لغات و مفاهیم قرآن کریم جلد 2

مشخصات کتاب

‌سرشناسه : بیستونی، محمد، ۱۳۳۷

عنوان و نام پدیدآور : لغات و مفاهیم قرآن کریم/ تالیف محمد بیستونی.

مشخصات نشر : قم: بیان جوان، ۱۳۸۷.

مشخصات ظاهری : ۳ج. ۱۱ × ۱۷ س‌م.

شابک : 9789645640623 ؛ ج. ۱ 9789645640628: ؛ ج. ۲ 9789645640635: ؛ ج. ۳ 9789645640642:

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

یادداشت : کتاب حاضر لغات و مفاهیم کتاب " تفسیر نوجوان" برگرفته از "تفسیر نمونه " اثر ناصر مکارم‌شیرازی است.

مندرجات : ج. ۱. شامل لغات و مفاهیم جلد ۱ تا ۱۰ تفسیر نوجوان.ج. ۲ . شامل لغات و مفاهیم جلد ۱۱ تا ۲۰ تفسیر نوجوان.ج. ۳. شامل لغات و مفاهیم جلد ۲۱ تا ۳۰ تفسیر نوجوان .

عنوان دیگر : تفسیر نمونه.

عنوان دیگر : تفسیر نوجوان.

موضوع : بیستونی ، محمد، ۱۳۳۷ .تفسیر نوجوان واژه‌نامه‌ها .

موضوع : بیستونی ، محمد، ۱۳۳۷ .تفسیر نوجوان فهرست مطالب .

شناسه افزوده : مکارم‌شیرازی، ناصر، ۱۳۰۵ .تفسیر نمونه

رده بندی کنگره : BP۹۸/ب۹۵ت۷۴۰۶ ۱۳۸۷

رده بندی دیویی : [ج]۲۹۷/۱۷۹

شماره کتابشناسی ملی : ۱۲۰۲۶۱۸

فهرست مطالب

موضوع صفحه

«سوره یونس»••• 15

«سوره هود»••• 75

«سوره یوسف»••• 147

«سوره رعد»••• 162

«سوره ابراهیم»••• 179

«سوره حجر»••• 195

«سوره نحل»••• 205

«سوره اِسراء»••• 256

«سوره کهف»••• 303

«سوره مریم»••• 352

«سوره طه»••• 395

«سوره انبیاء»••• 403

(796)

«سوره حج»••• 432

(797)

فهرست مطالب

موضوع صفحه

«سوره مؤمنون»••• 446

«سوره نور»••• 458

«سوره فرقان»••• 495

«سوره شعراء»••• 520

«سوره نمل»••• 536

«سوره قصص»••• 580

«سوره عنکبوت»••• 657

(798)

بِسْمِ اللّه‌ِ الرَّحْمنِ الرَّحیم

12 ویژگی منحصر بفرد در آثار مکتوب مؤسسه

قرآنی تفسیر جوان

1 اعراب‌گذاری کامل «همه» آیات، روایات و کلمه‌های عربی .

2 طرح جلد ابداعی و گرافیکی جدید متناسب با«جمعیت هدف هر کتاب».

3 صفحه‌آرایی شعرگونه و چشم‌نواز تا خواننده به دلیل پرش مرتب چشم «خسته» نشود.

4 آزاد بودن «هرگونه نسخه برداری» و چاپ از روی آثار مکتوب و کپی رایت نرم افزارها.

5 همه محصولات مؤسسه پس از فروش و استفاده، حتی اگر آسیب دیده باشد، «پس گرفته می‌شود».

6 فروش اقساطی به قیمت نقد و با تعیین اقساط

(799)

«توسط خریدار».

7 امضای «حداقل یک مجتهد جامع الشرایط» به نشانه تأیید محتوا قبل از چاپ اخذ می‌شود.

8 آثار مؤسسه به افراد بی‌بضاعت به‌طور «رایگان» تقدیم می‌گردد.

9 همه «آموزش‌های تخصصی قرآنی» گروه مؤسسات قرآنی تفسیر جوان «رایگان» است.

10 برای هیچ یک از آثار، حق‌التألیف دریافت نمی‌شود.

11 تنوع تخصصی محصولات متناسب «با جامعه هدف یعنی کودک، نوجوان، جوان، زنان، خانواده و مساجد».

12 نشر نهایی آثار پس از نشر آزمایشی و موفقیت در طرح پایلوت (Pilot Plan) در «جمعیت مخاطب هدف» صورت می‌گیرد.

در صورتی که هر کس از صدراسلام تا سال 1420 هجری قمری

(800)

(سال تأسیس مؤسسه قرآنی‌تفسیرجوان) یک نمونه کتاب قرآنی را با جمع «12 ویژگی» مذکور، به این مؤسسه ارائه دهد، برای هموطنان داخل کشور مبلغ «000/000/10 تومان» و برای افراد مقیم خارج از کشور مبلغ «000/10 دلار» جایزه به عنوان حق الکشف تعلق می‌گیرد.

(قیمت‌گذاری کل محصولات مؤسسه برمبنای 12 ویژگی اشاره شده،

انجام می‌شود)

دکتر محمد بیستونی

رئیس هیئت مدیره گروه مؤسسات قرآنی تفسیر جوان‌شامل:

[مؤسسه‌قرآنی‌قصص(تخصصی‌کودکان)،مؤسسه‌قرآنی‌نورپیامبران(تخصصی‌نوجوانان)، مؤسسه قرآنی تفسیر جوان (تخصصی جوانان)، مؤسسه قرآنی رضوان (تخصصی زنان)، مؤسسه قرآنی شعیب نبی‌اللّه (تخصصی خانواده)،مؤسسه قرآنی مساجد جوان (تخصصی مساجد)، مؤسسه قرآنی انعام الهی (تخصصی تغذیه، گلها و گیاهان دارویی)، مؤسسه طب قرآنی مائده‌طلایی (تخصصی طب سنتی باآموزه‌های قرآنی) مؤسسه قرآنی و علم زندگی (تخصصی

(801)

اعجاز علمی قرآن) ،مؤسسه خیریه عاطفه (تخصصی احداث کتابخانه، مراکز ورزشی و غسالخانه در روستاها و مناطق محروم)]

تقدیم به

سَیِّدِنا وَ نَبِیِّنا مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللّهِ وَ خاتَمِ النَّبِیّینَ وَ اِلی مَوْلانا وَ مَوْلَی الْمُوَحِّدینَ عَلِیٍّ اَمیرِ الْمُؤْمِنینَ وَ اِلی بِضْعَةِ الْمُصْطَفی وَ بَهْجَةِ قَلْبِهِ سَیِّدَةِ نِساءِ الْعالَمینَ وَ اِلی سَیِّدَیْ شَبابِ اَهْلِ الْجَنَّةِ، السِبْطَیْنِ، الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ وَ اِلَی الاَْئِمَّةِ التِّسْعَةِ الْمَعْصُومینَ الْمُکَرَّمینَ مِنْ وُلْدِ الْحُسَیْنِ لاسِیَّما بَقِیَّةِ اللّهِ فِی الاَْرَضینَ وَ وارِثِ عُلُومِ الاَْنْبِیاءِ وَ الْمُرْسَلینَ، الْمُعَدِّ لِقَطْعِ دابِرِالظَّلَمَةِ وَ الْمُدَّخِرِ لاِِحْیاءِ الْفَرائِضِ وَ مَعالِمِ الدّینِ ، الْحُجَّةِ‌بْنِ‌الْحَسَنِ صاحِبِ‌الْعَصْرِ وَ الزَّمانِ عَجَّلَ اللّهُ تَعالی فَرَجَهُ الشَّریفَ فَیا مُعِزَّ الاَْوْلِیاءَ وَ یا مُذِلَّ الاَْعْداءِ اَیُّهَا السَّبَبُ الْمُتَّصِلُ بَیْنَ‌الاَْرْضِ وَ السَّماءِ قَدْ مَسَّنا وَ اَهْلَنَا الضُّرَّ فی غَیْبَتِکَ وَ فِراقِکَ وَ جِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ مِنْ وِلائِکَ وَ مَحَبَّتِکَ فَاَوْفِ لَنَا الْکَیْلَ مِنْ مَنِّکَ وَ فَضْلِکَ وَ تَصَدَّقْ عَلَیْنا بِنَظْرَةِ رَحْمَةٍ مِنْکَ اِنّا نَریکَ مِنَ الْمُحْسِنینَ

متن تأییدیه مرجع عالیقدر «حضرت آیة‌اللّه العظمی مکارم شیرازی»

درباره تفسیر نوجوان

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم

قرآن کریم بهترین هدیه خداوند منّان به همه انسان‌ها در طول قرون و اعصار می‌باشد. بدون شک استفاده صحیح از این کتاب آسمانی و بکارگیری محتوای آن در زندگی، مستلزم تفکیک و موضوع‌بندی آیات، متناسب با مخاطبین مختلف خصوصا گروه‌های سنی کودک، نوجوان و جوان می‌باشد زیرا سراسر این کتاب به استناد آیات 44 سوره فصّلت و 82 اسراء و 57 یونس برای شفا و درمان بیماری‌های جسمی و روحی انسان‌ها نازل شده و مانند داروخانه‌ای است که گرچه همه داروهای آن برای شفاست

ولی طبعا «هر دارویی برای بیمار خاصی شفابخش‌تر است».

در همین راستا جناب آقای دکتر محمد بیستونی مسئول محترم مؤسسه قرآنی تفسیر جوان که اینجانب مدت 10 سال در جریان فعالیتهای خوب ایشان در عرصه پژوهش‌های موضوعی قرآنی می‌باشم و قبلاً تفسیر نمونه را در یک مجموعه تحت عنوان «تفسیر جوان» خلاصه، ساده سازی و منتشر نموده است، اخیرا مطالب تفسیر نمونه را در یک مجموعه تحت عنوان «تفسیر نوجوان» با تکیه بر آیات متناسب با گروه سنی یادشده، گزینش و ساده‌سازی نموده است که در نوع خود بسیار جالب می‌باشد.

امیدوارم نوجوانان عزیز و خانواده محترم آنها از این سفره معنوی و پربرکت که خوشبختی و سعادت دنیا و آخرت آنها را به همراه دارد، حداکثر استفاده را بنمایند.

ناصر مکارم شیرازی

1/12/85

سوره توبه

100 وَ السّابِقُونَ الاَْوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرینَ وَالاَْنْصارِ وَ الَّذینَ اتَّبَعُوهُمْ بِاِحْسانٍ‌رَضِیَ اللّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ وَ اَعَدَّ لَهُمْ جَنّاتٍ تَجْری تَحْتَهَا الاَْنْهارُخالِدینَ فیهاآ اَبَدا ذلِکَ الْفَوْزُ الْعَظیمُ

وَ السّابِقُونَ: و پیشگامان

الاَْوَّلُونَ: نخستین

مِنَ الْمُهاجِرینَ: از مهاجرین

وَ الاَْنْصارِ: و انصار،

وَ الَّذینَ: و کسانی که

اتَّبَعُوهُمْ: پیرویشان کردند

بِاِحْسانٍ: به نیکی،

رَضِیَ: خشنود است

اللّهُ: خداوند

عَنْهُمْ: از آن‌ها

سوره توبه لغات و مفاهیم قرآن کریم (11)

وَ رَضُوا عَنْهُ: و خشنودند از او

وَ اَعَدَّ: و آماده نموده

لَهُمْ: برایشان

جَنّاتٍ: باغ‌هایی

تَجْری: که جریان دارد

تَحْتَهَا: (از) زیر آن

الاَْنْهارُ: نهرها،

خالِدینَ: جاودانند

فیهآ اَبَدا: آن همیشه.

ذلِکَ: این است

الْفَوْزُ الْعَظیمُ: رستگاری بزرگ.

105 وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَیَرَی اللّهُ عَمَلَکُمْ وَ رَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ وَ سَتُرَدُّونَ‌اِلی عالِمِ الْغَیْبِ وَالشَّهادَةِ

(12) جلد 11 سوره توبه

فَیُنَبِّئُکُمْ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

وَ قُلِ اعْمَلُوا: و بگو: عمل کنید

فَسَیَرَی: پس به زودی می‌بیند

اللّهُ: خداوند

عَمَلَکُمْ: عمل شما را

وَ رَسُولُهُ: و رسولش

وَ الْمُؤْمِنُونَ: و مؤمنان.

وَ سَتُرَدُّونَ: و به زودی بازگردانده می‌شوید

اِلی عالِمِ: به سوی دانای

الْغَیْبِ: پنهان

وَ الشَّهادَةِ: و آشکار،

فَیُنَبِّئُکُمْ: پس خبر می‌دهد شما را

بِما: به آن چه

کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ: عمل می‌کردید.

سوره توبه لغات و مفاهیم قرآن کریم (13)

119 یاآ اَیُّهَا الَّذینَ امَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ کُونُوا مَعَ‌الصّادِقینَ

یآ اَیُّهَا الَّذینَ: ای کسانی که

امَنُوا: ایمان آوردید!

اتَّقُوا: بترسید، بپرهیزید

اللّهَ: از خدا

وَ کُونُوا: و باشید

مَعَ الصّادِقینَ: با راستگویان.

122 وَ ما کانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنْفِروُا کاآفَّةً فَلَوْلا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طاآئِفَةٌ‌لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدّینِ وَ لِیُنْذِروُا قَوْمَهُمْ اِذا رَجَعُواآ اِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَروُنَ

وَ ما کانَ: و شایسته نباشد

(14) جلد 11 سوره توبه

الْمُؤْمِنُونَ: مؤمنین

لِیَنْفِروُا: دور شوند، سفر کنند،

کآفَّةً: همگی،

فَلَوْلا نَفَرَ: پس چرا کوچ نکند

مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ: از هر گروهی

مِنْهُمْ: از ایشان

طآئِفَةٌ: طایفه‌ای،

لِیَتَفَقَّهُوا: تا دانش اندوزند

فِی الدّینِ: در دین،

وَ لِیُنْذِروُا: و بیم دهند

قَوْمَهُمْ: قومشان را

اِذا رَجَعُوآ: هنگامی که بازگشتند

اِلَیْهِمْ: به سویشان؟

لَعَلَّهُمْ: شاید ایشان

سوره توبه لغات و مفاهیم قرآن کریم (15)

یَحْذَروُنَ: حَذَر کنند، خودداری کنند.

124 وَ اِذا ماآ اُنْزِلَتْ سُورَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ یَقُولُ اَیُّکُمْ زادَتْهُ هذِهِآ ایمانا فَاَمَّا الَّذینَ امَنُوافَزادَتْهُمْ ایمانا وَ هُمْ یَسْتَبْشِروُنَ

وَ اِذا مآ: و هنگامی که

اُنْزِلَتْ: نازل شود

سُورَةٌ: سوره‌ای،

فَمِنْهُمْ: پس از ایشان

مَنْ: کسی است

یَقُولُ: که می‌گوید:

اَیُّکُمْ: کدام یک از شما

زادَتْهُ: زیاد شدش

هذِهِآ ایمانا: این ایمان ؟

(16) جلد 11 سوره توبه

فَاَمَّا: پس اما

الَّذینَ: کسانی که

امَنُوا: ایمان آوردند

فَزادَتْهُمْ: پس افزودشان

ایمانا: ایمان را

وَ هُمْ: و ایشان

یَسْتَبْشِروُنَ: شادمان می‌شوند، خوشحال می‌شود.

125 وَ اَمَّا الَّذینَ فی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْسا اِلی رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَهُمْ کافِروُنَ

وَ اَمَّا الَّذینَ: و اما کسانی که

فی قُلُوبِهِمْ: در دل‌هایشان

مَرَضٌ: بیماری‌ای است،

فَزادَتْهُمْ: پس افزودشان

سوره توبه لغات و مفاهیم قرآن کریم (17)

رِجْسا: پلیدی

اِلی رِجْسِهِمْ: بر پلیدی‌شان،

وَ ماتُوا: و مردند

وَ هُمْ: در حالی که آن‌ها

کافِروُنَ: کافر بودند..

128 لَقَدْ جاآ ءَکُمْ رَسُولٌ مِنْ اَنْفُسِکُمْ عَزیزٌ عَلَیْهِ ما عَنِتُّمْ حَریصٌ عَلَیْکُمْ بِالْمُؤْمِنینَ رَؤوُفٌ رَحیمٌ

لَقَدْ: هر آینه به تحقیق

جآءَکُمْ: آمد شما را

رَسُولٌ: رسولی

مِنْ اَنْفُسِکُمْ: از خود شما،

عَزیزٌ: سخت است

عَلَیْهِ: بر او

(18) جلد 11 سوره توبه

ما عَنِتُّمْ: رنج‌های شما،

حَریصٌ: حریص است

عَلَیْکُمْ: بر شما (بر هدایت شما).

بِالْمُؤْمِنینَ: به مؤمنین

رَؤوُفٌ: مهربان

رَحیمٌ: و رحیم است.

129 فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِیَ اللّهُ لاآاِلهَ اِلاّهُوَعَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظیمِ

فَاِنْ: پس اگر

تَوَلَّوْا: روی بگردانند، اِعراض کنند،

فَقُلْ: پس بگو:

حَسْبِیَ: کفایت کند مرا

اللّهُ: خدا،

سوره توبه لغات و مفاهیم قرآن کریم (19)

لاآاِلهَ اِلاّ: نیست معبودی مگر

هُوَ: او.

عَلَیْهِ: بر او

تَوَکَّلْتُ: توکّل کردم.

وَ هُوَ رَبُّ: و او پروردگار

الْعَرْشِ الْعَظیمِ: عرش بزرگ است.

(20) جلد 11 سوره توبه

«سوره یونس»

1 الآر تِلْکَ ایاتُ الْکِتابِ الْحَکیمِ

الآر: از حروف مقطّعه

تِلْکَ: آن

ایاتُ: آیات

الْکِتابِ: کتاب

الْحَکیمِ: حکیم است.

2 اَکانَ لِلنّاسِ عَجَبا اَنْ اَوْحَیْناآ اِلی رَجُلٍ مِنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِالنّاسَ وَ بَشِّرِالَّذینَ‌امَنُواآ اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ قالَ الْکافِروُنَ اِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبینٌ

اَکانَ: آیا بود، باشد

لِلنّاسِ: برای مردم

عَجَبا: شگفت آور

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (21)

اَنْ اَوْحَیْنآ: که وحی نمودیم

اِلی رَجُلٍ: به سوی مردم

مِنْهُمْ: از خودشان؟

اَنْ اَنْذِرِ: که بترسان

النّاسَ: مردم را

وَ بَشِّرِ: و بشارت بده

الَّذینَ: کسانی را که

امَنُوآ: ایمان آوردند

اَنَّ لَهُمْ: همانا برای ایشان است

قَدَمَ: منزلتی، پایگاهی

صِدْقٍ: صادقانه

عِنْدَ رَبِّهِمْ: نزد پروردگارشان.

قالَ الْکافِروُنَ: گفتند: کافران

اِنَّ هذا: به درستی که این (مرد)

(22) جلد 11 سوره یونس

لَساحِرٌ: هر آینه ساحری

مُبینٌ: آشکار است.

3 اِنَّ رَبَّکُمُ اللّهُ الَّذی خَلَقَ السَّمواتِ وَ الاَْرْضَ

فی سِتَّةِ اَیّامٍ ثُمَّ اسْتَوی عَلَی الْعَرْشِ یُدَبِّرُ الاَْمْرَ ما مِنْ شَفیعٍ اِلاّ مِنْ بَعْدِ اِذْنِهِ ذلِکُمُ اللّهُ رَبُّکُمْ فَاعْبُدوُهُ اَفَلا تَذَکَّروُنَ

اِنَّ رَبَّکُمُ: همانا پروردگار شما

اللّهُ الَّذی: خدایی است که

خَلَقَ: خلق نمود

السَّمواتِ: آسمان‌ها

وَ الاَْرْضَ: و زمین را

فی سِتَّةِ اَیّامٍ: در شش روز،

ثُمَّ: سپس

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (23)

اسْتَوی: استیلا یافت، قرار گرفت، پرداخت

عَلَی الْعَرْشِ: بر عرش.

یُدَبِّرُ: تدبیر می‌کند

الاَْمْرَ: کار (جهان) را.

ما مِنْ شَفیعٍ: نیست هیچ شفیعی

اِلاّ مِنْ: مگر از

بَعْدِ اِذْنِهِ: بعد اذن او.

ذلِکُمُ اللّهُ: این است خداوند

رَبُّکُمْ: پروردگار شما،

فَاعْبُدوُهُ: پس پرستش کنید او را.

اَفَلا تَذَکَّروُنَ: آیا پس متذکّر نمی‌شوید؟

4 اِلَیْهِ مَرْجِعُکُمْ جَمیعا وَعْدَ اللّهِ حَقّا اِنَّهُ یَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ یُعیدُهُ لِیَجْزِیَ الَّذینَ‌امَنُوا وَ

(24) جلد 11 سوره یونس

عَمِلُوا الصّالِحاتِ بِالْقِسْطِ وَ الَّذینَ کَفَروُا لَهُمْ شَرابٌ مِنْ حَمیمٍ وَعَذابٌ اَلیمٌ بِما کانُوا یَکْفُروُنَ

اِلَیْهِ: به سوی اوست

مَرْجِعُکُمْ: بازگشت شما

جَمیعا: همگی.

وَعْدَ اللّهِ: وعده خدا

حَقّا: حق است.

اِنَّهُ: همانا او

یَبْدَؤُا: آغاز می‌کند

الْخَلْقَ: خلقت را،

ثُمَّ: سپس

یُعیدُهُ: بازمی‌گرداند آن را،

لِیَجْزِیَ: تا جزا دهد

الَّذینَ: کسانی را که

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (25)

امَنُوا: ایمان آوردند

وَ عَمِلُوا: و انجام دادند،

الصّالِحاتِ: عمل صالح

بِالْقِسْطِ: به عدالت، به انصاف.

وَ الَّذینَ: و کسانی که

کَفَروُا: کافر شدند

لَهُمْ: کافر شدند

شَرابٌ: نوشیدنی‌ای

مِنْ حَمیمٍ: از آب جوشان

وَ عَذابٌ: و عذابی

اَلیمٌ: دردناک

بِما: به خاطر

کانُوا یَکْفُروُنَ: کفری که می‌ورزیدند.

(26) جلد 11 سوره یونس

5 هُوَالَّذی جَعَلَ‌الشَّمْسَ ضِیاآ ءً وَالْقَمَرَنُورا وَ قَدَّرَهُ مَنازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَالسِّنینَ وَالْحِسابَ ما خَلَقَ‌اللّهُ ذلِکَ‌اِلاّبِالْحَقِّ یُفَصِّلُ‌الاْیاتِ‌لِقَوْمٍ‌یَعْلَمُونَ

هُوَ الَّذی: اوست آن که

جَعَلَ: قرار داد

الشَّمْسَ: خورشید را

ضِیآ ءً: درخشنده

وَ الْقَمَرَ: و ماه را

نُورا وَ: نورانی و

قَدَّرَهُ: مقدّر نمود آن را

مَنازِلَ: منزلگاه‌هایی

لِتَعْلَمُوا: تا بدانید

عَدَدَ السِّنینَ: تعداد سال‌ها

وَ الْحِسابَ: و محاسبات را.

