم··· 379
مورد هفتم··· 380
كيفيت و راهكارهاى تبليغى غدير··· 381
مرحله اول: ما هم پيش برنامه داشته باشيم··· 382
پيش بينى اول: براى غدير آمادگى فكرى ايجاد كنيم··· 382
پيش بينى دوم: تركيب جامعى از مخاطبين داشته باشيم··· 385
پيش بينى سوم: شرايط زمانى و مكانى را در نظر بگيريم··· 387
مرحله دوم: ما هم ميان برنامه داشته باشيم··· 389
ميان برنامه اول: فنون سخن را به كار گيريم··· 389
ميان برنامه دوم: روشهاى استثنائى را به كار گيريم··· 390
مرحله سوم: ما هم پس برنامه داشته باشيم··· 395
پس برنامه اول: تشويق مخاطبين و پاسخ به ابراز احساسات··· 396
پس برنامه دوم: تماس با مخاطبين و بكارگيرى جذابيتها··· 396
پس برنامه سوم: تابلوهاى گفتارى و شنيدارى و تصويرى··· 397
پس برنامه چهارم: پاسخ به سؤالات با پروندههاى تخصصى··· 397
پس برنامه پنجم: هر پيروزى غدير را جشنى تازه بگيريم··· 397
پس برنامه ششم: تأكيد بر الهى بودن غدير··· 398
پس برنامه هفتم: قدردانى از پاسداران غدير··· 398
پس برنامه هشتم: تأكيد بر قبولى اعمال با ولايت··· 398
پس برنامه نهم: تأكيد بر كفر و نفاق دشمنان غدير··· 399
پس برنامه دهم: تأكيد بر پشتيبانى 1400 ساله خدا از غدير··· 399
پس برنامه يازدهم: از هر تلاشى اسناد ماندگار بگذاريم··· 399
پس برنامه دوازدهم: گزارش خبرى جامع از مناسبتهاى غدير··· 400
پس برنامه سيزدهم: تدوين ديوان بزرگ غدير··· 400
پس برنامه چهاردهم: ياد غدير در مقاطع متفاوت··· 400
پس برنامه پانزدهم: بناى يادبودهاى غدير··· 401
فهرستواره راهكارهاى تبليغ غدير··· 401
راهكارهاى تبليغ غدير به بيانى ديگر··· 408
گرايشهاى تحقيقىِ غدير··· 410
1 - كتاب كودك و نوجوان··· 410
2 - ترجمه كتابهاى غدير··· 411
3 - خلاصهنويسى غدير··· 411
4 - تنظيم سخنرانىهاى غدير··· 412
5 - جمع آورى مقالات و قصائد··· 412
6 - جواب سؤالات··· 412
7 - تحقيقات علمى··· 412
8 - اقتباس از آثار بزرگان··· 412
9 - شرح و توضيح متون··· 413
10 - ادبيات··· 413
11 - جواب مخالفان··· 413
12 - يادنامهها··· 414
13 - مسابقه غدير··· 414
فعاليتهاى فرهنگى ارائه شده غديرى··· 415
تبليغ غدير با بيان واقعه غدير و حجة الوداع··· 417
تبليغ غدير با خطبه غدير··· 417
1 - تبليغ غدير با استناد به خطبه غدير··· 417
يك. استناد به خطابه غدير هفت روز پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 418
دو. نشر متن كامل خطابه غدير صد سال پس از واقعه··· 419
سه. شرح كيفيت خطابه غدير دويست سال پس از ماجرا··· 419
چهار. استفاده از انواع ابزارهاى فرهنگ سازى براى غدير··· 421
2 - روشهاى تبليغى خطبه غدير··· 422
3 - تبليغ غدير در خطبه غدير··· 423
4 - تبليغ غدير با فنّ ترجمه··· 425
يك. فارسى··· 428
دو. اردو··· 428
سه. انگليسى··· 428
چهار. تركى آذرى··· 429
پنج. تركى استانبولى··· 429
5 - تكنولوژى تبليغ در خطابه غدير··· 430
تكنولوژى تبليغ در خطابه غدير، سيد حسينى حسينى··· 430
تبليغ غدير با هنر··· 430
تبليغ غدير با هديه دادن··· 431
تبليغ غدير در خانواده··· 432
1 - خانواده غديرى، محمدرضا شريفى··· 435
2 - غدير در خانواده، محمدرضا شريفى··· 435
تبليغ غدير براى نسلهاى آينده··· 436
1 - تحليل غدير براى نسلهاى آينده··· 436
2 - حفظ غدير براى نسلهاى آينده··· 436
تبليغ غدير با روايت حديث غدير··· 439
نشر غدير با اسناد ماندگار غدير··· 440
تبليغ غدير براى كودكان و نوجوانان··· 442
1 - وظيفه تبليغ غدير براى كودكان و نوجوانان به امر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 442
2 - تبليغ غدير با كتاب كودك و نوجوان··· 443
3 - تبليغ غدير با هديه دادن به كودكان و نوجوانان··· 444
تبليغ غدير توسط جوانان··· 444
تبليغ غدير با نمايشگاههاى غدير··· 445
تبليغ غدير با احياى نُسخ خطى··· 446
تبليغ غدير با نام حضرت مهدى7··· 446
1 - ظهور امامزمان عليهالسلام مشوِّق غدير··· 447
2 - حضرت مهدى عليهالسلام يادگار غدير··· 447
تبليغ غدير با توسعه بر برادران دينى··· 447
تبليغ غدير با ديدار مؤمنان در غدير··· 448
تبليغ غدير با احاديث مرتبط با غدير··· 449
1 - حديث ثقلين··· 449
2 - حديث سفينه··· 449
3 - حديث منزلت··· 450
4 - حديث مدينة العلم··· 450
5 - حديث طَير مَشوى··· 450
6 - حديث على عليهالسلام مع الحق ...··· 451
7 - حديث على عليهالسلام مع القرآن ...··· 451
8 - حديث رايت··· 451
9 - حديث تشبيه··· 451
10 - حديث قِتال بر تأويل··· 452
11 - حديث ولايت··· 452
12 - حديث نور··· 452
13 - حديث اِمرة المؤمنين··· 453
14 - حديث ائمه اثنىعشر··· 454
15 - احاديث ديگر··· 456
تبليغ غدير با سخنرانى··· 458
تبليغ غدير با مقاله نويسى··· 459
تبليغ غدير در اماكن مقدس··· 460
تبليغ غدير با برگزارى مسابقات غديرى··· 461
تبليغ غدير با استناد به قرآن··· 462
تبليغ غدير در مجالس دينى··· 465
تبليغ غدير با برگزارى كنگره و تدوين يادنامه··· 466
1 - مهرجان الإمام على عليهالسلام··· 467
اول. كنفرانسهاى علمى··· 467
دوم. مجالس فرعى··· 468
سه. نمايشگاه كتاب··· 468
چهار. مسابقه تأليف كتاب··· 468
پنج. نمايشگاه فنى··· 469
2 - كنگره سراسرى ادبيات غدير··· 469
تبليغ غدير با مظلوميت اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 472
تبليغ غدير با عبادت··· 472
1 - دستور صلوات و لعن و برائت در غدير··· 473
2 - دستور شكر و حمد الهى در غدير··· 474
3 - دستور نماز و عبادت در غدير··· 474
4 - دستور روزه گرفتن و افطارى دادن در غدير··· 475
تبليغ غدير در حوزه و دانشگاه··· 476
فهرست موضوعات براى تبليغ غدير··· 476
1 - خطبه پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير··· 477
2 - خطبه اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير··· 477
3 - عيد غدير و اعمال آن··· 477
4 - خلافت و امامت··· 477
5 - آيات غدير··· 477
6 - واقعه غدير و حجة الوداع··· 478
7 - شعر غدير··· 478
8 - حديث غدير··· 478
9 - چهل حديث غدير··· 479
10 - هفته غدير··· 479
11 - احتجاج به غدير··· 480
12 - ردّ شبهات··· 480
13 - كتابشناسى غدير··· 480
تبليغ غدير در رسانه··· 481
تبليغ غدير با رايزنىهاى فرهنگى··· 482
تبليغ غدير در عيد غدير··· 482
1 - ايدههاى تبليغ غدير در عيد غدير··· 482
يك. دستپخت نذرى··· 483
دو. افطار المؤمنين··· 484
سه. سفره هدايت··· 484
چهار. با كاروان غدير··· 485
پنج. هنگامه بيعت··· 485
شش. احياگران غدير··· 485
هفت. ديگ غذاى نذرى··· 486
هشت. پايگاه نذورات غدير··· 486
نه. شب شعر غدير··· 487
ده. ظرف اطعام غدير··· 487
يازده. قرضالحسنه غدير··· 487
دوازده. پيام سبز··· 488
2 - روشهاى تبليغى عيد غدير در روايات··· 488
3 - تبليغات اجتماعى در عيد غدير··· 489
مورد اول: دستور جشن عمومى غدير··· 489
مورد دوم: امر به پوشيدن لباس نو در غدير··· 490
مورد سوم: دستور هديه دادن در غدير··· 491
مورد چهارم: دستور توسعه بر خانواده و برادران در غدير··· 491
مورد پنجم: دستور اظهار سرور قلبى و زبانى··· 492
مورد ششم: دستور ديدار مؤمنان در غدير··· 492
مورد هفتم: دستور تبريك به پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير خم··· 493
مورد هشتم: كيفيت تبريك غدير در كلام امام صادق عليهالسلام··· 494
مورد نهم: امر به تهنيت گفتن غدير در كلام امام رضا عليهالسلام··· 495
مورد دهم: دستور عقد اُخوّت در غدير··· 495
تبليغ غدير با طرح جدول··· 498
جدول ايمان، مصطفى تحريرچى··· 498
تبليغ غدير در جوامع مختلف انسانى··· 498
تبليغ غدير با تبريك گفتن··· 499
1 - دستور تبريك به پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير خم··· 499
2 - تبريك گفتن به اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 501
3 - تبريك گفتن مؤمنين به يكديگر··· 501
تبليغ غدير با پرسش و پاسخ··· 503
سؤال اول··· 503
سؤال دوم··· 503
سؤال سوم··· 504
سؤال چهارم··· 504
سؤال پنجم··· 505
سؤال ششم··· 505
سؤال هفتم··· 506
سؤال هشتم··· 507
سؤال نهم··· 507
سؤال دهم··· 508
سؤال يازدهم··· 508
سؤال دوازدهم··· 509
سؤال سيزدهم··· 510
سؤال چهاردهم··· 510
سؤال پانزدهم··· 511
سؤالات ديگر··· 511
سؤالات نسل امروز درباره غدير··· 512
1 - اهميت غدير در چيست ؟··· 512
2 - آيا به موقعيت غدير در اعتقادات توجه شده است ؟··· 513
3 - غدير به كداميك از ابعاد زندگى مربوط است ؟··· 513
4 - آيا گزارش كاملى از واقعه غدير ارائه شده است ؟··· 514
5 - غدير واقعه است يا حادثه ؟··· 514
6 - اگر غدير نباشد چه دستورى براى خلافت داريم ؟··· 515
7 - اين همه بحث درباره غدير براى چيست ؟··· 516
8 - در غدير بحث بر سر چيست ؟··· 516
9 - چطور 120000 فراموشكار در غدير جمع شده بودند ؟··· 516
10 - چرا امت اسلام با داشتن غدير منحرف شد ؟··· 517
11 - اگر غدير عملى مىشد دنيا چگونه بود ؟··· 517
12 - ما چه اندازه توانستهايم با غدير باشيم ؟··· 518
تبليغ غدير با بيعت در غدير··· 519
تبليغ غدير با لعن و برائت··· 520
تبيين غدير و فاطميه با استهزاء دشمن··· 521
اول: معناى دقيق «مولى»··· 521
دوم: معناى دقيق غدير··· 522
سوم: بيعت اجبارى سقيفه در مقابل بيعت اختيارى غدير··· 522
غدير تا فاطميه، محمدباقر انصارى، محمدرضا شريفى··· 523
تبليغِ كمال دين در غدير··· 529
تبليغِ غدير با آمار··· 529
تبليغ غدير با قبولى اعمال با ولايت··· 530
تبليغ غدير با ادبيات··· 531
تبليغ غدير با شعر و تدوين ديوان بزرگ غدير··· 532
خطبة الغدير، صغير اصفهانى··· 534
خطبه غديريه، ميرزا رفيع··· 534
ترجمه (منظوم) خطبه غدير خم، عباس جبروتى قمى··· 534
غدير خم، مرتضى سرافراز··· 534
تبليغ غدير با اتصال آن به خداوند··· 535
1 - غدير دريچهاى به درياى علم الهى··· 535
2 - تأكيد بر پشتيبانى 1400 ساله خدا از غدير··· 535
قسمت چهارم: پشتوانههاى تبليغ غدير: 537 - 665
تبليغ غدير در سيره معصومين عليهمالسلام و ادعيه و زيارات غديرى··· 537
پشتوانههاى تبليغى غدير در شيوه معصومين عليهمالسلام··· 537
1 - دفاع از غدير به صورت استدلال··· 538
مورد اول: استدلال اميرالمؤمنين عليهالسلام بر ابوبكر با حديث غدير··· 538
مورد دوم: استدلال اميرالمؤمنين عليهالسلام با حديث غدير بر صحابه··· 539
مورد سوم: استدلال امام باقر عليهالسلام با حديث غدير در پاسخ سؤال قرآنى··· 540
2 - دفاع از غدير با استناد به قرآن··· 541
يك. استناد اميرالمؤمنين عليهالسلام به آيه اكمال در روزهاى اول غصب خلافت··· 541
دو. استناد اميرالمؤمنين عليهالسلام به آيه اكمال در زمان عثمان در مسجد نبوى··· 542
سه. استناد اميرالمؤمنين عليهالسلام به آيه ولايت و تبليغ در برابر معاويه در جنگ صفين··· 544
