فهرست نسخ خطّی کتابخانه ملّی ایران جلد 65

مشخصات کتاب

سرشناسه: کتابخانه ملی ایران

عنوان و نام پديدآور: فهرست نسخ خطی کتابخانه ملی ایران/ فراهم‌آورنده سفانه زمان زاده، شهرام سعیدی مهر...[و ديگران].

مشخصات نشر: تهران: کتابخانه ملی ایران، 1365 -

مشخصات ظاهری: ج.: نمونه.

شابک:دوره: 978-964-446-047-0 ؛ 1000 ريال: ج.1: 978-964-446-094-4 ؛ 1800 ریال: ج.2، چاپ دوم: 978-964-446-095-1 ؛ 63000ریال: ج. 2، چاپ سوم: 964-446-095-2 ؛ 65000ریال: ج. 3، چاپ سوم: 964-446-096-0 ؛ 145000 ریال: ج.3: 978-964-446-096-8 ؛ 140000 ریال: ج.4: 978-964-446-097-5 ؛ 3200ریال (ج.٬4چاپ دوم) ؛ 1000ریال (ج. 5، چاپ دوم) ؛ 165000 ریال: ج.5: 978-964-446-082-2 ؛ 250000 ریال: ج. 6: 978-964-446-048-7 ؛ 23000ریال: ج. 7، چاپ دوم: 964-446-049-9 ؛ 170000 ریال: ج.7: 978-964-446-049-4 ؛ 125000 ریال: ج.8: 978-964-446-047-0 ؛ 140000 ریال: ج.9: 978-964-446-266-5 ؛ 200000 ریال (ج.9: چاپ سوم) ؛ 170000 ریال: ج.10: 978-964-446-052-4 ؛ 250000 ریال (ج.10، چاپ سوم) ؛ 195000 ریال: ج.11: 978-964-446-000-5 ؛ 280000 ریال (ج.11، چاپ سوم) ؛ 150000 ریال: ج.12: 978-964-446-267-2 ؛ 180000 ریال (ج.12، چاپ سوم) ؛ 115000 ریال: ج.13: 978-964-446-268-9 ؛ 180000 ریال (ج.13، چاپ سوم) ؛ 31000 ریال (ج.9، چاپ دوم) ؛ 37000 ریال: ج.10، چاپ دوم 964-446-052-9: ؛ 18000 ریال (ج.11) ؛ 5000 ریال (ج.12) ؛ 85000 ریال (ج.13) ؛ 8000 ریال (ج. 14) ؛ 22000 ريال: ج. 15‌964-446-071-5: ؛ 25000 ريال: ج. 16 964-446-044 -8: ؛ 25000 ریال: ج. 17 964-469-450-5: ؛ 25000 ريال: ج.18: 964-446-080-4 ؛ 23000 ريال (ج.19) ؛ 470000 ریال: ج.20: 978-964-446-451-5 ؛ 25000 ريال: ج. 21 964-446-164-9: ؛ 27000 ریال: ج. 22: 964-446-121-5 ؛ ج.23، ق.1‌978-964-446-489-8: ؛ 420000 ریال: ج.23، ق.2‌978-964-446-490-4: ؛ ج.25: 978-964-446-608-3 ؛ 77000 ریال: ج. 25: 978-622-971626-7 ؛ 250000 ریال: ج.26 978-964-446-326-6: ؛ 440000 ریال: ج.27: 978-964-446-453-9 ؛ 300000ریال: ج. 28‌978-964-446-423-2: ؛ 370000 ریال: ج.29‌978-964-446-536-9: ؛ 420000 ریال: ج.31‌978-964-446-492-8: ؛ 900000 ریال: ج.32‌978-964-446-624-3: ؛ 400000 ریال: ج.35: 978-964-446-476-8 ؛ ج.37: 978-964-446-495-9 ؛ ج.38‌978-964-446-554-3: ؛ 340000 ریال:ج.39‌978-964-446-461-4: ؛ 560000 ریال: ج.40‌978-964-446-531-4: ؛ 780000 ریال: ج.41‌978-964-446-606-9: ؛ 420000 ریال: ج.44: 978-964-446-452-2 ؛ ج.45‌978-964-446-366-2: ؛ 600000 ریال:ج.46‌978-964-446-544-4: ؛ ج.49‌978-964-446-530-7: ؛ 330000 ریال: ج.50‌978-964-446-472-0: ؛ ج. 51‌978-964-446609-0: ؛ ج. 2/51‌978-964-446610-6: ؛ 530000 ریال: ج.52‌978-964-446-496-6: ؛ ج.54‌978-964-446-552-9: ؛ ج.62‌978-964-446-555-0: ؛ ج.63‌978-964-446-551-2: ؛ ج.65‌978-964-446-584-0: ؛ ج.66‌978-964-446-665-6: ؛ ج.67 978-964-446-546-8: ؛ ج. 68 978-964-446607-6: ؛ 600000 ریال: ج.69 978-964-446-585-7: ؛ ج.73‌978-964-446-650-2: ؛ 700000 ﷼: ج. 74: 978-964-446-615-1 ؛ ج.77‌978-964-446-666-3: ؛ 780000 ﷼: ج.78: 978-964-446616-8 ؛ 1200000 ﷼: ج.79: 978-964-446-661-8 ؛ ج. 89‌978-964-446611-3:

يادداشت: ص. ع. به انگلیسی:National Library of Iran. A catalogue of the manuscripts in the national library of Iran.

يادداشت: جلدهایی از کتاب حاضر با عنوان « فهرست نسخ خطی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران» و «فهرست نسخه های خطی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران» و «فهرست نسخ خطی‌سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران» نیز منتشر شده است.

يادداشت: چاپ اول جلد نخست از کتاب حاضر در سال 1343 تحت عنوان "فهرست نسخ خطی کتابخانه ملی" توسط وزارت فرهنگ و هنر منتشر شده است.

يادداشت: ج. 1(چاپ دوم: 1365).

يادداشت: ج. 2 و 3 (چاپ دوم: 1369).

يادداشت: ج.2و 3 (چاپ سوم: 1382).

يادداشت: ج.4 (چاپ دوم:1371).

يادداشت: ج.5 (چاپ دوم: 1365).

يادداشت: ج.6 (چاپ دوم: 1369).

يادداشت: ج.7 (چاپ دوم: 1379).

يادداشت: ج.6 و 7 (چاپ سوم: 1392).

يادداشت: ج.8 (چاپ دوم: 1379).

يادداشت: ج. 9 و 10(چاپ دوم: 1379).

يادداشت: ج.9 - 13 (چاپ سوم: 1393).

يادداشت: ج. 12 (چاپ اول: 1372).

يادداشت: ج.11 و 13 و 14(چاپ اول: 1375).

يادداشت: ج. 15 (چاپ اول: 1380).

يادداشت: ج. 16 و 17 (چاپ اول: 1379).

يادداشت: ج. 18 و 19(چاپ اول: 1381).

يادداشت: ج. 21 (چاپ اول: 1384).

يادداشت: ج.22 (چاپ اول: تابستان 1383).

يادداشت: ج.23، ق.1و ق.2 (چاپ اول: 1396) (فیپا).

يادداشت: ج.26 (چاپ اول: 1394).

يادداشت: ج. 39،35،27 و 50(چاپ اول: 1395).

يادداشت: ج. 28 (چاپ اول: 1394).

يادداشت: ج.29(چاپ اول: 1397).

يادداشت: ج.31،52 (چاپ اول: 1396) (فیپا).

يادداشت: ج.37 (چاپ اول: 1396).

يادداشت: ج.38 (چاپ اول: 1397).

يادداشت: ج.41(چاپ اول: 1398).

يادداشت: ج. 45 (چاپ اول: 1393) (فیپا).

يادداشت: ج.20، 27 و 44 (چاپ اول: 1395)(فیپا).

يادداشت: ج.46 (چاپ اول: 1397).

يادداشت: ج. 51 (چاپ اول:1399) (فیپا)

يادداشت: ج. 2/51 (چاپ اول: 1399) (فیپا).

يادداشت: ج. 38، 62، 63 و 67 (چاپ اول: 1397) (فیپا).

يادداشت: ج.65 (چاپ اول: 1398) (فیپا).

يادداشت: ج. 68 - 69 (چاپ اول: 1398).

يادداشت: ج. 25 و 68 و 89 (چاپ اول: 1399) (فیپا).

يادداشت: ج. 74 و 78(چاپ اول: 1399).

يادداشت: جلد 41 و 63 و 65 و 69 این کتاب در سال 1398 تجدید چاپ شده است.

يادداشت: جلد 32 این کتاب در سال 1400 تجدید چاپ شده است.

يادداشت: ج.32 و 73 (چاپ اول: 1400) (فیپا).

يادداشت: ج. 66 و 79 (چاپ اول: 1401).

يادداشت: ج. 77 (چاپ اول: 1401) (فیپا).

يادداشت: کتابخانه ملی ایران از سال 1369 به کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و از سال 1381 به سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران تغییر نام یافته است.

مندرجات:ج. 1. کتب فارسی از شماره 1 تا 500/ فراهم‌آورنده عبدالله انوار.- ج.2. کتب فارسی از شماره 501 - 1000 / فراهم‌آورنده عبدالله انوار.- ج. 3. کتب فارسی از شماره 1001-1500/فراهم‌آورنده عبدالله انوار.- ج.4. کتب فارسی از شماره 1501 - 2000/ فراهم‌آورنده عبدالله انوار.- ج.5. کتب فارسی از شماره 2001 -2500/ فراهم‌آورنده عبدالله انوار.- ج.6.کتب فارسی از شماره 2501-3063/ فراهم‌آورنده عبدالله انوار.- ج. 7. کتب عربی از شماره 1- 500/ فراهم‌آورنده عبدالله انوار.- ج.8. کتب عربی از شماره 501 - 1000/ فراهم‌آورنده عبدالله انوار.- ج.9. کتب عربی از شماره1001-1500/ فراهم‌آورنده عبدالله انوار.- ج. 10. کتب عربی از شماره 1501 تا 1975 و ضمیمه از ف 3064 تا 3083.- ج.11. کتب عربی از شماره 1976- 2300 /فراهم‌آورنده علینقی منزوی.- ج.12. کتب عربی از شماره 2301 - 2600/ فراهم‌آورنده حبیب‌الله عظیمی.-ج. 13. کتب عربی از شماره 2601 - 2900/فراهم‌آورنده حبیب‌الله عظیمی.-ج.14.کتب عربی از شماره2901-3200/ فراهم‌آورنده امیره ضمیری.-ج.15.کتب عربی از شماره 3201 - 3500/ تحقیق و تدوین امیره ضمیری.- ج.16.کتب عربی از شماره3501-3800/ فراهم آورنده حبیب‌الله عظیمی.-ج. 17. کتب عربی از شماره 3801 - 4100/ علینقی منزوی، حبیب الله عظیمی.- ج.18.کتب عربی از شماره 4101 - 4400/ تحقیق و تدوین زهره معیری.- ج. 19. کتب عربی از شماره 4401- 4700ع/ تحقیق و تدوین زهره معیری، امیره ضمیری.-ج.20. از شماره 4071 تا 5000/ تالیف صدیقه سلطانی‌فر.-ج. 21. کتب عربی (ادعیه) از شماره 5001 - 5500 ع/ رضا خانی پور، با همکاری حبیب الله عظیمی.- ج.22. کتب عربی(قرآن) از شماره 5501 - 6050ع/ گردآورنده رضا خانی‌پور با نظارت حبیب‌الله عظیمی.- ج.23، ق.1. از شماره 6051 - 6292/ تالیف مریم تفضلی‌شادپور.- ج.23، ق.2. از شماره 6293 - 6440 / تالیف مریم تفضلی‌شادپورج. 25. از شماره 6701 تا 7000/ تالیف زهره معیری، معصومه فرشچی.-ج.26. از شماره 7000 تا 7300/ تحقیق و تدوین صدیقه سلطانی‌فر.-ج.27. از شماره 7301 تا 7600/ تالیف پروین متواری‌سورکی.- ج.28. از شماره 7601 تا 7900/ تحقیق و تدوین ناهید باقری خرمدشتی/ با نظارت معاونت کتابخانه ملی، اداره کل کتاب‌های خطی و نادر.- ج.29. ازشماره 7901 تا 8200/ تالیف ناهید باقری‌خرمدشتی.- ج.31. از شماره 8501 تا 8800 / تالیف مریم‌شکوه آذین / با نظارت معاونت کتابخانه ملی، اداره کل کتاب‌های خطی و نادر.- ج.32. از شماره 8801 تا 9100 / تالیف ناهید باقری‌خرمدشتی با همکاری مریم شکوه‌آ‌ذین.-ج.35. از شماره 9701 تا 10000/ تالیف اکبر شریف‌زاده/ با نظارت معاونت کتابخانه ملی، اداره کل کتاب‌های خطی و نادر.-ج.37- از شماره 13501 تا 13800 /تالیف زهره معیری، معصومه فرشچی، امیره ضمیری/ بانظارت معاونت کتابخانه ملی اداره کل کتاب‌های خطی و نادر.- ج.38. از شماره 13801 تا 14100 / تالیف پروین متواری‌سورکی، زهره معیری.- ج. 39. از شماره 14101 تا 14400/ تالیف هایده چیذری.- ج.40. از شماره 14401 تا 12800 / تالیف هایده چیذری.- ج.41. از شماره 14801 تا 15100 / تالیف هایده چیذری.-ج.44. از شماره 15701 تا 16000/ تالیف هایده چیذری.- ج.45. از شماره 16300 تا 16001/ تحقیق و تدوین هایده چیذری.- ج.46. از شماره 16301تا 16600/ جعفر طباطبایی یزدی.- ج.49. از شماره 17201 تا 17500 / تالیف اکرم مسعودی.-ج.50. از شماره 17501 تا 17800/ تالیف صدیقه سلطانی‌فر/ با نظارت معاونت کتابخانه ملی، اداره کل کتاب‌های خطی و نادر.- ج.1/51 ز شماره 17801 تا 17999/ مریم تفضلی شادپور/ با نظارت معاونت کتابخانه ملی، اداره کل کتابهای خطی و نادر.-ج 2/51 از شماره 18000 تا 18100/ مریم تفضلی شادپور/ با نظارت معاونت کتابخانه ملی، اداره کل کتابهای خطی و نادر.- ج.52. از شماره 18101 تا 18400 / تالیف پروین متواری‌سورکی.- ج.54. از شماره 18701 تا 19000 / تالیف ناهید باقری‌خرمدشتی.- ج.62. از شماره 21101 تا 21400 / تالیف فرزانه آب‌پرور.- ج.63. از شماره 21401 تا 21700 / صدیقه سلطانی‌فر.- ج.65. از شماره 22001 تا 22300 / سفانه زمان‌زاده، شهرام سعیدی‌مهر.- ج.66. از شماره 22301 تا 22600/ تالیف فرزانه آب‌پرور، سفانه زمانزاده.- ج.67. از شماره 22601 تا 22900 / تالیف سیدعلی معظمی‌کندی، شهرام سعیدی‌مهر، حمزه مرادی‌بهرام.- ج 68. از شماره 229001 تا 23200 / تالیف حمزه مرادی بهرام.- ج.69. از شماره 23201 تا 23500 / تالیف حمزه مرادی‌بهرام، سیدعلی معظمی‌کندی.- ج.73. از شماره 24401 تا 24700 / تالیف حمزه مرادی‌بهرام.- ج.74. از شماره 24701 تا 25000 / تالیف سفانه زمان‌زاده.- ج.77. ازشماره 25801 تا 26100 / تالیف سفانه زمان‌زاده.- ج.78. از شماره 26101 تا 26400/ تالیف حمزه مرادی بهرام.- ج.79. از شماره 27601 تا 27900/ تالیف ناهید باقری‌خرمدشتی.- ج. 89. از شماره 30601 تا 30900/ تالیف پروین متواری سورکی/ با نظارت معاونت کتابخانه ملی اداره کل کتاب های خطی و نادر

عنوان دیگر:فهرست نسخ خطی کتابخانه ملی.

عنوان دیگر:فهرست نسخ خطی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

عنوان دیگر:فهرست نسخه های خطی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

موضوع:نسخه های خطی فارسی -- فهرست‌ها

Manuscripts, Persian -- Catalogs

نسخه های خطی عربی -- فهرست‌ها

Manuscripts, Arabic -- Catalogs

نسخه های خطی -- ایران -- تهران-- فهرست‌ها

Manuscripts -- Iran -- Tehran -- Catalogs

شناسه افزوده:انوار، سیدعبدالله، 1303 -، گردآورنده

شناسه افزوده:کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

شناسه افزوده:سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

رده بندی کنگره:Z6621 /م72ف9 1365

رده بندی دیویی:011/31

شماره کتابشناسی ملی:498146

دسترسی و محل الکترونیکی:آدرس الکترونیکی منبع

اطلاعات رکورد کتابشناسی:فهرست بنیادی

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

ویراستار کتاب: مریم محققیان

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

فهرست نسخ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

جلد 65 از شماره 22001 تا 22300

تأليف: سفانه زمان زاده

شهرام سعیدی مهر

با نظارت: معاونت کتابخانه ملی

اداره کل کتاب های خطی و نادر

سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران 1398

فهرستنویسی پیش از انتشار کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

سرشناسه: کتابخانه ملی ایران

عنوان و نام پدید آور: فهرست نسخ خطی کتابخانه ملی ایران فراهم آورنده عبدالله انوار و دیگران

مشخصات نشر: تهران کتابخانه ملی ایران 1365

مشخصات ظاهری:ج

شابک: دوره: 0-047-446-964-978 جلد،65: 0-584-446-964-978

یادداشت: ص. ع. به انگلیسی National Library of Iran. A catalogue of the manuscripts in the national library of Iran

یادداشت: جلد هایی از کتاب حاضر تحت عنوان «فهرست نسخ خطی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران» و «فهرست نسخه های خطی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران» نیز منتشر شده است.

یادداشت: چاپ اول جلد نخست از کتاب حاضر در سال 1343 تحت عنوان «فهرست نسخ خطی کتابخانه ملی» توسط وزارت فرهنگ و هنر منتشر شده است.

یادداشت: کتابخانه ملی ایران از سال 1369 به کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و از سال 1381 به سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران تغییر نام یافته است.

یادداشت: ج 65 (چاپ اول: 1398) (فیپا)

مندرجات: جلد 65 از شماره 22001 تا 22300 / تالیف سفانه زمان زاده، شهرام سعیدی مهر

موضوع: نسخه های خطی فارسی فهرست ها

موضوع: نسخه های خطی عربی فهرست ها

موضوع: نسخه های خطی ایران تهران فهرست ها

شناسه افزوده: انوار، سيد عبدالله 1303 -، گرد آورنده

شناسه افزوده: کتابخانه ملی ایران

شناسه افزوده: سازمان استاد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

رده بندی کنگره: 1395 9 ف 72م/ 6621 z

رده بندی دیویی:11/31.

شماره کتابشناسی ملی 11-65م

شابک: 584-0- 446- 964- 978

فهرست نسخ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران (جلد 65)

تألیف: سفانه زمان زاده و شهرام سعیدی مهر

نمایه ساز: خانم صالحه سادات میر محمد حسینی

ناشر: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

شمارگان: 500 نسخه / چاپ اول 1398

چاپ و صحافی: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران ، مهدی ادیبی

ناظر فنی: پرویز بختیاری

صفحه آرایی: پروین دالوند

بها: 600,000 ریال

نشانی: تهران، بزرگراه شهید حقانی (غرب به شرق)، بعد از ایستگاه مترو، بلوار کتابخانه ملی

تلفن فروشگاه: 81623315 دورنگار: 81623301

وب گاه: www.nlai.ir پست الکترونیک انتشارات Publication@nlai.ir

فهرست نسخ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران

سخن نخست

به نام آن که جان را فکرت آموخت

الحمد لله الذي انزل على عبده الكتاب و لم يجعل له عوجا

نسخه های خطی آینه تمام نمای پیشینه فرهنگی یک ملّت است. دست نوشت های برجای مانده از پیشینیان ایران اسلامی خود دلیل محکمی بر برخورداری این مرز و بوم زرخیز از هویت درخشان و غنی فرهنگی است. بزرگانی چون: فارابی، ابن سینا، خوارزمی خیام، ابوریحان بیرونی، رازی و صدها اندیشمند دیگر ایرانی که چون ستارگانی در آسمان دانش بشری می درخشند و از افتخارات جامعه ما به شمار می آیند. نادره هایی که گنجینه های ستبری از معارف بشری را در دست نوشت های خود برای همگان به یادگار گذاشتند. اما بدیهی است که نخستین گام در مسیر بهره برداری از این ذخایر گرانب ها شناسایی آن ها در قالب فهرست های نسخ خطی است.

فهرست نویسان نسخه های خطی در ایران از سال 1305ش، گام در مسیر تدوین فهرست ها گذارده اند. هر فهرست نویس با تکیه بر تجربه و دانش خود در زمینه نسخه شناسی و کتاب شناسی، به تدوین فهرست خود پرداخته است. به همین دلیل چگونگی و شیوه تدوین در این فهرست ها یکسان نیست.

کتابخانه ملی در مقام کتابخانه مادر، از جمله نخستین کتابخانه هایی بود که اقدام به انتشار فهرست مدون و استانداردی از مجموعه نسخ دستنویس خود کرد. این اقدام ارزشمند با رهنمودهای زنده یادان ایرج افشار، مجتبی مینوی محمد معین و همت دکتر مهدی محقق آغاز: شد و با پشتکار عالمانه استاد سید عبدالله انوار در نگارش نخستین فهارس نسخ خطی، لباس نشر پوشید و با تلاش دیگر فهرست نگاران ادامه یافت.

با بازنگری شیوه های پیشین و با رویکرد جدی به روش های نوین ارائه اطلاعات و فهرست نگاری کار برگه جدیدی طراحی شد و فهرست نسخه های این کتابخانه از جلد پانزده به بعد بر اساس آن تدوین گردید که به طور طبیعی با شیوه معمول تفاوت داشت و از این رو با نگاه انتقادی شماری از فهرست نگاران روبرو شد.

امید است با استفاده از نظرات و انتقادات مفید و سازنده استادان و با هم فکری و تبادل نظر متخصصان حوزه های فهرست نویسی و اطلاع رسانی بتوان در یافتن شیوه علمی در فهرست نویسی نسخه های خطی گام های موثرتری برداشت.

و الحمد لله الذي ارسل الينا رسولا حامل کتاب و کتابه ام الكتاب و السلام على من اتبع سبیله و کتابه

سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران اداره کل کتابهای خطی و نادر

مقدمه

بنده همان به که از تقصیر خویش *** عذر به درگاه خدا آورد

ورنه سزاوار خداوندی اش *** کس نتواند که به جای آورد

با وجود پیشرفت های روزافزون فناوری اطلاعات و ارتباطات و سیطره آن ها بر زندگی بشر، هنوز میراث کهن، به ویژه نسخ خطّی و دست نوشته های به جای مانده از پیشینیان، مورد توجه اندیشمندان و دانش پژوهان ملل مختلف است. این آثار، به عنوان میراث مکتوب فرهنگی گذشتگان، حاوی اطلاعات وسیعی در حوزه های مختلف علوم بوده و ارزش زیادی در بررسی روند تاریخ علم، فرهنگ و تمدن در ایران و جهان اسلام دارند. نسخه های خطّی، از یک سو بایست به بهترین شکل حفاظت و نگه داری شوند و از سوی دیگر در دسترس محققان و پژوهشگران قرار گیرند تا در جنبه های مختلف آن تحقیق شود و به صورت چاپ منفح و تصحیح شده در دسترس عموم قرار گیرد. بدون شک، نخستین گام در احیای نسخه های خطّی، معرفی آن ها در قالب فهرست است.

فهرست پیش رو، جلد شصت و پنجم از فهرستهای کتابخانه ملی ایران، از شماره های بازیابی 22001 تا 22300 است که حاصل تلاش دو فهرست نویس است. بخش نخست، از شماره های 22001 تا 22150 را نگارنده و بخش دوم از شماره های 22151 تا 22300 را آقای شهرام سعیدی مهر، فهرست نموده اند. نگارنده افزون بر ویرایش نیمه نخست در غیاب فهرست نویس همکار، بازنگری ویرایش و یکسان سازی محتوایی نیمه دوم را بر عهده گرفته و با مراجعه مجدد به اصل برخی از نسخه ها و منابع: کتاب شناسی این مجلّد را سامان داده و آماده چاپ ساخته است.

این فهرست 300 جلد (408 عنوان) را در بردارد. از این شماره ها، 405 عنوان به نسخه های خطی و 3 عنوان به نفایس کتابخانه اختصاص دارد که در فهرست جداگانه ای معرفی خواهد شد.

نسخه ها، به چهار زبان فارسی، عربی، ترکی و اردو نگارش یافته اند. تاریخ کتابت نسخه های این مجلّد میان سده 7 تا 14 قمری است.

کهن ترین نسخه رقم داری که در این مجلّد معرفی شده، شرح القانون، به شماره بازیابی 22226 با تاریخ کتابت 758 ق و قدیمی ترین نسخه بدون رقم، قرآن کریم به شماره بازیابی 22211 با تاریخ تقریبی شده 7 ق است.

در نگارش مجلّد پیش رو اختصارات زیر به کار رفته است:

در پایان، پروردگار عالم را سپاسگزارم، زیرا کار طرفه و شایانی که گنجینه انوار علم و دانش، استاد فرزانه، سید عبدالله انوار، سلسله جنبان آن بود و بلند نامان برجسته ای هم چون: محمد تقی دانش پژوه، علی نقی منزوی، عبدالحسین حائری و دیگر رهروان راه ایشان، پی گرفتند اینک به نام این نوآموزان نوپا افتاد تا با قلم قاصر و بضاعت مرجات خویش، فهرست شماری از این نسخ را، رقم زنند.

بایسته است در کمال فروتنی، سپاس صمیمانه خود را از عنایات یکایک سروران و دوستان که با همکاری آن ها، این مهم سرانجام یافت، بیان نمایم:

از خوانندگان و صاحب نظران گرامی، خواهانم که خطاها و لغزشهای احتمالی کتاب را گرفته به قلم عفو در اصلاح آن کوشند و اینجانب را مرهون الطاف خود قرار دهند تا آن ها را فراروی کار خویش در فهرست های در دست نگارش قرار دهم.

گر خطا گفتیم اصلاحش تو کن *** مصلحی تو، ای تو سلطان سَخن

کیمیا داری که تدبیرش کنی *** گرچه جوی خون بود نیلش کنی

سفانه زمان زاده

22001

شهید ثانی، زین الدین بن علی، 911 - 966 ق.

الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية/ زين الدين بن نور الدین علی بن احمد شامی جمعی عاملی، معروف به شهید ثانی؛ نویسنده متن: شمس الدین محمد بن مکی عاملی جزینی، معروف به شهید اول

زبان: عربی

تاریخ تألیف: اوایل ربیع الاول 956 ق - 21 جمادی الاول 957 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2259 در جلد 11 فهرست همین کتابخانه.

نسخه حاضر، از «کتاب المیراث» آغاز: شده و تا پایان «کتاب الکفاره» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1266 ق در ایران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1385ش با مقدمه محمد تقی قمی و عبدالله سبیتی، از سوی دفتر تبلیغات اسلامی، در قم، به زیور چاپ آراسته شده است.

آغاز: افتاده: ... الامتلاء والشّبع تاكيد للنّهى عن كل منهما بخصوصه في الاخبار او يكون الامتلاء اقوى و من ثمّ اردفه بالتّحريم على وجه دون الشّبع و يمكن أن يكون بينهما عموم و خصوص من وجه ...

انجام: ... الغفور الرحيم و فرع من تسويد [ه] مولفه الفقير الى الله تعالی و رحمته زین الدّین علی بن احمد الشّامى العاملي ... ليلة السّبت و هي الحادية و العشرون من شهر جمادى الأول سنة سبع وخمسين وتسعمائة من الهجرة ... ربّ العالمين.

انجامه: قد فرغ من تسوید [ه] ... ابن میرزا محمد عباس مباركة لنجان من بلوكات الاصفهان بتاریخ هفتم شهر ربيع الثّاني في يوم الخميس سنه 1247.

منابع: الذريعة 11: 290؛ مشار عربی 496؛ ریحانة الادب 3: 280؛ التراث العربي 3:143؛ ملی 9: 195، 11: 520 دانشگاه 17: 143 مرعشی 29: 483؛ ملک 1: 345

نسخ خفی، کاتب: عباس بن محمد، تاریخ کتابت: 7 ربیع‌الثانی 1247 ق، محل کتابت: مبارکه لنجان (اصفهان). آرایه‌ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ. حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان‌های «ق، ع، ل. محمد باقر و محمد محسن دستجردی 1274. نهایة» و حواشی لغوی و معنایی میان سطرها است. یادداشت‌ها: 96 ب: جدول قسم‌های بیست‌گانه شکّیات نماز، 97 الف: یادداشتی از محمد باقر دستجردی درباره گم شدن مهر آقامیرزا محمد به تاریخ 7 ربیع‌الثانی 1293 ق. اشعاری به فارسی، 97 ب: درمان بیماری با استفاده از شش گوسفند. احادیثی از پیامبر صلی الله علیه و آله و حضرت علی علیه السلام درباره تقوا، طلب علم و... . یادداشت‌های فقهی درباره نجاسات 96 ب. یادداشت مالکیت محمد باقر دستجردی به تاریخ 2 ذی‌الحجة 1276 ق. مهرها: 95 ب، 97 الف: سه مهر چهارگوش با نقش «العبد المذنب محمد هاشم»، 96 الف، 97 الف: دو مهر بیضی با نقش «یا امام محمد باقر 1273». آسیب‌ها: افتادگی در آغاز، لکه، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه‌ها و تغییر رنگ جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی روشن، آهار مهره. جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز یشمی، اندرون کاغذ نخودی.

97 برگ، 19 سطر. اندازه سطرها:91×170 قطع: 163×249.

عنوان های دیگر: شرح اللمعة الدمشقية

موضوع: 1. شهید اول، محمد بن مکی، 734 -786 ق. اللمعة الدمشقية -- نقد و تفسیر؛ 2. فقه جعفری -- قرن 10 ق.

شماره رکورد: 1303078

22002

بهاری، محب الله بن عبد الشکور - 1119 ق.

سلّم العلوم في صناعة الميزان/ محب الله بن عبد الشكور بهاری هندی حنفی

زبان: عربی

معرفی کتاب: نویسنده، کتاب را با تعریف واژه علم آغاز کرده و سپس سایر مباحث علم منطق را بیان کرده است. بر این کتاب، شروح بسیاری نوشته شده که از معروف ترین آن ها شرح ملا حسن و شرح قاضی مبارک را می توان نام برد.

چاپ: این اثر، در سال 1317ق در هند، به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: افتاده: ... الدّين و حج الهداية و اليقين بعد فهذه رسالة في صناعة الميزان سميتها يسلّم العلوم اللهم اجعله بین المتون كالشمس بين النّجوم العلم التصور و هو الحاضر عند المدرک و الحق انه من اجلى...

انجام: ... فانها الفاسدة صورة أو مادة و المغالط قابل الحكيم فسوفسطائی و آن قابل الجدلي فمشاغبي هذا و المولف من الراجح و المرجوح مرجوح فدبر خاتمه اجزاء العلوم و هي المسائل و المبادي من الوسائل.

انجامه: بجهه ...؟ برادر میرزای ...؟ طال عمره روز یکشنبه دوم شهر ربیع الاول سنه 1190 قلمی شد.

منابع: مشار عربی 523؛ معجم المطبوعات 1: 595 ایضاح المکنون 2: 23؛ فیضیه 1: 138 مرکز مطالعات 1: 532

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: 2 ربیع الاول 1190ق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز، عناوین نانوشته، برگ های 39، 40، 41 جابه جا صحافی شده، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه ریختگی لبه برخی برگ ها، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره، اندرون کاغذ شکری

43 برگ، 10 سطر، اندازه سطرها: 92×170 قطع: 172×249

عنوان های دیگر: سلّم العلوم؛ سلّم العلوم في المنطق

موضوع: 1. منطق

شماره رکورد: 1303079

22003

جُنگ اشعار

زبان: فارسی

معرفی کتاب: جنگ حاضر، اشعاری بدین ترتیب را در بردارد :3 ب: در شناختن مزاج برگرفته از طب یوسفی یوسف بن محمد یوسفی هروی با مطلع «هر آن کس بامداد از خواب برخواست کند * طعم دهان خویش پیدا»، 4 الف- ب: غزلیات عاشق اصفهانی، 6ب، 7 الف، 76 الف: غزلیات رفیق اصفهانی، 7 الف - 18 ب: مثنوی پیر و جوان میرزا نصیر اصفهانی، 18ب، 19 الف، 24 الف، 71، 98 ب 100 الف: غزلیات

حافظ شیرازی، 19 الف: غزلی با مطلع «از دور عکس روی تو دیدن چه فایده * دیدن گل و بکام نچیدن چه فایده»، 19ب، 23 الف، 24، 38 الف - 71 ب، 73 ب، الف، 74، 81 ب، 101- 105 الف، 108 ب. غزلیات سعدی، 20 الف - 23 الف: مثنوی با مطلع «در کشور شام پیر؟ زالیر* وز قامت خم شده هلالی»، 23 الف، 71 ب، 72 اب، 76- 79 الف، 103 ب: غزلیات محتشم کاشانی، 23 ب: غزلی با سرآغاز «سهم؟ بعاشق معشوق معشوق دیده می‌ماند * پشاه باز؟ شکار رمیده می‌ماند»، 25 الف: غزلیات مشفق، 25 الف: رباعی خیام با مطلع «آباد خرابات که می‌خوردن ماست * خون دو هزار توبه در گردن ماست»، 25 ب: قطعه‌ای با سرآغاز «از مجنون عاقلی پرسید روزی * چرا از فرقت لیلی بسوزی»، 26 الف: قطعه‌ای با مطلع «ای عاشقان، ای عاشقان! من جسم‌ها را جان کنم * ای عارفان، ای عارفان! جان‌ها بحق جانان کنم»، 26 ب: سروده‌ای با سرآغاز «شنیدستم به جغدی گفت بازی * که تا کی در کهن ویرانه سازی»، 27 الف: سروده‌ای با مطلع «یکی ماه رخساری با فرد جاه * تنفر نمود از غلام سیاه»، 72 ب، 73 ب، 96 ب-97 الف، 102 الف: غزلیات جامی، 74 ب: رباعی خواجه حسن دهلوی با سرآغاز «بوالهوسی گفت بلیلی که تو * رو که چنین قابل موزون نه [نئی] »، 75 الف: غزلی از نور علی شاه با مطلع «ز من مپرس دلت از چه روی خونین است* از و بپرس که عاشق کشیش آئین است»، 75 الف - 76 الف: غزلیاتی از نیازی با مطلع «آسان دل من بدامت افتاد * کین صید ندیده بود صیاد و جفاجویی بکین من میان بست * که از بیداد دست آسمان بست»، 77 الف: رباعی خیام با سرآغاز «این چرخ جفا پیشه عالی بنیاد * هرگز گره بسته کس را نگشاد»، 79 الف: رباعی با آغاز «دوش دیدم بگذر چشم سیاه عجیبی * او نگاه عجیبی کرد و من آه عجیبی»، 79 ب: شماری تک‌بیتی، رباعی کلیم کاشانی با مطلع «هر دم مشو سوار بعزم شکار من * آتش مزن به خانه زین؟ شهسوار من»، 80 الف: قطعه‌ای از امیر خسرو دهلوی با مطلع «شنیدستم که محمود جوان بخت * چه وقت آمد کزین عالم کشد رخت»، 80ب -96 الف: پندنامه عطار نیشابوری، 96 الف: سروده‌ای از رضی دانش مشهدی (سده 11 ق) با مطلع «نوبهار آمد که ابر تر چمن پرور شود * بی دماغم کاش ازین یک پرده نازک تر شود»، 96 الف: سروده‌ای با سرآغاز «ای در چمن حسن تو چون خرم و خندان * طوطی نبود چون لب لعلت شکرافشان»، 97 ب: سروده‌هایی از انوری، 98 الف: غزلی از عراقی، 98 الف: غزلیاتی از صائب تبریزی، 99 الف: اشعاری از کلیم با آغاز «فصل گل روی تو جوان ساخت جهان را * حسن تو ازین باغ برون کرد خزان را»، 99 ب: اشعاری در

شناختن مزاج [این اشعار در 3 ب آمده اما در این جا کامل تر است] 100 ب: اشعاری با سرآغاز: «یکی گفتا به فرهاد هنرمند * که این جان کندن بیهوده تا چند»، 105 الف: قطعه ای با آغاز: «شنیدستم که لقمان خردمند * همی می گفت که ای پاکیزه فرزند» و غزلی با مطلع «نمی گویم بنو بلبل در این گلشن که یار از من * گل از تو گلعذار از تو جفای زخم خار از من» 106ب: غزلی با آغاز «شد تیره مرا روز از هجران هجران * اهم شده جانسوز از هجران هجران»، 107 ب: اشعاری با سرآغاز: «شیخ سعدی رسید در شهری * پسری دید چون غزال فرنگ»، 108 الف: اشعاری با مطلع «وقت رفتن از جهان شیرزنی * گفت زین دهر حذر کردم من».

آغاز: هر آن کس بامداد از خواب برخواست *کند طعم دهان خویش پیدا/ اگر شیرین بود طعم دهانش * سرش باشد گران و سست عضا [اعضا ] ...

انجام: افتاده: ... شمع جانم را بکشت این بی وفا * جای دیگر روشنایی می کند/ سعدی شیرین سخن در راه عشق * از لبش بوسی گدایی می کند...

خط: نستعلیق تحریری، دو ستونی، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: جدول دور متن به قلم سرخ و در برخی برگ ها به زر محرّر، برخی عناوین درون کتیبه سرخ و آبی، کتابت برخی اشعار به قلم سرخ و آبی، کمند اندازی به قلم سرخ؛ یادداشت ها: 1 الف - 3 الف: فال نامه امام جعفر صادق علیه السلام؛ مهرها: 45 الف: مهر چهارگوش با نقش «یا مولا»؛ آسیب ها: افتادگی در انجام و میان برگ های 3 ب- 4 الف 27ب ، 107 الف نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، تغییر رنگ جدول دور متن به سبز [اکسید شدن رنگ] ساییدگی و پارگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ ابری به رنگ های مشکی، نخودی و سبز، بخشی از سطح جلد تیماج مشکی، عطف گالینگور سبز، اندرون کاغذ ابری به رنگ های نخودی، آبی و نارنجی

108 برگ، 12 سطر، اندازه سطرها: 106×156: قطع: 143×217

موضوع: 1. شعر فارسی -- مجموعه ها

شماره رکورد: 1303080

22004

محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق

المختصر النافع/ نجم الدین جعفر بن حسن بن یحیى بن سعید هذلى حلى، معروف به محقق حلى

زبان: عربى

معرفى کتاب: بنگرید به شماره بازیابى 2120 در جلد 11 فهرست همین کتابخانه. در برگ 233 ب، فهرست مطالب آمده است.

چاپ: این اثر، در سال 1301 ق در تولشکور به چاپ سنگى رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1410ق از سوى بنیاد بعثت، در تهران، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد لله الّذي صغرت فى عظمته عبادة العابدین و حضرت عن شكره نعمته السنة الحامدين و قصرت عن وصف كماله ... اما بعد فانه مورد لك في هذا [ا] لمختصر خلاصة المذهب المعتبر ...

انجام: ... اردناه ذکره و قصدنا حضره مختصرین مطوله محررين محصله و نسئل الله ان يجعلنا ممن شكر عمله و غفر الله و جعل الى الجنة منقلبة و منتغله منتقله انه لا نجيب [بخيب] من ساله و لا يخسر من امله.

انجامه: قد فرغت في [من] انتساخ هذا الكتاب الموسوم بمختصر النّافع المنتخب من الشّرايع في يوم الخميس ثالث من شهر رمضان المبارک و انا العبد الضّعيف المحتاج الفقير ابراهيم ابن احمد ابن کربلائی تقی ابن عبدالله ابن محمد کاظم ابن محمدرضا از برای جناب ملا [...] میاندهی بر سبیل یادگاری قلمی گردید فیسنه 1240.

منابع: الذريعة 20: 213؛ مشار عربی 818؛ ملی 7: 74 مرعشی 2: 112؛ نوربخش 2: 197، آستان قدس 21: 1176؛ دانشگاه 17: 271

خط: نسخ، کاتب ابراهیم بن أحمد بن تقى بن عبدالله بن محمد کاظم بن محمدرضا، تاریخ کتابت: 3 رمضان 1240 ؛ق آرایه ها عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «شرح لمعه، ع ل تنقيح، رحمة الله ، م ح ن» و حواشی لغوی و معنایی میان سطرها است. عناوین در حاشیه: یادداشت ها: 1 الف: اشعاری به فارسی، 2 الف: یادداشت وقف عام، احادیثی از پیامبر صلی الله علیه و آله و حضرت علی علیه السلام درباره توحید، ترک نماز، سکوت عالم و ... به تاریخ 1239 ق و 1234ق کاتب نسخه را برای ملا .. میاندهی نگاشته است. مهرها 1 ب، 2، 234ب 235 الف: مهر کتابخانه شخصی «تنکابنی»، 49 الف، 233 الف: چهار مهر بیضی با نقش «سلام علی ابراهیم» آسیب ها: لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، اسیدی شدن لبه برگ ها تغییر خط و کاغذ از 93 - 179، ساییدگی

رنگ جلد، جلد کوتاه تر از قطع نسخه؛ کاغذ: فرنگی و اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: تیماج مشکی یک لا با جدول مزدوج ضربی، عطف گالینگور مشکی، اندرون کاغذ نخودی

235 برگ، 12 سطر، اندازه سطرها: 68×134: قطع: 133×205.

عنوان‌های دیگر: النافع فی مختصر الشرائع، المختصر النافع في فقه الأمامية.

موضوع: 1. محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق. شرائع الاسلام في مسائل الحلال و الحرام - نقد و تفسیر؛ 2. فقه جعفری -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1303082

22005

حافظ، شمس الدین محمد - 792 ق.

دیوان حافظ/ شمس الدین محمد بن بهاءالدین محمد شیرازی، متخلّص به حافظ و معروف به لسان الغیب.

زبان فارسی.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 9226 در جلد 33 فهرست همین کتابخانه. ترتیب اشعار، در نسخه حاضر، بدین صورت است: 1ب: غزلیات، 242 الف: رباعیات. نسخه حاضر، بخشی از رباعیات را ندارد.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1295 ق در تبریز، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1395 ش به کوشش محمد قزوینی و به ضمیمه ترجمه احوال حافظ از لغت‌نامه علی اکبر دهخدا از سوی انتشارات یاقوت کویر، در تهران، به زیور چاپ آراسته رسیده است.

آغاز: بسمله. الا با ایها الساقی ادر کاسا و ناولها * که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل‌ها/ ببوی نافه کاخر صبا زان طر [ه] بگشاید * ز تاب بعد گیسویش چه تاب افتاد در دل‌ها...

انجام: افتاده:... پس زود ملول گشتی از هم نفسان * آه از دل تو که سنگ می بارد از و/ هر روز دلم بزیر پای دگر است * در دیده من از هجر خار دگر است...

منابع: الذريعة 222:9، نسخه‌ها 3: 2276، نشریه 4: 687، ملی 6: 867؛ مجلس 2: 213؛ مرعشی 27: 204، ملک 2: 271، سپهسالار 2: 582، سلطنتی 1: 395؛ مرکز احیا 1: 24.

خط: نستعلیق تحریری، دو ستونی، تاریخ کتابت: گویا سده 12ق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: حاشیه 244 ب - 245 ب: اشعاری در مدح حضرت علی علیه السلام آسیب ها: افتادگی در انجام، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، پارگی برخی برگ ها، پارگی تیماج و از میان رفتن رنگ جلد؛ کاغذ: هندی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز زیتونی با ترنج و سرترنج با نقوش اسلیمی، حاشیه ریسه ای و جدول مزدوج ضربی، رقم جلد ساز درون سرترنج لت پشت با نقش «حسین بن ملا رضای صحاف» عطف گالینگور سبز، اندرون کاغذ نخودی

247 برگ، 13 سطر، اندازه سطرها: 81×172؛ قطع: 155×261

موضوع: 1- شعر فارسی -- قرن 8ق؛ 2. شعر عرفانی فارسی -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 1303085

22006/1

گیلانی، حمزه - 1134 ق.

حاشية شرح تجريد العقائد/ حمزه گیلانی اصفهانی؛ شارح: علاء الدین علی بن محمد سمرقندی، معروف به ملا علی قوشچی؛ نویسنده متن: ابو جعفر محمد بن محمد بن حسین جهرودی طوسی؛ معروف به خواجه نصیرالدین طوسی

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر، حاشیه مختصری بر مبحث «الجوهر و العرض» شرح تجرید العقائد است. گیلانی در نگارش این حاشیه از شرح المطالع و شرح الاشارات بهره جسته است.

آغاز: بسمله و به نستعين. قال المص الجوهرية والعرضية من ثواني المعقولات الخ اعلم انه اراد بهما مفهومي الجوهر و العرض و هذا اى اطلاق مثل هذه العبارة و ارادة المفهوم متداول فيما بينهم قال الشيخ كثيرا ما ... .

انجام: ... هذا ما خطر ببالي في هذا الكلام فان لم يكن تقبل و ترضاه بوسوسة الشّيطان شیطان الوهم المخالفة المشهور في شرح هذا الكلام فاستقامة السليقة بعد ملاحظة اطراف هذا الكلام يلزمك على القبول و الرضاء.

انجامه: قد تم هذه الحاشيه من ملا حمزه الجيلاني على التجريد الطوسى رحمة الله تع بید عبد الراجی.

منابع: الذريعة 6: 32؛ مجلس 33: 104

ص: 7

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت گویا سده 13ق؛ یادداشت ها: 1 الف: اشعاری به فارسی، یادداشتی فلسفی آسیب ها: لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، ساییدگی سطح و لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای روشن با ترنج و سرترنج و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ آبی

1 ب- 3 الف (206 برگ)، 20 سطر، اندازه سطرها: 86×182، قطع: 178×285

موضوع: 1. قوشچی، علی بن محمد، - 879 ق. شرح تجرید الکلام في تحرير العقائد الاسلام -- نقد و تفسیر 2. نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 ق. تجريد الكلام في تحرير العقائد الاسلام -- نقد و تفسیر؛ 3. کلام شیعه امامیه -- قرن 7 ق.

شماره رکورد 1303091

22006/2

قوشچی، علی بن محمد، - 879 ق.

شرح تجرید العقائد/ علاء الدین علی بن محمد سمرقندی، معروف به ملا علی قوشچی؛ نویسنده متن: ابو جعفر محمد بن محمد بن حسین جهرودی طوسی، معروف به خواجه نصیرالدین طوسی

زبان: عربی

تاریخ و محل تأليف: 832 ق، بغداد

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16483 در جلد 46 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از مقصد دوم، «في الجواهر و الاعراض» آغاز شده است. شارح، کتاب را به ابوسعید گورکانی، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1285 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله. المقصد الثّاني في الجواهر و الاعراض و فيه فصول الأول في الجواهر قدم مباحثها على مباحث الاعراض لانّ وجود العرض يتوقّف على وجود الجوهر فناسب ذلك ان يقدم بيان احواله علی بیان...

انجام: ... الفعل لانّهما قد يقالان للحاصل بعد انقطاع الحركة و المقولة ما كان توجّها [متوجّها] الى غاية من وضع او كيف او غير ذلك غير مستقر من حيث هو كك و لفظ ان ينفعل و ان يفعل مخصو [ص] بذلك.

ص: 8

انجامه: تمت الجواهر و الاعراض بعون الملك الفيّاض بيد الفقير ... لطفعلی ابن آقا محمد الجیلانی گیلانهی؟ [گیلانی] هذا الكتاب ستّ و عشرین شهر رمضان المبارك من سنة ثلث و اربعين ماتين بعد الألف من الهجرة النبوية سنه سنه 1243.

منابع: الذريعة 3: 353؛ کشف الظنون 1: 348 التراث العربي 7: 115؛ مشار عربی 543؛ هدية العارفین 1: 736 ملی 14: 19؛ مجلس 17: 68

خط: نسخ كاتب: لطف علی بن محمد جیلانی گیلانهی؟ تاریخ کتابت: 26 رمضان 1243 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه، م ن، ملا جلال، عبد الرزاق» است. کاغذ: فرنگی نخودی روشن، آهار مهره

3 ب - 206 ب (206 برگ)، 18 سطر، اندازه سطرها: 93×190، قطع: 178×285

عنوان های دیگر: شرح تجرید الاعتقاد؛ شرح تجرید الکلام؛ شرح جدید

موضوع: 1. نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 ق. تجرید الکلام فی تحرير العقائد الاسلام -- نقد و تفسیر؛ 2. کلام شیعه امامیه -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 3876211

22007

کاشفی، حسین بن علی، 840- 910 ق.

روضة الشهداء/ كمال الدین حسین بن علی کاشفی بیهقی سبزواری، معروف به ملا حسین واعظ

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 908 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتابی درباره واقعه کربلا و شهادت امام حسین علیه السلام، پنج تن آل عبا علیهم السلام و ذکر احوال ولادت، مناقب و مصایب ایشان با نثری شیوا و روان به همراه سروده هایی مرتبط با متن است. در مطابقت با نسخه شماره 15226 همین کتابخانه، گمان می رود روضة الشهدا باشد با این تفاوت که باب های کتاب، در نسخه حاضر، جابه جا شده و کاتب، در آغاز: هر باب، یک خطبه به زبان عربی، آورده است. متن نسخه نیز، مختصری تفاوت از جهت کاربرد واژه ها با منبع تطبیقی را دارد و این باب ها را در بردارد: 4 الف: باب پنجم در احوال امام حسن علیه السلام از وقت ولادت تا وقت شهادت،

ص: 9

23 ب: باب ششم نسب و مناقب و ولادت امام حسین علیه السلام و قتل مسلم بن عقیل، 47 ب: در قتل بعضی از فرزندان مسلم بن عقیل، 63 ب: باب هشتم در رسیدن امام حسین علیه السلام به کربلا و بعضی از احوالات آن حضرت، 83 ب: باب نهم در محاربه اصحاب امام حسین علیه السلام با دشمنان و شهادت ایشان، 103 الف: باب دهم در محاربه اهل بیت و امام حسین علیه السلام با عدا و شهادت آن حضرت و خویشان و اقربا. نیز بنگرید به شماره بازیابی 7542 در جلد 27 فهرست همین کتابخانه. نویسنده کتاب را به مرشد الدین عبدالله، معروف به سید میرزا، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1433 ق به کوشش حسن ذوالفقاری و علی تسنیمی، از سوی انتشارات معین و در سال 1390 ش به کوشش محمد روشن، از سوی انتشارات صدای معاصر، در تهران، به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده. ... بار خدایا گواه باشی و کفی بالله شهیدا که فردای روز قیامت که خلایق همه حاضر باشند و بعرش تو ناظر گواهی بدهی که هرگز خلاف حکم تو نکرده ام و سر از اطاعت رسول تو نه پیچیده ام ...

انجام: افتاده: ... عباس علی دو رکعت برای باقی شهدا و حاجتی که دارد بخواهد و دعاء پیش از نماز اینست السّلام علیک یا ابا عبدالله السّلام علیک یابن ... الله علی الظالمین برحمتک یا ارحم الراحمین

انجامه: تمت الكتاب بعون الملك الوهّاب على يد اضعف عباد الله ... علی مردان ولدی من سور [منصور] یک ساکنی لیقواني في تاريخها اربع تسعين الف سنه 1094

منابع: الذريعة 11: 294؛ کشف الظنون 1: 926؛ نسخه ها 6: 4473؛ مشار 3: 2705؛ ملی 5: 284؛ آستان قدس 26: 282

خط: نستعلیق تحریری، کاتب: علی مردان بن منصور یک لیقوانی. تاریخ کتابت: 1094 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ مهرها: 83 الف: چهار مهر دایره ای مخدوش با نقش«... على...» 100 الف: مهر چهارگوش نیمه خوانا با نقش « ...؟ ولی محمد ...؟» آسیب ها: افتادگی در آغاز، لکه، رطوبت، گسستگی شیرازه، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه ها و تغییر رنگ جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز یشمی، اندرون کاغد نخودی

130 برگ، 14 سطر، اندازه سطرها: 92×147 : قطع: 156×211

موضوع: 1. چهارده معصوم -- مصایب؛ 2. واقعه کربلا، 61ق؛ 3. قیام عاشورا

ص: 10

شماره رکورد: 1303095

22008

محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق.

شرائع الاسلام في مسائل الحلال و الحرام/ نجم الدین جعفر بن حسن بن يحيى بن سعيد هذلي حلی، معروف به محقق حلی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2000 (2000 ع) در جلد 11 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از کتاب الصلوة «المسائل السبع الأولی» آغاز شده و به «كتاب الديات» پایان یافته است.

چاپ: این اثر، در سال 1274 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها، از جمله در سال 1384 ش از سوی بنیاد معارف اسلامی، در قم، منتشر شده است.

آغاز: افتاده. ... مع القدرة ضمن اخل به عمدا او سهوا بطلت صلوته و اذا امكنه القيام مستقلا وجب و الأوجب أن يعتمد على ما يتمكن معه من القيام و روی جواز الاعتماد على الحايط مع القدرة ولو قدر على القيام...

انجام: افتاده: ... في الضّمان لان التلّف الميتمحّض من احدهما لكنّ الأول اشبه و لو سقط في حفره اثنان فهلك كل منهما بوقوع الآخر فالضمان على الحافر لانه كاطلقی و لو قال القى متاعك في البحر السلّم ...

منابع: : الذريعة 13: 47؛ مشار عربی 537؛ التراث العربي 7: 28 مرعشی 1: 232؛ ملی 45:8، 12: 85، 11: 63 مرکز مطالعات 1: 216 آستان قدس 21: 849

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 1048 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «ع ل. رحمة الله تعالی، زین الدین، ق. شرح شرائع» است. یادداشت ها: تاریخ کتابت، از انجامه برگ 128 ب، استخراج شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، لکه، رطوبت، گستگی شیرازه، پارگی برخی برگ ها، اسیدی شدن لبه برگ ها، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز یشمی، عطف گالینگور سبز، اندرون کاغذ نخودی

330 برگ، 19 سطر، اندازه سطرها: 113×173: قطع: 197×260

ص: 11

عنوان های دیگر: شرائع الاحكام في بيان معرفة الحلال و الحرام؛ شرائع الاحكام؛ شرائع الاسلام؛ شرائع الاحكام في معرفة الحلال و الحرام

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1303098

22009

مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 ق.

حقّ الیقین/ محمد باقر بن محمد تقی بن مقصود علی مجلسی، معروف به علامه مجلسی.

زبان: فارسی.

تاریخ تألیف: شعبان 1109 ق. معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 7471 در جلد 27 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از باب «در اقرار به وجود صانع» آغاز شده و تا پایان فصل دوازدهم «در بیان وسیله و لوا و حوض شفاعت و سایر منازل حضرت رسالت و اهل بیت او» را در بر دارد. نویسنده، کتاب را به شاه سلطان حسین صفوی، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1274ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1388ش به کوشش حسین نادری، از سوی موسسه انتشاراتی امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده: ... ایراد نموده‌ام امّا اکثر خلق، با باعتبار عدم اعتنا و اهتمام در امور دین، با قلت بضاعت یا وفور اشغال باطله یا عدم قابلیت ادراک آن ها، انتفاع بسیاری نمی‌یابند؛ لهذا فقیر [اراده نمود] که مختصره کافیه...

انجام: افتاده: ... الله علیه و آله خدا کوثر را بمن عطا کرده است و آن نهریست در بهشت که عرض و طولش از پایین مشرق و مغرب است و هزاران بیاشامد، هرگز تشنه نمی‌شود و هر که از آن رو بشوید، هرگز ژولیده ...

منابع: الذریعة 7:40، مشترک 2: 1092، نسخه‌ها 3: 1937، ملی 1: 31، سپهسالار 4: 321، مرعشی 201:3، مجلس 11: 283.

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: گویا شده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به فلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، لکه، مرمت غیر اصولی، آفت زدگی، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد؛

ص: 12

کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج عنابی با جدول مزدوج ضربی، عطف گالینگور زرشکی، اندرون کاغذ نخودی

256 برگ، 19 سطر، اندازه سطرها: 91×192: قطع: 161×250

عنوان های دیگر: حقّ اليقين في أصول الدين

موضوع: 1. شیعه -- اصول دین؛ 2.شیعه -- عقاید؛ 3. احادیث شیعه -- قرن 12ق.

شماره رکورد: 1303101

22010

کاشانی، فتح الله بن شكر الله، - 988 ق

خلاصة المنهج/ فتح الله بن شکرالله شریف کاشانی

زبان: فارسی - عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 6325 در جلد 23 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از تفسیر آیه 37 سوره نساء وَ لا يَحسَبَنَ الَّذينَ يَبخَلُونَ ... آغاز و به تفسیر آیه 33 سوره انعام قَد نعلَمُ إنَّهُ لَيَحزُنُكَ الّذى .... پایان یافته است. در مقایسه با نسخه های مشابه، نسخه حاضر، عبارات بیشتری را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1284 ق در ایران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1354ش به کوشش ابوالحسن شعرانی، از سوی کتاب فروشی اسلامیه، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... به بیند و الذين عطفست بر الذين يَبخَلُونَ یعنی حق تعالی دوست نمی دارد آنان را که [...] ينفقون اموالهم نفقه می کنند مال های خود را رئاء الناس برای دیدن مردمان...

انجام: افتاده: ... انکار می کنند از روی عناد و انکار ججود اگر چه متعدی بنفسه است. اما چون که متضمن تکذیب است متعدی بیا؟ شده یعنی اظهار کذب می کنند بآیات خدا یا آن که بصدق متیقن اند...

منابع: الذريعة 7: 233 مشار 2: 1910؛ ملی 9:5 گلپایگانی 3: 1748؛ مرعشی 3: 45؛ استان قدس 11: 627

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها:

ص: 13

افتادگی در آغاز: انجام و میان برگ های 186 - 187 الف 191 ب - 192 الف، 203 ب- 204 الف، 316 ب- 317 الف، 317 - 318 الف لکه، رطوبت، آفت زدگی، پارگی برخی برگ ها گسستگی شیرازه، پارگی و ساییدگی لبه های جلد کاغذ: اصفهانی؟ نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قرمز اندرون کاغذ نخودی تیره

320 برگ 25 سطر، اندازه سطرها 85×193: قطع: 157×261

عنوان های دیگر: خلاصة منهج الصادقين في الزام المخالفين؛ خلاصه تفسیر منهج الصادقين

موضوع: 1 تفاسیر شیعه - قرن 10 ق.

شماره رکورد: 1303103

22011

میلانی، محمد بن عبد الرحیم - 811 ق.

شرح المغنى/ بدرالدین محمد بن عبد الرحيم محمد عمری میلانی نویسنده متن: ابو عبدالله فخر الدین احمد بن حسن جاربردی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: رجب 801 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر شرحی با عناوین «قوله قوله» بر المغنی است. نسخه حاضر، تا پایان مبحث «ترخیم» را در بردارد.

چاپ این اثر، در سال 1428ق با تحقیق احمد قوغی و محمد مهدی دیاربکری از سوى مكتبة سيداء للطباعة والنشر و التوزیع در ترکیه به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله رب تمّم بفضلك الحمد لله الفاطر الحكيم القادر العليم منشي العالي محیی البالي الرميم و الصّلوة و السلام على رسوله الكريم الرئوف ... محمد ابن الرحيم عبد الرحمن محمد العمريّ الميلاني [محمد بن عبد الرحيم بن محمد العمريّ الميلاني] ...

انجام: ... و الهاء هيهنا عوض من الواو والذّاهبة من وسطها لانّ اصلها ثوب كما قالوا اقام اقامة و اصله اقواما فعرضوا لها [فعوض الهاء] من الواو الذاهبة من عين الفعل و المندوب.

منابع: کشف الظنون 2: 1751؛ معجم المؤلّفين 10: 158 مرعشی 14: 200؛ مجلس 12: 13؛ آستان قدس 13: 337 دانشگاه 17: 388 دایرة المعارف 3: 206

ص: 14

خط نسخ، تاریخ کتابت گویا سده 13 ق، آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی نسخه دارای حواشی مختصر مرتبط با متن است. یادداشت ها: 1 ب: یادداشت دعا به کتابت محمد بن مجید مراغی آسیب ها: 1 الف، 32 ب و برخی عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، صحافی نامناسب، جدا شدن جلد از نسخه پارگی لبه های جلد کاغذ فرنگی نخودی آهار مهره جلد: مقوایی با روکش کاغذ زرشکی، عطف پارچه نخودی، اندرون کاغذ نخودی

32 برگ، 14 سطر، اندازه سطرها 78×157، قطع: 133×196

عنوان های دیگر: شرح المغنى في النحو

موضوع: 1 جاربردی، احمد بن حسن - 746 ق. المغنی - نقد و تفسیر ؛2. زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 1303105

22012

مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110ق.