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (27)

ما خَلَقَ اللّهُ: نیافرید خداوند

ذلِکَ: آن را

اِلاّ بِالْحَقِّ: جز بر اساس حق.

یُفَصِّلُ: بیان می‌کند

الاْیاتِ: آیات را

لِقَوْمٍ: برای گروهی که

یَعْلَمُونَ: می‌دانند.

6 اِنَّ فِی اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ وَ ما خَلَقَ اللّهُ فِی السَّمواتِ وَالاَْرْضِ لاَیاتٍ‌لِقَوْمٍ یَتَّقُونَ

اِنَّ فِی: به درستی که در

اخْتِلافِ: آمد و رفت

اللَّیْلِ وَ النَّهارِ: شب و روز

وَ ما خَلَقَ: و آن چه خلق نمود

(28) جلد 11 سوره یونس

اللّهُ: خدا

فِی السَّمواتِ: در آسمان‌ها

وَ الاَْرْضِ: و زمین،

لاَیاتٍ: هر آینه نشاهایی است

لِقَوْمٍ: برای قومی که

یَتَّقُونَ: پرهیزکارند.

9 اِنَّ الَّذینَ امَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ یَهْدیهِمْ رَبُّهُمْ بِایمانِهِمْ تَجْریمِنْ تَحْتِهِمُ الاَْنْهارُ فی جَنّاتِ النَّعیمِ

اِنَّ الَّذینَ: همانا کسانی که

امَنُوا: ایمان آوردند

وَ عَمِلُوا: و انجام دادند

الصّالِحاتِ: عمل صالح،

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (29)

یَهْدیهِمْ: هدایت می‌کند آن‌ها را

رَبُّهُمْ: پروردگارشان

بِایمانِهِمْ: به خاطر ایمانشان.

تَجْری مِنْ: جریان دارد از

تَحْتِهِمُ: زیر (قصرهای) آن‌ها

الاَْنْهارُ: نهرهایی

فی جَنّاتِ: در بهشت‌های

النَّعیمِ: پرنعمت.

10 دَعْویهُمْ فیها سُبْحانَکَ اللّهُمَّ وَ تَحِیَّتُهُمْ فیها سَلامٌ وَ اخِرُ دَعْویهُمْ اَنِ الْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ

دَعْویهُمْ: دعایشان

فیها: در آن جا (این است)

سُبْحانَکَ: منزّهی تو

(30) جلد 11 سوره یونس

اللّهُمَّ: خداوندگارا!

وَ تَحِیَّتُهُمْ: و درودشان

فیها: در آن جا

سَلامٌ: سلام است.

وَ اخِرُ دَعْویهُمْ: و آخر دعایشان

اَنِ: این است:

الْحَمْدُ: حمد و سپاس

لِلّهِ: برای خدایی است

رَبِّ: که پروردگار

الْعالَمینَ: جهانیان است.

11 وَ لَوْ یُعَجِّلُ اللّهُ لِلنّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجالَهُمْ بِالْخَیْرِ لَقُضِیَ اِلَیْهِمْ اَجَلُهُمْ فَنَذَرُ الَّذینَ‌لا یَرْجُونَ لِقآءَنا فی طُغْیانِهِمْ یَعْمَهُونَ

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (31)

وَ لَوْ یُعَجِّلُ: و اگر عجله کند

اللّهُ: خداوند

لِلنّاسِ: برای مردم

الشَّرَّ: بدی را،

اسْتِعْجالَهُمْ: (همانند) عجله ایشان

بِالْخَیْرِ: به خیر،

لَقُضِیَ: هر آینه به پایان می‌رسد

اِلَیْهِمْ: به سوی ایشان

اَجَلُهُمْ: عمرشان، اجلشان

فَنَذَرُ: پس رها می‌کنیم

الَّذینَ: کسانی را که

لا یَرْجُونَ: امید ندارند

لِقآءَنا: دیدار ما را،

فی طُغْیانِهِمْ: در طغیانشان

(32) جلد 11 سوره یونس

یَعْمَهُونَ: که سرگردان شوند.

12 وَ اِذا مَسَّ الاِْنْسانَ الضُّرُّ دَعانا لِجَنْبِهِ اَوْ قاعِدا اَوْ قاآئِما فَلَمّا کَشَفْنا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ کَأَنْ لَمْ یَدْعُناآ اِلی ضُرٍّ مَسَّهُ کَذلِکَ زُیِّنَ لِلْمُسْرِفینَ ما کانُوا یَعْمَلُونَ

وَ اِذا مَسَّ: و هنگامی که برسد

الاِْنْسانَ: به انسان

الضُّرُّ: آسیبی، زیانی،

دَعانا: می‌خواند ما را

لِجَنْبِهِ: چه به پهلویش باشد

اَوْ قاعِدا: یا نشسته

اَوْ قآئِما: یا ایستاده،

فَلَمّا: پس وقتی که

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (33)

کَشَفْنا عَنْهُ: برطرف کردیم از او

ضُرَّهُ: ناراحتی‌اش را،

مَرَّ کَأَنْ: (چنان) می‌گذرد گویی

لَمْ یَدْعُنآ: نخوانده ما را

اِلی ضُرٍّ: برای ناراحتی‌ای که

مَسَّهُ: به او رسیده.

کَذلِکَ: این چنین

زُیِّنَ: زینت داده شده

لِلْمُسْرِفینَ: برای اسراف کاران

ما: آن چه

کانُوا یَعْمَلُونَ: انجام می‌دادند.

22 هُوَ الَّذی یُسَیِّرُکُمْ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ حَتّیآ اِذا کُنْتُمْ فِی الْفُلْکِ وَ جَرَیْنَ بِهِمْ‌بِریحٍ طَیِّبَةٍ وَ فَرِحُوا

(34) جلد 11 سوره یونس

بِها جاآءَتْها ریحٌ عاصِفٌ وَجاآءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ کُلِّ مَکانٍ وَ ظَنُّوآا اَنَّهُمْ اُحیطَ بِهِمْ دَعَوُ اللّهَ مُخْلِصینَ لَهُ الدّینَ لاَِنْ اَنْجَیْتَنا مِنْ هذِهِ لَنَکُونَنَّ مِنَ الشّاکِرینَ

هُوَ الَّذی: او کسی است که

یُسَیِّرُکُمْ: سیر می‌دهد شما را

فِی الْبَرِّ: در خشکی

وَ الْبَحْرِ: و دریا،

حَتّیآ اِذا: تا هنگامی که

کُنْتُمْ فِی: باشید در

الْفُلْکِ: کشتی.

وَ جَرَیْنَ: و به حرکت درآورد

بِهِمْ: آن‌ها را

بِریحٍ: به بادی

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (35)

طَیِّبَةٍ: دلپذیر، موافق،

وَ فَرِحُوا: و خوشحال شوند

بِها: به واسطه آن.

جآءَتْها: (ناگهان) بیاید آن‌ها را

ریحٌ: بادی

عاصِفٌ: تند

وَ جآءَهُمُ: و بیاید ایشان را

الْمَوْجُ مِنْ: موج از

کُلِّ مَکانٍ: هر مکانی،

وَ ظَنُّوآا: و گمان برند

اَنَّهُمْ: که همانا ایشان

اُحیطَ بِهِمْ: محاصره شده‌اند،

دَعَوُ: خواندند، بخوانند

اللّهَ: خدا را

(36) جلد 11 سوره یونس

مُخْلِصینَ: از روی اخلاص

لَهُ الدّینَ: برای او با عقیده،

لاَِنْ: هر آینه اگر

اَنْجَیْتَنا: نجات دهی ما را

مِنْ هذِهِ: از این (مهلکه)،

لَنَکُونَنَّ: حتما می‌باشیم

مِنَ الشّاکِرینَ: از سپاسگزاران.

23 فَلَمّاآ اَنْجیهُمْ اِذا هُمْ یَبْغُونَ فِی الاَْرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ یاآ اَیُّهَا النّاسُ اِنَّما بَغْیُکُمْ‌عَلیآ اَنْفُسِکُمْ مَتاعَ الْحَیوةِ الدُّنْیا ثُمَّ اِلَیْنا مَرْجِعُکُمْ فَنُنَبِّئُکُمْ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

فَلَمّآ: پس وقتی که

اَنْجیهُمْ: نجات داد آن‌ها را،

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (37)

اِذا هُمْ: در آن هنگام آن‌ها

یَبْغُونَ: ستم می‌کنند

فِی الاَْرْضِ: در زمین

بِغَیْرِ الْحَقِّ: به ناحق.

یآ اَیُّهَا النّاسُ: ای مردم!

اِنَّما: جز این نیست که

بَغْیُکُمْ: ستم شما

عَلیآ اَنْفُسِکُمْ: به (زیان) خود شماست.

مَتاعَ: بهره

الْحَیوةِ: زندگانی

الدُّنْیا: دنیا (را می‌برید).

ثُمَّ اِلَیْنا: سپس به سوی ماست

مَرْجِعُکُمْ: بازگشت شما،

فَنُنَبِّئُکُمْ: پس خبر می‌دهیم شما را

(38) جلد 11 سوره یونس

بِما: به آن چه

کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ: عمل می‌کردید.

24 اِنَّما مَثَلُ الْحَیوةِ الدُّنْیا کَماآءٍ اَنْزَلْناهُ مِنَ

السَّماآءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الاَْرْضِ‌مِمّا یَأْکُلُ النّاسُ وَ الاَْنْعامُ حَتّیآ اِذاآ اَخَذَتِ الاَْرْضُ زُخْرُفَها وَ ازَّیَّنَتْ وَ ظَنَّ اَهْلُهآ اَنَّهُمْ قادِروُنَ عَلَیْهاآ اتیهاآ اَمْرُنا لَیْلاً اَوْ نَهارا فَجَعَلْناها حَصیدا کَأَنْ لَمْ‌تَغْنَ بِالاَْمْسِ کَذلِکَ نُفَصِّلُ الاْیاتِ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّروُنَ

اِنَّما: جز این نیست که

مَثَلُ الْحَیوةِ: مَثَل زندگانی

الدُّنْیا: دنیا

کَمآءٍ: مانند آبی است که

اَنْزَلْناهُ: نازل کردیم آن را

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (39)

مِنَ السَّمآءِ: از آسمان ،

فَاخْتَلَطَ: پس در آمیزد

بِهِ نَباتُ: به وسیله آن گیاهانِ

الاَْرْضِ: زمین

مِمّا یَأْکُلُ: از آن چه می‌خورند

النّاسُ: مردم

وَ الاَْنْعامُ: و چهارپایان،

حَتّیآ اِذآ: تا زمانی که

اَخَذَتِ: گرفته، بگیرد

الاَْرْضُ: زمین

زُخْرُفَها: زیبایی خود را،

وَ ازَّیَّنَتْ: و تزیین گردد،

وَ ظَنَّ اَهْلُهآ: و گمان برند اهل آن

اَنَّهُمْ: که همانا آن‌ها

(40) جلد 11 سوره یونس

قادِروُنَ عَلَیْهآ: قادرند بر آن،

اتیهآ: فرا رسد

اَمْرُنا لَیْلاً: امر ما شب

اَوْ نَهارا: یا روزی

فَجَعَلْناها: پس قرار دهیم آن را

حَصیدا: دِرو شده

کَأَنْ: هم چنان که گویی

لَمْ تَغْنَ: نبوده است

بِالاَْمْسِ: دیروز.

کَذلِکَ: این چنین

نُفَصِّلُ: شرح می‌دهیم

الاْیاتِ: آیات را

لِقَوْمٍ: برای قومی که

یَتَفَکَّروُنَ: تفکّر می‌کنند.

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (41)

25 وَ اللّهُ یَدْعُوآا اِلی دارِ السَّلامِ وَ یَهْدی مَنْ یَشاآ ءُ اِلی صِراطٍ مُسْتَقیمٍ

وَ اللّهُ: و خداوند

یَدْعُوآ ا: دعوت می‌کند، می‌خواند

اِلی دارِ: به سوی سرای

السَّلامِ: سلامت

وَ یَهْدی: و هدایت می‌کند

مَنْ یَشآ ءُ: هر کس را بخواهد

اِلی صِراطٍ: به سوی راه

مُسْتَقیمٍ: راست.

26 لِلَّذینَ اَحْسَنُوا الْحُسْنی وَ زِیادَةٌ وَ لایَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَ لا ذِلَّةٌ اوُلآئِکَ‌اَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ

(42) جلد 11 سوره یونس

فیها خالِدوُنَ

لِلَّذینَ: برای کسانی که

اَحْسَنُوا: نیکی کردند

الْحُسْنی: پاداش نیکوتر

وَ زِیادَةٌ: و زیاده بر آن است.

وَ لا یَرْهَقُ: نمی‌پوشاند

وُجُوهَهُمْ: چهره‌هایشان را

قَتَرٌ وَ لا ذِلَّةٌ: تاریکی و نه ذلّت.

اوُلآئِکَ: آنان

اَصْحابُ: یاران

الْجَنَّةِ: بهشتند.

هُمْ فیها: ایشان در آن

خالِدوُنَ: جاودانند.

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (43)

27 وَ الَّذینَ کَسَبُوا السَّیِّئاتِ جَزاآ ءُ سَیِّئَةٍ بِمِثْلِها وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ما لَهُمْ مِنَ اللّهِ مِنْ عاصِمٍ کَأَنَّما اُغْشِیَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعا مِنَ‌اللَّیْلِ مُظْلِما اوُلآئِکَ اَصْحابُ النّارِهُمْ فیها خالِدوُنَ

وَ الَّذینَ: و کسانی که

کَسَبُوا: کسب کردند

السَّیِّئاتِ: بدی‌ها را،

جَزآ ءُ سَیِّئَةٍ: پاداش بدی

بِمِثْلِها: به مثل آن دارند

وَ تَرْهَقُهُمْ: و می‌پوشاند آن‌ها را

ذِلَّةٌ: ذلّت.

ما لَهُمْ: نیست برایشان

مِنَ اللّهِ: در (برابر) خدا

مِنْ عاصِمٍ: هیچ نگهدارنده‌ای،

(44) جلد 11 سوره یونس

کَأَنَّما: گویی

اُغْشِیَتْ: پوشیده شده

وُجُوهُهُمْ: چهره‌هایشان

قِطَعا مِنَ اللَّیْلِ: با پاره‌هایی از شبِ

مُظْلِما: تاریک.

اوُلآئِکَ: آنان

اَصْحابُ: یاران

النّارِ: آتشند.

هُمْ فیها: ایشان در آن

خالِدوُنَ: جاودانند.

31 قُلْ مَنْ یَرْزُقُکُمْ مِنَ السَّماآءِ وَ الاَْرْضِ اَمَّنْ یَمْلِکُ السَّمْعَ وَ الاَْبْصارَ وَ مَنْ‌یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَ یُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ وَ مَنْ یُدَبِّرُ

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (45)

الاَْمْرَفَسَیَقُولُونَ اللّهُ فَقُلْ اَفَلا تَتَّقُونَ

قُلْ مَنْ: بگو: چه کسی

یَرْزُقُکُمْ: روزی می‌دهد شما را

مِنَ السَّمآءِ: از آسمان

وَ الاَْرْضِ: و زمین؟

اَمَّنْ یَمْلِکُ: یا چه کسی مالک

السَّمْعَ: گوش

وَ الاَْبْصارَ: و چشم‌هاست؟

وَ مَنْ: و چه کسی

یُخْرِجُ: خارج می‌کند

الْحَیَّ مِنَ: زنده را از

الْمَیِّتِ: مرده؟

وَ یُخْرِجُ: و خارج می‌کند

الْمَیِّتَ: مرده را

(46) جلد 11 سوره یونس

مِنَ الْحَیِّ: از زنده؟

وَ مَنْ: و چه کسی

یُدَبِّرُ الاَْمْرَ: تدبیر می‌کند امور را؟

فَسَیَقُولُونَ: پس به زودی گویند:

اللّهُ: خدا،

فَقُلْ: پس بگو:

اَفَلا تَتَّقُونَ: آیا پس تقوا پیشه نمی‌کنید؟

32 فَذلِکُمُ اللّهُ رَبُّکُمُ الْحَقُّ فَماذا بَعْدَ الْحَقِّ اِلاَّ الضَّلالُ فَاَنّی تُصْرَفُونَ

فَذلِکُمُ: پس این چنین است

اللّهُ: خداوند

رَبُّکُمُ الْحَقُّ: پروردگار بر حق شما.

فَماذا: پس چیست

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (47)

بَعْدَ الْحَقِّ: بعد از

اِلاَّ الضَّلالُ: مگر گمراهی،

فَاَنّی: پس به کجا

تُصْرَفُونَ: روی می‌گردانید؟

33 کَذلِکَ حَقَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ عَلَی الَّذینَ فَسَقُواآ

اَنَّهُمْ لا یُؤْمِنُونَ

کَذلِکَ: این چنین

حَقَّتْ: به حقیقت پیوست

کَلِمَتُ: کلمه، سخن

رَبِّکَ عَلَی: پروردگار تو بر

الَّذینَ: کسانی که

فَسَقُوآ: فاسق شدند،

اَنَّهُمْ: که همانا آن‌ها

(48) جلد 11 سوره یونس

لا یُؤْمِنُونَ: ایمان نمی‌آورند.

34 قُلْ هَلْ مِنْ شُرَکاآئِکُمْ مَنْ یَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ یُعیدُهُ‌قُلِ‌اللّهُ یَبْدَؤُاالْخَلْقَ ثُمَ‌یُعیدُهُ فَاَنّی تُؤْفَکُونَ

قُلْ هَلْ مِنْ: بگو: آیا از

شُرَکآئِکُمْ: شریکان شما

مَنْ: کسی هست که

یَبْدَؤُا: آغاز کند

الْخَلْقَ: آفرینش را،

ثُمَّ: سپس

یُعیدُهُ: بازگرداند آن را؟

قُلِ اللّهُ: بگو: خدا

یَبْدَؤُا: آغاز می‌کند

الْخَلْقَ: آفرینش را،

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (49)

ثُمَّ: سپس

یُعیدُهُ: بازمی‌گرداند آن را.

فَاَنّی: پس چگونه

تُؤْفَکُونَ: روی گردان می‌شوید؟

35 قُلْ هَلْ مِنْ شُرَکآئِکُمْ مَنْ یَهْدی اِلَی‌الْحَقِّ قُلِ اللّهُ یَهْدی لِلْحَقِّ اَفَمَنْ یَهْدآی اِلَی الْحَقِّ اَحَقُّ اَنْ یُتَّبَعَ‌اَمَّنْ لایَهِدّآی اِلاّ اَنْ‌یُهْدیفَمالَکُمْ کَیْفَ‌تَحْکُمُونَ

قُلْ هَلْ مِنْ: بگو: آیا از

شُرَکآئِکُمْ: شریکان شما

مَنْ: کسی هست که

یَهْدی: هدایت کند

اِلَی الْحَقِّ: به سوی حق؟

قُلِ اللّهُ: بگو: خدا

(50) جلد 11 سوره یونس

یَهْدی: هدایت می‌کند

لِلْحَقِّ: به حق.

اَفَمَنْ: آیا پس کسی که

یَهْدآی: هدایت می‌کند

اِلَی الْحَقِّ: به سوی حق

اَحَقُّ اَنْ: سزاوارتر است که

یُتَّبَعَ: پیروی شود،

اَمَّنْ: یا کسی که

لایَهِدّآی: هدایت نمی‌شود

اِلاّ اَنْ: مگر این که

یُهْدی: هدایتش کنند؟

فَمالَکُمْ: پس شما را چه می‌شود؟

کَیْفَ: چگونه

تَحْکُمُونَ: حکم می‌کنید؟

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (51)

37 وَ ما کانَ هذَا الْقُرْاآنُ اَنْ یُفْتَری مِنْ دوُنِ اللّهِ وَ لکِنْ تَصْدیقَ الَّذی بَیْنَ یَدَیْهِ وَتَفْصیلَ الْکِتابِ لارَیْبَ فیهِ مِنْ رَبِّ الْعالَمینَ

وَ ما کانَ: و نباشد (شایسته نیست)

هذَا الْقُرْآنُ: این قرآن

اَنْ یُفْتَری: که به دروغ ساخته شده باشد

مِنْ دوُنِ: (و) از غیر

اللّهِ: خدا باشد

وَ لکِنْ تَصْدیقَ: بلکه تصدیق می‌کند

الَّذی: (آن چه را) که

بَیْنَ یَدَیْهِ: پیش از آن آمده

وَ تَفْصیلَ: و بیان می‌کند

الْکِتابِ: کتاب را

(52) جلد 11 سوره یونس

لا رَیْبَ فیهِ: شکی نیست در آن

مِنْ: که از جانب

رَبِّ: پروردگار

الْعالَمینَ: جهانیان است.

38 اَمْ یَقُولُونَ افْتَریهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا مَنِ‌اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللّهِ‌اِنْ کُنْتُمْ صادِقینَ

اَمْ یَقُولُونَ: یا می‌گویند:

افْتَریهُ: دروغ بسته او.

قُلْ فَأْتُوا: بگو: بیاورید

بِسُورَةٍ: سوره‌ای

مِثْلِهِ: مثل آن،

وَ ادْعُوا مَنِ: و بخوانید از

اسْتَطَعْتُمْ: (هرکس) که می‌توانید

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (53)

مِنْ دُونِ اللّهِ: غیر از خدا،

اِنْ کُنْتُمْ: اگر هستید

صادِقینَ: از راستگویان.

39 بَلْ کَذَّبُوا بِما لَمْ یُحیطُوا بِعِلْمِهِ وَ لَمّا یَأْتِهِمْ تَأْویلُهُ کَذلِکَ کَذَّبَ الَّذینَ مِنْ‌قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ کَیْفَ کانَ عاقِبَةُ الظّالِمینَ

بَلْ کَذَّبُوا: بلکه تکذیب کردند

بِما: آن چه را که

لَمْ یُحیطُوا: احاطه نداشتند

بِعِلْمِهِ: به علمش

وَ لَمّا یَأْتِهِمْ: و هنوز نیامده برایشان

تَأْویلُهُ: تأویل آن.

کَذلِکَ: این چنین

(54) جلد 11 سوره یونس

کَذَّبَ: تکذیب کردند

الَّذینَ: کسانی که

مِنْ قَبْلِهِمْ: قبل از آن‌ها بودند.

فَانْظُرْ کَیْفَ: پس بنگر چگونه

کانَ عاقِبَةُ: بود عاقبت

الظّالِمینَ: ستمگران.

44 اِنَّ اللّهَ لا یَظْلِمُ النّاسَ شَیْئا وَلکِنَّ النّاسَ اَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ

اِنَّ اللّهَ: به درستی که خداوند

لا یَظْلِمُ: ظلم نمی‌کند

النّاسَ: به مردم

شَیْئا: چیزی، هیچ

وَلکِنَّ النّاسَ: ولیکن مردم

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (55)

اَنْفُسَهُمْ: به خودشان

یَظْلِمُونَ: ظلم می‌کنند.

53 وَ یَسْتَنْبِئوُنَکَ اَحَقٌّ هُوَ قُلْ ای وَ رَبّیآ اِنَّهُ لَحَقٌّ وَ ماآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزینَ

وَ یَسْتَنْبِئوُنَکَ: و خبر می‌خواهند از تو

اَحَقٌّ هُوَ: آیا حق است آن (عذاب)؟

قُلْ ای: بگو: آری!