چهار. استناد اميرالمؤمنين عليهالسلام به آيه «عمَّ يتسائلون» در برابر معاويه در جنگ صفين··· 544
پنج. استناد امام باقر عليهالسلام به آيه «تبليغ» در برابر حسن بصرى··· 545
شش. استناد امام باقر عليهالسلام به آيه «اولو الامر» درباره تفسير قرآنى غدير··· 546
هفت. استناد امام صادق عليهالسلام به آيه «يَعرِفونَ نِعمةَ اللّه» و انكار نعمت غدير در سقيفه··· 546
هشت. استناد امام صادق عليهالسلام به آيه «تبليغ» درباره پشتوانه قرآنى غدير··· 547
نه. استناد امام صادق عليهالسلام به آيه «فَانصَب» و «تبليغ» براى آخرين دستور قرآنى غدير··· 547
ده. استناد امام صادق عليهالسلام به آيه «ازدادوا كفرا» درباره غاصبين حق غدير··· 548
يازده. استناد امام رضا عليهالسلام به سه آيه قرآن درباره الهى بودن امامت غدير··· 549
دوازده. استناد امام هادى عليهالسلام به آيه «ولايت» درباره شهادت قرآن به صدق غدير··· 550
سيزده. استناد امام عسكرى عليهالسلام به آيه «اكمال» درباره منت عظيم خدا با غدير··· 551
3 - دفاع از غدير با استناد به شهرت غدير··· 551
نتايج شهرت خبر غدير··· 552
اول. انتشار فورى و فراگيرِ خبر غدير··· 552
دوم. ماجراى مشهور و معروف غدير··· 553
سوم. هزاران شاهد در غدير··· 554
چهارم. تغافل اكثريت مردم از غدير··· 554
پنجم. اقرار غاصبين درباره غدير در شوراى عمر··· 555
ششم. اقرار جمعيت به غدير در مسجد پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 556
هفتم. شهادت گروهى به غدير پس از 25 سال··· 557
هشتم. اقرار صحابه به غدير پس از 50 سال··· 559
4 - تبليغ غدير با استناد به خطابه آن··· 560
اول. استناد به خطابه غدير هفت روز پس از پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 560
دوم. نشر متن كامل خطابه غدير صد سال پس از واقعه··· 561
سوم. شرح كيفيت خطابه غدير دويست سال پس از ماجرا··· 562
فرهنگ سازى تبليغ غدير توسط معصومين عليهمالسلام··· 563
1 - دستور اكيد بر عمومى سازى فرهنگ غدير··· 564
اول. فرهنگ سازى عمومى غدير در تبليغ شخص پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 564
دوم. دستور پيامبر صلىاللهعليهوآله به فرهنگ سازى عمومى درباره غدير··· 565
سوم. استفاده از انواع ابزارهاى فرهنگ سازى براى غدير··· 567
چهارم. وظيفه همگانى در تبليغ پيام غدير··· 569
2 - فرهنگ سازى غدير با ادبيات تعجب !··· 569
تعجب اول: تعجب از فراموشى غدير··· 570
تعجب دوم: تعجب از قانع نشدن با غدير··· 571
تعجب سوم: تعجب از عذرخواهى بىجا پس از غدير··· 572
تعجب چهارم: تعجب از حاضرين غدير در مقايسه على عليهالسلام و معاويه··· 573
تعجب پنجم: تعجب از بىانصافى مردم با غدير··· 574
تعجب ششم: تعجب از نفهميدن معناى غدير··· 574
تعجب هفتم: تعجب از انكار حقيقت بزرگ غدير··· 575
تعجب هشتم: تعجب از تغافل مردم از غدير··· 575
تعجب نهم: تعجب از كوتاهى درباره غدير··· 576
3 - فرهنگ سازى با شعر غدير··· 579
ماجراى اول: فرهنگ سازى با شعر غدير در حضور پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 580
ماجراى دوم: فرهنگ سازى با شعر غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 581
4 - فرهنگ سازى غدير در دعا··· 582
مورد اول: فرهنگ سازى غدير در دعاى ندبه و انتظار··· 582
مورد دوم: فرهنگ سازى براى غدير در دعاى هنگام مرگ··· 583
مورد سوم: فرهنگ سازىِ «غدير دعوتِ خدا»··· 583
مورد چهارم: فرهنگ سازى «غدير ميثاق آسمانى»··· 584
مورد پنجم: فرهنگ سازى «برائت از دشمن غدير»··· 585
مورد ششم: فرهنگ سازى «سپاس بر كمال دين»··· 586
5 - فرهنگ سازى غدير در زيارت··· 586
فراز اول: فرهنگ سازى «معانى غدير» در زيارت غدير··· 587
فراز دوم: فرهنگ سازى «ارتباط قرآن، نبوت، غدير»··· 588
فراز سوم: فرهنگ سازىِ «علل عدم اجراى غدير»··· 588
فراز چهارم: فرهنگ سازى «لعنت بر دشمن غدير»··· 589
فراز پنجم: فرهنگ سازى «غلبه غدير بر باطل»··· 590
فراز ششم: فرهنگ سازى «شناخت انواع دشمنان غدير»··· 592
6 - فرهنگ سازى غدير در ميراث مكتوب··· 593
امر به معروفِ غدير با هدايتِ معصوم7··· 594
تبليغ غدير توسط صحابه و تابعين··· 595
1 - صحابه پيشگامان در تبليغ غدير··· 595
2 - وظيفه تبليغ غدير توسط صحابه به امر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 596
فرهنگ سازى براى غدير در دعاى هنگام مردن··· 597
نقش شيعيان مازندران در گسترش فرهنگ غدير··· 597
تبليغ غدير با زيارت غديريه··· 598
1 - دستور زيارت صاحب غدير از امام صادق عليهالسلام··· 599
2 - دستور زيارت صاحب غدير از امام رضا عليهالسلام··· 599
3 - دستور زيارت «غديريه» از امام هادى عليهالسلام··· 599
جهنم سزاى ترك ابلاغ ولايت··· 600
تفكر بايسته درباره غدير··· 601
تفكر در آيات غديرى··· 602
رُشد فكرها در نسل جديد و غدير··· 603
هدف از بررسى وقايع تبليغى غدير··· 604
نكات تبليغ غدير··· 605
واكاوى تبليغ غدير··· 606
مراحل چهار گانه تبليغ غدير در تاريخ··· 610
1 - روايت··· 610
2 - از روايت به تأليف··· 611
3 - تحقيق در سند و متن··· 612
4 - شكوفايى علمى غدير··· 612
مؤسسات و مراكز غديرى··· 614
1 - غدير اَكتيويتِز، شور ولايت فاؤونديشن، هندوستان··· 615
2 - غديرستان در تبليغ غدير، محمدرضا شريفى··· 615
3 - گزارشى از عملكرد خدمت به غدير، غديرستان كوثر نبى صلىاللهعليهوآله، اصفهان··· 615
4 - مؤسسه فرهنگى هنرى غديرستان كوثر نبى صلىاللهعليهوآله، محمدرضا شريفى··· 616
عوامل تأثير گذار در جاودانگى گفتمان غدير··· 616
1 - كليات··· 617
يك. مقدمه··· 617
دو. تعاريف مفاهيم··· 619
سه. اهداف··· 619
چهار. روش پژوهش··· 620
پنج. سازماندهى پژوهش··· 621
شش. پيشينه پژوهش··· 621
هفت. چارچوب نظرى پژوهش··· 621
2 - ادبيات موضوع··· 622
يك. نگاه اجمالى بر حقيقت گفتمان غدير··· 622
دو. علل و عوامل ماندگارى و جاودانگى گفتمان غدير··· 625
3 - نتيجهگيرى و ارائه راهكار··· 637
پيمان با غدير در تبليغ غدير··· 639
تشكر از خالِق و مُبلِّغ غدير··· 640
امر به معروف و تبليغ غدير··· 640
كتابشناسى تبليغ غدير··· 641
1 - ابلاغ پيام غدير در كلام اهلبيت رسالت عليهمالسلام، سيد رضا حسينى··· 641
2 - احتجاج به من كنت مولاه، سيد محمدجعفر روضاتى··· 641
3 - ايدههايى با شال سبز، رويش رسانه··· 641
4 - بلندترين داستان غدير، محمدرضا انصارى··· 642
5 - پيام غدير را برسانيم، عدنان درخشان··· 642
6 - تبليغ غدير در سيره معصومين عليهمالسلام، محمدباقر انصارى··· 642
7 - تكنولوژى تبليغ در خطابه غدير، سيد حسينى حسينى··· 647
8 - چگونه غدير را تبليغ كنيم، محمدجواد رحيمپور··· 649
9 - حديث غدير از زبان اميرالمؤمنين عليهالسلام، محمد محمديان··· 649
10 - خانواده غديرى، محمدرضا شريفى··· 649
11 - راهكارهاى پيشنهادى براى بزرگداشت غدير، مؤلف: انتشارات نبأ (تهران)··· 649
12 - شيوههاى تبليغ غدير در بحران كرونا، غديرستان كوثر النبى صلىاللهعليهوآله، اصفهان··· 650
13 - 160 پيشنهاد براى غدير، واحد تحقيقات مركز تحقيقات رايانهاى قائميه··· 650
14 - غدير از بيان على بن موسى الرضا عليهالسلام، احمد آقايى··· 650
15 - غدير اَكتيويتِز، شور ولايت فاؤونديشن··· 650
16 - غدير در خانواده، محمدرضا شريفى··· 650
17 - غدير در مدائن، خاكريز ايمان و انديشه··· 651
18 - غديرستان در تبليغ غدير، محمدرضا شريفى··· 651
19 - گزارشى از عملكرد خدمت به غدير، غديرستان كوثر نبى صلىاللهعليهوآله، اصفهان··· 651
20 - مؤسسه فرهنگى هنرى غديرستان كوثر نبى صلىاللهعليهوآله، محمدرضا شريفى··· 651
21 - مهندسى تبليغ غدير، محمدرضا شريفى··· 652
(فصل پنجم: مسائل عملى غدير)
فصل پنجم
مسائل عملى غدير
ج 20
بخش اول
اعمال غدير
7 - 470
اعمال و آداب عيد غدير··· 8
قسمت اول: زيارت غديريه: 13 - 156
زيارت غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير··· 13
1 - زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام از دور و نزديك··· 20
متن زيارت··· 20
ترجمه زيارت··· 21
2 - زيارت امين اللّه··· 22
متن زيارت··· 22
ترجمه زيارت··· 23
3 - زيارت غديريه··· 25
اذن دخول··· 25
متن زيارت غديريه··· 27
ترجمه زيارت غديريه··· 39
سند زيارت غديريه··· 54
نكته اول··· 55
نكته دوم··· 56
سند زيارت غديريه به بيانى ديگر··· 57
نمايى از زيارت غديريه··· 62
اول. برخى از مناقب و القاب اميرالمؤمنين عليهالسلام در زيارت غديريه··· 62
دوم. حقايق ديگرى كه در زيارت غديريه مطرح شده است··· 64
سوم. تبرّى در زيارت غديريه··· 66
فرهنگ سازى غدير براى نسلهاى آينده در زيارت غديريه··· 67
كلمه مولى و ولايت در زيارت غديريه··· 68
زحمات پيامبر صلىاللهعليهوآله براى غدير در زيارت غديريه··· 70
ليلة المبيت در زيارت غديريه··· 71
حضرت زهرا عليهاالسلام و فدك در زيارت غديريه··· 72
عمّار در زيارت غديريه··· 73
جنگهاى اميرالمؤمنين عليهالسلام در زيارت غديريه··· 74
ابنملجم در زيارت غديريه··· 74
صلوات در زيارت غديريه··· 75
صفين و حكميّت در زيارت غديريه··· 75
كفر و برائت و لعن منكر ولايت در زيارت غديريه··· 77
1 - بنيان گذاران ظلم سقيفه··· 83
2 - انواع پيروان ظلم سقيفه··· 84
يك. اصل يارى و پيروى··· 84
دو. جهات كلى پيروى··· 84
سه. صفآرايىِ اتباع··· 85
چهار. اصول اعتقادى منحرف··· 86
پنج. رضايت قلبى به ضلالت··· 86
شش. عموميت پيروان در زمان و مكان··· 87
خطبه غدير و زيارت غديريه··· 88
زيارت غديريه و نام امام حسين عليهالسلام··· 88
1 - رد شهادت امام حسين عليهالسلام در فدك··· 88
2 - لعن قاتل امام حسين عليهالسلام··· 89
اتمام حجت در زيارت غديريه··· 89
تبليغ غدير با زيارت غديريه··· 91
1 - دستور زيارت صاحب غدير از امام صادق عليهالسلام··· 91
2 - دستور زيارت صاحب غدير از امام رضا عليهالسلام··· 92
3 - دستور زيارت «غديريه» از امام هادى عليهالسلام··· 92
راهنماى موضوعى زيارت غديريه··· 93
عقائد در زيارت غديريه··· 96
1 - اطاعت و ولايت تو را واجب كرد··· 96
2 - قرآن به ولايت تو گوياست··· 96
3 - به خاطر ترس حق خود را رها نكردى··· 97
4 - خدا لعنت كند آنان كه حرمتت شكستند··· 98
5 - جز عده كمى ايمان نياوردند··· 98
6 - معتقديم كه اين حقى از جانب خداست··· 99
7 - مسئله عجيب بعد از انكار حق تو··· 100
8 - متحير است كسى كه به تو ظلم كرده··· 100
9 - خدايا، منكرين حق وليت را لعنت كن··· 101
10 - خدايا، اولين ظالم به آل محمد عليهمالسلام را لعنت فرما··· 101
فرهنگ سازى غدير در زيارت غدير··· 102
1 - فرهنگ سازى «معانى غدير» در زيارت غدير··· 102
2 - فرهنگ سازى «ارتباط قرآن، نبوت، غدير»··· 103
3 - فرهنگ سازىِ «علل عدم اجراى غدير»··· 104
4 - فرهنگ سازى «لعنت بر دشمن غدير»··· 105
5 - فرهنگ سازى «غلبه غدير بر باطل»··· 106