زاد المعاد/ محمد باقر بن محمد تقی بن مقصود علی مجلسی، معروف به علامه مجلسی

زبان: فارسی - عربی

تاریخ تألیف: 1107ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 5017 در جلد 21 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از فصل ششم «در بیان فضایل و اعمال شب و روز ماه رجب» آغاز و تا پایان دعای یستشیر را در بردارد. نویسنده، کتاب را به شاه سلطان حسین صفوی اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1284 ق به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در سال 1392ش از سوی انتشارات سرور در قم، منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... عرش خود جا دهد و حساب کند او را حساب آسان و هفتاد هزار ملک او را متابعت کنند تا داخل بهشت شود و باو عطا کند آن چه هیچ چشمی ندیده باشد و گوشی نشنیده باشد فصل چهارم...

انجام: افتاده: ... کشف الضر عنكم ولا تحويلا فيا من لا يملك كشف ضری و لا تحویله عنى احد غيرك صل على محمد و آله و اكشف ضری و حوله الى من يدعوا معك الها آخر اذ لا اله غيرك ...

ص: 15

منابع: الذريعة 11:12 ملی 10: 651 آستان قدس 13: 293 ملک 3: 431؛ مجلس 6: 23 مرعشی 28: 660 سپهسالار 5: 181 فیضیه 2: 64 مرکز مطالعات 1: 284

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: جدول دور متن و کمنداندازی به قلم زر عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. یادداشت ها: 224 الف- 226 الف: یادداشت هایی درباره شیوه ختم دعای کثرت رزق به نقل از حضرت علی علیه السلام و پیامبر صلی الله علیه و آله، گشایش در کارها و زیاد شدن رزق و روزی به نقل از سید بن طاووس در مهج الدعوات و منهج العبادات، 227 الف - 230 ب: دعای عالیة المضامین با آغاز: «اللهم إني زُرتُ هَذَا الامامَ...» آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، لکه، رطوبت مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب ساییدگی لبه های چند کاغذ فرنگی، نخودی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز یشمی با جدول مزدوج ضربی، اندرون کاغذ نخودی

229 برگ، 17 سطر، اندازه سطرها:82×153: قطع: 133×195

عنوان های دیگر: زاد المعاد فی اعمال السنة؛ زاد المعاد في الاعمال الحسنة موضوع : 1. دعاها .. زیارت نامه ها؛ 3. اعمال السنة

شماره رکورد: 1303117

22013

تفتازانی، مسعود بن عمر، 722 - 792؟ ق.

المطوّل في شرح تلخيص المفتاح/ سعدالدین مسعود بن عمر بن عبدالله هروی خراسانی تفتازانی حنفی؛ خلاصه نویس: محمد بن عبدالرحمان شافعی دمشقی معروف به خطیب قزوینی نویسنده: متن سراج الدین ابو يعقوب يوسف بن ابی بکر سکّاکی خوارزمی

زبان: عربی

تاریخ و محل تألیف: 11 صفر 748 ق، هرات

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2374 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه. شارح، کتاب را به معزّالدین ابی الحسن محمد کرت، اهدا کرده است.

ص: 16

چاپ: این اثر در سال 1280 ق در تبریز، 1286 ق در استانبول و در سال 1343 ق در قاهره به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در سال 1374ش از سوی مكتبة العلمية الاسلامیه در تهران منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... و لطايف فقر اتخذتها من عين التحقيق و تمسكت في دفع اعتراضاته بذيل العدل و الانصاف و تجنّبت في رد ... و اشرت الى حل اكثر غوامض المفتاح و الايضاح و نبهت على ...

انجام: افتاده: ... عن غيرها كما في تشبيه ثوب بآخر في نوعهما أو جنسهما او فصلهما كما يق هذا القميص مثل ذلك في كونهما كرباسا أو ثوبا أو من القطن او خارج عن حقيقه الطرفين و لا محالة ...

منابع: الذريعة 15: 228 کشف الظنون 1: 4731؛ مشار عربی 859؛ ملی 7: 314؛ مرعشی 2: 179 مرکز احیا 1: 186؛ دانشگاه 12: 2997

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ و مشکی حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحات مفصلی با نشان های «م له، صحاح، منه، نهاية، ص. خواجه ابوالقاسم، جنبی؟، شرح ابیات، مفتاح سیده» است. عناوین در حاشیه؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 1 نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه آفت زدگی لبه برخی برگ ها، ساییدگی سطح و لبه های جلد پارگی جلد از قسمت عطف کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره: جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با ترنج و سرترنج جدول مزدوج و حاشیه ریسه ای ضربی، عطف پارچه نخودی، اندرون کاغذ صورتی

273 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها: 90×161 قطع: 153×260

عنوان های دیگر: شرح تلخيص المفتاح المطوّل

موضوع: 1. سکاکی، یوسف بن ابی بکر، 555 - 626 ق مفتاح العلوم -- نقد و تفسیر؛ 2. خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمان، 666 - 739 ق. تلخيص المفتاح -- نقد و تفسیر 3. زبان عربی -- معانی و بیان

شماره رکورد: 1303231

22014

فاضل هندی، محمد بن حسن 1062؟ - 1135 ق.

ص: 17

كشف اللثام في شرح قواعد الاحكام/ بهاء الدین محمد بن تاج الدین حسن اصفهانی، معروف به فاضل هندی، فاضل اصفهانی و کاشف اللثام؛ نویسنده متن: ابو منصور جمال الدین حسن بن يوسف بن مطهر حلی، معروف به علامه حلی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 16 سوال 1110ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 19988 در جلد 58 فهرست همین کتابخانه نسخه حاضر «کتاب الجنایات» را در بردارد.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1271 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن در سال 1375ش از سوی جامعه مدرّسین حوزه علمیه قم، منتشر شده است.

آغاز: بسمله کتاب الجنايات القتل للمؤمن ظلما من اعظم الكبابر قال تعالى و من يقتل مؤمنا متعمّدا فجزاؤه جهنّم خالدا فيها و غضب الله عليه و لعنه و اعدّ له عذابا اليما و عن الص ع انه وجد في رواية سيف رسول الله...

انجام: ... و صدورهم خوا و عقولهم هبا و هم الذين اتخذوا دينهم لعبا و لهوا و غرتهم الحيوة الدنيا و هم قطاع طريق الدّين والحمد لله ربّ العالمين و صلّى الله على محمد و آله الطّاهرين.

انجامه: سنه 1248 تم.

منابع: : الذريعة 18: 56 ملی 151:8؛ مرعشی 1: 156 ملک 1: 1597 سپهسالار 5: 434؛ مرکز احیا 7: 196

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 1248 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ آسیب ها: 1 الف، 95 ب و برخی عناوین نانوشته، تکه، پارگی برخی برگ ها، ساییدگی لبه های جلد پارگی عطف کاغذ: فرنگی نخودی روشن، آهار مهره: جلد: مقوایی با روکش کاغذ مشکی، عطف و گوشه ها تیماج قرمز، اندرون کاغذ بنفش

95 برگ، 29 سطر، اندازه سطرها 127×207؛ قطع 217×353

عنوان های دیگر: کشف اللثام و الابهام عن كتاب قواعد الاحكام؛ كشف اللثام عن وجه قواعد الاحكام

موضوع: 1. علامه حلی، حسن بن يوسف، 648 - 726 ق. قواعد الاحكام في معرفة الحلال والحرام - - نقد و تفسیر؛ 2. فقه جعفری -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 1303301

ص: 18

22015

محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق

المختصر النافع/ نجم الدین جعفر بن حسن بن يحيى بن سعيد هذلي حلی، معروف به محقق حلی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2120 در جلد 11 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از «کتاب النکاح» شروع شده و به قسم الثانی «فی قصاص الطرف» از «کتاب القصاص» پایان یافته است.

چاپ این اثر، در سال 1301 ق در نولشکور به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1410ق از سوی بنیاد بعثت در تهران به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده: ... فات المريض اذا كانت مشروطة بالوفاة فهى من الثلث و ان كانت منجزة و كان فيها محاباة ...

انجام: افتاده: ... و يجتنب القصاص في الحر الشديد والبرد الشديد و یتواخي اعتدال النهار فلو قطع شحمة اذن فالصقها [المنجى] عليه كان للجانی از النها ليتساويا في الشين و يقطع الانف الشام

منابع: الذريعة 20: 313 ملی 15: 166؛ مرعشی 2: 112 آستان قدس 21: 1182 دانشگاه 17: 271؛ مجلس 13: 161

خط: نستعلیق تحریری تاریخ کتابت: گویا سده 11 ق، آرایه ها: عناوین به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن حواشی لغوی و معنایی میان سطرها است. یادداشت ها 2 الف: یادداشت مالکیت محمد بن سید هاشم؟ هندی به تاریخ 1269 ق آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 1، 69 و برخی عناوین نا نوشته، مرمت غیر اصولی لکه رطوبت، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های چند و پارگی عطف؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: تیماج مشکی یک لا با جدول مزدوج ضربی

69 برگ، 14 سطر، اندازه سطرها: 88×138: قطع: 128×190

عنوان های دیگر: النافع فی مختصر الشرائع، المختصر النافع في فقه الامامية

موضوع: 1. محقق حلی، جعفر بن حسن 603 - 676 ق شرائع الاسلام في مسائل الحلال و الحرام -- نقد و تفسیر؛ 2. فقه جعفری -- قرن 7 ق.

ص: 19

شماره رکورد: 1303316

22016

ابن مالک محمد بن عبدالله، 2600 - 672 ق.

الالفية/ جمال الدين ابو عبدالله محمد بن عبدالله بن محمد بن عبدالله بن مالک طایی جیانی اندلسی، معروف به ابن مالک

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2460 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه نسخه حاضر از مبحث «مبتدا و خبر» آغاز شده است.

چاپ: این اثر میان سال های 1312 ق - 1345 ق بارها در ایران، بمبئی دهلی و لکهنو به چاپ سنگی رسیده؛ سپس در سال 1378ش به کوشش علی رضا بخشایشی در قم و در 1379 ش به کوشش عبدالرضا جوادی، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... و خبر للمحصور [المحصور] قدم ابدا * كما لنا الا اتباع احمدا/ و بعد لولا غالبا حذف الخبر * حتم و في نصّ يمين ذا استقر...

انجام: ... فأحمد الله مصليا على * محمد خیر نبیّ ارسلا/ و آله الغر الكرام البررة * و صحبه المنتجبين الخيرة.

منابع : کشف الظنون 151:1؛ معجم المطبوعات 1: 233؛ مشار عربی 85: نشریه 7: 1694 ملی 10: 233 مرعشی 17:1 مجلس 10: 280 دانشگاه 17: 287؛ ملک 395:5

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق آرایه ها: برخی عناوین به فلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه با نشان «بلغ» تصحیح شده است. برخی عناوین در حاشیه آسیب ها: افتادگی در آغاز 59 ب نانوشته رطوبت مختصر لبه برگ ها، گسستگی شیرازه، ساییدگی لیه های جلد؛ کاغذ: اصفهانی نخودی؛ آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش کاغذ نخودی عطف تیماج قرمز، اندرون کاغذ نخودی

59 برگ، 7 سطر، اندازه سطرها 81×138: قطع: 144×218

عنوان های دیگر: الخلاصة فی النحو الالفية في النحو

موضوع: 1. زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 1303323

ص: 20

22017

این شهید ثانی، حسن بن زین الدین، 959 - 1011 ق.

معالم الدین و ملاذ المجتهدین/ جمال الدین ابو منصور حسن بن زین الدین بن نور الدین علی بن احمد شامی جمعی عاملی معروف به صاحب معالم

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16353 در جلد 46 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر در سال 1266 ق به چاپ سنگی رسیده پس از آن، بارها از جمله در سال 1393 ش از سوی جامعه مدرّسین حوزه علمیه قم، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين الحمد لله المتعال في عز جلاله عن مطارح الافهام فلا يحيط يكنهه العارفون المتقدس بكمال ... اما بعد فان أولى ما انفقت في تحصيله كنوز الاعمار و اطالت التردّد بين العين و الاثر ...

انجام: ... حجة و اما ثانيا فلان الافتاء بما يحتمل التاويل وان كان محتملا الا ان احتمال النقيه على ما هو المعلوم من احوال الائمة اقرب و اظهر و ذلك كاف في الترجيح فكلام الشيخ عندى هو الحق.

انجامه: قد فرغت من تسويد هذا الرساله ... في شهر رمضان المبارک من شهور سنه 1233

منابع: : الذريعة 21: 198؛ التراث العربي 12: 14 مشار عربی 865، ملی 16: 293 آستان قدس 14: 442 مرعشی 12: 156، 31: 273 مجلس 26: 400؛ نوربخش 1: 57؛ مرکز مطالعات 1: 384؛ مروی 1: 231

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: رمضان 1233 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «سلطان عليه الرحمة، م ح س م محمد باقر بن محمد محسن» است. یادداشت ها: 1 الف: اشعاری به فارسی و عربی، یادداشتی درباره واژه مشترک؛ مهرها: 1 ب مهر چهارگوش با نقش «ان الله يحب المحسنين 1151» آسیب ها: 64 نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی، مرکب گسستگی شیرازه کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره، جلد مقوایی با روکش تیماج عنایی روشن، اندرون کاغذ نخودی

83 برگ، 17 سطر ، اندازه سطرها 92×182: قطع: 161×273

عنوان های دیگر: معالم الاصول

ص: 21

موضوع: 1. اصول فقه شیعه -- قرن 11ق.

شماره رکورد: 1303339

22018

حایری اصفهانی، محمد حسین بن عبد الرحیم، - 1254؟ ق.

الفصول الغُروية في الاصول الفقهية/ محمد حسين بن عبد الرحیم جابری اصفهانی

زبان: عربی

تاریخ و محل تأليف: 19 ذی الحجة 1239 ق، نجف

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 8425 در جلد 30 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از پایان فصل «اختلف القائلون بان الامر» از مجلّد اول آغاز: شده و تا پایان فصل «من الادلّة العقلية» ادامه یافته است. مجلّد دوم کتاب، «الادلّة السمعية» از 106 ب، آغاز شده است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال های 1274 ق و 1286 ق در تهران به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: افتاده: ... الظنية قد تتعارض و فهم الوجوب هناك على تقدير تسليمه مستندا الى ما سبق العلم به او ما هو ظ الحال من كون الخروج اليه مطلوبا عند عدم ما يمنع منه نظرا الى العادة جارية بالاهتمام...

انجام: افتاده:... اثبات وقوعها في زمن المتاخر الا بواسطة امر عادى و هو العلم بوضوع الطهارة منه فيكون من الأصول المثبتة الغير المعتبرة كما نبهنا عليه و امّا الشرط الثاني ففيه ان احتمال الاندراج في عموم...

منابع: الذريعة 16: 241 ملی 7: 204 مرعشی 9: 210 دانشگاه 8: 229؛ مجلس 17: 202 ملک 1: 545

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 1266 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان «منه رحمة الله» است. عناوین در حاشیه یادداشت ها: تاریخ کتابت از انجامه: جلد اول در برگ 106 الف، استخراج شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز: و انجام، لکه، رطوبت بخش شدگی مرکب گسستگی شیرازه، پارگی برخی برگ ها فرسودگی و پارگی تیماج جلد کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره جلد: لت رو مقوایی با روکش تیماج مشکی، لت پشت پارچه مشکی عطف گالینگور مشکی، اندرون کاغذ نخودی

ص: 22

181 برگ، 30 سطر، اندازه سطرها: 136×221: قطع: 217×306

عنوان های دیگر: فصول الاصول، الفصول

موضوع: 1. اصول فقه شیعه -- قرن 13 ق.

شماره رکورد: 1303363

22019

تفتازانی، مسعود بن عمر، 722 - 792؟ ق.

مختصر المعاني في شرح تلخيص المفتاح/ سعد الدین مسعود بن عمر بن عبدالله هروی خراسانی تفتازانی حنفی؛ خلاصه کننده: محمد بن عبدالرحمان شافعی دمشقی؛ معروف به خطیب قزوینی نویسنده متن: سراج الدین ابو بعقوب يوسف بن ابی بکر سکّاکی خوارزمی

زبان: عربی

تاریخ و محل تألیف: 756 ق، غجدوان

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2427 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، فاقد عبارات آغاز: و بخشی از انجام است و تا پایان مبحث «السرقات الشعریة» را در بردارد. شارح، کتاب را به سلطان محمود جانی بیگ خان، اهدا کرده است. چاپ: این اثر، در سال 1374ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1370 ش از سوی انتشارات دار الفکر، در قم، منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... و مقبول الاسماع عن آخرها مر [امر] لا يسعه مقدرة العشر [البشر] و انّما هو شان خالق القوى و القدر و أنّ هذا الفن نضت اليوم ماده فصار جدالا بلا اثر و ذهب رواه فعاد خلافا بلا ثمر حتى طارت بقيّة ...

انجام: افتاده: ... مع الرايات معدودة في عدا او الجيش حتى توهّم أنها أيضا من المقابلة هذا هو المفهوم من الايضاح وقبل معنى قوله بها اى بهذه الرايات الثلثه يتمّ حسن البيت الاول و اكثر ...

منابع: کشف الظنون 1: 437 مشار عربی 219؛ ملی 7: 94، 16: 101؛ مجلس 26: 367؛ آستان قدس 25: 159 مرعشی 3: 170 مرکز مطالعات 1: 388

خط نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: برخی عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به فلم سرخ و مشکی ،حواشی نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی

ص: 23

با نشان های «من الشرح المفتاح، م. م ح، من الاستاد، م مطوّل، کنز، چلبی، نورالدین، ش ف، منه» است. یادداشت ها: اندرون لت رو: یادداشتی درباره نماز خواندن و روزه گرفتن؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز: و انجام، لکه، رطوبت مختصر لبه برگ ها، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، فرسودگی و پارگی جلد، کاغذ: فرنگی نخودی و آبی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای با حاشیه ریسه ای ضربی، عطف گالینگور زرشکی، اندرون کاغذ زرد

153 برگ، 21 سطر ، اندازه سطرها83×195 قطع: 170×318

عنوان های دیگر: المختصر فی شرح تلخيص المفتاح؛ شرح تلخيص المفتاح؛ مختصر المعانی؛ مختصر تلخیص

موضوع: 1. سکّاکی، یوسف بن ابی بکر، 555 - 626 ق. مفتاح العلوم -- نقد و تفسیر؛ 2. خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمان 666 - 739 ق تلخيص المفتاح -- نقد و تفسير، 3. زبان عربی -- معانی و بیان

شماره رکورد: 1303428

22020/1

انصاری شیرازی، علی بن حسین، 729 - 806 ق.

اختیارات بدیعی/ علی بن حسین انصاری شیرازی، معروف به زین العابدین عطار

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 770ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتابی در دو مقاله و شماری باب است: مقاله اول در ادویه مفرده، در این مقاله نویسنده داروهای مفرده را بر حسب نام های متداول که اغلب به زبان عربی بوده به ترتیب حروف الفبا ذکر کرده و شرح مختصری درباره خواص دارویی آن ها داده است، مقاله دوم در مرکبات؛ در این مقاله، داروهای ترکیبی را بر اساس شکل دارویی و فواید درمانی شماری باب شرح داده است. در اغلب موارد نیز نام کاشف اثر دارویی مفرده و مبتکر داروی مرکبه بیان شده که نشان دهنده حفظ و رعایت صدق گفتار و پرهیز از نسبت دادن بافته های دیگران به خود از سوی نویسنده است. نسخه حاضر، این باب ها را در بردارد: 1 الف: اواخر باب الشين، 3 ب: باب الصاد، 7 ب: باب الضاد، 9 الف: بخش هایی از باب الطا، 13 الف: باب الظاء 13 ب: باب العين، 19 الف: باب الغین، 20 ب: باب الفا، 26 الف: بخش هایی از باب العین، 28 الف:

ص: 24

بخش هایی از باب القاف، 29 الف: باب الکاف. در مطابقت با نسخه های مشابه نسخه حاضر، عبارات بیشتری با عنوان «این مولف گوید» را دارد. نویسنده، کتاب را به شاهزاده بدیع الجمال، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1305 ق در کانپور، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها، از جمله در سال 1371 ش به مناسبت کنگره بین المللی تاریخ پزشکی در اسلام و ایران، به کوشش محمد تقی میر از سوی شرکت دارویی پخش رازی، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: افتاده:... الرئیس گوید طعم وی تلخ و تیز و قابض بود و بادها بشکند و در وی تحلیل عجیب بود و اعصاب را نافع بود و عرق النسا و نقرس را و تیادوق [ تیاذوق] گوید نافع بود ریاحی را که عارض شود...

انجام: افتاده: ... رنگ بود زود شکن باشد و کافور مانند صمعی در میان چوب بود چون بشکافند و کافور از میان آن بیرون آورند هر چه ممکن بود آن گاه خوب او را بجوشانند و از آب او کافور...

منابع: الذريعة 1: 368؛ مشار 1: 190؛ ملی 1: 162؛ آستان قدس 19: 5 مرعشی 2: 114؛ دانشگاه 17: 285

خط: نسخ و نستعلیق، تاریخ کتابت: گویا سده 11 ق. آرایه ها: عناوین به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است.

یادداشت ها: گمان می رود این رساله، دو نسخه متفاوت از اختیارات بدیعی بوده که با هم صحافی شده است. آسیب ها افتادگی در آغاز، انجام و میان برگ های 8-9، 25 -28 ، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، آفت زدگی، اسیدی شدن برگ ها، ساییدگی لبه های جلد، کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره: جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای، عطف گالینگور زرشکی، اندرون کاغذ آبی

1 الف- 29 ب (52 برگ)، متغیر میان 21- 25 سطر، اندازه سطرها: 117×178- 114×158 قطع: 177×250

موضوع: 1. داروهای گیاهی؛ 2. داروشناسی؛ 3. پزشکی سنتی -- نسخه ها و دستور العمل ها

شماره رکورد: 1303439

ص: 25

22020/2

حکیم مؤمن، محمد مؤمن بن محمد زمان، قرن 11 ق.

تحفة المؤمنين/ محمد مؤمن بن محمد زمان تنکابنی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 13699 در جلد 37 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، قسمت هایی از دستورات جامع تحفة المؤمنین را در بردارد و از پایان حل پنجم «در بیان بعضی از خواص فلزات و اصلاح آن و آن چه به آن متعلق است» آغاز شده و تا بخش هایی از عقد اول «در قواعد قمریه» را در بردارد. منزوی، در فهرست نسخه های خطی فارسی، سه تاریخ تألیف «1077 ق یا 1078 ق و یا 1087 ق» را آورده است. نویسنده، کتاب را به شاه سلیمان صفوی اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1274ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده، پس از آن بارها از جمله در سال 1394 از سوی انتشارات چوگان در تهران به زیور چاپ آراسته شده است.

آغاز: افتاده: ... پس از تیزاب جدا کرده با اندک رطوبت تیزابی که درو با او باشد با مثل او نمک اندرانی بسایند و در بوته باتش زغال سرخ کنند و هر چند آتش او را دوام بیشتر باشد بهتر است بشرطی که...

انجام: افتاده: ... ایضا کبریت مبیّض چون با نوشادر محلول غوّاص اکسیر بیاض نحاس منفی و مشتری منقی است جزوی بر پنج؟ جزو طریق زاد المسافرین مشتری مطهر را بالسویه با عبد...

منابع: الذريعة 3: 402، 473؛ نسخه ها 1: 491؛ مشترک 1: 521؛ مشار 1: 1202 ملی 1: 7 مجلس 11: 279 مرعشی 21: 170؛ دانشگاه 16: 539؛ سپهسالار 3: 377

خط: نسخ آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ

30 الف - 1 3 ب (52 برگ) 25 سطر، اندازه سطرها: 119×181، قطع: 177×250

عنوان های دیگر: تحفه سلیماني؛ التحفة في الطب؛ تحفة حكيم مؤمن

موضوع: 1. پزشکی اسلامی؛ 2. داروشناسی؛ 3. داروسازی

شماره رکورد: 3895653

ص: 26

22020/3

حکیم قمی، سعید بن محمد باقر، قرن 11ق.

اسهال/ محمد سعید بن محمد باقر حکیم قمی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، رساله ای در شناخت بیماری اسهال، علامت ها و چگونگی درمان آن، دارای سه مطلب و هر مطلب شامل چندین فصل است. مطلب اول: دارای یک مقدمه و چهارده فصل در کلّیات مطلب دوم: در ادویه مفرده مربوط به اسهال، با سه فصل مطلب سوم: در تراکیب نافعه دارای سه فصل در نشریه (1: 472) به نقل از فهرست فارسی دارالکتب قاهره احتمال داده است که این رساله از قاضی بن کاشف الدین محمد باشد؛ ولی روی برگ نخست نسخه شماره 6348 کتابخانه مرعشی، نام محمد سعید حکیم دیده شده است. در فهرست مجلس آمده نویسنده، این رساله را به دستور شاه عباس دوم، تألیف کرده است. نیز در نسخه شماره 1070 همان کتابخانه، كاتب، در پایان ،رساله نویسنده را با این القاب یاد کرده است: «نقل عن خطه الشريف مولفه مقرب الحضرة الخاقان جالينوس الزمان افلاطون الدوران نبيلة الاطباء، جليلة الحكما مخدومنا و ملادنا میرزا محمد سعید احفظه الله تعالی و ایّده و وفّقه في الدارين». نسخة حاضر این مطالب را در بردارد: 33 ب: فصل یازدهم از مطلب اول در علاج نوع پنجم اسهال، 34 الف: فصل دوازدهم از مطلب اول اسهالی که از خوردن ادویه سَمیّه بهم رسیده باشد. فصل سیزدهم از مطلب اول در علاج ا هالی که از ورم امعا به هم رسیده باشد. 35 ب: فصل چهاردهم از مطلب اول در علاج اسهال کهنه، 38 الف: مطلب دوم در ذکر اسامی ادویه مفرده مستعمله 38 ب: فصل اول از مطلب دوم در ذکر ادویه مفرده 39 ب: فصل پنجم از مطلب اول در بیان معالجات کلیه و تدبیرات نافعه، 41 الف: فصل ششم از مطلب اول در علاج نوع اول از انواع اسهال، 44 الف: فصل هفتم از مطلب اول در بیان غذای صاحبان اسهال، 46 الف: فصل هشتم از مطلب اول در علاج نوع دوم از انواع اسهال و آن اسهالی است که از صفرا به هم رسیده باشد.

آغاز: افتاده:.. الاغ تازه دوشیده؟ حقنه نمایند و گاهی باین نسخه نیز حقنه نمایند جو مقشر برنج سفید از هر یک بیست مثقال این ها را خوب بجوشانند بعد از آن صاف نمایند و تخم مرغ را با زرده...

ص: 27

انجام: افتاده: ... است باقیون صندل سفید سرد و خشکست و نافع است از برای اسهال صفراوی و التهاب و حرارتی که لازم آن می باشد خرنوب دو نوع می باشد شامی و نبطی و هر دو سرد و خشک ...

منابع: نسخه ها 1: 472؛ مرعشی 16: 310؛ مرکز احیا 1: 358؛ مجلس 23: 525

خط: نستعلیق تحریری؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 32: یک برگ از رساله ای در پزشکی که گمان می رود از جلد اول ذخیره خوارزمشاهی جرجانی «باب سوم اندر وقت بحران» باشد با این تفاوت که برخی مطالب آن در ذخیره خوارزمشاهی نیامده بود و برخی عبارات از نظر نگارشی متفاوت بود. آسیب ها: افتادگی در آغاز، انجام و میان برگ های 32- 33، 38- 39، 46- 47، لکه رطوبت، اسیدی شدن برگ ها مرمت غیر اصولی، آفت زدگی، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب

32 الف - 47 ب (52 برگ) 18 سطر، اندازه سطرها: 132×181، قطع: 177×250

موضوع: 1. پزشکی اسلامی؛ 2. اسهال

شماره رکورد: 3896110

22020/4

جرجانی، اسماعیل بن حسن، 434 -531 ق.

الاغراض الطبّية و المباحث/ العلائية زين الدين اسماعیل بن حسن جرجانی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 11002 در جلد 3 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر از نیمه باب سوم از گفتار شتم «اندر خناق» آغاز شده و این باب ها را در بردارد: 48 ب: اندر بثرها که از اندرون حلق برآید 49 الف: باب پنجم اندر دیوچه که به حلق در آویزد 49 الف: اندر بیماری های آلت دم زدن، باب اول: اندر ضيق النفس. نویسنده، کتاب را به اتسر، پسر خوارزمشاه، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1345ش به کوشش حسن تاج بخش از سوی بنیاد فرهنگی ایران به چاپ رسیده؛ پس از آن، در سال 1384ش از سوی موسسه انتشارات و چاپ فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، منتشر شده است.

ص: 28

آغاز: افتاده: ... [ال] حمل و آرد جو و عدس و مقشر و خطمی اندر میانه بنفشه و بابونه زیادت کنند و بروغن گل چرب کنند و بر گردا گرد گردن و قفای نهند و غرغره بسیر تازه ...

انجام: افتاده: ... اما نزله بیکبار افتد و انتقال اندک اندک باشد و تولد ماده اندر شش سبب سوء المزاج سرد باشد و تهیج روی نشان آن باشد علاج قانون علاج این علت آنست که ...

منابع: الذریعة 251:2؛ کشف الظنون 130:1؛ نسخه ها 1: 473؛ مشترک 1: 486؛ ملی 3: 377 دانشگاه 14: 3876؛ مرعشی 33: 471

یادداشت ها: 52 ب: یادداشت هایی پراکنده در طب سنتی؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز، انجام و میان برگ های 47-46، 50، 52 الف نانوشته

48 الف - 52 ب (52 برگ)، 21 سطر، اندازه سطرها: 100×201، قطع: 177×250

عنوان های دیگر: اغراض طبّی

موضوع : 1. پزشکی اسلامی؛ 2 پزشکی سنتی

شماره رکورد: 3896540

22021

طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 ق.

الاستبصار في ما اختلف من الاخبار/ ابو جعفر محمد بن حسن طوسی، معروف به شیخ طایفه و شیخ طوسی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2932 در جلد 14 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر تا باب «السهو في صلوة المغرب» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1307 ق در لکهنو، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1380ش به کوشش علی اکبر غفاری، از سوی موسسه دارالحدیث الثقافية در قم، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد لله ولى الحمد و مستحقه و الصلوة على خيرته من خلقه ... اما بعد فاني رايت جماعة من اصحابنا لما نظروا في كتابنا الكبير الموسوم بتهذيب الاحكام ...

ص: 29

انجام: افتاده: ... عمار الساباطی و هو ضعيف فاسد المذهب لا يعمل على ما يختص بروایته و قد اجتمعت الطائفة على ترك العمل بهذا الخبر و يجوز أن يكون الوجه فيهما من سها في ...

منابع: الذريعة 2: 14 مشار عربی 47؛ ملی 162:8 مرعشی 158:2؛ ملک 35:1، مجلس 26: 130 دانشگاه 15: 4141

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 11 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 1 الف: یادداشت مالکیت علی بن احمد بن علی جیرانی و علی عراقی مهرها: 1 الف: مهر بیضی با نقش «وصی احمد علی 1198»، دو مهر بیضی با نقش «یا علی» مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «یا حسین ادرکنی» 2 الف: مهر بیضی نیمه خوانا؛ آسیب ها: افتادگی در انجام، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، جلد الحاقی؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره جلد: مقوایی با روکش گالینگور آبی و سفید، اندرون کاغذ نخودی

91 برگ، 25 سطر، اندازه سطرها 117×193، قطع: 210 ×276

عنوان های دیگر: الاستبصار في الاخبار

موضوع: 1. احادیث شیعه -- قرن 5 ق 2. احادیث احکام - قرن 5 ق.

شماره رکورد: 1303448

22022

تستری، جعفر بن حسین، 1230 - 1303ق.

مجالس/ جعفر بن حسین شوشتری کاظمی نجفی، معروف به نجار

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 17892 در جلد 51 فهرست همین کتابخانه نسخه حاضر از مجلس اول آغاز و تا بخش هایی از مجلس بیست و یکم را در بردارد. علامه شوشتری از فقها و وعّاظ نامی دوره قاجاریه بوده است.

چاپ: مجموعه مجالس شیخ جعفر شوشتری در سال 1393ش با عنوان مجالس در تهران منتشر شده است.

ص: 30

آغاز: بسمله المجلس الأول من موعظة عليه الرحمة في شهر رمضان المبارك الله لا اله الا هو الحيّ القيوم ذو الجلال و الاکرام الملک القدوس السلام تعالى في عز جلاله عن مطارح الافهام و تقدس عن مجانسة الانام ...

انجام: افتاده: ... به بلعد می تواند از بس که بزرگ است این است که خداوند عالم می فرمايد يوم يقوم الروح و الملائكة صفا يعنى تمام ملائکه در یک صف می ایستند در روز قیامت تعجّب نکن از بزرگی روح زیرا ...

منابع: موسوعة طبقات الفقهاء 14: 139

خط: عبارات فارسی به نستعلیق تحریری عبارات عربی به نسخ تاریخ کتابت: سده 14 ق حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. آسیبرها: افتادگی در انجام 120 نانوشته، پارگی برخی برگ ها، رطوبت لبه برگ ها، گسستگی شیرازه، باشیدگی مختصر مرکب، ساییدگی لبه های جلد کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای روشن با جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه ای ضربی اندرون برگی از کتاب چاپ سنگی درباره سعد و نحس ماه های سال

120 برگ، 14 سطر، اندازه سطرها: 113×157: قطع: 173×215

عنوان های دیگر: مجالس ماه رمضان

موضوع: 1. تستری، جعفر بن حسین، 1230 - 1303 ق -- وعظ : 2. شیعه -- موعظه ها

شماره رکورد: 1303456

22023

نراقی، مهدی بن ابی ذر، 1128 - 1209 ق.

محرّق القلوب/ محمد مهدی بن ابی در فاضل نراقی کاشانی، معروف به محقق نراقی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 10051 (51 ف) در جلد 1 فهرست همین کتابخانه، نسخه حاضر، از اوایل مجلس اول «در وفات سید انبیا» آغاز: شده و تا پایان مجلس هفدهم «در کیفیت دخول اهل بیت به شام و آن چه در شام از ظلم و ستم بر ایشان واقع شد» را در بردارد.

ص: 31

چاپ: این اثر، در 1264 ق به کوشش عباس علی تهرانی به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1388 ش از سوی انتشارات سرور، در قم، منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... این سخن بشنید بی هوش شد و برو افتاد جمعی از زنان که آنجا [...] مبارک او زدند تا بهوش آمد و فریاد کشید که وا ابتا [...] طاقت استماع آن نبود ناله کشید که هیچ کس یارای شنیدن ...

انجام: افتاده: ... در پهلوی یزید نشسته بود و خالد پسر بزید در پهلوی دیگر نشسته بود یزید گفت یا علی می توانی با خالد پسر من کشتی بگیری حضرت فرمود کشتی سهل است هر یک را کاردی ده ... .

منابع: الذريعة 20: 149 مشار 4: 4619؛ ملی 6: 799 مرعشی 26: 50؛ مجلس 17: 156؛ ملک 4: 735

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا شده 13 ق، آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. برخی عناوین در حاشیه مهرها: 1 الف: مهر چهارگوش کتابخانه شخصی «ح م محسن کوچه باغی» آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، لکه، رطوبت پارگی برخی برگ ها، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه، ساییدگی و پارگی لبه های جلد کاغذ: فرنگی نخودی روشن آهار مهره جلد: مقوایی با روکش کاغذ طرح دار آبی بر زمینه نخودی عطف کاغذ صورتی، اندرون برگی از کتاب چاپ سنگی

243 برگ، 20 سطر، اندازه سطرها: 97×168: قطع: 165×223

موضوع: 1. حسین بن علی علیه السلام، امام سوم 4 - 61 ق -- مراثی 2. چهارده معصوم -- سرگذشت نامه؛ 3 واقعه کربلا، 61 ق.

شماره رکورد: 1303469

22024

رومی، محمود بن الياس، قرن 9 ق.

شرح النقاية في مختصر الوقاية/ فخر الدین محمود بن الیاس رومی خلاصه نویس: عبیدالله بن مسعود بن تاج الشريعة محمود حنفی، معروف به صدر الشريعة ثاني نویسنده متن: محمود بن عبیدالله محبوبی حنفی، معروف به برهان الشريعة

ص: 32

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 18 ذی الحجة 851 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 21116 در جلد 62 فهرست همین کتابخانه نسخه حاضر تا پایان «کتاب الجنایات» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال های 1323 ق و 1335 ق در دهلی به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله الحمد لله رب الذي انار برافته منار الاسلام هدايته [هداية] الى ...

انجام: افتاده: ... نکاح مسلم دمته عند شاهدین ذمین و قال محمد و زفر لا يصح ولكن لا تقبل شهادة الذمى على المسلم اذا جحد المسلم فان شهادة الكافر على المسلم لا يقبل و ان جحدت ...

منابع: کشف الظنون 2: 1971؛ معجم المؤلّفین 12: 153 نشریه 9: 97؛ مجلس 11:50

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 11ق آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحات مفصلی با نشان های «شیخ الاسلام، م. منه بر جندی» است. یادداشت ها: 1 الف: یادداشت نسب نامه ملامیم بن جمعه خان و اسلم بن راحت؛ مهرها: 34 الف، 35 الف. 39 الف، 40 الف، 47 الف: شماری مهر چهار گوش یکسان ناخوانا، 33ب 34 الف: مهر بیضی نیمه خوانای کتابخانه شخصی با نقش «محمد غفار بن مرحوم محمد جمعه مشهور...؟ ساوت خیل ...؟ دین محمدی 1309» آسیب ها: افتادگی در انجام حذف برخی حواشی در صحافی رطوبت گسستگی شیرازه، لکه مرمت غیر اصولی ریختگی لبه برگ ها پارگی لبه های جلد، چند الحاقی کاغذ: اصفهانی نخودی آهار مهره جلد: مقوایی با روکش کاغذ گل بهی، عطف گالینگور زرشکی، اندرون کاغذ گل بهی

48 برگ، 23 سطر، اندازه سطرها: 135×241 قطع: 228×363

عنوان های دیگر: شرح الياس شرح النقابة في مختصر الرواية

موضوع: 1. صدر الشريعة الثاني، عبيد الله بن مسعود - 747؟ ق النقاية في مختصر الوقاية -- نقد و تفسیر 2. برهان الشريعة، محمود بن عبیدالله - 673 ق. وقاية الرواية في مسائل الهداية 3. فقه حنفی - قرن 9 ق.

شماره رکورد: 1303519

ص: 33

22025

ابن مسعود، احمد بن علی، - 700؟ ق.

مراح الارواح/ ابو الفضائل حسام الدین احمد بن علی معروف به ابن مسعود

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر کتابی در هفت باب بدین ترتیب است: باب اول در افعال صحیح باب دوم در مضاعف باب سوم در مهموز باب چهارم در مثال باب پنجم در اجوف باب ششم در ناقص باب هفتم در لفیف

چاپ: این اثر در سال 1323ق در لاهور به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها، از جمله در سال 1394 ش به کوشش محسن خدایوندی از سوی مجمع ذخایر اسلامی در قم، منتشر شده است.

آغاز: بسمله، قال المفتقر الى الله الودود احمد بن علی بن مسعود غفر الله له ولوالديه و احسن اليهما و اليه اعلم ان الصرف ام العلوم و النحو ابوها ويقوى في الدرايات داروها و يغطى في الروايات عاروها ...

انجام: ... بطوى و حكم لام هذه الاشياء كحكم الناقص و حكم عينهن كحكم طوى في في التي اجتمع فيه اعلالان التي لا تجمع اعلالان لا يكون حكمها ايضا كحكم طوی للمتابعة نحو طويا و الله اعلم بالصواب.

انجامه: تمت في تاريخ شهر شعبان المعظم سنه است و سنین و الف من الهجره محمد ابراهم الحسینی تمت.

منابع: کشف الظنون : 1651 معجم المطبوعات 1: 374 مشار عربی 1830؛ ملی 10: 133؛ ملک 5: 381؛ مرعشی 30: 593

خط: نستعلیق تحریری، کاتب: محمد ابراهیم حسینی، تاریخ کتابت: شعبان 1066 ق؛ آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. مهرها: اندرون لت رو: چهار مهر بیضی با نقش «عبده علی رضا این محمد علی»، 1 الف: دو مهر بیضی با نقش «عبده محمد حسین بن محمد تقی» مهر چهارگوش با نقش «خاک ره آل محمد علی» آسیب ها: لکه، مرمت غیر اصولی، جلد کوتاه تر از قطع نسخه؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: تیماج مشکی یک لا، عطف گالینگور مشکی

21 برگ، 13 سطر، اندازه سطرها: 77×116: قطع: 106×143

موضوع: 1. زبان عربی--صرف

ص: 34

شماره رکورد: 1303540

22026/1

جزایری، نعمت الله بن عبدالله، 1050 - 1112ق.

حاشية الفوائد الضيائية في حلّ مشكلات الكافية/ نعمت الله بن عبدالله موسوی حسینی جزایری؛ شارح: نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد، متخلّص به جامی نویسنده متن: جمال الدین ابو عمرو عثمان بن عمر بن ابی بکر بن یونس دوینی معروف به ابن حاجب مالکی

زبان: عربی

تاریخ تأليف: 12 رمضان 1077 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، حاشیه مختصری با عناوین «قوله قوله» بر الفوائد الضيائية است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1296 ق در تبریز و در سال 1368 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله الحمد لله الّذي جعل علم النّحو نورا يهتدی به الى فهم قرآن المبين و ميزانا يفرق ... نعمة الله الحسيني الجزائري أنّى لما رايت العلم المزبور من اجل العلوم و صرف النظر فيه من الأمر المحتوم...

انجام: ... بعض الأفاضل [قوله] اسم جماعة الركبان اشار الى انه ليس الجمع ليصحّ جعل ساريا صفة ركبان لان اسم الجمع لا يجب ثانيث المسند إلى ضميره و لا جمع صفته.

انجامه: قد تم هذه النّسخة الشريفة المسمى بنعمة الله بعون الله تع 18 شهر رجب المرجب في 1358 با ارحم الراحمین.

منابع: الذريعة 58:6؛ التراث العربي 4:432 مشار عربی 276؛ ملی 9: 354 دایرة المعارف 1: 85 الهیات تهران 1: 763 مرعشی 28: 116؛ سپهسالار 4: 247

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 18 رجب 1258 ق؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان «منه» است. اشعاری به فارسی؛ یادداشت ها: 1 الف: یادداشت هایی پراکنده درباره غسل روز جمعه خواندن دعا در قبرستان و فواید آن پرسشی از شیخ بهایی درباره حلال و حرام بودن قهوه، 1 الف، 93 الف و اندرون جلد: اشعاری به فارسی آسیب ها: عناوین نانوشته لکه رطوبت گسستگی شیرازه، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه های جلد: کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره؛ جلد: تیماج مشکی یک لا با ترنج و سرترنج و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ آبی

ص: 35

1 الف - 93 الف (103 برگ)، 20 سطر، اندازه سطرها 112×161 قطع: 166×221

عنوان های دیگر: حاشية شرح الكافية حاشية الفوائد الضيائية

موضوع: 1. جامی، عبدالرحمان بن احمد 817 - 898 ق. الفوائد الضيائية في حلّ مشكلات الكافية -- نقد و تفسیر، 2. ابن حاجب، عثمان بن عمر، 646 - 570 ق. الكافية -- نقد و تفسیر؛ 3. زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 1303616

22026/2

عضدالدین ایجی، عبدالرحمان بن احمد، 700؟ - 756 ق

الرسالة الوضعية العضدية/ عبد الرحمان بن احمد عضدالدین ایجی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 3512 در جلد 16 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1281ق در مصر، به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. هذه رسالة افادها المولى الاعظم ينبوع الحكم افضل المتقدّمين و المتأخّرين عضد الملّة و الدّين طيّب الله مرقده و عطر مشهده حيث قال هذه فائدة تشمل على مقدمة و تنبيه و تقسیم...

انجام: ... لانّها بمعنى صاحب و علوّ و ان كانا لا يستعملان الّا في الجزئيّتين العروض الاضافة فلا يكونان جزئيّتين الثّاني عشر لایر ببک تعاور الالفاظ بعضها مكان بعض اذ المعتبر الموضوع.

انجامه: تمت الرسالة الشّريفة العضدية تمت سنه 1358.

منابع: کشف الظنون 1: 877 معجم المطبوعات 2: 1332؛ مشار عربی 436؛ مرعشی 1: 58 دانشگاه 13: 3505 مجلس 22: 247؛ ملک 5: 81

93 ب- 94 الف (103 برگ)، 21 سطر، اندازه سطرها: 113×162، قطع: 166×221

عنوان های دیگر: الرسالة العضدية في الوضع الرسالة العضدية

موضوع: 1. زبان عربی -- معانی و بیان

شماره رکورد: 897649

ص: 36

22026/3

جرجانی، علی بن محمد، 740 - 816 ق.

شرح الرسالة الوضعية العضدية/ على بن محمد حسینی استرآبادی، معروف به میر سید شریف جرجانی نویسنده متن: عبدالرحمان بن احمد عضدالدین ایجی

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر، شرح مختصری بر الرسالة الوضعية است. نسخه حاضر، از شرح بر مبحث «الفاظ» آغاز: شده و تا مبحث «جزئی و کلی» را در بردارد.

آغاز: بسمله قوله و هي مشتملة وجه الضّبط أنّ المذكور فيها اما ان يكون مقصودا او لا و الاول التقسيم والثّانى امّا ان يتعلّق به تعلّق السّابق باللّاحق و هو المقدمة أو يتعلّق تعلّق اللّاحق...

انجام: ... المرجع اليه كليا عامّا ففى كليته و جزئیّته بحث قوله فلا يكون ان جزئيّتين اي لا يجعلك في كونهما كليتين ووقوعهما جزئيتين في الاستعمال اذ لا غيره [عبرة] للموضوع فافهم.

انجامه: تمت الرسالة للسيد الشّريف على الرسالة الوضعية.

منابع: كشف الظنون 1: 569 مجلس 9 :40؛ دانشگاه 17: 501

94 الف - 96 الف (103 برگ) 20 سطر، اندازه سطرها: 112×161، قطع: 166×221

عنوان های دیگر: شرح الوضعية

موضوع: 1. عضدالدین ایجی، عبدالرحمان بن احمد، 700؟ - 756 ق. الرسالة الوضعية العضدية -- نقد و تفسیر؛ 2. زبان عربی -- معانی و بیان

شماره رکورد: 3897881

22026/4

لیثی سمرقندی، ابوالقاسم بن بكر، قرن 9 ق.

شرح الرسالة الوضعية العضدية/ / ابوالقاسم بن ابی بکر لیثی سمرقندی؛ نویسنده متن: عبدالرحمان بن احمد عضدالدین ایجی

زبان: عربی

ص: 37

معرفی کتاب: اثر حاضر، شرح مرجی بر مسایل دشوار و پیچیدة الرسالة الوضعية است. نویسنده کتاب را به مغیث الدین امیر عبدالکریم، اهدا کرده است. نسخه حاضر، فاقد خطبه است.

آغاز: بسمله. قال المص بعد التّسمية هذه فائدة المشاراليه بهذه لفظ العباراة الذهنية الّتي اراد كتابتها او بيان اجزائها نزلت منزلة المشخص المشاهد المحسوس فاستعملت لها كلمة هذه الموضوعة لكل مشاراليه ... .

انجام: ... انّ المعتبر في الالفاظ هو حال الوضع و الموضوع له في ذو [ذی] امر کلی آن استعمل هيهنا في شخص فلا يكون جزئيّا بخلاف زيد فانه جزئی لوضعه لذلك المشخص و كذا الحال في مثل هذه الصّورة.

انجامه: قد وقع الفراغ من كتب هذه الرسالة في شهر شوال في ليلة التاسع وعشرين بعد الف و ماتین و ثمانية و خمسين من هجرة عليه و آله الف الف تحية تم كتبه محمد سنه 1258.

منابع: : کشف الظنون 1: 898؛ معجم المطبوعات 1: 1044؛ الاعلام زرکلی 1: 66؛ نشریه 7: 228؛ مرعشی 25: 193

خط: نسخ، کاتب: محمد تاریخ کتابت: 29 شوال 1258 ق؛ آرایه ها: خطوط بالای برخی عبارات به مشکی: حواشی نسخه در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 103: اشعاری به فارسی با نشان «محمد حسن»

96 الف - 103 الف (103 برگ) 20 سطر، اندازه سطرها: 112×116، قطع: 166×221

عنوان های دیگر: شرح الوضعية

موضوع: 1 عضدالدین ایجی، عبدالرحمان بن احمد، 700؟ - 756 ق. الرسالة الوضعية في العضدية -- نقد و تفسیر؛ 2. زبان عربی -- معانی و بیان

شماره رکورد: 3898051

22027

نراقی، مهدی بن ابی ذر، 1128 - 1209 ق

محرّق القلوب/ محمد مهدی بن ابی در فاضل نراقی کاشانی، معروف به محقق نراقی

زبان: فارسی

ص: 38

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 10051 (51 ف) در جلد 1 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از نیمه مجلس دوم در وفات حضرت خیر النسا علیها السلام آغاز شده و تا پایان مجلس نوزدهم «در شهادت افتخار اعالی و اعاظم موسی بن جعفر کاظم» را در بردارد.

چاپ: این اثر در 1264 ق به کوشش عباس علی تهرانی به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در سال 1388 ش از سوی انتشارات سرور در قم منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... آن حضرت در کناری نشسته بود و امام حسین علیه السلام در آن وقت کودک بود و در گوشه می گریست و از گرسنگی بر خود می پیچید من که این حالت را مشاهده کردم متغیر شدم عرض کردم که ای دختر رسول خدا ...

انجام: افتاده: ... هرون گریبان خود را چاک زد و سر برهنه از قصر بزیر آمد و چون جنازه او را برداشتند با غلامان خود و جمیع اهل بغداد در عقب جنازه او روان شدند و حکم کرد که هر که در پیش جنازه ... .

منابع: الذريعة 20: 149 ملی 1: 37 مرعشی 1: 146 دانشگاه 16: 1655 ملک 4: 735؛ مجلس 38: 581

خط: نسخ، تاریخ کتابت: سده 13 ق آرایه ها: جدول دور متن به زر محرّر، کمند اندازی و برخی عناوین به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. برخی عناوین در حاشیه؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز: و انجام، مرمت غیر اصولی، لکه، گسستگی شیرازه، ساییدگی و پارگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی روشن، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره، عطف گالینگور زرشکی، اندرون کاغذ آبی

85 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها: 106×167 قطع 167×236

موضوع: 1. حسین بن علی علیه السلام، امام سوم 4 - 61 ق - مراثی؛ 2. واقعه کربلا، 61 ق.

شماره رکورد: 1303697

22028

فاضل، مقداد مقداد بن عبدالله - 826 ق.

ص: 39

النافع يوم الحشر في شرح الباب الحادى عشر/ جمال الدین ابو عبدالله مقداد بن عبد الله بن محمد حسین سیوری حلی اسدی، معروف به فاضل مقداد؛ نویسنده متن: ابومنصور جمال الدین حسن بن يوسف بن مطهر، معروف به علامه حلی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 17314 در جلد 49 فهرست همین کتابخانه. شارح، کتاب را به درخواست علی بن ابی مرجح علوی حسینی ،تألیف کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1306 ق در تبریز، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1385 ش به کوشش مهدی محقق، از سوی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: بسمله الحمد لله الّذي دلّ على وجوب وجوده افتقار الممكنات و على قدرته و علمه احكام المصنوعات المتعالى عن مشابهة الجسمانيّات ... اما بعد فانّ الله تع لم يخلق العالم عبثا فيكون من اللّاعبين بل لغاية و ... .

انجام: افتاده: ... و البارى تع ثبت انه قادر عالم فيكون حيا و هو الظ قال الرابعة انه مريد كاره لأن تخصيص الافعال بايجادها في وقت دون آخر لابدّ له من مخصّص هو الارادة و لانه تعالی امر ذهنی ...

منابع: الذريعة 3: 5، 13: 17؛ مشار عربی 1942 ملی 16: 43 مرعشی 24: 238؛ دانشگاه 17: 337 ملک 5: 433

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا شده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. آسیب ها: افتادگی در انجام گسستگی شیرازه، لکه ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای روشن با جدول مزدوج ضربی، عطف گالینگور زرشکی، اندرون کاغذ یاسی

15 برگ، 12 سطر، اندازه سطرها: 63×111 قطع: 112×181

موضوع: 1. علامه حلی، حسن بن یوسف 648 - 726 ق الباب الحادي عشر -- نقد و تفسیر؛ 2. کلام شیعه امامیه -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 1303698

ص: 40

22029

ملا عبدالله بن حسین یزدی، - 981 ق

حاشية تهذيب المنطق و الكلام/ نجم الدین ملا عبدالله بن حسین یزدی شاه آبادی؛ نویسنده متن: سعد الدین مسعود بن عمر بن عبدالله هروی خراسانی تفتازانی حنفی

زبان: عربی

تاریخ و محل تأليف: 27 ذي القعدة 960 ق، نجف

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2450 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1306 ق در تبریز، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1371 ش از سوی جامعه مدرّسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی منتشر شده است.

آغاز: بسمله قوله الحمد لله افتتح بحمد الله بعد البسملة ابتدأ بخير الكلام و اقتداء بحديث خير الأنام عليه و آله و الصّلوة و السّلام فان قلت حديث الابتدأ مروىّ في كل من البسملة و التّحميد فكيف التّوفيق قلت ...

انجام: ... ظاهر بل المقصود من العلم العمل جعلنا الله و ايّاكم من الراسخين في الامرين و رزقنا بفضله وجوده سعادة في الدارين بحق محمد نبيه خیر اجمعین و آله و عترته الطّاهرين.

انجامه: قد فرغت من تسويد الرسالة سمّى بالحاشية في الأصفهان في المدرسة الشاهزاده؟ بيدها الحقير [...] ابن المرحوم المغفور [...] في عاشر شهر صفر المظفر الف و ماتین و سبع من الهجرة النبوية صلّى الله عليه و آله و سلّم.

منابع: الذريعة 6: 54 کشف الظنون 1: 515؛ مشار عربی 275؛ ملی 12: 268 مرعشی 1: 221 مرکز احیا 1: 470؛ الهیات تهران 1: 311 مرکز مطالعات 1: 326

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 10 صفر 1207 ق، محل کتابت: اصفهان (مدرسه شاهزاده؟)؛ آرایه ها: جدول دور متن و کمنداندازی به قلم سرخ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «س، منه رحمة الله متن شرح تفتازانی، اسدالله» است. اشعاری به فارسی، یادداشت ها: 1 الف: یادداشتی در اصول فقه، 84 الف: یادداشت های پراکنده در منطق و ... نام کاتب و محل کتابت، مخدوش شده است. مهرها: 84 الف: سه مهر بیضی با نقش «بهجت خانم؟»؛ آسیب ها: 84 ب و برخی عناوین نانوشته، گسستگی شیرازه، لکه، آفت زدگی، بخش شدگی مرکب، ساییدگی رنگ جلد، کاغذ: فرنگی آبی، آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای روشن یک لا

ص: 41

84 برگ، 16 سطر، اندازه سطرها: 50×1450: قطع: 113×205

عنوان های دیگر: حاشیه ملّا عبدالله على تهذيب المنطق

موضوع: 1. تفتازانی، مسعود بن عمر، 723 - 793؟ ق تهذيب المنطق و الكلام -- نقد و تفسیر؛ 2. منطق

شماره رکورد: 1303699

22030

جُنگ

زبان: فارسی

معرفی کتاب: نسخه حاضر، جُنگی به نظم و نثر است و مطالبی بدین ترتیب را در بردارد: 1 الف: دو رباعی از خواجه عبدالله انصاری، 1 ب: اشعاری با آغاز «آهو دشت معاصی را دو روزی سر دهید * تا کجا خواهد رود آخر شکار رحمت است»، 2 الف: دعایی درباره رفع سرد مزاجی میان زن و شوهر آب دعا درباره رفع حاجت، محبت و ... به نقل از عبد القادر گیلانی 4 ب: دعا درباره بستن خواب 6 الف: دعا درباره پیدا کردن نامه و از میان رفس غم 6 ب: دعا برای از میان بردن نیش زنبور، مار و عقرب 7 الف: دعا برای مسافر، 8 الف: دعای گشودن مشکل 8 ب: دعای رهایی از دست ظالمان 9 ب: دعای بچه دار شدن، 10 ب: درمان اسهال، نفخ، سرفه و ... با استفاده از داروهای گیاهی، 12 الف: دعای جدایی انداختن میان دو شخص، 13 الف: دعای گشایش در کار، 13 ب: دعای از میان بردن نامردی، 15ب: دعای در امان ماندن از بلیات 16 ب: دعای فراخ شدن روزی در امان ماندن از سحر و ...، 17 الف، 19 الف: دعای عزیز شدن میان خلق 18 ب: دعای دوستی برقرار کردن میان دو شخص، 20 الف: دعا برای کسی که کردم او را گزیده است و ... . 23 الف دعای رسیدن به معشوق، 23 ب: دعای روا شدن حاجت، 24 الف: دعای بیقرار و عاشق کردن کسی، 26 الف: درمان بیماری با استفاده از طب سنتی، 31 الف: میل جنسی زنان و ... 39 ب: اشعاری با آغاز: «آن زمان فوطه احمام کره زد * رفت بجانب حمام بت رشک قمر»، شعری از شاه نعمت الله ولی، 42 ب: اشعاری از شاطر عباس صبوحی، 43 الف: اشعاری از قتیل لاهوری 44 الف: غزلیاتی از حافظ شیرازی، 56 الف: غزلی از یعقوب با آغاز «عاشقم عاشقم به بار قسم * بر زلف تابدار قسم» 57 الف، 85 ب: اشعاری از صائب تبریزی، 59 الف: غزلیاتی از سعدی، 60 الف، 98 الف، 120 الف، 132 الف، 182 ب: اشعاری از

ص: 42

هفت اورنگ جامی (داستان یوسف و زلیخا و ...)، 76 الف: اشعاری از هلالی جغتایی 78 الف: دوبیتی از باباطاهر، 79 الف: اشعاری از نواب الله دادخان، متخلّص به صوفی با آغاز «سرشکم رفته رفته بتو [بی تو] دریا شد تماشا کن * بیا در کشتی چشمم نشین و سیر دریا کن»، 86 الف، 117 ب، 141 الف: اشعاری از محتشم کاشانی، 88 ب: رباعی از ابوسعید ابوالخیر، 93 الف، 139 ب: اشعاری از صاحب 100 الف: اشعاری با آغاز: «هر کس که گرفتار لب لعل تو گردید»، 102 الف: اشعاری با آغاز: «غم سودای تو چون بر دل مسکین افتاد * آه آتش شده آن؟ کلبه و برانم سوخت»، 103 الف: اشعاری در مدح حضرت علی علیه السلام با آغاز: «با على لله لله يا علی * مشکلی دارم بالله یا علی»، 113 ب: شماری رباعی از قصاب، 122 الف: اشعاری از کمال خجندی و یوسف کشمیری با آغاز «ای شکر لب سخنان تو دروغ * حرف تو ...؟ نهان تو دروغ» و اشعاری از عراقی، 128 الف: اشعاری با آغاز: «ای خاتم خیر الامم ای قبله فضل کرم: 138 ب: اشعاری برگزیده از فراق نامه سلمان ساوجی، 142 الف: اشعاری از واقف 159 ب: اشعاری از غزّالی مشهدی، 186 الف: اشعاری از عطار نیشابوری و... بیشتر اشعار این جُنگ، در قالب رباعی و غزل است.

آغاز: یا رب تو چنان کن که پریشان نشوم * محتاج برادران [و] خویشان نشوم/ بی منت مخلوق [خلق] خود مرا روزی ده * تا از در تو با [بر] در ایشان نشوم ... .

انجام: ... بی منّت مخلوق [خلق] خود مرا روزی ده * تا از در تو با [بر] در ایشان نشوم/ يا رب همه خلق به مقصود رسان * شاید که در آن میان یکی [من] باشم.