وَ رَبّیآ: و قسم به پروردگارم

اِنَّهُ: همانا آن

لَحَقٌّ: حق است.

وَ مآ اَنْتُمْ: و نیستید شما

بِمُعْجِزینَ: عاجزکننده.

(56) جلد 11 سوره یونس

54 وَلَوْ اَنَ‌لِکُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مافِی‌الاَْرْضِ لاَفْتَدَتْ بِهِ وَ اَسَرُّوا النَّدامَةَ لَمّارَأَوُا الْعَذابَ وَ قُضِیَ بَیْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ

وَ لَوْ اَنَّ لِکُلِّ: و اگر همانا هر

نَفْسٍ: نفسی، کسی که

ظَلَمَتْ: ظلم کرده،

ما فِی: آن چه در

الاَْرْضِ: زمین است (مال او باشد)،

لاَفْتَدَتْ بِهِ: هر آینه فدیه می‌دهد، عوض می‌دهد.

وَ اَسَرُّوا: و پنهان کنند

النَّدامَةَ: پشیمانی را

لَمّارَأَوُا: وقتی که ببینند، دیدند

الْعَذابَ: عذاب را.

وَ قُضِیَ بَیْنَهُمْ: و داوری شود بینشان

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (57)

بِالْقِسْطِ: به عدالت.

وَ هُمْ: و ایشان

لا یُظْلَمُونَ: ظلم کرده نمی‌شوند.

55 اَلاآ اِنَّ لِلّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ الاَْرْضِ اَلاآ اِنَّ وَعْدَ اللّهِ حَقٌّ وَ لکِنَّ اَکْثَرَهُمْ لا یَعْلَمُونَ

اَلاآ اِنَّ: آگاه باشید همانا

لِلّهِ: برای خداست

ما فِی: آن چه در

السَّماواتِ: آسمان‌ها

وَ الاَْرْضِ: و زمین است.

اَلاآ اِنَّ وَعْدَ: آگاه باشید وعده

اللّهِ: خدا

حَقٌّ: حق است

(58) جلد 11 سوره یونس

وَ لکِنَّ اَکْثَرَهُمْ: ولیکن بیشترشان

لا یَعْلَمُونَ: نمی‌دانند.

56 هُوَ یُحْیی وَ یُمیتُ وَ اِلَیْهِ تُرْجَعُونَ

هُوَ: اوست

یُحْیی: که زنده می‌کند

وَ یُمیتُ: و می‌میراند

وَ اِلَیْهِ: و به سوی او

تُرْجَعُونَ: بازگردانده می‌شوید.

57 یاآ اَیُّهَا النّاسُ قَدْ جاآءَتْکُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ وَ شِفآءٌ لِما فِی الصُّدُورِ وَ هُدًی وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنینَ

یآ اَیُّهَا النّاسُ: ای مردم!

قَدْ: به تحقیق

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (59)

جآءَتْکُمْ: آمده شما را

مَوْعِظَةٌ: پندی، موعظه‌ای

مِنْ رَبِّکُمْ: از جانب پروردگارتان،

وَ شِفآ ءٌ: و شفائی

لِما: برای آن چه

فِی الصُّدُورِ: در سینه‌هاست

وَ هُدًی: و هدایتی

وَ رَحْمَةٌ: و رحمتی است

لِلْمُؤْمِنینَ: برای مؤمنان.

61 وَ ما تَکُونُ فی شَأْنٍ وَ ما تَتْلُوا مِنْهُ مِنْ قُرْاآنٍ وَ لا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ اِلاّ کُنّا عَلَیْکُمْ شُهُودا اِذْ تُفیضُونَ فیهِ وَ ما یَعْزُبُ عَنْ رَبِّکَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فِی الاَْرْضِ وَ لا فِی‌السَّماآءِ وَ لاآ اَصْغَرَ مِنْ ذلِکَ وَ

(60) جلد 11 سوره یونس

لاآ اَکْبَرَ اِلاّ فی کِتابٍ مُبینٍ

وَ ما تَکُونُ: و نمی‌باشی

فی شَأْنٍ: در کاری،

وَ ما تَتْلُوا: و تلاوت نمی‌کنی

مِنْهُ: از آن،

مِنْ قُرْآنٍ: از قرآن،

وَ لا تَعْمَلُونَ: و انجام نمی‌دهید

مِنْ عَمَلٍ: هیچ عملی را،

اِلاّ کُنّا: مگر باشیم ما

عَلَیْکُمْ شُهُودا: بر شما گواه

اِذْ تُفیضُونَ: هنگامی که وارد می‌شوید، سرگرمید

فیهِ: در آن.

وَ ما یَعْزُبُ: و پنهان نیست

عَنْ رَبِّکَ: از پروردگار تو

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (61)

مِنْ مِثْقالِ: هم وزن

ذَرَّةٍ فِی: ذرّه‌ای در

الاَْرْضِ: زمین

وَ لا فِی السَّمآءِ: و نه در آسمان

وَ لاآ اَصْغَرَ: و نه کوچک‌تر

مِنْ ذلِکَ: از آن

وَ لاآ اَکْبَرَ: و نه بزرگ‌تر،

اِلاّ فی کِتابٍ: مگر در کتابی

مُبینٍ: آشکار است.

62 اَلاآ اِنَّ اَوْلِیاآءَ اللّهِ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ

اَلاآ اِنَّ: آگاه باشید همانا

اَوْلِیآءَ: دوستانِ

(62) جلد 11 سوره یونس

اللّهِ: خدا

لا خَوْفٌ: نه ترسی

عَلَیْهِمْ: برایشان است

وَ لا هُمْ: و نه ایشان

یَحْزَنُونَ: غمگین می‌شوند.

63 اَلَّذینَ امَنُوا وَ کانُوا یَتَّقُونَ

اَلَّذینَ: کسانی که

امَنُوا: ایمان آوردند

وَ کانُوا یَتَّقُونَ: و پرهیزکاری می‌کردند.

64 لَهُمُ الْبُشْری فِی‌الْحَیوةِ الدُّنْیا وَ فِی‌الاْخِرَةِ لا تَبْدیلَ لِکَلِماتِ اللّهِ ذلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظیمُ

لَهُمُ: برای آن‌هاست

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (63)

الْبُشْری: شادی

فِی‌الْحَیوةِ: در زندگانی

الدُّنْیا: دنیا

وَ فِی‌الاْخِرَةِ: و در آخرت.

لا تَبْدیلَ: دگرگونی نپذیرد

لِکَلِماتِ: کلمات

اللّهِ: خدا.

ذلِکَ: این است

هُوَ الْفَوْزُ: آن رستگاری

الْعَظیمُ: بزرگ.

65 وَ لا یَحْزُنْکَ قَوْلُهُمْ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّهِ جَمیعا هُوَ السَّمیعُ الْعَلیمُ

وَ لا یَحْزُنْکَ: و غمگین نسازد تو را

(64) جلد 11 سوره یونس

قَوْلُهُمْ: گفتارشان،

اِنَّ الْعِزَّةَ: به درستی که عزّت

لِلّهِ: برای خداست

جَمیعا: تمامی‌اش.

هُوَ السَّمیعُ: او شنوای

الْعَلیمُ: داناست.

66 اَلاآ اِنَّ لِلّهِ مَنْ فِی السَّمواتِ وَ مَنْ فِی الاَْرْضِ

وَ ما یَتَّبِعُ الَّذینَ یَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللّهِ شُرَکاآءَ اِنْ‌یَتَّبِعُونَ اِلاَّ الظَّنَّ وَ اِنْ هُمْ اِلاّ یَخْرُصُونَ

اَلاآ اِنَّ: آگاه باشید، همانا

لِلّهِ: برای خداست

مَنْ فِی: هر که در

السَّمواتِ: آسمان‌ها

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (65)

وَ مَنْ فِی: و هر که در

الاَْرْضِ: زمین است

وَ ما یَتَّبِعُ: و پیروی نمی‌کنند.

الَّذینَ: کسانی که

یَدْعُونَ: می‌خوانند

مِنْ دُونِ اللّهِ: غیر از خدا

شُرَکآءَ: شریکان.

اِنْ یَتَّبِعُونَ: پیروی نمی‌کنند

اِلاَّ الظَّنَّ: مگر گمان را

وَ اِنْ هُمْ اِلاّ: و نیستند ایشان مگر

یَخْرُصُونَ: حدس زننده، دروغگو.

67 هُوَ الَّذی جَعَلَ لَکُمُ اللَّیْلَ لِتَسْکُنُوا فیهِ وَالنَّهارَ مُبْصِرا اِنَّ فی ذلِکَ لاَیاتٍ‌لِقَوْمٍ یَسْمَعُونَ

(66) جلد 11 سوره یونس

هُوَ الَّذی: اوست که

جَعَلَ: قرار داد

لَکُمُ: برای شما

اللَّیْلَ: شب را

لِتَسْکُنُوا: تا آرامش بیایید

فیهِ: در آن

وَ النَّهارَ: و روز را

مُبْصِرا: روشنی بخش.

اِنَّ فی: همانا در

ذلِکَ: آن

لاَیاتٍ: هر آینه نشانه‌هایی است

لِقَوْمٍ: برای قومی که

یَسْمَعُونَ: می‌شنوند.

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (67)

71 وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ اِذْ قالَ لِقَوْمِهِ یاقَوْمِ اِنْ کانَ کَبُرَ عَلَیْکُمْ مَقامی وَتَذْکیری بِاآیاتِ اللّهِ فَعَلَی اللّهِ تَوَکَّلْتُ فَاَجْمِعُوآا اَمْرَکُمْ وَ شُرَکاآئَکُمْ ثُمَّ لا یَکُنْ اَمْرُکُمْ عَلَیْکُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوآا اِلَیَّ وَ لا تُنْظِرُونِ

وَ اتْلُ: و بخوان

عَلَیْهِمْ: برایشان

نَبَأَ نُوحٍ: سرگذشت نوح را،

اِذْ قالَ: زمانی که گفت:

لِقَوْمِهِ: به قومش

یا قَوْمِ: ای قوم من!

اِنْ کانَ: اگر باشد

کَبُرَ عَلَیْکُمْ: بزرگ و سنگین بر شما

مَقامی: مقام من

وَ تَذْکیری: و یادآوری من

(68) جلد 11 سوره یونس

بِآیاتِ: نسبت به آیات

اللّهِ: خدا

فَعَلَی اللّهِ: پس بر خدا

تَوَکَّلْتُ: توکّل کردم.

فَاَجْمِعُوآ ا: پس جمع کنید

اَمْرَکُمْ: کارتان را، قدرتتان را

وَ شُرَکاآئَکُمْ: و شریکانتان را،

ثُمَّ لا یَکُنْ: سپس نباشد

اَمْرُکُمْ: کار شما

عَلَیْکُمْ: بر شما

غُمَّةً: پوشیده،

ثُمَّ: سپس

اقْضُوآ ا: پایان دهید

اِلَیَّ: به (حیات) من

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (69)

وَ لا تُنْظِرُونِ: و مهلت ندهید مرا.

72 فَاِنْ تَوَلَّیْتُمْ فَماسَأَلْتُکُمْ مِنْ اَجْرٍ اِنْ اَجْرِیَ اِلاّ عَلَی‌اللّهِ وَ اُمِرْتُ اَنْ اَکُونَ مِنَ الْمُسْلِمینَ

فَاِنْ: پس اگر

تَوَلَّیْتُمْ: روی گردانید،

فَما سَأَلْتُکُمْ: پس نمی‌خواهم از شما

مِنْ اَجْرٍ: هیچ مزدی.

اِنْ اَجْرِیَ: نیست مزد من

اِلاّ عَلَی: مگر بر

اللّهِ: خدا.

وَ اُمِرْتُ: و مأمور شده‌ام

اَنْ اَکُونَ: که باشم

مِنَ الْمُسْلِمینَ: از مسلمانان، تسلیم شدگان.

(70) جلد 11 سوره یونس

73 فَکَذَّبُوهُ فَنَجَّیْناهُ وَ مَنْ مَعَهُ فِی الْفُلْکِ وَ جَعَلْناهُمْ خَلاآئِفَ وَ اَغْرَقْنَا الَّذینَ کَذَّبُوا بِاآیاتِنا فَانْظُرْ کَیْفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرینَ

فَکَذَّبُوهُ: پس تکذیب کردند او را،

فَنَجَّیْناهُ: پس نجات دادیم او را

وَ مَنْ مَعَهُ: و کسانی را که با او

فِی الْفُلْکِ: در کشتی (بودند)

وَ جَعَلْناهُمْ: و قرار دادیم آن‌ها را

خَلاآئِفَ: جانشینان ،

وَ اَغْرَقْنَا: و غرق نمودیم

الَّذینَ: کسانی را که

کَذَّبُوا: تکذیب نمودند

بِآیاتِنا: آیات ما را.

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (71)

فَانْظُرْ: پس ببین

کَیْفَ کانَ: چگونه بود

عاقِبَةُ: عاقبت

الْمُنْذَرینَ: بیم داده شدگان.

74 ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِ رُسُلاً اِلی قَوْمِهِمْ

فَجاآؤوُهُمْ بِالْبَیِّناتِ فَما کانُوا لِیُؤْمِنُوا بِما کَذَّبُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ کَذلِکَ نَطْبَعُ عَلی قُلُوبِ الْمُعْتَدینَ

ثُمَّ بَعَثْنا: سپس برانگیختیم

مِنْ بَعْدِهِ رُسُلاً: از بعد او رسولانی

اِلی قَوْمِهِمْ: به سوی قومشان

فَجآؤوُهُمْ: پس آمدند آن‌ها

بِالْبَیِّناتِ: با دلائل روشن،

فَما کانُوا: پس (بر آن) نبودند

(72) جلد 11 سوره یونس

لِیُؤْمِنُوا: تا ایمان بیاورند

بِما: به آن چه

کَذَّبُوا: تکذیب نمودند

بِهِ مِنْ قَبْلُ: به آن از قبل.

کَذلِکَ: این چنین

نَطْبَعُ عَلی: مهر می‌نهیم بر

قُلُوبِ: دل‌های

الْمُعْتَدینَ: تجاوزکاران.

76 فَلَمّا جاآءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنا قالُواآ اِنَّ هذا لَسِحْرٌ مُبینٌ

فَلَمّا: پس وقتی که

جآءَهُمُ: آمد آن‌ها را

الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنا: حق از جانب ما،

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (73)

قالُوآ: گفتند:

اِنَّ هذا: به درستی که این

لَسِحْرٌ مُبینٌ: سحری آشکار است.

77 قالَ مُوسی اَتَقُولُونَ لِلْحَقِّ لَمّا جاآءَکُمْ اَسِحْرٌ هذا وَ لا یُفْلِحُ السّاحِرُونَ

قالَ مُوسی: گفت: موسی

اَتَقُولُونَ: آیا می‌گویید

لِلْحَقِّ لَمّا: حق را وقتی که

جآءَکُمْ: آمد شما را؟

اَسِحْرٌ هذا: آیا سحر است این؟

وَ لا یُفْلِحُ: در حالی که رستگار نمی‌شوند

السّاحِرُونَ: ساحران.

(74) جلد 11 سوره یونس

94 فَاِنْ کُنْتَ فی شَکٍّ مِمّاآ اَنْزَلْناآ اِلَیْکَ فَاسْئَلِ الَّذینَ یَقْرَؤوُنَ الْکِتابَ مِنْ قَبْلِکَ لَقَدْجاآءَکَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرینَ

فَاِنْ کُنْتَ: پس اگر بودی

فی شَکٍّ: در شک

مِمّآ: از آن چه

اَنْزَلْنآ: نازل نمودیم

اِلَیْکَ: به سوی تو،

فَاسْئَلِ: پس سؤال کن

الَّذینَ: از آنان که

یَقْرَؤوُنَ: می‌خوانند

الْکِتابَ: کتابِ (آسمانی)

مِنْ قَبْلِکَ: پیشین را

لَقَدْ: هر آینه به طور قطع

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (75)

جآءَکَ: آمده تو را

الْحَقُّ: حق

مِنْ رَبِّکَ: از جانب پروردگارت،

فَلا تَکُونَنَّ: پس نباش

مِنَ الْمُمْتَرینَ: از تردیدکنندگان.

95 وَ لا تَکُونَنَّ مِنَ الَّذینَ کَذَّبُوا بِاآیاتِ اللّهِ فَتَکُونَ مِنَ الْخاسِرینَ

وَ لا تَکُونَنَّ: و نباش

مِنَ الَّذینَ: از کسانی که

کَذَّبُوا: تکذیب نمودند

بِآیاتِ اللّهِ: آیات خدا را،

فَتَکُونَ: پس می‌شوی

مِنَ الْخاسِرینَ: از زیانکاران .

(76) جلد 11 سوره یونس

96 اِنَّ الَّذینَ حَقَّتْ عَلَیْهِمْ کَلِمَةُ رَبِّکَ لا یُؤْمِنُونَ

اِنَّ الَّذینَ: همانا کسانی که

حَقَّتْ: تحقّق یافته

عَلَیْهِمْ: برایشان

کَلِمَةُ: کلمه، سخن

رَبِّکَ: پروردگارت،

لا یُؤْمِنُونَ: ایمان نمی‌آورند.

97 وَ لَوْ جاآءَتْهُمْ کُلُّ ایَةٍ حَتّی یَرَوُا الْعَذابَ الاَْلیمَ

وَ لَوْ: و هر چند

جآءَتْهُمْ: بیاید ایشان را

کُلُّ: تمام

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (77)

ایَةٍ: آیات، نشانه‌ها،

حَتّی یَرَوُا: تا ببینند

الْعَذابَ الاَْلیمَ: عذاب دردناک را.

98 فَلَوْلا کانَتْ قَرْیَةٌ امَنَتْ فَنَفَعَهاآ ایمانُهاآ اِلاّ قَوْمَ یُونُسَ لَمّآ امَنُوا کَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْیِ فِی‌الْحَیوةِ الدُّنْیا وَ مَتَّعْناهُمْ اِلی حینٍ

فَلَوْلا کانَتْ: پس چرا نبود

قَرْیَةٌ: شهری

امَنَتْ: که ایمان آوَرَد،

فَنَفَعَهآ: پس سود دهد به او

ایمانُهآ: ایمانش؟

اِلاّ قَوْمَ یُونُسَ: مگر قوم یونس

لَمّآ: وقتی که

(78) جلد 11 سوره یونس

امَنُوا: ایمان آوردند

کَشَفْنا: برطرف ساختیم

عَنْهُمْ: از آن‌ها

عَذابَ: عذاب

الْخِزْیِ: رسواکننده را

فِی الْحَیوةِ: در زندگانی

الدُّنْیا: دنیا،

وَ مَتَّعْناهُمْ: و بهره‌مند ساختیم آن‌ها را

اِلی حینٍ: تا مدّت معیّنی.

99 وَ لَوْ شاآءَ رَبُّکَ لاَمَنَ مَنْ فِی‌الاَْرْضِ کُلُّهُمْ جَمیعا اَفَاَنْتَ تُکْرِهُ النّاسَ حَتّی‌یَکُونُوا مُؤْمِنینَ

وَ لَوْ شآءَ: و اگر می‌خواست

رَبُّکَ: پروردگار تو،

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (79)

لاَمَنَ: هر آینه ایمان می‌آوردند

مَنْ فِی: کسانی که در

الاَْرْضِ: زمین هستند

کُلُّهُمْ: همه‌شان

جَمیعا: جمیعا.

اَفَاَنْتَ: آیا پس تو

تُکْرِهُ: مجبور می‌کنی

النّاسَ: مردم را

حَتّی: تا

یَکُونُوا مُؤْمِنینَ: ایمان بیاورند؟

100 وَ ما کانَ لِنَفْسٍ اَنْ تُؤْمِنَ اِلاّ بِاِذْنِ اللّهِ وَ یَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَی الَّذینَ لا یَعْقِلُونَ

وَ ما کانَ: و نباشد

(80) جلد 11 سوره یونس

لِنَفْسٍ: برای هیچ نفسی،

اَنْ تُؤْمِنَ: که ایمان بیاورد،

اِلاّ بِاِذْنِ: مگر به اجازه

اللّهِ: خدا.

وَ یَجْعَلُ: و قرار می‌دهد

الرِّجْسَ: پلیدی را

عَلَی الَّذینَ: بر کسانی که

لا یَعْقِلُونَ: عقل ندارند، نمی‌اندیشند.

101 قُلِ انْظُرُوا ماذا فِی السَّمواتِ وَ الاَْرْضِ وَ ما

تُغْنِی الاْیاتُ وَ النُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ‌لا یُؤْمِنُونَ

قُلِ انْظُرُوا: بگو: بنگرید

ماذا فِی: چیست در

السَّمواتِ: آسمان‌ها

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (81)

وَ الاَْرْضِ: و زمین؟

وَ ما تُغْنِی: و بی‌نیاز نمی‌کند

الاْیاتُ: آیات، نشانه‌ها

وَ النُّذُرُ: و بیم دادن‌ها

عَنْ قَوْمٍ: از قومی که

لا یُؤْمِنُونَ: ایمان نمی‌آورند.

104 قُلْ یآ اَیُّهَا النّاسُ اِنْ کُنْتُمْ فی شَکٍّ مِنْ دینی فَلا اَعْبُدُالَّذینَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّهِ‌وَ لکِنْ اَعْبُدُ اللّهَ الَّذی یَتَوَفّیکُمْ وَاُمِرْتُ اَنْ اَکُونَ مِنَ الْمُؤْمِنینَ

قُلْ: بگو:

یآ اَیُّهَا النّاسُ: ای مردم!

اِنْ کُنْتُمْ: اگر باشید

فی شَکٍّ: در شک

(82) جلد 11 سوره یونس

مِنْ: از

دینی: دین من،

فَلا اَعْبُدُ: پس نمی‌پرستم

الَّذینَ: کسانی را که

تَعْبُدُونَ: شما می‌پرستید

مِنْ‌دُونِ: غیر از

اللّهِ: خدا،

وَ لکِنْ: ولیکن

اَعْبُدُ: می‌پرستم

اللّهَ: خدایی را

الَّذی: که

یَتَوَفّیکُمْ: می‌میراند شما را،

وَ اُمِرْتُ: و مأمور شده‌ام

اَنْ: که

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (83)

اَکُونَ: باشم

مِنَ: از

الْمُؤْمِنینَ: مؤمنان.

105 وَ اَنْ اَقِمْ وَجْهَکَ لِلدّینِ حَنیفا وَ لا تَکُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِکینَ

وَ اَنْ: و این که

اَقِمْ: استوار بدار، متوجّه ساز

وَجْهَکَ: رویت را

لِلدّینِ: به دینی که

حَنیفا: حنیف است

وَ لا تَکُونَنَّ: و نباش

مِنَ: از

الْمُشْرِکینَ: مشرکان.

(84) جلد 11 سوره یونس

106 وَ لاتَدْعُ مِنْ دُونِ اللّهِ ما لایَنْفَعُکَ وَ لایَضُرُّکَ

فَاِنْ فَعَلْتَ فَاِنَّکَ اِذا مِنَ الظّالِمینَ

وَ لا تَدْعُ: و نخوان

مِنْ دُونِ: غیر از

اللّهِ: خدا

ما: چیزی را که

لایَنْفَعُکَ: نه سود می‌رساند به تو،

وَ لا یَضُرُّکَ: و نه ضرری دارد برای تو.