6 - فرهنگ سازى «شناخت انواع دشمنان غدير»··· 107
جهنم در زيارت غديريه··· 109
بيعت در زيارت غديريه··· 109
لقب «اميرالمؤمنين» در زيارت غديريه··· 110
اكثريت در زيارت غديريه··· 111
برادرى اميرالمؤمنين عليهالسلام با پيامبر صلىاللهعليهوآله در زيارت غديريه··· 112
كتابشناسى زيارت غديريه··· 112
1 - بررسى مبانى قرآنى زيارت غديريه امام هادى عليهالسلام، معصومه آعبداللّه··· 113
2 - در پيشگاه امام پارسايان، محمدرضا بحرينى··· 113
3 - زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز عيد غدير، عبدالحسين طالعى··· 113
4 - زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير، محمدتقى رهبر··· 113
5 - زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام در عيد غدير، آستانه مقدسه حضرت معصومه عليهاالسلام··· 113
6 - زيارت حضرت اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز عيد غدير، سجاد سعادتخواه، سعيد روستايى··· 114
7 - زيارت حضرت اميرالمؤمنين عليهالسلام در روز غدير خم··· 114
8 - زيارت حضرت اميرالمؤمنين عليهالسلام على در روز غدير از امام هادى عليهالسلام، علىاكبر گلافشانى··· 114
9 - زيارت خورشيد، فارسى، چاپى، جمعى از نويسندگان··· 114
10 - زيارت غديريه سيد اميد مؤذنى··· 114
11 - زيارت غديريه، رفيق لبّون··· 114
12 - زيارت غديريه، محمدحسن شفيعى شاهرودى··· 114
13 - زيارت غديريه امام هادى عليهالسلام، حسين ظريف منش··· 114
14 - زيارت غديريه اميرالمؤمنين عليهالسلام از امام هادى عليهالسلام، سيد صادق ميرشفيعى··· 115
15 - زيارت غديريه حضرت اميرالمؤمنين عليهالسلام، محمدرضا رحيميان··· 115
16 - زيارت مخصوص اميرالمؤمنين على عليهالسلام در روز عيد سعيد غدير خم··· 115
17 - زيارت مولىالمؤمنين على عليهالسلام در روز غدير، عبدالامير فائق··· 115
18 - شرح زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام يوم الغدير، سيد محمدعلى حسينى ميلانى··· 115
19 - شرح زيارة الغدير، سيد عبدالمطلب موسوى خرسان··· 115
20 - على عليهالسلام آفتاب ملكوت، 3 ج، سيد صادق ميرشفيعى··· 116
21 - غدير در كلام امام هادى عليهالسلام، زهرا مسائلى··· 116
22 - غديريه، مهدى نيلىپور··· 116
23 - ميثاق با غدير، محمدتقى رهبر··· 116
24 - ميراث امام هادى عليهالسلام، واحد تحقيق و پژوهش ستاد احياء ايام امامت و ولايت··· 117
25 - نگاهى بر زيارت غديريه، محمدحسين صفاخواه، عبدالحسين طالعى··· 117
26 - هادىِ غدير، مؤلف، ؟··· 117
آيات در زيارت غديريه··· 117
1 - سوره مائده، آيه 3 (آيه اكمال)··· 121
2 - سوره مائده، آيات 54 - 56··· 121
3 - سوره مائده، آيه 67 (آيه تبليغ)··· 122
4 - سوره انعام، آيه 153··· 124
5 - سوره انفال، آيه 7··· 125
6 - سوره احزاب، آيه 6··· 126
آيه «أفَمَن كانَ مُؤمِنا كَمَن كانَ فاسِقا لا يَستَوون»··· 128
آيه «اِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ ... »··· 128
آيه «إنَّما يُريدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنكُم الرّجسَ أهلَالبَيتِ وَ يُطَهِّرِكَم تَطهيرا»··· 129
آيه «فَمَنْ يَنْصُرُنِى مِنَ اللّهِ إِنْ عَصَيْتُهُ فَما تَزِيدُونَنِى غَيْرَ تَخْسِيرٍ» = آيه «ما آمَنَ مَعَهُ إِلاّ قَلِيلٌ»··· 130
آيه «ما آمَنَ مَعَهُ إِلاّ قَلِيلٌ»··· 130
1 - متن زيارت··· 131
2 - نتيجه اعتقادى··· 132
يك. غدير استجابت دعاى رسول صلی الله عليه وآله··· 133
دو. هدف از غدير··· 133
سه. علت نزول آيه تبليغ··· 134
چهار. حرارت غدير··· 135
پنج. اقرار مردم به گذشته··· 135
شش. اولى به نفس··· 136
هفت. زيباترين تبليغ··· 136
هشت. چرا مؤمنين كماند ؟··· 136
آيه «النَّبِىُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ... »··· 137
1 - متن زيارت··· 137
2 - نتيجه اعتقادى··· 138
الف. از ولايت محمد صلىاللهعليهوآله تا ولايت على عليهالسلام··· 139
ب. مسير ارتباط ولايت محمدى و علوى··· 139
ج. مراحل اجراى اعلام ولايت··· 139
آيه «وَ إذ يَعِدُكُم اللّهُ إحدَى الطائفَتَين أنَّها لَكُم وَ تَوَدّونَ أنَّ ... »··· 142
1 - متن زيارت··· 142
2 - تحليل تاريخى··· 142
آيه «وَ أَنَّ هذا صِراطِى مُسْتَقِيما فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ ... »··· 143
آيه «وَ سَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَىَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ»··· 145
1 - متن زيارت··· 146
2 - نتيجه اعتقادى··· 147
يك. غدير از جانب خداست··· 147
دو. منكر غدير در برابر خداوند··· 148
آيه «يا أيُّها الَذينَ آمَنوا اتَقوا اللّهَ وَ كونوا مَعَ الصادِقينَ»··· 148
آيه «يا أيُّهَا الَذينَ آمَنوا مَن يَرتَدَّ مِنكُم عَن دينِه فَسَوفَ يَأتِى اللّهُ ... »··· 149
آيه «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ... »··· 150
1 - متن زيارت··· 150
2 - تحليل اعتقادى··· 152
آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ...»··· 154
مورد اول··· 154
مورد دوم··· 155
قسمت دوم: دعاهاى شب و روز غدير: 157 - 263
دعاى شب غدير··· 157
متن دعاى شب غدير··· 158
ترجمه دعاى شب غدير··· 159
ادعيه روز غدير··· 160
1 - دعاى اول براى صبح روز غدير··· 161
متن دعاى اول براى صبح روز غدير··· 161
ترجمه دعاى اول براى صبح روز غدير··· 162
2 - دعاى دوم براى روز غدير··· 163
متن دعاى دوم براى روز غدير··· 163
ترجمه دعاى دوم براى روز غدير··· 163
3 - دعاى سوم براى روز غدير··· 164
متن دعاى سوم براى روز غدير··· 164
ترجمه دعاى سوم براى روز غدير··· 177
4 - دعاى چهارم براى روز غدير··· 192
متن دعاى چهارم براى روز غدير··· 192
ترجمه دعاى چهارم براى روز غدير··· 194
5 - دعاى پنجم براى روز غدير··· 195
متن دعاى پنجم براى روز غدير··· 196
ترجمه دعاى پنجم براى روز غدير··· 197
6 - دعاى ششم براى روز غدير: دعاى ندبه··· 199
متن دعاى ششم براى روز غدير: دعاى ندبه··· 200
ترجمه دعاى ششم براى روز غدير: دعاى ندبه··· 206
7 - دعاى نماز عيد غدير··· 214
8 - دعاى نماز ديگر عيد غدير··· 215
9 - دعا براى تعجيل در فرج··· 215
10 - دعاهاى كلى··· 216
نگاهى به دعاهاى شب و روز غدير··· 217
1 - پذيرش غدير··· 218
2 - معرفت غدير··· 219
3 - لعنت بر منكر حق غدير··· 219
4 - شكرگزارى براى غدير··· 220
5 - فرازهايى ديگر از دعاهاى غدير··· 220
انعكاس خطبه غدير در دعاى ندبه··· 221
1 - آخرين سخن و اتمام حجت··· 224
خطبه غدير··· 224
دعاى ندبه··· 225
2 - جاهليت پس از رسول خدا صلىاللهعليهوآله تا هنگام ظهور··· 226
خطبه غدير··· 226
دعاى ندبه··· 226
3 - آرى، هنوز هم !··· 227
خطبه غدير··· 227
دعاى ندبه··· 227
4 - قرآن و وارثانِ بر حق آن··· 229
خطبه غدير··· 229
دعاى ندبه··· 231
5 - سنتها و فرائض··· 231
خطبه غدير··· 231
دعاى ندبه··· 232
معارف و اعتقادات در دعاى روز غدير··· 233
1 - حضرت مهدى عليهالسلام··· 233
نكته اول··· 234
نكته دوم··· 234
2 - ايمان و تصديق پيامبر صلىاللهعليهوآله و مفهوم مولى و دوستى اهلبيت عليهمالسلام··· 234
3 - لعن دشمنان در دعاى روز غدير··· 235
4 - عالم ذرّ در دعاهاى روز غدير··· 235
4 - شكر در دعاهاى روز غدير··· 236
5 - عيد غدير در دعاهاى روز غدير··· 237
غدير در دعاى عديله··· 237
فرهنگ سازى غدير در ادعيه··· 237
1 - فرهنگ سازى غدير در دعاى ندبه و انتظار··· 238
2 - فرهنگ سازى براى غدير در دعاى هنگام مرگ··· 238
3 - فرهنگسازىِ «غدير دعوتِ خدا»··· 239
4 - فرهنگ سازى «غدير ميثاق آسمانى»··· 240
5 - فرهنگ سازى «برائت از دشمن غدير»··· 241
6 - فرهنگ سازى «سپاس بر كمال دين»··· 242
نكاتى در مورد دعا در روز غدير··· 242
حضرت مهدى عليهالسلام در دعاهاى روز غدير··· 245
1 - حضرت مهدى عليهالسلام در ادعيه روز غدير··· 246
مورد اول··· 246
مورد دوم··· 247
مورد سوم··· 247
2 - چند نكته··· 248
نكته اول··· 248
نكته دوم··· 248
نكته سوم··· 248
جبت و طاغوت در دعاى روز غدير··· 248
بدعت و تحريف در دعاهاى روز غدير··· 249
برائت در دعاهاى روز غدير··· 250
ايمان در دعاى روز غدير··· 251
اكمال دين در دعاى روز غدير··· 252
امامان عليهمالسلام در دعاى روز غدير··· 253
آيه «اِنَمّا اَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ»··· 254
1 - متن دعاى ندبه و دعاى بعد از نماز روز غدير··· 255
2 - نتيجه اعتقادى··· 256
يك. فراز دعاى ندبه··· 256
الف. حلقه وصل رسالت و وصايت··· 257
ب. هدايت پس از دوران انذار··· 257
ج. جمعيت عظيم در غدير··· 258
دو. فراز دعاى بعد از نماز روز غدير··· 258
وجه اول: تمام نعمت چيست ؟··· 259
وجه دوم: رضايت ربّ به چيست ؟··· 259
آيه «رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ ... »··· 260
1 - متن دعاى روز غدير··· 261
2 - نتيجه اعتقادى··· 262
نكته اول: عقد و پيمان در غدير··· 262
نكته دوم: درخواست كمك و مواظبت··· 262
آيه «وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ» = آيه «اِنَمّا اَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ»··· 263
آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ ... » = آيه «اِنَمّا اَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ» و آيه «رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ»··· 263
قسمت سوم: نمازهاى شب و روز غدير: 265 - 368
نمازهاى غدير··· 265
1 - نماز شب عيد غدير··· 265
2 - نماز روز عيد غدير··· 267
نماز اول··· 267
كيفيت اول··· 269
كيفيت دوم··· 269
كيفيت سوم··· 269
ترجمه دعا··· 274
ترجمه دعا··· 283
نماز دوم··· 281
نماز سوم (نماز شكر)··· 286
ترجمه دعا··· 288
نماز چهارم (نماز جماعت در عيد غدير)··· 289
آمار آيات در دعاهاى بعد از نمازهاى روز غدير··· 289
آيه «اتَّخَذُوا أَيْمانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللّهِ فَلَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 295
آيه «إسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِكْرَ اللّهِ أُولئِكَ حِزْبُ الشَّيْطانِ ... » = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 295
آيه «أطيعُوا اللّهَ وَ اَطيعُوا الرَّسوُلَ وَ اُولِى الاَمْرِ مِنْكُمْ»··· 296
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 296
2 - نتيجه اعتقادى··· 297
آيه «أعَدَّ اللّهُ لَهُم عَذابا شَديدا إنَّهُم ساءَ ما كانوا يَعمَلونَ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 298
آيه «الَّذِى أَحَلَّنا دارَ الْمُقامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لا يَمَسُّنا فِيها نَصَبٌ وَ لا يَمَسُّنا فِيها لُغُوبٌ» = آيه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا . فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ ... »··· 298