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا شده 13 ق؛ آرایه ها: برخی اشعار به قلم سرخ آبی و زرد یادداشت ها: 5 ب: یادداشت مالکیت سید رحیم صاحب آسیب ها: 32 الف - 39 الف نانوشته، لکه رطوبت، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، کاغذ: فرنگی الوان (آبی، نخودی، زرد، صورتی و سبز) آهار مهره؛ جلد: تیماج قهوه ای یک لا با لچک، ترنج و سرترنج با نقوش اسلیمی، گل و برگ حنایی و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ نخودی

205 برگ، سطرها متغیر: 113×65 قطع: (بیاضی) 121×73

موضوع: 1. شعر فارسی -- مجموعه ها؛ 2. علوم غریبه اسلامی 3. دعاها شماره رکورد: 1303700

ص: 43

22031/1

جُنگ

زبان فارسی - عربی

معرفی کتاب: رساله حاضر، جنگی به نظم و نثر است و مطالبی بدین ترتیب را در بردارد: 1 الف- 5 الف، 40 ب: ادعیه ماه مبارک رمضان 5 ب: اشعاری به فارسی درباره عید فطر، 22 ب: شماری دعا با آغاز: «اللهمّ صلّ على محمد بعدد من صلّ عليه ... و یا حبیب الّا اله خذ بیدی ...» تعویذ رهایی از شر شیاطین حروف ابجد، 23 ب: اسامی مراتب اعداد 24 الف: مطالبی درباره این که در چه روزهایی می توان به مسافرت رفت اشعاری پراکنده به فارسی جدول های رمزی 24 ب: تفال به قرآن کریم و اشعاری در این خصوص با آغاز «آمد به فالت ای دل افروز * همه کارت شود از بخت فروز» 25 ب: غزلی از صاحب دیوانه با آغاز «از دو چشم مست تو صد فتنه پیدا می شود * در میان هر دو عالم شور و غوغا می شود» 26 الف: یادداشتی درباره روزهای نحس به نقل از پیامبر صلی الله علیه و آله 26 ب: اشعاری از سعدی، قطعه ای با آغاز «گفتم که مرا تو دل فروز باشی * با تیره شبی مرا تو روز باشی» 27 الف: اشعاری با آغاز ««بنام ایزد فرد یگانه * که نبود بهر [بحر] لطفش را کرانه» 27 الف: اشعاری از معین الدین چشتی با مطلع «ما نمی جوئیم نعمت ما بلا چوئیم و بس * بلکه ما دایم رضای دوست را جونیم و بس» 29 الف: اشعاری با آغاز: «چون درد فراق در جهان چیست بگو * ایمن از فراق در جهان کیست بگو» 29 ب، 33 الف: اشعاری از جامی در نعت پیامبر صلی الله علیه و آله و ...، 30 الف: اشعاری از میر واعظ با آغاز: «ز غم و فراقت ای جان به خدا که دردناکم * رمقیت؟ مانده از من که کنی از مرگ هلاکم» 30 ب: اشعاری از سنایی در وصف اویس قرنی، 31 ب: اشعاری از شاه نعمت الله ولی، 32 الف: سروده هایی با آغاز «بگشایم این زبان را در حمد * گو رحم کرد ما را ایدل بگو تو آمین» 34 الف: اشعاری با آغاز «بس که از هجر تو ناشادیم ما * روز و شب در آه و فریادیم ما» 35 الف: اشعاری با آغاز نیستم خالی از یادت یک دمی * در مکین و در مکان از دست تو» 35 ب» خطبه عید قربان، 40 ب: غزلی با آغاز «پریشان خاطرم را طره محبوب می داند * ...؟ پریشان را پریشان خوب می داند». این جُنگ، در برگ های پراکنده ای کتابت شده است.

آغاز: افتاده: ... نابه نبیّ آخر الزّمان انّ الجنّة بابا يقال له الريان لا يدخلها الّا صائمون شهر رمضان تکبیر گوید سبحان الّذي شرف فم ّالصّائمين على الريح المسك و الزّعفران و واجب على نفسه جزاء صيامهم بالكرم ... .

ص: 44

انجام افتاده: ... الشهور شهر رمضان و فرض علينا صيامه بالدّلائل و الحجّة و البرهان تکبیر گوید سبحان الّذي فتح على الصّائمين ابواب الرحمة و الرضوان و وعد لهم دخول الجنّة بباب الريان كما اخبر ...

خط: نسخ و نستعلیق تحریری تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ یادداشت ها: رساله حاضر در برگ های پراکنده کتابت شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 4 ب نانوشته، لکه، رطوبت، افت زدگی، پخش شدگی مرکب پارگی برخی برگ ها، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد، سوختگی بخشی از تیماج جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی و آبی، آهار مهره جلد: مقوایی با روکش کاغذ قهوه ای، عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ نیلی و نخودی

1 الف - 5 ب و 22 ب - 39 الف و 40 ب (40 برگ)، سطرها متغیر: 120×250 قطع: 163×250

موضوع: 1. شعر فارسی-- مجموعه ها؛ 2. دعاها

شماره رکورد : 1303701

22031/2

ترسّل/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: در نسخه حاضر شیوه نگارش نامه های دوستانه، دیوانی، عریضه نویسی و ... با ذکر نمونه، نگاشته شده است: 6 الف: مکاتبه در جواب دوست خوانین در جواب سردار 6 ب: تعلقچه ملکان و دیوانیان 7 الف: تعلقچه زبدة الاقران فیلانی 8 الف: برات به سردار خواجه محمدخان با نمونه تاریخ بیست و چهارم ذی القعدة 1264 ق، 8 ب: برات به نعمت خان و عزت خان، 9 الف: صدور به طرف ملازم خود رسید نویسد، 9 ب: رقوم لفظ ها، 10 الف: سایر به طبقه ادنی از دیوانیان اهل قلم نویسند، جهت خوانین نویسند، سایر جهت اهل قلم نویسند خوانین ملوک به طبقه اعلی از خوانین ملوک نویسند 10 ب: خوانین ملوک به طبقه ادنی از خوانین نویسند سایر به خوانین ملوک نویسند 11 الف: ادنی از صدور نویسند، سایر به طبقه اعلی از صدور نویسند، 11 ب: سایر به طبقه صدور نویسند، 12 ب: وزرای به طبقه اعلی از وزرای نویسند، وزرای به طبقه ادنی از وزرای نویسند، سایر به طبقه اعلی از وزرای نویسند، 13 الف: سایر به طبقه وزرای نویسند، سایر به طبقه ادنی از وزرای نویسند 13 ب: دیوانیان اهل از طبقه

ص: 45

اعلی از دیوانیان اهل قلم نویسند دیوانیان اهل قلم به طبقه اعلی از دیوانیان اهل قلم نویسند 14 الف: سایر به طبقه اعلی نویسند 14ب: در جواب دوست نویسند، 15 الف: سردار در جواب خوانین خود سردار در جواب عریضه 19 الف: نظم نام سال ها، 19 ب: نام ماه ها، 20 الف: صورت اعداد به سیاق، 21 ب: سال ها به زبان ترکی و فارسی، 22 الف: حساب ابجد و ماده تاریخ.

آغاز: افتاده: ... آورد باعث خورسندی خاطر حاصل گردید در جواب دوست مکاتبه بجهت و محبت سلسله؟ که از فرط برادری و دوستی دردانه کردن ایشان؟ و غیره مورد قلمی نموده ارسال داشته بودند...

انجام: ... یکان شمار از ابجد حروف تا حطی * چنان که از کلمن ده دهست تا سعفص/ ولیک از قرشت تا ضلع شمر صد صد * دل از حساب جمل شد تمام مستخلص.

خط: نستعلیق تحریری حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. ادامه متن در حاشیه، یادداشت ها: حاشیه برگ 16 الف: دعای «اللهمّ افتح لنا ابواب الرحمت و الدولت...» آسیب ها: افتادگی در آغاز

6 الف - 22 الف (40 برگ)، 15 سطر، اندازه سطرها: 85×166: قطع: 163×250

موضوع: 1، نامه نگاری فارسی

شماره رکورد : 3917932

22031/3

اسماعیل نامه/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، داستان قربانی کردن حضرت اسماعیل علیه السلام به دست حضرت ابراهیم علیه السلام است که در قالب مثنوی در 33 بیت سروده شده است. مصرع دوم از بیت اول این رساله در فهرست مشترک «نمودش کرد قربانی تو بشتاب» است که با مصرع دوم نسخه حاضر، متفاوت است.

آغاز: شبی بوده خلیل الله در خواب * خطاب آمد که قربان کن تو بشتاب/ صباحش داد قربان گوسفندان * بدرویشان مسکین مستمندان ...

ص: 46

انجام ... ولی گر کس از سبع اش کم بگیرد * همی گردد هم قربانیش رد بارک الله لنا و لكم في القرآن العظيم و نفعنا وايّاكم بالایات و قرآن و ذکر الحکیم برحمتک یا ارحم الراحمين

منابع: مشترک 8: 1386

حواشی: اشعاری به فارسی در حاشیه؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره

39 الف - 40 ب (40 برگ)، 14 سطر، اندازه سطرها 98×198: قطع: 163×250

عنوان های دیگر: ابراهیم و اسماعیل؛ ذبح اسماعیل

موضوع: 1 ابراهیم، پیامبر؛ 2. اسماعیل، پیامبر؛ 3. شعر مذهبی

شماره رکورد: 3918269

22032/1

ابن ابی الحديد، عبد الحميد بن هبة الله، 586 - 655 ق.

السبع العلويات/ عز الدین ابو حامد عبد الحميد بن هبة الله بن محمد بن حسين بن ابی الحديد ابو حامد عزالدین معتزلی، معروف به ابن ابی الحدید

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 611 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 9859 در جلد 35 فهرست همین کتابخانه. ترتیب قصاید در نسخه حاضر بدین صورت است: 2 الف: القصيدة الاولى، 3 الف: القصيدة الثانية في ذكر فتح مکه 4 الف: القصيدة الثالثة في مدحه علیه السلم، 4 ب: القصيدة الرابعة، 5 الف: القصيدة الخامسة يذكّر فيها الحسن عليه السلم، 6 الف: القصيدة السادسة بذكّر فيها الحسين عليه السلم 8 الف: القصيدة السابعة. نویسنده کتاب را به مؤیّد الدین محمد بن علقمی اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1273 ق به چاپ سنگی رسیده پس از آن در سال 1374ش با ترجمه عبدالمحمد آیتی، از سوی انتشارات بشارت، در تهران منتشر شده است.

آغاز: بسمله، الا انّ نجد المجد ابيض ملحوب * ولكنه جم المهالك مرهوب/ هو العسل الماذى بشتاره امرؤ * بغاه و اطراف الرماح يعاسيب ...

انجام: ... الدر من الفاظها لكنه * در له ابن ابي الحديد يفصّل/ هي دون مدح الله فیک و فوق ما * مدح الوری و علاک منها افضل.

ص: 47

منابع: کشف الظنون 2: 977؛ الذريعة 13: 129 معجم المطبوعات 1: 30؛ ملک 5: 279 مرعشی 504:28

خط: نستعلیق، سه ستونی تاریخ کتابت: گویا شده 13 ق آرایه ها: عناوین به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه و میان سطرها با نشان «بلغ مقابله» تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «صحاح خ ل» و حواشی لغوی و معنایی میان سطرها است. یادداشت ها: 8 ب: شماری رباعی به فارسی در حاشیه، دو حکایت به عربی و فارسی، 9 الف: اشعاری به ترکی و عربی؛ مهرها: 2 الف: مهر بیضی با نقش «عبده الراجی رضاقلی 1241»، مهر چهارگوش با نقش «عبدالله الموسوی» 8 ب: سه مهر بیضی با نقش «رضاقلی 1241»؛ آسیب ها 1 نانوشته، حذف برخی حواشی در صحافی، لکه رطوبت لبه برگ ها، پاشیدگی مختصر مرکب، جلد الحاقی کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره جلد: مقوایی با روکش گالینگور زرد، اندرون کاغذ شکری

1 الف - 9 الف (31 برگ) 16 سطر، اندازه سطرها 75×143 قطع: 145×210

عنوان های دیگر: قصايد سبع؛ العلويات السبع القصائد السبع العلويات السبعة العلوية

موضوع: 1. علی بن ابی طالب علیه السلام، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40 ق -- شعر؛ 2. شعر عربی -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1303702

22032/2

الف ليلة و ليلة/ مترجم عربی: عبداللطيف طسوجی تبریزی؛ سراینده اشعار فارسی: محمد علی اصفهانی متخلّص به سروش و ملقّب به شمس الشعراء نویسنده متن: ناشناس

زبان: عربی

معرفی کتاب: الف ليلة و ليلة، داستان هایی عامیانه و افسانه آمیز درباره زندگی پادشاهان، امیران انسان ها پریان و ... است. منشأ و ریشه این داستان ها مشخص نیست. شماری، آن را ایرانی و برخی هندی پنداشته اند. زمان گردآوری داستان ها نیز نامشخص است. برخی قدمت ترجمه کتاب را به زبان عربی، حدود سده 4 ق دانسته اند. هزار و یک شب را عبداللطیف طسوجی در سال 1259 ق از عربی به فارسی ترجمه کرده و سروش اصفهانی اشعار آن را به نظم درآورده است. ساختار حکایت های کتاب، یک دست نیست و مشخص است که به تدریج داستان هایی بر آن افزوده اند. ترجمه

ص: 48

کتاب به فرانسه در آغاز: سده 18م در مغرب زمین انجام شد. به زبان های انگلیسی، آلمانی، روسی و ترکی نیز ترجمه شده است. نسخه حاضر گزیده ای از اشعار هزار و یک شب است و اشعار این حکایات را در بردارد 9 ب: حکایت ملک شهریار و برادرش شاه زمان 12 ب: حکایت حمال با دختران که در نسخه حاضر، با عنوان «نامه نوشتن میمون به سلطان» آمده است. 18 ب: قول علی بن ابی طالب علیه السلام درباره ناپایدار بودن دنیا، 23 ب: نامه قهرانه؟ سیده به تاج الملوک و ... . حکایت «ورد الاكمام و انس الوجود».

چاپ: این اثر، بارها از جمله: سال 1388 ش در بیروت، قرن 13 ق به کوشش محمد قطه عدوی در قاهره، 1386ش در تهران، 1391ش در مشهد و 1396ش در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. اشرقت بالدّجى فلاح النّهار * و استثارت بنورها الاشجار [الاسحار]/ من سناها الشّموس تشرق لمّا * تبتدىّ و تنجلي الأقمار ...

انجام: ... في الهوى احرق قلبی و الحشا * و علی جسمی نحولي و السقام/ و لذيذ الزاد قد حرمته * مثل ما حرمت من طيب المنام

منابع: الذريعة 3: 294 سپهسالار 182:3؛ مرعشی 5: 52

خط: نستعلیق تحریری، دو ستونی، تاریخ کتابت: گویا سده 14 ق حواشی: ادامه برخی اشعار در حاشیه حواشی لغوی و معنایی آسیب ها: 31 ب نانوشته کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره

9 ب - 31 الف (31 برگ)، متغیر میان 12- 18 سطر اندازه سطرها: 70×150 - 73×153 قطع: 145×210

عنوان های دیگر: هزار و یک شب؛ اشعار هزار و یک شب

موضوع: 1. داستان های تاریخی 2. داستان های عربی 3. شعر عربی

شماره رکورد: 3902854

22033

کاشفی، حسین بن علی، 840 - 910 ق.

اخلاق محسنی/ کمال الدین حسین بن علی کاشفی بیهقی سبزواری، معروف به ملا حسین واعظ

زبان: فارسی

ص: 49

تاریخ تألیف: 907 ق

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتابی در بیان اخلاق پسندیده و نیکو که همگان به خصوص پادشاهان و حکمرانان باید به آن آراسته باشند و هم چنین اخلاق ناپسند که باید همه از آن به دور باشند، است. این کتاب دستورالعملی برای اولاد سلاطین و فرزندان خواقین است و با استناد به برخی روایات اسلامی و آیات قرآن کریم در چهل باب نگاشته شده است: باب اول در عبادت باب دوم در اخلاص، باب سوم در دعا، باب چهارم در شکر، باب پنجم در صبر، باب ششم در رضا، باب هفتم در توکل، باب هشتم در حیا، باب نهم در عفت، باب دهم در ادب، باب یازدهم در علوّ همت، باب دوازدهم در عزم، باب سیزدهم در جد و جهد، باب چهاردهم در ثبات و استقامت، باب پانزدهم در عدالت، باب شانزدهم در عفو، باب هفدهم در حلم، باب هجدهم در خلق و رفق، باب نوزدهم در شفقت و مرحمت، باب بیستم در خیرات و مبرات، باب بیست و یکم در سخاوت و احسان، باب بیست و دوم در تواضع و احترام، باب بیست و سوم در امانت و دیانت باب بیست و چهارم در وفای به عهد، باب بیست و پنجم در صدق، باب بیست و ششم در انجاح حاجات، باب بیست و هفتم در تانی و تأمل، باب بیست و هشتم در مشاورت و تدبیر، باب بیست و نهم، در حزم و دوراندیشی، باب سی ام در شجاعت، باب سی و یکم در غیرت، باب سی و دوم در سیاست، باب سی و سوم در تیقظ و خبرت، باب سی و چهارم در فراست، باب سی و پنجم در کتمان اسرار، باب سی و ششم در اغتنام فرصت و طلب نیک نامی، باب سی و هفتم در رعایت حقوق، باب سی و هشتم در صحبت اخیار، باب سی و نهم در دفع اشرار، باب چهلم در تربیت خدم و حشم. نسخه حاضر، تا پایان باب سی و نهم «در دفع اشرار» را در بردارد. نویسنده کتاب را به سلطان حسین میرزا بایقرا اهدا کرده است.

چاپ: این اثر در سال 1326 ق به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در سال 1393 از سوی انتشارات زائر در قم به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. حضرت پادشاه علی الاطلاق عزت کلمته [و جلّت] عظمته منشور دولت سلطان المرسلین و متمم اخلاق المحسنين محمد النبی الامین [...] صلوات [الله عليه و آله اجمعین] بطغرای غرای ...

انجام: افتاده: ... الناس و بعضی از علما تتمه این حدیث برین نوع آورده اند که لبس ورای ذلک الاسلام یعنی هر که در منع کردن بدست و زبان عاجز گردد و بدل آن را دشمن ندارد آن کس را از مسلمانی ...

ص: 50

منابع: الذريعة 1: 377 مشار 197:1 ملی 2: 44 مرعشی 23: 336؛ مجلس 11: 337؛ سپهسالار 3: 87

خط: نستعلیق تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق آرایه ها: برخی عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها: افتادگی در انجام 1 الف و برخی عناوین نانوشته، رطوبت، مرمت غیر اصولی و از میان رفتن بخشی از مطالب نسخه لکه، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، پارگی برخی برگ ها، 85 و 142 جابه جا صحافی شده است. کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره جلد مقوایی با روکش تیماج مشکی با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون تیماج قرمز 143 برگ 17 سطر ، اندازه سطرها 45×137، قطع: 95×195

عنوان های دیگر: اخلاق المحسنين؛ جواهر الاخلاق؛ جواهر الاسرار

موضوع: 1. اخلاق اسلامی 2. نثر فارسی -- قرن 10 ق.

شماره رکورد: 1303703

22034

شیخ بهایی، محمد بن حسین، 953 -1031 ق.

خلاصة الحساب/ بهاء الدین محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جبعی، معروف به شیخ بهایی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 24 ربیع الثانی 1006 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 11379 در جلد 3 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر از پایان باب چهارم «در استخراج مجهولات از طریق حساب خطایین» آغاز شده است. نویسنده کتاب را به حمزه بهادرخان شاهزاده صفوی اهدا کرده است. چاپ این اثر بارها از جمله در سال 1332 ق به کوشش محمد عبد الاحد، در دهلی به چاپ رسیده؛ پس از آن در سال 1318 ق به کوشش احمد شیرازی به ضمیمه شرح خلاصة الحساب محمد شیرازی در تهران منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... خمسة و خمسان و هو المط و لو قيل اىّ عدد زيد عليه ربعه و علی الحاصل ثلثة اخماسه و نقص من المجتمع خمسة دراهم عاد الاول فلو فرضته اربعة اخطأت بواحد ناقص او ثمانية ...

ص: 51

انجام ... الطّبع من الطلاب لئلّا يكون معلقا للدر في اعناق الكلاب فان كثير من مطالبها حرّى بالصّيانة والكتمان حقيق بالاستتار عن أكثر اهل هذا الزّمان فاحفظ وصیّتی الیک و الله حفیظ علیک.

انجامه: تمت في سنه 1081 بيد العبد العاصی محمد علی الحسینی الان؟ براغوشی؟

منابع: الذريعة: 7: 224؛ مشار عربی 334 ملی 11: 9 دایرة المعارف 1: 199 ملک 3: 501؛ نوربخش 3: 11؛ مرعشی 30: 345 مرکز مطالعات 1: 540

خط: نسخ، كاتب: محمد علی حسینی، تاریخ کتابت: 1081 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه ره، ح، منه رحمه الله تعالی» است. اشکال هندسی مرتبط با متن در حاشیه؛ یادداشت ها: 29 ب: یادداشتی درباره نسبت مولفه سه عدد اعظم، اصغر و اوسط و چگونگی به دست آوردن نسبت آن ها؛ مهرها: 29 الف: مهر چهارگوش با نقش «محمد نبي الله علی ولی الله 1108» آسیب ها: افتادگی در آغاز، لکه، رطوبت، ساییدگی و پارگی گوشه های جلد کاغذ: اصفهانی و فرنگی نخودی آهار مهره جلد: مقوایی با روکش گالینگور سرمه ای برجسته، گوشه ها تیماج قهوه ای، عطف گالینگور مشکی، اندرون کاغذ آبی

29 برگ، 7 سطر، اندازه سطرها: 88×140قطع: 142×221

عنوان های دیگر: الرسالة البهائية في الحساب

موضوع: 1. حساب هندسی 2. حساب

شماره رکورد : 1303704

22035/1

صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 ق

سه فصل/ صدر الدین محمد بن ابراهیم قوام شیرازی معروف به ملاصدرا و صدر المتألهین

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 11430 در جلد 3 فهرست همین کتابخانه. ترتیب فصل ها، در نسخه حاضر، بدین صورت است: 3 الف: فصل اول در بیان اصل اول، 5 ب: فصل دوم در بیان اصل دوم، 6 الف: فصل سوم در بیان اصل سوم 6 ب: فصل در بیان نتیجه اعراض از معرفت نفس و علم معاد، 7 ب: فصل در بیان نتیجه اصل دوم، 8 ب: فصل در بیان نتیجه و نمره اصل سوم، 9 الف: فصل در بیان نصیحت و تنبیه، 13

ص: 52

الف: فصل سابقا معلوم شد که ایمان حقیقی...، 14 الف: فصل اکنون بدان که گاهی ...، 14 ب: فصل حالیا ای متشرع ...، 15 الف: در دانستن عمل صالح و علم نافع.

چاپ: این اثر، در سال 1381ش با عنوان رساله سه اصل از سوی انتشارات حکمت اسلامی ملاصدرا، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: ستایش بی انتها و ثناء بیرون از حد و عد و احصاء پروردگاری را که سینه بی کینه پاکان صافی نهاد را مصحف آیات و بیّنات خویش گردانید بل هو آيات بيّنات في صدور الّذين أوتوا العلم و ما يجحد ...

انجام: ... يهديهم ربهم بايمانهم تجري من تحتهم الانهار في جنّات النعيم دعويهم فيها سبحانك اللهم فيها سلام و آخر دعويهم ان الحمد لله ربّ العالمين و السّلام على خیر خلقه محمد و آله الطّاهرين.

منابع: الذريعة 12: 263 نشریه 2: 177 ملی 3: 501 مجلس10: 872، گلپایگانی 4: 2094

خط: نسخ، تاریخ کتابت: سده 13 ق؛ آرایه ها: جدول دور متن، کمند اندازی، عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. برخی عناوین در حاشیه؛ آسیب ها: 1، 2 ب نانوشته، حذف برخی حواشی در صحافی، لکه، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد کاغذ: فرنگی آبی آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ طرح دار زرد، سبز، عطف و گوشه ها تیماج عنابی، اندرون کاغذ آبی

1 الف - 16 ب (111 برگ) 31 سطر، اندازه سطرها 130×226، قطع: 210×346

عنوان های دیگر: سه اصل؛ سه اصل در سلوک

موضوع: 1. فلسفه اسلامی -- قرن 11ق؛ 2. عرفان

شماره رکورد: 1303705

22035/2

شبستری، محمود بن عبد الکریم، 687 - 720؟ ق.

مرآت المحقّقين/ سعد الدین محمود بن امین الدین عبد الكريم بن یحیی شبستری تبریزی، معروف به شیخ محمود شبستری

زبان: فارسی

ص: 53

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 12895 در جلد 6 فهرست همین کتابخانه. ترتیب باب ها، در نسخه حاضر، بدین صورت است: 16 ب: باب اول در بیان نفس طبیعی و نباتی و حیوانی و انسانی، 17 ب: باب دوم در صدور موجودات، 18 الف: باب سوم در بیان واجب و ممکن و ممتنع، 19 الف: باب چهارم در بیان آن که حکمت چه بود که حق سبحانه و تعالی عالم را بیافرید 19 ب: باب پنجم: در مبدأ و معاد 20 الف: باب ششم در تطبیق نام، 21 الف: باب هفتم در تطبیق آفاق و انفس در عالم علوی.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1333 ق در بمبئی به چاپ رسیده؛ پس از آن، در سال 1365 ش به کوشش صمد موحد با عنوان مجموعه آثار شیخ محمود شبستری: گلشن راز، سعادت نامه، حقّ الیقین، مرات المحقّقين، مراتب العارفین از سوی انتشارات طهوری، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: حمد بی حد و ثناء بی عد مر کسی را سزاست که آثار قدرت او در عالم آفاق و انفس چون آفتاب عالم تاب ... امّا بعد بدان که این مختصریست در بیان معرفت نفس و علم خداشناسی و دیدن و دانستن

انجام: ... روی نماید و از این تقریرات معلوم می شود که اگر انفس خود را نشناختی پروردگارت را هرگز - اللهم اهدنا الصّراط المستقيم بحق وجهک الکریم و نبیّک العظيم و السّلام على من اتبع الهدى.

منابع: الذريعة 284:20؛ ملی 541:6 مرعشی 19: 220؛ مجلس 1: 163؛ دانشگاه 16: 277

تاریخ کتابت: سده 13 حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. عناوین به نستعلیق خفی در حاشیه

16 ب- 21 ب (111 برگ)، 31 سطر، اندازه سطرها: 130×226، قطع: 6210×34

عنوان های دیگر: مرآة المحقّقین

موضوع: 1. عرفان؛ . فلسفه اسلامی -- قرن 8 ق؛ 3. نثر فارسی - قرن 8 ق.

شماره رکورد : 3910518

22035/3

رسالة في نفوس الانسان/ ناشناس

زبان: عربی

ص: 54

معرفی کتاب: اثر حاضر، رساله مختصری در انواع نفس های انسانی، سرنوشت آن ها پس از مرگ، اولین کسانی که در عالم آخرت وارد بهشت می شوند، طینت انسان در عالم ذر و ... با استناد به حدیث «الناس معادن كمعادن الذهب و الفضة» پیامبر صلی الله علیه و آله باب «طينة و ميثاق» بحار الانوار علامه مجلسی، تفسیر کبیر امام فخر رازی و شواهدی از آیات قرآن کریم است.

آغاز: اعلم ان النفوس الانسانية انواع مختلفة بحسب اختلاف معادنها الاصلية ومعارجها العقلية كما دل، عليه قوله صلی الله علیه و آله النّاس معادن كمعادن الذّهب والفضّة وكل من كان مبدءه العقلي في عالم الابداع و البداية ...

انجام: ... على ابصارهم غشاوة و في قلوبهم اكنة فلم يسمعوه بسمع القبول و الطّاعة فاجابوه بلسان الاقرار بالاضطرار و هم فى حجاب الاغترار وظلمة الافتقار فاخذوا كل طابقه على حسب مقامها و حالها.

حاشية 21 ب - 22 الف (111 برگ)؛ قطع: 210×346

موضوع : 1. فلسفه اسلامی 2. نفس - جنبه های قرآنی؛ 3. نفس -- احادیث

شماره رکورد: 3910803

22035/4

فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091 ق.

الكلمات المكنونة/ محمد بن شاه مرتضی بن محمود کاشانی، معروف به ملا محسن و ملقّب به فیض کاشانی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 1057ق.

معرفی کتاب: نویسنده، در این کتاب، مباحث عرفان نظری شیعی را با استفاده از سخنان مشایخ عرفان و روایات اهل بیت علیه السلام در قالب 100 کلمه بیان کرده است. رساله حاضر از مبحث «وجود: آغاز و به مبحث «قیامت» و در نهایت «علل افتراق مذاهب و ملل و نحل» پایان یافته است. از دیگر مباحث کتاب این موارد را می توان نام برد: حقیقت و هستی، اسما و صفات الهی، کیفیت خلق عالم، نفس انسان و کارکردهای آن، مظاهر انسان کامل در نبوت و ولایت و سرچشمه عرفان و حکمت.

ص: 55

چاپ: این اثر بارها از جمله در سال 1296 ق به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در 1390ش با ترجمه عبدالحسین حاجی ابوالحسنی از سوی انتشارات فراهانی در تهران منتشر شده است.

آغاز: الحمد لله الأول في آخريّته الآخر في أوليته الباطن في ظاهر يته الظاهر في باطنته [باطنیته] عرف بجمعه... امّا بعد فيقول المعتصم بحبل الله المؤمن المهيمن محمد بن مرتضى المدعوّ بمحسن...

انجام: ... هذا آخر الكلام في الكلمات المكنونة و هى مائة كلمة اخرجها الله على ... قدير و اتقن التاريخ التصنيف كلمات مكنونة بعد ما سميته به و هو من غرايب الإتفاق و الحمد لله اولا و آخرا و ظاهرا و باطنا.

انجامه: قد فرغ من تحريرها المحتاج الى غفران الله الاحد اقل الطلاب و الكتاب عبد الصّمد بن اسمعيل بن محمد جزى فى يوم الثلثا من عشر أوسط شهر شعبان المعظم في سنة ثلث و ثمانين و ماتين بعد الألف من هجرة ... بك ذا فاتعظه.

منابع: الذريعة 18: 119؛ مشار عربی 753؛ ملی 14:7 مرعشی 15: 209؛ الهیات تهران 1: 645

كاتب: عبد الصمد بن اسماعیل بن محمد جزی، تاریخ کتابت: شعبان 1283 ق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحات مفصلی با نشان های «ق، نوری طاب الله ثراه، قرة العيون، م، الكافي، بحار الانوار، کنز اللغه» است.

22 الف - 58 الف (111 برگ) 31 سطر ، اندازه سطرها: 130×226، قطع: 210×346

عنوان های دیگر: الكلمات المكنونة من علوم اهل الحكمة والمعرفة؛ الكلمات المكنونة في علوم اهل المعرفة و اقوالهم

موضوع: 1 فلسفه اسلامی؛ 2. اسلام -- عقاید؛ 3. عرفان

شماره رکورد: 3911495

22035/5

کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225- 1288 ق.

شرح دعاء السحر/ محمد کریم خان بن ابراهیم قاجاری کرمانی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 29 جمادی الاول 1274 ق.

ص: 56

معرفی کتاب: اثر حاضر شرحی بر دعای سحر با آغاز «اَلّلهُمّ انّی اَسئَلُکَ مِن بَهائِکَ ...» است. شارح، این شرح را به درخواست حمزه میرزا در یک مقدمه مربوط به امور کلی دعا، بیست و یک فصل در شرح بیست و یک فراز دعا و یک خاتمه «في الفقرتين الاخيرتين اللتین» نگاشته است.

چاپ: این اثر، همراه با شرح الرموز در سال 1318 ق به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: الحمد لله ربّ العالمين و صلى الله على محمد و آله الطّاهرين ... ان اشرح له الدّعاء الوارد في السحر و ظنّی انّ مراده دام مجده الدّعاء الوارد في اسحار شهر رمضان المشتمل على صفات الله و کماله فانه ...

انجام: ... و لعب الجاهلين بالدين المبين و ارزائهم الجملة الشّرع المبين و تواردت علىّ مع ذلك مسائل من الاطراف و لزم قضاء حقوق جميع السّائلين و كان فيما ذكرنا كفاية و بلاغ رایت ان اختم الكتاب هنا.

انجامه: فكان الفراغ منه في تاسع شهر ربیع الثانی 1275.

منابع: مشایخ عظام 2: 175 مشار عربی 547؛ التراث العربي 7: 1335 مجلس 35: 277؛ ملک 1: 292

تاریخ کتابت: 9 ربیع الثانی 1275 ق؛ امتیاز: کتابت، در زمان حیات مولف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. ادامه متن در حاشیه عناوین به نستعلیق خفی در حاشیه

58 - 74 ب (111 برگ) 31 سطر، اندازه سطرها: 130×226، قطع: 210×346

موضوع : 1. دعای سحر -- نقد و تفسیر 2. دعاها 3. دعاهای ماه رمضان

شماره رکورد: 3911965

22035/6

هروی، محمد تقی بن حسین علی، 1217 -1299 ق.

الاربعون حديثاً/ محمد تقی بن حسین علی هروی اصفهانی جابری

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 1283 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، شرحی بر الاربعون حدیثاً در رابطه با توحید، نبوت، امامت، معاد و ... است. به گفته شیخ آقابزرگ در الذريعة، شارح، از این شرح در پایان کتاب

ص: 57

دیگرش، نهایة الامال نام برده است. نام شارح در آغاز رساله حاضر، محمد تقی بن حسن علی، آمده است.

آغاز: بسمله. نحمدك يا من دلّ على ذاته بذاته و تجلّى في مظاهر اسمائه و صفاته ... محمد تقی بن حسنعلىّ الهروىّ لما كانت جملة العقايد الدّينيّة و الاصول الايمانيّة ممّا يتوقّف عليها قبول الاعمال و لا يحصل ...

انجام: افتاده: ... لا یدرک ماوراء مبدئه اي فوق حقيقة ذاته و انّ الشيء لا يعرف الّا ما في ذاته أو في ملكه كما في ادراك العالي للسّائل فانه يدركه بذاته في ملكه لا في ذاته ليكون السّافل في ذات العالي و كما ...

منابع: الذريعة 1: 413؛ التراث العربی 1: 426؛ مرعشی 3: 204؛ مجلس 10: 283

آسیب ها: افتادگی در انجامّ 101 ب، 102 الف نانوشته

75 الف - 102 الف (111 برگ)، 31 سطر، اندازه سطرها: 130×226، قطع 210×346

موضوع: 1 احادیث شیعه -- قرن 13ق؛ 2. اربعینات

شماره رکورد: 3914831

22035/7

شیخ بهایی محمد بن حسین، 953 -1031 ق.

کشکول/ بهاء الدین محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جمعی، معروف به شیخ بهایی

زبان: عربی - فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 8659 در جلد 31 فهرست همین کتابخانه. شیخ بهایی، کشکول را در پنج دفتر نوشته است. نسخه حاضر، گزیده ای از دفتر اول را در بردارد.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1388 ش از سوی انتشارات آدینه سبز، در تهران منتشر شده است.

آغاز: و من كلام سمتون [سمنون] المحب ايضا اول وصال العبد للحق هجرانه لنفسه و اول هجران العبد للحق مواصلته لنفسه قال بعض الاكابر من الصّوفية التّصوّف كمثل البرسام اوله هذیان و آخره سكون فاذا تمكنت...

ص: 58

انجام: ... ای دل اندر راه عشق از خوردن غم غم مخور * مایه شادیّ عالم دولت غم های او است/ از تو تنها مانده قاسم کز تو تنها کس مباد * لاجرم غم های عالم بر تن تنهای او است آخر مثل انا اضرب.

منابع: الذريعة 18: 77 نشریه 5: 53 ملی 8: 480 مرعشی 20: 248؛ مجلس 2: 152

آسیب ها: 109 ب، 111،110 و برخی عناوین نانوشته

102 ب- 109 ب (111 برگ)، 31 سطر، اندازه سطرها: 130×226، قطع: 210×346

موضوع: 1. ادبیات فارسی -- مجموعه ها - قرن 11 ق؛ 2. ادبیات عربی - مجموعه ها -- قرن 11 ق.

شماره رکورد: 3914984

22036

استرآبادی، محمد مهدی بن محمد نصیر، - 1180؟ ق.

درّه نادره/ محمد مهدی بن محمد نصیر استرآبادی نوری، متخلّص به کوکب منشی نادرشاه

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 7980 در جلد 29 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1271 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده پس از آن، بارها از جمله در سال 1341ش به کوشش سید جعفر شهیدی، از سوی انجمن آثار ملی، منتشر شده است.

آغاز: بسمله. دیباج دیباچه کتّاب کتاب فصاحت قرین مخطط و مدیّح از مدیح و آفرین جهان آفرینی است که غوّاص اراده اش دُره عقیله عقل اول را از مغاص عاقول حکمت ژرف ...

انجام: ... مصراع در خانه اگر کس است یک حرف بس است شعر فقل للدهر انت اصبت فالبس برغمک دوننا ثوبی حداد اذا قدمت خاتمه الرزايا فقد عرضت سوقك لكساد.

انجامه: تم يوم الثلثاء شهر صفر المظفر مطابق سنه 1224.

منابع: الذريعة 8: 111؛ مشار 2: 2111 ملی 1: 59 مجلس 1: 22؛ ملک 2: 243؛ مرعشی 30: 253 دانشگاه 9: 955

ص: 59

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: صفر 1224 ق آرایه ها: عناوین و توضیحات میان سطرها به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای حواشی لغوی و معنایی در میان سطرها است. یادداشت ها: 1 الف: یادداشت مالکیت فرهاد بن ولیعهد [پسر عباس میرزا] به تاریخ ربیع الاول 1304 ق، یادداشت مالکیت علی بن آقا حسین؛ مهرها: 1 الف: مهر چهارگوش با نقش «ادرکنی یا علی»، 185 الف، 227 الف: مهر چهارگوش مخدوش؛ آسیب ها: مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه، ساییدگی رنگ جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی روشن، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی، اندرون کاغذ نخودی 227 برگ، 12 سطر، اندازه سطرها: 132×232 قطع: 211×343

عنوان های دیگر: درّه نادری

موضوع: 1. نادر افشار، شاه ایران، 1100 - 1160 ق؛ 2. نثر فارسی -- قرن 12 ق؛ 3. ایران -- تاریخ -- افشاریان، 1148 - 1218 ق.

شماره رکورد: 1303706

22037

غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 ق.

احیاء علوم الدین ابو حامد زین الدین محمد بن محمد غزالی طوسی نیشابوری

زبان عربی

معرفی کتاب اثر حاضر کتابی در یک مقدمه چهار ربع و هر ربع با ده کتاب است. ربع اول در عبادات ربع دوم در عادات ربع سوم در مهلکات ربع چهارم در منجیات غزالی این کتاب را پس از کناره گیری از تدریس در مدرسه نظامیه و در دوره ای که در شام قدس و حجاز اقامت داشت نوشته است. نسخه حاضر جلد دوم احیاء العلوم است و مهلکات و منجیات را در بردارد. ترتیب مطالب در نسخه حاضر، بدین صورت است آب ربع مهلکات 153 ب ربع منجیات

چاپ این اثر بارها از جمله در سال 1351ش با ترجمه مویدالدین محمد خوارزمی و به کوشش حسین خدیو جم از سوی انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده است. ترجمه فارسی این کتاب با عنوان احیای علوم دین از سوی مویدالدین محمد خوارزمی در سال 620 قمری در دهلی انجام شده است.

ص: 60

آغاز: بسمله. کتاب شرح عجائب القلب و هو كتاب من ربع المهلكات من كتب احياء علوم الدين الحمد لله الذي ... امّا بعد فشرف الانسان و فضيلته التي بها فاق جملة من اصناف الخلق باستعداده لمعرفة الله تعالى ...

انجام: ... يبشّرنا بسعة رحمة الله تعالى و نرجوا الله عز و جلّ ان لا يعاملنا بما نستحقه و يتفضّل علينا بما هو اهله بمنّة و سعة جوده و رحمته والله اعلم بالصّواب و اليه المرجع و الماب هذا آخر كتاب الاحياء.

منابع: کشف الظنون 1: 23؛ التراث العربي 1: 361 ملی 7: 383؛ مجلس 17: 236 دانشگاه 3: 645

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق، آرایه ها: جدول دور متن به لاجورد، عناوین به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه با نشان های «بلغ، بنغ مقابله» تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «صحاح، ق، ع، ص، ره، قاموس» است. آسیب ها: 1، 152 ب، 153 الف، 368 ب نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، ساییدگی و پارگی جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با ترنج و سرترنج با نقوش اسلیمی بر زمینه عنابی و جدول مزدوج ضربی، اندرون تیماج نخودی روشن

368 برگ، 31 سطر، اندازه سطرها: 141×226؛ قطع: 211×305

موضوع: 1. عبادات؛ 2. اخلاق اسلامی

شماره رکورد : 1303707

22038

سعدی، مصلح بن عبدالله، - 691؟ ق.

گلستان/ ابو محمد مشرف الدین مصلح بن عبدالله، متخلّص به سعدی شیرازی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 7427 در جلد 27 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1257 ق در تبریز، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1394 با همکاری کمیسیون ملی یونسکو و ترجمه بهرام افراسیابی، در تهران، به زیور چاپ آراسته شده است.

ص: 61

آغاز: بسمله. منّت خدا برا عز و جل که طاعتش موجب قربت است و بشکر اندرش مزید نعمت هر نفسی که فرو می رود ممدّ حیات است و چون بر می آید مفرح ذات پس در هر نفسی دو نعمت موجود است و بر هر...

انجام: ... ما نصیحت بجای خود کردیم * روزگاری در این بسر بردیم/ گر نیاید بگوش کس رغبت * بر رسولان پیام باشد و بس یا ناظرا فيه سل بالله مرحمة على المصنف و استغفر لصاحبه و اطلب لنفسك من خير يريد بها من بعد ذلك غفرانا لصاحبه.

انجامه تمه بالخير والسعاده من شهور سنه 1319.

منابع: الذريعة 18: 220؛ نسخه ها 5: 3602؛ مشار 4: 4283 ملی 3: 208؛ مجلس 286:8؛ مرعشی 20: 306

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: 1319 ق؛ آسیب ها: 1 الف، 80 نانوشته، سوراخ شدگی کاغذ، رطوبت، پخش شدگی مرکب؛ کاغذ: فرنگی فلفل نمکی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش پارچه مخمل قرمز با جدول مزدوج و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ ابری به رنگ های سبز و مشکی

80 برگ، 17 سطر، اندازه سطرها 158×271؛ قطع: 225×370

موضوع: 1. نثر فارسی -- قرن 7 ق؛ 2. اندرزنامه های فارسی

شماره رکورد: 1303708

22039

وقف نامه مدرسه سپهسالار

زبان: فارسی

معرفی کتاب: نویسنده در آغاز، به اهمیت ساخت مدرسه، سابقه تأسیس آن در اسلام و وقف مدارس پرداخته و شواهدی در این مورد از المواعظ و الاعتبار مقریزی و شرح مآثر شمس الدین احمد بن خلّكان بیان کرده است. سپس در ادامه، القاب ناصر الدین شاه، ذکر عمران تهران تخلص و القاب حاج میرزا حسین خان سپهسالار، تأسیس مدرسه ناصریه، وقف نامه مدرسه ناصری، تولیت حل و عقد امور آن که بر عهده میرزا حسین خان سپهسالار بوده و جمع و تفریق محصولات آن که بر عهده سلطان عصر و نظارت تمام تکالیف موقوفات که بر عهده اعتضاد السلطنه علی قلی میرزا بوده را بیان کرده است. کاتب این نسخه را از روی مسوداتی که به خط محمد مهدی عبدالرب آبادی

ص: 62

بوده کتابت کرده است. پس از انجام نسخه، وقف نامه مدرسه سپهسالار که به دست محمد مهدی عبدالرب آبادی در تاریخ 1300 ق نوشته شده به همراه وظایف جمهور موقوف علیهم صورت اوقاف و کیفیت تقسیم، تسهیم محاصیل و غلات اوقاف و اختلاف هایی که در این نسخه با وقف نامه ای که به حضور علما رسیده بوده، را بیان کرده است. در 18 ب، ادامه وقف نامه که در آن نظارت اوقاف را بر عهده یحیی خان معتمد الممالک و پس از آن بر عهده نصر الله خان نصرالملک و حاج میرزا عبدالله خان علاء الملک نهاده، آمده و در 19ب، صورت املاک موقوفه اعم از املاکی که واقع در دارالخلافه و در توابع دارالخلافه بوده، بیان شده است.

آغاز: بسمله الحمد لله الواقف على السّرائر و الضّمائر و الصّلوة على محمد سيد الاوائل و الاواخر و آله اهل منزل ... امّا بعد فقد علمت قیس بن عیلان انّني اذا قلت امّا بعدني خطيبها...

انجام: ... تا حکیمانرا حکایت از حدوث است و قدم * تا فقیهان را روایت از حلال است و حرام/ ناصرش بادا شهنشه باورش بادا خدای * کشورش بادا بفرمان اخترش بادا بکام.

انجامه: حسب الفرمایش حضرت مستطاب امجد ارفع و الاعتضاد السّلطنه وزیر علوم و معادن و غیره دام اجلاله از روی مسوّداتی که بخط منشی و منمق اصل جناب فضايل ماب صدر الأفاضل و فخر الاماثل علامی آقا شیخ محمد مهدی عبد الرب آبادی سلّمه الله تعالی می باشد استنساخ گردید و انا الاقل مسیح الکمره [ای] على الله عنه.

خط: نسخ، کاتب: مسیح کمره ای، تاریخ کتابت سده 14 ق، آرایه ها: عناوین و علایم میان عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه عفی عنه، منه، ه» است. آسیب ها: 1 الف - 3 الف، 18 الف، 20 نانوشته، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی، نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ طرح دار طلایی، عطف تیماج سبز، اندرون کاغذ نخودی

20 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 92×170 قطع: 158×228

موضوع: 1. وقف نامه ها -- تهران 2. وقف نامه 3. مدرسه نظام

شماره رکورد: 1303709

22040

شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 ق.

غاية المراد في شرح نكت الارشاد/ شمس الدین محمد بن مکی عاملی جزینی، معروف به شهید اول؛ نویسنده متن: ابو منصور جمال الدین حسن بن يوسف بن مطهر حلی، معروف به علامه حلی

زبان: عربی

تاریخ و محل تألیف: 757 ق، حله

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 7576 در جلد 27 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از پایان «کتاب الطهارة» آغاز و تا «کتاب الجنایات» ادامه یافته است. جزء دوم «کتاب النکاح» از 79 ب، آغاز شده است.

چاپ: این اثر، در سال 1271 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1373 ش از سوی مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی در قم به چاپ رسیده است.

آغاز افتاده: ... مقوليتها على اقسامها معنى لجعله لفظها للقدر و المشترك و نقضه الشيخ الفاضل ابو عبد الله محمد بن ادريس في طوره [طرده] بازاله النجاسة اذ هي معتبرة في الاستياحه ولا تسمّى طهاره و في ...

انجام: افتاده ... الشخص الضعيف القوى كما توهمه بعضهم اذ لا مناسبه بين الشخص و بين الطرف لانه لو قتل الاعمى و الاصم وجب كمال الديه مع نقض بعضه حقيقه ...

منابع: الذريعة 16: 17 مشار عربی 646؛ مرعشی 2: 186 نوربخش 1: 175؛ ملک 1: 519؛ دانشگاه 16: 349

خط: نسخ، كاتب احمد بن حسین باثری؟ تاریخ کتابت: 26 ذی الحجة 175 ق، محل کتابت: کرک نوح (لبنان) آرایه ها: عناوین به شنگرف یادداشت ها: نام کاتب، تاریخ و محل کتابت، از انجامه پایان جزء اول در برگ 78 الف، استخراج شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 78 ب 209، 211 نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، ساییدگی رنگ سطح جلد کاغذ: سمرقندی؟ نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ نخودی

211 برگ، 28 سطر، اندازه سطرها: 127×212؛ قطع: 268×268

عنوان های دیگر: شرح ارشاد الاذهان؛ غابة المراد في شرح ارشاد الاذهان

موضوع: 1. علامه حلی، حسن بن یوسف؛ 648 - 726 ق. ارشاد الاذهان الى احكام الايمان -- نقد و تفسیر؛ 2. فقه جعفری -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 1303711

22041

شوشتری، نور الله بن شریف الدین، 956 - 1019 ق.

مجالس المؤمنين/ نور الله بن شریف الدین شوشتری مرعشی حسینی

زبان: فارسی

تاریخ و محل تألیف: 23 ذی القعدة 1010 ق، لاهور

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 14224 در جلد 39 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر از مجلس ششم «ذکر جمعی از صوفیان صافی طوبة» آغاز شده است.

چاپ این اثر، در سال 1299 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1365ش از سوی کتاب فروشی اسلامیه، در تهران و در سال 1393 ش از سوی بنیاد پژوهش های اسلامی، در مشهد، منتشر شده است.

آغاز: مجلس ششم در ذکر جمعی از صوفیان صافی طویه که نزد سالکان مسالک طریقت و موسسان قواعد شریعت و حقیقت مقصود از ایجاد عالم و اختراع بنی آدم بعد از ایجاد جواهر زواهر ...

انجام: ... اکثر کتب تاریخ و سیر بنظر می رسد بتعاقب نقل و مرور روزگار نسخ های سقیم خاطر آزار بروی کار نیاید و طبع لطیف ناظران را از مطالعه آن ملامت میفزاید و الله الموفق للاتمام.

انجامه: تمت الكتاب مجالس المومنين من تصنيف اقضى القضات قاضی نور الله الحسيني حسب الفرموده [...] کاتبه این جمال الدین محمد تقی الکرمانی سنه 1050.

منابع: الذريعة 19: 370 مشترک 11: 872 مشار 4: 4523؛ نشریه 6: 307؛ ملی 5: 49 ملک 4: 727 مرعشی 1: 398؛ مجلس 2: 326 دانشگاه 507:8؛ الهیات تهران 1: 123؛ مروی 1: 213

خط: نستعلیق، كاتب: محمد تقی بن جمال الدین کرمانی، تاریخ کتابت: 1050 ق امتیاز: نفاست تزیینات؛ آرایه ها: صفحه افتتاح با سرلوح و کتیبه پرکار مذهب و مرصع با نقوش اسلیمی و گل و برگ ختایی به قلم زر لاجورد، شنگرف، سبز، بنفش کتیبه با نقوش اسلیمی و گل و برگ ختایی به قلم زرد، سبز لاجورد، شنگرف، حاشیه کتیبه های قلمدانی با گل و برگ ختایی و تسمه اندازی رنگین با گره چینی دور سرلوح حاشية صفحات افتتاح با نقوش اسلیمی و گل های ختایی به قلم زر و لاجورد، طلااندازی میان سطرها در

صفحات افتتاح به شیوه دندان موشی با نقوش اسلیمی بر زمینه زرد، جدول دور متن به قلم زر محرّر، شنگرف، سبز و لاجورد، عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. عناوین در حاشیه؛ یادداشت ها: 1 الف: بیت شعری از حافظ شیرازی، بخشی از انجامه کاتب، مخدوش شده و مشخص نیست نسخه به درخواست چه کسی کتابت شده است. نسخه دو انجامه دارد و انجامه برگ 136 ب، نونویس است. آسیب ها: افتادگی میان 136- 137، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با ترنج و سرترنج و جدول مزدوج و مضاعف به قلم زر، اندرون کاغذ گل بهی با جدول مزدوج به قلم زر

137 برگ، 22 سطر، اندازه سطرها: 152×251؛ قطع: 235×377

موضوع: 1. شیعیان -- تاریخ؛ 2. شیعه -- دفاعیه ها و ردیه ها؛ 3. شیعه -- سرگذشت نامه

شماره رکورد : 1303714

22042/1

حکیم شفایی، عبدالکریم، قرن 14ق.

عنوان/ عبدالکریم حکیم شفایی، معروف به نظم الاطبا و متخلّص به ناصح

زبان: فارسی

معرفی کتاب: میرزا عبدالکریم، طبیب حاذق و سراینده ناصح در سال 1281 ق در بجنورد یا به عرصه هستی گذاشت. وی موفق به اتمام رشته طب در دارالفنون گردید. عبدالکریم، طبیب مخصوص وزارت نظمیه در دوره قاجار بود از این رو به نظم الاطباء مشهور شد. نسخه حاضر اشعاری با این عناوین را در بردارد: 4 ب: در وضع و رفتار پیشدادیان 8 الف: اشعاری در مدح ناصر الدین شاه قاجار، 9 ب: در پند و نصحیت، 11ب: در تربیت اطفال، 11 ب، 20 الف، 27 الف، حکایت، 15ب، 19 ب، 26 ب: مثل، 22 الف: در آداب و قوانین جنگ و لشکر کشی، 27 ب: در قانون طب و معالجه، در انجام نسخه شماره 3479 دانشگاه آمده است: «هنگامی که در مدرسه مبارکه دارالفنون ... مشغول به تحصیل علوم بود محض یادگار به گفت این اشعار پرداخت و چون مقصودی که از تکمیل این کتاب بود انجام نگرفت لهذا آن را مسمی به عنوان نمود ... امیدوار است که وقتی را در فراغت از تحصیل به طرحی خوش انجام داده به روزگار سپارد تحريرا غرّة شهر ذي الحجة الحرام في سنة 1301» در نسخه حاضر، تاریخ تألیف 1305 ق، آمده است.

ص: 63

آغاز: بسمله. بنام خداوند رب مجید * که هر مشکلی راست نامش کلید/ توانا خداوند بالا و پست * که از قدرت او شود نیست هست...

انجام:... ترحم از یزدان بعبد اثیم * سخن گستر ناصح عبدالکریم/ از تاریخ این نسخه به ز گنج * هزار و سه صد رفته و باز پنج.

منابع: دانشگاه 11: 2486

خط: نستعلیق، دو ستونی، تاریخ کتابت: سده 14ق؛ آرایه ها: صفحه افتتاح با سرلوح و كتيبة مزدوج مذهّب و مرصّع با گل و برگ خنایی و اسلیمی به قلم زر، لاجورد، سبز و بنفش، جدول دور متن به قلم زر محرّر و لاجورد، کمند اندازی به مشکی؛ آسیب ها: 37،1 الف نانوشته، لکه، پخش شدگی مرکب، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره جلد، مقوایی با روکش تیماج عنابی با جدول مزدوج ضربی، اندرون کاغذ نخودی

1 الف - 37 الف (48 برگ)، 12 سطر، اندازه سطرها: 70×131، قطع: 140×209

موضوع: 1. شعر فارسی - قرن 14 ق.

شماره رکورد: 1303717

22042/2

حکیم شفایی، عبد الکریم، قرن 14 ق.

رباعیات/ عبدالکریم حکیم شفایی، معروف به نظم الاطبا و متخلّص به ناصح

زبان: فارسی

معرفی کتاب: رباعیات حکیم شفایی، دارای محتوایی عرفانی و در بی ارزشی دنیا، مذمت مال پرستی و هوی و هوس است. اشعار باقی مانده از وی، نشان دهنده پختگی، استحکام شعری و ژرفای اندیشه او است. نسخه حاضر، گزیده ای از رباعیات وی را در بردارد.

آغاز: بسمله. یا رب بده از کرم زبانی گویا * وز لطف عطا کنم دو گوش شنوا/ وارسته کنم از کید شیطان رجیم * بخشای دل پاک و دو چشم بینا ...

انجام: ... بدبختی این جهان هوا و هوس است * کی کرد هوا و هوس آن کس که کی است/ هشدار که گفتمت یکی پند نکو * در خانه اگر کسی است یک حرف بس است.

آرایه ها: جدول دور متن به قلم زر محرّر و لاجورد، کمند اندازی به مشکی؛ آسیب ها: 48 نانوشته

ص: 64

37 ب -48 ب (48 برگ) 8 سطر، اندازه سطرها: 116×67 قطع: 140×209

موضوع: 1. رباعی؛ 2. شعر فارسی -- قرن 14ق؛ 3. اخلاق اسلامی

شماره رکورد: 3899957

22043

میرخواند، محمد بن خاوند شاه، 837 - 903 ق

روضة الصفاء في شرف الانبیاء و الملوک و الخلفاء/ محمد بن برهان الدین محمد خاوند شاه بن کمال الدین محمود خوارزمی حسینی، معروف به میرخواند

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 899ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 11050 (1050ف) در جلد 3 فهرست همین کتابخانه، نسخه حاضر، جلد دوم روضة الصفا است و تا نیمه مبحث «ذکر واقعه هایله امیرالمؤمنین و امام المتقين اسد الله الغالب علی بن ابی طالب (علیه السلام) که در سال 40 ق اتفاق افتاد را در بردارد. نویسنده، کتاب را به امیر علیشیر نوایی، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1261ق در بمبئی به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1380ش به کوشش جمشید کیان فر در تهران به زیور چاپ آراسته شده است.

آغاز: عنوان این صحیفه مرادات و فهرست مجموعه سعادات مبنی از ناقدان حکایت سیر عظام سلف و مبنی از روایات ... اما بعد چنین گوید اضعف عباد الله محمد بن خاوند شاه بلغه الله ...

انجام: افتاده: ... لا ينزل الدينار ساخت کفه * حتى الابنادي [ينادي] انت رزق فلان/ كانه في كيسه عرض فما يبقى * زمان فيه بعد زمان از شمایم لطف عمیمش گل مراد در چمن...

منابع: الذريعة 11: 296؛ نسخه ها 6: 4153؛ مشار 2: 2706؛ ملی 4: 163 دایرة المعارف 11: 125 مجلس 10: 460 مرکز احیا 1: 408؛ دانشگاه 10: 1643

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق؛ آرایه ها: صفحه افتتاح با سرلوح و کتیبه مذهّب و مرصّع با گل و برگ ختایی و اسلیمی دهان اژدری به قلم زر، لاجورد، شنگرف، سفیدآب، شرفه به لاجورد، عنوان کتاب به قلم سفیدآب بر زمینه زر درون کتیبه، جدول دور متن به

ص: 65

قلم زر محرّر، لاجورد و شنگرف، عناوین به شنگرف، حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 1 الف: زایچه به تاریخ 1227 ق، 2 الف: اشعاری به فارسی، 263 ب: یادداشت مطالعه کتاب به تاریخ 10 تیر ماه 1324ش یادداشت تقال به دیوان حافظ به کتابت محمدولی حسین پور شاه میری؟ به تاریخ 19 رمضان 1348 ق، 1 الف: یادداشت مالکیت سید ابوالقاسم خان میر مرعشی ولد حاجی احمد خان دماوندی مهرها: 1 الف،2 الف، 263 ب: 3 مهر بیضی با نقش «ابوالقاسم الحسيني الجهانشاهی؟»، 2 الف: 2 مهر بیضی با نقش «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده لطفعلی» 2 الف، 168 الف، 188 ب، 191 الف: 19 مهر بیضی با نقش «عبده اسمعیل» آسیب ها: افتادگی در انجام، 1 ب، 163 الف، 164 نانوشته، لکه، پخش شدگی مرکب، رطوبت مرمت غیر اصولی، گسستگی برگ 1 از نسخه، ساییدگی لبه های چند کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره: جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با لچک، ترنج سرترنج و کتیبه با نقوش اسلیمی و گل ختایی به شیوه سوخت ضربی، اندرون تیماج قهوه ای روشن با کمند اندازی به قلم زر

264 برگ 30 سطر، اندازه سطرها: 155×236؛ قطع: 235×355

عنوان های دیگر: روضة الصفاء

موضوع: 1. ایران -- تاریخ -- پیش از اسلام؛ 2. ایران -- تاریخ -- پس از اسلام 3. نثر فارسی -- قرن 9 ق.

شماره رکورد: 1303746

22044

علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 ق.

نهاية الوصول الى علم الاصول/ ابو منصور جمال الدین حسن بن يوسف بن مطهر حلی، معروف به علامه حلی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 8 رمضان 704 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتابی با سیزده مقصد (مقدمات، لغات، کیفیت استدلال، امر و نهی عموم و خصوص صفات افعال نسخ اجماع خبر قیاس، استدلال، اجتهاد تقلید و تعادل و ترجیح) است. هر مقصد در چندین فصل مرتب شده است. نویسنده سخنان و ادل،ه اصولیان و متکل،مان اهل سنت را نقل کرده و سپس آن ها را مورد نقد قرار داده است.

ص: 66

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1388 ش از سوی موسسه آل البیت در قم به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله المتقدس بوجوب وجوده عن الاشباه والنظاير و الاضراب المنتزه بكمال قدرته عن الاصحاب ... هذا الكتاب الموسوم بنهايه الوصول الى علم الاصول مشتملا على ما طلبه و اراده ...

انجام: ... للحكم الشرعي متاخرا عنه وهذا الحكم ضعف و اما حكم العامين و المتعارضين و الخاصين بالمتعارضين قياتي البحث ان شاء الله تعالى في باب الترجيح.

انجامه: و قد تم التحرير الأول من نها به الاصول ... ابي عبد الله الحسين بن حيدر بن حيدر الحسيني الكركي العاملي ... في شهور ثلث و تسعين تسعمائه ... العموم.

منابع: الذريعة 23: 408 مرعشی 1: 305؛ مجلس 2: 241؛ دانشگاه 6: 2386

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، کاتب؟ حسین بن حيدر بن حیدر حسینی کرکی عاملی تاریخ کتابت 993 آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف حواشی: نسخه، در حاشیه با نشان «بلغ قبالا» تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «اشنوی، ح س» است. برخی عناوین در حاشیه؛ یادداشت ها: حواشی با نشان «وقف» 10 الف: روایاتی از خوارزمی به نقل از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره مناقب و فضایل، یادداشت هایی درباره اصول فقه، 1 الف: یادداشت مالکیت حسین بن حیدر حسینی کرکی و احمد بن محمد علی استرآبادی یادداشتی از کاتب درباره نهایة الاصول و نویسنده آن به تاریخ 997 ق، برگ های 176- 190 کهنه تر از سایر برگهای نسخه است. مهرها: 1 الف: مهر دایره ای با نقش «الواثق بالله الغنى عبده مظفر علی الحسینی»، مهر بیضی با نقش «نظام الدین احمد» مهر بیضی با نقش «و میشرا برسول ياتي من بعدی اسمه احمد»، 1 و 256 الف: مهر چهارگوش مخدوش؛ آسیب ها: برخی عناوین نانوشته برخی برگ ها نونویس، لکه، رطوبت، گسستگی شیرازه، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه های جلد کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج با گل و برگ ختایی، جدول مزدوج و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ نخودی

257 برگ، 17 سطر، اندازه سطرها: 106×157 قطع: 185×248

عنوان های دیگر: نهایة الاصول

موضوع: 1. اصول فقه شیعه -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 1303771

ص: 67

22045

جامی، عبدالرحمان بن احمد، 817 - 898 ق.