فَاِنْ: پس اگر

فَعَلْتَ: انجام دادی،

فَاِنَّکَ: پس همانا تو

اِذا: در آن هنگام

مِنَ: از

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (85)

الظّالِمینَ: ستمکاران (خواهی بود).

107 وَ اِنْ یَمْسَسْکَ اللّهُ بِضُرٍّ فَلا کاشِفَ لَآهُ اِلاّ هُوَ وَ اِنْ یُرِدْکَ بِخَیْرٍ فَلا رآدَّ لِفَضْلِهِ یُصیبُ بِهِ مَنْ

یَشآءُ مِنْ عِبادِهِ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحیمُ

وَ اِنْ یَمْسَسْکَ: و اگر برساند به تو

اللّهُ بِضُرٍّ: خداوند ضرری را،

فَلا کاشِفَ: پس برطرف کننده‌ای نیست

لَآهُ اِلاّ هُوَ: آن را مگر او.

وَ اِنْ یُرِدْکَ: و اگر اراده کند برای تو

بِخَیْرٍ: خیری را،

فَلا رآدَّ لِفَضْلِهِ: پس بازدارنده‌ای نیست فضلش را.

یُصیبُ بِهِ: می‌رساند آن را

مَنْ یَشآ ءُ: به هر که بخواهد

(86) جلد 11 سوره یونس

مِنْ عِبادِهِ: از بندگانش،

وَ هُوَ الْغَفُورُ: و او آمرزنده

الرَّحیمُ: مهربان است.

108 قُلْ یا اَیُّهَا النّاسُ قَدْ جاآءَکُمُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّکُمْ فَمَنِ‌اهْتَدی فَاِنَّما یَهْتَدی لِنِفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّما

َضِلُّ عَلَیْها وَ ماآ اَنَا عَلَیْکُمْ بِوَکیلٍ

قُلْ یا اَیُّهَا: بگو: ای

النّاسُ قَدْ: مردم! به تحقیق

جآءَکُمُ الْحَقُّ: آمده شما را حق

مِنْ رَبِّکُمْ: از جانب پروردگارتان،

فَمَنِ: پس هر کس

اهْتَدی: هدایت یابد

فَاِنَّما: جز این نیست که

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (87)

یَهْتَدی: هدایت شده

لِنِفْسِهِ: برای خودش،

وَ مَنْ ضَلَّ: و هرکس گمراه گردد

فَاِنَّما: جز این نیست که

یَضِلُّ: گمراه شده

عَلَیْها: (به زبان خودش).

وَ مآ اَنَا: و من نیستم

عَلَیْکُمْ بِوَکیلٍ: بر شما وکیل.

109 وَاتَّبِعْ مایُوحیآ اِلَیْکَ وَاصْبِرْ حَتّی‌یَحْکُمَ‌اللّهُ وَ هُوَ خَیْرُ الْحاکِمینَ

وَ اتَّبِعْ: و پیروی کن

ما یُوحیآ: از آن چه وحی می‌شود

اِلَیْکَ: به سوی تو،

وَ اصْبِرْ حَتّی: و صبر کن تا

(88) جلد 11 سوره یونس

یَحْکُمَ اللّهُ: حکم کند خدا،

وَ هُوَ خَیْرُ: و او بهترین

الْحاکِمینَ: حکم‌کنندگان است.

سوره یونس لغات و مفاهیم قرآن کریم (89)

«سوره هود»

1 الآر کِتبٌ اُحْکِمَتْ ءَایتُهُ ثُمَ‌فُصِّلَتْ مِنْ‌لَّدُنْ حَکیمٍ خَبیرٍ

الآر: از حروف مقطّعه

کِتبٌ: (این) کتابی است

اُحْکِمَتْ: که استوار گشته

ءَایتُهُ: آیاتش،

ثُمَّ: سپس

فُصِّلَتْ: تشریح شده

مِنْ لَّدُنْ: از نزد

حَکیمٍ خَبیرٍ: حکیمی آگاه.

2 اَلاَّ تَعْبُدُوآاْ اِلاَّاللّهَ اِنَّنیلَکُمْ مِنْهُ نَذیرٌ وَ بَشیرٌ

اَلاَّ تَعْبُدُوآاْ: این که نپرستید

(90) جلد 11 سوره هود

اِلاَّ اللّهَ: مگر خدا را.

اِنَّنی: همانا من

لَکُمْ: برای شما

مِنْهُ نَذیرٌ: از جانب او بیم دهنده

وَ بَشیرٌ: و بشارت دهنده‌ام.

3 وَ اَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوآا اِلَیْهِ یُمَتِّعْکُمْ مَّتعا حَسَنا اِلی اَجَلٍ مُّسَمّیً وَیُؤْتِ کُلَّ ذی فَضْلٍ فَضْلَهُ وَ اِنْ تَوَلَّوْا فَاِنّی اَخافُ عَلَیْکُمْ عَذابَ یَوْمٍ کَبیرٍ

وَ اَنِ: و این که

اسْتَغْفِرُوا: آمرزش بطلبید

رَبَّکُمْ: از پروردگارتان،

ثُمَّ تُوبُوآ ا: سپس بازگردید

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (91)

اِلَیْهِ: به سوی او

یُمَتِّعْکُمْ: (تا) بهره‌مند سازد شما را

مَّتعا حَسَنا: بهره‌ای نیکو،

اِلی اَجَلٍ: تا مدّت

مُّسَمّیً: نامبرده شده، معیّن،

وَ یُؤْتِ کُلَّ: و بدهد به هر

ذی فَضْلٍ: صاحب فضلی

فَضْلَهُ: فضلش را.

وَ اِنْ: و اگر

تَوَلَّوْا: روی‌گردان شوید،

فَاِنّی: پس همانا من

اَخافُ: می‌ترسم

عَلَیْکُمْ: بر شما

عَذابَ یَوْمٍ: از عذاب روزی که

(92) جلد 11 سوره هود

کَبیرٍ: بزرگ است.

4 اِلَی اللّهِ مَرْجِعُکُمْ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْ‌ءٍ قَدیرٌ

اِلَی اللّهِ: به سوی خداست

مَرْجِعُکُمْ: بازگشت شما،

وَ هُوَ عَلی: و او بر

کُلِّ شَیْ‌ءٍ: هر چیزی

قَدیرٌ: قادر است.

5 اَلاَ آ اِنَّهُمْ یَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِیَسْتَخْفُوا مِنْهُ اَلا حینَ یَسْتَغْشُونَ ثِیابَهُمْ یَعْلَمُ‌ما یُسِرُّونَ وَ ما یُعْلِنُونَ اِنَّهُ عَلیمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ

اَلاَ آ: آگاه باشید

اِنَّهُمْ: همانا ایشان

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (93)

یَثْنُونَ: در کنار هم قرار می‌دهند

صُدُورَهُمْ: سینه‌هایشان را

لِیَسْتَخْفُوا: تا پنهان کنند

مِنْهُ: از او.

اَلا: آگاه باشید

حینَ: آن هنگام که

یَسْتَغْشُونَ: پرده خویش کنند

ثِیابَهُمْ: لباس‌هایشان را،

یَعْلَمُ: می‌داند

ما: آن چه را

یُسِرُّونَ: پنهان می‌کنند

وَ ما: و آن چه را

یُعْلِنُونَ: آشکار می‌کنند.

اِنَّهُ عَلیمٌ: همانا او داناست

(94) جلد 11 سوره هود

بِذاتِ الصُّدُورِ: به درون سینه‌ها.

«پایان جزء 11»

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (95)

6 وَ ما مِنْ داآ بَّةٍ فِی الاَْرْضِ اِلاّ عَلَی اللّهِ رِزْقُها وَ یَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَهاکُلٌّ فِی کِتابٍ مُبینٍ

وَ ما مِنْ: و نیست هیچ

دآ بَّةٍ: جنبنده‌ای

فِی الاَْرْضِ: در زمین

اِلاّ عَلَی: مگر بر (عهده)

اللّهِ: خداست

رِزْقُها: روزی‌اش،

وَ یَعْلَمُ: و می‌داند

مُسْتَقَرَّها: جای همیشگی‌اش

وَ مُسْتَوْدَعَها: و جای موقتی‌اش را.

کُلٌّ فِی: همه در

کِتابٍ: کتابی

مُبینٍ: آشکار است.

(96) جلد 12 سوره هود

11 اِلاَّ الَّذینَ صَبَرُوا وَ عَمِلُوا الصّلِحتِ اُولآئِکَ

لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ اَجْرٌ کَبیرٌ

اِلاَّ الَّذینَ: مگر کسانی که

صَبَرُوا: صبر کردند

وَ عَمِلُوا: و انجام دادند

الصّلِحتِ: عمل صالح،

اُولآئِکَ: آنان

لَهُمْ: برای ایشان است

مَغْفِرَةٌ: آمرزشی

وَ اَجْرٌ: و اجری

کَبیرٌ: بزرگ.

13 اَمْ یَقُولُونَ افْتَریهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (97)

مِثْلِهِ مُفْتَرَیاتٍ وَادْعُوا مَنِ‌اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللّه اِنْ کُنْتُمْ صدِقینَ

اَمْ یَقُولُونَ: یا می‌گویند:

افْتَریهُ: دروغ بسته او.

قُلْ: بگو:

فَأْتُوا: پس بیاورید

بِعَشْرِ: ده

سُوَرٍ مِثْلِهِ: سوره مثل آن

مُفْتَرَیاتٍ: به دروغ

وَادْعُوا: و بخوانید

مَنِ: کسانی را که

اسْتَطَعْتُمْ: می‌توانید

مِنْ دُونِ: غیر از

اللّه: خدا،

(98) جلد 12 سوره هود

اِنْ کُنْتُمْ: اگر هستید

صدِقینَ: راستگو.

14 فَاِلَّمْ یَسْتَجیبُوا لَکُمْ فَاعْلَمُوآا اَنَّماآ اُنْزِلَ بِعِلْمِ اللّهِ وَ اَنْ لااِلهَ اِلاّ هُوَ فَهَلْ‌اَنْتُمْ مُسْلِمُونَ

فَاِلَّمْ یَسْتَجیبُوا: پس اگر استجابت نکردند

لَکُمْ: شما را،

فَاعْلَمُوآ ا: پس بدانید

اَنَّمآ: که آن چه

اُنْزِلَ: نازل شده

بِعِلْمِ اللّهِ: به علم خداست.

وَ اَنْ لا: و این که نیست

اِلهَ: معبودی

اِلاّ هُوَ: جز او.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (99)

فَهَلْ اَنْتُمْ: پس آیا شما

مُسْلِمُونَ: تسلیم می‌شوید؟

15 مَنْ کانَ یُریدُ الْحَیوةَ الدُّنْیا وَ زینَتَها نُوَفِّ اِلَیْهِمْ اَعْمالَهُمْ فیها وَ هُمْ‌فیها لا یُبْخَسُونَ

مَنْ: کسانی که

کانَ یُریدُ: بخواهند

الْحَیوةَ: زندگانی

الدُّنْیا: دنیا را

وَ زینَتَها: و زینت ان را،

نُوَفِّ: به طور تمام می‌دهیم

اِلَیْهِمْ: به آن‌ها

اَعْمالَهُمْ: (مزد) اعمالشان را

فیها: در آن،

(100) جلد 12 سوره هود

وَ هُمْ فیها: و ایشان در آن

لا یُبْخَسُونَ: (چیزی) کم و کاست داده نمی‌شوند.

25 وَ لَقَدْ اَرْسَلْنا نُوحا اِلی قَوْمِهِ اِنّی لَکُمْ نَذیرٌ مُبینٌ

وَ لَقَدْ: و هر آینه به تحقیق

اَرْسَلْنا: فرستادیم ما

نُوحا اِلی: نوح را به سوی

قَوْمِهِ: قومش،

اِنّی: به درستی که من

لَکُمْ: برای شما

نَذیرٌ مُبینٌ: بیم‌دهنده آشکارم.

26 اَنْ لا تَعْبُدُوآا اِلاَّ اللّهَ اِنّی اَخافُ عَلَیْکُمْ عَذابَ

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (101)

یَوْمٍ اَلیمٍ

اَنْ لا تَعْبُدُوآا: این که نپرستید

اِلاَّ اللّهَ: مگر خدا را.

اِنّی: همانا من

اَخافُ: می‌ترسم

عَلَیْکُمْ: برای شما

عَذابَ: از عذاب

یَوْمٍ اَلیمٍ: روزی دردناک.

27 فَقالَ الْمَلاَُالَّذینَ کَفَرُوا مِنْ قَوْمِه ما نَریکَ اِلاّ بَشَرا مِثْلَنا وَ ما نَریکَ اتَّبَعَکَ‌اِلاَّالَّذینَ هُمْ اَراذِلُنا بَادِیَ الرَّأْیِ وَ ما نَری لَکُمْ عَلَیْنا مِنْ فَضْلٍ بَلْ

نَظُنُّکُمْ کذِبینَ

فَقالَ: پس گفتند:

(102) جلد 12 سوره هود

الْمَلاَُ: اشراف، افراد چشم پُرکن

الَّذینَ: کسانی که

کَفَرُوا: کافر بودند،

مِنْ قَوْمِه: از قومش،

ما نَریکَ: ما نمی‌بینیم تو را

اِلاّ بَشَرا: مگر بشری

مِثْلَنا: مثل خودمان،

وَ ما نَریکَ: و نمی‌بینیم

اتَّبَعَکَ: (کسانی را که) پیروی کردند از تو

اِلاَّالَّذینَ هُمْ: مگر کسانی که ایشان

اَراذِلُنا: اراذِل ساده‌لوح ما

بَادِیَ الرَّأْیِ: و افراد زودباور ما هستند.

وَ ما نَری: و نمی‌بینیم

لَکُمْ: شما را

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (103)

عَلَیْنا: نسبت به خودمان

مِنْ فَضْلٍ: هیچ برتری‌ای باشد

بَلْ نَظُنُّکُمْ: بلکه گمان می‌کنیم شما

کذِبینَ: دروغگویید.

28 قالَ یقَوْمِ اَرَءَیْتُمْ اِنْ کُنْتُ عَلی بَیِّنَةٍ مِنْ رَبّی وَ اتینیرَحْمَةً مِنْ‌عِنْدِهِ فَعُمِّیَتْ‌عَلَیْکُمْ اَنُلْزِمُکُمُوها وَ اَنْتُمْ لَها کرِهُونَ

قالَ: (نوح) گفت:

یقَوْمِ: ای قوم من!

اَرَءَیْتُمْ: آیا دیده‌اید؟ (خبر دهید به من)

اِنْ کُنْتُ: اگر باشم

عَلی بَیِّنَةٍ: اگر باشم

مِنْ رَبّی: از جانب پروردگارم،

(104) جلد 12 سوره هود

وَ اتینی: و داده باشد به من

رَحْمَةً: رحمتی

مِنْ عِنْدِهِ: از نزد خودش،

فَعُمِّیَتْ: پس پنهان باشد

عَلَیْکُمْ: از شما،

اَنُلْزِمُکُمُوها: آیا می‌توانیم به آن ملزمتان کنیم

وَ اَنْتُمْ: در حالی که شما

لَها کرِهُونَ: بر آن اکراه دارید؟

29 وَ یقَوْمِ لاآ اَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ مالاً اِنْ اَجْرِیَ اِلاّ عَلَی اللّهِ وَ ماآ اَنَا بِطارِدِ الَّذینَ‌ءَامَنُوآا اِنَّهُمْ مُلقُوا رَبِّهِمْ وَ لکِنّی آ اَریکُمْ قَوْما تَجْهَلُونَ

وَ یقَوْمِ: و ای قوم من!

لاآ اَسْئَلُکُمْ: نمی‌خواهم از شما

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (105)

عَلَیْهِ مالاً: بر آن مالی را،

اِنْ اَجْرِیَ: نیست پاداش من

اِلاّ عَلَی اللّهِ: مگر بر خدا.

وَ مآ اَنَا بِطارِدِ: و من طردکننده نیستم

الَّذینَ: کسانی را که

ءَامَنُوآا: ایمان آوردند،

اِنَّهُمْ: به درستی که آن‌ها

مُلقُوا: ملاقات کنند

رَبِّهِمْ: پروردگارشان را

وَ لکِنّیآ: ولیکن من

اَریکُمْ: می‌بینم شما را

قَوْما: قومی

تَجْهَلُونَ: جاهل.

(106) جلد 12 سوره هود

30 وَ یقَوْمِ مَنْ یَنْصُرُنی مِنَ اللّهِ اِنْ طَرَدْتُّهُمْ اَفَلا تَذَکَّرُونَ

وَ یقَوْمِ: و نمی‌گویم

مَنْ: به شما

یَنْصُرُنی: نزد من است

مِنَ اللّهِ: (در برابر عذاب) خدا

اِنْ طَرَدْتُّهُمْ: اگر طرد کنم آن‌ها را؟

اَفَلا تَذَکَّرُونَ: آیا پس متذکّر نمی‌شوید؟

31 وَ لاآ اَقُولُ لَکُمْ عِنْدی خَزاآئِنُ اللّهِ وَ لاآ اَعْلَمُ الْغَیْبَ وَ لاآ اَقُولُ اِنّی مَلَکٌ وَ لاآ اَقُولُ لِلَّذینَ تَزْدَریآ اَعْیُنُکُمْ لَنْ یُؤْتِیَهُمُ اللّهُ خَیْرا اللّهُ اَعْلَمُ بِما فی اَنْفُسِهِمْ‌اِنّیآ اِذًا لَّمِنَ الظّلِمینَ

وَ لاآ اَقُولُ: و نمی‌گویم

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (107)

لَکُمْ: به شما

عِنْدی: نزد من است

خَزاآئِنُ اللّهِ: گنج‌های خدا،

وَ لاآ اَعْلَمُ: و نمی‌دانم

الْغَیْبَ: غیب

وَ لاآ اَقُولُ: و نمی‌گویم

اِنّی مَلَکٌ: که من فرشته‌ام

وَ لاآ اَقُولُ: و نمی‌گویم

لِلَّذینَ: به کسانی که

تَزْدَریآ: خوار می‌آیند

اَعْیُنُکُمْ: به چشم شما

لَنْ یُؤْتِیَهُمُ: هرگز عطا نمی‌کند به آن‌ها

اللّهُ: خداوند

خَیْرا: خیری را.

(108) جلد 12 سوره هود

اللّهُ: خداوند

اَعْلَمُ: داناتر است

بِما فی: به آن چه در

اَنْفُسِهِمْ: نفسشان است.

اِنّی آ: به درستی که من

اِذًا لَّمِنَ: در این هنگام از

الظّلِمینَ: ستمکاران خواهم بود.

32 قالُوا ینُوحُ قَدْ جدَلْتَنا فَاَکْثَرْتَ جِدلَنا فَأْتِنا بِما تَعِدُناآ اِنْ کُنْتَ مِنَ الصّدِقینَ

قالُوا ینُوحُ: گفتند: ای نوح!

قَدْ: به تحقیق

جدَلْتَنا: مجادله کردی با ما

فَاَکْثَرْتَ: پس زیاد کردی

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (109)

جِدلَنا: مجادله را با ما (جرّ و بحث نمودی)،

فَأْتِنا: پس بیاور برای ما

بِما: آن چه را

تَعِدُنآ: وعده می‌دهی به ما

اِنْ کُنْتَ: اگر هستی

مِنَ الصّدِقینَ: را راستگویان.

33 قالَ اِنَّما یَأْتیکُمْ بِهِ اللّهُ اِنْ شاآءَ وَ ماآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزینَ

قالَ: (نوح) گفت:

اِنَّما: جز این نیست که

یَأْتیکُمْ بِهِ: می‌آورد آن را

اللّهُ: خداوند

اِنْ شآءَ: اگر بخواهد

(110) جلد 12 سوره هود

وَ مآ اَنْتُمْ: و نیستید شما

بِمُعْجِزینَ: عاجزکننده (خدا).

34 وَ لا یَنْفَعُکُمْ نُصْحآی اِنْ اَرَدْتُ اَنْ اَنْصَحَ لَکُمْ اِنْ‌کانَ‌اللّهُ‌یُریدُاَنْ‌یُغْوِیَکُمْ‌هُوَرَبُّکُمْ‌وَاِلَیْهِ تُرْجَعُونَ

وَ لا یَنْفَعُکُمْ: و سود نمی‌دهد به شما

نُصْحآی: نصیحت من

اِنْ اَرَدْتُ: اگر اراده کنم، بخواهم

اَنْ اَنْصَحَ: که نصیحت کنم

لَکُمْ: شما را

اِنْ کانَ: اگر باشد

اللّهُ: خداوند

یُریدُ اَنْ: که بخواهد

یُغْوِیَکُمْ: گمراه سازد شما را.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (111)

هُوَ رَبُّکُمْ: او پروردگار شماست

وَ اِلَیْهِ: و به سویش

تُرْجَعُونَ: بازگردانده می‌شوید.

35 اَمْ یَقُولُونَ افْتَریهُ قُلْ اِنِ افْتَرَیْتُهُ فَعَلَیَّ اِجْرامی وَ اَنَا بَرِیآءٌ مِمّا تُجْرِمُونَ

اَمْ یَقُولُونَ: یا می‌گویند:

افْتَریهُ: دروغ بسته او

قُلْ اِنِ: بگو: اگر

افْتَرَیْتُهُ: دروغ بسته باشم آن را

فَعَلَیَّ: پس بر من است

اِجْرامی: گناهم

وَ اَنَا بَرِی آءٌ: و من بیزارم

مِمّا تُجْرِمُونَ: از آن چه گناه می‌کنید.

(112) جلد 12 سوره هود

36 وَ اُوحِیَ اِلی نُوحٍ اَنَّهُ لَنْ یُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِکَ اِلاّ

مَنْ قَدْ ءَامَنَ فَلا تَبْتَئِسْ بِماکانُوا یَفْعَلُونَ

وَ اُوحِیَ: و وحی شد

اِلی نُوحٍ: به نوح

اَنَّهُ: که همانا

لَنْ یُؤْمِنَ: هرگز ایمان نمی‌آورند

مِنْ قَوْمِکَ: از قومت،

اِلاّ مَنْ: مگر کسانی که

قَدْ: به تحقیق

ءَامَنَ: ایمان آورده‌اند (تاکنون)،

فَلا تَبْتَئِسْ: پس غمگین مباش

بِما: از آن چه که

کانُوا یَفْعَلُونَ: انجام می‌دادند.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (113)

37 وَاصْنَعِ‌الْفُلْکَ بِاَعْیُنِنا وَ وَحْیِنا وَ لاتُخطِبْنی فِی الَّذینَ ظَلَمُوآا اِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ

وَ اصْنَعِ الْفُلْکَ: و بساز کشتی

بِاَعْیُنِنا: با نظارت ما

وَ وَحْیِنا: و طبق وحی ما

وَ لا تُخطِبْنی: و سخن نگو با من

فِی الَّذینَ: در مورد کسانی که

ظَلَمُوآا: ظلم کردند،

اِنَّهُمْ: به درستی که ایشان

مُغْرَقُونَ: غرق شدنی هستند.