آيه «الَّذِى هُمْ فِيهِ مُخْتَلِفُونَ» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 298
آيه «الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 298
آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 298
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 300
2 - نتيجه اعتقادى··· 302
نكته اول: ولايت كمال توحيد··· 303
نكته دوم: تفسير «إنَّما أنتَ مُنذِرٌ»··· 304
نكته سوم: تفسير آيه اكمال··· 304
مورد اول: اتمام نعمت بر همه مردم··· 304
مورد دوم: تحقق عملى تمام نعمت··· 304
مورد سوم: رمز رضايت از اسلام··· 305
نكته چهارم: تفسير آيه «المُكَذِّبينَ بِيَوْمِ الدّينِ»··· 305
نكته پنجم: تفسير آيات سوره نساء··· 306
نكته ششم: تفسير «إستَحوَذَ عَلَيهِمُ الشَّيطانُ»··· 307
نكته هفتم: لعنت بر حزب شيطان··· 308
آيه «اِنَمّا اَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ»··· 309
1 - متن دعاى ندبه و دعاى بعد از نماز روز غدير··· 309
2 - نتيجه اعتقادى··· 310
آيه اول: «إنَّما أنتَ مُنذِرٌ ... »··· 310
نكته اول: حلقه وصل رسالت و وصايت··· 311
نكته دوم: هدايت پس از دوران انذار··· 312
نكته سوم: جمعيت عظيم در غدير··· 312
آيه دوم و سوم: آيه اكمال و آيه «وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ»··· 313
جهت اول: تمام نعمت چيست ؟··· 313
جهت دوم: رضايت رب به چيست ؟··· 313
آيه «إِنْ هُوَ إِلاّ عَبْدٌ أَنْعَمْنا عَلَيْهِ وَ جَعَلْناهُ مَثَلاً لِبَنِىإِسْرائِيلَ» = آيه «رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِيا يُنادِى لِلاْءِيمانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا رَبَّنا فَاغْفِرْ لَنا»··· 315
آيه «إِنْ يَدْعُونَ إِلاّ شَيْطانا مَرِيدا» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 315
آيه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا . فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ ... »··· 315
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 316
2 - نتيجه اعتقادى··· 316
يك. بهشت و رضوان اللّه براى اهل ولايت··· 316
دو. عظمت شيعه در بهشت··· 317
آيه «ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 319
آيه «جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ وَ الْمَلائِكَةُ ... » = آيه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا . فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ ... »··· 319
آيه «رَبَّنا آتِنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَ هَيِّئْ لَنا مِنْ أَمْرِنا رَشَدا»··· 319
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 319
2 - نتيجه اعتقادى··· 319
آيه «رَبَّنا آمَنَّا بِما أَنْزَلْتَ وَ اتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ»··· 320
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 320
2 - نتيجه اعتقادى··· 320
آيه «رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِيا يُنادِى لِلاْءِيمانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا رَبَّنا ... »··· 321
1 - متن دعاى كه بعد از نماز روز غدير··· 323
ترجمه دعا··· 324
2 - نتيجه اعتقادى··· 325
آيه اول: تفسير آيه «رَبَّنا إنَّنا سَمِعنا ... »··· 326
يك. منادى كيست ؟··· 326
دو. ندا چيست ؟··· 327
آيه دوم: تفسير آيه «تبليغ»··· 327
آيه سوم: تفسير آيه «الصِّراطِ السَّوِىِّ»··· 328
آيه چهارم: تفسير آيه «وَلِيجَةً»··· 328
آيه پنجم: تفسير آيه «قُلْ هذِهِ سَبِيلِى»··· 330
آيه «رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ ... »··· 331
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 331
2 - نتيجه اعتقادى··· 332
آيه «رَبَّنا وَ آتِنا ما وَعَدْتَنا عَلى رُسُلِكَ وَ لا تُخْزِنا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّكَ ... »··· 332
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 332
2 - نتيجه اعتقادى··· 333
آيه «فَآتاهُمُ اللّهُ ثَوابَ الدُّنْيا وَ حُسْنَ ثَوابِ الاْخِرَةِ وَ اللّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ» = آيه «وَ ما كانَ قَوْلَهُمْ إِلاّ أَنْ قالُوا: رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فِى أَمْرِنا وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا ... »··· 333
آيه «فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحابُ الصِّراطِ السَّوِىِّ وَ مَنِ اهْتَدى»··· 333
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 333
2 - نتيجه اعتقادى··· 334
آيه «قُلْ هذِهِ سَبِيلِى أَدْعُوا إِلَى اللّهِ عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِى وَ ... »··· 334
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 335
2 - نتيجه اعتقادى··· 335
آيه «قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ أَنْتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 336
آيه «لَعَنَهُ اللّهُ وَ قالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبادِكَ نَصِيبا مَفْرُوضا» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 336
آيه «لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 336
آيه «لَنْ تُغْنِىَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ مِنَ اللّهِ شَيْئا أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 337
آيه «وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إماما» = آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ»··· 337
آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى ... »··· 337
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 338
2 - نتيجه اعتقادى··· 340
نكته اول: تفسير آيه «اكمال»··· 341
يك. كمال دين··· 341
دو. تمام نعمت··· 342
نكته دوم: تفسير آيه «أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ»··· 342
نكته سوم: اوصاف قرآنى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 344
اول. علىّ حكيم··· 344
دوم. آيت كبرى··· 345
سوم. نبأ عظيم··· 345
چهارم. مسؤولٌ عَنه··· 347
نكته چهارم: سؤال از ولايت··· 347
آيه «وَ إِنَّهُ فِى أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِىٌّ حَكِيمٌ» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 349
آيه «وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ»··· 349
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 349
2 - نتيجه اعتقادى··· 350
ثبات قدم در ولايت··· 350
آيه «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ»··· 350
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 351
2 - نتيجه اعتقادى··· 351
آيه «وَ قالُوا الْحَمْدُ للّهِ الَّذِى أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنا غفور شَكُورٌ ... » = آيه «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا . فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ ... »··· 352
آيه «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» = آيه «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ ... »··· 352
آيه «وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ»··· 352
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 352
2 - نتيجه اعتقادى··· 353
نكته اول: يادآورى عهد و پيمان··· 353
نكته دوم: ارتباط ولايت با توحيد··· 353
نكته سوم: ارتباط ولايت با برائت··· 354
آيه «وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ وَ لَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَ لاَمُرَنَّهُمْ فليبتكن آذان الانعام فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّهِ ... » = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 354
آيه «وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللّهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لا الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً»··· 354
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 354
2 - نتيجه اعتقادى··· 355
آيه «وَ ما كانَ قَوْلَهُمْ إِلاّ أَنْ قالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فِى أَمْرِنا ... »··· 358
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 358
2 - نتيجه اعتقادى··· 359
آيه «وَ هُوَ الَّذِى أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَ مُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا ... »··· 359
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 359
2 - نتيجه اعتقادى··· 360
جهت اول: پيمان غدير··· 361
جهت دوم: ثابت قدم بر غدير··· 361
آيه «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 362
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ» = آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِى الْأَمْرِ مِنْكُمْ ... »··· 362
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ» = آيه «أَطِيعُوا اللّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِى الْأَمْرِ مِنْكُمْ»··· 362
آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِى الْأَمْرِ مِنْكُمْ ... » = آيه «أَطِيعُوا اللّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِى الْأَمْرِ مِنْكُمْ»··· 362
آيه «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ ... »··· 362
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 363
2 - نتيجه اعتقادى··· 364
آيه «يَعِدُهُمْ وَ يُمَنِّيهِمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلاّ غُرُورا» = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 365
آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ رَضِيتُ لَكُمُ الاْءِسْلامَ دِينا» = آيه «وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ»··· 366
آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ»··· 366
1 - متن دعاى بعد از نماز روز غدير··· 367
2 - نتيجه اعتقادى··· 367
نكته اول: امام غدير مظهر تقوا و موضع اعتماد··· 368
نكته دوم: امامت متقين تا قيامت··· 368
نكته سوم: سرفرازى پيروان غدير در قيامت··· 368