یوسف و زلیخا/ نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد، متخلّص به جامی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 886ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 6257 در جلد 23 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر میان سال های 1317 تا 1419 ق در پیشاور، لاهور، دهلی و کانپور، به چاپ سنگی رسیده پس از آن در سال 1369ش به کوشش نادر وزین پور در تهران منتشر شده است. سپس در 1378ش به کوشش جابلقا داد علی شاه از سوی انتشارات میراث مکتوب در تهران منتشر گردیده است. از میان برگردان های این کتاب می توان به چاپ ترجمه کردی آن در 1392ش در سنندج ترجمه انگلیسی در 1892م به کوشش الکساندر روجرز در لندن و ترجمه فرانسوی در 1927 در پاریس اشاره نمود.

آغاز: بسمله. الهی غنچه امید بگشای * گلی از روضه جاوید بنمای/ بخندان از لب آن غنچه باغم * وز این گل عطر پرور کن دماغم...

انجام: ... از این صحرا جواد خامه پی کن * وز این سودا سواد نامه طی کن/ زبان را گوشمال خامشی ده * که هست از هر چه گویی خامشی به تمت الكتاب بعون الملک الوهاب تم.

منابع: الذريعة 188:9، 19: 341، 25: 298؛ مشار 5: 5607 ملی 1: 190 مجلس 8: 246؛ مرعشی 1: 289

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 11 ق آرایه ها: صفحه افتتاح با سرلوح و کتیبه مذهب و مرصع با نقوش اسلیمی و گل و برگ ختابی به قلم زر محرر لاجورد، شنگرف، سبز، زرد. صورتی، جدول دور متن به قلم زر محرر شنگرف و لاجورد کمند اندازی به زر محرر عناوین به قلم زر و لاجورد آسیب ها: 2،1 الف، 139 نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب کاغذ: متن بخارایی؟ نخودی حاشیه: فرنگی نخودی تیره، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز با ترنج و سرترنج با نقوش گل و برگ زرپوش، جدول مزدوج و حاشیه ریسه ای به قلم زر، اندرون کاغد صورتی

139 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 75×153: قطع: 141×217

عنوان های دیگر: هفت اورنگ؛ عاشق و معشوق

ص: 68

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 9 ق. 2. منظومه های عاشقانه فارسی -- قرن 9 ق

شماره رکورد: 1303927

22046

ادعیه

زبان: عربی

معرفی کتاب: در این نسخه، دعای کمیل به همراه شماری ادعیه دیگر گردآوری شده است. ترتیب مطالب، بدین صورت است: 2 ب: دعای کمیل 13 الف: دعای صباح 18 الف: دعای پس از هر نماز 23 الف: تعقیبات نمازهای یومیه 29 ب: اعمال ماه مبارک رمضان شامل دعای افتتاح دعای هر روز و هر شب ماه مبارک رمضان دعای سحر، اعمال شب قدر دعای روز اول تا سی ام ماه مبارک رمضان 50 ب: زیارت وارث 57 الف: زیارت علی بن حسین (علیه السلام) 57 ب: زیارت شهدا.

آغاز: بسمله. اللهمّ انّی اسئلک برحمتك الّتي وسعت كل شيء و بقوّتك التي قهرت بها كل شيء و خضع لها كل شيء و بجبروتك الّتي غلبت بها كل شيء و بعزتك الّتي لا يقوم لها شیء و بعظمتك الّتي ...

انجام: ... با انصار ابي محمد الحسن ابن علىّ الزّكي النّاصح السّلام علیکم یا انصار ابی عبدالله بابی انتم و امیّ طبتم و طابت الارض الّتي فيها دفتنم و فرتم فوزا عظيما فيا ليتني كنت معكم فافوز معكم.

خط: نسخ و نستعلیق، تاریخ کتابت: گویا شده 13 ق آرایه ها: صفحه افتتاح با سرلوح و کتیبه مذهّب و مرصّع با نقوش پرکار ختایی و اسلیمی به قلم زر، لاجورد، سرخ، صورتی زرد، سبز و بنفش تسمه اندازی دور سرلوح و کتیبه با نقوش هندسی و گل پنج پر به قلم زره مشکی و سفیدآب بر زمینه زر، لاجورد و سرخ حاشیه نقوش پرکار استیمی و گل و برگ ختایی و به قلم زر، لاجورد، سرخ، سبز، بنفش زرد و مشکی شرفه به زر، لاجورد و سرخ، جدول دور متن به قلم زره سرخ سبز مشکی و لاجورد طلا اندازی میان سطرها به شیوه دندان موشی برگ ها زرافشان کمند اندازی به زر محرّر؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها: 2،1 الف نانوشته، 59 ،مرمت غیر اصولی کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره جلد: مقوایی با روکش تیماج عنابی با ترنج و سرترنج زریوش با نقوش اسلیمی، جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه ای زرپوش ضربی، عطف تیماج مشکی، اندرون کاغذ نارنجی با جدول مزدوج و مضاعف به قلم زر

ص: 69

59 برگ، 9 سطر، اندازه سطرها: 76×128؛ قطع: 124×188

موضوع: 1. دعاها .. اعمال السنة؛ 3. دعای کمیل

شماره رکورد: 1303936

22047

اصفهانی، محمود بن عبد الرحمان، 674 -749 ق.

مطالع الانظار في شرح طوالع الانوار/ شمس الدین محمود بن عبدالرحمان اصفهانی؛ نویسنده متن: ابوالخیر ناصر الدین عبدالله بن عمر بن محمد شیرازی شافعی بیضاوی، معروف به قاضی بیضاوی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: ربیع الثانی 708 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 1866 در جلد 10 فهرست همین کتابخانه. شارح کتاب را به محمد بن قلاوون اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1393ش از سوی انتشارات رائد، در قم به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و علیک الاعتماد با کریم الحمد لمن وجب وجوده و بقاوه الخ ضمن هذه الخطبة معظم مطالب اصول الدين من اثبات الصانع و صفاته و نعوت جلاله من جوب الوجود و البقا و امتناع العدم و ...

انجام: ... متبعین و عصمنا عن زيغ الضالين و بعثنا يوم الدين مع الدين انعم الله عليهم من النبيين و الصديقين و الشهداء الصالحين و حسن اولئک رفیقا هذا آخر الكتاب و الحمد لله رب العالمين آمين تم.

منابع: الذريعة 13: 365 کشف الظنون 2: 1116 معجم المطبوعات 1: 454؛ نشریه 10: 191؛ مرعشی 28: 275؛ مجلس 32: 120 دانشگاه 17: 104؛ حقوق تهران 1: 469

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 11ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «م، شرح مواقف، سید، قدس سره» است. آسیب ها: برخی عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، فرسودگی و آفت زدگی جلد، کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با جدول ضربی، اندرون کاغذ زرد

202 برگ 21 سطر، اندازه سطرها 138875: قطع: 139×193

ص: 70

عنوان های دیگر: طوالع الانوار من مطالع الانظار

موضوع: 1. بیضاوی، عبدالله بن عمر - 685 ق طوالع الانوار - نقد و تفسیر؛ 2. کلام اهل سنت - قرن 8ق

شماره رکورد: 1303971

22048

میرلوحی سبزواری، محمد بن محمد، قرن 11 ق.

كفاية المهتدى في معرفة المهدي/ محمد بن محمد موسوی حسینی سبزواری اصفهانی میرلوحی، ملقّب به مطهر و متخلّص به نقیبی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 1081 - 1082 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتابی استدلالی در چهار فصل است. هر فصل با حدیثی آغاز شده و گاهی پیرامون دلالت حدیث، روایاتی آورده شده است. برخی عناوین کتاب بدین صورت است: اثبات تعداد امامان و نام آنان و نام و نسب امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، ولادت، زمان ولادت و نام و نسب مادر امام زمان، غیبت، اسباب غیبت، قتل دجال، زمان ظهور و علایم ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از منابعی که نویسنده، در نگارش این کتاب از آن بهره جسته الارشاد شیخ مفيد و كشف الغمّة محدث اربلی را می توان نام برد؛ مهم ترین منبع نویسنده اثبات الرجعة فضل بن شاذان نیشابوری بوده است. میرلوحی از شاگردان شیخ بهایی و میرداماد بوده و با محمد تقی و محمد باقر مجلسی، هم عصر بوده است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1384ش از سوی انتشارات دارالتفسیر، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله [الحمد لله رب العالمين ...] محمد بن محمد لوحى الحسيني الموسوى السبزواري [...] و المتخلص بالنّقیبی که بر ضمیر منیر ارباب دانش و اصحاب بینش مخفی نیست که حدیث صحیح من حفظ على امّتى ...

انجام ... فاودعكم و اوصيكم بوصيّة فاحفظوها انّی تارک فیکم الثّقلين كتاب الله و عترتی اهل بیتی ان تمسكتم بهما لن تضلوا ابدا معاشر الناس انى منذر و علی هاد و العاقبة للمتقين و الحمد لله رب العالمين.

ص: 71

انجامه: افتاده: تم هذا المختصر الموسوم بكفاية المهتدى في معرفة المهدى على يد [...] رحمة الله الغنى...

منابع: الذريعة 18: 101 نشریه 11 و 12: 69 دانشگاه 5: 1497؛ مجلس 3: 158 عکسی دایرة المعارف 1: 323

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: برخی عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. یادداشت ها: 3 الف: یادداشت وقف نسخه، اندرون لت پشت: حکایتی درباره شرف یابی ثمال؟ به حضور صاحب الزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) مهرها: 8 ب: مهر دایره ای ناخوانا، 164 الف: مهر چهارگوش با نقش «بنده خدا عبد الرحمان»؛ آسیب ها: برگ پایان، که حاوی اطلاعات انجامه بوده، افتاده است. 1، 181 نانوشته، لکه، رطوبت، آفت زدگی، مرمت غیر اصولی و از میان رفتن بخشی از متن، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای روشن با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ نخودی

181 برگ، 14 سطر اندازه سطرها: 123×195: قطع: 186×250

عنوان های دیگر: اربعین میرلوحی

موضوع: 1. محمد بن حسن (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، امام دوازدهم، 255ق- 2. امامت 3. کلام شیعه امامیه -- احادیث

شماره رکورد: 1303999

22049

طبيب، محمود بن محمد حسین، - قرن 12؟ ق.

دستور الاطبّا/ عماد الدین محمود بن محمد حسین طبیب

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر، ده باب و هر باب دو نمط و هر نمط شماری فصل را در بردارد: باب اول امراض سر، باب دوم بیان اعصاب، باب سوم معالجات امراض چشم، باب چهارم معالجات امراض گوش، باب پنجم معالجات امراض بینی، باب ششم معالجات امراض دهان، باب هفتم معالجات امراض دهان و حلق، باب هشتم امراض سینه، باب نهم معالجات امراض قلب و پستان ها، باب دهم معالجات مری و معده

نسخه حاضر، این بخش ها را در بردارد: 1 ب: فصل في الادوية التي من الصداع البارد، 5 الف: فصل في البيضة والخوده، 5 ب: فصل في الادوية المنقية الدماع، 8 الف: فصل في الادوية النافع من النسيان و المزيد 10 ب: فصل في الادوية المسكره، فصل في الادوية المسكره بالسكر، 12 ب: فصل في الماليخوليا و الوسواس 14ب: فصل في العشق، 15 الف: فصل في الادوية الصدر والدوار، 15ب: فصل في الادوية النافعة من الكابوس 17 ب: پایان نمط اول کتاب دستور الاطبّاء النمط الثاني في قوانين تدابير الكلية و قوانين معالجات امراض الرأس، فصل في صداع الحار السادح سببه 18 ب: فصل في صداع الحار مع مادة، 27 الف: فصل في صداع الكاين 29 ب: فصل في صداع الحادث بسبب الرماح المتولدة في الراس 31 ب: فصل في الشقيقه 34 الف: فصل في السرسام الحار، 36 ب فصل في السرسام البارد 37 ب: فصل في الدوار، 40 الف: فصل في ادوية السدر و الدوار 40 ب: فصل في الادوية النافعة من الكابوس و الصرع و السكته 41 ب: فصل في السدر 42 الف: فصل في السبات 59 ب: فصل في الماليخوليا، 79 الف: في ذكر معالجات امراض العصب و هو مشتمل على نمطين نمط الأول في ذكر أدوية مفردة مستعملة في معالجات امراض العصب، فصل في الاسترخاء و الفالج و اللقوة، 87 ب: فصل فی بیان قوانین معالجات امراض العصب و ذكر ادوية مركبة مستعملة 96 الف: فصل في التشنج 98 الف: فصل في تمدد و الكزاز 99 الف: فصل في الرعشه 103 ب: الباب الثالث في معالجات امراض العين وفيه نمطان النمط الأول في ذكر ادوية المفردة مستعمله في معالجتها، 110 ب: فصل في ابصل، 113 الف: فصل في الدمعة، 116 الف: النمط الثاني في ذكر معالجات امراض العين و ذكر ادوية مركبة مستعمله في معالجاتها، 141 الف: فصل في امراض الجفن و الجرب 144 ب: النمط الثاني في بيان معالجات امراض الاذن و ذكر ادوية مركبة مستعملة في معالجاتها، 146 ب: فصل في دخول الماء و الحيوان في الاذن، 154 الف: الباب في امراض الانف النمط الأول في ذكر الادوية المفردة المستعملة في امراض الانف، 155 الف: فصل في الزكام و النزله، 158 الف: النمط الثاني في بيان معالجه امراض الانف و ذکر ادوية المركبة المستعملة 160ب: فصل في الرعاف 165 ب: الباب في امراض الفم والشفة و اللسان، النمط الأول في ذكر أدوية المفردة المستعملة في معالجات، 169 الف: فصل في تشنج اللسان، 175: النمط الثاني في بيان معالجات امراض الفم والشفة و اللسان، 188 ب: فصل في امراض اللسان، 192 الف: الباب في معالجات امراض الهات، النمط الأول في الادوية المفردة المستعمله في معالجاتها،

ص: 72

195 ب: النمط الثاني في بيان معالجات امراض الهات و الحلق و المرى، 203 الف: الباب الثامن في امراض الصدر و الريه.

آغاز افتاده ... ضمادا الطحلب يسكن الصداع الحار ضمادا بالخل يسكن عجيبا السفرجل دهنه اذا اخلط بالخل ينفع من الصداع الحار ...؟ عصاريه؟ ينفع و ...؟ كل منهما ينفع من الصداع الحار ضمادا التمر الهندي ...

انجام افتاده: ... ان انت سقينها في نفث له الدم قطع عنه ذلك النفث له على المكان السفرجل ان اكل مشويا كان صالحا لنفت الدم و كذا زهره رطب و یابس ينفع من نفت الدم شربا غرى السمك ان القى منه ...

منابع ملی شیراز 1: 50؛ مجلس 20: 161

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا شده 13 ق آرایه ها: برخی عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ و مشکی حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. عناوین باب ها و فصل ها در حاشیه آسیب ها: افتادگی در آغاز انجام و میان برگهای 202- 208-1-203 و برخی عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، پارگی و سوختگی برخی برگ ها، گسستگی شیرازه، حذف برخی حواشی در صحافی، تغییر رنگ جلد کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز با جدول مزدوج ضربی، اندرون کاغذ نخودی

208 برگ، 16 سطر، اندازه سطرها: 78×137؛ قطع: 143×196

موضوع: 1. پزشکی سنتی -- نسخه ها و دستور العملها؛ 2. پزشکی اسلامی -- قرن 12 ق.

شماره رکورد: 1304004

22050

عاشق اصفهانی، محمد، 1101 -1181 ق.

دیوان عاشق اصفهانی/ آقا محمد اصفهانی، متخلّص به عاشق

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 6915 در جلد 25 فهرست همین کتابخانه ترتیب اشعار، در نسخه حاضر بدین صورت است: 2ب- 31 الف: قصاید ؛ مقطعات و مراثی، 32 ب - 306 الف: غزلیات 306 ب :مخمسات 307 الف: رباعیات.

ص: 73

چاپ این اثر، بارها از جمله در سال 1346ش با مقدمه حسین مکی، از سوی شرکت سهامی چاپ و انتشارات کتب ایران، در تهران به زیور چاپ آراسته شده است.

آغاز: بسمله. درین خرابه پر غم که نیست جای سرور * خوش آن کسی که نگیرد بجز طریق عبور/ مخور قریب سراب اهل درین وادی * که هست قصه لب تشنگان او مشهور ...

انجام ... می خورده بغیر آن شکر لب امشب * من شمع صفت فتاده در تب امشب/ گفتی که کی از فراق جان خواهی داد * ای بی خبر از غم من امشب امشب.

انجامه: تمت الكتاب ... میرزا محمد كاظم الشهير بمیرزا آقاسی ناد على الحسيني غفر ذنوبه و ستر عيوبه بتاريخ يوم الاحد پانزدهم شهر شعبان المعظم سنه 1246.

منابع: الذريعة 9 :672 نشریه 4: 680 ملی 1: 377؛ مجلس 18: 18؛ سلطنتی 2: 763 ملک 2: 313 مرکز احیا 4: 305

خط: نستعلیق، دو ستونی، کاتب محمد کاظم معروف به میرزا آقاسی ناد علی حسینی تاریخ کتابت: 15 شعبان 1246 ق. امتیاز: نفاست تزیینات عالی با تذهیب، ترصیع و جلد لاکی روغنی؛ آرایه ها: صفحه افتتاح و 31 ب با سرلوح و کتیبه مذهّب و مرصّع با گل و برگ ختایی و نقوش اسلیمی به قلم زر، لاجورد، شنگرف و سبز، حاشیه: گل و برگ ختایی مذهّب و مرصّع به قلم زر، لاجورد، شنگرف و نارنجی، طلااندازی میان سطرها به شیوه دندان، موشی، جدول دور متن در برگ های آغازین به قلم زر محر،ر، شنگرف، لاجورد و در بقیه برگ ها به قلم زر محر،ر و لاجورد، کمند اندازی به زر محر،ر، برخی اشعار به قلم سرخ؛ یادداشت ها: اشعاری از کاتب، در زیر انجامه؛ آسیب ها: 1، 31 الف، 326 ب، 327 نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه، کاغذ: ترمه نخودی، آهار مهره؛ جلد: لاکی روغنی، بوم مرقش با نقش گل و بوته صد تومانی، بدان و میخک الوان به قلم سبز، زرد و سرخ، تسمه اندازی زرین و حاشیه ریسه ای به قلم زر، حاشیه گل و برگ به قلم سبز، زرد و سرخ عطف تیماج قهوه ای اندرون لاکی با طرح گل نرگس بر بوم سرخ جدول مزدوج و حاشیه ریسه ای به قلم زر بر زمینه مشکی

327 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 73×142؛ قطع: 131×210

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 12 ق.

شماره رکورد: 1304074

ص: 74

22051

اخلاقیه/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 18186 در جلد 52 فهرست همین کتابخانه نویسنده، کتاب را به شاهزاده نوید الدوله، اهدا کرده است.

آغاز: بسمله آورده اند که در زمان قدیم پادشاهی بود وزیری داشت که خدمت او را بواجبی نمودی و با عقل بودی مدتی از خدمت پادشاه دوری اختیار کرد و بعبادت خدای عز و جل اشتغال ورزید چون بعد از مدتی...

انجام: ... جان از برای اوست عنان اختیار ما در کف کفایت اوست دنیا و دین ما را بنگاهی فروخته زبانش از سود به و دردش از دوا دلکش تر است مامون را بغایت این كلمات خوش آمده ده هزار دینار جایزه اش داد.

انجامه: كتبه الفقير الحقیر رضاقلی ادیب شیرازی غفر له 1311 در شیراز جنت طراز تحریر شد.

منابع: فهرستواره 6: 462 نشریه 1: 221، 7: 168 مرعشی 24: 258؛ آستان قدس 420:6

خط: نستعلیق، کاتب رضاقلی ادیب شیرازی، تاریخ کتابت: 1311ق، محل کتابت: شیراز امتیاز: کتابت به خط رضاقلی ادیب شیرازی آرایه ها: صفحات افتتاح با طلااندازی محرر میان سطرها، جدول دور متن به قلم زر محرّر و لاجورد، شرفه دور جدول به قلم زر، حاشیه ریسه ای میان سطرها به مشکی بر زمینه زر، جدول میان سطرها در صفحات افتتاح به قلم سبز و مشکی، کمند اندازی به قلم زر محرّر، 2 الف: كتيبة مذهّب و مرصّع به قلم زر. لاجورد و سرخ با یادداشت «مخصوص جناب شریعتمدار آقای شیخ محمد باقر شیخ الاسلام مملکت فارس زید افضاله العالی است» عناوین به قلم سرخ آسیب ها: 1 الف، 8 ب نانوشته، لکه کاغذ: فرنگی آبی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش پارچه مخمل قرمز با ترنج، جدول مزدوج و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ گل بهی

8 برگ، 5 سطر، اندازه سطرها: 107×51؛ قطع: 108×171

موضوع: 1. اخلاق اسلامی؛ 2. داستان های فارسی

شماره رکورد: 1304089

ص: 75

22052

شهید ثانی، زین الدین بن علی، 911 - 966 ق

حاشية الالفية/ زين الدين بن نورالدین علی بن احمد شامی جمعی عاملی، معروف به شهید ثانی؛ نویسنده متن: شمس الدین محمد بن مکی عاملی جزینی، معروف به شهید اول

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر، حاشیه مختصری بر الالفية شهید اول است. در نسخه حاضر، متن الالفية با حرف «ص» و حاشیه با حرف «ش» از یکدیگر جدا شده است. فهرست مطالب، بدین ترتیب است: 2 الف: المقدمه فالصلاة الواجبة افعال معهودة، 3 ب: الفصل الأول في المقدمات 13 الف: الفصل الثاني في المقارنات، 17 ب: الفصل الثالث في المنافيات، 19 الف: الخاتمة الخلل الواقعة في الصلاة، 21 ب: فی خصوصیات باقي الصلوات.

آغاز: بسمله. الحمد لله الحمد هو الثنا باللسان على الجميل سواء تعلق بالفضائل الاختيارية ام غيرها فرادف المدح ... و بعد فهذه رسالة وجيزة اى قليلة اللفظ كثيره المعنى في فرض الصلوة اجابة لالتماس من طاعنه ...

انجام ... العالم بها يدخل في العالم من تعمد الترك و من طرا عليه النسيان بعد علمه و من تركها جهلا بالوجوب ما لم يستوعب الاحراق و لو اطلق القضا على صلاة الطواف هي و الجنازه فمجاز و كذا النذر المطلق.

انجامه: تجزت الرساله ... نهار الاربعا بعد الزوال يوم عبد الله الاكبر عام اثنین و خمسین و تسعمايه بقلم اضعف العباد و احوجهم إلى رحمه الملك الجواد عبدالمحسن بن محمود بن احمد بن مکی عفا الله ... و الحسين.

منابع: الذريعة 6: 23 ملی 16: 77 مرعشی 1: 163 مجلس 7: 302

خط: نسخ، كاتب: عبدالمحسن بن محمود بن احمد بن مکی تاریخ کتابت: 952 ق، امتیاز: کتابت در زمان حیات مولف آرایه ها: عناوین به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 25 ب: اشعاری به فارسی در کنار انجامه مهرها: 1 ب، 25 ب: دو مهر چهارگوش با نقش «هديت من المهدی 1183»، 25 ب: مهر دایره ای مخدوش؛ آسیب ها: حذف برخی حواشی در صحافی، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه کاغذ: فرنگی و اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج عنابی با جدول مزدوج ضربی، اندرون کاغذ نخودی

ص: 76

25 برگ، 17 سطر، اندازه سطرها: 101×122 قطع: 140×202

موضوع: 1 شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 ق. الالفية - نقد و تفسیر؛ 2. فقه جعفری -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 1304100

22053

قرآن

زبان: عربی

معرفی کتاب: نسخه حاضر، متن کامل قرآن کریم است و از سوره فاتحه تا پایان آیه 88 سوره نساء، ترجمه شده است.

آغاز: بسمله الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ...

انجام ... مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ.

انجامه: قد فرغت من تسويد كلام المجيد و الفرقان الحميد في يوم الاثنين سبع و عشرون شهر جمادى الاول بعد الف و ماتان خمس و ثلاثون من الهجرة ... القرائة.

خط: نسخ معرّب، سرسوره ها به رفاع و مترجم به نستعلیق، تاریخ کتابت: 27 جمادی الاول 1235 ق؛ آرایه ها: صفحات افتتاح با سرلوح و کتیبه مزدوج مذهّب و مرصّع با نقوش اسلیمی و گل و برگ ختایی به قلم زر، آبی، سبز، شنگرف و بنفش، حاشیه مذهّب و مرصّع با گل و برگ ختایی به قلم زر، شنگرف، آبی، سبز، جدول دور متن به قلم زر محرّر و لاجورد، علایم تجویدی، مترجم و کمند اندازی به قلم سرخ، عناوین سوره ها درون کتیبه ساده به قلم سرخ، نشان جزءها و حزبها به قلم سرخ درون ترنج به لاجورد حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 432 ب: شماری زایچه به تاریخ های 1323 ق و 1326 ق یادداشت ادای نذر آسیب ها: 1، 432 الف، 433 نانوشته، لکه، رطوبت: کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره با لچک ترنج سرترنج و کتیبه زریوش ضربی با نقوش اسلیمی و گل و برگ ختایی حاشیه ریسه ای و جدول مزدوج و مضاعف ضربی بوم و حاشیه حل کاری با گل و بوته به قلم زر با پوشش روغنی اندرون کاغذ: ابری به رنگه ای اخرایی آبی و نخودی با جدول طلایی

433 برگ، 11 سطر، اندازه سطرها 117×190؛ قطع: 195×289

ص: 77

موضوع: 1. قرآن

شماره رکورد: 1304109

22054/1

از هری، خالد بن عبدالله، 838 - 905 ق.

موصل الطلّاب الى قواعد الاعراب/ خالد بن عبدالله از هری؛ نویسنده متن: ابو محمد جمال الدین عبدالله بن یوسف انصاری، معروف به ابن هشام

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 3 شوال 898 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، شرح مزجی مختصری بر الاعراب عن قواعد الاعراب که بر اساس متن در چهار باب شرح شده است: باب اول در جمله و احکام آن، باب دوم در جار و مجرور و احکام آن، باب سوم در تفسیر کلمات بسیای که عرب به آن ها نیازمند است، باب چهارم در اشاره هایی به عبارات محرره.

چاپ: این اثر، در سال 1274ق در حاشیه تمرين الطلاب في صناعة الاعراب در مصر، به چاپ سنگی رسیده پس از آن در سال 1375ش در هامش تمرین الطلّاب في اعراب الالفية، از سوی موسسه سیدالشهدا (علیه السلام) در قم به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعين الحمد لله اللهم الحمده و الصلّوة والسلام على سيدنا محمد رسوله ... و بعد فيقول العبد الفقير إلى مولاه الغنىّ خالد بن عبدالله الازهرى هذا شرح الطيف على قواعد الاعراب ...

انجام ... استمدّ التوفيق والهداية الى اقوم الطريق بمنه و کرمه فختم كتابه بما ابتدء به و الحمد لله رب العالمين ... اللهم صلّ و سلّم على اكرم الخلق سيدنا محمد و على آله و اصحابه و سلّم كثيرا.

انجامه: قد فرغت انامل بدى من تسويد الكتاب المسمى بموصل الطلاب في احدى و عشرين من شهر ربيع الاول و انا الحقير عبدالله بن خليفة المشهور بالنستاني اللهم اغفر له سنه 1384

منابع: كشف الظنون 1: 124 معجم المطبوعات 1: 811 ملی 374؛ مرعشی 19: 347؛ مجلس 23: 261

خط: نسخ تحریری، کاتب: عبدالله بن خلیفه نستانی، تاریخ کتابت: 21 ربیع الاول 1284 ق؛ امتیاز: به مقابله رسیده است. آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به

ص: 78

قلم سرخ و مشکی؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحات مفصلی با نشان های «قاضی بیضاوی، معنی اللبیب، جامی، محمد، م م، الجليل، عبد الرؤف، قاموس جامع الشواهد، محمود، قزلجی، محمد صالح، حاشیه سیوطی، ح م د. طه كتبه في مدرسة بوكان ابن ملا محمد خلیفه [گویا کاتب] ابن قاسم» است یادداشت ها: 2 الف: یادداشتی به عربی درباره معانی و بیان برگزیده از المختصر في شرح تلخيص المفتاح به خط محمد البانی؟، مشهور به مؤمن، 53 ب: یادداشتی درباره نحو عربی به خط علی محمود بن ابراهيم اردبیلی، یادداشتی از کاتب با این عنوان که «در 28 رمضان 1285 ق نسخه را با نسخه ملا محمد مؤمن مقابله کرده است». آسیب ها: 1 ب، 2 ب، 3 الف نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، اندرون کاغذ نخودی

1 الف - 53 ب (123 برگ) 15 سطر، اندازه سطرها: 101×151: قطع: 173×223

موضوع: 1. ابن هشام، عبدالله بن یوسف 708 - 761 ق. الاعراب عن قواعد الاعراب -- نقد و تفسیر؛ 3 زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 1304124

22054/2

لقانی، محمد - 958 ق

حاشية شرح التصريف/ ناصرالدین محمد لقانی مصری شارح: سعدالدین مسعود بن عمر بن عبدالله هروی خراسانی تفتازانی حنفی نویسنده متن: ابوالمعالی عزالدین عبد الوهاب بن ابراهیم زنجانی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: گویا 15 رمضان 924 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، حاشیه ای بر شرح تفتازانی بر التصریف زنجانی است.

آغاز: بسمله و به نستعين و صلّى الله على سيدنا محمد و آله اجمعین امّا بعد حمد الله و الصّلوة والسّلام على رسول الله فهذه حواش على مواضع من شرح التصريف العزى للعلامة التفتازاني قدّس سره ارجو من الله ...

انجام: ... الفعل حالة الفاعله صح تفسير النوع بالمالة التي عليها الفاعل حسنا [حسن] الله احوالنا و اصلح فساد قلوبنا قلوبنا ورد الى اجمل الاحوال عقابنا و صلّى الله على سیدنا محمد و آله و صحبه و سلّم تسلیما.

ص: 79

انجامه: قد وقع الفراغ من تحرير الكتاب المفيد المسمى بالمصرى و كان تسوید علی يد احقر الطلاب الغريق في الخطايا عبدالله بن محمد بن عبدالله بن قاسم اللهم .... يوم الاثنين خامس عشر رمضان المعظم عام أربعة وعشرين وتسعمائة سنه 1283 ... قد تمت المقابلة الحاشية المسمى بالمصرى من نسخة الفاضل البانی اغنی به ملا محمد مؤمن.

منابع: کشف الظنون 2: 1139؛ المكتبة الاحمدية تونس 339؛ التراث العربي 4: 366؛ مرکز مطالعات 1: 586؛ مجلس 1: 47

كاتب: عبدالله بن محمد بن عبدالله بن قاسم، تاریخ کتابت: 1283 ق؛ امتیاز: به مقابله رسیده است. حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحات مفصلی با نشان های «این قاسم، محمد عبد القادر، محیی الدین ابن آدم، عمر بن احمد، نستانی بیوگان ابراهيم، عبدالله [كاتب] محمد رحیم، عبدالصمد» است. یادداشت ها 121 الف: اشعاری به ترکی 121 ب: اشعاری به فارسی یادداشتی در نحو به نقل از ملا عبدالله یزدی، 122 ب: دعای قبل از مطالعه 123 الف: اشعاری از عبدالرحمان جامی اشعاری به فارسی از حیات بیگم همسر شاه اسماعیل صفوی 123ب: اندرون لت پشت اشعار پراکندهای به فارسی و ... در انجامه تاریخ 15 رمضان 924 ق به چشم می خورد که گمان می رود تاریخ تألیف باشد. کاتب، نسخه را با نسخه ملا محمد مؤمن، مقابله کرده است. آسیب ها: 122 الف نانوشته

54 الف - 123 ب (123 برگ) 15 سطر، اندازه سطرها: 101×151: قطع: 173×223

عنوان های دیگر: المصری

موضوع: 1. تفتازانی، مسعود بن عمر، 732 - 792؟ ق. شرح التصريف - نقد و تفسیر؛ 2. زنجانی، عبدالوهاب بن ابراهيم - 655 ق التصريف - نقد و تفسیر 3. زبان عربی -- صرف

شماره رکورد: 3925672

22055/1

جرجانی، ابوالفتح بن مخدوم، - 976 ق.

حاشية شرح آداب البحث/ ابو الفتح بن مخدوم جرجانی حسینی؛ شارح: شمس الدین محمد مولا حنفی تبریزی رومی؛ نویسنده متن: عضد الدین عبدالرحمان بن احمد ایجی زبان: عربی

تاریخ و محل تألیف: 953 ق، مشهد رضوی

ص: 80

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16419 در جلد 46 فهرست همین کتابخانه.

آغاز: بسمله و به نستعين الحمد لله على افهام الخطاب و الصلّوة على رسوله المبعوث لاظهار الصّواب و على آله و اصحابه المتأدّبين بخير الاداب امّا بعد فهذه فائدة عجاب بل زائدة لا تدخل في الحساب على الشّرح...

انجام: ... في حواشي هذا الشّرح لما كانت مظبوطة معتمدا عليها عندى التزمت الاشارة اليها في مواضعها ليعتمد عليها المحصّلون و يميّزها عن غيرها الطّالبون ان الله مع الذين اتقو [ا] والذينهم محسنون.

انجامه: تمّت الحاشية المسمات بامير ابو الفتح في الآداب بعون الله الملك الوّهاب بانامل الحقير المغروق في الذنوب عبد الرحمن المحتاج المفتقر ... صلى الله عليه و آله يوم الاربعاء في رابع ربيع الأول ببلدة ساوجبلاغ 1328

منابع: کشف الظنون 1: 41 اعيان الشيعة 4: 394؛ نشریه 11 و 12: 481؛ ملی 11: 361؛ دانشگاه 8: 155 سپهسالار 4: 207؛ مرعشی 25: 192

خط: نسخ، کاتب: عبد الرحمان، تاریخ کتابت: 4 ربیع الاول 1328 ق، محل کتابت: ساوجبلاغ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ یادداشت ها: آب اشعاری به فارسی با عنوان «من کلام مصباح» آسیب ها: 1 الف 2ب - 5 الف، ب، 9 الف نانوشته، رطوبت لبه برگ ها پخش شدگی مرکب فاقد راده گذاری ساییدگی عطف کاغذ: فرنگی زرد آهار مهره جلد: مقوای نخودی سجاف کاغذ خاکستری، عطف تیماج عنابی

1 الف - 30 الف (84 برگ)، 16 سطر، اندازه سطرها 91×162قطع: 183×230

عنوان های دیگر: شرح آداب المناظرة عضدی

موضوع: 1. مولا حنفی، محمد، 900 ق. شرح آداب البحث -- نقد و تفسیر 2. عضدالدین ایجی، عبد الرحمان بن احمد 700؟ - 756 ق آداب البحث -- نقد و تفسیر؛ 3. منطق

شماره رکورد: 1304173

22055/2

حقی، اسماعیل بن مصطفی، 1063 - 1127؟ ق.

روح البيان في تفسير القرآن/ اسماعیل بن مصطفی حقی بورسوی

زبان: عربی

ص: 81

تاریخ تألیف: 1117 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، تفسیر مزجی و عرفانی است که نویسنده پس از هجرت به شهر بورسا به دستور استادش نگاشته است. نویسنده در این تفسیر، به سخنان صحابه تابعان و مفسران پیشین توجه بسیاری کرده و از مواهب علیه كاشفي التأويلات عبدالرزاق کاشانی و تفسیر ابن عربی بهره جسته و در آغاز برخی سوره ها فضایل آن ها را نیز بیان کرده است؛ هم چنین معانی آیات نکات ادبی، نحوی بلاغی و ... را توضیح داده و برای تأیید گفته هایش از سخنان بزرگان و اشعار سرایندگانی چون جامی، عطار، سعدی، مولانا، حافظ، صائب تبریزی و ... بهره جسته است. نسخه حاضر، تفسیر آیه اول و بخشی از آیه دوم سوره قمر را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1405 ق از سوی انتشارات دار الاحيا التراث العربی، در بیروت، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله اقتربت الساعة الاقتراب نزدیک آمدن و السّاعت جزء من اجزاء الزمان عبّر بها عن القيامة تشبيها لها بذلك بسرعة حسابها او لأنها تقوم في آخر ساعة من الساعات الدنيا او لأنها ساعة خيفة يحدث فيها امر ...

انجام: ... حبيبه عليه السّلام مثل انشقاق القمر و نظائره و معنی تسمية ما جاءت به الانبياء عليهم السّلام معجزة هو انّ الخلق عجزوا عن الاتيان بمثلها يعرضوا عن التأمل فيها ليقفوا على حقيقتها و علوّ طلبها فيؤمنوا.

منابع: مرعشی 7: 29

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 14 ق؛ یادداشت ها: 30ب: اشعاری به عربی، 32 ب: یادداشتی به عربی درباره دعا و طلب با استناد به روایات و آیات قرآن کریم آسیب ها: 33 الف - 35 الف نانوشته

30 ب - 35 الف (84 برگ)، 28 سطر، اندازه سطرها: 130×180: قطع: 183×230

عنوان های دیگر: روح البیان

موضوع: 1. تفاسیر اهل سنت -- قرن 12 ق.

شماره رکورد: 3920235

22055/3

انصاری، زکریا بن محمد، 826؟ - 926؟ ق.

ص: 82

فتح الوهاب بشرح منهج الطلّاب/ ابویحیی زکریا بن محمد انصاری سینکی قاهری شافعی خلاصه نویس اول: ابوزکریا محیی الدین بن شرف نووی، مشهور به امام نووی خلاصه نویس دوم: ابویحیی زکریا بن محمد انصاری سنیکی قاهری شافعی؛ نویسنده متن: ابوالقاسم عبد الكريم بن محمد بن عبدالکریم رافعی شافعی قزوینی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 6424 (6424/6) در جلد 23 فهرست همین کتابخانه نسخه حاضر مبحث «احکام الارث» از «کتاب الفرائض» را در بردارد.

آغاز: بسمله و به نستعین. کتاب الفرائض اى مسائل قسمة المواريث جمع فريضة بمعنى مفروضة أى مقدّرة لما فيها من السهام المقدرة فعليت على غيرها و الفرض لغة التّقدير و شرعا هنا نصيب مقدر شرعا للوارث...

انجام: ... من الاولى سهما نفى ثمانية عشر بسته و ثلثين و من الثانية خمسة في واحد بخمسة و ما صحت منه المسئلتان صار كمسئلة [كالمسئلة] الأولى فاذا مات ثالث عمل في مسئلنه ما عمل في الثاني و هكذا.

انجامه: تمت الكتاب بعون الملك الوهّاب على يد احقر الطلاب عبدالله العباسي اعوذ بالله من شر البلباسی.

منابع: کشف الظنون 2: 1675 و 1875 ؛ الاعلام زرکلی 4: 55 ملی 10: 423؛ مرعشی 206:4 ملک 1: 539 مرکز مطالعات 1: 194

کاتب: عبدالله عباسی؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی میان سطرها و در حاشیه با نشان های «احمد ره، نهاية، عبد الرحمن، عبدالله نور الله مرقده الشريف، شرح محرّر ابوبکر نحوی، عبد الکریم البرزنجی، حلبی، شیرازی، عبدالله ره الله ابن حیدر، ابن حجر، قزاجی رحمة الله، عبدالله بن حیدر، رحمة الله تعالى أمين أمين» است. آسیب ها: 81 ب- 84 ب نانوشته، فاقد راده گذاری

35 ب- 84 ب (84 برگ)، 9 سطر، اندازه سطرها: 67×146، قطع: 183×230

عنوان های دیگر: شرح منهج الطّلاب

موضوع: 1. نووی، یحیی بن شرف، 631 - 676 ق. منهاج الطالبين -- نقد و تفسیر؛ 2. انصاری، زکریا بن محمد، 826؟ - 926؟ ق. منهج الطلّاب -- نقد و تفسیر؛ 3. رافعی قزوینی، عبدالکریم بن محمد - 623ق المحرّر -- نقد و تفسير؛ 4. ارث (فقه شافعی)

شماره رکورد: 3920573

ص: 83

22056

جُنگ

زبان: فارسی

معرفی کتاب: نسخه حاضر، جُنگی به نظم و نثر است و مطالبی بدین ترتیب را در بردارد: 1: اشعاری از هلالی جغتایی، 1 ب: اشعاری از اوحدی مراغه ای با آغاز «عرق چه از رخت ای سرو دلستان بچکد * ز خاک لاله برآید، از لاله جان بچکد» 2 ب، 19 ب: اشعاری از وحشی بافقی، 3 ب: اشعاری با آغاز «تا کی به جدال و صبر باشم * گریان بمثال ابر باشم» 4 ب: اشعاری از نشاط با آغاز «من بر آن ساعد سیمین که تو داری دانم * که اگر تیغ زنی از تو حذر نتوانم» 5 ب: اشعاری با آغاز «می کشی از غمزه گاهی خلق را * در نگاهی باز جان می پروری»، 6 الف: اشعاری با آغاز «تیمار غریبان سبب ذکر جمیل است * جانا مگر این قاعده در شهر شما نیست»، 7 الف: اشعاری از سلمان ساوجی «جان شیرین گر قبول چون تو جانانی بود * کی بجانی باز ماند، هر که را جانی بود»، اشعاری از مولانا 8 ب: اشعاری از احمد کمال با آغاز «تا به رخسار تو آن طره مشکین باشد * از غمت شام صباح من مسکین باشد» 10 الف: اشعاری از سائل مشهور به آقاجانی با آغاز «زلفت هزار حلقه و هر حلقه صد کمند * در هر کمند او دل آزاده ای ببند»، 11 ب: اشعاری با آغاز «از من آموخت وفا یار شد آخر برقیب * ای خوش آن روز که او را به وفا کار نبود» 13 ب، 14، 46 الف، 52 الف، 71 ب، 76 ب، 77 الف، 81 ب، 89 ب، 92 الف، 97 الف، 99 الف: اشعاری از سعدی، 39 ب: اشعاری با آغاز «عارضت در خواب تا آن ماه تابان دیده ام * چون سر زلفت بسی خواب پریشان دیده ام» 42 الف: اشعاری با آغاز «ای تاج وفا ترا مبارک * دلدار نوت؟ بود مبارک» 42 ب: اشعاری با آغاز «بهر که دیده گشایم بهر چه در نگرم * بجز خیال وصال تو نیست در نظرم» 44ب: «به عشق روی تو گفتم که جان برفشانم * دگر بشرم؟ در افتادم از محضر خویش»، 55 الف: صلوات عصر جمعه، حمد صبح، 55 ب: دعایی به نقل از حضرت علی (عله السلام) درباره رفع حاجت 56: یادداشت هایی در علوم غریبه، طب سنتی، وضع حمل زنان، حصول مراد، گرفتن حاجت، درد دندان و چشم، 59 الف: دعایی به نقل از سلمان فارسی درباره برآورده شدن حاجت، 59 ب: شیوه خواندن نماز شب 60 الف: اشعاری با آغاز «من از غمت فغان کنم روی بر آسمان کنم * شور در این جهان کنم چیست بگو گناه من» 75 ب 79 الف: اشعاری از عطار نیشابوری، 87 الف:

ص: 84

اشعاری از حیران خان دنبلی با آغاز «از حسن نیم رنگ یار بزمم روشن است امشب * اگر مجنون شوم منعم مکن حق با من است امشب».

آغاز: هلالی آن چنان در عاشقی رسوای عالم شد * که پیش از هر سخن او در میان این و آن افتاد ...

انجام: ... بیا تا یک زمان امروز [خوش] باشیم در خلوت * که در عالم نمی داند کسی احوال فردا را/ سخن شیرین همی گوید برغم حاسدان سعدی * ولی بیمار دل مسکین چه داند طعم حلوا را.

خط: نستعلیق، دو ستونی، چلیپایی. تاریخ کتابت: گویا سده 13ق. آرایه‌ها: جدول دور متن و کمند اندازی به قلم زر محرّر؛ مهرها: 76 الف: دو مهر بیضی با نقش «عبده عباس». آسیب‌ها: 99 ب نانوشته، لکه رطوبت، پخش شدگی مرکب، تغییر رنگ طلای تزیینات، گسستگی شیرازه، فاقد جلد کاغذ: فرنگی نخودی آهار، مهره

99 برگ، سطرها متغیر: 113×57 قطع: (بیاضی) 176×84.

موضوع: 1. شعر فارسی -- مجموعه ها؛ 2. علوم غریبه اسلامی؛ 3. دعاها

شماره رکورد: 1304229

22057

رساله در فقه/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: نسخه حاضر گویا بخشی از یک کتاب فقهی است که از باب هشتم «در بیان احکام رضاع» آغاز شده و یک مقدمه و ده فصل را در بردارد: 1 ب: مقدمه در بیان فضیلت نکاح، 3 الف: فصل در سبب شدن رضاع و شیر خوردن، 7 الف: فصل هرگاه رضاع و شیر خوردن با شرطهای مذکوره حاصل شود ...، 8 ب: فصل اظهر و اشهر این است که چون رضاع شرعی معلوم شود ...، 9 الف: فصل اصح و اشهر این است که بعد از حصول علم بر رضاع ... فصل رضاع شرعی چنان که اگر پیش از عقد واقع بشود ... 11 الف: فصل اصح و اشهر این است که در رضاع منزله یکی ... 13ب: فصل خویشی چنان که به نسبت می گیرد ...، فصل در رضاع علم به تحقق او با شرایط ... 14 ب: فصل رضاع باعث ارث بردن و واجب شدن نفقه ... 15 الف: فصل سنت است اختیار کردن داية مؤمنه عاقله .... [نویسنده، در این فصل از رساله رضاع شیخ انصاری بهره

ص: 85

جسته است] 15ب: باب نهم در بیان بعضی از احکام میراث شامل یک مقدمه، شماری مطلب فصل و یک خاتمه مقدمه در بیان مجملی از احکام وصیت، 16 الف: فصل لابد است در وصیت از ایجاب و قبول ... 20 ب: فصل شرط است در وصیت کننده ...، 21 ب: فصل شرط است در کسی که وصیت از برای ... 22 ب: شرط است در مال الوصیه که ...، 23 ب: فصل شرط است در وصی 26 ب: فصل هرگاه موصی بگوید که فلان کس ...، 27 ب: فصل هرگاه وصیت کند که شمشیر مرا ... فصل جایز نیست که اولاد را از ارث بردن ... فصل هرگاه وصیت معلوم حاکم شرع باشد ... 28 الف: از مطالب باب ارث در بیان حقیقت میراث ... مطلب دوم در بیان واجبات ارث 30 ب: مطلب سوم در بیان موانع ارث 33 ب» مطلب چهارم در بیان احکام ارث.

آغاز: بسمله الحمد لله ربّ العالمين والصّلوة والسّلام على خير خلقه محمد و آله اجمعین در بیان احکام رضاع است و در این باب یک مقدمه و ده فصل است و یک خاتمه [مقدمه] در بیان فضیلت نکاح است...

انجام: افتاده: ... و خواهر او مرده باشند و بعد از او از مرتبه اولی کسی باقی نمانده حتى اولاد اولاد و لیکن برادرزاده یا خواهرزاده یا هر دو داشته باشد ایشان وارث عمو و خاله خواهند بود و با جد...

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: گویا سده 13 حواشی: عناوین بابها و فصل ها در حاشیه یادداشت ها: 1 الف: یادداشت مالکیت ورثه ملا حسن استرآبادی به تاریخ 1264 ق آسیب ها: افتادگی در انجام، لکه، رطوبت، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره جلد: مقوایی با روکش گالینگور سرمه ای، عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ آبی

40 برگ، 10 سطر، اندازه سطرها: 61×123؛ قطع: 122×182

موضوع: 1. فقه جعفری 2. رضاع؛ 3. ارث

شماره رکورد: 1304256

22058

ص: 86

صدر الشريعة الثاني، عبيد الله بن مسعود - 747؟ ق.

النقاية في مختصر الوقاية/ عبيد الله بن مسعود بن تاج الشريعة محمود حنفی، معروف به صدر الشریعه ثانی نویسنده متن: محمود بن عبید الله محبوبی حنفی، معروف به برهان الشريعة

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 21121 در جلد 62 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از «کتاب الطهارة» آغاز و به «کتاب الاخرف» پایان یافته است.

چاپ: این اثر، در سال 1324 ق در تاشکند، به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله الحمد لله رافع اعلام الشريعة الغراء جاعلها .... و بعد فان العبد المتوسل إلى الله تعالى باقوى الذريعة عبيد الله بن مسعود بن تاج الشريعة سعد جده و انجح جده رزقه الله خير الدارين يقول قد الف جدى

انجام: ... و طلاقه و بیعه و شرائه و قوده کالبیان و لا يجد و قالوا في معتقل اللسان ان امتد ذالک و علم اشارته فكذا و في غنم مذبوحة فيها ميتة هي اقل تجرى [التحرى] و اكل في الاختیار تمت تمام شد.

منابع: کشف الظنون 2: 1971؛ معجم المطبوعات 2: 1200؛ التراث العربي 13: 140؛ آستان قدس 13: 1504 مرعشی 3: 216

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا شده 13 ق؛ آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ؛ حواشی نسخه در حاشیه و میان سطرها تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «فخرالدین سم» است. یادداشت ها: 1 الف: اشعاری به ترکی، حدیثی از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره دنیا آسیب ها: 1 ب 2-4 الف 128، 179 ب، 261 ب، 275 و برخی عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، گسستگی شیرازه پخش شدگی مرکب، پارگی برخی برگ ها، فاقد جلد کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره

275 برگ، متغیر میان 10-7 سطر، اندازه سطرها: 65×137- 96×156، قطع: 135×203

عنوان های دیگر: مختصر وقاية الرواية في مسائل الهداية

موضوع: 1. برهان الشريعة محمود بن عبیدالله - 673 ق. وقاية الرواية في مسائل الهداية -- نقد و تفسیر 2. فقه اهل سنت -- قرن 7ق، 3. فقه حنفی -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1304262

ص: 87

22059

صدر الشريعة الثاني، عبيد الله بن مسعود، - 747؟ ق.

النقاية في مختصر الوقاية/ عبيد الله بن مسعود بن تاج الشريعة محمود حنفی، معروف به صدر الشريعة ثانی؛ نویسنده متن: محمود بن عبیدالله محبوبی حنفی، معروف به برهان الشريعة

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 21121 در جلد 62 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر از «کتاب الطهارة» آغاز و به «کتاب الاخرس» پایان پذیرفته است.

چاپ: این اثر، در سال 1324 ق در تاشکند به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: الحمد لله رافع اعلام الشريعة الغراء جاعلها شجرة اصلها ... وبعد فان العبد المتوسل إلى الله تعالى باقوى الذريعة عبيد الله بن مسعود بن تاج الشريعة سعده جده و انجح جده رزقه الله تعالى ...

انجام: ... بما يعرف به نکاحه و طلاقه و بیعه و شرائه و قوده کالبیان و لا بجد و قالوا في معتقل اللسان ان اشد ذالک و علم اشاراته فكذا او غنم مذبوحة فيها مينة هي اقل تحرى أكل في الاختيار.

انجامه: تمت هذه النسخة ... ملا خالنظر ابن ملا آستانه قلی موضعه خلج و قبيلته من الايرساری و من توابع الولاية الكركي و من محکوم دار الفاخرة البخارای شریف حفظ ... الف و ماتين سبع تسعين في شهر ربيع الأول في يوم الاثنى اللهم اغفر لكاتبه و القاریه و لمن نظر فيه بحرمة النبي وآله الامجاد سنه 1297.

منابع: کشف الظنون 2: 1971؛ معجم المطبوعات2 : 1200؛ التراث العربي 13: 140؛ آستان قدس 13: 504؛ مرعشی 3: 216

خط: نستعلیق تحریری، کاتب: خال نظر بن آستانه فنی تاریخ کتابت: ربیع الاول 1297ق؛ آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ حواشی: نسخه، در حاشیه و میان سطرها تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشانهای «سم، عبدالعلی، شمس الدین، شرح وقاية، عليه الرحمة. ض ابوالمکارم رحمة تعالى، ع ، فصح الدين، ح ح، سم الدين، شمس الدین محمد، ع ج» است. یادداشت ها: 1 ب، 2 الف: احادیث فقهی از پیامبر (صلی الله علیه و آله) 2 الف: اشعاری به فارسی 3 الف: اشعاری از حضرت علی (علیه السلام) به عربی، اشعاری فارسی، 3ب - 7 ب: یادداشت هایی فقهی و ... درباره صلوة جمعه، اقسام کفن، معرفت ولد در بطن الام، نجس شدن محصول زراعت، حکم شیر گاو و گوسفند مرده، ذبح حیوان در قبرستان، نکاح، نوافل، دعای هنگام وضو، لباس

ص: 88

نمازگزار و ...367 ب- 368 ب: یادداشت هایی به ترکی با موضوع دعا در حق عزیزان و ...، 369 ب: اشعاری به عربی، 371 ب: حکم مال کفار در میدان جنگ، احادیثی از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره زنا، حکم نان گرم و سرد که سگ با آن برخورد داشته است و ... 371 الف: اشعاری به فارسی، 371 و اندرون جلد یادداشت هایی براکنده به ترکی، 1 ب: 366 الف: یادداشت مالکیت ملا صاری بن ملا جبار بردی مهرها: 1 ب: مهر بیضی مخدوش آسیب ها: 8 الف، 366 ب ، 367 الف، 369 الف، 370 الف، 352- 359 نانوشته، لکه رطوبت، پارگی برخی برگ ها، پخش شدگی مرکب، پارگی و مرمت غیر اصولی جلد؛ کاغذ: هندی و فرنگی نخودی، آهار مهره جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز زیتونی با ترنج با نقوش اسلیمی بر زمينه سرخ و سرترنج با نقش «عمل ملا عبدالله صحاف 1293» حاشیه ریسه ای جدول مزدوج و مضاعف ضربی، عطف تیماج نخودی، اندرون کاغذ زرد

371 برگ، 5 سطر، اندازه سطرها: 150×62؛ قطع: 148×261

عنوان های دیگر: مختصر وقاية الرواية في مسائل الهداية

موضوع: 1. برهان الشريعة، محمود بن عبیدالله، - 673 ق. وقاية الرواية في مسائل الهداية -- نقد تفسیر 2. فقه اهل سنت -- قرن 7 ق؛ فقه حنفی - قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1304271

22060

قرآن

زبان: عربی

معرفی کتاب: نسخه حاضر، متن کامل قرآن کریم است.

آغاز: بسمله. الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ...

انجام: ... مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ

خط: نسخ معرّب، سرسوره ها به رقاع، تاریخ کتابت: گویا سده 11 ق آرایه ها: صفحات افتتاح با کتیبه مذهّب و مرصّع با گل و برگ ختایی به قلم زر آبی سبز، بنفش، صورتی حاشیه: حل کاری به زر، حاشیه 6ب - 7 الف: گل و برگ ختایی به قلم زر محرّر، جدول دور متن به زر محرّر، طلااندازی میان سطرها در برگ های آغازین به شیوه دندان موشی، متن بقیه برگ ها زرافشان سرموری، ختم آیات به دایره زرین، کمند اندازی به قلم زر محرّر،

ص: 89

عناوین به قلم شنگرف درون کتیبه مذهّب، علایم تجویدی به شنگرف، نشان جزء ها در حاشیه به شنگرف کنار ترنج کوچک به قلم زر و لاجورد؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 5 الف: دعای پیش از تلاوت قرآن کریم، 475 ب: نیت سجده تلاوت و دعای پس از تلاوت قرآن کریم، 477 الف: نیت نماز جمعه و دعای دولت؛ آسیب ها: 1- 4ب 476، 477 ب- 481 نانوشته، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، لکه، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: هندی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای با ترنج با نقش «عمل ملا احمد بن ملا صديق السنه 1183» کتیبه با نقش «یا قاضی الحاجات 1152» لچک، سرترنج و نیم تاج با نقوش گل و بوته معرّق طلاکوب ضربی، عطف و اندرون تیماج عنابی

481 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها 63×130: قطع: 110×191

موضوع: 1. قرآن

شماره رکورد: 1304290

22061

مولوی، جلال الدین محمد بن محمد، 604 - 674 ق.

مثنوی معنوی/ مولانا جلال الدین محمد بن محمد بن حسین حسینی خطیبی بکری بلخی، معروف به مولانا مصحح: عبد اللطيف بن عبدالله عباسی گجراتی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 657 ق - 666 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره های بازیابی 11127 (1127ف) در جلد 3 و 16917 در جلد 48 فهرست همین کتابخانه. ترتیب دفترهای شش گانه، در نسخه حاضر، بدین صورت است: 14 ب: دفتر اول، 81 ب: دفتر دوم، 137 ب: دفتر سوم، 203 ب: دفتر چهارم 262 ب: دفتر پنجم 315 ب: دفتر ششم.

چاپ: این اثر در سال 1264ق در تبریز به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1393 از سوی انتشارات میراث مکتوب بر اساس آخرین تصحيح رینولد. الین نیکلسون و تحقیق و ترجمه حسن لاهوتی در 4 مجلّد به چاپ رسیده است.

ص: 90

آغاز: این نسخه ناسخه مثنویات سقیمه و مثبت و مروج نسخ صحیحه مستقیمه که بظاهر مصداق حال و مرات منور مقال صدق مال خدمت .... بسمله، هذا كتاب المثنوى المعنوى و هو اصول اصول اصول الدّین ...

انجام: ... نی بیام چرخ كان اخضر بود * بل پیامی کز فلک برتر بود/ بام گردون را از او آید نوا * گردشش باشد همیشه زان هوا.

انجامه: قد تم هذا الكتاب المثنوى المعنوى بعون الله تعالی روز شنبه تاریخ هردهم شهر رجب المرجب سنه 1016 كتبه احقر العباد فقیر محمد غنی ستر الله عيوبه.

منابع: الذريعة 9: 1122؛ کشف الظنون 2: 1587 مشار 4: 4510؛ تاریخ ادبیات ایران 3: 466 ملی 2: 548؛ مرعشی 3: 116 مجلس 37: 497 دانشگاه 14: 3513

خط: نستعلیق کاتب: محمد غنی، تاریخ کتابت: گویا قرن 11 ق؛ آرایه ها: عناوین و برخی نشانه ها به شنگرف حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحات مفصلی با نشان های «لطايف المعنوى، منه، قاموس، صراح» است. ترجمه آیاتی که در متن آمده در حاشیه نوشته شده است. احادیثی مرتبط با داستان هایی که در متن بیان شده است. یادداشت ها: 1 الف- 6 الف: شرح احوال فرزندان مولانا و سلطان ولد 4 ب، 417 ب: یادداشت دعا، 19 ب: یادداشتی به عربی درباره مثنوی معنوی و مولانا، 266 ب: یادداشتی درباره طريقة سلسله نقشبندیه 410 ب: یادداشت ها و اشعاری براکنده، 411 الف: شماری مناجات نامه و رباعی از ابوسعید ابوالخیر، جامی و .... 416 الف: وصیتی از سید محقق برای اصحابش یادداشتی به عربی درباره اخلاقی از مولانا، 416 ب: فایده ای درباره معرفی مختصر شماری از بزرگان و سرایندگان به همراه تاریخ تولد و فوت آن ها 417 الف: روایتی از شیخ محمد خادم، 418 الف: یادداشت شماری لغت، 418 ب: شعری از عراقی در مرتبه بهاءالدین زکریا در آغاز هر دفتر، یادداشت شمار برگها، عناوین، بیت های منظوم و منثور تاریخ کتابت، در پایان نسخه 1016 ق آمده است. با توجه به تاریخ تأليف مقدمة مصحح در 1032 ق (برگ 81 الف) گمان می رود تاریخ کتابت 1016 ق که در پایان نسخه آمده، جعلی باشد. 410 ب: یادداشت مالکیت محمد باقر به تاریخ 1019 مهرها: 20 الف، 142 الف، 207 الف، 340 الف، 319 الف: چهار مهر بیضی با نقش «محمد عادل 1076»، 410 ب: مهر بیضی با نقش «رب نجنی بمحمد و علی»، مهر چهارگوش نیمه خوانا با نقش «یا علی ...؟» آسیب ها: 18ب 79ب، 80 الف، 136 الف. 201 ، 206 ب، 260ب، 261 الف نانوشته، افتادگی میان 187- 188، 291- 292، 327- 328، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه، فرسودگی جلد؛ کاغذ: هندی

ص: 91

نخودی، آهار مهره؛ جلد" مقوایی با روکش کاغذ رنگی با کتیبه ترنج و سرترنج با نقوش اسلیمی و گل و برگ ختایی سرخ با نقش «راقم رقم» ضربی بر زمینه سبز به سبک جلدهای ماوراء النهری، تسمه اندازی میان تزیینات به زرد و مشکی، اندرون کاغذ صورتی با طرح بته جقه به رنگهای زرد و مشکی، عطف تیماج نخودی

420 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها: 95×150، قطع: 140×215

عنوان های دیگر: نسخه ناسخه مثنوی؛ مثنوی مولوی

موضوع: 1. شعر عرفانی -- قرن 7 ق؛ 3. شعر عرفانی فارسی -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1166313

22062

جمال حسینی، عطاء الله بن فضل الله، - 926؟ ق.

روضة الاحباب في سيرة النبى و الآل والاصحاب/ عطاء الله بن فضل الله دشتکی شیرازی، ملقّب به جمال حسینی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 888 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 10957 در جلد 2 فهرست همین کتابخانه.