38 وَ یَصْنَعُ الْفُلْکَ وَ کُلَّما مَرَّ عَلَیْهِ مَلاَءٌ مِنْ قَوْمِه سَخِرُوا مِنْهُ قالَ اِنْ تَسْخَرُوا مِنّافَاِنّا نَسْخَرُ مِنْکُمْ

(114) جلد 12 سوره هود

کَما تَسْخَرُونَ

وَ یَصْنَعُ الْفُلْکَ: و می‌ساخت کشتی

وَ کُلَّما مَرَّ: و هر وقت می‌گذشتند

عَلَیْهِ مَلاَءٌ: بر او اشرافی

مِنْ قَوْمِه: از قومش،

سَخِرُوا: مسخره می‌کردند

مِنْهُ: او را.

قالَ اِنْ: گفت: اگر

تَسْخَرُوا: مسخره کنید

مِنّا: ما را،

فَاِنّا: پس همانا ما

نَسْخَرُ: مسخره می‌کنیم

مِنْکُمْ: شما را

کَما: همان‌گونه که

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (115)

تَسْخَرُونَ: مسخره می‌کنید.

39 فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ یَأْتیهِ عَذابٌ یُخْزیهِ وَ یَحِلُّ عَلَیْهِ عَذابٌ مُقیمٌ

فَسَوْفَ: پس به زودی

تَعْلَمُونَ: می‌دانید

مَنْ یَأْتیهِ: سراغ چه کسی می‌آید آن

عَذابٌ: عذاب

یُخْزیهِ: که خوار می‌کند او را

وَ یَحِلُّ عَلَیْهِ: و فرامی‌گیرد او را

عَذابٌ: عذابی

مُقیمٌ: دیرپا، جاودانه.

40 حَتّی آ اِذا جاآءَ اَمْرُنا وَفارَ التَّنُّورُ قُلْنَا احْمِلْ

(116) جلد 12 سوره هود

فیها مِنْ کُلٍّ زَوْجَیْنِ اثْنَیْنِ وَ اَهْلَکَ‌اِلاّ مَنْ سَبَقَ عَلَیْهِ الْقَوْلُ وَ مَنْ ءَامَنَ وَ ماآ ءَامَنَ مَعَهآُ اِلاّ قَلیلٌ

حَتّی آ اِذا: تا آن گاه که

جآءَ اَمْرُنا: آمد امر ما

وَفارَ التَّنُّورُ: و فوران کرد تنور

قُلْنَا: گفتیم: (به نوح)

احْمِلْ: حمل کن

فیها مِنْ کُلٍّ: در آن از هر

زَوْجَیْنِ: زوجی

اثْنَیْنِ: دو تا (نر و ماده)

وَ اَهْلَکَ: و خانواده‌ات را

اِلاّ مَنْ: مگر کسانی که

سَبَقَ: گذشت

عَلَیْهِ الْقَوْلُ: بر او قول

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (117)

وَ مَنْ: و کسانی را که

ءَامَنَ: ایمان آوردند.

وَ مآ ءَامَنَ: و ایمان نیاوردند

مَعَهآُ: با او

اِلاّ قَلیلٌ: مگر عدّه کمی.

41 وَ قالَ‌ارْکَبُوا فیها بِسْمِ‌اللّهِ مَجْریها وَ مُرْسها اِنَّ رَبّی لَغَفُورٌ رَحیمٌ

وَ قالَ: و گفت:

ارْکَبُوا: سوار شوید

فیها: در آن

بِسْمِ اللّهِ: به نام خدایی که

مَجْریها: حرکت دادن آن (با اوست)

وَ مُرْسها: و لنگر انداختن و توقف آن (با اوست).

(118) جلد 12 سوره هود

اِنَّ: به درستی که

رَبّی: پروردگارم

لَغَفُورٌ: هر آینه آمرزنده

رَحیمٌ: و رحیم است.

42 وَ هِیَ تَجْرِی بِهِمْ فی مَوْجٍ کَالْجِبالِ وَ نادی نُوحٌ نُ ابْنَهُ وَ کانَ فی مَعْزِلٍ یبُنَیَّ ارْکَبْ مَّعَنا وَ لاتَکُنْ مَعَ الْکفِرینَ

وَ هِیَ تَجْرِی: و آن می‌بُرد

بِهِمْ فی مَوْجٍ: آن‌ها را در موجی

کَالْجِبالِ: چون کوه‌ها

وَ نادی: و نداد داد

نُوحٌ ابْنَهُ: نوح پسرش را

وَ کانَ فی: در حالی که بود در

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (119)

مَعْزِلٍ: گوشه‌ای

یبُنَیَّ: ای پسرم!

ارْکَبْ: سوار شو

مَّعَنا: با ما

وَ لا تَکُنْ: و نباش

مَعَ الْکفِرینَ: با کافران.

43 قالَ سَئَاویآ اِلی جَبَلٍ یَعْصِمُنی مِنَ‌الْماآءِ قالَ لا عاصِمَ‌الْیَوْمَ مِنْ‌اَمْرِاللّهِ اِلاّمَنْ رَّحِمَ وَ حالَ بَیْنَهُمَا الْمَوْجُ فَکانَ مِنَ‌الْمُغْرَقینَ

قالَ: گفت:

سَئَاویآ: پناه می‌برم

اِلی جَبَلٍ: به کوهی

یَعْصِمُنی: که نگهداری می‌کند

(120) جلد 12 سوره هود

مِنَ الْمآءِ: از آب.

قالَ: گفت:

لا عاصِمَ: هیچ نگاهدارنده‌ای نیست

الْیَوْمَ: امروز

مِنْ اَمْرِ: (در برابر) امر

اللّهِ: خدا

اِلاّ مَنْ: مگر کسی که

رَّحِمَ: رحم کند (خدا بر او)

وَ حالَ: و حائل شد

بَیْنَهُمَا: بین آن دو

الْمَوْجُ: موج

فَکانَ مِنَ: پس بود (او) از

الْمُغْرَقینَ: غرق شدگان.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (121)

44 وَ قیلَ یأَرْضُ ابْلَعی ماآءَکِ وَ یسَماآ ءُ اَقْلِعی وَ غیضَ الْماآ ءُ وَ قُضِیَ الاَْمْرُوَاسْتَوَتْ عَلَی الْجُودِیِّ وَ قیلَ بُعْدا لِلْقَوْمِ الظّلِمینَ

وَ قیلَ: و گفته شد:

یأَرْضُ: ای زمین!

ابْلَعی مآءَکِ: فروبر آبت را

وَ یسَماآءُ: و ای آسمان!

اَقْلِعی: بازدار، خودداری کن

وَ غیضَ الْماآءُ: و فرو رفت آب

وَ قُضِیَ الاَْمْرُ: و پایان یافت کار

وَاسْتَوَتْ: و برآمد، پهلو گرفت

عَلَی الْجُودِیِّ: بر کوه جودی.

وَ قیلَ بُعْدا: و گفته شد دور باد

لِلْقَوْمِ الظّلِمینَ: قوم ستمگر.

(122) جلد 12 سوره هود

45 وَ نادی نُوحٌ رَبَّهُ فَقالَ رَبِّ اِنَّ ابْنی مِنْ اَهْلی وَ اِنَّ وَعْدَکَ الْحَقُّ وَ اَنْتَ اَحْکَمُ الْحکِمینَ

وَ نادی نُوحٌ: و ندا کرد نوح

رَبَّهُ: پروردگارش را

فَقالَ: پس گفت:

رَبِّ: پروردگار من!

اِنَّ ابْنی: همانا پسرم

مِنْ اَهْلی: از خانواده من است

وَ اِنَّ: و به درستی که

وَعْدَکَ: وعده تو

الْحَقُّ: حق است

وَ اَنْتَ اَحْکَمُ: و تو بهترین

الْحکِمینَ: حکم‌کنندگانی.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (123)

46 قالَ ینُوحُ اِنَّهُ لَیْسَ مِنْ اَهْلِکَ اِنَّهُ عَمَلٌ غَیْرُ صلِحٍ فَلا تَسْئَلْنِ ما لَیْسَ لَکَ بِه عِلْمٌ اِنّی اَعِظُکَ اَنْ تَکُونَ مِنَ الْجهِلینَ

قالَ: گفت:

ینُوحُ: ای نوح!

اِنَّهُ لَیْسَ: همانا او نیست

مِنْ اَهْلِکَ: از خانواده تو،

اِنَّهُ عَمَلٌ: به درستی که او کاری

غَیْرُ صلِحٍ: غیر صالح (می‌کرد)،

فَلا تَسْئَلْنِ: پس نخواه از من

ما لَیْسَ: چیزی را که نیست

لَکَ بِه: بر تو به آن

عِلْمٌ: علمی،

(124) جلد 12 سوره هود

اِنّی: همانا من

اَعِظُکَ: موعظه می‌کنم تو را

اَنْ تَکُونَ: که نباشی

مِنَ الْجهِلینَ: از جاهلان.

48 قیلَ ینُوحُ اهْبِطْ بِسَلمٍ مِنّا وَ بَرَکتٍ عَلَیْکَ وَ عَلیآ اُمَمٍ مِمَّنْ مَعَکَ وَ اُمَمٌ‌سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ یَمَسُّهُمْ مِنّا عَذابٌ اَلیمٌ

قیلَ: گفته شد:

ینُوحُ: ای نوح!

اهْبِطْ: فرود آی

بِسَلمٍ: با درودی

مِنّا: از جانب ما

وَ بَرَکتٍ: و برکت‌هایی

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (125)

عَلَیْکَ: برای خودت

وَ عَلی آ اُمَمٍ: و بر امت‌هایی

مِمَّنْ: از کسانی که

مَعَکَ: همراه تواند،

وَ اُمَمٌ: و امت‌هایی (نیز هستند که)

سَنُمَتِّعُهُمْ: به زودی بهره‌مندشان خواهیم نمود

ثُمَّ یَمَسُّهُمْ: سپس می‌رسد به آن‌ها

مِنّا عَذابٌ: از ما عذابی

اَلیمٌ: دردناک.

50 وَ اِلی عادٍ اَخاهُمْ هُودا قالَ یقَوْمِ اعْبُدُوا اللّهَ ما لَکُمْ مِنْ اِلهٍ غَیْرُهُ اِنْ اَنْتُمْ‌اِلاّ مُفْتَرُونَ

وَ اِلی: و به سوی

عادٍ: (قوم) عاد

(126) جلد 12 سوره هود

اَخاهُمْ: برادرشان

هُودا: هود را (فرستادیم).

قالَ یقَوْمِ: گفت: ای قوم من!

اعْبُدُوا اللّهَ: بپرستید خدا را

ما لَکُمْ: نیست برای شما

مِنْ اِلهٍ: هیچ معبودی

غَیْرُهُ: غیر از او،

اِنْ اَنْتُمْ: نیستید شما

اِلاّ مُفْتَرُونَ: مگر دروغ می‌بندید.

51 یقَوْمِ‌لاآاَسْئَلُکُمْ‌عَلَیْهِ‌اَجْرااِنْ‌اَجْرِیَ‌اِلاّعَلَی الَّذی فَطَرَنیآ اَفَلا تَعْقِلُونَ

یقَوْمِ: ای قوم من!

لاآ اَسْئَلُکُمْ: نمی‌خواهم از شما

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (127)

عَلَیْهِ اَجْرا: بر آن مزدی،

اِنْ اَجْرِیَ: مزد من نیست

اِلاّ عَلَی الَّذی: مگر بر آن که

فَطَرَنی آ: آفرید مرا،

اَفَلا تَعْقِلُونَ: آیا پس نمی‌فهمید؟

52 وَ یقَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوآا اِلَیْهِ یُرْسِلِ السَّماآءَ عَلَیْکُمْ مِدْرارا وَ یَزِدْکُمْ‌قُوَّةً اِلی قُوَّتِکُمْ وَ لا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمینَ

وَ یقَوْمِ: و ای قوم من!

اسْتَغْفِرُوا: طلب آمرزش کنید

رَبَّکُمْ: از پروردگارتان،

ثُمَّ: سپس

تُوبُوآا: بازگردید، توبه برید

(128) جلد 12 سوره هود

اِلَیْهِ: به سوی او

یُرْسِلِ: (تا) بفرستد

السَّمآءَ عَلَیْکُمْ: (از) آسمان بر شما

مِدْرارا: بارانی فراوانی

وَ یَزِدْکُمْ: و بیفزاید بر شما

قُوَّةً: نیرویی

اِلی قُوَّتِکُمْ: بر نیرویتان

وَ لا تَتَوَلَّوْا: و روی برنگردانید

مُجْرِمینَ: گناهکارانه.

61 وَ اِلی ثَمُودَ اَخاهُمْ صلِحا قالَ یقَوْمِ اعْبُدُوا اللّهَ ما لَکُمْ‌مِنْ اِلهٍ غَیْرُهُ هُوَ اَنْشَأَکُمْ مِنَ‌الاَْرْضِ وَ اسْتَعْمَرَکُمْ فیها فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا اِلَیْهِ اِنَّ رَبّی قَریبٌ مُجیبٌ

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (129)

وَ اِلی ثَمُودَ: و به سوی (قوم) ثمود

اَخاهُمْ: برادرشان

صلِحا: صالح را (فرستادیم).

قالَ یقَوْمِ: گفت: ای قوم من!

اعْبُدُوا اللّهَ: پرستش کنید اللّه را

ما لَکُمْ مِنْ: نیست برای شما هیچ

اِلهٍ غَیْرُهُ: معبودی غیر از او.

هُوَ: اوست

اَنْشَأَکُمْ: که آفرید شما را

مِنَ الاَْرْضِ: از زمین

وَ اسْتَعْمَرَکُمْ: و واگذار نمود آبادی آن را به شما

فیها: در آن

فَاسْتَغْفِرُوهُ: پس آمرزش بطلبید از او

ثُمَّ تُوبُوا: سپس بازگردید

(130) جلد 12 سوره هود

اِلَیْهِ: به سوی او،

اِنَّ رَبّی: به درستی که پروردگارم

قَریبٌ: نزدیک

مُجیبٌ: و اجابت کننده است.

62 قالُوا یصالِحُ قَدْ کُنْتَ فینا مَرْجُوّا قَبْلَ هذا

اَتَنْهیناآ اَنْ نَعْبُدَ ما یَعْبُدُ ءَاباآؤُنا وَاِنَّنا لَفی شَکٍّ مِمّا تَدْعُوناآ اِلَیْهِ مُریبٍ

قالُوا یصالِحُ: گفتند: ای صالح!

قَدْ کُنْتَ: به تحقیق بودی

فینا مَرْجُوّا: در میان ما (مایه) امید

قَبْلَ هذا: قبل از این،

اَتَنْهینآ: آیا نهی می‌کنی ما را

اَنْ نَعْبُدَ: که نپرستیم

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (131)

ما: آن چه را که

یَعْبُدُ ءَابآؤُنا: می‌پرستیدند پدرانمان؟

وَ اِنَّنا لَفی: و همانا ما هر آینه در

شَکٍّ: شک و تردید هستیم

مِمّا تَدْعُونآ: از آن چه می‌خوانی ما را

اِلَیْهِ: به سوی آن،

مُریبٍ: شک کننده‌ایم.

63 قالَ یقَوْمِ اَرَءَیْتُمْ اِنْ کُنْتُ عَلی بَیِّنَهٍ مِنْ‌رَبّی وَ ءَاتینی مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ یَنْصُرُنی مِنَ اللّهِ اِنْ عَصَیْتُهُ فَماتَزیدُونَنی غَیْرَ تَخْسیرٍ

قالَ: گفت:

یقَوْمِ: ای قوم من!

اَرَءَیْتُمْ: آیا دیدید (چه می‌گویید؟)

(132) جلد 12 سوره هود

اِنْ کُنْتُ: اگر باشم

عَلی بَیِّنَهٍ: بر دلیل روشنی

مِنْ رَبّی: از جانب پروردگارم،

وَ ءَاتینی: و داده باشد به من

مِنْهُ: از جانب خودش

رَحْمَةً: رحمتی،

فَمَنْ: پس چه کسی

یَنْصُرُنی: یاری می‌کند مرا

مِنَ اللّهِ: در برابر خدا

اِنْ: اگر

عَصَیْتُهُ: نافرمانی کنم او را،

فَما تَزیدُونَنی: پس چیزی نمی‌افزایید بر من

غَیْرَ تَخْسیرٍ: جز خسران و زیان.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (133)

64 وَ یقَوْمِ هذِه ناقَةُ اللّهِ لَکُمْ ءَایَةً فَذَرُوها تَأْکُلْ فیآاَرْضِ اللّهِ وَ لا تَمَسُّوها بِسُوآءٍ فَیَأْخُذَکُمْ عَذابٌ قَریبٌ

وَ یقَوْمِ: و ای قوم من!

هذِه ناقَةُ: این ناقه

اللّهِ: خداوند است

لَکُمْ: برای شما،

ءَایَةً: نشانه‌ای است

فَذَرُوها: پس رها کنید، بگذارید او را

تَأْکُلْ: بخورد

فیآ اَرْضِ: در زمین

اللّهِ: خدا

وَ لا تَمَسُّوها: و نرسانید او را

بِسُوآءٍ: بدی‌ای، آزاری،

(134) جلد 12 سوره هود

فَیَأْخُذَکُمْ: پس می‌گیرد شما را

عَذابٌ: عذابی

قَریبٌ: نزدیک، به زودی.

65 فَعَقَرُوها فَقالَ تَمَتَّعُوا فی دارِکُمْ ثَلثَةَ اَیّامٍ ذلِکَ وَعْدٌ غَیْرُ مَکْذُوبٍ

فَعَقَرُوها: پس کشتند او را، ناقه را

فَقالَ: پس گفت:

تَمَتَّعُوا: بهره‌مند شوید

فی دارِکُمْ: در خانه‌تان

ثَلثَةَ اَیّامٍ: سه روز،

ذلِکَ: این

وَعْدٌ: وعده‌ای است

غَیْرُ مَکْذُوبٍ: که دروغ نخواهد بود.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (135)

66 فَلَمّا جاآءَ اَمْرُنا نَجَّیْنا صلِحا وَ الَّذینَ ءَامَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنّا وَ مِنْ خِزْیِ یَوْمِئِذٍ اِنَّ رَبَّکَ هُوَ الْقَوِیُّ الْعَزیزُ

فَلَمّا جآءَ: پس وقتی که آمد

اَمْرُنا: فرمان ما

نَجَّیْنا: نجات دادیم

صلِحا: صالح را

وَ الَّذینَ: و کسانی را که

ءَامَنُوا: ایمان آوردند

مَعَهُ: با او،

بِرَحْمَةٍ: به رحمتی

مِنّا: از جانب خودمان

وَ مِنْ: و از

(136) جلد 12 سوره هود

خِزْیِ: رسوایی، خواری

یَوْمِئِذٍ: آن روز.

اِنَّ رَبَّکَ: همانا پروردگار تو

هُوَ الْقَوِیُّ: اوست که قوی

الْعَزیزُ: و غالب است.

67 وَ اَخَذَ الَّذینَ ظَلَمُوا الصَّیْحَةُ فَاَصْبَحُوا فی دِیرِهِمْ جثِمینَ

وَ اَخَذَ: و گرفت

الَّذینَ: کسانی را که

ظَلَمُوا: ستم کردند

الصَّیْحَةُ: صیحه

فَاَصْبَحُوا: پس صبح کردند

فی دِیرِهِمْ: در دیارشان

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (137)

جثِمینَ: و از پای درآمدند، مُردند.

68 کَأَنْ لَمْ یَغْنَوْا فیهاآ اَلاآ اِنَّ ثَمُودَ کَفَرُوا رَبَّهُمْ اَلا بُعْدا لِّثَمُودَ

کَأَنْ: آن چنان که گویی

لَمْ یَغْنَوْا: ساکن نبودند

فیهآ: در آن (دیار).

اَلاآ اِنَّ: آگاه باشید به درستی که

ثَمُودَ: (قوم) ثمود

کَفَرُوا: کفر ورزیدند

رَبَّهُمْ: به پروردگارشان.

اَلا بُعْدا: آگاه باشید دور باد

لِّثَمُودَ: (قوم) ثمود.

(138) جلد 12 سوره هود

84 وَ اِلی مَدْیَنَ اَخاهُمْ شُعَیْبا قالَ یقَوْمِ اعْبُدُوا اللّهَ ما لَکُمْ مِنْ اِلهٍ غَیْرُهُ وَ لاتَنْقُصُوا الْمِکْیالَ وَ الْمیزانَ اِنّیآ اَریکُمْ‌بِخَیْرٍ وَ اِنّیآ اَخافُ عَلَیْکُمْ عَذابَ یَوْمٍ مُحیطٍ

وَ اِلی مَدْیَنَ: و به سوی مدین

اَخاهُمْ: برادرشان

شُعَیْبا: شعیب را،

قالَ: گفت:

یقَوْمِ: ای قوم من!

اعْبُدُوا: بپرستید

اللّهَ: خدا را

ما لَکُمْ: نیست برای شما

مِنْ اِلهٍ: هیچ معبودی

غَیْرُهُ: غیر از او،

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (139)

وَ لا تَنْقُصُوا: و کم نکنید

الْمِکْیالَ: پیمانه

وَ الْمیزانَ: و وزن را،

اِنّی آ: همانا من

اَریکُمْ: می‌بینم شما را

بِخَیْرٍ: (در وضع) خوبی

وَ اِنّی آ: و همانا من

اَخافُ: می‌ترسم

عَلَیْکُمْ: بر شما

عَذابَ: از عذاب

یَوْمٍ مُحیطٍ: روزی فراگیر.

85 وَ یقَوْمِ اَوْفُواالْمِکْیالَ وَالْمیزانَ بِالْقِسْطِ وَ لا تَبْخَسُوا النّاسَ اَشْیاآءَهُمْ وَ لا تَعْثَوْا

(140) جلد 12 سوره هود

فِی‌الاَْرْضَ مُفْسِدینَ

وَ یقَوْمِ: و ای قوم من!

اَوْفُوا: وفا کنید، تماما بدهید

الْمِکْیالَ: پیمانه

وَ الْمیزانَ: و وزن را

بِالْقِسْطِ: به عدالت،

وَ لا تَبْخَسُوا: کم نکنید، عیب نگذارید

النّاسَ: از مردم

اَشْیآءَهُمْ: اشیاءشان را،

وَ لا تَعْثَوْا: و کوشش نکنید، غرق در فساد نشوید

فِی الاَْرْضَ: در زمین

مُفْسِدینَ: که فساد کنید.

86 بَقِیَّتُ اللّهِ خَیْرٌ لَکُمْ اِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنینَ وَ ماآ اَنَا

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (141)

عَلَیْکُمْ بِحَفیظٍ

بَقِیَّتُ: باقی گذارده

اللّهِ: خداوند

خَیْرٌ لَکُمْ: بهتر است برای شما

اِنْ: اگر

کُنْتُمْ مُؤْمِنینَ: ایمان دارید.

وَ مآ اَنَا: و نیستم من

عَلَیْکُمْ: بر شما

بِحَفیظٍ: حافظ، نگهبان.