آيه «يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللّهُ جَمِيعا فَيَحْلِفُونَ لَهُ كَما يَحْلِفُونَ لَكُمْ وَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلى شَىْءٍ ... » = آيه «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْما غَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لا مِنْهُمْ ... »··· 368
قسمت چهارم: نماز جماعت غدير: 369 - 394
نماز جماعت مستحبى در عيد غدير··· 369
1 - اقوال علما و بزرگان··· 371
يك. المقنعة··· 371
دو. الكافى فى الفقه··· 372
سه. جامع الخلاف و الوفاق··· 373
چهار. غنية النزوع الى علمى الاصول و الفروع··· 374
پنج. قواعد الاحكام فى معرفة الحلال و الحرام··· 374
شش. تذكرة الفقهاء فى فقه الاستدلالى كبير··· 374
هفت. مختلف الشيعة فى احكام الشريعة··· 375
هشت. رساله فخريه··· 375
نُه. اللمعة الدمشقية··· 376
ده. الروضة البهية فى شرح اللمعة الدمشقية··· 376
يازده. مجمع الفائدة البرهان فى شرح ارشاد الاذهان··· 377
دوازده. مصباح الفقيه··· 377
سيزده. كتب فقهى ديگر··· 378
2 - بحث علمى و استدلالى··· 379
يك. نماز مستحبى به جماعت و نماز جماعت عيد غدير··· 379
دو. نماز عيدين دو حقيقت يا يك حقيقت ؟··· 383
سه. روايات نماز غدير··· 384
روايت اول··· 384
روايت دوم··· 385
چهار. داخل نبودن نماز غدير در نهى از برگزارى نماز نوافل به جماعت··· 386
پنج. بررسى سندى روايت كيفيت نماز غدير··· 386
شش. معناى «نودِىَ» دلالت بر نماز جماعت دارد··· 386
هفت. اشكال صاحب جواهر بر صاحب مدارك··· 387
نه. در پاسخ ايشان مىگوييم··· 388
3 - تاريخچه نماز جماعت از ابتدا تا كنون··· 388
كتاب درباره نماز جماعت در روز غدير··· 390
1 - سنت جماعت در نماز روز عيد غدير، محمدحسن احمدى فقيه يزدى، مقرّران: علىاكبر ميرزايى، على سليمانى بروجردى،··· 390
2 - سنت جماعت در نماز عيد غدير، ميثاق با ولايت، محمدحسن احمدى فقيه يزدى··· 391
3 - قنوت خورشيد، كريم زارع··· 391
4 - قنوت خورشيد، جمعى از نويسندگان··· 392
5 - نماز ولايت، كريم زارع··· 393
قسمت پنجم: ساير اعمال غدير: 395 - 470
وظايف مؤمنين نسبت به يكديگر در عيد غدير··· 395
1 - دوستى كردن با مؤمنين··· 396
2 - شاد كردن مؤمنين··· 396
3 - توسعه بر عيال··· 398
4 - تبسم كردن··· 399
5 - تبريك گفتن··· 399
يك. تبريك گفتن به رسول خدا صلىاللهعليهوآله··· 400
دو. تبريك گفتن به اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 400
سه. تبريك گفتن مؤمنين به يكديگر··· 400
6 - هديه دادن به مؤمنين··· 401
7 - عيدى دادن··· 403
8 - اطعام مؤمنين··· 404
9 - افطارى دادن در عيد غدير··· 405
10 - احسان كردن به مؤمنين··· 406
11 - انفاق و صدقه··· 408
12 - ديدار مؤمنين با يكديگر··· 410
13 - كفالت شيعيان··· 413
14 - مصافحه كردن··· 413
15 - مهربانى به يكديگر··· 414
16 - رسيدگى به فقرا در عيد غدير··· 414
17 - قرض دادن به شيعيان در عيد غدير··· 414
18 - صله رحم در عيد غدير··· 415
19 - ديدار امام عليهالسلام يا سادات و علما در عيد غدير··· 415
20 - عقد اُخُوَّت (برادرى)··· 416
يك. نكاتى در مورد اخوّت و برادرى··· 416
نكته اول: اخوّت و برادرى··· 416
نكته دوم: آثار اخوّت اسلامى··· 417
نكته سوم: آثار عقد اخوت··· 420
نكته چهارم: عقد اخوت بين زنان··· 421
دو. عقد اخوّت در روز غدير··· 421
اول. دستور عقد اُخوّت در غدير··· 421
دوم. عقد اخوت در كلام بزرگان··· 423
سوم. ماجراى اخوّت پس از حجة الوداع و پيش از غدير··· 424
مورد اول: عقد اخوت در قُدَيد··· 425
مورد دوم: عقد اخوّت در منى··· 426
چهارم. تبليغ غدير با عقد اخوت··· 427
اعمال فردى عيد غدير··· 427
1 - غسل··· 429
2 - روزه··· 431
اول: روايات روزه روز غدير··· 431
دوم. چند نكته در مورد روزه روز غدير··· 437
نكته اول: استحباب روزه غدير··· 437
نكته دوم: نيت روزه غدير··· 438
نكته سوم: ثواب روزه عيد غدير··· 438
نكته چهارم: روزه عيد غدير از نظر فقهى··· 438
نكته پنجم: تبليغ غدير با روزه روز غدير··· 440
3 - لعن و برائت··· 440
4 - صلوات··· 442
5 - آراستگى و پوشيدن لباس نو··· 447
6 - پرهيز از گناه··· 448
7 - سرور و شادمانى··· 449
8 - نشر دانش··· 450
9 - عطر زدن··· 450
10 - عبادت··· 450
11 - ذكر مخصوص عيد غدير··· 452
12 - حرز و تعويذ··· 453
13 - شكرگزارى··· 455
14 - بيان فضائل··· 458
15 - دعا براى امام زمان عليهالسلام··· 458
16 - كارهاى پسنديده··· 460
17 - تزكيه نفس در عيد غدير··· 461
آثار اعمال عيد غدير··· 461
1 - رابطه احياى غدير و وسعت رزق··· 463
2 - بشارت ملائكه به بهشت براى ديدار مؤمنين··· 463
3 - شناخت غدير و مصافحه ملائكه··· 463
آيه «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّه عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِى واثَقَكُمْ بِهِ ... »··· 466
1 - متن ذكر روز غدير··· 467
2 - نتيجه اعتقادى··· 467
نكته اول: واليان امر خدا··· 468
يك. اطاعت اگر چه خوشمان نيايد··· 468
دو. اطاعت ياد نعمت است··· 468
نكته دوم: انكار به معناى تكذيب··· 469
آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ...»··· 469
1 - متن ذكر روز غدير··· 469
2 - نتيجه اعتقادى··· 470
بخش دوم
مسجد غدير
471 - 488
بنا و اِحيا و اِخفا و تخريبِ مسجد غدير··· 472
1 - احياى مسجد غدير··· 476
مرحله اول: پايه گذارى مسجد غدير توسط پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 476
مرحله دوم: احياى مسجد غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 479
مرحله سوم: احياى مسجد غدير در زمان امام باقر عليهالسلام··· 479
مرحله چهارم: احياى مسجد غدير در زمان امام صادق عليهالسلام··· 480
مرحله پنجم: احياى مسجد غدير در زمان امام كاظم عليهالسلام··· 481
مرحله ششم: احياى مسجد غدير در زمان غيبت صغرى··· 482
2 - تخريب مسجد غدير··· 482
موقعيت كنونى مسجد غدير··· 484
1 - راه جُحفه··· 484
2 - راه رابِغ··· 485
اعمال مسجد غدير··· 486
روايت اول··· 486
روايت دوم··· 487
بخش سوم
عيد و جشن غدير
489 - 607
تاريخچه عيد غدير··· 490
1 - اساس و سابقه عيد و جشن غدير··· 492
2 - مرورى بر جشنهاى غدير در تاريخ··· 492
3 - جشن غدير توسط فاطميان در مصر··· 498
الف. نخستين دهه غدير··· 498
ب. نخستين جشن رسمى غدير در مصر··· 499
3 - جشن چهاردهمين قرن غدير··· 501
يك. كنفرانسهاى علمى··· 502
دو. مجالس فرعى··· 503
سه. نمايشگاه كتاب··· 503
چهار. مسابقه تأليف كتاب··· 503
پنج. نمايشگاه فنى··· 503
4 - عيد تاريخى آل محمد عليهمالسلام··· 503
عيد غدير نزد انبياء عليهمالسلام و امتهاى گذشته··· 504
عيد غدير در لسان پيامبر صلىاللهعليهوآله و امامان عليهمالسلام··· 505
1 - پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 506
2 - اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 506
اول. متن خطبه غديرِ اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 508
دوم. موقعيت تاريخى··· 509
3 - امام صادق عليهالسلام··· 510
4 - امام رضا عليهالسلام··· 513
5 - امام هادى عليهالسلام··· 514
جشن غدير در آسمانها··· 514
1 - غدير در آسمانها··· 514
2 - غدير، روز عهد معهود··· 515
3 - غدير، روز عرضه ولايت بر اهل آسمانها··· 515
4 - ملائكه در جشن غدير··· 515
5 - نثار فاطمه عليهاالسلام در جشن غدير··· 516
اسامى روز غدير··· 517
1 - روز غدير، عيد بزرگ··· 522
2 - روز بيان اراده خدا و روز ابلاغ··· 522
3 - غدير روز بزرگ، روز گشايش، روز تكامل··· 522
4 - روز پردهبردارى از مقام امامت··· 523
5 - روز كامل شدن دين··· 523
6 - روز شهود و حضور··· 523
7 - روز نمايش قرارها و از دورويىها··· 524
8 - روز بيان حقايق··· 524
9 - روز راندن شيطان··· 524
10 - روز برهان··· 525
11 - روز داورى··· 525
12 - روز فرشتگان··· 525
13 - روز رهنمون··· 526
14 - روز آزمون··· 526
15 - روز پيشاهنگان··· 526
16 - روز هويدا شدن نهانها··· 526
17 - روز شناسايى خاصان··· 526
18 - روز اوصياء و انبياء عليهمالسلام··· 527
19 - روز آسايش و آسودگى··· 527
20 - روز گنج پنهان··· 527
21 - روز آشكار شدن رازها··· 528
شعر حضرت مهدى عليهالسلام در عيد غدير··· 528
غدير برتر از فطر و قربان و جمعه··· 530
پيامبر صلىاللهعليهوآله و غدير در قيامت··· 531
موهبتهاى الهى و زندگانىِ پر نعمت در غدير··· 531
1 - غدير و مواهب الهى··· 531
2 - غدير و زندگى پر نعمت··· 533
اعمال و آداب عيد غدير··· 534
احياى غدير و وسعت رزق··· 537
شادمانى در غدير با عيد گرفتن··· 537
آداب برگزارى جشن و عيد غدير··· 539
اتمام حجت با عيد غدير··· 541
اعلان عيدِ دائمى غدير··· 542
انكار عيد غدير و بررسى آن··· 543
پاسخ اول··· 544
پاسخ دوم··· 547
پاسخ سوم··· 547
ايدههاى تبليغ غدير در عيد غدير··· 550
1 - دستپخت نذرى··· 551
2 - افطار المؤمنين··· 551
3 - سفره هدايت··· 551
4 - با كاروان غدير··· 552
5 - هنگامه بيعت··· 552
6 - احياگران غدير··· 553
7 - ديگ غذاى نذرى··· 553
8 - پايگاه نذورات غدير··· 553
9 - شب شعر غدير··· 554
10 - ظرف اطعام غدير··· 554
11 - قرضالحسنه غدير··· 555
12 - پيام سبز··· 555
تبليغ غدير با عيد غدير··· 555
1 - دستور جشن عمومى غدير··· 557
2 - امر به پوشيدن لباس نو در غدير··· 557
3 - دستور هديه دادن در غدير··· 558
4 - دستور توسعه بر خانواده و برادران در غدير··· 558
5 - دستور اظهار سرور قلبى و زبانى··· 559
6 - دستور ديدار مؤمنان در غدير··· 560
7 - دستور تبريك به پيامبر صلىاللهعليهوآله در غدير خم··· 560
8 - كيفيت تبريك غدير در كلام امام صادق عليهالسلام··· 562
9 - امر به تهنيت گفتن غدير در كلام امام رضا عليهالسلام··· 562
10 - دستور عقد اُخوّت در غدير··· 563
تبليغ غدير در مجالس دينى··· 564
جهانى شدن عيد غدير··· 566
خصائص عيد غدير··· 566
1 - درجات متعالى··· 566
2 - فزونى پاداش··· 569
دانستنىهاى عيد غدير··· 570
1 - برترين عيد امت··· 571
2 - ارزش شناخت غدير··· 571
3 - غدير، عيد پيامبران:··· 571
4 - فضائل بىشمار غدير··· 572
5 - معرفى امير غدير در آسمانها··· 572
6 - چشم روشنى به عيد غدير··· 572
7 - شهرت آسمانى عيد غدير··· 572
8 - آزادى از آتش با زيارت غدير··· 573
9 - بيزارى از ستمگران در روز عيد غدير··· 573
10 - صد حج و عمره مقبول··· 573
11 - عيد گرفتن روز عيد غدير··· 574
12 - خشم ابليس از غدير··· 574
13 - شيون شياطين در روز عيد غدير··· 574
14 - پاداش ويژه عيد غدير··· 574
15 - عيد غدير در قيامت··· 575
16 - سپاسگزارى بر معرفت روز غدير··· 575
17 - پاداش هشتاد ماه عبادت در روز عيد غدير··· 575
18 - عيد غدير و پيامبران عليهمالسلام··· 576
19 - روزه عيد غدير، برتر از روزه روزگار··· 576
20 - جايگزين روزه غدير··· 576
21 - فرجام نيك با افطارى دادن در عيد غدير··· 577