نویسنده، کتاب را به امیر علیشیر نوایی اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1297 ق در مهاباد، به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله. عونک با لطيف. الحمد لله الذي من على المومنين اذ بعث فيهم رسولا منهم بتلوا عليهم آياته و اوضح لهم مناهج الصّدق .... عطاء الله بن فضل الله الملقب بجمال الحسيني وقفه الله لما يجب و برضاه و جعل ...

انجام: ... امام المرسلين وعلى آله الطيبين و عترته الطاهر بن الغر المحجلين التّابعين لهم باحسان الى يوم الدّين وسلّم تسليما کثیرا برحمتک یا ارحم الراحمين و الحمد لله ربّ العالمين.

منابع: الذريعة 11: 285 نشریه 1: 175 ملی 495:2 مرعشی 1: 307؛ دانشگاه 16: 103؛ ملک 3: 417؛ مجلس 13: 139

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق؛ آرایه ها: صفحه افتتاح با کتیبه مذهّب با اشکال هندسی و عنوان کتاب در آن به مشکی، شرفه به قلم زر و لاجورد، جدول دور متن

ص: 92

در صفحه افتتاح به قلم زر محرّر ، لاجورد و در بقیه برگها به لاجورد و شنگرف، عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف حواشی: عناوین در حاشیه نسخه، دارای توضیحاتی مرتبط با متن به نقل از شرح مقدمة ابن حجر، صحاح مهذب السما و ... با نشان «منه احمد؟» است. یادداشت ها: 1 الف، 482 ب: اشعاری به فارسی، یادداشت مطالعه نسخه از سوی محمد یوسف ثانی به تاریخ 30 قوس 1348 ش عبارت دعایی «و ما لنا الّا تتوكّل على الله...» 1 الف: یادداشت مالکیت ابن محمد شفیع و محمد حسین طبیب؛ مهرها: 1 الف: مهر چهار گوش با نقش «لا اله الا الله الملك الحق المبين محمد حسین 1145) ،1 الف و در حاشیه برخی برگ ها مهر چهارگوش کتابخانه شخصی «مولوی خلیل الله احمدی» آسیب ها: بارگی و فرسودگی لبه برخی برگ ها، لکه، رطوبت در لبه برگها مرمت غیر اصولی گسستگی شیرازه فرسودگی جلد جدا شدن لست رو از عطف بارگی تیماج کاغذ: اصفهانی نخودی آهار مهره جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای اندرون کاغذ طرح دار به رنگهای صورتی، آبی و سبز

482 برگ، 20 سطر، اندازه سطرها: 116×222 قطع: 203×327

عنوان های دیگر: روضة الاحباب

موضوع: 1. محمد پیامبر اسلام 53 قبل از هجرت - 11 ق - سرگذشت نامه 2. خاندان نبوت -- سرگذشت نامه

شماره رکورد: 1304355

22063/1

ابن فارض، عمر بن علی، 576 -632 ق.

دیوان ابن فارض/ شرف الدین ابوالقاسم عمر بن ابی الحسن علی بن مرشد حموی مصری، معروف به ابن فارض

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 17050 در جلد 48 فهرست همین کتابخانه نسخه حاضر، گزیده ای از کتاب را در بردارد.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1353 ق در قاهره و 1418 ق در بیروت، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعین سائق الاطعان تطوى البيد طي * منعما عرج على كثبان طی/ و بذات الشّيخ عنّى أن مرر * ت بحىّ من عريب الجزع حی ...

ص: 93

انجام: ... اعد عند سمعی شادی القوم ذکر من * بهجرانها و الوصل جادت و ضنّت/ تضمّنه ما قلت والسّكر معلن * بسرى و ما اخفت بصحوی سریرتی.

منابع: کشف الظنون 1: 265؛ الذريعة 9: 27 معجم المطبوعات 1: 200؛ التراث العربي 5: 464؛ مرعشی 30: 337؛ مجلس 15: 57

خط: نسخ، دو ستونی، تاریخ کتابت: سده 11 ق آرایه ها: جدول دور متن به شنگرف، برخی عناوین به شنگرف و سبز حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن و حواشی لغوی و معنایی میان سطرها است. یادداشت ها: 1 الف: بیت هایی به عربی با عنوان «در مقام نوروز عرب» یادداشت فوت به تاریخ 1150؟ ق و 1100 ق، شماری رباعی به فارسی یادداشت وقف شماری ظرف ب: یادداشتی درباره سرگذشت برخی قصاید این فارض که پس از فوتش نیز در دیوان وی موجود نبوده و در این نسخه وجود دارد با شرح تلاش های فرزند ابن فارض شیخ نجم الدین قاسم و ... در راستای پیدا شدن این قصاید 35 ب: دعایی به نقل از امام رضا (علیه السلام) در دفع دشمن و بلا و سالم ماندن از شیطان 1 الف: یادداشت مالکیت محمد حسین ...؟ به تاریخ رمضان 1293 ق. رساله حاضر، در برگ های پراکنده، کتابت شده است. مهرها: 1 الف: مهر بیضی با نقش «محمد حسین ابن محسن» مهر چهارگوش با «نقش غلام آل علی محسن بن عبدالله». آسیب ها: لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی پخش شدگی مرکب پارگی برخی برگ ها، ساییدگی لبه های چند کاغذ: اصفهانی و فرنگی نخودی، آهار مهره جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج با روکش کاغذ: طلاکوب با نقوش اسلیمی، جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ سبز

1 الف- 30ب و 32 - 35 ب (273 برگ) 17 سطر اندازه سطرها: 91×3 18 قطع: 248×151

موضوع: 1. شعر عربی -- قرن 7 ق؛ 2. شعر عرفانی عربی -- قرن 7ق.

شماره رکورد: 1304403

22063/2

جامی، عبدالرحمان بن احمد، 817 - 898 ق.

نفحات الانس/ نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد، متخلّص به جامی

زبان: فارسی

ص: 94

تاریخ تألیف: 883 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر کتابی در شرح زندگی عارفان و صوفیان مسلمان از سده های نخستین تا زمان خود نویسنده است. این کتاب بازنویسی طبقات الصوفيه خواجه عبدالله انصاری است. نویسنده این کتاب را به دستور امیر علیشیر نوایی نگاشته است. نسخه حاضر «شرح حال ابن فارض» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1332 ق به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در سال 1386ش از سوی انتشارات سخن در تهران منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نقی ذکر شیخ ابن الفارض الحموى المصرى قدس الله تعالی سره العزيز کنیت وی ابو حفص است و نام وی عمر از قبیله بنی سعد است قبیله حلیمه مرضعه رسول صلى الله علیه و سلم حموی الاصل

انجام: ... عليها تراب الذّل بین المقابر بعد از آن خاک ها و گردها برفتند و بدامن مبارک خود می بردند تا حوالی قبر وی را پاک ساختند توفّی رضی الله عنه في الثاني من جمادی الاولی سنه اثنین و ثلثين و ستمائة.

انجامه: قد تم يوم الاحد آخر الشتاء ... نقله.

منابع: الذريعة 24: 245 نشریه 4: 328 ملی 1: 255 دانشگاه 16: 734؛ سپهسالار 5: 720 مجلس 25: 245؛ مرعشی 23: 90

خط: نستعلیق خفی، چلیپایی حمایلی، تاریخ کتابت: سده 11 حواشی: نسخه در میان متن تصحیح شده است. کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره

31 الف - 32 الف (273 برگ)، سطرها متغیر: 91×182؛ قطع: 151×248

عنوان های دیگر: نفحات الانس من حضرات القدس

موضوع: 1. عارفان -- سرگذشت نامه؛ 2. نثر فارسی - قرن 9 ق

شماره رکورد: 3931131

22063/3

عبد الرزاق کاشی، عبد الرزاق بن جلال الدین، - 736 ق.

كشف الوجوه الغّر لمعانى نظم الدر/ كمال الدين عبد الرزاق بن احمد بن غنائم کاشانی؛ نویسنده متن: شرف الدین ابوالقاسم عمر بن ابی الحسن علی بن مرشد حموی مصری، معروف به ابن فارض

ص: 95

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 18235 در جلد 52 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر از الفصل الخامس «في معرفة النبوة» آغاز شده است.

چاپ: این اثر، در سال 1319 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1389ش به کوشش محمد بهجت، از سوی انتشارات آیت اشراق، در قم منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... و نصيب نتيجته من صانع جمع الكل في احد اجزائه و قول القائل و علی الله بمستنكر ان يجمع العالم في واحد صادق في حق الكل و ان اراد به شخصا معينا و صورة كل شخص انساني نتيجة صورة ...

انجام: .... على الحكاية بلسان الجمع من المقام المحمدى كما سبق مرارا و هذا آخر ما اردنا ابراده في هذا المختصر من شرح القصيدة بعون الله تعالى و صلّى الله على سيدنا محمد و آله و صحبه و سلّم.

انجامه: قد وفق كتابة ما وجد من شرح القصيدة الفريدة المسماة بنظم الدرر للشيخ. في الدين فتوحه بيدالاخ الاعز احمد لطیف ابن شیخ الزمن شیخ حسن نوّرالله ضریحه و تشرف قبيل آخره بتسفير سطر و نصف من خط جامع الکمالات شیخ شمس الدین ابن الشيخ المختار شيخ عبد الغفار و تختم بتسوید قدر سطرين بید اقل الخلق احمد ابن الشيخ المرحوم شيخ مصطفى رحم الله تعالى .... ضحوة الجمعة اليوم السادس من الخمس الرابع من الشهر الثاني عشر من السنة الثامنة من العشر العاشر من المائة الحادي عشر من الهجرة النبوية عليه الصلوة و السلم 1098

منابع: کشف الظنون 1: 266 فهرستواره 1: 315؛ مشار عربی 743؛ نشریه 5: 533؛ مجلس 22: 59 دانشگاه 13: 3087 عکسی مرکز احیا 2: 76

خط: نسخ، کاتب: كاتب اول: احمد لطیف بن حسن، کاتب دوم: شمس الدين بن مختار، كاتب سوم احمد بن مصطفی تاریخ کتابت: 24 ذی القعدة 1098 ق امتیاز: در 13 صفر، با دو نسخه به مقابله رسیده است. حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. روایتی به نقل از نفحات الانس جامی درباره اهمیت قصیده ثانیه؛ یادداشت ها: آغاز رساله به خط احمد لطیف بن حسن، بخشی به خط شمس الدین بن مختار شیخ عبد الغفار و پایان به خط احمد بن مصطفی کتابت شده است. کاغذ: فرنگی نخودی و زرد، آهار مهره 36 الف - 214 الف (273 برگ)، 17 سطر، اندازه سطرها: 173×78 قطع: 151×248

ص: 96

عنوان های دیگر: شرح القصيدة التائية؛ شرح القصيدة التائية الكبرى؛ شرح نظم الدُر؛ شرح نظم السلوک

موضوع: 1/ ابن فارض عمر بن علی، 576 - 632 ق التائية - نقد و تفسیر 2. شعر عربی -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 3932308

22063/4

ترکه اصفهانی، علی بن محمد، 770 - 835 ق.

شرح نظم الدُر/ صائن الدین علی بن محمد بن محمد ترکه اصفهانی؛ نویسنده متن: شرف الدین ابوالقاسم عمر بن ابي الحسن علی بن مرشد حموی مصری، معروف به ابن فارض

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 14 ذی الحجة 806 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 8785 در جلد 31 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1384 ش به کوشش اکرم جودی نعمتی، از سوی مرکز نشر میراث مکتوب، در تهران به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعین. حمد بیحد خدای را که نهال بود و نابود از ریاض اراضی كان الله مقطوع کرده در عین آن قطع حضرتی را ... امّا بعد بر مستخبران احادیث حقائق از روّات اذواق هدى الله ...

انجام: ... از خصوصیّات لازمه مقام ختمی کمالی که مودّای فحوای این قصیده ترجمان آنست ایین و اخصّش احاطت است بر سائر مقامات هر آئينه بحكم هو الاول و الآخر برين حرف ختم سخن کرد.

انجامه: قد تم يوم الاربعا ثالث عشر جمادى الثاني بيد الاقل عبد الطيف ابن شیخ حسن ختم بالخير 1099.

منابع: کشف الظنون 1: 265 نسخه ها: 312: 43؛ دایرة المعارف 1: 153؛ مجلس 32: 236؛ مرعشی 8: 230

خط: نستعلیق، چلیپایی حمایلی، کاتب: عبد الطيف بن حسن، تاریخ کتابت: 13 جمادی الثانی 1099 ق. یادداشت ها: این رساله، در حاشیه کشف الوجوه الغُر لمعاني

ص: 97

نظم الدُر و شرح قصیده ثانیه این فارض نوشته شده و با دو نسخه، مقابله شده است. کاغذ: فرنگی الوان (نخودی، زرد و گل بهی)، آهار مهره

حاشية 36 الف- 213 ب (273 برگ) قطع: 151×248

عنوان های دیگر: شرح قصيدة الثانية شرح القصيدة الثانية شرح نظم السلوك

موضوع: 1. ابن فارض عمر بن علی، 576 - 632 ق التائية -- نقد و تفسیر 2. شعر عربی -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 3933001

22063/5

جامی، عبدالرحمان بن احمد، 817 - 898 ق.

لوامع انوار الكشف و الشهود على قلوب ارباب الذوق و الجود/ نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد متخلّص به جامی نویسنده متن: شرف الدین ابوالقاسم عمر بن ابی الحسن علی بن مرشد حموی مصری معروف به ابن فارض

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 875 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 9624 در جلد 34 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1341ش به کوشش حکمت آل آقا و در سال 1382 ش با عنوان سه رساله در تصوّف لوامع و لوایح در شرح قصیده خمریه ابن فارض و در بیان معارف و معانی عرفانی به ضمیمه شرح رباعیات در وحدت وجود با مقدمه ابرج افشار به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به ثقتی. سبحان من جميل ليس لوجهه الّا النّور و لا لجماله ... امّا بعد این ورق چند است در شرح الفاظ و عبارات و کشف رموز و اشارات قصیده میمیمه خمر به فارضیه قدس الله سر ناظمها ...

انجام: ... بی دعوی فضل جامی و لاف هنر * در سلک بیان کشید این عقد گهر/ و آن لحظه که شد تمام آورد بدر * تاریخ مه و سال وی از شهر صفر.

انجامه: اتفق الفراغ من تنميقه ضحوة السبت الخامس من شهر الله رمضان المبارك في سنه 1099 بيد المذنب عبد الطيف و الحمد لله وحده.

منابع: الذريعة 18: 364 ملی 5: 347 مجلس 10: 1871 مرعشی 302:26؛ مرکز احیا 5: 40 دار الحدیث 1: 352؛ الهیات تهران 2: 187

ص: 98

تاریخ کتابت: 5 رمضان 1099 حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. ادامه متن، در حاشیه

214 ب - 232 الف (273 برگ)، 17 سطر، اندازه سطرها: 76×166، قطع: 151×248

عنوان های دیگر: لوامع شرح قصيدة خمرية ميميه

موضوع: 1. ابن فارض عمر بن علی 576 - 632 ق القصيدة الخمرية الميمية -- نقد و تفسیر؛ 2. شعر عربی -- ترجمه شده به فارسی -- قرن 7 ق؛ 3. شعر فارسی -- قرن 9 ق -- ترجمه شده از عربی

شماره رکورد: 3936696

22063/6

جامی، عبد الرحمان بن احمد، 817 - 898 ق.

شرح رباعیات/ نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد، متخلّص به جامی

زبان: فارسی

معرفی کتاب معرفی کتاب: اثر حاضر شرحی بر رباعیات جامی در وحدت وجود است که از سوی خود جامی شرح شده و مشکلات رباعی هایش را توضیح داده است.

چاپ: این اثر، در سال 1382 ش با عنوان سه رساله در تصوّف لوامع و لوایح در شرح قصیده حمریه ابن فارض و در بیان معارف و معانی عرفانی به ضمیمه شرح رباعیات در وحدت وجود به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. حمدا لاله هو بالحمد حقيق * در بحر نوالش همه ذرات غريق ... امّا بعد نموده می شود که پیش از انشاء این نامه نامی و افشای این صحیفه گرامی رباعی چند در اثبات وحدت وجود و بیان تنزّلاتش ...

انجام: ... جامی که نه مرد خانقاه است نه دیر * نه با خبر از وقفه نه آگاه ز سیر/ هم فاتحه هم خاتمه اش جمله توی * فافتح بالخير رب و اختم بالخير.

منابع: الذريعة 10: 68 ملی 5: 519؛ مجلس 32: 215 مرعشی 30: 649؛ ادبیات تهران 61؛ ملک 7: 179

حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «قدس سره، رضی الله عنه، منه» است.

232 ب - 252 ب (273 برگ)، 19 سطر، اندازه سطرها: 92×183 قطع: 151×248

ص: 99

عنوان های دیگر: وحدت وجود

موضوع: 1. وحدت وجود 2. فلسفه اسلامی 3. شعر فارسی - قرن 9 ق.

شماره رکورد: 3937123

22063/7

کاشغری، سعد الدین عبدالله - 860ق.

اصطلاحات صوفیان/ سعد الدین عبدالله کاشغری

زبان: فارسی

معرفی کتاب: این اثر رساله مختصری در توضیح برخی اصطلاحات عرفانی هم چون: هوش در دم نظر در قدم خلوت در انجمن سفر در وطن باد کرد، نگه داشت و یادداشت است. کاشغری از مشاهیر مشایخ و علمای طریقت پیر و مرشد جامی از اکابر خلفای خواجه نظام الدین خاموش و از بزرگان سلسله نقشبندیه بوده است.

آغاز: بسمله/ ترا یک بند بس اندر دو عالم * از جانت برنیاید بی خدا دم / اگر تو پاس داری دائم انفاس * بسلطانی رسانندت ازین پاس سخن خواجگانست عليهم الرحمة و الرضوان هوش در دم نظر در قدم ...

انجام: ... با زیاده همچنین زیاده می کند تا آن مقدار که می تواند و الله اعلم بالصواب خوی کن بی شیشه دیدن نور را * تا چو شیشه بشکند نبود عما/ چون نماند شیش های رنگرنگ * نور بی رنگت کند انگار زنگ

منابع: نشریه 8: 243 الهیات مشهد 1: 536؛ مرعشی 29: 275

253 الف (273 برگ)، 18 سطر، اندازه سطرها 93×175 قطع: 151×248

عنوان های دیگر: فواید نظام الدین خاموش

موضوع: 1. عرفان 2. اخلاق عرفانی

شماره رکورد: 3937835

22063/8

جامی، عبدالرحمان بن احمد، 817 - 898 ق

لوایح/ نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد، متخلّص به جامی

زبان: فارسی

ص: 100

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 13863 در جلد 38 فهرست همین کتابخانه نویسنده کتاب را به شاه همدان، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1314ق به چاپ سنگی رسیده است؛ نیز در سال 1382ش با عنوان سه رساله در تصوّف لوامع و لوایح در شرح قصیده خمریه ابن فارض و در بیان معارف و معانی عرفانی به ضمیمه شرح رباعیات در وحدت وجود با مقدمه ایرج افشار به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به ثقتی لا احصي ثناء عليك كيف و كل ثناء يعود اليك جلّ عن ثنائي جناب قدسك انت كما اثنيت على نفسك خداوندا سپاس تو بر زبان نمی آریم و ستایش تو بر نمی شماریم هر چه در صحائف...

انجام: ... ای کز غمش اوفتاده چاکت بکفن * آلوده مکن ضمیر پاکت بسخن/ چون لال توان بود درو گرپس ازین * لب بگشای منطق خاکت بدهن

منابع: الذريعة 18: 371؛ ملی 5: 521 مرعشی 17: 396 ملک 711:4؛ مجلس 24: 393؛ دانشگاه 17: 165

حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه، ملا محمد شریف، قدس سره» است. آسیب ها 264 ب - 265 الف نانوشته

253 ب - 265 الف (273 برگ)، 17 سطر، اندازه سطرها: 93×185؛ قطع: 151×248

موضوع: 1. عرفان -- اصطلاح ها و تعبیرها؛ 2. اخلاق عرفانی؛ 3. نثر فارسی - قرن 9 ق. شماره رکورد: 3937957

22063/9

جامی، عبدالرحمان بن احمد، 817 - 898 ق.

دیوان جامی/ نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد، متخلّص به جامی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 18871 در جلد 54 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، گزیده ای از اشعار جامی، به همراه مرتبه ای است که برای فوت فرزند دومش صفی الدین سروده است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1378ش با مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد از سوی انتشارات میراث مکتوب و با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی و

ص: 101

در سال 1396ش به کوشش بهمن خلیفه، از سوی انتشارات طلایه، در تهران به چاپ رسیده است.

آغاز: نفحات وصلک اوقدت جمرات شوقك في الحشى * ز غمت بس اینه کم آتشی که نزد زبانه كما تشا/ تو چه مظهری که از جلوه تو صدای صیحه صوفیان * گذرد از ذروه لا مکان که خوشا جمال ازل خوشا ...

انجام: ... رو بدیوار کن و سر بگریبان درکش * هر چه جز هستی خود از همه دامان درکش

منابع: الذريعة 188:9 نشریه 5: 679 ملی 3: 303 مرعشی 3: 66 دانشگاه 16: 163؛ مجلس 11: 101؛ ملک 2: 269

خط: نستعلیق چلیپایی یادداشت ها: 269: قصیده ای از مولانا حسین واعظ کاشفی درباره صفت خواجگان نقشبندیه 270 الف یادداشت هایی به خط سیاق

265 ب- 271 الف (273 برگ)، سطرها متغیر: 125×218: قطع: 151×248

موضوع: 1. شعر فارسی - قرن 9 ق

شماره رکورد: 3938220

22063/10

جامی، عبدالرحمان بن احمد، 817 - 898 ق.

نی نامه/ نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد، متخلّص به جامی نویسنده متن: مولانا جلال الدین محمد بن محمد بن حسین حسینی خطیبی بکری بلخی، معروف به مولانا

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، شرحی به نظم و نثر بر دو بیت آغازین مثنوی معنوی در بیان معنی نی حکایت و شکایت وی است.

چاپ: این اثر در سال 1329ق در دهلی، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1380ش با عنوان مرقّع نی نامه جامی به خط میر علی هروی با چاپ عکسی از روی نسخه اصل از سوی مرکز نشر دانشگاهی در تهران منتشر شده است.

ص: 102

آغاز: عشق جز نائی و ما جزنی نه ایم * وی دمی بیما و ما بی وی نه ایم .... این چند سطریست بعضی منثور و بعضی منظوم بقلم صدق نیّت و خلوص طویّت مرقوم در بیان معنی نی و حکایت و شکایت وی .....

انجام: ... با وی از جان یکدل و یک سو شوی * بلکه خود را محو سازی او شوی/ در بقای او شوی فانی تمام * باقی جاوید باشی و السلام

انجامه: قد تم يوم الاثنين تاسع و عشرين من رمضان المبارک.

منابع: الذريعة 24: 439 مشار 5: 5373 دانشگاه 2: 185 مرعشی 17: 296؛ ملک 5: 83 مجلس 37: 287؛ الهیات تهران 1: 109 دایرة المعارف 1: 281

271 ب - 272 ب (273 برگ)، سطرها متغیر: 125×218؛ قطع: 151×248

عنوان های دیگر: نائیه شرح بیتین مثنوی معنوی مولوی

موضوع: 1. مولوی جلال الدین محمد بن محمد 604 - 672 ق نی نامه -- نقد و تفسیر 2. عرفان 3. شعر عرفانی فارسی - قرن 9 ق.

شماره رکورد: 3938706

22063/11

جامی، عبدالرحمان بن احمد، 817 - 898 ق.

تهلیلیه/ نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد، متخلّص به جامی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، رساله مختصری به نظم و نثر در تفسير عبارت «لا إله إلا الله» به شیوه عارفان است.

آغاز: لا اله لاله ایست از باغ هدایت که مکحله وار میل الف احدیث در وی نهاده اند و بآن مکحله و میل کوردلانرا بینائی مشاهده الاء الله که مشارالیه بالا الله ست داده شعر ...

انجام: ... است یعنی این شهد از آلایش مگس طبعان میکن انگشت شهادت سوی شهد دراز * باشد آئی؟ از هوس های مگس طبعان باز

منابع: نشریه 243:8، 13: 187 مرعشی 17: 298 مجلس 38: 29؛ سپهسالار 3: 543

خط: نستعلیق، حمایلی؛ آسیب ها: 273 نانوشته

272 ب (273 برگ)، سطرها متغیر: 61×106 قطع: 151×248

ص: 103

عنوان های دیگر: رساله لا اله الا الله؛ كلمة في التوحيد

موضوع: 1. عرفان؛ 2. تهلیل؛ 3. تصوف

شماره رکورد: 3939122

22064/1

جرجانی، عبدالقاهر بن عبد الرحمان، - 471؟ ق.

العوامل المائة/ عبد القاهر بن عبدالرحمان جرجانی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 3712 (2712/3 ع) در جلد 13 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1285 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1390 ش با عنوان العوامل جرجانی و برکوی در سنندج، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. العوامل في النحو على ما ألّفه الشّيخ الامام الفاضل عبد القاهر بن عبدالرحمن الجرجانی سقى الله ثراه و جعل الجنة مسواه مائة عامل لفظية و معنوية فاللفظية منها على .....

انجام: ... و کل اسم اضيف الى اسم آخر و كل اسم ثمّ فاستغنى عن الاضافه و المعنوية منها عددان العامل في المبتداء و الخبر و هي كونه مبتداء و العامل في فعل المضارع و هو وقوعه موقع الاسم.

انجامه: این کتابرا نوشته ملا یوسف ولد ملا ابراهیم سنه 1241

منابع: کشف الظنون 2: 1179؛ معجم المطبوعات 1: 681 ملی 7: 245؛ مرعشی 3: 178؛ دانشگاه 16: 221

خط: نسخ تحریری، کاتب: یوسف بن ابراهیم تاریخ کتابت: 1241ق آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 1 الف: یادداشت هایی به سیاق درباره خرجی که یوسف و عباس کرده اند. 1 ب: یادداشتی درباره الف: و لام كلمة الحمد الله 3 الف: سه یادداشت رایچه 6 الف: بیت شعری به فارسی یادداشتی به فارسی درباره واژه «اشریا» و معانی آن که به خواهش ملا نصر الله اشرفی کتابت شده است. مهرها: 1 ب: دو مهر بیضی با نقش «محمد شفیع محمدرضا»، 6 الف: مهر چهارگوش با نقش «پیرو؟ دین نبی محمد رضی؟»: آسیب ها: لکه، پخش شدگی مرکب، پارگی برخی برگ ها، فرسودگی جلد: کاغذ فرنگی آبی، آهار مهره؛

ص: 104

جلد: تیماج مشکی یک لا با ترنج و سرترنج با نقوش اسلیمی و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغد نخودی

1 الف - 6 الف ( 112 برگ) 8 سطر، اندازه سطرها: 65×1180، قطع: 105×158

عنوان های دیگر: العوامل فی النحو

موضوع: 1. زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 1304528

22064/2

شرح العوامل المائة/ ناشناس؛ نویسنده متن: عبد القاهر بن عبد الرحمان جرجانی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 6139 در جلد 23 فهرست همین کتابخانه.

آغاز: بسمله و به نستعين. العوامل في النحو على ما ألّفه الشيخ الامام عبد القاهر بن عبد الرحمن الجرجانی سقى الله سراه و جعل الجنّة مثواه ... النوع الأول حروف تجر الاسم فقط و هي تسعة عشر حرفا ...

انجام: ... معنوية تقول بضرب كما قلت زيد ضارب فهذه مائة عامل لا يستغنى الرفيع و الوضيع عن معرفتها و اعمالها فى معمولاتها حيث ما كان ذالك اخر عملها والاختصار.

انجامه: قد تمت الكتاب بعون الله الملك الوهّاب تمام شد تمت در روز دوشنبه سنه 1234 نوشته شد این کتاب در مدرسه ...؟ اشرف نوشته شد ملا یوسف ولد ملا ابراهيم.

منابع: الذريعة 13: 371 ملی 16: 303 آستان قدس 12: 194؛ مرعشی 307:28 دایرة المعارف 2: 179

تاریخ کتابت: 1234 ق؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. اشعاری به فارسی در حاشیه حواشی لغوی و معنایی میان سطرها یادداشت ها: 32 ب: اشعاری به فارسی از کاتب تاریخ کتابت مخدوش شده و 1234ق نوشته شده است. به قرینه انجامه سایر رساله های این مجموعه گمان می رود تاریخ صحیح 1241ق باشد. مهرها: 10 ب: دو مهر بیضی با نقش «محمد شفیع محمدرضا»، 33 الف: دو مهر چهارگوش با نقش «پیرو؟ دین نبی محمدرضی؟»

6 ب- 33 الف (112 برگ) 8 سطر، اندازه سطرها: 65×120 قطع: 105×158

ص: 105

عنوان های دیگر: شرح العوامل في النحو شرح عوامل جرجانی

موضوع : 1. جرجانی، عبد القاهر بن عبد الرحمان - 471؟ ق. العوامل المائة نقد و تفسیر؛ 2. زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 3940959

22064/3

ابن مسعود، احمد بن علی - 700؟ ق.

مراح الارواح/ ابوالفضائل حسام الدین احمد بن علی معروف به ابن مسعود

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 22025 در همین فهرست.

چاپ: این اثر در سال 1323ق در لاهور به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1394 ش به کوشش محسن خدا یوندی از سوی مجمع ذخایر اسلامی در قم منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين قال المفتقر الى الله الودود احمد بن علىّ بن مسعود غفر الله له ولوالديه و احسن اليهما و اليه اعلم ان الصّرف امّ العلوم و النّحو ابوها و يقوى في الدرايات داروها ....

انجام: طوى يطوى في الكلمة التي اجتمع الاعلال لانّ بتقدير اعلالها و في التي [لم] يجتمع فيه الاعلالان يكون حكمها ايضا كحكم طوى اللمتابعة نحو طوبا [للمتابعة طوبا و طاويان للمطابقة ].

انجامه: تمّت سنه 1240 این کتاب نوشته ملا یوسف ولد ملا ابراهیم اشرفی.

منابع: کشف الظنون 2: 1651؛ معجم المطبوعات 1: 374؛ ملی 10: 133؛ ملک 5: 381، مجلس 11: 287؛ دار الحدیث 1: 170؛ دانشگاه 17: 495

خط: نسخ و نستعلیق تحریری حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. پرسشی درباره فعل امر مخاطب مهرها: 43 الف: دو مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «عبده ...؟»؛ آسیب ها: 74 ب نانوشته کاغذ: فرنگی آبی و زرد، آهار مهره

33 - 74 ب (112 برگ) 14 سطر، اندازه سطرها: 66×124؛ قطع: 105×158

موضوع: 1. زبان عربی -- صرف

ص: 106

شماره رکورد: 3941593

22064/4

شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 ق

الالفية/ شمس الدين محمد بن مکی عاملی جزینی، معروف به شهید اول

زبان: عربی

تاریخ تألیف: قبل از 10 رمضان 770 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16555 در جلد 46 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر بارها از جمله در سال 1371ق در تهران به چاپ سنگی رسیده؛ هم چنین در سال 1366ش به کوشش علی فاضل قائینی به ضمیمه النقلیه به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعين الحمد لله ربّ العالمين والصلوة والسّلام على افضل المرسلين محمد و عترته الطّاهرين امّا بعد فهذه رسلالة [رسالة] وجيزة في فرض الصّلوة اجابة لالتماس من

انجام: ... اليومان اجتراء بالثماني و لا تقضى الجمعة والابدان [العيدات] و الآيات بغير العالم ما لم يستوعب الاحتراق ولو اطلق القزاء [القضاء] على صلوة الطّواف و الجنازة فمجاز و كذا النّظر المطلق.

انجامه: تمت الكتاب .... سنه 1241 نوشته کتاب ... یوسف ولد ملا ابراهيم.

منابع: الذريعة 2: 296 مشار عربی 83؛ التراث العربي 1: 301 نشریه 5: 11؛ ملی 11: 555 مرعشی 1: 53؛ مجلس 10: 280

یادداشت ها: 103 الف: یادداشتی درباره صرف عربی به زبان فارسی

75 الف - 103 الف (112 برگ)، 10 سطر، اندازه سطرها: 63×122، قطع: 105×158

عنوان های دیگر: الفية الشهيد الوجيزة في فرض الصلوة الالفية في الصلوة الالفية في فقه الصلاة اليومية

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 8ق 2. نماز

شماره رکورد: 3942155

ص: 107

22064/5

نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672ق.

آداب المتعلّمین/ ابو جعفر محمد بن محمد بن حسین جهرودی طوسی، معروف به خواجه نصیرالدین طوسی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16414 در جلد 46 فهرست همین کتابخانه چاپ: این اثر در سال 1274 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1381ش به کوشش محمدرضا حسینی جلالی از سوی موسسة بضعة المختار (صلی الله علیه و آله) الاحياء التراث اهل البیت (علیهم السلام) در قم منتشر شده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله على آلانه و اشكر على نعمائه والصّلوة على سيد .... امّا بعد فكثير من طلاب العلم لا تيسّر لهم لا تيسّر لهم التّحصيل و ان اجتهدوا و لا ينتفعوا من ثمراته و ان اشتغلوا ...

انجام: ... و بترك بالآثار الواردة في طلب الذي جمعه الشيخ الامام ابو العباس المستغفري في كتاب المسمى بطلب [بطب] النبي ص تجده من يطلبه و يجده بعد اعتبار نصبه.

انجامه: تمّت الرسالة الشّريفة في افضل الايام يوم الجمعة في شهر ربيع الثّاني من سنه ثمان و تسعين مائة بعد الالف 1198 من الهجرة المقدسة تم.

منابع: الذريعة 1: 28 ملی 10: 215؛ مجلس 4: 406؛ دایرة المعارف 1: 165؛ دانشگاه 16: 381 مرعشی 28: 362؛ ملک 5: 355

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: ربیع الثانی 1198 ق آرایه ها: خطوط بالای برخی عبارات به مشکی حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 112 الف: شعری به فارسی مهرها: 111 ب: ده مهر بیضی با نقش «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده احمد»، شش مهر از این ده مهر مخدوش است و گمان می رود با همین نقش باشد. کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره

103 الف - 112 ب (112 برگ)، 16 سطر اندازه سطرها: 70×125 قطع: 105×158

عنوان های دیگر: آداب المتعلّمين و المحصّلين

موضوع: 1. اخلاق اسلامی

شماره رکورد: 3942425

ص: 108

22065/1

مصایب اهل بیت (علیهم السلام)/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: رساله حاضر کتابی درباره مصایب اهل بیت (علیهم السلام) به خصوص حضرت امام حسین (علیه السلام) و چگونگی به شهادت رسیدن ایشان با نثری آمیخته به شعر، حکایت و احادیث است. نسخه حاضر با چهار موج است و هر موج چندین حدیث و برخی احادیث چندین موضع و مرتبه را در بردارد: 1 الف: موج اول از امواج اربعه در بعضی از گربه های آن اشرف الخاضعين و افضل الخاشعين و الباکین 21 ب: موج دوم در گربه های حضرت امام حسین (علیه السلام) 31 الف: موج سوم از مواضع اربعه در گربه های آن سرور است. تا وقت شهادت 76 الف: موج چهارم در گریه های علیا جناب قمر نقاب زینب نویسنده در نگارش این کتاب از جلاء العیون الملهوف، امالی، مناقب آل ابی طالب، لیالی عشر مناقب ابن شهر آشوب و مخزن البکا بهره جسته است.

آغاز: افتاده: ... نماید منافات دارد یا مقصود حضرت یوسف را بزندان بردن آن قدر گریست که اهل زندان از گریه او بتنگ آمدند پس سید الشهدا علیه السلام روحی و روح العالمین له الفدا كه ...

انجام: ... از خیمه بیرون آمد وقتی بود که ذوالجناح خبر شهادت آن حضرت را باهل حرم رسانید چنان چه عارف بن فانی نقل نموده در مهموم تمام شد آن چه منظور بود در این نسخه شریفه .... تمام شد.

خط: نسخ و نستعلیق تحریری تاریخ کتابت: شده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: عناوین در حاشیه آسیب ها: افتادگی در آغاز و میان متن گسستگی شیرازه لکه رطوبت کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره جلد: مقوایی با روکش گالینگور قهوه ای تیره، اندرون کاغذ صورتی

1 الف- 92 ب (189 برگ)، 12 سطر، اندازه سطرها: 67×126، قطع: 106×176

موضوع: 1. حسین بن علی (علیه السلام)، امام سوم 4 - 61 ق - سوگواری ها 2. خاندان نبوت -- سرگذشت نامه 3. واقعه کربلا، 61 ق.

شماره رکورد : 1304529

ص: 109

22065/2

قاضی عبد المجید بن محمد علی، قرن 13ق.

تعليقات خلاصة المصائب/ عبد المجيد بن محمد علی قاضی معروف به شیخ الاسلام نویسنده متن: عبدالکریم معروف به سلطان الواعظین

زبان: فارسی

تاریخ و محل تألیف: 7 ربیع الاول 1271 ق، سنقر

معرفی کتاب: نویسنده، در آغاز رساله می گوید: «این نسخه را شب هفتم ربیع الاول سنه 1371 ق در روستای سنقر در خانه میرزا حبیب الله نگاشته است.» سپس در ادامه بیان کرده: «حاجی ملا عبدالکریم سلطان الواعظین چون از تألیف انيس الواعظين فارغ شدند برای دهه عاشورا ده مجلس نگاشتند و آن را به خلاصة المصائب موسوم کردند و من بیست مجلس دیگر به خلاصة المصائب افزوده کردم» در نسخه حاضر، دو مجلس بیان شده است: 166 الف: مجلس اول در کیفیت انگشتر دادن جناب امیر و فرزند بزرگوارش در قتلگاه 176 الف: مجلس دوم کیفیت دختر مسلم.

آغاز این نسخه شریفه در شب هفتم ربیع الاول در سنه 1371 در شب 3 شنبه در قصبه سنقر در خوانه [خانه] سرکار آقا میرزا حبیب الله .... فقیر عبدالمجید ابن مرحوم مغفور جنت مکان ملا محمد على قاضي الشهير بالشيخ الاسلام ...

انجام افتاده: ... سکینه در وقتی که خود را بروی جسد پاره پاره پدر بزرگوارش که مانند ناودان خون از او جاری بود خود را بر روی آن جسد منور انداخته بود و بی قراری می نمود خواستند که او را ...

تاریخ کتابت: 1271 ق؛ امتیاز: گویا کتابت به خط مولف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. عناوین در حاشیه آسیب ها: افتادگی در انجام

92 ب- 189 ب (189 برگ)، 12 سطر، اندازه سطرها: 60×115، قطع: 106×176

موضوع: 1. حسین بن علی (علیهم السلام)، امام سوم، 4 -61 ق - سوگواری ها 2. خاندان نبوت -- سرگذشت نامه 3. واقعه کربلا، 61 ق.

شماره رکورد: 4030834

22066/1

ابونصر فراهی، مسعود بن ابی بکر - 640 ق.

نصاب الصبيان/ ابونصر بدرالدین مسعود بن ابی بکر فراهی سجزی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 10539 (539 ف) در جلد 2 فهرست همین کتابخانه نسخه حاضر تا «ارقام بروج مذکوره» را در بردارد نویسنده کتاب را به درخواست نظام الملک حسن وزیر بهرام شاه نگاشته است.

چاپ: این اثر در سالهای 1819م و 1858م در هند به چاپ سنگی در 1341 ق در برلین به چاپ سربی سال 1337ش به صورت حروفی و سرانجام در سال 1349ش به کوشش محمد مشکور در تهران به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعین. همی گوید ابونصر فراهی * كتاب من بخوان گر علم خواهی حسد حافده و حفد حاسده ما حركت الشّمال النّخل الدّقيق و تحركت الشّمال النّخل الدّقيق صبیان را پیش از تعلّم رغبت افتد.

انجام: افتاده: ... ششمین چرخ مشتری را دان * هفتمین است خانه کیوان/ از حمل صفر الف از ثور نشان * ب از جوزا و ج از سرطان...

منابع: الذريعة 24: 165؛ مشار 5: 5218؛ ملی 2: 33 مرعشی 7: 54؛ مجلس 14: 141؛ مرکز مطالعات 1: 503؛ دار الحدیث 1: 306

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: سده 13 ق آرایه ها: خطوط بالای برخی عبارات به مشکی؛ حواشی: نسخه دارای حواشی لغوی و معنایی میان سطرها است. یادداشت ها: 22 الف: یادداشتی به زبان فارسی درباره صرف عربی مهرها: 18 ب، 19 الف، 20 الف: سه مهر بیضی با نقش «عبده أبو القاسم بن علی؟» 18 ب، مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «...؟ محمد ...؟»؛ آسیب ها: افتادگی در انجام لکه رطوبت پخش شدگی مرکب پارگی برخی برگ ها حذف برخی حواشی در صحافی ساییدگی لبه های چند کاغذ: فرنگی آبی و نخودی اهار مهره جلد: تیماج مشکی یک لا

1 الف- 22 الف (69 برگ)، 15 سطر، اندازه سطرها: 70×130 قطع: 100×161

موضوع: 1. زبان عربی -- واژه نامه ها -- فارسی 2. واژه نامه های منظوم -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1304538

ص: 110

22066/2

معراج نامه/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 13721 در جلد 6 فهرست همین کتابخانه در جلد 38 فهرست مجلس نویسنده با شک مجرم مراغی دانسته شده است.

آغاز: بسمله. باز در جلوه درآ نغمه سرا روح فزا زنگ زدا عقل ربا عقده گشا صبح مسا طوطی فکرت بادا شام ترنم بنما فکر چرا ذکر خدا حمد ثنا ساز نوا ساز بیان گوی عیان چند نهان ورد زبان دار بخوان ...

انجام: ... داده بدشمن بریاض حق او گشت چو صد میوه پدیدار تداول؟ بنمودند همه اصحابه کفار چه از سیب چه از نار همه گفتند که لعنت باد بر قوم جفاکار.

انجامه: تمام شد در روز سه شنبه در مدرسه سعادت آباد بحسب الخواهش دوستی از دوستان صمیمی قلمی گردید ... کاتب را بدعای خیر یادآوری العاصی و ع ک و س ی ه. منابع ملی 6: 329 مرکز احیا 4: 113 مجلس 38: 437، 17: 372

خط: نسخ تحریری، محل کتابت: مدرسه سعادت آباد [گویا در هند] یادداشت ها: 26 ب - 29 الف: اشعاری مذهبی درباره واقعه کربلا و ... به فارسی با عناوین «درویش به امام گوید»: مهرها: 28 الف: مهر بیضی با نقش «عبده آقابزرگ» آسیب ها: افتادگی میان 24 ب - 25 الف لكه، رطوبت پخش شدگی مرکب گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی آبی، آهار مهره

22 ب - 29 الف (69 برگ) 11 سطر، اندازه سطرها: 60×121؛ قطع: 100×161

عنوان های دیگر: بحر طویل

موضوع: 1. شعر منثور فارسی 2. مناجات 3. معراج

شماره رکورد: 3947783

22066/3

شرح الامثلة/ ناشناس؛ نویسنده متن: علی بن محمد حسینی استرآبادی، معروف به میر سید شریف جرجانی

زبان: فارسی

ص: 111

معرفی کتاب: در نسخه حاضر، ابتدا از آغاز تا پایان بخش «استفهام» الامثلة شرح شده و سپس بخشی از الامثله بدون ذکر عبارات آغازین نوشته شده است.

آغاز: بسمله بدان که هر آوازی که باشد عرب آن را صوت گویند و هر چه از دهن بیرون آید و معتمد؟ بود بر مخرج آن را لفظ خوانند و لفظ بر دو قسم است .... و از ماضی چهارده وجه باز می گردد ...

انجام ... که مذکر را بود هل تضرب هل تضربان هل تضربون و آن سه که مونث را بود هل تضربی هل تضربان هل تضرین و آن دو حکایت نفس متکلم را بود هل اضرب هل تضرب. انجامه تمام شد در روز سه شنبه

حواشی: نسخه دارای توضیحاتی مرتبط با متن در حاشیه و میان سطرها است. مهرها: 30 الف: مهر چهارگوش مخدوش

29 ب- 34 الف (69 برگ)، سطرها متغیر 85×146 قطع: 100×161

موضوع: 1. جرجانی، علی بن محمد، 740 - 816 ق. الامثلة -- نقد و تفسیر 2. زبان عربی - صرف

شماره رکورد: 3948106

22066/4

حسینی محمد حسین بن رضا، قرن 13؟ ق.

شرح الامثلة/ محمد حسین بن رضا حسینی؛ نویسنده متن: علی بن محمد حسینی استرآبادی، معروف به میر سید شریف جرجانی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 10363 در جلد 1 فهرست همین کتابخانه. در مقایسه با نسخه های مشابه نسخه حاضر عبارات بیشتری را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1312ق به ضمیمه جامع المقدمات به چاپ رسیده است.

آغاز: الحمد لله ربّ العالمين والصّلوة والسّلام على خير خلقه محمد و آله اجمعین قال رسول الله صلى الله عليه و آله اول العلم معرفة الجبار و آخر العلم تفويض الأمر اليه بدان که هر آوازی که باشد عرب آن را صوت .....

ص: 112

انجام ... خواستند که فعل امر بنا کنند لام جازمه بر سرش درآورند حرکت آخر بجزم ...؟ لتضرب شد بر وزن لتفعل ضاد فاء الفعل لتضربا یعنی باید بزنند ایشان دو زنان غایبه در زمان آینده صیغه تثنیه.

منابع: مشار 3: 3210؛ ملی 1: 351؛ ملک 9: 347

خط: نستعلیق تحریری تاریخ کتابت: شده 13 ق حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. یادداشت ها: 43 ب: اشعاری مذهبی به فارسی آسیب ها: لکه رطوبت پخش شدگی مرکب ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره جلد: تیماج مشکی یک لا

34 الف - 43 ب (69 برگ) سطرها متغیر: 85×146، قطع: 100×161

موضوع: 1. جرجانی، علی بن محمد، 740 - 816 ق. الامثلة - نقد و تفسیر 2. زبان عربی -- صرف

شماره رکورد: 3948512

22066/5

پنج کشتی/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، منظومه ای است که ماجرای عاشقانه پسر پادشاه چین را روایت می کند. در این میان، حوادثی روی می دهد که برای حل آن به امیر المؤمنین (علیه السلام) مراجعه می کنند. نیز بنگرید به شماره بازیابی 18824 در جلد 54 فهرست همین کتابخانه. در جلد سوم مجلس این اثر به وحشی، نظمی و فارغ منسوب شده است.

آغاز: بسمله و به نستعین. بساط آرای دیوان حکایت * نشاط افزای بستان روایت ... انجام: ... شگفت از روی گل مقصوه؟ یاران * ثنا خوانش چه فارغ صد هزاران.

انجامه: تمام شد در روز چهارشنبه کاتب الحروف ابوطالب طمع کننده بلطف ...؟ گنه کارم.

منابع: نشریه 11 و 12 739؛ مجلس 3: 570، 44: 49

ص: 113

كاتب: ابوطالب؛ یادداشت ها: 58 - 59 ب: اشعاری به فارسی از مولانا و ....

44 الف - 59 ب (69 برگ)، 12 سطر، اندازه سطرها: 90×138، قطع: 100×161

عنوان های دیگر: منتخبات اشعار منظومه در داستان عشقی

موضوع: 1. علی بن ابی طالب (علیه السلام)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40؛ 2. شعر فارسی

شماره رکورد: 3949480

22066/6

سلطان جُمجُمه/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب حضرت عیسی (علیه السلام) کنار دجله، به جمجمه ای بر می خورد و با وی به سخن می پردازد. جمجمه از روزگار و جاه و جلال گذشته اش مرگ و نه صد سالی که بر او گذشته سخن می گوید. عیسی (علیه السلام) از پروردگار آمرزش و زندگی دوباره برایش طلب می کند و جمجمه به این جهان باز می گردد.

چاپ: اردشیر بنشاهی از پارسیان هند، این رساله را در کتابی با عنوان گنجینه ادب منتشر کرده است.

آغاز: بسمله و به نستعین ناگهان روزی به تقدیر خدا * کارساز صانع ارض سما/ می گذشت عیسی کنار دجله [ای] * دید در صحرا فتاده کله [ای] ...

انجام: .... نسبت؟ او را مثال؟ کربلاست * دوستان اهل بیت مصطفی است/ بارالها حق انصاف منیح * در گذر از با گناهان قبیح

انجامه: شد بتوفیق خدای لاینام * این کتاب در روز سه شنبه تمام.

منابع: مشترک 1471:8 نسخه ها 4: 2804 گوهر شاد 2: 765؛ دانشگاه 17: 291

خط: نستعلیق تحریری دو ستونی کاتب: ابوطالب یادداشت ها: 63 ب: اشعاری از کاتب 64 الف: اشعاری از مشهدی علی بار 65 الف: دعای «یا علیٌ یا عظیمٌ یا غَفُورُ » ، 65 ب دعاى «اللهمّ أدخل على أهل القُبُور السُرُور» . 66 الف: غزلی از حافظ به تاریخ 1244ق. 66 ب: یادداشت معرفت اختلاجات اعضای بدن 67 الف: در احکام بانگ کردن مرغ خانگی 67 ب: اهمیت و اعمالی که در روزهای هفته می توان انجام داد به تاریخ 1358 ق 68 ب: یادداشت خواندن نماز برای افراد مختلف 69 الف: شماری یادداشت فوت به تاریخ 1263 ق.

60 الف - 69 ب (69 برگ)، 9 سطر اندازه سطرها: 92×110: قطع: 100×161

ص: 114

عنوان های دیگر: گفتگوی عیسای مسیح با کله ای پوسیده بنام عطّار؛ داستان جمجمه

موضوع: 1. داستان های فارسی 2. داستان های اخلاقی 3. داستان های مذهبی

شماره رکورد: 3949929

22067

محمد تقی بن علی محمد، قرن 13ق.

رساله در فقه/ محمد تقی بن علی محمد

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 7 جمادی الاول 1261 ق.

معرفی کتاب: نسخه حاضر، یک مقدمه و پنج فصل را در بردارد: 1ب: مقدمه در متحقق شدن حلية فروج 2 الف: فصل اول در نکاح دائم با پنج باب: باب اول در معنی نکاح باب دوم در عقد بالاصالة باب سوم در عقد بالوكالة باب چهارم در عقد بالولاية باب پنجم در عقد فضولی 12 الف: فصل دوم در نکاح منقطع 13ب: فصل سوم در تحلیل 15ب: فصل چهارم در طلاق 26 ب: فصل پنجم در بیان احکام عده با سه مقام؛ مقام اول در عده زوجه دائمة حره و شامل پنج مطلب: مطلب اول در زوجه غیر مدخوله مطلب دوم در مستقيمة الحيض، مطلب سوم در مسترابه مطلب چهارم در عده حامل مطلب پنجم در عده وفات مقام دوم در عده متعه حره با سه مطلب: مطلب اول مدخوله بالغة غير يائسه غیر حامل است. مطلب دوم: در عده منعه حامل، مطلب سوم در عدة وفات؛ مقام سوم در عده امه تفریع: در بیان حکم ظهور حمل 29 ب: خاتمه در بیان اسامی مردان و زنان شامل دو باب اول در معرفت اسامی مفرده دوم در بیان اسامی مرکبه با سه مقصد: اول در تعریف اصل مرکّب، دوم در بیان اقسام ترکیب، سوم در بیان احکام اقسام، مطلب دوم در بیان حکم ترکیب وصفی، مطلب سوم در بیان حکم ترکیب اضافی، مطلب چهارم در بیان حکم ترکیب تضمنی، مطلب پنجم در بیان حكم تركيب إسنادي مطلب ششم در بیان حکم ترکیب صوتی 33 الف: كتاب الديات. نویسنده در آغاز این بخش می گوید: «به استدعای جمعی از طلاب این بخش [کتاب الدیات] را به رساله اضافه کردم» این بخش شامل دو باب است: 33 الف: اول در دیه جنایت نفس، 36 ب: در دیه اعضا و جراحات شامل ده موضع: اول در بیان دبه موها دوم در بیان دیه جراحات سوم در دیه جنایت لب ها، چهارم در دیه دندان ها، پنجم در بیان دیه شکستن استخوان ششم در بیان شکستن گردن هفتم در بیان دیه

ص: 115

شکستن پشت، هشتم در بیان شکستن دنده ها نهم در بیان دیه جائفه، دهم در بیان دیه هر یک از دست و پا و انگشتان 44 ب: کتاب المیراث. این بخش نیز به خواهش شماری از طلّاب، در چند مقصد نگاشته شده است: 45 الف: اول در موجبات ارث 47 الف: دوم در بیان موانع ارث 48 الف: در بیان مسائل حجب 50 الف: چهارم در بیان سهام منصوصه مقدره 60 ب: پنجم در بیان میراث انساب 91 ب: ششم در بیان میراث زوج و زوجه است. 95 ب: هفتم در میراث غرقی و مهدوم.

آغاز: افتاده: ... اما بعد فيقول محمد تقی ابن على محمد [...] امّا المقدمه بدان که این رساله مرتب است بر یک مقدمه و پنج فصل اما المقدمه پس بدان که حلية فروح و وطی صحیح بچهار چیز متحقق می شود اول ...

انجام: ... او است مثل ولد ملاعنه ضعیف است و قد اتفق الفراغ من تسويد هذه الرسالة ..... في يوم الاربعا سابع شهر جمادى الأولى من شهور هذه السّنة على الهجرية على هاجرها و آل هاجرها آلاف صلواه و سلام تحية احد وستين بعد الماتين و الالف سنه 1261.

انجامه: کتبه آلاد بمولاه عمّا سواه محمد حسین بن کربلایی قاسم طاقی فی يوم الخميس ثامن شهر المذكور من شهور سنة المذكورة.

خط: نستعلیق خفي، كاتب: محمد حسین بن قاسم طاقی تاریخ کتابت: سده 13ق، آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 1 الف: یادداشتی فقهی درباره ايقاع آسیب ها: 98 نانوشته، نیمی از برگ آغاز نسخه که حاوی عنوان کتاب و نویسنده است. پاره شده و موجود نیست. لکه رطوبت مختصر پخش شدگی ،مرکب گسستگی شیرازه پارگی برخی برگ ها جلد کوتاه تر از قطع نسخه کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره: جلد: تیماج مشکی یک لا با جدول مزدوج و مضاعف ضربی

98 برگ، 15 سطر ، اندازه سطرها: 72×123؛ قطع: 97×143

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 13 ق.

شماره رکورد: 1304543

22068

کاشف شیرازی، محمد شریف بن شمس الدین، 1001 - 1060ق.

ص: 116

خزان و بهار/ محمد شریف بن شمس الدین محمد معروف به کاشف شیرازی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1060 ق برابر با بیت «به تاریخ وی گفت رای رزین * که باید خزان و بهار این چنین»

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 14262 (4262 ف) در جلد 18 فهرست همین کتابخانه. نویسنده کتاب را به درخواست برادر کوچکش، محمد اسماعیل تألیف کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1276 ق در تبریز به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در سال 1381ش به کوشش محمد حسین خسروان و رضا اشرف زاده از سوی شرکت به نشر (انتشارات آستان قدس رضوی) در مشهد، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعین چمن آرای فرج بعد از شدت در خزان و بهار روزگار لطف شامل حضرت سبحا نیست که ذات کمال انسانی را از وحشت سرای رحم در دامن دایه رحمت پرورش داده و در یتیم ...

انجام:... نمود تا به تاریخ سلخ شعبان المعظّم سنه ستين و الف از قوت جولان چو اسب چوبین باز ماند و هو المؤيد تاريخ بتاریخ وی گفت رای رزین * که باید همیشه خزان با بهار [این چنین].

انجامه: سنه 1233

منابع: الذريعة 7: 151؛ مشار 2: 1883 نشریه 195:8 ملی 5: 403؛ آستان قدس 17: 137 مرعشی 6: 153 دانشگاه 15: 4089

خط: نستعلیق تحریری تاریخ کتابت: 1233ق آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. اشعاری پراکنده به فارسی، لعنیه بر ابوبکر عمر و عثمان مهرها: 1 الف: مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «عبد ...؟» 28ب و 59 الف: دو مهر بیضی با نقش «عنده جبار؟»، 29 الف: مهر بیضی با نقش «المتوكل على الله عبده محمد»، 31 ب: سه مهر بیضی مخدوش 64 الف: مهر اشکی با نقش «صحیح است»، مهر بیضی مخدوش، 82 الف: مهر چهار گوش مخدوش، 121 الف: مهر بیضی با نقش «عبده الراجي ثار الله»، مهر چهارگوش با نقش عبده شرف مهر چهارگوش با نقش «اسحاق؟» آسیب ها: لکه رطوبت گسستگی شیرازه و جدا شدن جلد از برگ ها، پارگی کاغذ: پخش شدگی مرکب، فرسودگی جلد، جلد کوتاه تر از قطع نسخه؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره جلد: تیماج قهوه ای یک لا. اندرون تیماج مشکی

ص: 117

121 برگ، 17 سطر، اندازه سطرها: 153×74؛ قطع: 122×193

موضوع: 1. نثر فارسی -- قرن 11ق؛ 2. داستان های اخلاقی -- مجموعه ها 3. داستان های اخلاقی -- قرن 11 ق.

شماره رکورد: 1304545

22069

جُنگ ادعیه

زبان: عربی

معرفی کتاب: جنگ حاضر، چند سوره قرآن کریم و شماری دعا را در بر دارد: 1 الف: سوره یس آیات 27 - 83، 5 ب: سوره نبأ، 7 الف: سوره جمعه، 8 ب: دعای «یا علی یا عظیم یا غفور ...» 9 الف: دعای سحر، 11 الف: دعای دفن میت، 11 ب: جوشن کبیر 35 الف: سجده نماز حاجت 36 ب: دعای «يا صاحبي في شدّتی ...». 38 الف: دعای تسخیر أعداء 38 ب: دعای محفوظ ماندن از بلیات، 42 الف: دعایی که بر بالین بیمار می خوانند با آغاز «اللهم انك قلت فی محکم کتابک ...». 42 ب: شرح دعای توسّل 49 ب: شرح دعای کمیلّ 50 ب: دعای کمیل.

آغاز: افتاده: ... بِما غَفَرَ لِي رَبِّى وَ جَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ وَ ما أَنْزَلْنا عَلى قَوْمِهِ مِنْ بَعْدِهِ مِنْ جُنْدٍ مِنَ السَّماءِ وَ ما كُنَّا مُنْزِلِينَ إِنْ كانَتْ إِلاَّ صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ خامِدُونَ یا حَسْرَةً عَلَى الْعِبادِ ما ....

انجام: افتاده: .... ناصیتی یا علیما بصری و مسکنتی و مسکنتی یا خبیرا بفقری و فاقتی یا ربّ یا ربّ یا ربّ اسئلک بحقک و قدسک و اعظم صفاتک و اسمائک ان تجعل اوقاتي في الليل

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، ریختگی لبه برگ ها، فاقد لت پشت، فرسودگی عطف؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: تیماج مشکی یک لا با جدول و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ نخودی

59 برگ، 10 سطر ، اندازه سطرها: 113×51 قطع: (بیاضی)151×73

موضوع: 1. قرآن 2. دعاها .3 . اعمال السنة

ص: 118

شماره رکورد: 1304551

22070

جنگ ادعیه

زبان عربی - فارسی

معرفی کتاب: جنگ حاضر، چند سوره قرآن کریم و شماری دعا را در بردارد: 1 الف: سوره جمعه آیات 6-11، 2ب: سوره منافقون دعای «السلام علیک یا شمس الشموس»، 4 الف: صلوات بر حضرت رسالت پناه، 4ب: دعای برآورده شدن حاجت 5 الف: سوره فاتحه 5ب 20 ب: آیاتی از سوره بقره، 7 الف، 20 ب: آیاتی از سورة آل عمران 8 الف: آیاتی از سوره فاطر، 9 الف: سوره صافات، 9 ب: سورة الرحمن ،10 ب: سورة جن، 12 الف: شرح دعای حریق، 12 ب: دعای حریق، 14 الف: دعای دفع اعدا، 16 الف: شرح دعای عدیله 16 ب: دعای عدیله، 20 ب: آیاتی از سوره های نساء، مانده، رعد، مزمّل به همراه شرح آن، 27 الف: دعای حصول مدعیات، 28 ب: دعای عند الشدائد، دعای اسرار قدسیه، 29 الف: دعای دفع شر و آفات، 31 الف: غالب شدن بر خصیم، 37 الف: دعای عهد، 40 الف: دعای کمیل، 53 الف: دعای سلمان، 57 ب: دعای احتجاب 61 الف: شرح دعای روز جمعه، 63 الف: دعای حرز السلامة، 73 الف: دعای ادریس نبی در سحر 75ب: شرح دعای سمات، 76 الف: دعای سمات، 82 الف: صلوات روز جمعه پس از عصر 83 الف: دعای فرج، 86 ب: دعای سهیم الليل، 91 الف: دعای منصور دوانیقی، 96 ب: شرح دعای امان 97 ب: دعای امان، 102ب: دعای مشلول، 108 الف: دعای احتجاب منسوب به حضرت علی (علیه السلام) 110، سوره یس، 126 الف: دعای دوازده بند خواجه نصیر الدین طوسی 144 الف: دعای چشم زخم، 145 الف: دفع درد چشم، 146ب: اشعاری به فارسی، 147 الف: صیغه توبه، 148 ب: شیوه نماز خواندن هنگام رویت ماه به نقل از امام محمد تقی (علیه السلام).