87 قالُوا یشُعَیْبُ اَصَلوتُکَ تَأْمُرُکَ اَنْ نَّتْرُکَ ما یَعْبُدُ ءَاباآؤُنا اَوْ اَنْ نَّفْعَلَ فیاَمْوالِنا ما نَشآؤُا اِنَّکَ لاََنْتَ الْحَلیمُ الرَّشیدُ

قالُوا: گفتند:

(142) جلد 12 سوره هود

یشُعَیْبُ: ای شعیب!

اَصَلوتُکَ: آیا نمازت

تَأْمُرُکَ: دستور می‌دهد به تو

اَنْ نَّتْرُکَ: که ترک کنیم ما

ما: آن چه را که

یَعْبُدُ: می‌پرستند

ءَابآؤُنا: پدرانمان؟

اَوْ اَنْ نَّفْعَلَ: یا انجام ندهیم

فی اَمْوالِنا: در اموالمان

ما: آن چه را که

نَشآؤُا: می‌خواهیم؟

اِنَّکَ: به درستی که تو

لاََنْتَ: هر آینه تویی

الْحَلیمُ: بردبار

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (143)

الرَّشیدُ: رشید.

88 قالَ یقَوْمِ اَرَءَیْتُمْ اِنْ کُنْتُ عَلی بَیِّنَةٍ مِنْ رَبّی

وَ رَزَقَنی مِنْهُ رِزْقا حَسَنا وَ مآ اُریدُ اَنْ اُخالِفَکُمْ اِلی ما اَنْهکُمْ عَنْهُ اِنْ اُریدُ اِلاَّ الاِْصْلحَ ما اسْتَطَعْتُ وَ ماتَوْفیقیآ اِلاّ بِاللّهِ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ اِلَیْهِ اُنیبُ

قالَ: گفت:

یقَوْمِ: ای قوم من!

اَرَءَیْتُمْ: آیا دیدید؟

اِنْ کُنْتُ: اگر بودم

عَلی بَیِّنَةٍ: بر دلیل روشنی

مِنْ رَبّی: از جانب پروردگارم

وَ رَزَقَنی: و روزی شده باشم

مِنْهُ رِزْقا: از او روزی‌ای

(144) جلد 12 سوره هود

حَسَنا: نیکو؟

وَ مآ اُریدُ: و نمی‌خواهم

اَنْ اُخالِفَکُمْ: که مخالفت کنم با شما

اِلی ما: به آن چه

اَنْهکُمْ: نهی می‌کنم شما را

عَنْهُ: از آن،

اِنْ اُریدُ: و نمی‌خواهم

اِلاَّ الاِْصْلحَ: مگر اصلاح

ما اسْتَطَعْتُ: آن چه را که می‌توانم،

وَ ما تَوْفیقیآ: و توفیق من نیست

اِلاّ بِاللّهِ: مگر به خدا.

عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ: بر او توکل کردم

وَ اِلَیْهِ: و به سوی او

اُنیبُ: بازمی‌گردم.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (145)

89 وَ یقَوْمِ لا یَجْرِ مَنَّکُمْ شِقاآقی اَنْ یُصیبَکُمْ مِثْلُ ماآ اَصابَ قَوْمَ نُوحٍ اَوْ قَوْمَ هُودٍاَوْ قَوْمَ صلِحٍ وَ ما قَوْمُ لُوطٍ مِنْکُمْ بِبَعیدٍ

وَ یقَوْمِ: و ای قوم من!

لا یَجْرِ مَنَّکُمْ: سبب نشود شما

شِقآقی: از مخالفت با من

اَنْ یُصیبَکُمْ: این که برسد به شما

مِثْلُ مآ: مانند آن چه که

اَصابَ: رسید

قَوْمَ نُوحٍ: به قوم نوح

اَوْ قَوْمَ هُودٍ: یا قوم هود

اَوْ قَوْمَ صلِحٍ: یا قوم صالح،

وَ ما قَوْمُ لُوطٍ: و نیست قوم لوط

(146) جلد 12 سوره هود

مِنْکُمْ: از شما

بِبَعیدٍ: دور.

90 وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوآا اِلَیْهِ اِنَّ رَبّی رَحیمٌ وَدُودٌ

وَ اسْتَغْفِرُوا: و آمرزش بطلبید

رَبَّکُمْ: از پروردگارتان

ثُمَّ تُوبُوآا: سپس بازگردید

اِلَیْهِ: به سوی او،

اِنَّ رَبّی: همانا پروردگار من

رَحیمٌ: مهربان

وَدُودٌ: و دوستدار (بندگان توبه‌کار است) .

91 قالُوا یشُعَیْبُ ما نَفْقَهُ کَثیرا مِمّا تَقُولُ وَ اِنّا

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (147)

لَنَریکَ فینا ضَعِیفا وَ لَوْلا رَهْطُکَ لَرَجَمْنکَ وَ ماآ اَنْتَ عَلَیْنا بِعَزیزٍ

قالُوا: گفتند:

یشُعَیْبُ: ای شعیب!

ما نَفْقَهُ: نمی‌فهمیم آن را

کَثیرا: بسیاری

مِمّا: از آن چه را که

تَقُولُ: می‌گویی،

وَ اِنّا: و همانا ما

لَنَریکَ: می‌بینیم تو را

فینا: در میان خودمان

ضَعِیفا: ناتوان،

وَ لَوْلا رَهْطُکَ: و اگر فامیل تو نبودند

لَرَجَمْنکَ: هر آینه سنگسارت می‌کردیم،

(148) جلد 12 سوره هود

وَ مآ اَنْتَ: و نیستی تو

عَلَیْنا: در برابر ما

بِعَزیزٍ: گرانقدر، غالب.

92 قالَ یقَوْمِ اَرَهْطیآ اَعَزُّ عَلَیْکُمْ مِنَ اللّهِ وَ اتَّخَذْتُمُوهُ‌وَرَاآءَکُمْ‌ظِهْرِیّااِنَ‌رَبّیبِماتَعْمَلُونَ‌مُحیطٌ

قالَ یقَوْمِ: گفت: از قوم من!

اَرَهْطیآ: آیا فامیل من

اَعَزُّ: عزیزتر است

عَلَیْکُمْ: بر شما

مِنَ اللّهِ: از خدا

وَ اتَّخَذْتُمُوهُ: و گرفتید او را

وَرَآءَکُمْ: پشت خودتان

ظِهْرِیّا: فراموش شده؟

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (149)

اِنَّ: به درستی که

رَبّی: پروردگارم

بِما: به آن چه

تَعْمَلُونَ: انجام می‌دهید

مُحیطٌ: احاطه دارد.

93 وَ یقَوْمِ اعْمَلُوا عَلی مَکانَتِکُمْ اِنّی عمِلٌ سَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ یَأْتیهِ عَذابٌ یُخْزیهِ وَ مَنْ هُوَ کذِبٌ وَارْتَقِبُوا اِنّی مَعَکُمْ رَقیبٌ

وَ یقَوْمِ: و ای قوم من!

اعْمَلُوا: انجام دهید

عَلی مَکانَتِکُمْ: بر حسب امکاناتتان

اِنّی: همانا من هم

عمِلٌ: انجام دهنده‌ام .

(150) جلد 12 سوره هود

سَوْفَ: به زودی

تَعْلَمُونَ: خواهید دانست

مَنْ یَأْتیهِ: چه کسی می‌آیدش

عَذابٌ: عذابی که

یُخْزیهِ: خوار می‌کند او را

وَ مَنْ: و چه کسی،

هُوَ کذِبٌ: او دروغگوست؟

وَ ارْتَقِبُوا: و مراقب باشید

اِنّی: به درستی که من

مَعَکُمْ: با شما

رَقیبٌ: مراقب هستم.

94 وَ لَمّا جاآءَ اَمْرُنا نَجَّیْنا شُعَیْبا وَ الَّذینَ ءَامَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ‌مِنّا وَاَخَذَتِ‌الَّذینَ‌ظَلَمُوا

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (151)

الصَّیْحَةُ فَاَصْبَحُوا فی دِیارِهِمْ جثِمینَ

وَ لَمّا جآءَ: و هنگامی که آمد

اَمْرُنا: فرمان ما،

نَجَّیْنا: نجات دادیم

شُعَیْبا: شعیب را

وَ الَّذینَ: و کسانی را که

ءَامَنُوا: ایمان آوردند

مَعَهُ بِرَحْمَةٍ: با او به رحمتی

مِنّا: از جانب خودمان،

وَ اَخَذَتِ: و گرفت

الَّذینَ: کسانی را که

ظَلَمُوا: ظلم کردند

الصَّیْحَةُ: صیحه،

فَاَصْبَحُوا: پس صبح کردند

(152) جلد 12 سوره هود

فی دِیارِهِمْ: در دیارشان

جثِمینَ: و از پای درآمدند، مردند.

96 وَ لَقَدْ اَرْسَلْنا مُوسی بِایتِنا وَ سُلْطنٍ مُبینٍ

وَ لَقَدْ: و هر آینه به تحقیق

اَرْسَلْنا: فرستادیم

مُوسی: موسی را

بِایتِنا: با نشانه‌هایمان

وَ سُلْطنٍ: و دلیلی، حجّتی

مُبینٍ: آشکار.

97 اِلی فِرْعَوْنَ وَ مَلاَئِه فَاتَّبَعُوآا اَمْرَ فِرْعَوْنَ وَ ماآ اَمْرُ فِرْعُونَ بِرَشیدٍ

اِلی فِرْعَوْنَ: به سوی فرعون

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (153)

وَ مَلاَئِه: و اطرافیانش، اشراف

فَاتَّبَعُوآا: پس پیروی کردند

اَمْرَ: امر

فِرْعَوْنَ: فرعون را،

وَ مآ اَمْرُ: و نبود فرمان

فِرْعُونَ بِرَشیدٍ: فرعون مایه رشد.

98 یَقْدُمُ قَوْمَهُ یَوْمَ الْقِیمَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ

یَقْدُمُ: پیشاپیش

قَوْمَهُ: قومش (می‌رود)

یَوْمَ الْقِیمَةِ: روز قیامت

فَأَوْرَدَهُمُ: پس واردشان کند

النّارَ: در آتش.

(154) جلد 12 سوره هود

وَ بِئْسَ: و چه بد است

الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ: آبشخوری که وارد آن شوند.

99 وَاُتْبِعُوا فی هذِهِ لَعْنَةً وَ یَوْمَ الْقِیمَةِ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ

وَ اُتْبِعُوا: و به دنبال دارند

فی هذِهِ: در این (دنیا)

لَعْنَةً: لعنتی را

وَ یَوْمَ: و روز

الْقِیمَةِ: قیامت.

بِئْسَ: چه بد است

الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ: عطیه‌ای، هدیه‌ای که به آن‌ها می‌دهند.

100 ذلِکَ مِنْ اَنْباآءِ الْقُری نَقُصُّهُ عَلَیْکَ مِنْها قاآئِمٌ

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (155)

وَ حَصیدٌ

ذلِکَ: این

مِنْ اَنْبآءِ: از خبرهای

الْقُری: دهکده‌هاست

نَقُصُّهُ: که قصّه می‌کنیم آن را

عَلَیْکَ: برایت.

مِنْها: بعضی از آن‌ها

قاآئِمٌ: به پاست

وَ حَصیدٌ: و (بعضی) درو شده، منقرض شده.

101 وَ ما ظَلَمْنهُمْ وَ لکِنْ ظَلَمُوآا اَنْفُسَهُمْ فَما اَغْنَتْ عَنْهُمْ ءَالِهَتُهُمُ الَّتی یَدْعُونَ مِنْ‌دوُنِ اللّهِ مِنْ شَیْ‌ءٍ

لَمّا جاآءَ اَمْرُ رَبِّکَ وَ ما زادُوهُمْ غَیْرَ تَتْبیبٍ

وَ ما ظَلَمْنهُمْ: ما ستم نکردیم به آن‌ها

(156) جلد 12 سوره هود

وَ لکِنْ: ولیکن

ظَلَمُوآا: ستم کردند آن‌ها

اَنْفُسَهُمْ: به خودشان.

فَما اَغْنَتْ: پس بی‌نیاز نکرد

عَنْهُمْ ءَالِهَتُهُمُ: از آن‌ها خدایانشان

الَّتی یَدْعُونَ: که می‌خواندند

مِنْ دوُنِ اللّهِ: غیر خدا را.

مِنْ شَیْ‌ءٍ: هیچ چیزی،

لَمّا جآءَ: وقتی که آمد

اَمْرُ: فرمان

رَبِّکَ: پروردگارت.

وَ ما زادُوهُمْ: و نیفزودند به آن‌ها

غَیْرَ تَتْبیبٍ: غیر از تباهی.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (157)

102 وَ کَذلِکَ اَخْذُ رَبِّکَ اِذآا اَخَذَ الْقُری وَ هِیَ

ظلِمَةٌ اِنَّ اَخْذَهُ اَلیمٌ شَدیدٌ

وَ کَذلِکَ: و این چنین است

اَخْذُ: گرفتن، مؤاخذه کردن

رَبِّکَ: پروردگارت

اِذآا: وقتی که

اَخَذَ: بگیرد، مؤاخذه کند

الْقُری: دهکده‌ها را

وَ هِیَ ظلِمَةٌ: و آن‌ها ظالم باشند.

اِنَّ اَخْذَهُ: همانا مؤاخذه او

اَلیمٌ: دردناک

شَدیدٌ: و سخت است.

103 اِنَّ فی ذلِکَ لاَیَةً لِمَنْ خافَ عَذابَ الاْخِرَةِ ذلِکَ

(158) جلد 12 سوره هود

یَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النّاسُ وَ ذلِکَ‌یَوْمٌ مَشْهُودٌ

اِنَّ فی: به درستی که در

ذلِکَ: این

لاَیَةً: هر آینه نشانه‌ای است

لِمَنْ خافَ: برای کسی که بترسد

عَذابَ: از عذاب

الاْخِرَةِ: آخرت.

ذلِکَ یَوْمٌ: آن روزی که

مَجْمُوعٌ: جمع شوند

لَهُ النّاسُ: برای آن، مردم

وَ ذلِکَ: و آن

یَوْمٌ: روزی است که (همه)

مَشْهُودٌ: مشاهده می‌کنند.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (159)

104 وَ ما نُؤَخِّرُهُ اِلاّ لاَِجَلٍ مَعْدُودٍ

وَ ما نُؤَخِّرُهُ: و تأخیر نمی‌اندازیم آن را

اِلاّ لاَِجَلٍ: مگر تا زمان

مَعْدُودٍ: محدودی، معینّی.

105 یَوْمَ یَأْتِ لا تَکَلَّمُ نَفْسٌ اِلاّ بِاِذْنِه فَمِنْهُمْ شَقِیٌّ وَ سَعیدٌ

یَوْمَ یَأْتِ: (آن) روز که بیاید

لا تَکَلَّمُ: سخن نمی‌گوید

نَفْسٌ: کسی، شخصی

اِلاّ بِاِذْنِه: مگر به اجازه او.

فَمِنْهُمْ: پس بعضی از آن‌ها

شَقِیٌّ: شقاوتمندند

وَ سَعیدٌ: و (بعضی) سعادتمند.

(160) جلد 12 سوره هود

106 فَاَمَّا الَّذینَ شَقُوا فَفِی النّارِ لَهُمْ فیها زَفیرٌ وَ شَهیقٌ

فَاَمَّا الَّذینَ: پس اما کسانی که

شَقُوا: شقی، بدبخت هستند

فَفِی النّارِ: پس در آتشند

لَهُمْ فیها: برای آن‌هاست در آن

زَفیرٌ: فروبردن نفس، دم

وَ شَهیقٌ: و بیرون دادن نفس، بازدم

107 خلِدینَ فیها مادامَتِ السَّمواتُ وَ الاَْرْضُ اِلاّ ما شاآءَ رَبُّکَ اِنَّ رَبَّکَ فَعّالٌ لِما یُریدُ

خلِدینَ فیها: جاودانند در آن

مادامَتِ: مادامی که

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (161)

السَّمواتُ: آسمان‌ها

وَ الاَْرْضُ: و زمین (برپاست)

اِلاّ ما شآءَ: مگر آن که بخواهد،

رَبُّکَ: پروردگار تو.

اِنَّ رَبَّکَ: همانا پروردگارت

فَعّالٌ: انجام دهنده است

لِما یُریدُ: بر آن چه اراده کند.

108 وَ اَمَّا الَّذینَ سُعِدُوا فَفِی الْجَنَّةِ خلِدینَ فیها مادامَتِ السَّمواتُ وَالاَْرْضُ اِلاّماشاآءَ رَبُّکَ عَطاءً غَیْرَ مَجْذُوذٍ

وَ اَمَّا الَّذینَ: و اما کسانی که

سُعِدُوا: سعادتمند هستند

فَفِی الْجَنَّةِ: پس در بهشتند.

(162) جلد 12 سوره هود

خلِدینَ فیها: جاودانند در آن

مادامَتِ: مادامی که

السَّمواتُ: آسمان‌ها

وَالاَْرْضُ: و زمین (برپاست)

اِلاّ ما: مگر آن که، مگر آن چه

شآءَ رَبُّکَ: بخواهد پروردگارت.

عَطاءً: بخششی است

غَیْرَ مَجْذُوذٍ: قطع نشدنی.

111 وَ اِنَّ کُلاًّ لَمّا لَیُوَفِّیَنَّهُمْ رَبُّکَ اَعْملَهُمْ اِنَّهُ بِما یَعْمَلُونَ خَبیرٌ

وَ اِنَّ: و به درستی که

کُلاًّ: همگی را

لَمّا لَیُوَفِّیَنَّهُمْ: البته به طور کامل به آن‌ها می‌دهد

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (163)

رَبُّکَ: پروردگارت

اَعْملَهُمْ: اعمالشان را.

اِنَّهُ بِما: همانا او به آن چه

یَعْمَلُونَ: انجام می‌دهند

خَبیرٌ: آگاه است.

112 فَاسْتَقِمْ کَماآ اُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَکَ وَلاتَطْغَوْا اِنَّهُ بِماتَعْمَلُونَ بَصیرٌ

فَاسْتَقِمْ: پس استقامت کن

کَمآ: همچنان که

اُمِرْتَ: فرمان یافته‌ای

وَ مَنْ: و کسانی که

تابَ: به سوی خدا آمده‌اند

مَعَکَ: با تو

(164) جلد 12 سوره هود

وَ لا تَطْغَوْا: و طغیان نکنید.

اِنَّهُ بِما: همانا او به آن چه

تَعْمَلُونَ: انجام می‌دهید

بَصیرٌ: بیناست.

113 وَ لا تَرْکَنُوآا اِلَی الَّذینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکُمُ النّارُ وَ ما لَکُمْ مِنْ دُونِ اللّهِ مِنْ اَوْلِیاآءَثُمَّ لا تُنْصَرُونَ

وَ لا تَرْکَنُوآا: و متمایل نشوید

اِلَی الَّذینَ: به سوی کسانی که

ظَلَمُوا: ظلم کردند،

فَتَمَسَّکُمُ: پس فرومی‌گیرد شما را

النّارُ: آتش

وَ ما لَکُمْ: و نیست برای شما

مِنْ دُونِ: غیر از

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (165)

اللّهِ: خدا

مِنْ اَوْلِیآءَ: هیچ سرپرستی

ثُمَّ: سپس

لا تُنْصَرُونَ: یاری نمی‌شوید.

114 وَ اَقِمِ الصَّلوةَ طَرَفَیِ النَّهارِ وَ زُلَفا مِنَ الَّیْلِ اِنَّ الْحَسَنتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئاتِ ذلِکَ ذِکْری لِلذّاکِرینَ

وَ اَقِمِ: و به پادار

الصَّلوةَ: نماز را

طَرَفَیِ النَّهارِ: در دو طرف

وَ زُلَفا: و پاسی، اوایل

مِنَ الَّیْلِ: از شب.

اِنَّ: به درستی که

الْحَسَنتِ: نیکی‌ها، خوبی‌ها

(166) جلد 12 سوره هود

یُذْهِبْنَ: می‌بَرَد

السَّیِّئاتِ: بدی‌ها را،

ذلِکَ: آن

ذِکْری: تذکّری است

لِلذّاکِرینَ: برای متذکّرین.

115 وَ اصْبِرْ فَاِنَّ اللّهَ لا یُضیعُ اَجْرَ الْمُحْسِنینَ

وَ اصْبِرْ: و صبر کن

فَاِنَّ اللّهَ: پس همانا خدا

لا یُضیعُ: ضایع نمی‌کند

اَجْرَ الْمُحْسِنینَ: پاداش نیکوکاران را.

116 فَلَوْلا کانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِکُمْ أُولُوا بَقِیَّةٍ یَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسادِ فِی الاَْرْضِ اِلاّقَلیلاً مِمَّنْ اَنْجَیْنا

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (167)

مِنْهُمْ وَاتَّبَعَ الَّذینَ ظَلَمُوا ما اُتْرِفُوا فیهِ وَ کانُوا مُجْرِمینَ

فَلَوْلا کانَ: پس چرا نبود

مِنَ الْقُرُونِ: از نسل‌های، اقوام

مِنْ قَبْلِکُمْ: قبل از شما

أُولُوا: صاحبان

بَقِیَّةٍ: خرد، قدرت

یَنْهَوْنَ: که نهی کنند

عَنِ الْفَسادِ: از فساد

فِی الاَْرْضِ: در زمین؟

اِلاّ قَلیلاً: مگر کمی

مِمَّنْ: از کسانی که

اَنْجَیْنا: نجات دادیم ما

مِنْهُمْ: از آن‌ها.

(168) جلد 12 سوره هود

وَ اتَّبَعَ: و پیروی کردند

الَّذینَ ظَلَمُوا: کسانی که ظلم کردند

ما: آن چه را که

اُتْرِفُوا: مایه خوشگذرانی و مال‌اندوزی بود

فیهِ وَ کانُوا: در آن و بودند از

مُجْرِمینَ: گناهکاران.

117 وَ ما کانَ رَبُّکَ لِیُهْلِکَ الْقُری بِظُلْمٍ وَ اَهْلُها مُصْلِحُونَ

وَ ما کانَ: و چنین نبود

رَبُّکَ: پروردگارت

لِیُهْلِکَ: تا هلاک کند

الْقُری: دهکده‌ها، آبادی‌ها را

بِظُلْمٍ وَ اَهْلُها: به ظلم، و آبادی‌ها را

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (169)

مُصْلِحُونَ: (اگر) اصلاح‌گر بودند.

118 وَ لَوْ شاآءَ رَبُّکَ لَجَعَلَ النّاسَ اُمَّةً واحِدَةً وَ لا یَزالُونَ مُخْتَلِفینَ

وَ لَوْ شآءَ: و اگر خواسته بود

رَبُّکَ: پروردگارت

لَجَعَلَ: هر آینه قرار داده بود

النّاسَ: مردم را

اُمَّةً واحِدَةً: یک امت

وَ لا یَزالُونَ: (ولی) پیوسته، همواره

مُخْتَلِفینَ: مختلفند.

119 اِلاّ مَنْ رَحِمَ رَبُّکَ وَ لِذلِکَ خَلَقَهُمْ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ لاََمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ‌وَ النّاسِ اَجْمَعینَ

(170) جلد 12 سوره هود

اِلاّ: مگر

مَنْ: کسانی که

رَحِمَ: رحم کند

رَبُّکَ: پروردگارت

وَ لِذلِکَ: و برای آن (رحمت)

خَلَقَهُمْ: خلقشان کرد.