22 - مخالفت با مخالفان غدير··· 577
23 - نفرين بر منكران روز قيامت و غدير··· 577
24 - قرض كردن براى كمك به نيازمندان در روز عيد غدير··· 578
25 - خير دنيا و آخرت با نيكى در روز غدير··· 578
26 - تغيير چهره زندگى در روز عيد غدير··· 578
27 - حضور در غدير با نماز غدير··· 579
28 - پاداش خرج كردن در عيد غدير··· 579
29 - دعاى مستجاب بعد از غدير··· 579
30 - اطعام اوليا با افطارى دادن در عيد غدير··· 580
31 - عيد غدير، گرامىترين روز سال··· 580
32 - طلب آمرزش جبرئيل براى شيعيان در روز غدير··· 580
33 - تبريك و تهنيت روز غدير··· 580
34 - غدير روز تبسم··· 581
35 - آراستن در عيد غدير··· 581
36 - پاداش ديدار اهل ايمان در عيد غدير··· 581
37 - مَثل فرشتهها و ابليس با پذيرفتن و انكار غدير !··· 581
38 - زيارت اميرالمؤمنين عليهالسلام در عيد غدير··· 582
رسميت غدير در تقويم اسلام··· 583
1 - تبريك رسمى در غدير خم··· 583
2 - آموزش تبريك غدير از امام صادق عليهالسلام··· 584
3 - آموزش تهنيت غدير توسط امام رضا عليهالسلام··· 585
4 - رسميت عيد غدير به امر پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 585
5 - دستور عيد گرفتن غدير به على عليهالسلام··· 585
6 - نام گذارى رسمى غدير به «يوم الولاية»··· 586
7 - جشن رسمى غدير توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 586
8 - افضليت غدير بين سه عيد رسمى··· 587
9 - جشن رسمى دوستانِ غدير توسط امام رضا عليهالسلام··· 588
جشن ملّىِ غدير··· 588
تقارن غدير با نوروز··· 589
عيد غدير، رمز بقاء غدير··· 590
سرّ بزرگىِ عيد غدير··· 591
نكته اول··· 591
نكته دوم··· 591
نكته سوم··· 592
نكته چهارم··· 592
نكته پنجم··· 592
عظمت و شناخت عيد غدير··· 596
عيد غدير در دعاى روز غدير··· 601
اتمام حجت يهودى بر عمر با عيد غدير··· 602
مفهوم عيد غدير··· 603
آيه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَ رَضِيتُ لَكُمُ ... »··· 606
بخش چهارم
ايام غديريه
609 - 702
تاريخچه و زيربناى دهه غدير··· 610
يك. عيد غدير در تاريخ در يك نگاه··· 610
دو. نخستين دهه غدير··· 611
سه. نخستين جشن رسمى غدير در مصر··· 613
چهار. چرا دهه غدير ؟··· 615
پنج. تبليغ غدير با وقايع هفته غدير··· 616
نامگذارى «ايام الولاية»··· 617
رخدادهاى ايّام غدير··· 619
1 - نهم ذى الحجه··· 621
يك. صدور حديث شريف سدّ الابواب··· 621
دو. روز عرفه··· 621
سه. انتقال نور پيامبر صلىاللهعليهوآله به حضرت آمنه··· 622
چهار. ميلاد حضرت ابراهيم عليهالسلام··· 622
پنج. قبول توبه حضرت داوود عليهالسلام··· 623
شش. ماجراى صحيفه ملعونه اول توسط منافقين··· 623
هفت. تولد حضرت عيسى عليهالسلام··· 624
هشت. معراج پيامبر صلىاللهعليهوآله··· 625
2 - دهم ذى الحجه··· 625
يك. بيان حديث شريف ثقلين··· 625
دو. ابلاغ سوره توبه (برائت) توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 626
سه. عيد سعيد قربان··· 627
جهت اول: عمل حضرت آدم عليهالسلام··· 627
جهت دوم: نبوت حضرت موسى عليهالسلام··· 627
جهت سوم: جريان ذبح عظيم و قربانى حضرت اسماعيل عليهالسلام··· 627
چهار. تجلى نور خداوند بر حضرت موسى عليهالسلام··· 628
پنج. ميلاد امام رضا عليهالسلام (به روايتى)··· 629
شش. «اذان» نام قرآنى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 629
هفت. ايام معلومات··· 630
3 - يازدهم ذى الحجه··· 631
اعطاى الواح به حضرت موسى عليهالسلام··· 631
4 - دهم تا دوازدهم ذى الحجه··· 632
ايّام معدودات··· 632
5 - دوازدهم ذى الحجه··· 632
يك. سپردن ودايع الهى به اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 632
دو. قبول توبه حضرت آدم عليهالسلام با واسطه قرار دادن پنجتن عليهمالسلام··· 633
6 - سيزدهم ذى الحجه··· 634
اعلان عمومى لقب «اميرالمؤمنين» براى حضرت على عليهالسلام··· 634
7 - چهاردهم ذى الحجه··· 634
يك. بخشش فدك به حضرت زهرا عليهاالسلام و نزول آيه ذوى القربى··· 634
دو. ماجراى شقّ القمر··· 635
8 - پانزدهم ذى الحجه··· 635
ميلاد امام هادى عليهالسلام··· 635
9 - هفدهم ذى الحجه··· 636
يك. نزول آيه تبليغ··· 636
دو. نزول آيه محبت (وُدّ) در شأن اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 636
سه. زوال دولت بنىاميه لعنة اللّه عليهم··· 637
10 - هجدهم ذى الحجه··· 637
يك. نزول آيه اكمال··· 637
دو. ايراد خطبه غدير توسط رسولخدا صلىاللهعليهوآله··· 638
سه. عيد بزرگ غدير··· 638
چهار. تأكيد رسولخدا صلىاللهعليهوآله بر حديث منزلت··· 639
پنج. روز بيعت با امام زمان عليهالسلام··· 639
شش. روز نصب جانشينان انبياء الهى عليهمالسلام (عيد اديان)··· 640
هفت. عقد اخوت بين پيامبر صلىاللهعليهوآله و اميرالمؤمنين عليهالسلام (مؤاخات)··· 640
هشت. تشريع نماز عيد غدير توسط رسول اللّه صلىاللهعليهوآله··· 641
نه. پيروزى حضرت موسى عليهالسلام بر ساحران··· 642
ده. آغاز حكومت ظاهرى اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 642
يازده. نجات كشتى حضرت نوح عليهالسلام و توجه به حديث سفينه··· 643
دوازده. نجات حضرت ابراهيم عليهالسلام از آتش··· 644
سيزده. وفات خواجه نصيرالدين طوسى··· 645
چهارده. وفات محقق كَرَكى··· 645
پانزده. تولد شيخ انصارى··· 645
شانزده. قتل عام شيعيان كربلا··· 646
11 - نوزدهم ذى الحجه··· 647
يك. عروسى حضرت فاطمه عليهاالسلام··· 647
دو. ادامه مراسم بيعت در غدير··· 648
12 - بيستم ذى الحجه··· 648
يك. ادامه مراسم بيعت در غدير··· 648
دو. سنگ آسمانى معجزه غدير··· 649
سه. درگذشت اديب نيشابورى··· 650
13 - بيست و يكم ذى الحجه··· 650
يك. ماجراى عقبه «هَرشى»··· 650
دو. عزيمت به سوى مدينه··· 652
سه. روز صدور «حديث بساط» (فرش پرنده)··· 652
چهار. روز نزول آيه اولى الامر··· 653
پنج. ملاقات زهير با امام حسين7··· 653
شش. مرگ سبط بن جوزى··· 654
هفت. ارتحال آخوند خراسانى··· 654
14 - بيست و دوم ذى الحجه··· 654
يك. واقعه هَرشى··· 654
دو. ديدار حضرت يوسف عليهالسلام با برادران··· 655
سه. شهادت ميثم تمّار··· 655
چهار. خبر شهادت حضرت مسلم عليهالسلام··· 656
پنج. سروش آسمانى··· 657
شش. حركت ابراهيم اشتر··· 657
هفت. درگذشت علامه شيخ مجتبى قزوينى··· 658
15 - بيست و سوم ذى الحجه··· 658
يك. نزول آيه مباهله··· 658
دو. پراكنده شدن ياران امام حسين عليهالسلام··· 659
سه. درگذشت يحيى بن معين··· 659
چهار. وفات مسعودى··· 660
پنج. وفات محدث قمى··· 660
شش. شهادت شيخ مرتضى بروجردى··· 660
هفت. صدور توقيع شريف امامزمان عليهالسلام به شيخ مفيد··· 661
16 - بيست و چهارم ذى الحجه··· 661
يك. ماجراى مباهله··· 661
دو. ماجراى حديث كساء در جريان مباهله و نزول آيه تطهير··· 662
سه. خاتم بخشى اميرالمؤمنين عليهالسلام و نزول آيه ولايت··· 664
چهار. مؤاخات··· 665
پنج. ولادت حضرت ابوطالب عليهالسلام··· 665
شش. هلاكت الواثِق باللّه عباسى··· 665
هفت. درگذشت شيخ مرتضى آشتيانى··· 666
17 - بيست و پنجم ذى الحجه··· 666
يك. نزول سوره هل اتى··· 666
دو. اقامه اولين نماز جمعه توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 667
سه. درگذشت سيد ناصرحسين··· 667
18 - بيست و ششم ذى الحجه··· 668
نزول استغفار بر حضرت داوود عليهالسلام··· 668
19 - بيست و هفتم ذى الحجه··· 669
يك. ولادت امام هادى عليهالسلام··· 669
دو. فاجعه حَرّه··· 669
سه. وفات على بن جعفر عُرَيضى··· 670
چهار. هلاكت مروان حمار··· 671
پنج. انقراض دولت امويان··· 672
شش. درگذشت سعدى··· 673
20 - دهه آخر ذى الحجه··· 673
يك. ميلاد امام موسى بن جعفر عليهالسلام··· 673
دو. فتح خيبر توسط اميرالمؤمنين عليهالسلام··· 674
سه. بازگشت جعفر بن ابىطالب از حبشه و تشريع نماز جعفر طيّار··· 674
چهار. ميلاد ابراهيم پسر رسول اللّه صلىاللهعليهوآله··· 674
21 - ماه ذى الحجه··· 675
نزول آيات در غدير··· 675
تقارن وقايعى با روز غدير··· 677
1 - روزهاى حساس از تاريخ انبيا عليهمالسلام··· 677
2 - عرضه ولايت اهلبيت عليهمالسلام بر همه مخلوقات··· 678
3 - يك تقارن جالب··· 679
تقارن روز غدير با نوروز··· 682
1 - در علم رياضى و نجوم··· 683
اول. نحوه محاسبه··· 683
دوم. شرح و توضيح محاسبات··· 683
سوم. استخراج سال شمسى··· 687
2 - كلام بزرگان··· 688
يك. علامه محمدتقى مجلسى··· 689
دو و سه. صاحب جواهر الكلام و فاضل هندى··· 689
چهار. علامه محمدباقر مجلسى··· 689
3 - تقارن غدير و نوروز در شعر فارسى··· 689
الف. هاتف اصفهانى··· 689
ب. ميرزا حبيب قاآنى شيرازى··· 689
ج. صغير اصفهانى··· 690
د. شعراى افغانستان··· 690
4 - نوروز و غدير در هند و پاكستان و افغانستان··· 691
الف. نوروز در افغانستان··· 691
ب. نوروز در پاكستان··· 693
5 - مقايسه نوروز و غدير··· 696
كتابشناسى ايام غديريه··· 699
1 - آشنايى با ايام غديريه، گروه پژوهش ستاد غديريه··· 699
2 - آيا تا كنون پانزده روز شادى را با عمق جانتان احساس كردهايد ؟ ، ستاد احياء ايام امامت و ولايت، قم··· 699
3 - از غدير تا ظهور، قنبرعلى آلبويه··· 699
4 - از غدير تا ظهور، مهدى عابدينى··· 699
5 - الماس هستى، مهدى خدّاميان آرانى··· 699
6 - انوار غدير، اردو، چاپى، گروه تحقيق ستاد احياء امامت و ولايت (ستاد غديريه)··· 700
7 - بيست و سه روز با غدير، عدنان درخشان··· 700
8 - 15 روز با غدير، محمد صدرى··· 700
9 - تقويم ايام غديريه، حسين يارىزاده··· 700
10 - تقويم نفحات، مهدى شاهچراغى··· 700
11 - درسنامه ايام امامت، محمد صدرى··· 700
12 - درسنامه ايام غديريه، عباس شواخى··· 701
13 - دو هفته شادى، على باباجانى··· 701
14 - روزهاى شاد آسمانى، سيد صادق ميرشفيعى··· 701
15 - غدير در گذر زمان، على اكبر مهدىپور··· 701
16 - غدير ... هفتاد روز بعد، عدنان درخشان··· 701
17 - غديريه، گروه پژوهش ستاد غديريه··· 701
18 - ماه اميرالمؤمنين عليهالسلام، محسن حاجى ترخانى··· 702
19 - ماه ولايت، سيد صادق ميرشفيعى··· 702
20 - ماه ولايت، على نظرى··· 702
21 - وقايع هفته غدير، علىاصغر يونسيان··· 702
22 - هشت روز پس از غدير (از غدير تا مدينه) ، عدنان درخشان··· 702
23 - يك روز به ياد ماندنى يك هفته طلايى مجمع احياء غدير··· 702
Finally, he humbly dedicates this labor of devotion to Lady Fatimah al-Zahra (peace be upon her), the first defender and the first martyr of Ghadir, as well as to her martyred son, al-Muhsin (peace be upon him). The author renews his allegiance to the Master of Ghadir, Imam Ali (peace be upon him), and bows in humility and obedience before all the infallible Imams connected to Ghadir.