آغاز: افتاده: إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِياءُ اللَّهُ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادقین وَ لا يَتَمَنَّوْنَهُ ابْدَأْ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَ اللَّهُ عَلِيمُ بِالظَّالِمِينَ قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِي تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلاقِيكُمْ ثُمَّ تُرَدُّونَ ...

انجام افتاده: ... له الا هو و ان يردك بخير فلا رادّ لفضله يصيّب به من يشاء من عباده و هو الغفور الرحيم الرحمن الرحيم سيجعل الله بعد عسر يسرا ما شاء الله لا قوة الا بالله حسبنا الله و نعم الوكيل و افوّض ...

ص: 119

خط: نسخ تحریری، کاتب: دوست محمد تاریخ کتابت: 1260 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ یادداشت ها: 86 ب: زایچه به تاریخ 1291ق، 150 الف: یادداشتی با عنوان «در سنه 1260 ق به خط دوست محمد تمام شده» آمده که گمان می رود، کاتب باشد. آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، حذف برخی حواشی در صحافی، گسستگی شیرازه، فرسودگی جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره جلد: تیماج قهوه ای یک لا، سجاف قهوه ای تیره، اندرون تیماج مشکی

150 برگ، سطرها متغیر 113×51 قطع: (بیاضی) 150×80

موضوع: 1. قرآن 2. دعاها . 3. اعمال السنة

شماره رکورد: 1304612

22071

جُنگ

زبان: عربی

معرفی کتاب: مطالب جنگ حاضر ،بدین ترتیب است: 2 الف: توبه نامه، 2ب: إذن ورود به حرم معصومین (علیهم السلام) 4 الف: زیارت جامعه صغیر، 7 الف: زیارت امام حسین (علیه السلام)، 9 الف: زيارت وداع ائمه طاهرین، 13 الف: دعای درمان قولنج، 13 ب: دعای امام سجاد (علیه السلام) قبل از نماز شب، 32 ب: شیوه گزاردن نافله مغرب 36 الف: قنوتی که در نماز فریضه و .... باید خواند 36 ب: تحیت گفتن به برادران دینی، 37 ب: سوره یس، 41 ب: سورة فتح، 48 ب: سورة الرحمن، 49 الف: در باب ذوب معادن، 51 ب: شیوه نحاس گرفتن طوطیا، 52 الف: یادداشت هایی در طب سنتی و علوم غریبه.

آغاز: توبه نامه اینست اتوب من المعاصى و ارجع الى الله لوجوبه قربة الى الله يعني توبه می کنم از جمیع گناهان گذشته خود واجب قربة الى الله استغفر الله استغفر الله استغفر الله ربّی و اتوب اليه اشهد الله و ...

انجام: افتاده: .... سرکه خوب را در دیگ بریزد و خمیر داشته از پنبه و یا غیر پنبه در کمر به بندد و بسر دیگ چوبی بگذارد و رشته را بچوب به بندد که خمیر برقرار باشد و آتش در زیر دیگ نمایند ...

خط: نسخ و نستعلیق، تاریخ کتابت: گویا شده 13 ق؛ آرایه ها: خطوط بالای برخی عبارات به مشکی یادداشت ها: 1 الف: چند فایده طب سنتی، کشتن عقرب به وسیله

ص: 120

تُرب، درمان درد چشم به وسیله شکوفه انار و ... 1 ب: شیوه ختم سوره توحید از روی خط شیخ علاء الدین سمنانی 8 ب: زایچه به تاریخ 1274ق آسیب ها: افتادگی در انجام، لکه، مرمت غیر اصولی، رطوبت، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، جلد کوتاه تر از قطع نسخه کاغذ: فرنگی نخودی و آبی آهار مهره جلد: تیماج مشکی یک لا

54 برگ، 12 سطر، اندازه سطرها: 140×48 قطع: (بیاضی) 160×66

موضوع: 1. دعاها؛ 2 علوم غریبه اسلامی؛ 3. پزشکی سنتی

شماره رکورد: 1304619

22072

شیخ بهایی، محمد بن حسین، 953 - 1031 ق.

جامع عبّاسی/ بهاء الدین محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جبعی، معروف به شیخ بهایی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتابی فتوایی در بیست باب است. شیخ بهایی، موفق به اتمام پنج باب (طهارت، نماز زکات و خمس، حج) آن گردید و شاگردش، نظام الدین ساوجی پس از مرگ استاد، پانزده باب به آن افزوده است. نسخه حاضر، از اوایل باب دوم «در بیان مسایل نماز واجبی و سنتی» آغاز شده و تا خاتمه «در بیان آداب وداع خانه کعبه» را در بردارد. نویسنده، کتاب را به شاه عباس صفوی، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1324 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1393 ش از سوی انتشارات هفت اختر اندیشه، در تهران منتشر شده است.

آغاز: افتاده: ... نخورند مثل سمور و روباه و هم چنین مو و پشم آن اما دو حیوان است که گوشت او حرام است و با وجود این در پوست و پشم آن نماز صحیح است یکی از آن دو حیوان خز است و آن حیوانیست ...

انجام: افتاده: .... خاتمه در بیان آداب وداع خانه کعبه و آن ده امر است اول هفت شرط طواف وداع کعبه بجا آورد و نیت چنین کند طواف وداع کعبه می کنم سنت تقرب بخدا .... حبیبک و نجیبک و خیرتک من خلقک...

منابع: الذريعة 5: 62 مشار 2: 1498 مرعشی 13: 256 سپهسالار 1: 356؛ مجلس 25: 435؛ مرکز احیا 4: 29

ص: 121

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. برخی عناوین و اشعاری به فارسی در حاشیه؛ یادداشت ها: 30 الف، 83، 100ب، 102 ب، 110 ب: یادداشت خرید و فروش گاو و ..... قرض پول به اشخاص مختلف، 124 الف: شکّیات نماز، 88 ب: یادداشت مالکیت ملا احمد، 123ب: یادداشت مالکیت ملا رجب به تاریخ 1235 ق؛ مهرها: 24 الف: مهر چهارگوش با نقش «عبده علی محمد»، 33 ب: مهر چهارگوش مخدوش، 48 ب، 49 الف، 59 الف، 65، 69، 71 الف، 78 ب، 79 الف، 102 الف: پانزده مهر بیضی با نقش «دارد امید شفاعت از محمد حسین 1207» 92 الف: مهر چهارگوش مخدوش با نقش «عبده ...»، 118 الف: مهر بیضی مخدوش؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز، انجام و میان برگ های 72- 73 لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، اسیدی شدن برگ ها، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، سوختگی لبه برگ ها، فرسودگی و پارگی جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: تیماج مشکی یکلا با ترنج و سرترنج ضربی، عطف پارچه سبز، اندرون کاغذ نخودی

124 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 91×153 قطع: 132×175

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 11ق؛ 2. فقه جعفری -- رساله عملیه

شماره رکورد: 1304625

22073

پیرخضرایی، حسن بن هدایت الله، - قرن 10 ق.

سراج الطريق/ حسن بن هدایت الله شهرزوری پیرخضرایی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 984 ق

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 12687 در جلد 6 فهرست همین کتابخانه. نویسنده در آغاز کتاب می گوید: «چون اخوان دینی را دیدم که از طریق صوفیان برکنارند و پاره ای از اعمال را حق می پندارند بر آن شدم که این کتاب را در پنجاه باب بنگارم». باب اول در بیان طرق باب دوم در بیان اشارات و اصطلاحات این طایفه، باب سوم در توبه، باب چهارم در مجاهده نفس و قطع مألوف، باب پنجم در عزلت، باب ششم در تقوی، باب هفتم در سکوت، باب هشتم در خوف و رجا، باب نهم در خرق، باب دهم در گرسنگی و ترک شهوات، باب یازدهم در خشوع و تواضع، باب

ص: 122

دوازدهم در مخالفت با نفس، باب سیزدهم در حسد و غیبت، باب چهاردهم در قناعت، باب پانزدهم در توکل، باب شانزدهم در شکر، باب هفدهم در یقین، باب هجدهم در صبر، باب نوزدهم در مراقبت، باب بیستم در رضا، باب بیست و یکم در عبودیت، باب بیست و دوم در ارادات، باب بیست و سوم در استقامت، باب بیست و چهارم در اخلاص و صدق، باب بیست و پنجم در حیا و اقسام آن، باب بیست و ششم در آزادی، باب بیست و هفتم در ذکر و آداب او، باب بیست و هشتم در فتوت و جوانمردی، باب بیست و نهم در فراست، باب سی ام، در خلق نیکو، باب سی و یکم در وجود، باب سی و دوم در غیرت، باب سی و سوم در ولایت، باب سی و چهارم در دعا و آداب آن، باب سی و پنجم در فقر وفاقه، باب سی و ششم در تصوف، باب سی و هفتم در آداب، باب سی و هشتم در احکام سفر این طایفه و آداب آن باب سی و نهم در صحبت و یاری باب چهلم در توحید باب چهل و یکم در احوال این طابقه نزد مرگ باب چهل و دوم در معرفت باب چهل و سوم در صحبت باب چهل و چهارم در نگاه داشتن باب چهل و پنجم در سماع، باب چهل و ششم در اثبات کرامات، باب چهل و هفتم در وصیت مرید، باب چهل و هشتم در لباس این طایفه، باب چهل و نهم در بعضی کلمات مفید که از این طایفه منقول است، باب پنجاهم در تفسیر بعضی از احادیث و آیات.

آغاز: بسمله. سپاس بی قیاس غیر متناهی و منتهای بی منتها کماهی مبدعی را که اطوار قلوب عرفان را بانواع .... ابویوسف سید حسن ابن هدایت الله الپیر الخضرائی چون در سنه اربع و ثمانین و تسع مائة ارباب زمان ...

انجام: ... تا مگر علم بعمل مشغول گردد و گفتار بکردار مقارن شود با سعادت ابدی و دولت سرمدی حاصل و رقم كمثل الحمار يحمل اسفارا الابه بر ما کشیده نشود در زمره العلماء ورثة الانبياء.

منابع: ملی 6: 256 دایرة المعارف 2: 138؛ دانشگاه 9: 904 آستان قدس 3: 151

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: بخشی از متن که افتادگی داشته بر روی کاغذ فرنگی آبی نونویس شده و به نسخه دوخته شده است. مهرها: 1 الف: مهر هشت گوش نیمه خوانا با نقش «عبد ؟ ...؟ محمد» آسیب ها: افتادگی میان 71-70 ، لکه، رطوبت، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، اسیدی شدن

ص: 123

برگ ها، پارگی برخی برگ ها، فرسودگی جلد، پارگی عطف، فاقد لت پشت؛ کاغذ: فرنگی نخودی و آبی، آهار مهره جلد: تیماج قهوه ای یک لا، عطف پارچه سبز

129 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 72×133، قطع: 106×162

موضوع: 1. عرفان 2. اخلاق اسلامی

شماره رکورد: 1304629

22074

ابن بابویه، محمد بن علی، 311 - 381ق.

من لا يحضره الفقيه/ ابو جعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی، معروف به شیخ صدوق و ابن بابویه

زبان: عربی

تاریخ و محل تألیف: 372ق، بلخ

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 8609 در جلد 31 فهرست همین کتابخانه. نویسنده، کتاب را به درخواست شریف الدین ابو عبدالله محمد بن حسین معروف به نعمت الله نگاشته است.

چاپ: این اثر، در سال 1307 ق در لکهنو، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1387 ش به کوشش علی اکبر غفاری، از سوی دفتر انتشارات اسلامی، در قم، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به ثقتی. اللهم انّی احمدک و اشکرک و اومن یک ... فانه لمّا ساقني القضاء الى بلاد الغربة و حصلني القدر بها بارض بلخ من قصبة ايلاق و كان قد وردها الشّريف الدّين ابو عبد الله المعروف بنعمة الله....

انجام ... فقد رويته عنه و ما كان فيه عن سعد بن طريف الخفاف فقد رويته عن ابی رضى عن سعد بن عبد الله عن الهيثم بن أبي مسروق الهندي عن الحسين بن علوان عن عمرو بن ثابت عن سعد بن طريف الخفاف.

انجامه: تمت الأسانيد كتاب من لا يحضره الفقيه ... على يد اقلّ عباد الله الغني محمد حسین بن حاج جان محمد التبرزى سنة 1097.

منابع: الذريعة 22: 232؛ مشار عربی 905؛ ملی 30:7 مرعشی 1: 145؛ سپهسالار 1: 326؛ مرکز احیا 6: 266؛ آستانه حضرت معصومه (سلام الله علیها) 2: 365

ص: 124

خط: نسخ، کاتب: محمد حسین بن جان محمد تبرزی، تاریخ کتابت: 1097 آرایه ها: برخی عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «سلطان ره، ق، خ ک ره، م ره، س، ط ره، شرح، م ت ق ره، نهایه، م آ ره، مح ره، کشّاف، م د ره، م خ ق، م ص، ب ره، منه ره، قاضی بیضاوی» است. عناوین در حاشیه؛ مهرها: 2 ب: مهر بیضی مخدوش، 333 الف: مهر چهارگوش نیمه خوانا با نقش «...؟ بن محمد»؛ آسیب ها: 1، 177 ب - 180 الف، 333 ب، 334 و برخی عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه ها و رنگ جلد، پارگی عطف؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای روشن با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون تیماج مشکی

334 برگ، 27 سطر، اندازه سطرها: 103×237؛ قطع: 210×345

عنوان های دیگر: الفقیه

موضوع: 1. احادیث احکام -- قرن 4 ق؛ 2. احادیث شیعه -- قرن 4 ق.

شماره رکورد: 1304651

22075

کاشف الغطاء، جعفر، 1156 - 1228ق.

كشف الغطاء عن خفيات مبهمات الشريعة الغرّاء/ جعفر بن خضر بن یحیی جناجی حلی نجفی، ملقّب به کاشف الغطاء

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتابی با سه فن است: فن اول در اصول دین، فن دوم در اصول فقه، فن سوم در احکام دین از طهارت تا حج. کاشف الغطا، از معاصرین میرزا محمد اخباری نیشابوری بوده و با او مناقشاتی داشته و رساله هایی بر رد یکدیگر نگاشته اند. نویسنده، کتاب را به فتح علی شاه قاجار، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1371 ق، در تهران به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد لله الّذي اختصّ بالأزلية و القدم .... امّا بعد فانّي ما صنّفت رسالة مختصرة لبيان احكام الشريعة الطاهرة المطهرة يرجع اليها عامة المكلفين للتقليد في امور الدین سئلني ولدى الطاهر ...

ص: 125

انجام: ... الرابع عشر انه لو كان الأفساد في حجّ الاسلام وجب العمرة لبعد حصول استطاعة الحجّ دون العمرة و كفاه عمرة واحدة فان كانت متقدّمة بإن كانت عمرة تمتع اجزات عن العمرة المفردة و الّا اتى بالمفردة

انجامه: هذا آخر ما كتبه جناب المرحوم المغفور المبرور الشيخ جعفر .... في يوم الاربعا يوم الآخر من شهر ربيع المولود سنة الخامسة والخمسين بعد الالف و الماتين ... ابن المرحوم المظلوم الحاج حسين على الشريف القزويني ابو القاسم حشرنا الله تع محمد و آله الطاهرين.

منابع: الذریعة 18:45 ؛ التراث العربی 298:10 ؛ مشار عربی 741؛ نشریه 5: 601؛ ملی 13: 39 ملک 1: 593 سپهسالار 5: 432 مرعشی 26: 232؛ مرکز احیا 32:6

خط: نسخ، کاتب: ابوالقاسم بن حسین علی شریف قزوینی، تاریخ کتابت: 30 ربیع الاول 1255 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. عناوین در حاشیه؛ یادداشت ها: حاشیه 199 ب- 200 الف: دو پرسش فقهی درباره شکیّات نماز از تحقیقات میرزا ابوالقاسم قمی به خط عبدالوهاب رضوی به تاریخ 1259 ق؛ آسیب ها : 2،1 الف، 260 ب،261 الف، 335 ب، 336 نانوشته، لکه پاشیدگی مختصر مرکب، حذف برخی حواشی در صحافی، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره: جلد: مقوایی با روکش تیماج عنابی با جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ زرد

336 برگ، 28 سطر، اندازه سطرها: 120×216: قطع: 205×310

عنوان های دیگر: کشف الغطاء

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 13 ق؛ 2. شیعه -- عقاید؛ 3. کلام شیعه امامیه

شماره رکورد: 1304659

22076/1

شفتی بیدآبادی، محمد باقر بن محمد نقی، 1175؟ - 1260 ق.

مناسک حج/ محمد باقر بن محمد نقی شفتی بیدآبادی اصفهانی موسوی، معروف به حجة الاسلام رشتی

زبان: فارسی

ص: 126

معرفی کتاب: اثر حاضر، رساله ای در آداب و اعمال واجب و مستحب حج است که نویسنده هنگام سفر به مکه مکرمه «در یک مقدمه در آداب و فضیلت و اقسام حج»، سه مقصد اول «مواقیت حج» دوم «اعمال عمره تمتع»، سوم «افعال حج» و یک خاتمه «آداب مدينة مشرفه» نگاشته است.

آغاز: افتاده: ... و چند مقصد و خاتمه مقدمه منحصر است در سه مطلب مطلب اول در آداب سفر بدان ای طالب طریق سداد هداكم الله تعالى و ایّانا سبيل الفلاح و الرشاد اهمّ امور بقاطبه افراد انسان آن است که ...

انجام: ... مبحث پنجم در بیان وداع است در حدیث معتبر وارد شده است در وقتی که می خواهی ... و السّلام والسّلام عليه وعليهم و رحمة الله و بركاته و صلّى الله على سيدنا محمد و آله و سلّم تسليما كثيرا كثيرا.

منابع: الذريعة 22: 257؛ ملی 807:6 دانشگاه 16: 112؛ آستان قدس 20: 496؛ مجلس 38: 493؛ سپهسالار 4: 285

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 1246 ق؛ آرایه ها: جدول دور متن به قلم سرخ و آبی، عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ امتیاز: کتابت، در زمان حیات مولف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. برخی عناوین در حاشیه؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز، 1 نانوشته، لکه، رطوبت، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، لکه های قارچی، ساییدگی گوشه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای روشن یا جدول ضربی، عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای تیره، اندرون کاغذ نخودی

1 الف - 77 ب (91 برگ)، 17 سطر، اندازه سطرها: 65×133؛ قطع: 101×167

موضوع: 1. حج 2. زیارت -- آداب و احکام، 3. عبادات

شماره رکورد: 1304664

22076/2

شفسی بیدآبادی، محمد باقر بن محمد نقی، 1175؟ - 1260 ق.

آداب عمره تمتّع/ محمد باقر بن محمد نقی شفتی بیدآبادی اصفهانی موسوی، معروف به حجة الاسلام رشتی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، رساله مختصری با عناوین «سؤال - جواب» درباره احکام و آداب عمره تمتع است. نویسنده، این رساله را در چند منزلی وادی عقیق، در حال مسافرت نگاشته است. این رساله در برخی از نسخه ها، در ادامه مناسک حج نویسنده، آمده است.

آغاز: بسمله. این چند کلمه در بیان احرام عمره تمنع در چند منزلی وادی عقیق از این مقصر درگاه ... محمد باقر الموسوى مرقوم گردیده در این غایت احتیاط منظور شده بدان که بعد از وصول باخذ مواقيت ...

انجام: ... شخص محرم فکند عیب ندارد سؤال در حال احرام می تواند محاسن خود را شانه نماید و موئی کنده شود چه حال دارد جواب اگر مطمئن بوده باشد که مو کنده نمی شود حکم بعدم جواز نمی توان نمود.

انجامه: تمّت الرسالة في يوم الاربعا في شهر جمیدی الاولی من شهور سنه 1246 در زمان اعمال مناسک حج و عمره کاتب رو سیاه را یادآوری نمایند عبدالله ضایع نخواهد شد.

منابع: مرکز مطالعات 1: 268

آسیب ها: 91 ب نانوشته

78 الف - 91 الف (91 برگ)، 17 سطر، اندازه سطرها: 65×133؛ قطع: 101×167

موضوع: 1. حج 2. زیارت -- آداب و احکام

شماره رکورد: 3951063

22077

کاشانی، فتح الله بن شكر الله - 988 ق.

خلاصة المنهج/ فتح الله بن شکرالله شریف کاشانی

زبان: فارسی - عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 6325 در جلد 23 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1284 ق در ایران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1354 ش به کوشش ابوالحسن شعرانی، از سوی کتاب فروشی اسلامیه، در تهران، منتشر شده است.

ص: 127

آغاز: بسمله. حمدی بیحد چون کلمات ربّانی بی غایت شایسته لطیفیست که از محض لطف ابدى بواسطه .... اما بعد بر اذهان صافیه و اذکار مخفی نیست که علمی که مثمر سعادت اخروی و مصلح امور دنیویست...

انجام: ... اول و آخر قرآن از چه با آمد و سین * یعنی اندر دو جهان رهبر تو قرآن بس حسبنا الله و نعم النّصير و نعم المولى و نعم الوکیل و الیه مرجع و المصير تمت خلاصه المنهج ... بمحمد و آله الامناء.

انجامه: و قد فرغ من تسودها في الثامن من شهر جمادی الثانی سنه اثنی و ثمانین بعد الألف من الهجرة ... محمد الصغير هندی ساکن الهمدان ... اطهار الابرار.

منابع: الذريعة 7: 233 نسخه ها 1: 45 مشترک 1: 51 مرعشی 3: 45؛ آستان قدس 11: 627 گلپایگانی 3: 1752

خط: نسخ، کاتب: محمد صغیر هندی، تاریخ کتابت: 8 جمادی الثانی 1082ق. محل کتابت: همدان؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. سر سوره ها در حاشیه؛ یادداشت ها: 1 الف، 692 ب: یادداشت وقف از سوی ...؟ آقا محمد اسماعیل و تولیت ...؟ آقا زین العابدين ولد حاجی عزیز به تاریخ 1161 ق، 692 ب: یادداشت امانت احمد حسینی خلف میرزا عابد به تاریخ جمادی الثانی 1160 ق؛ مهرها: 2 الف - 89 ب: مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «ماشاء الله؟ عبده شرف الدین»، 692 ب: مهر هشت گوش با نقش «افوض أمرى الى الله عبده محمد شفیع بن محمد حسین»، سه مهر هشت گوش مخدوش که گویا تکرار همان مهر قبل است. آسیب ها: 639 ب نانوشته، گستگی شیرازه، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، پارگی کاغذ، سوراخ شدگی بالای برگ ها، مرمت غیر اصولی، جدا شدن دولت از عطف، ساییدگی سطح و لبه های جلد؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای روشن با ترنج، سرترنج، گل چهارپر، کتیبه با نقوش گل و بونه و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ خاکستری

692 برگ، 25 سطر، اندازه سطرها: 146×243؛ قطع: 240×366

عنوان های دیگر: خلاصة منهج الصادقين في الزام المخالفين؛ خلاصه تفسیر منهج الصادقين

موضوع: 1. تفاسیر شیعه -- قرن 10 ق.

شماره رکورد: 1304691

ص: 128

22078/1

بفرویی یزدی، محمد باقر بن محمد حسین، قرن 13 ق.

شرح الشواهد الضيائية/ محمد باقر بن محمد حسین بقرویی یزدی؛ شارح: جلال الدین عبد الرحمان بن کمال الدین ابی بکر سیوطی مصری شافعی؛ نویسنده متن: جمال الدین ابو عبدالله محمد بن عبدالله بن محمد بن عبدالله بن مالک طایی جیّانی اندلسی، معروف به ابن مالک

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1232ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 9558 (9558/1) در جلد 34 فهرست همین کتابخانه. در برگ 1 الف، عنوان کتاب، آمده است.

چاپ: به گفته شیخ آقابزرگ در الذریعه، در ایران به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمين و السلام .... می گوید بنده فقیر عاصی محتاج به سوی رحمت پروردگار غنی محمد باقر بن محمد حسین البفرویی الیزدی که در سال سی و دو بعد از گذشتن هزار و دویست از هجره ...

انجام: ... و امیدوارم از برادران دینی هرگاه غلطی با سهوی با نسیانی باید عفو نمایند جایز الخطاست و در حاشیه آن بکلک رقم صحیح تنبیه نمایند که ناظرین در آن متنبه شوند الحمد لله اولا و آخرا .... الطاهرين.

انجامه: تمت الكتاب بعون الملك الوهاب بتاريخ شهر شعبان المعظم سنه 1243.

منابع: الذريعة 14: 243 ملک 3: 523 دانشگاه 13: 3110؛ مرعشی 19: 182 الهیات تهران 2: 179

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: شعبان 1242 ق، آرایه ها: برخی عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 1 الف: یادداشتی به خط محمد حسین ...؟ موسوی به تاریخ 8 جمادی الثانی 1273 ق؛ مهرها: اندرون لت رو: مهر چهارگوش با نقش «لا اله الا الله الملك الحق المبين محمد اسمعيل 1154» مهر بیضی با نقش «این محمد زمان حسی»ن مهر بیضی با نقش «عبده الراجی محمدرضا ابن محمد جعفر»، مهر چهارگوش نیمه خوانا با نقش «...؟ الحق... ؟» که گویا تکرار مهر اول است. 40 ب: مهر بیضی با نقش «سلام علی ابراهیم 1225»: آسیب ها: 67ب- 69 ب و برخی عناوین نانوشته، لکه، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه،

ساییدگی سطح و لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی، اندرون کاغذ نخودی و آبی

1 الف - 70 الف (385 برگ)، 19 سطر، اندازه سطرها: 92×142؛ قطع: 141×208

عنوان های دیگر: شرح شواهد سیوطی؛ شرح شواهد البهجة المرضية

موضوع: 1. سیوطی، عبدالرحمان بن ابی بکر، 849 - 911 ق. البهجة المرضية في شرح الالفية -- نقد و تفسیر؛ 2. این مالک محمد بن عبدالله 600 - 672 ق الالفية -- نقد و تفسیر 3. زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 1304713

22078/2

شیخ بهایی، محمد بن حسین، 953 -1031 ق.

زبدة الاصول/ بهاء الدين محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جبعی، معروف به شیخ بهایی

زبان: عربی

تاریخ تأليف: 12 محرم 1012 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2331 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1367 در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1381ش به تحقیق فارس حسّون کریم، از سوی انتشارات مرصاد، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. ابهی اصل يبتنى عليه الخطاب و اولى قول ينتمي اليه اولوالالباب حمد من تنزه عن وصمة التّحديد و القياس .... و بعد فيقول راجي عفو ربه الغنى محمد المشتهر ببهاء الدين العاملي

انجام: ... و ما دلیل تاويله ارجح فتتركب المرجحات مثنى وثلث و رباع فصاعدا فاتبع منها الاقوى و الزم ما هو اقرب الى التقوى و الحمد لله على نعمائه و الصّلوة على سيد انبیانه و اشرف اولیائه.

انجامه: وقع الفراغ من تحريره في يوم الخميس تاسع من عشر ثالث شهر شعبان المعظم سنه تسع و ثلثين و ماتين بعد الالف 1239 كتبه الفقير الى الله الغني المغنى ابن سلیمان ابوطالب نوّر الله حشاه .... الطاهرين.

منابع : الذريعة 12: 19؛ مشار عربی 504، ملی 11: 72 دانشگاه 16: 15؛ ملک 6: 87 آستان قدس 11: 282 مرعشی 27: 193 مجلس 17: 352

خط: نسخ، كاتب: ابو طالب بن سلیمان، تاریخ کتابت: 29 شعبان 1239 ق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحات مفصلی با نشان های «جواد رحمة الله، م ح، منه ره، م ق ره، منه قدس سره، شرح مختصر، منه رحم، محمد طبسی ره» است. آسیب ها: 100 ب - 102 الف نانوشته

70 - 102 الف (385 برگ)، 11 سطر، اندازه سطرها: 75×125، قطع: 141×208

موضوع: 1. اصول فقه شیعه -- قرن 11 ق.

شماره رکورد: 3954268

22078/3

شیخ بهایی، محمد بن حسین، 953 - 1031 ق.

الاربعون حديثاً/ بهاء الدين محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جبعی، معروف به شیخ بهایی

زبان: عربی

تاریخ و محل تألیف: 23 صفر 995 ق، اصفهان

معرفی کتاب: بنگرید به شماره های بازیابی 2319 و 2517 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه

چاپ: این اثر، در سال 1274 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1373 ش از سوی دفتر انتشارات اسلامی، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. ان احسن الحديث على اللسان بجواهر حقایقه و خیر خبر تحلی الانسان في زواهر حديقه حمد الله سبحانه على نعمه امّا بعد فانّ الفقير إلى الله الغني بهاء الدين العاملي عامله الله بلطف الخفیّ و احسانه ...

انجام: ... كانت صورة خطه غفر له اتّفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة يوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثاني شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من الماءة العاشرة من هجرة سيد المرسلين .... آخرا و ظاهرا وباطنا.

ص: 129

انجامه: و قد تمّت تحرير هذا الكتاب المستطاب في دار العلام شيراز .... في يوم الثلثاء التاسع من العشر الثالث من الشهر العاشر من الستّة؟ [السنة] الخامسة من العشر الثالث من المائة الثالثة من الألف الثاني من الهجرة .... المومنين و المؤمنات.

منابع: الذريعة 1: 425؛ مشار عربی 36؛ ملی 7: 77 مرعشی 1: 76؛ ملک 5: 131 دانشگاه 16: 1603 مجلس 10: 304

تاریخ کتابت: 29 شوال 1225 ق، محل کتابت: شیراز؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان «منه ره» است. اشعاری به فارسی در حاشیه آسیب ها: برخی عناوین نانوشته

102ب - 259 ب (385 برگ)، 14 سطر، اندازه سطرها: 103×156: قطع: 141×208

عنوان های: دیگر الاربعین؛ چهل حدیث

موضوع: 1. اربعینات -- قرن 10 ق؛ 2. احادیث شیعه -- قرن 10 ق.

شماره رکورد: 3955105

22078/4

ابن بابویه، محمد بن علی، 311 - 381 ق.

الاعتقادات/ ابو جعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی، معروف به شیخ صدوق و ابن بابویه

زبان: عربی

تاریخ و محل تألیف: 12 شعبان 368 ق، نیشابور

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 7481 در جلد 27 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1371 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده، پس از آن، بارها از جمله، در سال 1390 ش از سوی موسسه پیام امام هادی (علیه السلام) در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله ربّ العالمين وحده لا شريك له و صلّى الله على سيدنا محمد ... في صفة اعتقاد الامامية قال الشّيخ ابو جعفر محمد بن علیّ بن الحسین ابن موسى این بابويه القمّي الفقيه ...

انجام .... الخير في ذلك مستقصيا؟ بشرحه في كتاب التّوحيد و ساجرد كتابنا في ذلک بمشية الله تع و عونه انشاء الله تع و الحمد لله ربّ العالمين و صلّى الله على محمد و آله الطيّبين الطاهرين.

انجامه: وقد وقع الفراغ من تسويد هذه النّسخة الشريفه في ظهر يوم الخمس ششم شهر ذيحجة الحرام سنه 1241.

منابع: الذريعة 2: 226 ملی 14: 215 دانشگاه 3: 529 مجلس 12: 103؛ ملک 5: 303؛ سپهسالار 3: 159

تاریخ کتابت: 6 ذی الحجه 1241 ق.

260 الف - 290 الف (385 برگ)، 15 سطر، اندازه سطرها: 105×165: قطع: 141×208

عنوان های دیگر: الاعتقادات في دين الامامية

موضوع: 1. شیعه -- عقاید، 2. شیعه امامیه -- عقاید

شماره رکورد: 3955383

22078/5

ادعیه

زبان: عربی - فارسی

معرفی کتاب: رساله حاضر، شماری دعا را در بردارد: 290 ب: شرح دعای حرز دافعه، 292 الف: سوره ناس 292 ب: شرح دعایی که امام رضا (علیه السلام) خلق را به آن تعلیم فرمود، 295 ب: دعای ادای قرض به نقل از پیامبر (صلی الله علیه و آله) 296 ب: دعای در امان ماندن از دشمن 299 ب: دعا برای دولت یافتن پس از هر نماز 300 الف: قاعدة ظل اقدام، 321 الف: حفظ کردن و به خاطر سپردن مطلبی و روایت حدیث، شیوه توبه کردن به نقل از حضرت علی (علیه السلام)، 323 الف: دعای برآورده شدن قضا و حوائج 324 الف: دعای جوشن کبیر و فضایل آن به نقل از کتاب تقی الدین حسن بن داود جد كاتب (ابوطالب بن رجب)، 329 الف: دعای جوشن کبیر، 343 الف: دعای توسعه رزق، 344 ب: دعای توسعه رزق و قضای حاجت، 347 الف: دعای تسخیر به نقل از حضرت علی (علیه السلام)، 358 الف: دعای دفع شر و آفت به نقل از میرداماد، 358ب: دعا برای بچه دار شدن، 363 ب: دعا برای درمان نیش عقرب، 368 ب: دعای دفع شر جن و انس، 369 الف: دعای طلب حوائج، 370 ب: دعای زیاد شدن شیر آدم و حیوان، دعای حبس بول.

ص: 130

آغاز: این حرزیست مشهور بدافعه بعضی از اکابر در وصف این مبالغه بسیار بسیار فرموده اند بحیثیتی که عقول عقلا از ادراک آن عاجزند هر صبح پیش از آن که بسخن دنیا مشغول شوند باید بخوانند و اگر میسّر...

انجام: ... البول هر دو یا را شوید و بر ساق پای چپ بنویسد ففتحنا ابواب السّماء بما منهمر و فجّرنا الارض عيونا فالنقا الماء على امر قد قدر و حملناه على ذات الواح و دثر [دسر] تجرى باعيننا جزاء لمن كان كفر 5 .

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: سده 13 ق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها رساله حاضر، در برگ های پراکنده، کتابت شده است. آسیب ها: برخی عناوین نانوشته

290 ب - 300 الف و 321 الف - 347 ب و 358 الف - 370 ب (385 برگ)، 14 سطر، اندازه سطرها: 86×145: قطع: 141×208

موضوع: 1. دعا -- تأثير؛ 2. اعمال السنة

شماره رکورد: 3957093

22078/6

الاربعون حديثاً/ ناشناس

زبان: عربی

معرفی کتاب: رساله حاضر، چهل حدیث از احادیث اهل بیت (علیهم السلام) را در بردارد. بیشتر احادیث، مربوط به احکام نماز است. در برگ. 300 ب، عنوان کتاب، اربعین شیخ بهایی، نوشته شده است.

آغاز: بسمله. الحديث الأول روى عن الامام الكاظم موسى ابن جعفر علیه السلام قال قال رسول الله من حفظ على امّتى اربعين حديثا ممّا يحتاجون اليه في امر دينهم بعثه الله عز و جلّ يوم القيمة فقيها عالما ...

انجام: ... حتّى يبعثه الله من قبره الحديث الأربعون روى عن أبي بصير قال سالت ابا عبدالله جعفر بن محمد الصّادق علیه السلام عن ارواح المؤمنين فقال في الجنّة على صور إبدائهم لو رايته لقلت فلان.

منابع: نشریه 7: 786

حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. برخی عناوین در حاشیه

300 ب- 321 الف (385 برگ)، 14 سطر، اندازه سطرها: 93×148؛ قطع: 141×208

عنوان های دیگر: الاربعین؛ چهل حدیث

موضوع: 1. اربعینات 2. احادیث شیعه

شماره رکورد: 3957435

22078/7

لارس، محمد حسین بن خیر الله، قرن 13 ق.

اصول دین/ محمد حسین بن خير الله لارس؟

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 27 رمضان 1226 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، رساله ای در معرفت اصول دین است. نویسنده، در مقدمه می گوید: «در سال 1225 ق در دارالعلم شیراز عده ای از دوستان درخواست کردند که مجملی درباره اصول دین و مسائل متعلقه به آن بنگارم ...». این رساله، هشت باب و یک خاتمه را در بردارد: باب اول در بیان اصول دین، باب دوم در بیان اثبات صانع، باب سوم در بیان توحید و بیان هشت صفتی که باید برای خدا ثابت نمود، باب چهارم در بیان عدل، باب پنجم در بیان نبوت، باب ششم در بیان امامت، باب هفتم در بیان معاد، باب هشتم در بیان امر به معروف و نهی از منکر، خاتمه در بیان موعظه.

آغاز: بسمله الحمد لله الّذي خلق الانسان و علّمه البيان و فضله على كل شيء ... ابن خیرالله محمد حسین اللّارس غفر الله ذنوبهما بر الواح خواطر دوستان ایمانی و اخوان روحانی مینگارد که در اوانی سعادت قرین ....

انجام: .... هذا آخر ما اردت تحريره و الحمد لله اولا وآخرا ما كانت الدنيا باقية و القمر دايرا قد تمت بيد مولفه الجاني في 27 شهر رمضان المبارك في سنه است و عشرین و ماتين و الف بعد الهجرة .... سلام و تحية.

انجامه: في يوم الثلثاء 20 رمضان سنه 1242 بخط فقیر الحقير سالم ابن رمضان ساکن؟ ملوک فرس؟.

كاتب: سالم بن رمضان، تاریخ کتابت: 20 رمضان 1242 ق.

ص: 131

347ب - 357 ب (385 برگ)، 14 سطر، اندازه سطرها: 198×143؛ قطع: 141×208

موضوع: 1. اصول دین؛ 2. شیعه -- عقاید

شماره رکورد: 3957599

22078/8

قاری کاظمی، محمد بن شمس الدین، قرن 12؟ ق.

محمّدیه در بیان قواعد قرآنیه/ محمد بن شمس الدین قاری کاظمی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، احکام تجویدی قرآن کریم در یک مقدمه، نه باب و یک خاتمه است: باب اول در بیان ادغام و اظهار و اخفا و قلب، باب دوم در بیان ادغام متقاربین و متجانسین، باب سوم در بیان لام تعریف شمسی و قمری، باب چهارم در بیان مد ،باب پنجم در بیان میم ساکن، باب ششم در بیان تفخیم و ترقیق راء و الف، باب هفتم در بیان صفات حروف، باب هشتم در بیان دندان ها، باب نهم در بیان مخارج حروف، خاتمه در بیان وقف نیز بنگرید به شماره بازیابی 6946 در جلد 25 فهرست همین کتابخانه. نویسنده، کتاب را به درخواست محمد شفیع تبریزی صوفی تألیف کرده و به شاه سلیمان صفوی، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر در ایران با عنوان رسالة المحمدية به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله ربّ العالمين والصّلوة و السّلم على خير خلقه محمد صلی الله علیه و آله و آله الطّاهرين امّا بعد چنین گوید اقلّ خلقه و احوجهم إلى الله الغنى الباري محمد ابن شمس الدّین الکاظمی القاری که بر رای .....

انجام: ... نمودن بعضی از حرکت باشد باو از ضعیف و بعضی تا ثلث حرکت گفته اند و اشمام ضم شفتین است بعد وقف بسکون و آن در مضموم و مرفوع است و الله اعلم بالصّواب.

انجامه: شهر رمضان المبارک سنه 1242.

منابع: الذريعة 20: 157 نسخه ها 1: 97 مشار 2: 2598؛ ملی 13: 305؛ مجلس 37: 87 دانشگاه 16: 663

تاریخ کتابت: رمضان 1242ق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. یادداشت ها: 379 الف: یادداشتی به نقل از مرصاد العباد درباره حج عمره، تمنع و اموری که رعایت آن در این دو حج بر فرد، واجب است.

371 الف - 379 ب (385 برگ)، 12 سطر، اندازه سطرها: 92×145؛ قطع: 141×208

عنوان های دیگر: محمّدیه در بیان قواعد قرائت قرآنیه، محمّديه، رسالة المحمّدية

موضوع: 1 قرآن -- تجوید؛ 2. تلاوت قرآن

شماره رکورد: 3958834

22078/9

شیخ بهایی، محمد بن حسین، 953 -1031 ق.

الاثنى عشرية في الحج/ بهاء الدين محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جبعی، معروف به شیخ بهایی

زبان: عربی

معرفی کتاب: نویسنده، در آغاز رساله می گوید: «این رساله را در مناسک حج تمتع بر حسب قواعد اثني عشرية و به روش رساله دیگرم، در فقه صلوة یومیه پرداختم.» در این رساله، یک دوره آداب حج و تکالیف مستطیع، آمده است.

چاپ: این اثر، در سال 1381 ش با عنوان الاثنا عشريات الخمس (في الطهارة والصلاة و الزكاة والصوم والحج) به کوشش مسعود شکوهی، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد لله على آلائه و الصّلوات على اضرف انبیائه و اولیائه و بعد فيقول احوج الخلق الى رحمة الله الغنىّ محمد المشتهّر ببهاء الدّين العاملي وفقه الله للعمل في يومه لغده قبل ان يخرج الأمر...

انجام: افتاده. .... بخضوع و خشوع الثّالث الكون على طهارة من الحدثين إلى أن يخرج الرابع ليس ثياب طاهرة نظيفة جدد الخامس الوقوف على باب القبّة المقدسة داعيا مستاذنا بالمأثور فان وجد رقّة وخشوعا ....

منابع: الذريعة 1: 115 ملی 17: 406 مرعشی 12: 281؛ مجلس 10: 734؛ آستان قدس 5: 365؛ دانشگاه 11: 2073

حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان «منه» است. آسیب ها: افتادگی در انجام

ص: 132

379 - 385 ب (385 برگ) 19 سطر، اندازه سطرها: 90×138قطع: 141×208

عنوان های دیگر: حجّیه

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 11 ق؛ 2. حج

شماره رکورد: 3959169

22079

مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 ق.

زبدة البيان في براهین احکام القرآن/ احمد بن محمد اردبیلی نجفی، معروف به مقدس اردبیلی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 989 ق

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 4923 در جلد 20 فهرست همین کتابخانه. باب های نسخه حاضر، بدین ترتیب است: 3 الف: کتاب الطهارة، 20 ب: کتاب الصلوة، 58 الف: کتاب الصوم، 71 الف: کتاب الزکوة، 92 ب: کتاب الحج، 148 ب: كتاب الامر بالمعروف و النهي عن المنكر، 167 الف: كتاب المكاسب، 203 ب: کتاب الدین، 230 ب: کتاب النکاح، 279 ب: کتاب اللعان، 281 ب: کتاب الماكل و المشارب، 293 الف: كتاب المواريث، 294 الف: كتاب الحدود، 297 الف: كتاب الجنايات، 305 الف: كتاب القضا.

چاپ: این اثر، در سال 1305 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1375 ش از سوی کنگره بزرگداشت مقدس اردبیلی، منتشر شده است.

آغاز: بسمله. اعلم انّ هنا فايدة لابدّ قبل الشروع في المقصود من الاشارة عليها و هي ان المشهور بين الطلبة انه لا يجوز تفسير القرآن بغير نصّ و اثر حتى قال الشيخ ابن [ابو] على الطّبرسي قدس الله سره في ...

انجام: ... انه ليس بجيد مثل هذا فعل في كثير من الايات حيث غيمت [عممت] مع كون سبب النزول خاصا لما مر على تقدير التخصيص ايضا لا يبعد التعميم لفهم لعله [العلة] فيستخرج الباقي فتامل.

انجامه: تم كتاب زبدة البيان فى براهين احكام القرآن العزيز فى يوم الاربعاء السّابع من شهر شوال الهمابون في سنة تسع وتسعين بعد الالف .... محمد على الاصفهكي الطبسي الكيلكي في مشهد الرضا في مدرسة الفاضلية تم.

ص: 133

منابع: الذريعة 1: 42، 12: 21 مشار عربی 160 ملی 16: 66؛ مرعشی 8: 377 مجلس 24: 197؛ مرکز احیا 4: 125

خط: نسخ و نستعلیق کاتب: محمد علی اصفهکی طبسی گیلکی تاریخ کتابت: 7 شوال 1099ق محل کتابت: مشهد رضوی مدرسه فاضلیه آرایه ها: عناوین به شنگرف خطوط بالای برخی عبارات به قلم شنگرف و مشکی حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه، عفى عنه منه رحمة الله، ق، صحاح، کشاف، ن، م ی» است. عناوین در حاشیه یادداشت ها: 2 الف: یادداشت وقف نسخه از سوی نعمت الله طبیب بر شماری از برگ های نسخه نیز واژه وقف دیده می شود. 311 ب: یادداشت مالکیت محمد صالح به تاریخ 1099 ق مهرها 2 الف: دو مهر بیضی نیمه خوانا با نقش ... الصالحات که گویا مهر نعمت الله طبیب واقف نسخه است. آسیب ها: 1، 312 و برخی عناوین نانوشته حذف برخی حواشی در صحافی لکه رطوبت در لبه برخی برگها گسستگی شیرازه و جدا شدن بخشی برگ ها از نسخه ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ اصفهانی نخودی آهار مهره جلد مقوایی با روکش تیماج عنابی روشن با ترنج و سرترنج و نقوش گل و بوته طلایی ضربی اندرون تیماج قهوه ای روشن

312 برگ، 23 برگ، 23 سطر، اندازه سطرها 174×75؛ قطع: 247×131

عنوان های دیگر آیات الاحکام؛ زبدة البيان فى براهين احكام القرآن و تفسیر آیات و احکام القرآن

موضوع: 1 تفاسیر شیعه - قرن 10ق؛ 2 تفاسیر فقهی

شماره رکورد 1304730

22080

محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق

شرائع الاسلام في مسائل الحلال والحرام/ نجم الدین جعفر بن حسن بن يحيى بن سعيد هذلي حلی، معروف به محقق حلی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 7614 در جلد 28 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر در سال 1274ق به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در سال 1384ش از سوی بنیاد معارف اسلامی در قم منتشر شده است.

ص: 134

آغاز: بسمله، اللهمّ انى احمدك حمدا يقلّ في انتشاره حمد كل حامد... امّا بعد فانّ رعاية الايمان توجب قضاء حق الاخوان و الرغبة في الثّواب تبعث على مقابلة السّؤال بالجواب و من الاصحاب من عرفت الايمان من...

انجام: ... الباطل من بين يديه و لا من خلفه تنزيل من حكيم حمید و نسئله آن يقبضنا سالكين محجّتهم متمسكين حجتهم و أن يجعلنا من خلصاء شيعتهم الدّاخلين في شفاعتهم انه وليّ ذلك والقادر عليه.

انجامه: تمّت کتاب شرایع الاسلام في معرفة الحلال والحرام... بيد العبد الضّعيف المذنب الراجي الى غفران الله و رحمته عبدالله في مدرسة الطالبية في يوم الجمعة بعدالظّهر و تحريرا في غره شهر رجب المرجّب سنه 1259.

منابع: الذريعة 13: 147؛ مشار عربی 537؛ ملی 12: 85 مرکز مطالعات 1: 216 آستان قدس 21: 849

خط: نسخ خفی، کاتب: عبدالله، تاریخ کتابت: غرّة رجب 1259 ق، محل کتابت: مدرسة طالبیه (تبریز) آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «ق، ع ل، ترجمة القاموس، صحاح، اختری، شیخ جعفر» است. برخی عناوین در حاشیه؛ مهرها: در برخی برگ ها مهر با نقش «طهران وقف کتابخانه محمد باقر نخعی نوری» آسیب ها: 122 - 123 الف و برخی عناوین نانوشته، لکه ساییدگی سطح و لبه های جلد کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با ترنج، سرترنج و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ: نخودی

281 برگ، 20 سطر، اندازه سطرها: 80×192؛ قطع: 188×361

عنوان های دیگر: شرائع الاسلام؛ شرائع الاحكام؛ شرائع الاسلام في احكام الحلال والحرام

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 304738

22081

محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق

شرائع الاسلام في مسائل الحلال والحرام/ نجم الدین جعفر بن حسن بن يحيى بن سعيد هذلي حلی، معروف به محقق حلی

زبان: عربی

ص: 135

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 7614 در جلد 28 فهرست همین کتابخانه. در برگ های 4 الف و 131 الف فهرست باب ها و فصل ها آمده است.

چاپ: این اثر، در سال 1374 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1384ش از سوی بنیاد معارف اسلامی، در قم منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. اللهمّ انّی احمدك حمدا يقل في انتشاره حمد كل حامد.... اما بعد فان رعاية الايمان توجب قضاء حق الاخوان و الرغبة في الثواب تبعث على مقابلة السوال بالجواب و من الاصحاب من عرفت....

انجام :... الباطل من بين يديه ولا من خلفه تنزيل من حكیم حمید و نسأله آن يقبضنا سالكين محجتهم متمسكين حجتهم و أن يجعلنا من خلصاء شيعتهم الداخلين في شفاعتهم انه ولي ذلك و الحمد لله وحده.

انجامه: فرغت من تسويده في عشرين شهر الله المعظم المبارك ذالحجّة يوم الخميس وقت النهار سنه 1121 کاتبه صاحبه مالکه متعرفه على [...] بانكيا؟ عفى الله تعالى ذنوبهما و ذنوب ابويهما.

منابع: الذريعة 13: 147؛ مشار عربی 537 ملی 12: 185؛ مرکز مطالعات 1: 1216 آستان قدس 21: 849؛ مرکز احیا 2: 44

خط: نسخ، كاتب: علی بن [...] بانكيا؟ تاریخ کتابت: 1121 ق؛ آرایه ها: برخی عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه با نشان «بلغ» تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «ع ل، منه رحمة الله تعالی، شیخ زین الدین رحمة الله، ب، صحاح، س، شرح جعفر، ح ح ح، لمحرره على [كاتب]، ه- ع ف، شرح كبير» و حواشی لغوی و معنایی میان سطرها است. یادداشت ها: 3 الف- 4:الف: اشعاری به فارسی، احادیثی از پیامبر صلی الله علیه و آله درباره حفظ علم، شب معراج و... روایتی به نقل از تهذیب الاحکام، تفاوت میان واژه واجب و فرض، مسئله ای فقهی به شعر فارسی، دعایی به نقل از حضرت علی علیه السلام درباره زیاد شدن رزق و روزی، یادداشتی درباره اقسام فقه، 121 الف: اشعاری فقهی به فارسی، 286ب: اشعاری به فارسی، 287 الف: اشعاری به عربی، 287 ب: معما و اشعاری به فارسی سخنی از شیخ بهایی درباره نفس در قسمت انجامه، نام کاتب، مخدوش شده است. 4 الف، 121 الف: یادداشت مالکیت عیسی غیاثی؟ اسفراینی بجنوردی به تاریخ 1359 ق؛ مهرها: 4، 121، 286 هفت مهر بیضی با نقش «یا ارفع من كل رفيع». 121 الف: مهر بیضی با نقش «یا علی»، 286 الف: مهر بیضی مخدوش؛ آسیب ها: 2،1 ، 288، 289 و برخی عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، اسیدی شدن لبه برگ ها، مرمت

ص: 136

غیر اصولی، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ: ابری به رنگ های نخودی و خاکستری، عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ آبی

289 برگ، 24 سطر، اندازه سطرها: 90×178؛ قطع: 172×293

عنوان های دیگر: شرائع الاسلام؛ شرائع الاحكام؛ شرائع الاسلام في احكام الحلال والحرام

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1304747

22082

میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151 - 1231 ق.

القوانين المحكمة/ أبوالقاسم بن محمد حسن گیلانی قمی، معروف به میرزای قمی

زبان: عربی

تاریخ و محل تأليف: 1205 ق، قم

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 6272 در جلد 23 فهرست همین کتابخانه. در برگ 6 ب، عنوان کتاب و نام نویسنده، آمده است.

چاپ: این اثر، در سال 1299 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1396ش به کوشش رضا حسین صبح، از سوی انتشارات دار زین العابدین، در قم، منتشر شده است.

آغاز: هو الموفق والمعين. بسمله. الحمد لله الّذي هدانا إلى أصول الفروع و فروع الاصول و ارشدنا الى شرايع الاحكام بمتابعة... امّا بعد فهذه نبذة من المسائل الأصوليّة و جملة من مباني المسائل الأصوليّة....

انجام:... صحايف الحساب و اقال بها الزلات والعثرات و نفعنا بها و جميع المؤمنين انه ولی الخیرات و غافر الخطيئات و صلّى الله على محمد و اهل بيته الطّاهرين المطهرين عن الارجاس و الادناس افضل الصّلوات.

انجامه: قد فرغ من تسويد هذا الكتاب... فتحعلی ابن حاجی حقویردی تبریزی للاخ الاعز میرزا شیشه؟ الله قلى التاريخ سنه 1221 ماتین احدی و عشرين بعد الف من الهجرة النبوية عليه و آله الف الثنا و التحيّة.

منابع: الذريعة 202:17؛ ملی 79:8 سپهسالار 1: 602؛ مجلس 12: 183؛ مرکز احیا 2: 410؛ استانه حضرت معصومه (سلام الله علیها) 2: 173

ص: 137

خط: نسخ، كاتب: فتح علی بن حقوبردی تبریزی، تاریخ کتابت: 1221 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قدم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «محمد الحسيني، منه ره، منه دام ظله، مهدی» است. برخی عناوین در حاشیه؛ یادداشت ها: 5 الف: یادداشتی درباره اصول و تقسیم فرق شیعه، 6 الف: تفسیر حدیثی از محمد باقر مجلسی درباره حروف ابجد و به دست آوردن تاریخ ولادت پیامبر صلی الله علیه و آله قیام حضرت امام حسین علیه السلام خروج بنی عباس و قیام قائم آل محمد (عجل الله تعالی فرجه الشریف) با استفاده از حروف ابجد کتابت نسخه به میرزا شیشه؟ الله قلی، اهدا شده است. مهرها: 2 الف، 3 الف، 4 الف 5 الف، 6، 365ب، 367 الف: مهر با نقش «طهران وقف کتابخانه محمد باقر نخعی نوری» 365 ب: مهر چهارگوش با نقش «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده الراجي محمد باقر 1227» آسیب ها: 2،1 ب، 3ب، 4ب، 5 ب،364 ب، 365 الف، 366، 367 و برخی عناوین نانوشته لکه، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره، عطف و سجاف تیماج قهوه ای روشن، اندرون تیماج مشکی

368 برگ، 25 سطر، اندازه سطرها: 105×211؛ قطع: 178×295

عنوان های دیگر: القوانين المحكمة في الاصول؛ القوانين الاصول؛ القوانين المحكمة في الأصول المتقنة

موضوع: 1. اصول فقه شیعه -- قرن 13 ق.

شماره رکورد: 1304760

22083

تفتازانی، مسعود بن عمر، 722 - 792؟ ق.

المطوّل في شرح تلخيص المفتاح/ سعدالدین مسعود بن عمر بن عبدالله هروی خراسانی تفتازانی حنفی؛ خلاصه نویس: محمد بن عبد الرحمان شافعی دمشقی؛ معروف به خطیب قزوینی؛ نویسنده متن: سراج الدين ابو يعقوب يوسف بن ابی بکر سکاکی خوارزمی

زبان: عربی

تاریخ و محل تألیف: 11 صفر 748 ق، هرات

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2374 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه. شارح، کتاب را به معزّ الدین ابی الحسن محمد کرت، اهدا کرده است.

ص: 138

چاپ: این اثر، در سال 1280ق در تبریز، 1286 ق در استانبول و در سال 1343 ق در قاهره به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1374ش از سوی مكتبة العلمية الاسلامية، در تهران منتشر شده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الّذي الهمنا حقایق المعانی و دقایق البيان و خصّصنا ببدایع الابادی و روایع الاحسان... و بعد فان احق الفضائل و اسبقها في استيجاب في التعظيم هو التحلى بحقائق العلوم و المعارف و التصدى

انجام:... و تشتّت الاحوال و تفاقم الاحزان والمحن وتكاثر الأفزاع و الفتن و تواتر حوادث اورثت الطّبع ملالا و الخاطر كلالا لكنّ الله جلت حكمته وقد وفقنا للاتمام و رزقنا الفوز بهذا المرام والحمد لله الولىّ المنعام.

انجامه: و قد وقع من تسويد بعض هذه النّسخة في يوم الثلثاء في رابع و العشرون شهر المحترم المعظّم المكرم اعنى رمضان المبارک سنه ستین و ماتين و الف 1260 فی قرية الفروشان من الغراء [قراء] الاصفهان... علی محمد ابن المرحوم عبد الواسع.... حسب الخواهش عالیجناب ملا محمد علی شهير بآقابابا من القريه قلمی شد و هرگاه سهوی شده در اصلاح آن کوشند تم.

منابع: الذريعة:15: 228 کشف الظنون 1: 4731؛ مشار عربی 859؛ ملی 7: 314؛ مرعشی 2: 179؛ مرکز احیا 1: 186 دانشگاه 12: 2997

خط: نسخ، كاتب: على محمد بن عبدالواسع، تاریخ کتابت: 24 رمضان 1260 ق، محل کتابت: اصفهان (قریه فروشان)؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه منه، چلبی، عبدالحکیم، لمحرره، ع ب ل» است. یادداشت ها: 2 الف: اشعاری به عربی از حضرت علی علیه السلام یادداشت های پراکنده لغوی، یادداشتی در اصول فقه درباره مبحث کلی، 333ب: یادداشت مالکیت محمد علی بن رمضان علی فروشانی، کاتب، کتابت نسخه را به ملا محمد علی، مشهور به آقابابا، اهدا کرده است. مهرها: 2 الف: دو مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «عبده؟...؟». آسیب ها: 1 ب نانوشته، لکه، مرمت غیر اصولی، بخش شدگی مرکب، رطوبت ساییدگی سطح و لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره با جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ طرح دار با نقوش گل و بوته به قلم سرخ و آبی

334 برگ، 18 سطر، اندازه سطرها: 101×206؛ قطع 201×303

عنوان های دیگر: شرح تلخيص المفتاح؛ المطوّل

موضوع: 1. خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمان، 666 - 739 ق. تلخيص المفتاح -- نقد و تفسیر، 2. سکّاکی، یوسف بن ابی بکر، 555 - 626 ق. مفتاح العلوم -- نقد و تفسیر؛ 3. زبان عربی-- معانی و بیان

شماره رکورد: 1304778

22084

گلپایگانی، زین العابدین، 1218 - 1389 ق.

شرح الدرّة النجفية/ زين العابدین بن شاهوردی گلپایگانی؛ نویسنده متن: محمد مهدی بن مرتضی طباطبایی، معروف به سید بحر العلوم

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر، شرح مرجی مفصلی بر منظومة الدّرة النجفیه است. نویسنده، در این شرح، گفته های بسیاری از بزرگان فقها را نقل و نقد کرده است. به گفته شیخ آقابزرگ در الذریعة، شارح باب های «احكام صلاة المسافر و صلاة الجماعة» را به این شرح، افزوده است. در برگ 8 الف، عنوان کتاب و نام نویسنده، آمده است.

آغاز: بسمله الحمد لله ربّ العالمين الرحمن الرحيم ولیّ الحمد و منتهى الرجا... و بعد فهذا شرح لطيف و رشح طليف علقته بالدرة البهية من مصنفات امامنا و شيخنا العلامة عمدة الاسلام و زین المسلمين ...

انجام:... التنجيس و ما وضع به من النقص بالمنتجس وعدم الفرق بينهما في النسبية فليتدبر جميع ذلك ليظهر جلية الحال فيما ذكرناه و اله العالم هذا تمام المقال في الباب الاول و هو باب التطهير بالما.

انجامه: الى هنا صورة خط المصنف... محمد باقر بن علی آقا الجر فاذقاني... و قد اتفق الفراغ في يوم الخميس التاسع والعشرين من شهر رجب الاصب من شهور سنة تسع و ثمانين و ماتین بعد الالف... 1289.

منابع: الذريعة 13: 237 التراث العربي 7: 226؛ مرعشی 12: 180

خط: نستعليق، كاتب: محمد باقر بن علی آقا جر فاذقانی [گلپایگانی]، تاریخ کتابت: جمادی الثانی 1288ق - 29 رجب 1289 ق؛ امتیاز کتابت، در زمان حیات مولف؛ آرایه ها: خطوط بالای برخی عبارات به مشکی؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «ق، منه دام ظله العالی» است. برخی عناوین در حاشیه، بیت هایی از

ص: 139

الدرّة النجفية در حاشیه، یادداشت ها: 2 الف: یادداشت امانت نسخه، نسخه دارای دو انجامه است و بخشی در جمادی الثانی 1288 ق [112 الف] پایان یافته است. 321 الف: یادداشتی از کاتب، درباره اتمام نسخه حاضر و ادامه متن، در نسخه دیگری مهرها: 8 الف: مهر بیضی با نقش «یا امام محمد باقر 1292؟». 8 الف، 128ب، 129 الف. 159ب، 160 الف، 198ب، 199 الف، 222ب، 223 الف، 264ب، 265 الف، 312ب، 313 الف، 321 الف: مهر با نقش «طهران وقف کتابخانه محمد باقر نخعی نوری»؛ آسیب ها: 1ب، 2ب، 7 ب، 26، 30ب، 236 - 239ب، 263 ب، 321ب - 322 ب و برخی عناوین نانوشته، لکه، پخش شدگی مرکب، تغییر رنگ جلد، جدا شدن عطف از نسخه، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، عطف تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ نخودی

322 برگ، 34 سطر، اندازه سطرها: 140×253؛ قطع: 218×348

عنوان های دیگر: شرح الدرّة المنظومة، الغرّة الدرّية في شرح الدرّة الغروية؛ شرح الدرّة الغروية شرح الدرّة الغالية في المسائل العالية؛ شرح المنظومة في الفقه

موضوع: 1. بحر العلوم، محمد مهدی بن مرتضی، 1155 - 1212 ق. الدرّة النجفية -- نقد و تفسیر؛ 2. فقه جعفری -- قرن 13 ق؛ 3. شعر عربی -- قرن 13 ق.