وَ تَمَّتْ: و تمام و قطعی است

کَلِمَةُ: کلمه، سخن

رَبِّکَ: پروردگارت

لاََمْلَأَنَّ: هر آینه پُر می‌کنم

جَهَنَّمَ: جهنّم را

مِنَ الْجِنَّةِ: از جنّ

وَ النّاسِ: و انس، مردم

اَجْمَعینَ: همگی،

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (171)

120 وَ کُلاًّ نَقُصُّ عَلَیْکَ مِنْ اَنْباآءِ الرُّسُلِ ما نُثَبِّتُ بِه فُؤادَکَ وَ جاءَکَ فی هذِهِ الْحَقُّ وَ مَوْعِظَةٌ وَ ذِکْری لِلْمُؤْمِنینَ

وَ کُلاًّ: و همه را

نَقُصُّ: قصّه می‌کنیم

عَلَیْکَ: برای تو

مِنْ اَنْبآءِ: از اخبار

الرُّسُلِ: پیامبران

ما نُثَبِّتُ: تا استوار سازیم

بِه فُؤادَکَ: به آن دلت را،

وَ جاءَکَ: و آمده تو را

فی هذِهِ: در این (قصّه‌ها)

الْحَقُّ: حق

(172) جلد 12 سوره هود

وَ مَوْعِظَةٌ: و پندی

وَ ذِکْری: و یادی است

لِلْمُؤْمِنینَ: برای مؤمنان.

سوره هود لغات و مفاهیم قرآن کریم (173)

«سوره یوسف»

7 لَقَدْ کانَ فییُوسُفَ وَأِخْوَتِهآ ءَایتٌ لِلسّاآئِلینَ

لَقَدْ: هر آینه

کانَ: بود

فی یُوسُفَ: در (سرگذشت) یوسف

وَ أِخْوَتِهآ: و برادرانش

ءَایتٌ: نشانه‌هایی

لِلسّآئِلینَ: برای سؤال‌کنندگان.

8 اِذْ قالُوا لَیُوسُفُ وَ أَخُوهُ اَحَبُّ اِلیآ اَبینا مِنّا وَ نَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّ اَبانا لَفی ضَللٍ مُبینٍ

اِذْ قالُوا: هنگامی که گفتند:

لَیُوسُفُ: هر آینه یوسف

وَ أَخُوهُ: و برادرش

(174) جلد 12 سوره یوسف

اَحَبُّ: محبوب‌ترند

اِلی آ اَبینا: نزد پدر ما

مِنّا: از ما

وَ نَحْنُ: و ما (در حالی‌که ما)

عُصْبَةٌ: نیرومندتریم

اِنَّ اَبانا: به درستی که پدر ما

لَفی ضَللٍ: هر آینه در گمراهی

مُبینٍ: آشکار است.

9 اُقْتُلُوا یُوسُفَ اَوِ اطْرَحُوهُ اَرْضا یَخْلُ لَکُمْ وَجْهُ اَبیکُمْ وَ تَکُونُوا مِنْ بَعْدِهقَوْما صالِحینَ

اُقْتُلُوا یُوسُفَ: بکُشید یوسف را

اَوِ اطْرَحُوهُ: یا بیفکید او را

اَرْضا: به سرزمینی دور

سوره یوسف لغات و مفاهیم قرآن کریم (175)

یَخْلُ لَکُمْ: تا معطوف شما شود

وَجْهُ اَبیکُمْ: توجه پدرتان

وَ تَکُونُوا: و باشید

مِنْ بَعْدِه: از بعد آن

قَوْما: قومی

صالِحینَ: شایسته.

10 قالَ قاآئِلٌ مِنْهُمْ لا تَقْتُلُوا یُوسُفَ وَ اَلْقُوهُ فی غَیبَتِ الْجُبِّ یَلْتَقِطْهُ بَعْضُ‌السَّیّارَةِ اِنْ کُنْتُمْ فعِلینَ

قالَ: گفت:

قآئِلٌ: گوینده‌ای

مِنْهُمْ: از آن‌ها

لا تَقْتُلُوا: نکشید

(176) جلد 12 سوره یوسف

یُوسُفَ: یوسف را

وَ اَلْقُوهُ: و بیاندازید او را

فی غَیبَتِ: در قعر

الْجُبِّ: چاه

یَلْتَقِطْهُ: بگیرند او را

بَعْضُ: بعضی از

السَّیّارَةِ: قافله‌ها، کاروان‌ها

اِنْ کُنْتُمْ: اگر هستید

فعِلینَ: انجام دهندگان.

11 قالُوا یآأَبانا مالَکَ لا تَأْمَنّا عَلی یُوسُفَ وَ اِنّا لَهُ لَنصِحُونَ

قالُوا: گفتند:

یآأَبانا: ای پدر ما!

سوره یوسف لغات و مفاهیم قرآن کریم (177)

مالَکَ: برای چه تو، چرا تو

لا تَأْمَنّا: امین نمی‌دانی ما را

عَلی یُوسُفَ: درباره یوسف؟

وَ اِنّا لَهُ: و به درستی که ما بر او

لَنصِحُونَ: از خیرخواهانیم.

12 اَرْسِلْهُ مَعَنا غَدَا یَرْتَعْ وَ یَلْعَبْ وَ اِنّا لَهُ لَحفِظُونَ

اَرْسِلْهُ: بفرست او را

مَعَنا غَدَا: با ما فردا

یَرْتَعْ: (در مرتع) بگردد

وَ یَلْعَبْ: و بازی کند

وَ اِنّا لَهُ: و همانا ما بر او

لَحفِظُونَ: هر آینه حافظ و نگهبانیم.

(178) جلد 12 سوره یوسف

13 قالَ اِنّی لَیَحْزُنُنیآ اَنْ تَذْهَبُوا بِه وَ اَخافُ اَنْ یَأْکُلَهُ الذِّئْبُ وَ اَنْتُمْ عَنْهُ غفِلُونَ

قالَ اِنّی: گفت: همانا من

لَیَحْزُنُنیآ: هر آینه محزون می‌کند مرا

اَنْ تَذْهَبُوا بِه: که ببرید او را

وَ اَخافُ: و می‌ترسم

اَنْ یَأْکُلَهُ: که بخورد او را

الذِّئْبُ: گرگ

وَ اَنْتُمْ عَنْهُ: و شما از او

غفِلُونَ: غافل باشید.

14 قالُوا لَئِنْ اَکَلَهُ الذِّئْبُ وَ نَحْنُ عُصْبَةٌ اِنّا اِذا لَخسِرُونَ

قالُوا لَئِنْ: گفتند: هر آینه اگر

سوره یوسف لغات و مفاهیم قرآن کریم (179)

اَکَلَهُ الذِّئْبُ: بخورد او را گرگ،

وَ نَحْنُ: در حالی که ما

عُصْبَةٌ: نیرومندیم

اِنّا: همانا ما

اِذا: در آن هنگام

لَخسِرُونَ: هر آینه از زیانکاران (خواهیم بود).

15 فَلَمّا ذَهَبُوا بِه وَ اَجْمَعُوآا اَنْ یَجْعَلُوهُ فی غَیبَتِ الْجُبِّ وَ اَوْحَیْناآاِلَیْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِأَمْرِهِمْ هذا وَ هُمْ لا یَشْعُرُونَ

فَلَمّا: پس وقتی که

ذَهَبُوا بِه: بردند او را

وَ اَجْمَعُوآا: و جمع کردند، تصمیم گرفتند

اَنْ یَجْعَلُوهُ: که قرار دهندش

(180) جلد 12 سوره یوسف

فی غَیبَتِ: در قعر

الْجُبِّ: چاه،

وَ اَوْحَیْنآ: و وحی نمودیم ما

اِلَیْهِ: به او

لَتُنَبِّئَنَّهُمْ: هر آینه باخبر می‌کنی آن‌ها را

بِأَمْرِهِمْ هذا: از این کارشان

وَ هُمْ: در حالی که آن‌ها

لا یَشْعُرُونَ: نمی‌دانند، ادراک نمی‌کنند.

16 وَ جاءُوآ أَباهُمْ عِشاآءً یَبْکُونَ

وَ جاءُوآ: و آمدند

أَباهُمْ: (نزد) پدرشان

عِشآءً: شبانگاه

یَبْکُونَ: در حالی که گریه می‌کردند.

سوره یوسف لغات و مفاهیم قرآن کریم (181)

17 قالُوا یاَباناآ اِنّا ذَهَبْنا نَسْتَبِقُ وَ تَرَکْنا یُوسُفَ عِنْدَ مَتعِنا فَأَکَلَهُ الذِّئْبُ وَ ماآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ

لَنا وَ لَوْ کُنّا صدِقینَ

قالُوا: گفتند:

یاَبانآ: ای پدر ما!

اِنّا: به درستی که ما

ذَهَبْنا: رفتیم

نَسْتَبِقُ: که مسابقه دهیم

وَ تَرَکْنا: و ترک نمودیم، گذاشتیم

یُوسُفَ: یوسف را

عِنْدَ: نزد

مَتعِنا: اثاثیه‌مان

فَأَکَلَهُ: پس خورد او را

(182) جلد 12 سوره یوسف

الذِّئْبُ: گرگ.

وَ مآ اَنْتَ: و نیستی تو

بِمُؤْمِنٍ: مؤمن

لَنا وَ لَوْ: به ما و اگر چه

کُنّا: باشیم

صدِقینَ: راستگو.

18 وَ جاءُوآ عَلی قَمیصِه بِدَمٍ کَذِبٍ قالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَکُمْ اَنْفُسُکُمْ اَمْرا فَصَبْرٌ جَمیلٌ‌وَ اللّهُ الْمُسْتَعانُ عَلی ما تَصِفُونَ

وَ جاءُوآ: و آوردند

عَلی قَمیصِه: بر پیراهنش

بِدَمٍ: خونی

کَذِبٍ: دروغین.

قالَ: گفت:

سوره یوسف لغات و مفاهیم قرآن کریم (183)

بَلْ: (چنین نیست) بلکه

سَوَّلَتْ: زیبا آراسته

لَکُمْ: برای شما

اَنْفُسُکُمْ: (هوس‌های) نفسانی شما

اَمْرا: کاری را،

فَصَبْرٌ: پس صبری

جَمیلٌ: زیبا، نیکو یابد.

وَ اللّهُ: و خداوند است

الْمُسْتَعانُ: کمک کار، یاری خواسته شده

عَلی ما: بر آن چه

تَصِفُونَ: وصف می‌کنید.

19 وَ جاآءَتْ سَیّارَةٌ فَاَرْسَلُوا وارِدَهُمْ فَأَدْلی دَلْوَهُ قالَ یبُشْری هذا غُلمٌ وَ اَسَرُّوهُ بِضعَةً وَ اللّهُ

(184) جلد 12 سوره یوسف

عَلیمٌ بِما یَعْمَلُونَ

وَ جآءَتْ: و آمد

سَیّارَةٌ: کاروانی، قافله‌ای،

فَاَرْسَلُوا: پس فرستادند

وارِدَهُمْ: آب‌آورشان را

فَأَدْلی: پس انداخت

دَلْوَهُ: دلوش را، سطلش را،

قالَ: گفت:

یبُشْری: ای مژده!

هذا: این

غُلمٌ: غلامی است

وَ اَسَرُّوهُ: و پنهان داشتند او را

بِضعَةً: به عنوان سرمایه، کالا

وَ اللّهُ: و خداوند

سوره یوسف لغات و مفاهیم قرآن کریم (185)

عَلیمٌ: آگاه بود

بِما یَعْمَلُونَ: به آن چه انجام می‌دادند.

20 وَ شَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَراهِمَ مَعْدُودَةٍ وَ کانُوا فیهِ مِنَ الزّاهِدینَ

وَ شَرَوْهُ: و فروختند او را

بِثَمَنٍ: به بهایی

بَخْسٍ: کم، ناچیز

دَراهِمَ: درهم‌هایی

مَعْدُودَةٍ: معدود

وَ کانُوا: و بودند

فیهِ: در آن

مِنَ الزّاهِدینَ: از بی‌رغبتان.

(186) جلد 12 سوره یوسف

«پایان جزء 12»

سوره یوسف لغات و مفاهیم قرآن کریم (187)

55 قالَ اجْعَلْنی عَلی خَزائِنِ الاَْرْضِ اِنّی حَفیظٌ عَلیمٌ

قالَ: (یوسف) گفت:

اجْعَلْنی: قرار بده مرا

عَلی خَزائِنِ: بر خزینه‌های

الاَْرْضِ: (این) سرزمین،

اِنّی: به درستی که من

حَفیظٌ: نگهدارنده

عَلیمٌ: دانایم.

56 وَ کَذلِکَ مَکَّنّا لِیُوسُفَ فِی الاَْرْضِ یَتَبَوَّأُ مِنْها حَیْثُ یَشاءُ نُصیبُ بِرَحْمَتِنا مَنْ نَشاءُ وَ لا نُضیعُ اَجْرَ الْمُحْسِنینَ

وَ کَذلِکَ: و این چنین

(188) جلد 13 سوره یوسف

مَکَّنّا: تمکّن دادیم ما، قدرت دادیم

لِیُوسُفَ: به یوسف

فِی الاَْرْضِ: در (آن) سرزمین

یَتَبَوَّأُ: تا مقام گیرد، جای گیرد

مِنْها حَیْثُ: در آن هر کجا

یَشاءُ: بخواهد.

نُصیبُ: می‌رسانیم

بِرَحْمَتِنا: به رحمتمان

مَنْ نَشاءُ: هر که را بخواهیم

وَ لا نُضیعُ: و ضایع نمی‌کنیم

اَجْرَ: پاداش

الْمُحْسِنینَ: نیکوکاران را.

57 وَ لَأَجْرُ الاْخِرَةِ خَیْرٌ لِلَّذینَ ءَامَنُوا

سوره یوسف لغات و مفاهیم قرآن کریم (189)

وَ کانُوا یَتَّقُونَ

وَ لَأَجْرُ: و هر آینه پاداش

الاْخِرَةِ: آخرت

خَیْرٌ: بهتر است

لِلَّذینَ: برای کسانی که

ءَامَنُوا: ایمان آوردند

وَ کانُوا یَتَّقُونَ: و پرهیزکاری می‌کردند.

105 وَ کَأَیِّنْ مِنْ ءَایَةٍ فِی السَّمواتِ وَ الاَْرْضِ یَمُرُّونَ عَلَیْها وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضُونَ

وَ کَأَیِّنْ: و چه بسیار

مِنْ ءَایَةٍ: از نشانه‌ای

فِی السَّمواتِ: در آسمان‌ها

وَ الاَْرْضِ: و زمین،

(190) جلد 13 سوره یوسف

یَمُرُّونَ: که می‌گذرند

عَلَیْها: بر آن

وَ هُمْ عَنْها: درحالی که آن‌ها از آن

مُعْرِضُونَ: روی‌گردانند.

106 وَ ما یُؤْمِنُ اَکْثَرُهُمْ بِاللّهِ اِلاّ وَ هُمْ مُشْرِکُونَ

وَ ما یُؤْمِنُ: و ایمان نمی‌آورند

اَکْثَرُهُمْ: بیشترشان

بِاللّهِ: به خدا

اِلاّ: مگر،

وَ هُمْ: در حالی که آن‌ها

مُشْرِکُونَ: مشرکند.

سوره یوسف لغات و مفاهیم قرآن کریم (191)

(192) جلد 13 سوره یوسف

«سوره رعد»

1 الآمرآ تِلْکَ ایاتُ الْکِتبِ وَ الَّذی اُنْزِلَ اِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ الْحَقُّ وَ لکِنَّ اَکْثَرَ النّاسِ لا یُؤْمِنُونَ

الآمرآ: از حروف مقطعّه

تِلْکَ: این

ایاتُ: آیه‌های

الْکِتبِ: کتاب (خداست).

وَ الَّذی: و آن چه

اُنْزِلَ: نازل شده

اِلَیْکَ: به سوی تو

مِنْ: از جانب

رَبِّکَ: پروردگارت

الْحَقُّ: حق است

وَ لکِنَّ: ولیکن

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (193)

اَکْثَرَ: بیشتر

النّاسِ: مردم

لا یُؤْمِنُونَ: ایمان نمی‌آورند.

2 اَللّهُ الَّذی رَفَعَ السَّمواتِ بِغَیْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها ثُمَّ اسْتَوی عَلَی الْعَرْشِ وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ کُلٌّ یَجْری لاَِجَلٍ مُسَمًّی یُدَبِّرُ الاَْمْرَ یُفَصِّلُ الاْیاتِ لَعَلَّکُمْ بِلِقاءِ رَبِّکُمْ تُوقِنُونَ

اَللّهُ: خداوند است

الَّذی رَفَعَ: که برافراشته، بالا برده

السَّمواتِ: آسمان‌ها را

بِغَیْرِ عَمَدٍ: بدون ستونی که

تَرَوْنَها: ببینید آن را،

ثُمَّ اسْتَوی: سپس پرداخت

(194) جلد 13 سوره رعد

عَلَی الْعَرْشِ: به عرش،

وَ سَخَّرَ: و مسخّر ساخت

الشَّمْسَ: خورشید

وَ الْقَمَرَ: و ماه را،

کُلٌّ یَجْری: که هر یک سیر می‌کند

لاَِجَلٍ مُسَمًّی: تا زمان معیّنی

یُدَبِّرُ: تدبیر می‌کند

الاَْمْرَ: کار را

یُفَصِّلُ: توضیح می‌دهد، تشریح می‌کند

الاْیاتِ: آیات را

لَعَلَّکُمْ: شاید شما

بِلِقاءِ: به دیدار

رَبِّکُمْ: پروردگارتان

تُوقِنُونَ: یقین پیدا کنید.

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (195)

3 وَ هُوَ الَّذی مَدَّ الاَْرْضَ وَ جَعَلَ فیها رَواسِیَ وَ اَنْهرا وَ مِنْ کُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فیها زَوْجَیْنِ اثْنَیْنِ یُغْشِی الَّیْلَ النَّهارَ اِنَّ فیذلِکَ لاَیاتٍ‌لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ

وَ هُوَ الَّذی: و او کسی است که

مَدَّ الاَْرْضَ: گسترد زمین را

وَ جَعَلَ فیها: و قرار داد در آن

رَواسِیَ: کوه‌ها

وَ اَنْهرا: و نهرهایی،

وَ مِنْ کُلِّ: و از تمام

الثَّمَراتِ: میوه‌ها

جَعَلَ فیها: قرار داد در آن

زَوْجَیْنِ اثْنَیْنِ: دو جفت، دو صنف.

یُغْشِی: می‌پوشاند

(196) جلد 13 سوره رعد

الَّیْلَ النَّهارَ: شب را به روز.

اِنَّ: به درستی که

فی ذلِکَ: در این

لاَیاتٍ: هر آینه آیاتی است

لِقَوْمٍ: برای قومی که

یَتَفَکَّرُونَ: تفکّر می‌کنند.

4 وَ فِی الاَْرْضِ قِطَعٌ مُتَجوِراتٌ وَ جَنّتٌ

مِنْ اَعْنبٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخیلٌ صِنْوانٌ وَ غَیْرُ صِنْوانٍ یُسْقی بِماءٍ واحِدٍ وَ نُفَضِّلُ بَعْضَها عَلی بَعْضٍ فِی الاُْکُلِ اِنَّ فی ذلِکَ لاَیاتٍ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ

وَ فِی الاَْرْضِ: و در زمین

قِطَعٌ: قطعه‌هایی

مُتَجوِراتٌ: در کنار هم هستند

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (197)

وَ جَنّتٌ: و باغ‌هایی

مِنْ اَعْنبٍ: از انگورها

وَ زَرْعٌ: و زراعت

وَ نَخیلٌ: و خرماها

صِنْوانٌ: از یک ریشه

وَ غَیْرُ صِنْوانٍ: و غیر یک ریشه

یُسْقی: که سیراب می‌شوند

بِماءٍ واحِدٍ: از یک آب،

وَ نُفَضِّلُ: و برتری می‌دهیم

بَعْضَها: بعضی از آن را

عَلی بَعْضٍ: بر بعضی دیگر

فِی الاُْکُلِ: در خوراکی، میوه،

اِنَّ: همانا

فی ذلِکَ: در این

(198) جلد 13 سوره رعد

لاَیاتٍ:: هر آینه نشانه‌هایی است

لِقَوْمٍ: برای قومی که

یَعْقِلُونَ: تعقّل می‌کنند.

11 لَهُ مُعَقِّبتٌ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِه یَحْفَظُونَهُ مِنْ اَمْرِ اللّهِ اِنَّ اللّهَ لا یُغَیِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتّی یُغَیِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَ اِذا اَرادَ اللّهُ بِقَوْمٍ سُوءً فَلا مَرَدَّ لَهُ وَ ما لَهُمْ مِنْ دُونِه مِنْ والٍ

لَهُ: برای او

مُعَقِّبتٌ: فرشتگان تعقیب کننده است

مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ: از پیش رویش

وَ مِنْ خَلْفِه: و از پشت سرش

یَحْفَظُونَهُ: که محافظت می‌کنند او را

مِنْ اَمْرِ: از امر

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (199)

اللّهِ: خداوند.

اِنَّ اللّهَ: به درستی که خدا

لا یُغَیِّرُ: تغییر نمی‌دهد

ما بِقَوْمٍ: سرنوشت هیچ قومی را

حَتّی یُغَیِّرُوا: تا تغییر دهند

ما: آن چه را

بِأَنْفُسِهِمْ: در خودشان است.

وَ اِذا: و هنگامی که

اَرادَ: اراده کند

اللّهُ: خداوند

بِقَوْمٍ سُوءً: به قومی بدی را

فَلا مَرَدَّ: پس جلوگیر ندارد

لَهُ: بر او

وَ ما لَهُمْ: و نیست برای آن‌ها

(200) جلد 13 سوره رعد

مِنْ دُونِه: غیر از او

مِنْ والٍ: هیچ سرپرستی.

12 هُوَ الَّذی یُریکُمُ الْبَرْقَ خَوْفا وَ طَمَعا وَ یُنْشِی‌ءُ السَّحابَ الثِّقالَ

هُوَ الَّذی: او کسی است که

یُریکُمُ: نشان می‌دهد به شما

الْبَرْقَ: برق را

خَوْفا: که هم مایه ترس است

وَ طَمَعا: و هم مایه امید

وَ یُنْشِی‌ءُ: و ایجاد می‌کند

السَّحابَ: ابرهای

الثِّقالَ: سنگین را.

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (201)

13 وَ یُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِه وَ الْمَلئِکَةُ مِنْ خیفَتِه وَ یُرْسِلُ الصَّوعِقَ فَیُصیبُ بِها مَنْ یَشاءُ

وَ هُمْ یُجدِلُونَ فِی اللّهِ وَ هُوَ شَدیدُ الْمِحالِ

وَ یُسَبِّحُ: و تسبیح می‌کند

الرَّعْدُ: رعد

بِحَمْدِه: به ستایش او

وَ الْمَلئِکَةُ: و فرشتگان

مِنْ خیفَتِه: از بیم او

وَ یُرْسِلُ: و می‌فرستد

الصَّوعِقَ: صاعقه‌ها را،

فَیُصیبُ بِها: پس گرفتار می‌کند به آن

مَنْ یَشاءُ: هر کس را بخواهد،

وَ هُمْ یُجدِلُونَ: و آنها مجادله می‌کنند

فِی اللّهِ: درباره خدا

(202) جلد 13 سوره رعد

وَ هُوَ: و او

شَدیدُ: سخت

الْمِحالِ: انتقام است.