He prays for the day when he may see the final inheritor of Ghadir, Imam Mahdi (peace be upon him), kiss his blessed hand, fall at his feet, and feel his compassionate touch upon his head.
Qom, Muhammad Ansari ZanjaniKhueini
Eid al-Ghadir, 1446 AH / 1404 SH / 2025 AD
the main text to ensure a cohesive visual presentation.
A Personal Note of Devotion
After fourteen centuries of Ghadir’s history, the author expresses profound gratitude for the honor of serving in the path of Ghadir. He attributes this opportunity to the efforts and prayers of his late revered father, Haj Isma‘il Ansari, a lifelong servant of Lady Fatimah al-Zahra (peace be upon her) and a model of encouragement.
He also offers special thanks to his respected brother, Haj Sheikh Mohammad Baqir Ansari, to whom he owes his scholarly and literary life.
In the fifteenth century of Ghadir’s history, the author dedicates this encyclopedia to the new generations who will be born during the era of Ghadir’s brilliance and ascendancy. He prays that the sweetness of Ghadir may forever enrich their lives and that they may appreciate the scholarly efforts of previous generations and work to translate this encyclopedia into various languages.
o Prayers associated with Ghadir and congregational Ghadir prayers
Individual Ghadir prayers
Congregational Ghadir prayers
o Other practical rituals and acts related to Ghadir
The Ghadir Mosque
Celebrations and Festivals of Ghadir
The Ghadir Calendar
Methodology for Compiling the Encyclopedia
The editorial and typesetting methodology for the Encyclopedia of Ghadir has been established according to two key principles:
o Bold font for main titles
o Another bold font for sub-titles
o Standard thin font for body text
For consistency, the entire body text uses a uniform font, avoiding bold emphasis within
o General observations about Ghadir’s literary heritage
o Poetry about Ghadir in various languages:
Arabic
Persian
Other languages
Lexicon of Ghadir
Preaching and Dissemination of Ghadir
o General overview of preaching Ghadir in the traditions of the Infallibles
o Preaching efforts by God and each of the Infallibles individually
o Various methods of propagating Ghadir
o Foundations and supports for Ghadir’s propagation
*Section Five: Practical Aspects of Ghadir
o The GhadirZiyarah (pilgrimage recitation)
o Supplications specific to Ghadir
Hypothetical Scenario: If Ghadir Had Been Fully Implemented
The Qur’an and Ghadir
o Qur’anic interpretations and statistical analyses related to Ghadir
o The stages of the Qur’an’s involvement in Ghadir
o Qur’anic depictions of Ghadir
o Analytical approaches to Ghadir in the Qur’an
o Thematic classification of Ghadir in the Qur’an
o Miscellaneous topics on the Qur’an and Ghadir
o Verses revealed in relation to Ghadir
o General observations about Ghadir’s bibliography
o Selected noteworthy works
o Comprehensive bibliographic listings
o Ghadir and Imamate
o The “possessor of authority”
o Leadership and governance
o Appointment by divine decree
o Divine tests
o Imam Mahdi (peace be upon him)
o The Twelve Imams
o General analyses of Ghadir
o Analytical views aligned with Ghadir
o Analyses opposing Ghadir
o General notes on Ghadir as proof
o Ghadir as proof from God and the Infallibles
o Ghadir as proof for angels, companions, women, scholars, and even confessed enemies
Notes on terms like “Awla,” “Wali,” “Mawla,” and “Wilayah”
o Additional notes on the Hadith of Ghadir
o Chains of transmission and sources of the sermon
Systematic study of the sermon’s chains
Observations about the sermon’s sources
o Complete, verified Arabic text of the sermon with Persian translation
o The rhetorical structure of the sermon
o The central message and essence of the sermon:
Hadith of Ghadir and the doctrine of Imamate
o Commentary on the sermon
o Notes on the sermon
o Verses of the Qur’an found within the sermon
Introduction
Specific verses within the sermon
Events after Ghadir until returning to Medina
Events in Medina until the Prophet’s martyrdom
Events following the Prophet’s martyrdom
The Lengthiest Story of Ghadir
Geography of Ghadir
The fourteen-century history from Ghadir until the reappearance and Resurrection
o Chains of narration of the Hadith
A systematic study of chains of narration
Notes on the chains of narration
o Sources of the Hadith
A systematic study of sources
Observations about the sources
o Implications of the Hadith
Systematic discussion of implications
Doubts and misconceptions regarding the Hadith
o In Mina
o Return to Mecca and pilgrimage rites
Events from Mecca to Ghadir
The three-day events of Ghadir
o Introduction
o Events preceding the Ghadir sermon
o Events during the sermon
o Events following the sermon, including:
General matters
The ceremony of turban placement (crowning)
Congratulations and felicitations
Allegiance and pledges
Written documentation of Ghadir
Poem of Hassan ibn Thabit
Hypocrites after Ghadir
Satanic activities after Ghadir
The story of Harith al-Fihri and the heavenly stone
Compilation of the Encyclopedia of Ghadir
Within the Encyclopedia of Ghadir, all topics related to Ghadir have been organized into five main sections. From a comprehensive perspective, the structure of Ghadir-related knowledge can be depicted as follows, ensuring that any subject related to Ghadir finds its proper place under one of these categories:
The Five Main Divisions of Ghadir Studies:
This section covers both the narrative and documented accounts of the Ghadir event, including:
•Events preceding the Farewell Pilgrimage, the journey to Mecca, the events of Ghadir itself, and the subsequent return to Medina, extending to the Prophet’s martyrdom and events thereafter.
This section comprises eleven subsections, covering:
Introduction
Events in Medina prior to the Farewell Pilgrimage
Events from Medina to Mecca
Events in Mecca and during Hajj
o In Mecca
o In Arafat
prepared and utilized in the encyclopedia for all discussions related to the chains of narration and biographical evaluation of transmitters.
The compiler of the Encyclopedia of Ghadir has assembled a prestigious collection over twenty years, including around 1500 independent books on Ghadir. Moreover, he has compiled a scholarly catalog titled “Ghadir in the Mirror of Books” introducing over 2000 independent works on Ghadir written by authors from the second to the fifteenth centuries Hijrah.
The utilization of these diverse resources has enabled the Encyclopedia of Ghadir to become the most comprehensive scholarly collection on the topic. In truth, every scholar who has ever written about Ghadir has indirectly contributed to the creation of this encyclopedia, making it a true reflection of the collective scholarly efforts devoted to Ghadir across centuries.
Hence, it is fair to claim that this 20-volume Encyclopedia of Ghadir encompasses everything ever written about Ghadir by scholars over the past fifteen centuries. Naturally, the content of earlier works is represented here in a new, systematically organized format suitable for encyclopedic reference.
Sources of the Encyclopedia of Ghadir
To accomplish this monumental work, all Islamic sources and scholarly works from the first century Hijrah up to the present have been examined. Thousands of books were meticulously searched, and every reference, no matter how small, related to Ghadir was extracted, documented with exact references, and organized to eliminate any repetition.
Three primary pillars form the backbone of the content collection:
Over more than two decades of dedicated research on Ghadir, Sheikh Mohammad Baqir Ansari has authored numerous valuable works on various dimensions of Ghadir. His scholarly works form the principal axis of the Encyclopedia of Ghadir.
The monumental defender of Ghadir, Allamah Mir Hamid Husayn al-Hindi, conducted extensive research on Ghadir’s chains of transmission and narrators, compiled in ten volumes of his celebrated work “Ubaqat al-Anwar.” A summarized version titled Summary of “Ubaqat al-Anwar” has been
information they seek in the relevant section of the encyclopedia.
By searching within its pages, readers can trace any topic related to Ghadir and discover all interconnected subtopics and analyses.
General Plan of the Encyclopedia
The methodology, benefits, and scholarly outcomes of this encyclopedia have been shaped through years of expert study and research. Its framework can be summarized as follows:
Review and analysis of various Shi‘a, Islamic, religious, and non-religious encyclopedias, selecting the current methodology from among them all.
Consultation with experts and veteran scholars experienced in authorship and familiar with global encyclopedic standards.
Considering the unique content of Ghadir on one hand, and the needs and intellectual tendencies of Ghadir’s audiences on the other, the chosen style of this encyclopedia includes deliberate differences and improvements compared to some previous encyclopedic models.
The Encyclopedia of Ghadir
So far, three fundamental truths have been established:
The significance of compiling encyclopedias in general.
The profound importance of Ghadir in the Shi‘a doctrine.
The historical and literary journey of Ghadir through Islamic culture.
Given these truths, the logical culmination of scholarly efforts is the creation and presentation of a comprehensive and complete work on Ghadir entitled:
The Encyclopedia of Ghadir
Ghadir, with its sacred and noble standing, has now reached such a stage of intellectual maturity that the efforts of fourteen centuries of Ghadir’s devoted scholars deserve to be preserved in the form of an encyclopedia—an endeavor now achieved through this monumental work before you.