شماره رکورد: 1305027

22085

محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق.

المعتبر في شرح المختصر/ نجم الدین جعفر بن حسن بن يحيى بن سعيد هذلي حلی، معروف به محقق حلی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 8593 در جلد 31 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، جزء اول کتاب را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1318 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1406ق از سوی موسسه سیدالشهدا علیه السلام در قم به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله ذى القوة الباهره والسطوة القاهرة والنعمة الغامرة والرحمه.... امّا بعد فإن القواعد العقلية والشواهد النقليه قاضية بأن أتمّ الأسباب معتصما و اهمها متمسکا و ملتزما استعمال قوّتى النظر....

ص: 140

انجام:... و الا فليؤخذ بيد رجل من القوم فيقدم و هذه الاخبار يتضمن اذانا فلا مشاحة في طرقها تمّ الجزء [الجزء] للاول و الحمد لله رب العالمين و صلى الله على اکرم المرسلين... عنهم الرجس و طهرهم تطهيرا.

انجامه: كتبه الفقير الحقير الى رحمة الله و عفوه ابن خواجه مراد مجد الدین علی الشوشترى... تم الكتاب المعتبر في شهر جمادی الآخر سنه تسعه و خمسين بعد الف.... و آله و سلم.

منابع: الذريعة 21: 209 مرعشی 4: 140 مجلس 25: 321؛ دانشگاه 16: 261؛ مرکز احیا 5: 78 مروی 1: 233

خط: نسخ، کاتب: مجدالدین علی بن خواجه مراد شوشتری، تاریخ کتابت: جمادی الثانی 1059 ق؛ آرایه ها: برخی عناوین به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه با نشان «بلغ قبالا» تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان «رحمة الله» است. یادداشت ها: 1 الف: شماری یادداشت مالکیت از محمد تقی حسینی به تاریخ 1110ق، محمد باقر بن جعفر حسینی، محمد جعفر و برادرانش محمد مؤمن؛ مهرها: 1 الف 185 الف: دو مهر چهارگوش با نقش «ابن محمد باقر محمد تقی الحسینی 1102»، 1 الف: مهر بیضی با نقش «محمد باقر ابن محمد جعفر الحسینی سنه 1075»، 1 الف: مهر با نقش «کتابخانه پیمان خیابان خواجه نصیر»، 1 ب و 185 الف: مهر چهارگوش با نقش «عبد الاحد»، 185 الف: دو مهر بیضی با نقش «دارد امید شفاعت از محمد باقر»؛ آسیب ها: 185 ب و برخی عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، گسستگی شیرازه، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج عنابی، عطف تیماج مشکی، اندرون کاغذ ابری به رنگ های نخودی، زرد، سرخ و آبی

185 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها، 120×188، قطع: 210×281

عنوان های دیگر: المعتبر

موضوع: 1. محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق شرائع الاسلام في مسائل الحلال والحرام -- نقد و تفسیر، 2. محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق. النافع في مختصر الشرائع -- نقد و تفسیر؛ فقه جعفری -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1305038

ص: 141

22086

میرزای قمی، ابو القاسم بن محمد حسن، 1151 - 1231 ق.

القوانين المحكمة/ ابو القاسم بن محمد حسن گیلانی قمی، معروف به میرزای قمی

زبان: عربی

تاریخ و محل تألیف: 1205 ق، قم

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 6272 در جلد 23 فهرست همین کتابخانه. چاپ این اثر، در سال 1299 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1396 ش به کوشش رضا حسین صبح، از سوی انتشارات دار زین العابدین، در قم، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد لله ربّ العالمين والصّلوة والسّلام على محمد و آله اجمعين امّا بعد فهذ [ه] نبذة من المسائل الاصوليه و جملة من مباني مسائل الفقهية جعلتها تذكرة لنفسى و للطالبين و تبصرة لمن...

انجام:... و آله الامجاد قد فرغ مولفه الفقير إلى الله الغنى الدائم ابن الحسن الجيلاني ابو القاسم في بلدة المؤمنين قم في سلخ ربيع الثاني شهور سنه الف و مأتين و خمس حامدا مصليا مسلما و الحمد لله رب العالمين تم.

منابع: الذريعة 202:17؛ ملی 79:8 سپهسالار 1: 1602 مجلس 12: 183؛ مرکز احیا 2: 410 آستانه حضرت معصومه (سلام الله علیها) 2: 173

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: سده 13 ق؛ آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ، خطوط بالای برخی عبارات به قدم سرخ و مشکی؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه ره، منه رحمة الله» است. برخی عناوین در حاشیه؛ یادداشت ها: 1: فهرست کتاب های مالک نسخه ،2 الف: یادداشت وقف نسخه به تولیت ربیع بن نور محمد و به تاریخ 1270 ق، 1 ب: یادداشتی در نحو عربی 185 الف: پرسش و پاسخ فقهی درباره رضاع؛ مهرها: 1 الف، 2ب، 184ب: چهار مهر چهارگوش با نقش «محمد بن محمود الموسوی»، 184 ب: مهر چهارگوش با نقش «المتوكل على الله علی الموسوی» آسیب ها: 185ب نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره، عطف و سجاف تیماج قهوه ای روشن، اندرون تیماج مشکی

185 برگ، 27 سطر، اندازه سطرها: 121×206، قطع: 203×300

عنوان های دیگر: القوانين المحكمة في الاصول؛ القوانين الاصول؛ القوانين المحكمة في الأصول المتقنة

موضوع: 1. اصول فقه شیعه -- قرن 13 ق.

شماره رکورد: 1305051

22087

صاحب جواهر، محمد حسن بن باقر، 1200؟ - 1266 ق.

جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام/ محمد حسن بن باقر بن عبدالرحیم بن محمد بن عبدالرحیم شریف اصفهانی، معروف به صاحب جواهر؛ نویسنده متن: نجم الدین جعفر بن حسن بن يحيى بن سعيد هذلي حلی، معروف به محقق حلی

زبان: عربی

تاریخ پایان تألیف: 1257 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 3076 در جلد 14 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، «کتاب الحج» را در بردارد.

چاپ: این اثر، میان سال های 1270 - 1328 ق بارها به صورت کامل و یا منتخب به چاپ سنگی رسیده، پس از آن، در سال 1311 ق به کوشش احمد اصفهانی، محمد اصفهانی و محمد حسین تاجر کاشانی در تهران و در سال 1389 ق به کوشش عباس قوچانی و علی آخوندی در نجف، منتشر شده است. تصحیح اخیر، بارها میان سال های 1365 ش - 1383 ش، تجدید چاپ شده است.

آغاز: بسمله و به ثقتی و رجائی. الحمد لله ربّ العالمين و صلى الله على محمد... كتاب الحج الذي هو من اعظم شعائر الاسلام و افضل ما يتقرب به الانام الى الملك العلام لما فيه من اذلال النفس و اتعاب البدن....

انجام:... مسائله في اربعین عاما و کتبه بیده مولفه العبد العائر المقصر القاصر محمد حسن ابن المرحوم الشيخ باقر تغمدهما الله برحمته في يوم الاحد سادس و عشرين من شهر رمضان المبارك سنة الالف و المأتين و ست و خمسين... الغر الميامين.

انجامه: قد مر؟ قلم العبد الجاني... على بن الحسين بن عبد الرزاق بن اسمعیل ابن عباس الحسيني البحرانی الاصفهاني النّجفی عاملني ربّي بلطفه الخفي و الجلي الشهير بالكاتب م م م.

ص: 142

منابع: الذريعة 28: 275، 5: 275؛ معجم المطبوعات 2: 1647؛ مشار عربی 261؛ گلپایگانی 3: 1346 دانشگاه 5: 1851 نوربخش 1 :211 آستان قدس 3: 203

خط: نسخ، كاتب: علی بن حسین بن عبد الرزاق بن اسماعيل بن عباس حسینی بحرانی اصفهانی نجفی، تاریخ کتابت: شده 13 ق؛ آرایه ها: خطوط بالای برخی عبارات به مشکی؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. برخی عناوین در حاشیه؛ مهرها: 1 الف و شماری از برگ ها: مهر با نقش «طهران وقف کتابخانه محمد باقر نخعی نوری»؛ آسیب ها: 1 ب، 254 نانوشته، لکه، پارگی کاغذ، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، تغییر رنگ جلد از قهوه ای به سبز، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز با ترنج و سرترنج با گل و برگ ختایی با روکش کاغد طلاکوب، جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه ای ضربی، عطف تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ زرد

254 برگ، 29 سطر، اندازه سطرها: 125×223؛ قطع: 202×311

عنوان های دیگر: جواهر الکلام؛ شرح شرائع الاسلام

موضوع: 1. محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق. شرائع الاسلام في مسائل الحلال والحرام -- نقد و تفسیر؛ 2. فقه جعفری -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1305123

22088

كشف الكشّاف/ ناشناس؛ نویسنده متن: ابوالقاسم محمود بن عمر زمخشری خوارزمی، ملقّب به جارالله زمخشری

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر، حاشیه ای با عناوین «قوله - قوله» بر الکشّاف است. نسخه حاضر، از تفسیر سوره فاتحه آغاز: شده و تا تفسیر سوره اسراء را در بردارد. در مطابقت با شماره بازیابی 17752 مشخص گردید نسخه حاضر کشف الكش،اف عمر بن عبد الرحمان فارسی نیست.

آغاز: افتاده:... تعريضا ببعض علماء التفسير فان منهم من لم يجوز القول فيه بالعقل و الراي و اقتصر على السماع والرواية من الصحابة واستدل بقوله عليه السلم من قال في کتاب الله....

ص: 143

انجام:... فكيف رتب عليها الحمد و الجواب ان الحمد انما رتب عليها لانها ملزومه الکان اختیاری و هو ايلاء النعم افصح الصبي في سطح فهم ما يقول في أول ما يتكلم و خلص كلامه من الكدر.

انجامه: فرغت من تحرير المجلّد الأول من كشف الكشاف... ضحوة يوم الاثنين رابع عشر شهر جمادی الاول سنه خمسين و تسعين بعد الف... محمد بن جمال الدین بن حاجی احمد الحسيني على عنهما.

خط: نسخ، کاتب: محمد بن جمال الدین بن احمد حسینی، تاریخ کتابت: 14 جمادی الاول 1095ق؛ آرایه ها جدول دور متن به آبی؛ عناوین به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه با نشان «بلغ مقابله» تصحیح شده است. حواشی با نشان «وقف مدرسه انوری»، اشعاری به فارسی؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز، برخی عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، افت زدگی، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه، ساییدگی و پارگی نيماج عطف؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش گالینگور مشکی، عطف تیماج مشکی، اندرون کاغذ نخودی

206 برگ، 31 سطر، اندازه سطرها: 122×216؛ قطع: 193× 307

عنوان های دیگر: حاشیة الکشّاف

موضوع: 1. زمخشری، محمود بن عمر، 467 - 538 ق. الكشّاف عن حقائق التنزيل -- نقد و تفسیر؛ 2. تفاسیر اهل سنت

شماره رکورد: 1305136

22089

مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 ق.

زاد المعاد/ محمد باقر بن محمد تقی بن مقصود علی مجلسی، معروف به علامه مجلسی زبان: فارسی - عربی

تاریخ تألیف: 1107ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 9774 در جلد 35 فهرست همین کتابخانه. نویسنده، کتاب را به شاه سلطان حسین صفوی، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1284 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1392ش از سوی انتشارات سرور، در قم، منتشر شده است.

ص: 144

آغاز: بسمله. الحمد لله الذي جعل العبادة وسيلة السّعادة في الآخرة و الأولى... امّا بعد بنده خاطی محمد باقر بن محمد تقی علی الله عن جرائمهما بر الواح ارواح صافيه برادران ایمانی و اخلّائی روحانی مینگارد که چون...

انجام:... معتبر نمی دانم معترض ذکر آن ها نشدم و روز بیست و هفتم را کفعمی در روز بیست و نهم ذکر کرده است و موافق مذهب شیعه در روز بیست و سیم خواندن دور نیست که انسب باشد و الله ولیّ التوفیق.

انجامه: تمة الرسالة اعمال سه ماهه زاد المعاد... بحسب الامر عاليشاه... آقا محمد معین نایب مناب محال دیلمان... مراد علی ذاکر ساکن الاصل کلارستاق گردید سنه ماتین ثلثون بعد الألف من الهجرة النبوية صلى الله عليه و آله اللهم حرم يده في نار الجحيم تمت 1230.

منابع: الذريعة 12: 11؛ ملی 10: 651 آستان قدس 13: 293؛ ملک 3: 431؛ مجلس 6: 23 مرعشی 28: 660 سپهسالار 5: 81 فیضیه 2: 64 مرکز مطالعات 1: 284

خط: نسخ، کاتب: مراد علی ذاکر، تاریخ کتابت: 1230ق، محل کتابت: کلارستاق (مازندران)، آرایه ها: صفحه افتتاح با یک زوج كتيبه مذهّب و مرصّع با گل و برگ ختایی به قلم زر، سرخ، نارنجی، لاجورد و سفیدآب، عناوین در کتیبه اول به قلم زر بر زمینه لاجورد و در کتیبه دوم به قلم زر بر زمینه سرخ، حاشیه چندین نیم تاج متداخل با گل و برگ ختایی به قلم زر، سرخ، نارنجی لاجورد و سفیدآب ،جدول دور متن به قلم زر محرّر با گره چینی به مشکی بر زمینه زر، جدول بقیه برگها به قلم زر محرّر، سرخ و لاجورد، کمند اندازی عناوین و ترجمه عبارات عربی به قلم سرخ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. عناوین در حاشیه؛ یادداشت ها: کاتب، نسخه را به درخواست آقا محمد معین، نایب مناب محال دیلمان، کتابت کرده است. آسیب ها: 1 الف، 211 ب نانوشته، لکه، رطوبت، گسستگی، شیرازه، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با ترنج و سرترنج با نقوش گل و برگ ضربی و جدول مزدوج و مضاعف به قلم طلایی، اندرون کاغذ صورتی

برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 89×157؛ قطع: 138×198

عنوان های دیگر: زاد المعاد فی اعمال السنة؛ زاد المعاد في الاعمال الحسنة

موضوع: 1. دعاها. 2. زیارت نامه ها 3. اعمال السنة

شماره رکورد: 1305152

22090/1

این شهید ثانی، حسن بن زین الدین، 959 - 1011 ق.

معالم الدین و ملاذ المجتهدين/ جمال الدین ابو منصور حسن بن زین الدین بن نور الدین علی بن احمد شامی جمعی عاملی، معروف به صاحب معالم

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16353 در جلد 46 فهرست همین کتابخانه. چاپ: این اثر، در سال 1266 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1393ش از سوی جامعه مدرّسین حوزه علميه قم، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد المتعالى في عز جلاله عن مطارح الافهام... امّا بعد فانّ اولى ما انفقت في تحصيله كنوز الاعمار و اطالت التّردد بين العين و الاثر في معالمه الافكار هو العلم بالاحكام الشّرعية و المسائل ...

انجام:... و ان كان محتملا الّا انّ احتمال التّقيه على ما هو المعلوم من الاحوال [حوال] الائمّة عليهم السّلام اقرب و اظهر و ذلك كاف في الترجيح فكلام الشيخ ره آه عندي هو الحق تمّت الكتاب بعون الله الملك الوهّاب.

منابع: الذريعة 21: 198؛ التراث العربی 12: 14؛ مشار عربی 865؛ ملی 16: 293، آستان قدس 4: 442 مرعشی 12: 156، 31: 273 مجلس 26: 400؛ نوربخش 1: 57؛ مرکز مطالعات 1: 384؛ مروی 1: 231

خط: نسخ، تاریخ کتابت: سده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین به قلم سرخ، خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ و مشکی؛ حواشی: نسخه در حاشیه با نشان «بلغ» تصحیح شده است. حاشية معالم الاصول خليفه سلطان و حاشية معالم الاصول مازندرانی در حاشیه؛ یادداشت ها 1 الف: یادداشت مالکیت محمد رفیع بن علی حسینی؛ مهرها: 1: دو مهر بیضی با نقش «عبده محمد رفیع ابن على الحسيني 1323» 1 ب: مهر چهارگوش با نقش «العبد الراجي محمد رفیع الحسینی»، 232 الف: دو مهر بیضی با نقش «الواثق بالله الغنى عبده هيبة الله الحسینی... 126»؛ آسیب ها: لکه، پخش شدگی مرکب، حذف برخی حواشی در صحافی، مرمت غیر اصولی، 232 نونویس، ساییدگی سطح و لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: تیماج قهوه ای یک لا با ترنج و سرترنج با نقوش گل و بونه جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ آبی

1 الف - 232 الف (232 برگ)، 12 سطر، اندازه سطرها: 53×117 قطع: 151×210

ص: 145

عنوان های دیگر: معالم الاصول

موضوع: 1. اصول فقه شیعه -- قرن 11 ق.

شماره رکورد: 1305173

22090/2

سلطان العلما، حسین بن محمد، 1001 - 1064 ق.

حاشية معالم الدين و ملاذ المجتهدین/ علاء الدین حسین بن رفیع الدین محمد حسینی آملی، معروف به خلیفه سلطان و سلطان العلما؛ نویسنده متن: جمال الدین ابو منصور حسن بن زین الدین بن نورالدین علی بن احمد شامی جمعی عاملی، معروف به صاحب معالم

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 4288 در جلد 18 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1374ق به ضمیمه حاشية معالم الاصول ملا صالح بن احمد سروی مازندرانی به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله ربّ العالمين و الصّلوة والسلام على محمد و آله الطاهرين... انّي قد كتبت حين مطالعة كتاب معالم الدّين من مصنفات الشيخ الفاضل الكامل الصالح المدقق المحقق الحسن بن الشيخ السيد الشهيد ...

انجام:... الفتوى مما يحتمل التاويل لا يخفى انّ احتمال التاويل مشترك اذا لفرض تساويهما في جميع الامور سوى مخالفة العامّة و موافقتها فاحتمال التقية في احديهما دون الأخرى يوجب الترجيح فما ذكر ساقط.

انجامه: تمت هذه الحاشية الشريفة المنسوبة الى سلطان العلماء... محمد رفیع بن علی الحسيني القزويني... ببلدة قزوين في المدرسة الابراهيمية المشهور بمدرسة الجديد في يوم الاربعا بعد الزّوال غزه شهر جمادی الاخرى من شهور سنة خمسة و عشرين و ماتين بعد الألف من الهجرة النبوية على مهاجرها و آله السّلام و التحية.

منابع: الذريعة 6: 206؛ التراث العربی 5: 19 مشار عربی 297؛ ملی 9: 235 دانشگاه 147:8؛ سپهسالار 4: 275

خط: نستعلیق خفى؛ كاتب: محمد رفیع بن علی حسینی قزوینی، تاریخ کتابت: غرّه جمادی الثانی 1225 ق، محل کتابت: قزوین (مدرسه ابراهیمیه مشهور به مدرسه جدید)؛ آرایه ها: عناوین به قلم سرخ، خطوط بالای برخی عبارات به مشکی؛ یادداشت ها: این

ص: 146

رساله، در حاشیه معالم الدین و ملاذ المجتهدین به شماره بازیابی 22090/1 کتابت شده است.

حاشية 1 ب- 231 ب (232 برگ)، قطع: 151×210

عنوان های دیگر: حاشية معالم الاصول

موضوع: 1. این شهید ثانی، حسن بن زین الدین، 959 - 1011 ق. معالم الدين في ملاذ المجتهدين -- نقد و تفسیر 2. اصول فقه شیعه -- قرن 11 ق.

شماره رکورد: 3970304

22090/3

مازندرانی محمد صالح بن احمد، - 1081؟ ق.

حاشية معالم الدين و ملاذ المجتهدین/ حسام الدین محمد صالح بن احمد سروی مازندرانی؛ نویسنده متن: جمال الدین ابو منصور حسن بن زین الدین بن نورالدین علی بن احمد شامی جمعی عاملی، معروف به صاحب معالم

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 9001 در جلد 32 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1274 ق به سعی و اهتمام آخوند ملا علی کتاب دار، در تهران، به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: قوله الحمد لله اللام اما للجنس أو للاستغراق و على التقديرين يفيد اختصاص جنس الحمد بسبحانه و ام،ا حمد غيره فهو حمده حقيقه لانه مورد کل کمال و مرجح كل جلال المتعالى الى المرتضى في عز...

انجام:... في النظم ايض و تعلم هذه القصص منه سبحانه لا منهم تمت الكتاب بعون الملک وهاب [الوهاب] ص ملا محمد صالح مازندرانی غفر الله له و لنا بمحمد و آله الطاهرين المعصومین آمین رب العالمین.

منابع: الذريعة 6: 207؛ التراث العربي 5: 30 ملی 14: 299 مجلس 10: 1683؛ مرعشی 101:30؛ الهیات تهران 1: 767

خط: نستعلیق تحریری؛ آرایه ها: عناوین به قلم سرخ، خطوط بالای برخی عبارات به مشکی؛ یادداشت ها: این رساله، در حاشیه معالم الدین و ملاذ المجتهدین به شماره بازیابی 22090/1 کتابت شده است.

ص: 147

حاشیه 1 ب - 198 ب (232 برگ): قطع 151×210

عنوان های دیگر: حاشية معالم الاصول

موضوع: 1. این شهید ثانی، حسن بن زین الدین، 959 - 1011 ق. معالم الدين في ملاذ المجتهدین -- نقد و تفسیر؛2. اصول فقه شیعه -- قرن 11ق.

شماره رکورد: 3970497

22091

علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726ق.

ارشاد الاذهان الی احکام الایمان/ ابو منصور جمال الدین حسن بن يوسف بن مطهر حلی، معروف به علامه حلی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 11 شوال 696 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 845 (845ع) در جلد 8 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از «کتاب الطهاره» تا پایان «کتاب الدیات» را در بردارد. نویسنده، کتاب را برای فرزندش محمد بن حسن حلی، معروف به فخر المحققین، نگاشته است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1410 ق از سوی دفتر انتشارات اسلامی، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله المتفرد بالقدم والدّوام المتنزه عن مشابهة الأعراض.... هذا الكتاب الموسوم بارشاد الاذهان الى احكام الايمان مستمدّاً من الله تعالى حسن التّوفيق و هداية الطّريق و التمست منه المجازاة....

انجام:... تجاوز النّهاية و من أراد التوسّط فعليه بما اقدناه في التحرير أو تذكرة الفقهاء او قواعد الاحکام او غير ذلك من كتابنا و الله الموفق لكل خير و الحمد لله ربّ العالمين و صلى الله على سيدنا محمد و آله الطّاهرين.

انجامه: فرغت مسائل التي سئل من تسويده في يوم الخميس اعنى الشيخ الفاضل جمال الملة و الدّين من شهر محرم الحرام سنه 1089 انا الفقير الحقير اضعف عباد الله عباس الطالقاني.

منابع: الذريعة 1: 510 ملی 12: 433 مرعشی 5: 116 مجلس 13: 55؛ استان قدس 5: 375 دانشگاه 12: 2675 دایرة المعارف 1: 13

ص: 148

خط: نسخ، كاتب: عباس طالقانی، تاریخ کتابت: محرم 1089ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «ع ل، شرح شهید» است. یادداشت ها: 254 ب: یادداشتی در خواص أسما، حدیثی از پیامبر صلی الله علیه و آله، 1ب: یادداشت مالکیت محمد بن علی اصغر، 254 الف: یادداشت مالکیت ابن محمد مراد، مشهور به علی اصغر محمد علی مهرها: 1ب، 254 الف: چهار مهر چهارگوش با نقش «عبده محمد علی»، 1ب: مهر هشت گوش با نقش «محمد محمد علی محمد محمد» 3 الف، 253ب: مهر بیضی با نقش «عبده محمد حسین»؛ آسیب ها: لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره با جدول ضربی، سرطبله تیماج قهوه ای روشن، اندرون کاغد نخودی

254 برگ، 12 سطر، اندازه سطرها: 81×132؛ قطع: 138×201

عنوان های دیگر: ارشاد الاذهان

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1305200

22092/1

شوشتری، نور الله بن شریف الدین، 956- 1019ق.

السحاب المطير في تفسير آية التطهير/ نورالله بن شریف الدین شوشتری مرعشی حسینی

زبان: عربی

معرفی کتاب: نویسنده، در این رساله، با استناد به کتب تفسیر و حدیث ثابت می کند که منظور از اهل بیت علیه السلام در آیه تطهیر (سوره احزاب: آیه 33) چهارده معصوم علیهم السلام است. برخی مفسران چنین پنداشته اند که آیه در شان زنان پیامبر صلی الله علیه و آله نازل شده است.

چاپ: به گفته شیخ آقابزرگ در الذریعة، ابن اثر، در سال 1341ش به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذي جعل قلوبنا بمطالعة آياته... و رسوله إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ [أَهْلَ الْبَيْتِ] وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِيراً و على خلّص اصحابه الّذين حفظوا وصية الله و رسوله في اهل البيت....

ص: 149

انجام:... امیر المومنین علیه السلام فرمود انا كلام الله الناطق و هذا كلام الله الصامت انتهی کلامه و به انتهى توضیح ما اردناه و الحمد لله اولا وآخرا و صلى الله على النبي و اله تمت الرساله بعون صاحب الرسالة.

منابع: الذريعة 12: 150؛ التراث العربی 6: 368 مرعشی 11: 224؛ عکسی مرکز احیا 308:2

خط: نستعلیق، چلیپایی، تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق. آرایه‌ها: خطوط بالای برخی عبارات به مشکی. یادداشت‌ها: 1 الف: یادداشت قیمت نسخه، اشعاری به عربی، 2. الف: فایده‌ای درباره مسافت و مشخص کردن فرسخ با استناد به گفتار شهید اول، علامه مجلسی، این فهد و قطب‌الدین راوندی. یادداشتی درباره عمل بلا ریا. 4 الف - 6 الف: یادداشتی درباره گناهان با عنوان «فی باب الذنوب». یادداشتی به نقل از الفقیه درباره اذان و اقامه. یادداشتی به نقل از حدیث قدسی درباره روزه. داستانی به نقل از قصص الانبیا درباره میزان هبوط آدم علیه‌السلام و همسرش در زمین. یادداشت‌هایی فقهی به نقل از الکافی، الفقیه و الدرر المنثور شیخ عاملی. 6 الف: یادداشتی به فارسی درباره وقت عشاء. 2 الف 6 الف: یادداشت مالکیت محمد بن يعقوب علی هزار جریبی به تاریخ 1151 ق. مهرها: 1. الف: شماری مهر مخدوش، مهر بیضی با نقش «عبدالله؟». مهر بیضی کتابخانه شخصی با نقش «کتابخانه و مغازه ناصری کرمانشاه 1391». 2ب: دو مهر نیمه‌خوانا با نقش «ابن...». 6 الف: دو مهر چهارگوش با نقش «شرف یافت نامم از نام محمد»؛ آسیب‌ها: 1. لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، حذف برخی حواشی در صحافی، ساییدگی لبه‌های جلد؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه‌ای به قلم طلایی. عطف: تیماج قهوه‌ای تیره، اندرون: تیماج قهوه‌ای روشن

1 الف - 6 الف (137 برگ)، سطرها متغیر: 175×305 قطع: 206×323

موضوع: 1. تفاسیر شیعه -- قرن 10ق؛ 2. آیه تطهیر

شماره رکورد: 1305203

22092/2

موسوی عاملی، محمد بن علی، 946 - 1009ق.

مدارک الاحکام فی شرح شرائع الاسلام/ محمد بن علی موسوی عاملی؛ نویسنده متن: نجم الدین جعفر بن حسن بن يحيى بن سعيد هذلي حلی، معروف به محقق حلی

ص: 150

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 25 ذي الحجة 998 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2357 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، شرح «كتاب الطهارة» را در بردارد.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1410 ق از سوی موسسه آل البیت، در مشهد، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به ثقتى، الحمد لله المحمود لالاته المشكور لنعمائه المعبود لكماله المرهوب الجلاله... بعد فان احق الفضائل بالتعظيم و احراها باستحقاق التقديم و اتمها في استجلاب ثوابه الجسيم هو العلم بالاحكام....

انجام:... من الفطحية و مع ذلك فهى معارضة بما رواه عمار ايض عن الصادق عليه السلام من الاكتفاء بالمرة و هي اولى لانها مطابقة لمقتضى البراءة الاصليه والله تعالی اعلم بحقایق احکامه تمّت كتاب الطهارة.

منابع: الذريعة 13: 328، 30: 239؛ مشار عربی 820، ملی 7: 369؛ مرعشی 10: 335؛ مجلس 25: 417؛ مرکز مطالعات 1: 10

خط: نسخ؛ آرایه ها: عناوین به شنگرف؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «شرح زین ره، وافی، ذخيرة المعاد، منه ره، شرح الارشاد، م خ ق ره. ق، م ق ر، عبدالله، الاستبصار» است. یادداشت ها: 133ب- 37 ب: یادداشت های فقهی به نقل از العلل الفقیه و... درباره عمل غیر صالح، حل دعا، مسئله جواز صلوة، مسئلة تعليق طلاق، عصای حضرت موسی علیه السلام، تحقيق في المياه، کظم غیظ حضرت سجاد علیه السلام، متعة حج، استخاره به قرآن کریم، خروج از حد ترخص، معنی آیه ای از سوره انعام، تحقیق در برخی الاعلام، حل چند حدیث، اقسام بيع، بحث في النية، فايدة نحوى، 133 الف: یادداشت مالکیت محمد بن محمد جواد حسینی؛ مهرها: 133 الف، 137 ب: سه مهر پیشی با نقش «عبده الراجی محمد مهدی» 133 الف: مهر بیضی با نقش «عبده محمد ابن جواد الحسيني». 133 الف: مهر چهارگوش با نقش «شرف یافت نامم از نام محمد»

6ب - 137 ب (137 برگ)، 29 سطر، اندازه سطرها: 113×243؛ قطع: 206×323

عنوان های دیگر: شرح شرائع الاسلام؛ مدارک الاحکام؛ مدارك الاحکام فی شرح شرائع الاسلام في بيان الحلال والحرام

ص: 151

موضوع: 1 محقق حلی، جعفر بن حسن، 602 - 676 ق. شرائع الإسلام في مسائل الحلال والحرام -- نقد و تفسیر؛ 2. فقه جعفری -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 3976237

22093

اصفهانی، محمود بن عبدالرحمان، 674 - 749 ق

مطالع الانظار في شرح طوالع الانوار/ شمس الدین محمود بن عبد الرحمان اصفهانی؛ نویسنده متن: ابوالخیر ناصر الدین عبدالله بن عمر بن محمد شیرازی شافعی بیضاوی، معروف به قاضی بیضاوی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 708 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 1866 در جلد 10 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از آغاز کتاب تا پایان المبحث الثالث «في اقسام الجسم» را در بردارد. شارح، کتاب را به محمد بن قلاوون، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1393 از سوی انتشارات رائد، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: الحمد لله ربّ العالمين والصلوة على سيدنا محمد و آله و صحبه الطّاهرين قوله الحمد لمن وجب وجوده الخ اقول ضمّن هذه الخطبة معظم مطالب اصول الدين من اثبات الصانع و صفاته و نعوت جلاله من وجوب....

انجام: افتاده:... من الوجوه امّا بفك؟ و قطع و اما بوهم و فرض و اذا لم يكن تاليف هذه القسمة لا سيّما الوهميّة و الفرضيّة لا يقف الى غير النهاية فيقبل الجسم الّذي هو متّصل انقسامات لا نهاية لها و القابل للانقسامات...

منابع: الذريعة 13: 365 کشف الظنون 2: 1116؛ معجم المطبوعات 1: 454؛ مرعشی 28: 275؛ مجلس 32: 120 دانشگاه 17: 104

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 11 ق آرایه ها: جدول دور متن در صفحه افتتاح به قلم زر محرّر و در بقیه برگ ها به شنگرف و لاجورد، عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف حواشی: نسخه، در حاشیه با نشان «بلغ مقابله» تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «س رحمة الله، س قدس سره» است. یادداشت ها: اندرون لت رو: یادداشتی از محمد طاهر؟ طرشتی به تاریخ 20 مرداد 1315ش با این مضمون که نسخه حاضر، ناقص

ص: 152

است و تمام مطالب طوالع الانوار را ذکر نکرده است. 1ب: یادداشت مالکیت محمد اسحاق قندهاری به تاریخ 1154 ق مهرها: 1ب: مهر بیضی با نقش «عبده رضا الموسوی 1208»، مهر اشکی با نقش «بنده تقوا و دین تقی» مهر چهارگوش با نقش «و بشرناه باسحق»؛ آسیب ها: افتادگی در انجام، 177 - 179 ب نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پارگی و ساییدگی سطح و لبه های جلد، کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره، جلد: لت رو مقوایی با روکش تیماج عنابی با ترنج با نقوش اسلیمی و شرفه به شیوه سوخت، سرترنج، لچکی با نقوش هندسی، حاشیه ریسه ای و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، لت پشت مقوایی با روکش تیماج عنابی با ترنج، جدول و حاشیه ریسه ای ضربی، عطف تیماج مشکی، اندرون کاغذ: گل بهی

179 برگ، 17 سطر، اندازه سطرها: 70× 152؛ قطع: 130×221

موضوع: 1. بیضاوی، عبدالله بن عمر - 685 ق. طوالع الانوار -- نقد و تفسیر؛ 2. کلام اهل سنت -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 1306077

22094

آقا محمد علی کرمانشاهی، 1144 - 1216 ق.

مقامع الفضل/ محمد علی بن محمد باقر اصفهانی، معروف به بهبهانی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1192 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، دایره المعارف گونه ای شامل مسایل مهم و دشوار به شیوه پرسش و پاسخ و به ترتیب حروف ابجد است. نویسنده، کتاب را به خواهش هدایت خان گیلانی، بیگلربیگی رشت، نگاشته و فهرست مبسوطی برای کتاب تنظیم کرده است. این کتاب را در ردیف کشکول شیخ بهایی، خزائن ملا احمد نراقی، مشکلات العلوم ملا مهدی نراقی و جامع الشتات قمی دانسته اند. مقامع الفضل نکاتی از تاریخ فرهنگی و اجتماعی ایران در سده سیزدهم قمری را نشان می دهد. آشنایی شیعیان با تکالیف و وظایف دینی از انگیزه های تألیف این کتاب از سوی بهبهانی بوده است. در برگ 3 الف، فهرست مطالب، آمده است.

ص: 153

چاپ: این اثر، در سال 1275 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، از بارها از جمله در سال 1389ش از سوی موسسه تحقیقاتی علامه مجدد وحید بهبهانی (رحمه الله)، در قم، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به ثقتی. احمده علی نواله مصلیا علی احمده و صحبه و آله و بعد چنین گوید مذنب قاصر محمد علی بن محمد باقر اصفهانی شهیر بهبهانی که چون کتاب مقامع الفضل که نامش موافقست با تاریخش....

انجام:... قد تمّ و بالخير عمّ بعون الله عز و جلّ المجلّد الأول من الكتاب الموسوم بمقامع الفضل الملقب باصار رشت هدایت خان گیلانی... منتصف النصف الثاني تقريبا من الثلث الثالث من العشر العاشر من الثلث الثاني من الربع الثالث من النصف الثاني من الخمس الأول من العشر العاشر من العشر الثاني من الألف الثاني من الهجرة... تمّت و بالخير عمّت.

منابع: الذريعة 22: 14؛ مشار 4: 4877؛ ملی 1: 109 مرعشی 8: 177؛ دانشگاه 16: 353؛ ملک 4: 775؛ مرکز احیا 7: 116

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 11ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه با نشان «بلغ» تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه عفی عنه، منه مد ظله العالی» است. یادداشت ها: 1 الف، 347 ب: اشعاری به فارسی، یادداشتی به نقل از جارالله زمخشری، 1ب: روایتی به نقل از حضرت علی علیه السلام درباره روا شدن حاجت، دعای «یا کافی یا مکفی» دعایی درباره برآورده شدن حاجت، 2 الف: یادداشتی درباره ولد الزنا، 2 ب: شیوه خواندن نماز والدین، 347 الف: دعای ماندن و حفظ منسوب به آقا محمد علی 347 ب: احادیثی از حضرت علی علیه السلام و پیامبر صلی الله علیه و آله، حدیث قدسی مهرها: 3 الف، 28 ب، 346 ب: شش مهر بیضی با نقش «عبده الراجی محمد اسماعیل 1246» 196 الف: مهر بیضی با نقش «عبده الراجي محمدآقا» آسیب ها: 25 ب- 28 الف نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت، غیر اصولی، پارگی برخی برگ ها، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی و آبی، آهار مهره؛ جلد: تیماج قهوه ای تیره یک لا، عطف تیماج قهوه ای روشن،، اندرون کاغذ نخودی

347 برگ، 20 سطر، اندازه سطرها: 90×158؛ قطع: 155×207

عنوان های دیگر: اصار رشت؛ مقامع؛ قوامع الفضل؛ القوامع، مقامع من حديد

موضوع: 1. فقه جعفری - قرن 13ق؛ 2. شیعه -- عقاید

ص: 154

شماره رکورد: 1306078

22095

شیخ بهایی، محمد بن حسین، 953 - 1031 ق.

زبدة الاصول / بهاء الدین محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جمعی معروف به شیخ بهایی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 12 محرم 1002ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 17069 در جلد 48 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر در سال 1267 ق در تهران به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1381ش به تحقیق فارس حسّون کریم، از سوی انتشارات مرصاد، در قم به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. ابهى اصل ببتني عليه الخطاب و اولى قول فصل ينتمي اليه اولوالالباب حمد من تنزه عن وصمة... و بعد فيقول راجي عفو ربه الغني محمد المشتهر ببهاء الدّين العاملي تجاوز الله عنه هذا يا اخوان الدّين....

انجام:... دلیل تاویله ارجح ويتركب المرجحات مثنی و ثلاث و و رباع فصاعدا فاتبع منها الاقوى و الزم ما هو اقرب التقوى و الحمد لله على نعمائه و الصلوة على سيد انبيائه و اشرف اوليائه.

انجامه: قد فرغت من تسويد هذا الكتاب... في اعدل الفصول الربيع في شهر رجب المنيع.

منابع: الذريعة 12: 19 مشار عربی 504؛ ملی 11: 73 دانشگاه 16: 15؛ ملک 6: 87 آستان قدس 11: 282؛ مرعشی 27: 193

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا شده 11 ق؛ آرایه ها عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحات مفصلی با نشان های «م د ص، م د، منه رحمة الله تعالى، ق، سلطان منه في الوجيزة، منه مد ظله العالی، احمد» است. یادداشت ها: 1 الف: رباعی از افضل الدین محمد مرقی کاشانی با آغاز «بودیم بهم جمع رفیقان یک چند»، 2 الف: اشعاری به فارسی، یادداشت هایی در علم منطق به نقل از الشفا، یادداشت هایی از تورات و... 2ب: یادداشت مالکیت بدون نام، 80ب: یادداشت مالکیت عبدالدايم بن محمد امین طالقانی به تاریخ 1106 ق مهرها: 1 الف، 2 ب:

ص: 155

شش مهر بیضی با نقش «یا ارفع من كل رفيع»، 2 الف: مهر چهارگوش نیمه خوانا با نقش «...؟ الكريم الحسینی»، 80ب: مهر بیضی مخدوش؛ آسیب ها: 1ب، 81 نانوشته، لکه، رطوبت پارگی و ریختگی لبه برخی برگ ها، سوختگی کاغذ، پخش شدگی مرکب، اسیدی شدن لبه برگ ها، تغییر رنگ مرکّب، جلد کوتاه تر از قطع نسخه؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره جلد: تیماج قهوه ای یک لا

81 برگ، 8 سطر، اندازه سطرها: 52×91 ؛ قطع: 123×186

موضوع: 1. اصول فقه شیعه -- قرن 11 ق.

شماره رکورد: 1306079

22096/1

شیخ بهایی، محمد بن حسین، 953 - 1031 ق.

نان و حلوا/ بهاء الدین محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جمعی معروف به شیخ بهایی

زبان: فارسی - عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره های بازیابی (10371 (371/1 ف) در جلد 1 و 21352 (21252/1) در جلد 62 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر در سال 1329 ق در تهران به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1390ش به کوشش کاظم عابدینی مطلق، در قم منتشر شده است.

آغاز: بسمله ايّها اللّاهي عن العهد القديم * أيّها السّاهى عن النّهج القويم/ استمع ماذا بقول العندليب * حيث يروى من احاديث الحبيب....

انجام:... کم آنادی و هو نفعى التّناد * و افؤادی و افؤادی و افؤاد/ با بهائی اتّخذ قلب [قلبا] سواه * فهو نا ما معبودة الّا هواه.

منابع: الذريعة 24: 30؛ مشترک 1802:7 نسخه ها 4: 3262؛ مشار 5: 5151؛ ملی 1: 361؛ ملک 61:9

خط: نسخ، دو ستونی، تاریخ کتابت: سده 13 ق، حواشی: اشعاری به فارسی در حاشیه، مطالبی در استخراج اسم مضمر به نقل از کشکول شیخ بهایی، چگونگی درست کردن محلول طلا؛ یادداشت ها: 2 الف: یادداشت هایی به زبان رمزی و اعداد، آسیب ها لکه،

گسستگی شیرازه، ساییدگی سطح و لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی آبی آهار مهره جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی، اندرون کاغذ: آبی

1 الف - 15 الف (42 برگ) 14 سطر، اندازه سطرها: 62×1180: قطع: 100×158

عنوان های دیگر: سوانح سفر حجاز؛ السوائح الحجازية

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 11ق؛ 2. شعر عرفانی -- قرن 11 ق.

شماره رکورد: 1306080

22096/2

شیخ بهایی، محمد بن حسین، 953 - 1031 ق.

شیر و شکر/ بهاء الدین محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جمعی معروف به شیخ بهایی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16763 در جلد 47 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر در سال 1279 ق به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در سال 1380ش به کوشش محمدهاشم مصاحب از سوی موسسه فرهنگی انتشاراتی عادیات در تهران به زبور چاپ آراسته شده است.

آغاز: ای مرکز دایره امکان * وی زبده عالم کون و مکان / تو شاه جواهر ناسوتی * خورشید مظاهر لاهوتی...

انجام:... کین نامه نامی نیک اختر* کاورده از عالم قدس خبر / پیوسته خجسته پیامش کن * مقبول خواص عامش کن.

منابع: الذريعة 14: 259؛ مجلس 38: 427 دانشگاه 16: 531؛ مرعشی 29: 168؛ ملک 3: 525؛ دایرة المعارف 1: 303

یادداشت ها: حاشیه 19ب: روایتی از پیامبر صلی الله علیه و آله یادداشت ها: 20 الف: اسامی خلفای سه گانه و نوشتن اسم آن ها بر روی لوح و دفن در قبرستان و مثلث هایی رمزگونه

15 الف- 20 الف (42 برگ) 14 سطر، اندازه سطرها: 62×118؛ قطع: 100 ×1580

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 11 ق.

شماره رکورد: 3992225

ص: 156

22096/3

رساله در علوم غریبه/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: رساله حاضر، این مطالب را در بردارد: 20 ب: فال نامه پرندگان به نظم، احکام غالب و مغلوب و جدولی که ارسطاطالیس به عنوان تحفه برای اسکندر استخراج کرد 27ب: جدول منبر محراب المحبت 28 الف: فايده في علم الحروف، دعای برآورده شدن حاجت، 28 ب: شیوه استخراج اسم، 30 الف: شیوه شیخ بهاء الدین در استخراج اسم، 30 ب: بطلان سحر، 33 ب: روایاتی از حضرت علی علیه السلام درباره لوح اربعه، 34 الف: في ذكر استزادة البيان في علم المولود الفلسفی، 34 ب: دعای اقاله، 38 الف: صور فلکی مستخرج از سوی امام صادق علیه السلام، 39 الف: طلسم برای پیدا کردن دزد.

آغاز: این مختصر چنان است که هر مطلبی که منظور داری که در دائره است چهارگانه آن مطلب نوشته شده و همان مطلب هم در دایره ششگانه نوشته شده و در وسط هر دایره حرفی نوشته شده ملاحظه....

انجام:... داشته باشند بنویسند نام های ایشان را یکان یکان در بالین طبق گذارند و سوره مبارکه پس را بخوانند باسم هر کس بگردد نزد او باشد البته و این طلسم آزموده و مجرب است و طلسم این است.

خط: نسخ و نستعلیق تحریری؛ آرایه ها: برخی عناوین، جدولها و دایره هایی مرتبط با متن به قلم سرخ و مشکی؛ حواشی: اشعاری به فارسی در حاشیه؛ یادداشت ها: 39 ب: اشعاری به عربی؛ آسیب ها: 40 - 43 نانوشته

20 ب - 42 ب (42 برگ)، سطرها متغیر: 85×143؛ قطع: 100×158

موضوع: 1. علوم غریبه اسلامی؛ 2. دعاها. 3. قال گیری با حیوان ها

شماره رکورد: 3992410

22097/1

مقدس اردبیلی، احمد بن محمد - 993ق.

حديقة الشيعة/ احمد بن محمد اردبیلی نجفی، معروف به مقدس اردبیلی

زبان: فارسی

ص: 157

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 14529 در جلد 40 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، جلد اول کتاب است و از فصل سوم «در طریق تعیین امام علیه السلام» آغاز شده و تا فصل چهارم «در دلایل تعیین امام علیه السلام» ادامه یافته است.

چاپ: این اثر، در سال 1260 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در 1377 ش به کوشش صادق حسن زاده، از سوی مؤسسه انصاریان، در قم، منتشر شده است.

آغاز: افتاده:... تامل متحقق گردد و دگر آن که چون اراده ذهاب رجس [...] بفعل آمده باشد و الّا عجز لازم [...] تعالى الله عن ذلك علوا كبيرا شبهه دویم ذهاب رجس در ضمن عدالت هم متصور است.

انجام: افتاده:... بمجلس ابی بکر و تکلیف بیعت با و نمودن و حجّت بر ایشان تمام کردن از بیان خوبشی خود و علم و فضل و سایر صفات و اجرای حجتی که از ایشان بر انصار تمام کرده بوده بر ایشان نمودن و....

منابع: الذريعة 6: 385 مشار: 1734:2نشریه 307:5 ملی 5 :45؛ دانشگاه 17: 391؛ نوربخش 1: 161 حقوق تهران 1: 95 گلپایگانی 3: 1609

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 11 ق، آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز: و انجام، 2،1 نانوشته، جابه جایی در صحافی، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پارگی برخی برگ ها، جلد الحاقی؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوای آبی

1 الف - 16 ب (50 برگ) 23 سطر، اندازه سطرها: 85×196؛ قطع: 133×251

موضوع: 1. علی بن ابی طالب علیه السلام، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40 ق -- اثبات خلافت، 2. امامت، 3. شیعه -- دفاعیه ها و ردیه ها

شماره رکورد: 1306081

22097/2

شرح الشافية/ ناشناس؛ نویسنده متن: جمال الدين ابو عمرو عثمان بن عمر بن ابی بکر بن یونس دوینی معروف به ابن حاجب مالکی

زبان: فارسی

ص: 158

معرفی کتاب: اثر حاضر، شرح مختصری بر الشافية با عناوین «قوله - قوله» است. نسخه حاضر، از مبحث «اماله حروف» آغاز شده و به «ابدال فعل الضفادی» پایان یافته است. در مطابقت با شماره بازیابی 14160 (4160 ف) همین کتابخانه، معلوم گشت نسخه حاضر شرح الشافية محمدهادی مازندرانی نیست.

آغاز: افتاده:... و الحاق باصل در حکم متحسن است و اما وجه متوسط آنست که چون قوی تعمیم کرده اند جواز اماله در اصل و اماله کرده اند الذّکری و الحمقی؟ را در فرع نیز همان قسم دانسته اند و چون را اقوی....

انجام: افتاده:... در اصل الثالث بوده است ضعیف است ابدال با درین چهار موضع قوله الواو من اختيها و من الهمزه فمن اختيها لازم في ضوارب و ضوبرب و رخویّ و عضویّ و موقف و طوبی او بوطر و یقوی...

آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجامّ 49 50 نانوشته

17 الف - 50 (50 برگ)، 23 سطر، اندازه سطرها: 85×1960: قطع: 133×251

عنوان های دیگر: شرح الشافية في الصرف

موضوع: 1. ابن حاجب، عثمان بن عمر، 646 - 570 ق. الشافية -- نقد و تفسیر؛ 2. زبان عربی -- صرف

شماره رکورد: 3984352

22098

شیرازی، منصور بن محمد، - 809 ق.

كفاية مجاهدية/ منصور بن محمد بن احمد بن یوسف بن الیاس شیرازی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: حدود 780 ق - 798ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره های بازیابی 12185 (2185/3 ف) در جلد 5 و 17876 در جلد 51 فهرست همین کتابخانه. نویسنده، کتاب را به شاه شجاع مبارزالدین محمد، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در ساله ای 1285 ق و 1290 ق در لکهنو و در 1303 ق در هند، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1395ش از سوی انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، در تهران، منتشر شده است.

ص: 159

آغاز: بسمله و به نستعین. شکر و سپاس مر خالقی را که در خلقت انسان دقایق حکمت او بی پایانست و حمدی بی عدد... بكفاية مجاهدية موسوم کرد و دیباچه آن را مزیّن گردانید بالقاب همایون حضرت سکندر...

انجام:... و آن آب در قضیب مانند موجب لذّت شود و اگر فلفل و زنجبیل و سقمونیا با عسل بر ذکر طلا کنند همین عمل کند و الله اعلم بحقایق الامور و الحمد لله على كل حال.

انجامه: تمّت الكتاب بعون الملك الوهاب في تاريخ سبعه عشرين شهر شعبان المعظّم سنه الف و ماته ثلاثين من الهجرة النبويّة.

منابع: الذريعة 18: 99 مشار 6: 298 نشریه 5: 633 ملی 2: 443؛ مرعشی 15: 46 دانشگاه 15: 4079 حقوق تهران 1: 173 آستان قدس 19: 491؛ گوهر شاد 1: 258؛ پزشکی تهران 1: 375

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 27 شعبان 1130 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ، حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان «خلاصة التجارب» است. یادداشت ها: 1 الف، 236 ب: یادداشتی در طب سنتی، 1 الف: دعای برآورده شدن حاجت: مهرها: 3 الف: مهر بیضی با نقش «عبده محمدرضا»، 4 الف، 112ب: مهر بیضی با نقش «کتابخانه خصوصی عباسعلی امید یگانه 1320»: آسیب ها: 1، 2، 237، 238 نانوشته، رطوبت مختصر لبه برگ ها، لکه، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: تیماج قهوه ای تیره یک لا یا ترنج، سرترنج با گل و برگ ختایی، حاشیه ریسه ای و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون تیماج قهوه ای روشن

238 برگ، 19 سطر، اندازه سطرها: 78×132؛ قطع: 118×175

عنوان های دیگر: کفاية منصوری؛ مجاهدية في علم الطب؛ طب منصوری؛ کفایت مجاهدة؛ كفايت مجاهدية؛ كفايت مجاهدية منصوری

موضوع: 1. پزشکی سنتی؛ 2. داروهای گیاهی؛ 3. بیماری ها

شماره رکورد: 1306082

22099

شهید ثانی، زین الدین بن علی، 911 - 966 ق.

الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية/ زين الدين بن نورالدین علی بن احمد

ص: 160

شامی جمعی عاملی، معروف به شهید ثانی، نویسنده متن: ابو عبدالله شمس الدین محمد بن مکی بن محمد شامی عاملی جزینی معروف به شهید اول

زبان: عربی

تاریخ تألیف: اوایل ربیع الاول 956 ق - 21 جمادی الاول 957 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2259 در جلد 11 فهرست همین کتابخانه. 2ب: مجلّد اول و 111 ب: مجلّد دوم. در برگ 1 الف، عنوان کتاب و نام شارح و در برگ 111 الف، فهرست باب ها، آمده است.

چاپ: این اثر، در سال 1266ق در ایران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1385ش با مقدمه محمد تقی قمی و عبدالله سبیتی، از سوی دفتر تبلیغات اسلامی، در قم، به زیور چاپ آراسته شده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الذي شرح صدورنا بلمعة من شرایع الاسلام كافية في بیان الخطاب و نوّر قلوبنا من لوامع دروس الاحكام بما فيه... الموسوم باللمعة الدّمشقية من مصنفات شيخنا و امامنا المحقق البدل النّحرير...

انجام:... انه هو الغفور الرحيم و فرع من تسويده مولفه الفقير الى الله تع و رحمته... ليلة السّبت و هي الحادية والعشرون من شهر جمادى الاولى سنة سبع و خمسين و تسعمائة من الهجرة النبويّة... ربّ العالمين.

منابع: الذّريعة 11: 290؛ مشار عربی 496؛ ريحانة الادب 3: 280؛ التراث العربي 3: 143 ملی 12: 88 دانشگاه 17: 143

خط: نسخ، کاتب: محمد علی بن محمد حسن، مشهور به علی آرانی، تاریخ کتابت: محرم 1227ق، آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «ع ل الارانی دام ظله، منه قدس سره، منه ره» است. حواشی با نشان «وقف»، یادداشت ها» 314 ب: یادداشت وقف حاجی محمدرضا، حاجی محمد باقر و حاجی محمد حسین اولاد حاجی محمد علی تاجر اصفهان، مشهور به مقاره به تاریخ ربیع الثانی 1293 ق، 1 ب: یادداشت قیمت نسخه، اشعاری به عربی، 2 الف: اشعاری به فارسی، یادداشت بیع شرط آقا حسن بن آقا علی خوانساری به تاریخ 1221 ق. یادداشت طب سنتی در درمان دندان درد، یادداشت هایی فقهی، 110 الف، 111 الف: یادداشتی درباره این که حواشی نسخه را ملا محمد علی آرانی نوشته است. 111 الف: شماری فایده فقهی، 111 الف، 312 ب: اشعاری به فارسی، 312 ب: فایده هایی در وجوب صلاة جمعه به نقل از غنائم الایّام گیلانی، 313 الف: یادداشتی درباره نماز، تاریخ کتابت و

ص: 161

نام کاتب از انجامه جلد دوم در برگ 111 الف، استخراج شده است. مهرها: 2 الف، 111 الف: پنج مهر بیضی با نقش «محمد علی بن محمد حسن 1224»، مهر بیضی با نقش «محمد علی بن محمد باقر الموسوی»، 313 الف: مهر بیضی مخدوش، 314 ب: مهر بیضی با نقش «یا امام رضا» آسیب ها: 110ب، 312 الف. 313 ب 314 الف، 315 نانوشته، لکه. رطوبت، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج و جدول مزدوج و مضاعف به قلم زر، اندرون کاغذ: نخودی

315 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها: 115×206 قطع: 194×293

عنوان های دیگر: شرح اللمعة الدمشقية

موضوع: 1. شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 ق اللمعة الدمشقية - نقد و تفسیر، 2. فقه جعفری -- قرن 10 ق.

شماره رکورد: 1306083

22100

مجدی، محمد بن ابی طالب، قرن 11ق.

زينة المجالس/ مجد الدین محمد بن ابی طالب، متخلّص به مجدی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1004 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، تاریخ عمومی از زمان پیامبر صلی الله علیه و آله تا عصر نویسنده در نه جزء و هر جزء در ده فصل است. برخی از فصل های کتاب عبارتند از: معرفت آفریدگار، معجزات انبیا، کرامات اولیاء، ملوک عجم، خلفاء راشدین، پادشاهان اسلام، معاصر عباسیان، خاصیت عدالت، سیرت های ملوک، لطایف و ظرایف سخنان اهل زمان، معرفت آفریدگار، معجزات انبیا، کرامات اولیاء، ملوک عجم، خلفاء راشدین، پادشاهان اسلام معاصر عباسیان، خاصیت عدالت، سیرت های ملوک، لطایف و ظرایف سخنان اهل زمان، کیاست ملوک عدالت آیین، ارباب حسد، حرص، طمع، دزدان و عیاران، لطایف احوال گدایان، دروغ، پادشاهان ظالم، بخل و امساک، نقض عهد و خلف وعده، حمق و نادانی، غرایب خلقت آدمیان و طول عمر ایشان، ممالک جهان، تاریخ بعضی از شهرهای ایران، عمارات رفیعه، غرایب و طلسمات عجایب، خاصیت و طبیعت بهایم اهلی و وحشی، رشت خوبی و فظاظت خست و دنایت، اسراف، خیانت

ص: 162

در ملک و مال، زنا و ناحفاظی، کفران نعمت، غمز و سعایت، تعجیل احوال مردم، بداصل بداعتقاد و وجوب احتراز و اجتناب از طایفه جاهل، نهاد زنان پارسا و نیکوسیرت خردمند صاحب تدبیر و زنان ناپارسای صاحب تزویر، سباع ضاره و حیوانات موذی، غرایب طیور و خواص بعضی مرغان، فواید خدمت ملوک و سلاطین، عواید خوف و فواید رجاء، ببین دعاهای مستجاب، تفالات فرج بعد الشده و فرح بعد الغم. ذکر مردمی که به دست جماعتی قطاع الطریق گرفتار گشته و به فضل الهی از آن خلاص یافتند. ذکر جماعتی که به محنت سباع ضاره مبتلا شده و به عنایت الهی از آن بلا خلاص یافتند. ذکر جماعتی که به بلای عاشقی گرفتار شدند و برخی به مراد خود رسیدند و بعضی دست در گردن مقصود حمایل نتوانستند کرد. ذکر جماعتی که به ورطه هلاک افتادند و خلاصی یافتند. عجایب قضا و غرایب قدر، مطایبات اکابر و اصاغر و بعضی از سخنان هزل. سلطنت مغولان از زمان دولت چنگیز خان تا اوان دولت جغتایی در بلاد ایران و توران. صفویه از منابعی که نویسنده در نگارش کتاب از آن ها استفاده کرده، این موارد را می‌توان نام برد: جامع الحكايات، نزهة القلوب، حبيب السير، روضة الصفا و... نسخه حاضر، از فصل دهم از جزء ششم «در مذمت حمق و نادانی» آغاز شده و تا فصل دهم از جزء دوم «در بیان شمه‌ای از لطایف، حکایات ندما و معاشران» ادامه یافته است.

چاپ: این اثر، میان سال های 1262 ق - 1360 در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1362ش به کوشش احمد احمدی، از سوی انتشارات سنایی، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: افتاده:... فکر نکرد که یعقوب بی موجبی چرا بر قتل او اقدام نماید و همان شب روی بقرار نهاد احمد بن عبدالله نزد یعقوب رفته گفت ای ملک ابراهیم سر مخالفت دارد و امشب از اردو گریخته می خواهد که فتنه....

انجام: افتاده:... یافت چون بر ساز او نگریست و آن نوشته را بخواند بغایت متالّم شده گفت النعمة مجهولة مادامت محصولة فاذا فقدت علمت و هر چند در طلب او سعی نمود ملاقات میسر نشد چه همان روز...

منابع: الذريعة 12: 94؛ نسخه ها 1: 670 مشترک 1: 1820 مشار 2: 2847 ايضاح المکنون 1: 622 اعیان الشیعة 9: 45 دانشگاه 13: 3485؛ مجلس 17: 180

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ، حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها:

2ب: یادداشت هایی به سیاق؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 1،2 الف، 33، 34 نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پارگی کاغذ؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوای نخودی

35 برگ، 35 سطر، اندازه سطرها: 131×231، قطع: 190×303

عنوان های دیگر: زینت المجالس؛ تحفة المجالس

موضوع: 1. اسلام -- تاریخ؛ 2. اخلاق اسلامی؛ 3. تاریخ -- عجایب

شماره رکورد: 1306084

22101

میرک بخاری، محمد بن مبارک شاه، قرن 8 ق.

شرح حكمة العين/ شمس الدین محمد بن مبارک شاه، معروف به میرک بخاری؛ حاشیه نویس: قطب الدین محمود بن مسعود بن مصلح کازرونی شیرازی؛ نویسنده متن: نجم الدين على بن عمر بن على شافعی قزوینی، معروف به کاتبی و دبیران

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 4133 (4133/1ع) در جلد 18 فهرست همین کتابخانه

چاپ: این اثر، در سال 1353ش به کوشش جعفر زاهدی، در تهران؛ به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله، امّا بعد حمد الله فاطر ذوات العقول النورية و مظهر خفيات الاسرار الربوبيّة المبدع بنوره المشرق المحركات... محمد بن مبارکشاه البخاری بردالله مضجعه يقول قد التمس منّى لانه اخلال بالواجب و اما اذا....

انجام: افتاده... و الاشاعرة قالوا كلامه تعالى ليس من جنس الاصوات و الحروف بل هو معنی قائم بذاته تع بل هو معنى قايم بذاته تع بسمى الكلام النفسي و هو مدلول الكلام اللفظي المركب من الحروف و هو قديم...

منابع: کشف الظنون 1: 685؛ الذريعة 13: 213؛ مشار عربی 546؛ معجم المطبوعات 2: 1632؛ ملی 7: 126؛ مرعشی 4: 73

ص: 163

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 11. آرایه‌ها: متن، زرافشان سرموری، جدول دور متن به قلم زر محرّر، کمنداندازی به زر محرّر، خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان‌های «بیضاوی، حسین خلخالی، میر ابوالفتح، مص، احمد ره، شرح طوالع، م، صحاح، ف د ر ه، فخرالدین ره» است. آسیب‌ها: افتادگی در انجام و میان برگ‌های 1-2، 1 الف، 81، نانوشته، لکه، رطوبت، گسستگی شیرازه، مرمت غیر اصولی، تغییر رنگ طلا، پارگی، عطف، جلد الحاقی. کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار. مهره، جلد: مقوایی با روکش گالینگور مشکی، اندرون کاغذ نخودی.