14 لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ وَ الَّذینَ یَدْعُونَ مِنْ دُونِه لا یَسْتَجیبُونَ لَهُمْ بِشَیْ‌ءٍ اِلاّ کَبسِطِ کَفَّیْهِ اِلَی الْماءِ لِیَبْلُغَ فَاهُ وَ ما هُوَ بِبلِغِه وَ ما دُعاءُ الْکفِرینَ اِلاّ فی ضَللٍ

لَهُ دَعْوَةُ: برای اوست دعوت

الْحَقِّ: حق،

وَ الَّذینَ: و کسانی که

یَدْعُونَ: می‌خوانند

مِنْ دُونِه: غیر از او را،

لا یَسْتَجیبُونَ: اجابت نمی‌کنند

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (203)

لَهُمْ: برایشان

بِشَیْ‌ءٍ: چیزی

اِلاّ کَبسِطِ: مگر مانند کسی که گشاینده

کَفَّیْهِ: دو دستش است

اِلَی الْماءِ: به سوی آب،

لِیَبْلُغَ: برای این که برساند

فَاهُ: به دهانش

وَ ما هُوَ: و نیست او

بِبلِغِه: رساننده‌اش،

وَ ما دُعاءُ: و نیست دعاء

الْکفِرینَ: کافران

اِلاّ فی ضَللٍ: مگر در گمراهی.

15 وَلِلّهِ یَسْجُدُ مَنْ فِی السَّمواتِ وَ الاَْرْضِ

(204) جلد 13 سوره رعد

طَوْعا وَ کَرْها وَ ظِللُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَ الاْصالِ

وَ لِلّهِ: و برای خدا

یَسْجُدُ: سجده می‌کنند

مَنْ فِی: کسانی که در

السَّمواتِ: آسمان‌ها

وَ الاَْرْضِ: و زمین هستند

طَوْعا: از روی اطاعت

وَ کَرْها: و کراهت،

وَ ظِللُهُمْ: و سایه‌هایشان (نیز).

بِالْغُدُوِّ: بامداد

وَ الاْصالِ: و شبانگاهان

17 اَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسَالَتْ اَوْدِیَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ‌السَّیْلُ‌زَبَدارابِیاوَمِمّایُوقِدُونَ‌عَلَیْهِ‌فِی‌النّارِ

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (205)

ابْتِغاءَ حِلْیَةٍ اَوْ مَتعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ کَذلِکَ یَضْرِبُ اللّهُ الْحَقَّ وَ الْبطِلَ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَیَذْهَبُ جُفآءًوَاَمّاما یَنْفَعُ النّاسَ فَیَمْکُثُ فِی‌الاَْرْضِ‌کَذلِکَ‌یَضْرِبُ‌اللّهُ الاَْمْثالَ

اَنْزَلَ: فرو فرستاد

مِنَ السَّماءِ: از آسمان

ماءً: آبی،

فَسَالَتْ: پس جاری شد

اَوْدِیَةٌ: (در) درّه‌ها

بِقَدَرِها: به اندازه آن،

فَاحْتَمَلَ: پس حمل کرد

السَّیْلُ: سیل

زَبَدا: کفی فراوان،

رابِیا: بالا آمده،

وَ مِمّا یُوقِدُونَ: و از آن چه می‌افروزند

(206) جلد 13 سوره رعد

عَلَیْهِ فِی النّارِ: بر آن در آتش

ابْتِغاءَ: (برای) به دست آوردن

حِلْیَةٍ: زینت آلات

اَوْ مَتعٍ: یا وسایل زندگی

زَبَدٌ مِثْلُهُ: کفی مثل آن.

کَذلِکَ: این چنین

یَضْرِبُ اللّهُ: می‌زند خداوند

الْحَقَّ وَ: حق و

الْبطِلَ: باطل را.

فَاَمَّا الزَّبَدُ: پس اما کف،

فَیَذْهَبُ: می‌رود، نابود می‌شود

جُفآءً: به کناری،

وَ اَمّا ما: و اما آن چه

یَنْفَعُ النّاسَ: سود می‌دهد به مردم

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (207)

فَیَمْکُثُ: پس می‌ماند

فِی‌الاَْرْضِ: در زمین .

کَذلِکَ: این چنین

یَضْرِبُ اللّهُ: می‌زند خداوند

الاَْمْثالَ: مثل‌ها را.

26 اَللّهُ‌یَبْسُطُ‌الرِّزْقَ‌لِمَنْ‌یَشاءُ وَ یَقْدِرُ وَ فَرِحُوا بِالْحَیوةِ‌الدُّنْیا وَ مَاالْحَیوةُ‌الدُّنْیافِی‌الاْخِرَةِ‌اِلاّ مَتعٌ

اَللّهُ: خداوند

یَبْسُطُ: وسعت می‌دهد

الرِّزْقَ: روزی را

لِمَنْ: برای هر کس که

یَشاءُ: بخواهد

وَ یَقْدِرُ: و (یا) تنگ می‌گیرد.

(208) جلد 13 سوره رعد

وَ فَرِحُوا: و شادمان شدند

بِالْحَیوةِ: به زندگی

الدُّنْیا: دنیا،

وَ مَاالْحَیوةُ: و نیست زندگی

الدُّنْیا: دنیا

فِی‌الاْخِرَةِ: در برابر آخرت

اِلاّ مَتعٌ: مگر متاع ناچیزی.

27 وَ یَقُولُ الَّذینَ کَفَرُوا لَوْلا اُنْزِلَ عَلَیْهِ ایَةٌ مِنْ رَبِّه قُلْ اِنَ‌اللّهَ یُضِلُّ مَنْ‌یَشاءُ وَ یَهْدیاِلَیْهِ مَنْ‌اَنابَ

وَ یَقُولُ: و می‌گویند:

الَّذینَ: کسانی که

کَفَرُوا: کافر شدند

لَوْلا اُنْزِلَ: چرا نازل نشده

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (209)

عَلَیْهِ ایَةٌ: بر او آیه‌ای

مِنْ: از جانب

رَبِّه: پروردگارش؟

قُلْ: بگو:

اِنَّ: به درستی که

اللّهَ: خداوند

یُضِلُّ: گمراه می‌کند

مَنْ یَشاءُ: هر که را بخواهد

وَ یَهْدی: و هدایت می‌کند

اِلَیْهِ مَنْ: به سویش هر که را

اَنابَ: بازگردد.

28 اَلَّذینَ ءَامَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِکْرِ اللّهِ اَلا بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ

(210) جلد 13 سوره رعد

اَلَّذینَ: کسانی که

ءَامَنُوا: ایمان آوردند

وَ تَطْمَئِنُّ: و آرام و مطمئن است

قُلُوبُهُمْ: دل‌هایشان

بِذِکْرِ اللّهِ: با یاد خدا.

اَلا: آگاه باشید

بِذِکْرِ اللّهِ: با یاد خدا

تَطْمَئِنُّ: آرام می‌گیرد

الْقُلُوبُ: دل‌ها.

29 اَلَّذینَ ءَامَنُوا وَ عَمِلُوا الصّلِحتِ طُوبی لَهُمْ وَ حُسْنُ مَأبٍ

اَلَّذینَ: کسانی که

ءَامَنُوا: ایمان آوردند

سوره رعد لغات و مفاهیم قرآن کریم (211)

وَ عَمِلُوا: و انجام دادند

الصّلِحتِ: عمل صالح.

طُوبی لَهُمْ: خوشا به حالشان

وَ حُسْنُ: و چه نیک

مَأبٍ: سرانجامی دارند.

(212) جلد 13 سوره رعد

«سوره ابراهیم»

1 الآر کِتبٌ اَنْزَلْنهُ اِلَیْکَ لِتُخْرِجَ النّاسَ مِنَ الظُّلُمتِ اِلَی النُّورِ بِأِذْنِ رَبِّهِمْ اِلی صِرطِ الْعَزیزِ الْحَمیدِ

الآر: از حروف مقطّعه

کِتبٌ: کتابی است که

اَنْزَلْنهُ: نازل کردیم آن را

اِلَیْکَ: به سوی تو

لِتُخْرِجَ: تا خارج کنی

النّاسَ: مردم را

مِنَ الظُّلُمتِ: از تاریکی‌ها

اِلَی النُّورِ: به سوی نور

بِأِذْنِ: به اجازه

رَبِّهِمْ: پروردگارشان

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (213)

اِلی صِرطِ: به سوی راه

الْعَزیزِ: (خدای) عزیز

الْحَمیدِ: و ستوده.

2 اَللّهِ الَّذی لَهُ ما فِی‌السَّمواتِ وَ مافِی الاَْرْضِ وَ وَیْلٌ لِلْکفِرینَ مِنْ عَذابٍ شَدیدٍ

اَللّهِ: خداوندی

الَّذی: که برای

لَهُ: اوست

ما فِی: آن چه در

السَّمواتِ: آسمان‌ها

وَ ما فِی: و آن چه در

الاَْرْضِ: زمین است.

وَ وَیْلٌ: و وای

(214) جلد 13 سوره ابراهیم

لِلْکفِرینَ: بر کافران

مِنْ عَذابٍ: از عذابی

شَدیدٍ: شدید.

3 اَلَّذینَ یَسْتَحِبُّونَ‌الْحَیوةَ الدُّنْیا عَلَی الاْخِرَةِ

وَ یَصُدُّونَ عَنْ سَبیلِ اللّهِ وَ یَبْغُونَها عِوَجا اوُلئِکَ فی ضَللٍ بَعیدٍ

اَلَّذینَ: کسانی که

یَسْتَحِبُّونَ: ترجیح می‌دهند

الْحَیوةَ: زندگانی

الدُّنْیا: دنیا را

عَلَی الاْخِرَةِ: بر آخرت

وَ یَصُدُّونَ: و بازمی‌دارند

عَنْ سَبیلِ: از راه

اللّهِ: خدا

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (215)

وَ یَبْغُونَها: و می‌خواهند آن را

عِوَجا: کج، منحرف،

اوُلئِکَ: آنان

فی ضَللٍ: در گمراهی

بَعیدٍ: دوری هستند.

4 وَ ما اَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ اِلاّ بِلِسانِ قَوْمِه لِیُبَیِّنَ لَهُمْ فَیُضِلُّ اللّهُ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدی مَنْ یَشاءُ وَ هُوَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ

وَ ما اَرْسَلْنا: و نفرستادیم ما

مِنْ: هیچ

رَسُولٍ: رسولی را

اِلاّ: مگر

بِلِسانِ: به زبان

(216) جلد 13 سوره ابراهیم

قَوْمِه: قومش

لِیُبَیِّنَ: تا آشکار کند

لَهُمْ: برایشان،

فَیُضِلُّ: پس گمراه می‌کند

اللّهُ: خدا

مَنْ: هر کس را

یَشاءُ: بخواهد

وَ یَهْدی: و هدایت می‌کند

مَنْ: هر کس را

یَشاءُ: بخواهد.

وَ هُوَ: و او

الْعَزیزُ: با عزّت

الْحَکیمُ: و حکیم است.

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (217)

5 وَ لَقَدْ اَرْسَلْنا مُوسی بِایتِنا اَنْ اَخْرِجْ قَوْمَکَ مِنَ الظُّلُمتِ اِلَی النُّورِ وَ ذَکِّرْهُمْ بِاَیّمِ اللّهِ اِنَّ فی ذلِکَ لاَیتٍ لِکُلِّ صَبّارٍ شَکُورٍ

وَ لَقَدْ: و هر آینه به تحقیق

اَرْسَلْنا: فرستادیم

مُوسی: موسی را

بِایتِنا: با نشانه‌هایمان

اَنْ اَخْرِجْ: که خارج کن

قَوْمَکَ: قومت را

مِنَ الظُّلُمتِ: از تاریکی‌ها

اِلَی النُّورِ: به سوی نور

وَ ذَکِّرْهُمْ: و به یادشان آور

بِاَیّمِ: روزهای

اللّهِ: خدا را،

(218) جلد 13 سوره ابراهیم

اِنَّ: به درستی که

فی ذلِکَ: در این

لاَیتٍ: هر آینه نشانه‌هایی است

لِکُلِّ: برای هر

صَبّارٍ: صبرکننده، صبور

شَکُورٍ: شکرگزار.

7 وَ اِذْ تَأَذَّنَ رَبُّکُمْ لَئِنْ شَکَرْتُمْ لاََزیدَنَّکُمْ وَ لَئِنْ کَفَرْتُمْ اِنَّ عَذابی لَشَدیدٌ

وَ اِذْ: و آن گاه که

تَأَذَّنَ: اعلام نمود

رَبُّکُمْ: پروردگارتان

لَئِنْ: هر آینه اگر

شَکَرْتُمْ: شکرگزاری کنید،

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (219)

لاََزیدَنَّکُمْ: حتما زیاد می‌کنم برای شما

وَ لَئِنْ: و هر آینه اگر

کَفَرْتُمْ: کفران کنید،

اِنَّ عَذابی: همانا عذاب من

لَشَدیدٌ: شدید و سخت است.

19 اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّهَ خَلَقَ السَّمواتِ وَ الاَْرْضَ بِالْحَقِّ اِنْ یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ وَ یَأْتِ بِخَلْقٍ جَدیدٍ

اَلَمْ تَرَ: آیا ندیدی

اَنَّ اللّهَ: که همانا خدا

خَلَقَ: خلق کرد

السَّمواتِ: آسمان‌ها

وَ الاَْرْضَ: و زمین را

بِالْحَقِّ: به حق؟

(220) جلد 13 سوره ابراهیم

اِنْ یَشَأْ: اگر بخواهد

یُذْهِبْکُمْ: می‌برد شما را

وَ یَأْتِ: و می‌آورد

بِخَلْقٍ جَدیدٍ: خلقی تازه.

20 وَ ما ذلِکَ عَلَی اللّهِ بِعَزیزٍ

وَ ما ذلِکَ: و نیست این

عَلَی اللّهِ: بر خدا

بِعَزیزٍ: دشوار.

21 وَ بَرَزُوا لِلّهِ جَمیعا فَقالَ الضُّعَفؤُا لِلَّذینَ اسْتَکْبَرُوا اِنّا کُنّا لَکُمْ تَبَعا فَهَلْ اَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنّا مِنْ عَذابِ‌اللّهِ مِنْ شَیْ‌ءٍقالُوا لَوْهَدینَااللّهُ لَهَدَیْنکُمْ سَواءٌ عَلَیْنا اَجَزِعْنا اَمْ صَبَرْنا ما لَنا مِنْ مَحیصٍ

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (221)

وَ بَرَزُوا: و ظاهر شوند (در قیامت)

لِلّهِ: برای خدا

جَمیعا: همگی،

فَقالَ: پس گویند:

الضُّعَفؤُا: ضعیفان

لِلَّذینَ: به کسانی که

اسْتَکْبَرُوا: بزرگی کردند، مستکبران

اِنّا کُنّا: همانا ما بودیم

لَکُمْ تَبَعا: برای شما پیرو،

فَهَلْ اَنْتُمْ: پس آیا شما

مُغْنُونَ: بی‌نیاز می‌کنید، دفع می‌کنید

عَنّا: از ما

مِنْ عَذابِ: از عذابِ

اللّهِ: خدا

(222) جلد 13 سوره ابراهیم

مِنْ شَیْ‌ءٍ: چیزی را؟

قالُوا لَوْ: گویند: اگر

هَدینَا: هدایت کرده بود ما را

اللّهُ: خدا،

لَهَدَیْنکُمْ: هر آینه هدایت می‌کردیم شما را.

سَواءٌ: یکسان است

عَلَیْنا: برای ما

اَجَزِعْنا: بی‌تابی کنیم

اَمْ صَبَرْنا: یا صبر کنیم

ما لَنا: نیست برای ما

مِنْ: هیچ

مَحیصٍ: راه گریزی، نجاتی.

22 وَ قالَ الشَّیْطانُ لَمّا قُضِیَ الاَْمْرُ اِنَّ اللّهَ

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (223)

وَعَدَکُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَ وَعَدْتُّکُمْ فَاَخْلَفْتُکُمْ وَ ما کانَ لی عَلَیْکُمْ مِنْ سُلْطانٍ اِلاّ اَنْ دَعَوْتُکُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لی فَلا تَلُومُونی وَلُومُوااَنْفُسَکُمْ ما اَنَا بِمُصْرِخِکُمْ وَ ما اَنْتُمْ بِمُصْرِخِیَّ اِنّی کَفَرْتُ بِما اَشْرَکْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ اِنَّ الظّلِمینَ لَهُمْ عَذابٌ اَلیمٌ

وَ قالَ: و گوید:

الشَّیْطانُ: شیطان

لَمّا قُضِیَ: وقتی که گذشت

الاَْمْرُ: کار،

اِنَّ اللّهَ: همانا خدا

وَعَدَکُمْ: وعده داد شما را

وَعْدَ الْحَقِّ: وعده حق

وَ وَعَدْتُّکُمْ: و وعده دادم من شما را،

فَاَخْلَفْتُکُمْ: پس تخلّف کردم با شما،

(224) جلد 13 سوره ابراهیم

وَ ما کانَ لی: و نبود مرا

عَلَیْکُمْ: بر شما

مِنْ سُلْطانٍ: هیچ تسلّطی

اِلاّ اَنْ: مگر این که،

دَعَوْتُکُمْ: دعوتتان کردم

فَاسْتَجَبْتُمْ لی: پس اجابت کردید مرا

فَلا تَلُومُونی: پس سرزنش کنید

وَ لُومُوا: و سرزنش کنید

اَنْفُسَکُمْ: خودتان را،

ما اَنَا: نیستم من

بِمُصْرِخِکُمْ: فریادرس شما

وَ ما اَنْتُمْ: و نیستید شما

بِمُصْرِخِیَّ: فریادرس من

اِنّی: به درستی که من

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (225)

کَفَرْتُ: کافرم، منکرم (نسبت)

بِما: به آن چه

اَشْرَکْتُمُونِ: شریک قرار دهید مرا

مِنْ قَبْلُ: از قبل.

اِنَّ الظّلِمینَ: به درستی که ستمکاران

لَهُمْ: برای ایشان است

عَذابٌ اَلیمٌ: عذابی دردناک.

23 وَ اُدْخِلَ الَّذینَ ءَامَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ جَنّتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الاَْنْهارُ خلِدینَ فیها بِأِذْنِ

رَبِّهِمْ تَحِیَّتُهُمْ فیها سَلمٌ

وَ اُدْخِلَ: و برده شوند

الَّذینَ: کسانی که

ءَامَنُوا: ایمان آوردند

(226) جلد 13 سوره ابراهیم

وَ عَمِلُوا: و عمل کردند

الصّالِحاتِ: به شایستگی،

جَنّتٍ: به باغ‌هایی

تَجْری: که جاری می‌شود

مِنْ تَحْتِهَا: از زیر آن

الاَْنْهارُ: نهرها،

خلِدینَ فیها: جاودانند در آن

بِأِذْنِ: به اذن

رَبِّهِمْ: پروردگارشان.

تَحِیَّتُهُمْ: درود گفتنشان

فیها سَلمٌ: در آن (جا) سلام است.

32 اَللّهُ الَّذی خَلَقَ السَّمواتِ وَ الاَْرْضَ وَ اَنْزَلَ مِنَ‌السَّماءِ ماءً فَاَخْرَجَ بِه مِنَ‌الثَّمَراتِ رِزْقا لَکُمْ

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (227)

وَ سَخَّرَ لَکُمُ الْفُلْکَ لِتَجْرِیَ فِی الْبَحْرِ بِاَمْرِه وَ سَخَّرَ لَکُمُ الاَْنْهرَ

اَللّهُ: خداوند

الَّذی: کسی است که

خَلَقَ السَّمواتِ: آفرید آسمان‌ها

وَ الاَْرْضَ: و زمین را

وَ اَنْزَلَ: و فروفرستاد

مِنَ‌السَّماءِ: از آسمان

ماءً: آبی را

فَاَخْرَجَ بِه: پس خارج کرد با آن

مِنَ‌الثَّمَراتِ: میوه‌ها را

رِزْقا لَکُمْ: روزی‌ای برای شما.

وَ سَخَّرَ: و مسخّر کرد

لَکُمُ الْفُلْکَ: برای شما کشتی را

(228) جلد 13 سوره ابراهیم

لِتَجْرِیَ: تا جاری شود، حرکت کند

فِی الْبَحْرِ: در دریا

بِاَمْرِه: به امرش.

وَ سَخَّرَ: و مسخّر کرد

لَکُمُ الاَْنْهرَ: برای شما نهرها را.

33 وَ سَخَّرَ لَکُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَیْنِ وَ سَخَّرَ لَکُمُ الَّیْلَ وَ النَّهارَ

وَ سَخَّرَ: و به تسخیر درآورد

لَکُمُ الشَّمْسَ: برای شما خورشید

وَ الْقَمَرَ: و ماه را

دائِبَیْنِ: پیوسته.

وَ سَخَّرَ: و مسخّر کرد

لَکُمُ: برای شما

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (229)

الَّیْلَ وَ النَّهارَ: شب و روز را.

34 وَ اتیکُمْ مِنْ کُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ وَ اِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللّهِ لا تُحْصُوها اِنَّ الاِْنْسانَ لَظَلُومٌ کَفّارٌ

وَ اتیکُمْ: و عطا کرد به شما

مِنْ کُلِّ: از تمام

ما سَأَلْتُمُوهُ: آن چه خواستید از او.

وَ اِنْ تَعُدُّوا: و اگر (بخواهید) بشمارید

نِعْمَتَ: نعمت

اللّهِ: خدا را

لا تُحْصُوها: شماره کردن آن نتوانید.

اِنَّ: که همانا

الاِْنْسانَ: انسان

لَظَلُومٌ: هر آینه ستم‌پیشه

(230) جلد 13 سوره ابراهیم

کَفّارٌ: و ناسپاس است.

«پایان جزء 13»

سوره ابراهیم لغات و مفاهیم قرآن کریم (231)

«سوره حجر»

19 وَ الاَْرْضَ مَدَدْناها وَ اَلْقَیْنا فیها رَواسِیَ وَ اَنْبَتْنا فیها مِنْ کُلِّ شَیْ‌ءٍ مَوْزُونٍ

وَ الاَْرْضَ: و زمین را،

مَدَدْناها: گستردیم آن را

وَ اَلْقَیْنا فیها: و افکندیم در آن

رَواسِیَ: کوه‌ها

وَ اَنْبَتْنا فیها: و رویاندیم در آن

مِنْ کُلِّ: از هر

شَیْ‌ءٍ: چیزی

مَوْزُونٍ: موزون

20 وَ جَعَلْنا لَکُمْ فیها مَعایِشَ وَ مَنْ لَسْتُمْ لَهُ بِرازِقینَ

(232) جلد 14 سوره حجر

وَ جَعَلْنا: و قرار دادیم ما

لَکُمْ فیها: برای شما در آن