Objectives of the Encyclopedia
The compilation of a work like the “Encyclopedia of Ghadir” represents the easiest and fastest path to access the knowledge of Ghadir. It ensures that anyone, regardless of their scholarly level, can readily find the specific
such as Iran, Iraq, Syria, Yemen, India, Pakistan, Germany, and England.
• Languages: To date, independent works on Ghadir exist in 24 languages worldwide. The majority of Ghadir books are written in:
o Persian: 1334 books
o Arabic: 331 books
o Urdu: 130 books
This linguistic distribution reflects the spread of Shi‘a Islam among communities speaking these languages. Additionally, there are 64 books in English, and others in languages such as French, Russian, German, Spanish, Italian, Albanian, Ukrainian, Norwegian, Turkish (Istanbul dialect), Azeri Turkish, Tajik, Georgian, Hindi, Bengali, Thai, Swahili, Hausa, Malay, Tamil, and Kurdish.
• Articles: There are 579 scholarly articles written exclusively on Ghadir, published in journals, magazines, newspapers, and academic compilations. Furthermore, several brochures and booklet-style publications have been prepared and published over the years, particularly for distribution during the annual celebration of Eid al-Ghadir.
• Sayyid Hashim al-Bahrani
• Mir Hamid Husayn al-Hindi
• AllamahAmini
…and many other distinguished Shi‘a scholars, serve as powerful evidence of this sacred and scholarly dedication.
Statistical Overview of Ghadir Publications
It is fitting to provide a brief statistical summary of the literature on Ghadir:
• Printed Books: There are 1,742 printed books about Ghadir. Of these, more than 1,500 were published in Iran, while the rest were printed in countries such as Iraq, Lebanon, India, Pakistan, Syria, Bahrain, Turkey, Saudi Arabia, Yemen, the United Arab Emirates, Afghanistan, Azerbaijan, Egypt, Kuwait, Georgia, Indonesia, Sri Lanka, Bangladesh, England, Norway, America, Albania, and others.
• Manuscripts: There are 230 books in manuscript form—either handwritten by the authors themselves, held privately, or digitized in PDF form and shared online. Among these, 200 manuscripts are autographs written by their authors, while the rest are preserved as manuscript copies in countries
The works of prominent scholars such as Qadi Shushtari, Allamah al-Majlisi, Shaykh Hurr al-Amili, Shaykh Abdullah al-Bahrani, Sayyid Hashim al-Bahrani, Mir Hamid Husayn al-Hindi, AllamahAmini, and many other great Shi‘a scholars stand as magnificent testimonies to this sacred intellectual endeavor.
The Scientific Flourishing of Ghadir Studies
From the early eleventh century Hijrah until the present, with the rise of a more open scholarly atmosphere, Islamic researchers and intellectuals have produced significant works on Ghadir. They successfully consolidated the results of a thousand years of scholarly effort.
In this period, every dimension of Ghadir has been gathered, examined, and researched, leading to the publication of dedicated works on specific aspects of the event.
Research and publications by major scholars such as:
• Qadi Shushtari
• Allamah al-Majlisi
• Shaykh Hurr al-Amili
• Shaykh Abdullah al-Bahrani
The core phrase of the Ghadir sermon—“Whomever I am his Master, Ali is his Master”—became a frequent topic in scholarly debates. Scholars meticulously examined the biographical details of the narrators and the authenticity of various chains of transmission.
Key works by figures such as Shaykh al-Saduq, Sayyid al-Murtada, and Shaykh al-Mufid serve as powerful evidence of this scholarly movement.
These investigations reached significant heights during the fourth, fifth, and sixth centuries Hijrah and continued even beyond the year 1000 Hijrah. Numerous invaluable works from these centuries remain preserved, including contributions from prominent Sunni scholars as well.
Stage Four: The Scientific Flourishing of Ghadir Studies
From the early eleventh century Hijrah until the present day, the scientific and scholarly space surrounding Ghadir has flourished dramatically. Researchers and Islamic scholars have produced highly significant works on Ghadir, drawing extensively from the thousand-year legacy of previous scholarship.
In this era, scholars examined all dimensions of Ghadir, leading to dedicated books focused on specific aspects—historical, theological, linguistic, and more.
allowing the propagation of Ghadir to evolve from mere narration to the realm of authorship.
By the mid-second century Hijrah, we find the earliest independent written work focused exclusively on Ghadir, authored by al-Farahidi.
This scholarly movement continued, with numerous works being written—either as independent volumes or as sections within broader works—primarily focused on the chains of transmission (isnads) and narrations of the Ghadir event.
By the fifth century Hijrah, there even existed a comprehensive thirty-volume work dedicated to the chains of transmission for the Hadith of Ghadir!⁵
Throughout the second, third, fourth, and fifth centuries Hijrah, the literary production surrounding Ghadir reached impressive heights, and scholars and servants of Ghadir fulfilled their scholarly duties with remarkable dedication.
Stage Three: Scholarly Examination of Texts and Chains of Transmission
Beginning in the fourth century Hijrah, scholars initiated systematic research and critical examination of both the text (matn) and the chains of transmission (isnad) of the Hadith of Ghadir.
In such an environment, the most reliable book preserving Ghadir was the human memory—the hearts and minds of devoted individuals who memorized and transmitted its details. Through this oral tradition, Ghadir’s legacy traversed the century and preserved the trust of the Ahl al-Bayt (peace be upon them).
Indeed, over one hundred and twenty companions and numerous followers (Tabi‘un) narrated the event of Ghadir.
Furthermore, Amir al-Mu’minin (Imam Ali), Lady Fatimah, Imam Hasan, and Imam Husayn (peace be upon them all), as well as other Imams from the Ahl al-Bayt, frequently referenced Ghadir in their speeches and debates, using it as a firm proof for their divine leadership.
Likewise, the companions of the Imams actively preserved and disseminated the message of Ghadir. Even poets played a significant role in safeguarding Ghadir throughout the dark era following the events of Saqifah.
These various forms of cultural expression collectively ensured Ghadir’s preservation in the first century Hijrah, and they continued to play essential roles in subsequent centuries as well.
Stage Two: From Narration to Authorship
From the early second century Hijrah, the official prohibition on compiling Islamic knowledge was lifted,
devoted an independent narration entirely to the event of Ghadir.
The first independent book exclusively dedicated to Ghadir was authored by the eminent scholar of Arabic literature, Khalil ibn Ahmad al-Farahidi (d. 175 AH). He included the complete sermon delivered by the Prophet Muhammad (peace be upon him and his family) on the Day of Ghadir. Although this book is lost today, its title and details have been preserved in bibliographic records.
The Four Historical Stages of Ghadir’s Cultural Legacy
The cultural journey of Ghadir over the past fourteen centuries can be divided into four distinct stages:
Stage One: Transmission through Narration
Throughout the first century Hijrah, the compilation of Islamic knowledge was officially prohibited. Any book that was written either had to be clandestine or, if it was publicly sanctioned, typically served only to propagate the distorted narratives of those who had usurped the caliphate.
The Earliest Books Preserving Ghadir
There are four primary works regarded as the earliest sources documenting the event of Ghadir:
Authored by Amir al-Mu’minin, Imam Ali (peace be upon him) under the dictation of the Prophet Muhammad (peace be upon him and his family). This book is among the treasures of the Imamate and is accessible only to the infallible Imams.
This text was revealed to Lady Fatimah al-Zahra (peace be upon her) by Angel Gabriel after the Prophet’s martyrdom, containing revelations about future world events. Imam Ali (peace be upon him) recorded it based on Lady Fatimah’s narration. This book, too, is preserved among the sacred treasures of the Imams.
The earliest human-authored book recording the matter of Ghadir is the book of Sulaym ibn Qays al-Hilali. It was written in the years immediately following the Prophet’s martyrdom. The author, who passed away in 76 AH, recorded numerous references to Ghadir throughout his work and
scholars and servants of Ghadir across fourteen centuries. It is therefore fitting to trace the scholarly journey of Ghadir in Islamic culture—from the day of the event until the present day.
From the martyrdom of the Prophet (peace be upon him and his family) until the end of the first century Hijrah, the recording and compilation of Islamic traditions and history were officially prohibited by those who had usurped the caliphate.
The primary reason for this ban was to prevent the documentation of events such as Ghadir, which fundamentally undermined the legitimacy of the usurpers’ rule.
Despite Suppression, Ghadir Survives
It is astonishing that, despite powerful enemies intent on erasing Ghadir and despite indifferent people who deliberately forgot or refrained from even uttering a word about it, today billions of words have been written describing Ghadir. Its radiant light shines as one of the great banners of the Shi‘a school of thought across the world.
Thus, the compilation of the Encyclopedia of Ghadir is a scholarly attempt to extract everything from this final legacy of the Messenger of Allah—a legacy that can guide humanity toward eternal success.
Ghadir in Islamic Culture
Books and the written word have maintained a profound connection with the event of Ghadir for over fourteen centuries. From the very day of Ghadir in the 10th year after Hijrah, efforts to preserve and record the event began.
By the first century Hijrah, alongside oral narrations of the Ghadir event, books also started playing a significant role in transmitting its legacy to future generations. These written works kept the illustrious record of Ghadir alive.
In the second century Hijrah, scholarly writing on Ghadir became established practice, to the extent that even prominent scholars from non-Shi‘a traditions authored works about Ghadir.
A Brief History of Ghadir in Literature
Providing a brief history of Ghadir in literature is crucial because the current encyclopedia and the entire written culture around Ghadir are the cumulative fruit of countless
Ghadir: The Banner of Divine Unity on Earth
When we connect Ghadir to prophethood and monotheism, we realize that Ghadir is the exalted banner of God on earth. Millions of words, thousands of narrations, and dozens of theological events are linked to it, and hundreds of elements of our creed are embedded within it. Truly, Ghadir is a vast treasure, a divine mine with no end—one that will continue to enlighten all generations until the Day of Resurrection.
One of the most astonishing features of this event is that over 300 Qur'anic verses are associated with various aspects of the Ghadir event. These connections highlight the doctrinal depth of Ghadir and elevate our understanding of both Qur'anic interpretation and the concept of Wilayah (divinely appointed leadership).
These verses, when interpreted alongside Ghadir, link us to the Day of Judgment and divine sustenance, revealing how the Qur'an guides us toward our ultimate destiny.
The lengthy sermon delivered by the Prophet Muhammad (peace be upon him and his family) stands at the core of this event. It opens a rich gateway of knowledge and acquaints our minds with the divinely ordained path for humanity.
fruit of the prophethood of 124,000 prophets (peace be upon them all). It is a heavenly promise from God that ensures both the worldly and eternal salvation of all humankind.
The universal proclamation of Ghadir lies in the statement:
"Whoever I am his master, Ali is his master."
This sentence is supported by a comprehensive sermon delivered by the Prophet Muhammad (peace be upon him and his family), lasting for nearly an hour. The context of this sermon is a three-day event that took place in the Valley of Ghadir beside the pond of Khumm.
The event spanned 30 days—from the 25th of Dhu’l-Qa‘dah to the 25th of Dhu’l-Hijjah in the 10th year after Hijrah. These thirty days are rooted in the 23 years of tireless mission of the Noble Prophet (peace be upon him and his family), from the beginning of his prophethood until the Farewell Pilgrimage.
But the background of Ghadir stretches even further—it is rooted in the 6,000-year history of divine efforts, embodied in the mission of 124,000 prophets (peace be upon them), who were sent as divine proofs for mankind.
In the Name of Allah
A century has passed since the emergence of encyclopedic writing in the global literary tradition, aiming to collect all conceivable information on a single subject in one comprehensive volume. This approach enables researchers and seekers of knowledge to find everything they need in one place, sparing them the effort of consulting multiple resources. It is for this reason that, in today’s world, encyclopedias have been compiled on numerous topics, serving both as a testament to their importance and as a powerful medium for promoting those subjects worldwide.
Ghadir: Divine and Universal
As for the Encyclopedia of Ghadir, to grasp its significance, one must first understand the foundational role of Ghadir itself:
Ghadir is the culmination of all divine religions and the final
The Encyclopedia of Ghadir
THE QADIR ENCYCLOPAEDIA
The most comprehensive encyclopaedia of Qadir
1
BY :
Mohammad Ansari Zanjani