81 برگ، 19 سطر، اندازه سطرها: 80×153؛ قطع: 133×242

موضوع: 1، کاتبی قزوینی، علی بن عمر، 600 - 675 ق. حكمة العين -- نقد و تفسير، 2. قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود، 634 - 710 ق. حاشية حكمة العين -- نقد و تفسیر؛ 3. کلام شیعه امامیه -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 1306085

22102

محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن، 1017 - 1090 ق.

كفاية المعتقد/ محمد باقر بن محمد مؤمن محقق سبزواری خراسانی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 4216 در جلد 18 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از «کتاب الطهارة» تا پایان «کتاب الوصية» را در بردارد. نگارش «کتاب الصوم» در رجب 1055 ق به پایان رسیده است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1270 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1381ش از سوی جامعه مدرّسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد لله رب العالمين والصّلوة والسّلام على محمد واله الطاهرين كتاب الطّهارة و فيه فصول الأول فى الوضوء و فيه ابحاث الأول يجب الوضوء للصلوة الواجبة والطواف الواجب و المشهور....

انجام:... الصفقة اذا يكن عالما بكونه مريضا و من حكم المريض ما ذكر ولا يجب على كل منهما بذل ماله للاخر بالعوض تم كتاب الوصية و الله الموفق و المعين و يأتي في مجلّد [المجلّد] الثاني كتاب النكاح.

ص: 164

انجامه: تمت الكتاب بعون الملك الوهاب في 14 شهر جمادی الاولى من شهور مطابق و موافق سنة 1133 على يد الحقير الفقير المحتاج الى رحمة الله الغني ابن حاجی محمد خوزانی محمد مهدی على الله... الطاهرين.

منابع: الذريعة 18: 199 مشار عربی 745؛ ملی 12: 160 مرعشی 11: 294؛ ملک 1: 601 مرکز احیا 3: 118؛ فیضیه 1: 220

خط: نسخ، كاتب: محمد مهدی بن محمد خوزانی، تاریخ کتابت: 14 جمادی الاول 1133ق آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ، حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه ره» است. برخی عناوین در حاشیه؛ مهرها: 1 الف: مهر چهارگوش و بیضی مخدوش 1 ب 268 الف: سه مهر چهارگوش با نقش «عبده صدرالدین ابن محمد 1275»؛ آسیب ها: 268 ب نانوشته، لکه، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، حذف برخی حواشی در صحافی، ساییدگی لبه های جلد، کاغذ: اصفهانی و فرنگی نخودی آهار مهره جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای، اندرون تیماج قرمز

268 برگ، 23 سطر، اندازه سطرها: 103×180: قطع: 172×238

عنوان های دیگر: کفاية المقتصد؛ كفاية المعتقد أو المقتصد؛ كفاية الاحكام؛ كتابة الفقه

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 11ق.

شماره رکورد: 1306086

22103

کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225 - 1288 ق.

مثنوی/ محمد کریم خان بن ابراهیم کرمانی قاجاری

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، مثنوی عرفانی، حدود 1900 بیت است. در الذریعه، این مثنوی با عنوان موسی و خضر به میرزا احمد وقار شیرازی، نسبت داده شده است. بررسی، در بیت های این مثنوی و اشارات سرابنده به پیر و مراد خویش - کاظم بن قاسم - انتساب آن به محمد کریم خان کرمانی، شاگرد سید کاظم رشتی را اثبات می کند. وی از استاد خود با عناوین: دریای جود، بحر محیط، عين الحيات [2ب] شمس جهان [10 ب]، ضیاء الدین امین الحق راد، شیخ جواد [29] و... یاد کرده است.

ص: 165

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1352 ق در کرمان، به چاپ سربی رسیده است.

آغاز: بسمله ای منزه پرده دار پرده * در وی بهر پرده در/ از پرده در / چون سرایم من سياست کان سپاس* در قیاس است تو بیرون از قیاس...

انجام:... تا نسازی هنگ این استار را * کی توانی دید این اسرار را / مجملا هر چت؟ که باشد غیر حق * پرده است و هست بر چشمت طبق.

انجامه: تمام شد کتاب مثنوی بوم شنبه دوازدهم ربیع اولی حرره اقل جواد خلف مرحوم حاجی عبدالله سنه 1298

منابع: الذريعة 19: 312 و 96؛ مشایخ عظام 433؛ نسخه ها 4: 3247 و 3131؛ مشار 4: 4509 دانشگاه 13: 2899

خط: نسخ، کاتب: جواد بن عبدالله، تاریخ کتابت: 1298ق؛ حواشی: حاشیه برگ های آغاز:ین اسماء الله و حروف آن؛ یادداشت ها: 1 الف: تصویر بندهایی مانند عقرب ترسیم شده که در هر یک از بندهای بدن آن كلمات آيه 82 سورة يس «إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَن يَقُولَ لَهُ كُن فَيَكُونُ » و نیز بر روی دم آن، واژه منتقم به صورت مستقل، نوشته شده و حروف آیات سوره فیل در اطراف بدن آن آمده و در اجزای سینه و اطراف آن اعداد از 2296 تا 2233 به صورت پراکنده نوشته شده است. 73 ب: خواص حروف و دفع علل و تحصیل برخی مقاصد به وسیله آن آسیب ها: حذف برخی حواشی در صحافی، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، کاغذ: فرنگی آبی، آهار مهره؛ جلد: تیماج عنابی یک لا، اندرون کاغذ آبی 73 برگ، 14 سطر، اندازه سطرها: 60×109، قطع: 98×157

عنوان های دیگر: مثنوی کرمانی، مثنوی موسی و خضر؛ مثنوی در توحید و اخلاق

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 13 ق.

شماره رکورد: 1166354

22104/1

رویانی، عبد القادر بن حسن - 925؟ ق.

معرفة التقويم/ نظام الدین عبد القادر بن حسن رویانی لاهیجی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتاب مختصری در یک مقدمه، دو باب و یک خاتمه است: مقدمه در علامات تقویم، باب اول در علاماتی که به حروف جمل تعلق دارد در چهار

ص: 166

فصل، باب دوم در علاماتی که در تقویم به حروف اواخر کواکب مربوط می شود در دو فصل، خاتمه در بیان مدار احکام با هفت فصل. نسخه حاضر، تا فصل اول از باب اول «در بیان علامات روزهای هفته» را در بردارد. در برگ 3 ب، عنوان کتاب، آمده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله العلى و الصّلوة على النبي الأمّي امّا بعد این مختصریست در معرفت تقویم خالی از اطناب و مشتمل است بر مقدمه و دو باب و خاتمه کتاب که بنده جانی عبد القادر روبانی برسم مطالعه...

انجام: افتاده:... هفته یکشنبه دوشنبه سه شنبه چهارشنبه پنجشنبه جمعه شنبه و در تقویم بر صفحه دست راست از اوراق دوازده گانه که از برای دوازده ماه نهاده شده اول جدولی که وضع کنند برای روزهای هفته....

منابع: الذريعة 21: 253 ملی 13: 369؛ مرعشی 21: 330؛ ملک 6: 243؛ دانشگاه 16: 1657 سپهسالار 3: 491

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: سده 13 ق؛ یادداشت ها: 1 ب: اشعاری به فارسی، 3 الف: یادداشتی در نجوم به فارسی؛ آسیب ها: افتادگی در انجام: مرمت غیر اصولی، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، جلد الحاقی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش کاغذ: نخودی، اندرون کاغذ نخودی

1 الف - 4 ب (43 برگ) 9 سطر، اندازه سطرها: 85×143، قطع: 175×216

عنوان های دیگر: معرفت تقویم؛ حلّ تقویم؛ مختصر در معرفت تقویم

موضوع: 1. نجوم اسلامی؛ گاه شماری اسلامی

شماره رکورد: 1306088

22104/2

رساله در علوم غریبه/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: رساله حاضر، این مباحث را در بردارد: 5 الف: چگونگی تسخیر اراده افراد 5 ب: غنی شدن، 6 الف: ایجاد محبت میان دو نفر، فایده دعای حصول 6 ب: بی قرار و عاشق کردن کسی، 7 الف: دعای تسخیر محبوب، 7 ب: حروف ابجد، خط سرو، خط یونانی، خط ابودجانه، 10 الف: شماری یادداشت دعا و طلسم، 10 ب: قسم تراشیدن و استجابت دعا، اسامی صور فلکی، 11 الف: چگونگی خواندن نماز

ص: 167

سیف القاطع برای برآورده شدن حاجات، 11ب: دعای کشف اسرار قلوب، 12 الف: چگونگی تسخیر افراد، 14 الف: طلسم بی قرار و عاشق کردن کسی.

آغاز: هرگاه اراده تسخیر شخصی را داشته باشی نظر می کنی باین اسم های الهی پس هر اسم که در تحت حرف از حرف های آن شخص باشد جمع کن به مرتب اسم آن شخص مثلا اگر اراده تسخیر قلب محمد داشته...

انجام:... جمع قل اعوذ برب الخلق مع بسم الله 3649 جمع سوره اما اعطينا مع بسم الله 4443 جمع آيه الكرسی تا و هو العلى العظيم 14855 جمع قل هو الله مع بسم الله 788 سوره پس 26: 2238.

آسیب ها: 12ب، 13 الف نانوشته

5 الف - 15 ب (43 برگ)، سطرها متغیر: 103×175؛ قطع: 175×216

موضوع: 1. علوم غریبه اسلامی؛ 2. طلسم ها و تعویذها؛ 3. دعاها

شماره رکورد: 3985781

22104/3

ابن مالک، محمد بن عبدالله، 600؟ - 672 ق.

الالفية/ جمال الدين ابو عبدالله محمد بن عبدالله بن محمد بن عبدالله بن مالک طایی جیّانی اندلسی، معروف به ابن مالک

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2460 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، تا نیمه مبحث «انّ و اخواته: را در بردارد.

چاپ: این اثر، میان سال های 1312ق - 1345ق بارها در ایران، بمبئی، دهلی و لکهنو، به چاپ سنگی رسیده؛ سپس در سال 1378ش به کوشش علی رضا بخشایشی، در قم و در 1379ش به کوشش عبدالرضا جوادی، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: بسمله. قال محمد هو ابن مالک * احمد ربّی الله خیر مالك/ مصليا على الرسول المصطفى* و آله المستكملين الشّرفا...

انجام: افتاده:... و كسروا من بعد فعل علقا * باللّام كا علم انه لذو تقى / بعد اذا فجاءة او قسم * لا لام بعده بوجهين بمنی...

ص: 168

منابع: کشف الظنون 1: 151؛ معجم المطبوعات 1: 233 مشار عربی 85؛ نشریه 694:7؛ ملی 10: 232؛ مرعشی 1: 17؛ مجلس 10: 280؛ دانشگاه 17: 387؛ ملک 395:5

حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان «اسمعیل» است. یادداشت ها: 16 الف: دعای پیش از مطالعه، اشعاری به فارسی؛ مهرها: 16 الف: مهر چهارگوش نیمه خوانا با نقش «صادق...؟» آسیب ها: افتادگی در انجام، 27 ب نانوشته

16 الف - 27 ب (43 برگ)، 7 سطر، اندازه سطرها: 86×132؛ قطع: 175×216

عنوان های دیگر: الخلاصة فى النحو؛ الألفية في النحو

موضوع: 1. زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 3986079

22104/4

زنجانی، عبدالوهاب بن ابراهیم، - 655 ق.

التصريف/ ابوالمعالی عزالدین عبدالوهاب بن ابراهیم زنجانی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16416 در جلد 46 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1280 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1373 ش از سوی دار الکتب الاسلامیه، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. اعلم انّ التصريف في اللّغة التّغير [التغيير] و في الصّناعة تحويل الاصل الواحد الى امثلة مختلفة لمعان مقصودة لا تحصل الّا بها ثمّ الفعل امّا ثلاثی و امّا رباعي كل واحد منهما امّا مجرد او مزيد....

انجام:... زاد على الثلاثة بزيادة الهاء كالاعطاءة والانطلاقة الّا ما فيه تاء التأنيث منهما فالوصف بالواحدة كقولك رحمته رحمة واحدة ودحرجته دحرجة واحدة و الفعلة بالكسر للنوع من الفعل زيد حسن الطعمة و الجلسة.

انجامه: تمّ بعون الله تعالی و توفیقه فی روز چهارشنبه سوری اول شهر شعبان المعظم سنه 1274... جناب میرزا اسمعیل خلخالی.

منابع: الذريعة 13: 149؛ کشف الظنون 1113:9؛ مشار عربی 187؛ ملی 12: 21؛ مرعشی 28: 1608 ملک 1: 139

ص: 169

خط: نسخ، كاتب اسماعیل خلخالی، تاریخ کتابت: اول شعبان 1274ق؛ یادداشت ها: 28 الف: شماری یادداشت درباره نحو عربی، یادداشت فوت به تاریخ 1274 ق، 42 ب: یادداشتی درباره فعل ماضی؛ مهرها: 28 الف: دو مهر بیضی با نقش «محمدرحیم»، مهر بیضی با نقش «العبد حسین الموسوی» آسیب ها: 43 نانوشته

28 الف - 43 ب (43 برگ)، 12 سطر، اندازه سطرها: 110×162، قطع: 175×216

عنوان های دیگر: التصريف العزّی؛ العزّي في التصريف

موضوع: 1. زبان عربی -- صرف

شماره رکورد: 3986339

22105

مجدی، محمد بن ابی طالب، قرن 11 ق.

زينة المجالس/ مجدالدین محمد بن ابی طالب، متخلّص به مجدی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1004 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 22100 در همین فهرست. نسخه حاضر، از فصل چهارم از جزء اول «ذکر ملوک عجم و سلاطين ما تقدم» آغاز شده و تا اوایل فصل هفتم از جزء اول «خاصیت عدالت» ادامه یافته است.

چاپ: این اثر، میان سال های 1262ق- 1360 در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1362ش به کوشش احمد، احمدی از سوی انتشارات سنایی، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: افتاده:... بر ضمیر مستنیر واقفان فن تاریخ و اخبار خاطر مهر تنویر خوانندگان سیر و آثار مخفی نماند که ملوک عجم از زمان طوفان نوح تا بمبعث حاتم طرار در ملک ایران و بعضی اوقات در اکثر ربع مسکون....

انجام: افتاده: ... عدالت فایده بی نهایت دارد آورده اند که چون بهرام گور بر تخت سلطنت نشست شب و روز باستیفای لذّات مشغول شده مانند نرگس و لاله بی قدح و پیاله بسر نمی برد بنابرین مهاد سلطنت را حواله....

منابع: الذريعة 12: 194 نسخه ها 1: 670 مشترک 1: 1830 مشار 3: 2847 ايضاح المکنون 1: 622 اعیان الشیعة 9: 45 دانشگاه 13: 3485؛ مجلس 17: 180

ص: 170

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: سده 13ق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 31 الف: یادداشت زایچه؛ مهرها: 17 الف، 107 الف، 121 الف، 179 الف، 206 الف، 214 الف، 228 الف: هفت مهر بیضی با نقش «عبده محمد علی»، 46 الف: مهر بیضی با نقش «مهر علی» 56 ب، 57 الف، 95 ب، 128 ب: ده مهر بیضی با نقش «علی محمد 1299»، 129 الف: مهر بیضی مخدوش، 64 الف، 89 الف، 115 الف، 136 الف، 160 الف، 187 الف، 215 الف: مهر چهارگوش با نقش «رب نجنى بمحمد و علی»، 121 الف: مهر بیضی با نقش «عبده آل محمد احمد»؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز، و انجام، 1 الف و عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت، غیر اصولی، حذف برخی حواشی در صحافی؛ کاغذ: فرنگی آبی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ نخودی، عطف پارچه آبی، اندرون کاغذ نخودی

237 برگ، 14 سطر، اندازه سطرها: 132×240؛ قطع: 191×306

عنوان های دیگر: زینت المجالس: تحفة المجالس

موضوع: 1. اسلام-- تاریخ؛ 2. اخلاق اسلامی، 3. تاریخ -- عجایب

شماره رکورد: 1306090

22106

شهید ثانی، زین الدین بن علی، 911 - 966 ق

الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية/ زين الدين بن نور الدین علی بن احمد شامی جمعی عاملی، معروف به شهید ثانی؛ نویسنده متن: ابو عبدالله شمس الدین محمد بن مکی بن محمد شامی عاملی جزینی، معروف به شهید اول

زبان: عربی

تاریخ تألیف: اوایل ربیع الاول 956 ق - 21 جمادی الاول 957 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2259 در جلد 11 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1266ق در ایران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1385 ش با مقدمه محمد تقی قمی و عبدالله سبیتی، از سوی دفتر تبلیغات اسلامی، در قم، به زیور چاپ آراسته شده است.

آغاز: بسمله و به نستعين الحمد لله الذى شرح صدورنا بلمعة من شرابع الاسلام كافية في بيان الخطاب و نوّر قلوبنا من لوامع دروس الاحكام... الموسوم باللّمعة الدمشقية من مصنفات شیخنا و امامنا المحقق البدل....

ص: 171

انجام:... من الزيادة تم الجزء الأول من الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية و يتلوه الجزء الثاني كتاب الاجارة على يد مصنفه زین الدین علی ابن احمد... واتفق الفراغ منه يوم الثلثا سادس شهر جمادی الاخر است و خمسين و تسعمائة... آله..

انجامه: و قد اتفق الفراغ من تسويد هذه الأوراق في بو (م) السبت سنه 1220

منابع: الذريعة 11 290؛ مشار عربی 496؛ ریحانة الادب:: 280؛ التراث العربي: 143 ملی 12: 188 دانشگاه 17: 143

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 1220ق آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «منه رحمة الله، ق، مدارک، منه، کنز العرفان، شیخ محمد ره، ع ل، مسالک، منه علی عنه» است. مهرها: 1 الف: دو مهر چهارگوش مخدوش، 1 الف: 237 الف: دو مهر بیضی با نقش «عبده الراجي یحیی 1252»؛ آسیب ها: لکه، رطوبت، اسیدی شدن برگ ها، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، ساییدگی سطح و لبه های جلد؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، فرنگی آبی، آهار مهره جلد مقوایی با روکش تیماج قهوه ای روشن با ترنج سر ترنج با نقوش گل و بوته و جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ: مشکی

237 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها: 97×162؛ قطع: 177×249

عنوان های دیگر: شرح اللمعة الدمشقية

موضوع: 1. شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 ق. اللمعة الدمشقية - - نقد و تفسیر 2. فقه جعفری - قرن 10 ق.

شماره رکورد: 1306091

22107

صائب، محمد علی، 1016؟- 1086؟ ق.

دیوان صائب تبریزی/ محمد علی بن عبدالرحیم صائب تبریزی اصفهانی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 19880 در جلد 57 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، بخشی از غزلیات وی را در بردارد.

ص: 172

چاپ: این اثر، در سال 1292 ق در هند، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1391ش به کوشش محمد قهرمان، از سوی شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، در تهران به زیور چاپ آراسته شده است.

آغاز: افتاده:... هیچ میزانی در این بازار چون انصاف نیست * گوهر خود را نمی سنجی باین میزان چرا / زود در گل می نشیند کشتی سنگین رکاب * چار پهلو می کنی خود را ز آب و نان چرا....

انجام: افتاده:... مرا که عشق سنگ استان خود خوانده است * چه لایقست بدنبال هر شکار روم / دعای جوشن ماهی از موجه خطر است * چگونه بحر گذارم بجویبار روم....

منابع: الذريعة 9: 569 نسخه ها 3: 2391؛ مشترک 7: 1910 نشریه 4: 678؛ ملی 3: 399؛ مجلس 21: 90 مرعشی 20: 186؛ مرکز احیا 1: 210؛ سلطنتی 1: 1705 سپهسالار 4: 505

خط: نستعلیق، دو ستونی، تاریخ کتابت: گویا سده 13ق؛ یادداشت ها: اندرون لت رو: بیت شعری از صائب؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 59،2،1 ب- 61 ع ب نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی جلد و برگ ها، ساییدگی سطح و لبه های جلد کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش تیماج عنایی با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ: نخودی

61 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 58×125: قطع: 107×174

موضوع: 1. شعر فارسی - قرن 11ق

شماره رکورد: 1306093

22108/1

جُنگ مراثی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: نسخه حاضر، جنگی به نظم و نثر است و شماری مرثیه، روضه و نوحه را در بردارد: 8 الف: اشعاری در بیان واقعه کربلا به فارسی، 11 الف: مجلس اول در بیان نامه نوشتن ابن زیاد به تاریخ 1283 ق، 15ب: واقعه غلام سیاه حضرت و رفتن و شهید شدن او، 30 بک روایت شخصی که هر ساله در تعزیه امام حسین علیه السلام آب و نان می داد، 35 ب: در بیان شهید شدن حضرت هاشم و شهید شدن او، 40 ب: در بیان شهادت

ص: 173

حضرت امام حسین علیه السلام 42 ب: در بیان نامه نوشتن فاطمه صغرا 45 الف: در خرابه شام بردن اهل بیت علیهم السلام را 48 الف: مرتبه ای درباره امام حسین علیه السلام با مطلع «ای شیعه بر حسین به شما یک یک وصیت است»، 49 الف: روایت کرده اند که یزید که بیمار کربلا و اهل بیت علیهم السلام را مرخص نمود که به مدینه برگردند 54 الف: روایت است که وقتی که کوفیان نامه های بسیاری به حضرت امام حسین علیه السلام نوشتند، 57 الف: مرویست که روزی چون اهل بیت را به سوی شام، 62 ب: روز شهادت حضرت علی اکبر علیه السلام و حکایت حضرت یوسف در خواب او، 66 الف: در بیان قطع کردن دست ها، 68 الف: در بیان شهادت حضرت عباس، 83 الف: بیت هایی در وصف حضرت علی علیه السلام، زبان حال حضرت امیر سر قبر حضرت فاطمه (سلام الله علیها)، 84 الف: در بیان شهادت حضرت علی علیه السلام، 94 ب: کیفیت آمدن جناب سید الشهدا به کربلا، 101 ب: در شهادت نور دیده پیغمبر صلی الله علیه و آله، حضرت علی اکبر 102ب: در ثواب تعزیه داری.

آغاز: هو الله تعالى اعوذ بالله من الشيطان الرجيم بسمله. الحمد لله رب العالمين... روایت است که پنج نوبت حبیب رب العالمین را از شهادت جناب امام حسین علیه السلام خبر دادن اول در روزی که متولّد شده دویم در چهار ...

انجام:... جواب او را چه خواهی گفت و یزید پلید از این سخنان بر خود بلرزید ناگاه یزید پلید رو را بامام زین العابدین کرده و بنا کرده با امام مکالمات؟ نمودن.

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: سده 13 ق، آرایه ها: برخی عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ، یادداشت ها: اندرون لت رو: یادداشت دعا برای گشایش کارها به تاریخ 1283 ق، 1 الف: شعری به فارسی، یادداشت خواص سوره توحید و آية الكرسي، 82 ب: یادداشتی درباره چگونگی ترک دنیا از سوی ائمه علیهم السلام 137 الف: تعویذ برای عقد اللسان؛ مهرها: 1 ب: دو مهر بیضی با نقش «عبده موسی» آسیب ها: 2- 7 ب، 78 الف - 82 الف نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های جلد کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: تیماج مشکی یک لا با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ نخودی

1 الف - 137 الف (166 برگ)، سطرها متغیر: 136× 76؛ قطع: (بیاضی) 173×110

موضوع: 1. حسین بن علی علیه السلام، امام سوم، 4 - 61 ق - سوگواری ها؛ 2. واقعه کربلا، 61 ق -- احادیث

شماره رکورد: 1306097

22108/2

جنُگ علوم غریبه/ گردآورنده: مصطفی تهرانی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: رساله حاضر، شماری دعا و طلسم را در بردارد. مطالب این رساله را مصطفی تهرانی از کتاب های مشایخ قدیم در پنج فصل، استخراج کرده است: فصل اول در وضع رفع شر بلیات، باب در دفع امراض و علل، 139 الف: دعای دشواری ولادت طفل، دعای رهایی از هم و غم، 139 ب: رفع بسته شدن مردی را که بسته باشند. 140 الف: تعویذ باز کردن کسی که بسته اند. 141 الف: باب دوم در عمل احضارات، 143ب: باب سوم در عمل رزق و گشایش، 144 الف: باطل سحر، رزق، گشایش، محبت و زبان بند، 144ب: در احکام شانزده خانه رمل و صورت تخته رمل و دوازده کواکب، 145 الف: صورت خانه های رمل، 145ب: خانه های رمل «لحیان، قبض الداخل، قبض الخارج، جماعت، رمل» شماری دعا به همراه خواص آن.

آغاز: بسمله. اما بعد این نسخه که این حقیر میرزا مصطفی تهرانی بسیار زحمت کشیدم از بعضی مشایخ قدیمه بیرون آورده و در این نسخه کتب نمودم که مسلمانان را اگر مهمی پیش آید بوسیله این ادعیه...

انجام:... سفید محو می نماید و می شویند او را و زنی که عقیم باشد از او بیاشامد خداوند تعالی او را فرزند کرامت فرماید و آن را با شوهر بیاشامد و بعد از آن تعلیق نماید و جماع کنند خداوند مراد آنها را روا کند.

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، کاتب: مصطفی تهرانی؛ یادداشت ها: 152 ب: تفسیر آیه 261 سوره بقره، 156ب: دعایی برای گشایش کارها، 162ب: یادداشت دعا در ساعت نجس و قمر در عقرب، 166 ب: دعای رزق، مهرها: 166 الف: مهر بیضی با نقش «فرزانه حوری»، آسیب ها: 151ب- 156 الف، 157ب - 162 الف، 164 الف نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، پارگی برخی برگ ها، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره، جلد: تیماج مشکی یک لا با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ نخودی

137 الف - 166 ب (166 برگ)، سطرها متغیر: 136×76 قطع: (بیاضی) 173×110

موضوع: 1. علوم غریبه اسلامی؛ 2. دعاها - خواص

شماره رکورد: 4129531

ص: 174

22109

رساله در درمان بیماری ها/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: نسخه حاضر، رساله ای در درمان بیماری ها است. بیشتر مطالب، از خلاصة التجارب بهاء الدوله رازی نقل شده و این مباحث را در بردارد: 3 الف: در قلاع دهن، در علاج عطسه، در صرع اطفال، 4 ب: در علاج صداع مزمن، 5 الف: در علاج سرسام، 6 ب در علاج امراض چشم، 8 الف: در بیان درد گوش، 9 الف: در دفع امراض بینی، 10 الف: دفع امراض دندان ها، 13 ب: خفقان، 17 ب: در علاج ورم مقعد، 18 الف: در دفع مفاصل، باب در علاج تب دق، 20 ب: باب در تدبیر مضرت ابله، 22 ب: در تدابیر معالجه سرطان، 23 الف: در تدبیر طاعون، 23ب: در تدابیر خراج، 25 ب: در علاج سعفه، 27 ب: در علاج زخم ناصور، 29 الف: در علاج خار و سوزن و استخوان، 29 ب: در علاج سوختگی ها، 30 ب: در معالجه جذام، 32 الف: معرفی شماری دارو شامل: مفرح دلگشاد، مفرح معتدل، مفرح باد خفقان، شربت به لیمو، قرص کافور، قرص سرطان که سل و نفت دم را مفید بود، نسخه فلونیای حکیم عماد الدین محمود.

آغاز: افتاده:... در قلاع دهن سفوف مفید از جهه قلاع که کهنه باشد؟ و بسیار در دهن اطفال بهم رسد ترنجبین زبل مرغ خانگی با زبل خشک آدمی و خاکستر پوست غوزه پنبه و خاکستر موی سر....

انجام:... آب گوشت یعنی شور با باید میل نمود که حبس می نماید از جمله خواس [...] همین آش را باید میل نماید و از روی آب نمی باید بگذرد چون خلاف نماید هر آینه کار نخواهد نمود و الله اعلم تمت.

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. برخی عناوین در حاشیه؛ یادداشت ها: 40 الف: دعای گشودن بسته دل، 40 ب: یادداشت طب سنتی برای نفخ معده آسیب ها: افتادگی در آغاز، 41،2،1 الف نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره جلد: لت رو مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره با حاشیه ریسه ای و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، لت پشت مقوایی با روکش تیماج قهوه ای روشن با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ شیری

41 برگ، 16 سطر، اندازه سطرها: 78×141؛ قطع: 117×180

ص: 175

موضوع: 1. پزشکی اسلامی؛ 2. بیماری ها

شماره رکورد: 1306101

22110

کاشف شیرازی، محمد شریف بن شمس الدین، 1001 - 1060ق.

السراج المنير/ محمد شریف بن شمس الدین محمد معروف به کاشف شیرازی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: ربیع الاول 1032 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 14153 در جلد 39 فهرست همین کتابخانه.

چاپ" این اثر در سال 1261 ق در تهران و سپس در سال های 1265 ق و 1306 ق در بمبئی به چاپ سنگی رسیده پس از آن بارها از جمله در سال 1396ش از سوی انتشارات مولی در تهران منتشر شده است.

آغاز: افتاده:... مطاع خطیه را نقد عطیه در بها فرستاده بیت تو روی آینه و ما قفای آینه ایم * چنان چه از تو بد از ما نکو نمی آید...

انجام:... زهی سعادت بخت و فیروزی اقبال که بمعاضدت توفیق و همت ارباب نظر در طی این نامه نامی توسن خامه خامی نکرده قطع بیان نمود.

انجامه: و خاتمه كتاب بعون... يوم الابع [الاربع] بیست و هشتم شهر ذالحجّة الحرام سنه 1247 این خط حقیر فقیر محمد تقی شیرازی بحمد الله و حسن توفیقاته.

منابع: الذريعة 12: 161 نسخه ها 2: 1628 مشار 2: 1953 ملی 2: 217؛ گنج بخش 1: 91؛ مرعشی 9:8؛ مجلس 6: 190؛ ملک 7: 199

خط: نستعلیق تحریری، کاتب: محمد تقی شیرازی، تاریخ کتابت: 28 ذی الحجه 1247 ق، آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. مهرها: 42 الف: دو مهر چهارگوش مخدوش، آسیب ها: افتادگی در آغاز،1، 2، 67، 68 نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، ساییدگی و آفت زدگی جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه ای ضربی، لت پشت گالینگور،مشکی، اندرون کاغد نخودی

68 برگ، 12 سطر، اندازه سطرها: 71×116؛ قطع: 117×157

عنوان های دیگر: لمعات؛ لوامع، سراج المنير، سراج منير

ص: 176

موضوع: 1. اخلاق اسلامی؛ 2. احادیث اخلاقی - قرن 11ق.

شماره رکورد: 1306124

22111

جُنگ

زبان: فارسی

معرفی کتاب: نسخه حاضر، جنگی به نظم است و اشعاری از این سرایندگان را در بردارد: 1 ب: ابوشکور بلخی، 1 ب، 29 ب: ابوالفرج رونی، ابوسعید بن مسعود سعد سلمان، ابوالمعالی، شهاب الدین غزنوی، رشیدی، ابوذر جرجانی، 2 الف: امیر آغاجی بخارایی، 2ب، 47 ب: قطران تبریزی، 3ب: بدیع الدین ترکو سگزی، 4 الف: افضل الدین کرمانی، 5 الف: عزالدین طغرل، شاه کبود جامه، 6ب: بخشی از مثنوی گرشاسب نامه حکیم اسدی طوسی، 9 الف: حکیم مختاری و غزنوی، 16 الف: حکیم ازرقی، 23 الف: مسعود سعد سلمان، 34 الف: حکیم ابوالقاسم عنصری، 34 ب: شهید بلخی، رودکی، 35 الف: دقیقی مروزی، 35ب: خواجه شمس الدین محمد جوینی، بهاریه هدایت، 36 الف: سید نورالدین علی بن ابی الحسن حسینی ثانی، 36 ب: حکیم عمعق بخارایی، حکیم عنصری بلخی، 37 الف: ابومنصور عمّاره، معروف به عمّاره مروزی، 37 ب: فخری ایروانی، 38 الف، 41 الف، 48 الف: غزلی از رضاقلی هدایت، 38 ب: حکیم ابوالحسن علی، متخلّص به منجیک، 39 الف: منصور منطقی رازی، 39 ب: حکیم سنایی، معنوی بخارایی، کسایی مروزی، 40 الف: رضاقلی هدایت، 40 ب: حکیم سپهری بخارایی، ملک طاهر چغانی خوارزمی، قطب الدین عتیقی تبریزی، عطاردی، حکیم عسجدی مروزی، رشیدالدین وطواط، بلخی ظهیر الدین سگزی، رودکی، ظهیر فاریابی، عبد المجید عبهری، 41 ب: ناصر نسوی، 42 ب: بهرامی سرخسی، حکیم خبازی نیشابوری، حنظله بادغیسی، حکیم خسروانی، 43 الف: امیر علیشیر نوایی جغتایی، 46 ب: ابوالحسن رودکی، عطایی رازی، احمد منوچهری دامغانی، نظام الدین محمد بخارایی، نظامی عروضی سمرقندی، نظام الدین قمر اصفهانی، 47 الف: بندار رازی، شیخ نجم الدین رازی، 48 الف: شمالی دهستانی، 50 ب: مثنوی انوار الولاية قطب الدين محمد حسینی شیرازی تبریزی ذهبی، 63 ب: بسحق اطعمه، 72 ب: سواد نامه میرزا ابولقاسم بن میرزا عیسی، مشهور به میرزا بزرگ و ملقّب به قائم مقام و توضیحاتی که رضاقلی هدایت درباره آن رقعه نوشته، 77 الف: مثنوى روضة الانوار خواجوی کرمانی،

ص: 177

78 ب: دیباچه رساله در علم حساب و مساحت رضاقلی هدایت، 78 ب: اشعاری منسوب به حضرت علی علیه السلام 79 ب: اشعار میرزا مهدی خان منشی خوبی. هدایت، نیز مختصری از زندگی نامه برخی سرایندگان را آورده است.

آغاز: هو الله. ابوشکور بلخی در سنه 336 قبل از شهید رودکی؟ بوده اور است ساقیا مر مرا از آن می ده * که غم من بدو گسارده شد...

انجام:... افسوس که در دهر یکی مرد نماند * یک هم نفس و همدم و همدرد نماند / آنان که قدم زدندی اندر مردی * هم مرد از آن طایفه هم کرد نماند.

انجامه: حررها العبد الاقل رضاقلى المتخلص بهدایت فیسنه 1269 در دارالسّلطنه شهر طهران در ماه شعبان اشعار میرزا مهدی منشی خوبی مسوده شد.

خط: نستعلیق، شکسته نستعلیق، چهار ستونی، چلبیایی، کاتب: رضاقلی بن محمدهادی طبرستانی، متخلص به هدایت، تاریخ کتابت: شعبان 1269ق محل کتابت: تهران آرایه ها: جدول دور متن و میانی به زر محرّر برخی عناوین به زر، آبی و سرخ، امتیاز: کتابت بخشی از نسخه به خط رضاقلی هدایت، ادیب، سراینده و تذکره نویس سده 13 ق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 1 الف: یادداشتی از رضاقلی خان هدایت با این مضمون که در زمانی که در دارالخلافه تهران در خدمت برخی شعرا بوده در آن جا اجزای پراکنده این نسخه را دیده و بر او مشخص گشته که این نسخه، دفتری از اشعار شعرا بوده که از ترتیب افتاده بوده و نیز به واسطه قلّت آن درخور آن نبوده که یک مجلد شود بنابراین وی اشعار و مختصری از زندگی هر سراینده را به آن افزوده و کتاب را به صورت تذکره درآورده است. یادداشت طبقه بندی علوم ادبی، اشعاری از نظامی گنجوی، 86 ب: یادداشتی در تعریف محمد تقی بن محمد کاظم، ملقّب به مظفر علی شاه کرمانی به تاریخ 1286 ق؛ مهرها: 1 الف، 2 الف، 33 ب: مهر بیضی با نقش «رضاقلی هدایت 1378»؛ آسیب ها: 15، 22، 42 الف، 42 ب - الف 44 الف - 46 الف، 48 ب- 50 الف. 56 الف - 63 الف، 64 الف- 72 الف- 74ب- 76 الف- 77ب، 80ب- 86 الف نانوشته، لکه، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: اصفهانی و فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: تیماج قهوه ای یک لا با جدول مزدوج و مضاعف ضربی

86 برگ، سطرها متغیر: 103×188: قطع: 123×230

موضوع: 1. شعر فارسی -- مجموعه ها 2. شاعران -- سرگذشت نامه

شماره رکورد: 1306138

ص: 178

22113

مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110ق.

حقّ اليقين/ محمد باقر بن محمد تقی بن مقصود علی مجلسی، معروف به علامه مجلسی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: شعبان 1109 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 14290 (4290 ف) در جلد 39 فهرست همین کتابخانه. نویسنده، کتاب را به شاه سلطان حسین صفوی، اهدا کرده است. نسخه حاضر، جلد اول کتاب را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1274 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1388ش به کوشش حسین نادری، از سوی موسسه انتشاراتی امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده:... تنویه نیز مبداء [مبدأ] اصلی را می دانند و می گویند که نور یزدان قدیم است و ظلمت و اهر من از و بهم رسیده است و هادث [حادث] است و قلیلی از ایشان بظاهر اظهار قدم قدم هر دو می کنند و در باطن....

انجام:... حجّت منند بر شما و من حجّت خدایم بر همه با بر ایشان و آن دلایل و نصوصی که ما بر امامت آن حضرت اقامه نمودیم احتیاج باین سخنان ندارد... بالخيرات انک علی کل شیء قدير و السلام و الاكرام.

انجامه: تمت هذه الرسالة الشريف در روز پنجشنبه سلخ جمادی الثاني من شهور سنه ثلاثة خمسين مائة الف سنه 1153 پیچی ایل غریق رحمت یزدان بر کسی باد * که کاتب را بالحمدی کند یاد.

منابع: الذريعة 40:7؛ نشریه 5: 437 ملی 5: 463 مرعشی 30: 661؛ مجلس 14: 139 مرکز مطالعات 1: 42

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: سلخ جمادی الثانی 1153ق؛ آرایه ها: برخی عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. ادامه متن، در حاشیه؛ یادداشت ها: 140 الف: اشعاری به فارسی در زیر انجامه، 141ب: غزلی به فارسی از قصاب؛ مهرها: 1 الف: مهر بیضی با نقش «محمد الموسوى 1214»، 140 الف: مهر بیضی با نقش «عبده محمدرضا» آسیب ها: افتادگی در انجام، 140ب، 141 الف نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، جلد

الحافی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش گالینگور مشکی، اندرون کاغذ نخودی

141 برگ، 17 سطر، اندازه سطرها: 95×163؛ قطع: 160×250

عنوان های دیگر: حقّ اليقين في اصول الدين

موضوع: 1. شیعه -- اصول دین؛ 2. شیعه -- عقاید

شماره رکورد: 1306143

22113

نراقی، احمد بن محمد مهدی، 1185 - 1345 ق.

معراج السعادة / احمد بن محمد مهدی بن ابی در فاضل نراقی کاشانی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1226ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 14669 در جلد 40 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از اواخر فصل سوم «عفت، ضد شره و خمود» آغاز: شده و تا بخش هایی از مقصد ششم «در بعضی از آداب حج» را در بردارد. نویسنده، کتاب را به فتح علی شاه قاجار، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر در سال 1273 ق در تبریز، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1388ش از سوی انتشارات نسیم حیات، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده:... كلوا واشربوا ولا تسرفوا بخورید و بیاشامید و اسراف در آن نکنید و این نسبت باشخاص و احوال و غذا مختلف می گردد معیار آنست که تا بسیار رغبت نداشته باشد نخورد و هنوز رغبت او باقی....

انجام: افتاده:... عبادت بندگان خود بر پای داشته و اطراف و حوالی حرم خانه خود و غرفگاه؟ [حرمگاه] آن قرار داده و عرفات را مثل میدانی بر ابتدای حرم خانه خود کرده و اذیت حیوانات و کندن درختان و نباتات....

منابع: الذريعة 21: 229 نشریه 5: 97، دانشگاه 16: 241 مرکز احیا 1: 424 سپهسالار 602:5؛ دار الحدیث 1: 258

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق، آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: عناوین در حاشیه؛ مهرها: 33 ب: مهر دایره ای کوچک با تصویر

ص: 179

کبوتر، 34 الف: مهر بیضی با نقش «عبد الجواد 1318» آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 1، 2، 154، 155 نانوشته، لکه، گسستگی شیرازه، فرسودگی و ساییدگی رنگ و لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی روشن، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره با نقوش لچک، ترنج، سرترنج و حاشیه ریسه ای ضربی، عطف گالینگور مشکی، اندرون کاغذ نخودی

155 برگ، 26 سطر، اندازه سطرها: 123×203، قطع: 200×291

موضوع: 1. اخلاق اسلامی

شماره رکورد: 1306150

22114/1

اربلی، علی بن عیسی، - 692 ق.

كشف الغُمّة عن معرفة احوال الائمّة و اهل بيت العصمة علیهم السلام ابوالحسن بهاء الدين علی بن عیسی بن ابی الفتح اربلی

زبان: عربی

تاریخ و محل تأليف: 687 ق، بغداد

معرفی کتاب: بنگرید به شماره 2487 در جلد 12 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، تا بخش هایی از مبحث «فامّا ما ظهر من آياته و معاجزاته بعد بعثته» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1394ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1379 ش به کوشش احمد حسینی، از سوی انتشارات شریف الرضی، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد لله الّذي الزمنا كلمة التقوى و وفّقنا... و بعد فانّ الله سبحانه و له الحمد لما هداني الى الصراط المستقیم و سلک بی سبيل المنهج القويم و جعل هواي في آل بيته لمّا اختلفت الاهواء...

انجام: افتاده:... و اهلها يفتخرون بها و يتوار تونه و منها حديث الاستسقاء و ذلك حين شكا اليه اهل المدينة فدعا الله فمطروا حتى اشفقوا من خراب دورها فسالوه في کشفه فقال اللهم حوالينا و لا علينا فاستدار....

منابع: الذريعة 18: 47؛ معجم المطبوعات 1: 421 ملی 13: 329؛ دانشگاه 16: 501 ملک 1: 595؛ سپهسالار 5: 432

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «ق، اسماعيل بن حماد الجوهری» است. یادداشت ها: 3 الف: یادداشت مالکیت محمد تقی، مهرها: 3 الف: مهر بیضی با نقش «افوض امری الی الله عبده محمد تقی 1151»، مهر چهارگوش با نقش «اتوكل على الله الغنى عبد الباقی 1251»، 3 ب: مهر بیضی با نقش «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد الحسینی سنه» آسیب ها: افتادگی در انجام: 1، 2 نانوشته، لکه، آفت زدگی، چند الحاقی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: لت رو مقوای نخودی، لت پشت مقوایی با روکش کاغذ: صورتی

1 الف - 11 ب (25 برگ) 27 سطر، اندازه سطرها: 141×221 قطع: 199×296

عنوان های دیگر: کشف الغمّة في معرفة الائمّة

موضوع: 1. چهارده معصوم -- فضایل 2. چهارده معصوم -- سرگذشت نامه

شماره رکورد: 1306159

22114/2

بیضاوی، عبدالله بن عمر - 685 ق.

انوار التنزیل و اسرار التأويل/ ابوالخیر ناصر الدین عبدالله بن عمر بن محمد شیرازی شافعی بیضاوی، معروف به قاضی بیضاوی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 17067 در جلد 48 فهرست همین کتابخانه، نسخه حاضر، تفسیر آیات 87 - 103 سوره بقره را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1844م با تصحیح هانری فیشر، در لایپزیک آلمان، به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده:... الطوامت او الانجيل او اسم الله الاعظم الذي كان يحیی به الموتی و قرئ ابن كثير القدس بالاسكان في جميع القرآن افكلما جائكم رسول بما لا تهوى انفسكم بما لا تحته بقال هوى بالكسر هوى...

انجام: افتاده:... ای من السّحر ما يكون سبب تفريقهما وما هم بضارين به من احد الّا باذن الله لانه و غیره من الاسباب غير مؤثر بالذات بل بامره تعالی و جعل قری بضاریّ على الاضافة الى...

منابع: كشف الظنون 1: 186 الذريعة 41:6؛ مشار عربی 109 ملی 15: 145؛ مرعشی 21: 164 دانشگاه 1: 15 گلپایگانی 1: 518 مجلس 24: 187 آستان قدس 406:4

آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام

12 الف - 15 ب (25 برگ) 21 سطر، اندازه سطرها: 120×211، قطع: 199×296

عنوان های دیگر: تفسیر بیضاوی

موضوع: 1. تفاسیر اهل سنت -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 3992922

22114/3

علامه حلی، حسن بن يوسف، 648 - 726 ق.

مختلف الشيعة في احكام الشريعة/ ابو منصور جمال الدین حسن بن يوسف بن مطهر حلی، معروف به علامه حلی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 3555 در جلد 16 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، بخشی از «کتاب النکاح» را در بردارد. بنابر آن چه در الذریعه آمده، تاریخ تألیف میان سال های 699-708 ق بوده است. این کتاب، حاوی فتاوی ابن جنید و ابن عقیل با ذکر ادله آن ها است.

چاپ: این اثر، در سال 1322 ق در تهران به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1392ش از سوی دفتر انتشارات اسلامی در قم به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده:... ما لم تنهه عن ذلك والظاهر ان مراده بقوله الصحيح عند المخالفين لانه عقب بقوله و للذي بقوله وقال في النهايه ليس للرجل ان ياكل مهر ابنته و لا ان يتصرف فيه الا باذنها...

انجام: افتاده:... فيها حكم الزوج انه يعود اليه لها قبل الدخول نصف المهر فكانه طلقها هو فعليه المتعه و هذا الكلام يدل على تردد الشيخ في ايجاب المتعه باللعان و شبهه و الوجه...

ص: 180

منابع: الذريعة 218:20؛ مشار عربی 818؛ نشریه 5: 363 ملی 7: 375؛ مرعشی 3: 154؛ مجلس 4: 90 دانشگاه 16: 347 سپهسالار 1: 518 ملک 1: 657؛ الهیات تهران 1: 797

تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده است. مهرها: 23 ب: دو مهر دایره ای با نقش «یا یحیی خذ الكتاب بقوه» مهر دایره ای مخدوش، مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «...؟ توكل على الله محمد یحیی 1333» آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 24، 25 نانوشته

16 الف - 25 ب (25 برگ)، 24 سطر، اندازه سطرها: 131×231؛ قطع: 199×296

عنوان های دیگر: مختلف الشیعة

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 3993050

22115

سلمان ساوجی، سلمان بن محمد - 778ق.

دیوان سلمان ساوجی/ جمال الدین بن علاء الدین محمد سلمان ساوجی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 13164 در جلد 36 فهرست همین کتابخانه. ترتیب اشعار، در نسخه حاضر، بدین صورت است: 1 الف: قصاید، 63 الف: رباعیات

چاپ: این اثر در سال 1382 ش به کوشش مهرداد اوستا از سوی انتشارات زوار در تهران به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده:... تا ببوید از باغ [...] * تا نگردد از چرخ کرداری / باد هر بنده ایت بر تختی * باد هر دشمنیت بر داری....

انجام:... ای غنچه ناشکفته مستورتری * وز نرگس نیم خفته مخمورتری / در خوبی از آفتاب مشهورتری * ای مه ز مه دو هفته پر نورتری

منابع: الذريعة 9: 462 مشار 2: 2318 ملی 3: 388؛ مجلس 8: 314؛ مرعشی 30: 91؛ ملک 2: 289

خط: نستعلیق تحریری، دو ستونی، تاریخ کتابت: گویا شده 12ق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. ادامه اشعار، در حاشیه مهرها: 65 الف: مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «الله یا امام محمد...؟» آسیب ها: افتادگی در آغاز، 1، 2، 65ب، 66 الف نانوشته، لکه، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، ساییدگی و مرمت غیر اصولی جلد؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره با ترنج ضربی، اندرون کاغذ نخودی

66 برگ، 13 سطر، اندازه سطرها: 56×116، قطع: 118×218

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 8 ق.

شماره رکورد: 1306166

22116/1

زنجانی، عبدالوهاب بن ابراهیم - 655 ق.

التصريف/ ابوالمعالی عزالدین عبد الوهاب بن ابراهیم زنجانی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16416 در جلد 46 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1280 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1373 ش از سوی دار الکتب الاسلامية، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: بسمله. اعلم انّ التّصريف في اللّغة التغيير و في الصّناعة تحويل الأصل الواحد الى امثله مختلفة لمعان مقصودة لا تحصل الّا بها ثم الفعل اما ثلاثى و امّا رباعی کلّ واحد منهما امّا مجرد او مزيد و كل واحد منها...

انجام:... زاد بزيادة الهاء كالاعطاءة و الانطلاقة الّا ما فيه تاء التّأنيث منهما فالوصف بالواحدة كقولك رحمته رحمة واحدة ودحرجته دحرجة واحدة و الفعلة بالكسرة النّوع من الفعل تقول حسن الطّعمة و الجلسة.

انجامه: تمّت الرسالة في 1272 و السّلام.

منابع: الذريعة 13: 149؛ کشف الظنون 2: 1139؛ مشار عربی 187؛ ملی 12: 21؛ مرعشی 28: 608 ملک، 1: 139

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 1272 ق آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های

ص: 181

«مجمع البحرين، س، شرح تصریف» و حواشی: لغوی و معنایی میان سطرها است. آسیب ها: افتادگی میان24- 25، 1، نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، ساییدگی سطح و لبه های جلد کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج صورتی، اندرون کاغذ: صورتی

1 الف- 30 ب (102 برگ) 9 سطر، اندازه سطرها: 85×138؛ قطع: 145×202

عنوان های دیگر: التصريف العزّی؛ العزّي في التصريف

موضوع: 1. زبان عربی -- صرف

شماره رکورد: 1306187

22116/2

تفتازانی، مسعود بن عمر، 722 - 792؟ ق

شرح التصريف / سعد الدین مسعود بن عمر بن عبدالله هروی خراسانی تفتازانی حنفی نویسنده متن: ابوالمعالی عزالدین عبدالوهاب بن ابراهیم زنجانی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 2981 در جلد 14 فهرست همین کتابخانه. چاپ: این اثر، در سال 1324ش به ضمیمه جامع المقدمات به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله و به نستعین. انّ اروی زهر تخرج في رياض الكلام من الأكمام و ابهى خير یحاک ببنان البیان و اسنان الأقلام حمدا لله على تواتر نعمائه... مسعود ابن عمر القاضي التفتازاني بيض اله عزه احواله....

انجام:... في المجرد الّذى لا تاء فيه و امّا غيره فالنوع منه كالمرة بلا فرق في اللفظ و الفارق القرائن الخارجة تقول رحمته [رحمة] واحدة وانطلاقة للمرة و حسنته [حسنة] و غيرها للنّوع و كذا البواقي.

انجامه: تمت الكتاب بعون الملك الوهاب في اواسط شهر جمادی الآخر.

منابع: کشف الظنون 2: 1139؛ معجم المطبوعات 1: 637 مشار عربی 544؛ ملی 7: 86 مرعشی 1: 136 دانشگاه 17: 495 ملک 5: 361؛ آستانه حضرت معصومه (سلام الله علیها) 295:3

خط: نستعلیق؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «يوسف بن فضل الله، شرح، یا علی ادرکنی، رحمه الله است. آسیب ها: 1020101 نانوشته

ص: 182

31 الف - 102 ب (102 برگ)، 15 سطر، اندازه سطرها: 85×145: قطع: 145×202

عنوان های دیگر: شرح العزّي في التصريف

موضوع: 1. زنجانی، عبدالوهاب بن ابراهیم، - 655 ق. التصريف -- نقد و تفسیر؛ 2. زبان عربی -- صرف

شماره رکورد: 3991634

22117/1

رساله در جفر/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: رساله حاضر، یک مقدمه «در اطلاقات بیشمار جفر» و سپس اصل مطلب با عنوان «سؤال مطابق قواعدها ثبت نموده شود و به هر قاعده که منتشر است عمل نماید» را در بردارد.

آغاز: بسمله. بدان که این مختصریست در بیان علم جفر مرتب بر مقدمه و بعد از مقدمه اصل مطلب که جواب ناطق مطالب...؟ بیرون آورد مقدمه بدان که جفر اطلاقات بی شمار دارد....

انجام:... باشد گرفته صدر مؤخر نموده جواب را مطابق مطالعه تا به طریق اخذ مستحصله بموافق رموزاتی است که نه محور است.

خط، نستعلیق، چلبیایی، تاریخ کتابت: شده 13 ق؛ یادداشت ها: 2 الف: یادداشت حروف ابجد، آسیب ها: 1 نانوشته، لکه پخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های جلد، کاغذ: فرنگی آبی، آهار مهره؛ جلد: تیماج قهوه ای یک لا با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ آبی

1 الف - 2 الف (59 برگ)، سطرها متغیر: 73×153؛ قطع: 100×157

موضوع: 1. جفر؛ 2. علوم غریبه اسلامی

شماره رکورد: 1306193

22117/2

رساله در احکام رمل/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، رساله ای در احکام رمل است. نویسنده، در این رساله، اسرار علوم معجزه حضرت دانیال علیه السلام و حضرت ادریس علیه السلام را در دوازده باب بیان کرده است. در نسخه حاضر، باب اول «در بیان سکنیات و غیره» در سی فصل بیان شده است. فصل اول: در بیان سکن و شکل و شامل این بابرها: در بیان خارج و داخل، در بیان سعد و نحس اشکال شانزده گانه، در بیان اشکالی که بر حسب کواکب اند، در بیان اشکال متعلقه بر دوازده برج در بیان مزاج اشکال شانزده گانه، در بیان اشکالی که به شب متعلق اند، در بیان حروفی که در چندم خانه وارد شود، در بیان مراتب طول، در بیان مراتب عرض، در بیان آن که در چه خانه عمق دارد، در بیان طبایع اشکال، در بیان اعداد خانه های شانزدهم، در بیان اشکال فلکی، در بیان مراتب صورت انسان، در بیان اشکال رملی، در بیان اشخاص اعضای انسان، در بیان معادن و نباتات، در بیان ضمیر بیرون آوردن، در بیان شجر و ثمرها، در بیان انقلاب خانه، فصل دوم در حکم قبض الداخل.

آغاز: بسمله. الحمد لله ربّ العالمين... امّا بعد بدان که این چند رساله ایست از اسرار علوم معجزه حضرت دانیال پیغمبر علیه السّلام و معجزات ادریس پیغمبر علیه السلام بود و این رساله ایست که جمیع علوم در این است و....

انجام:... حاصل است در خانه شانزدهم مسکن دارد و حروف ع دارد دلیل کند که عاقبت این صاحب ضمیر بخیر و خوبی بگذرد انشاء الله تعالی تمام شد رساله و این مکان چون مناسب دانست دایره ابدج را نمود.

منابع: استانه حضرت معصومه (سلام الله علیها) 2: 307

خط: نسخ؛ آرایه ها: خطوط بالای برخی عبارات به مشکی؛ حواشی: رساله 22117/3 در حاشیه این رساله، نوشته شده است. آسیب ها: 1 نانوشته

2 ب - 29 الف (59 برگ)، 14 سطر، اندازه سطرها: 61×112، قطع: 100×157

عنوان های دیگر: دوازده باب

موضوع: 1. رمل؛ 2. علوم غریبه اسلامی

شماره رکورد: 4208858

ص: 183

22117/3

رساله در کیمیا/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، رساله مختصری در صنعت کیمیا است و این مباحث را در بردارد: ارض کبریت، ماء کبریت، ارض زیبق، ارض مشمع.

آغاز: بسمله. پس باید دانست که سر قویم و امر عظیم را قادر حکیم و سلطان علیم در چه شی قرار داده و بعد باید نفس و روح را از قفس نفس و هواء مبراء و منزه نمود تا قابل این ودیعه حمدانیه و این....

انجام:... در تمام معدنیات نافذ است حتی طرح میرود بر بلوریات تا هر کدام برنگ خود جواهری خواهد شد تمام و السلام على من اتبع الهدى و السلام.

منابع: ملک 6: 347

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، چلیپایی - حمایلی

2 ب - 4ب (59 برگ)، سطرها متغیر؛ قطع: 100×157

موضوع: 1. کیمیا و کیمیاگری

شماره رکورد: 4209954

22117/4

محمد باقر بن ابوالحسن، قرن 13 ق.

طالع نامچه/ محمد باقر بن ابوالحسن، ملقّب به معجرا

زبان: فارسی

معرفی کتاب: نویسنده می گوید: «به خواهش جمعی از برادران که جویای اخراج کواکب نجومیه و رومیه و اشکال رملی بوده اند، این رساله را در شانزده فصل موافق شانزده خانه رملی و هر شکل موافق دوازده بروج نگاشیم» نسخه حاضر، دوازده باب را در بردارد: باب اول در حمل طالع لحیان، باب دوم طالع در میزان حمره، باب سوم در طالع جوزا نقره الخارج، باب چهارم در میزان طالع سرطان، باب پنجم و ششم به دلیل افتادگی موجود نبود، باب هفتم طالع میزان در عطبه خارج، باب هشتم در میزان طالع عقرب، باب نهم در میزان طالع قوس عقله، باب دهم در میزان طالع

ص: 184

جدی قبض الداخل، باب یازدهم در میزان طالع دلو فرح، باب دوازدهم در میزان طالع حوت نصرة الداخل.

آغاز: بسمله. الحمد لله ربّ العالمين... امّا بعد بر ضمیر منیر اربابان دانش و بینش مخفی و پوشیده نیست که چون حضرت حق تعالی هر نطفه را که از کنم عدم بصحرای وجود می آورد از دوازده ساعت شبانه روزی...

انجام:... و چهار شکل دیگر از میزان که باقی مانده است حکم آن ها مانند حکم خانه اول و دویّم و سیّم و چهارم است که حمل و نور و جوزا و سرطان و اسد باشد که نیز در محل هر یک مکدر؟ نموده می شود.

انجامه: تمام شد رساله طالع نامچه شب هشتم ربیع الاولى على يد حقير جواد سنة 1298.

خط: نسخ، کاتب: جواد بن عبدالله، تاریخ کتابت: 8 ربیع الاول 1298 ق؛ یادداشت ها: حاشیه 37 ب: یادداشتی در کیمیا؛ آسیب ها: افتادگی میان 33-32

29 ب- 37 ب (59 برگ)، 14 سطر، اندازه سطرها: 63×113، قطع: 100×157

موضوع: 1. اختر گویی؛ 2. رمل

شماره رکورد: 4210125

22117/5

محمد باقر بن ابوالحسن، قرن 13ق.

رساله در جفر جامع/ محمد باقر بن ابوالحسن، ملقّب به معجزا

زبان: فارسی

معرفی کتاب: در این رساله، نویسنده از اسمای اعظم، حروف الفبا، قواعد تكسيرات، ساعات، غریبه، مربعات، ملائکه مقربین، کواکب سبعه، تسخیر و تسخیرات در چند فصل سخن گفته است. نسخه حاضر، فصل اول «در بیان حروفات» را در بردارد. نویسنده، قبل از شروع رساله، دیباچه ادبی نگاشته و در آن لقب خود را معجزا، عنوان کرده است.

آغاز: بسمله. بر ضمایر صافیه ارباب دانش و بینش و خلوت گزینان زاکیه آفرینش مخفی و پوشیده نیست... بر رای خردمندان چنین پوشیده نماناد که نظام کون و مکان بسبب خواص عظام است چنانکه وارد شده است.

انجام:... و در هر کجا خواهند در هر عمل بکار برند و چون درین رساله خلاصه مدعاست بدین چند مثال خلاصه با تمام رسانید که گنج اسرار الهی است در نزد اهل خرد کافی است افهم و اعلم و الله ولي التوفيق.

انجامه: تمت الكتاب بعون الملک الوهاب در شب بیست و دوم شهر ربیع الاولی حرره اقل خلق الله جواد این مرحوم حاجی عبدالله ابن مرحوم حاجی محمد شریف سنه 1298.

خط: نسخ خفی، کاتب: جواد بن عبدالله بن محمد شریف، تاریخ کتابت: 22 ربیع الاول 1298ق، حواشی: دو فایده درباره جفر در حاشیه، یادداشت هایی در معرفی برخی گیاهان دارویی آسیب ها: افتادگی میان 32- 33

37ب - 47 الف (59 برگ)، 24 سطر، اندازه سطرها: 61×115: قطع: 100×157

موضوع: 1. جفره؛ 2. خدا -- نام ها

شماره رکورد: 4213240

22117/6

جُنگ

زبان: فارسی

معرفی کتاب: مطالب جُنگ حاضر: بدین ترتیب است: 47 ب: شماری دو بیتی از باباطاهر، 49 ب: یادداشت هایی در جفر، 50 الف: یادداشتهایی در استخراج حروف، 50 ب: خواص چند آیه از قرآن کریم برای گشایش کارها، کثرت معامله، فروش متاع، ادای قرض، وسعت رزق و روزی، 51 الف: فایده در تحقیق طبایع حروف، 51 ب: لوح حصول مقصد و قضای حاجت 52 الف: فایده در طریق مظهر مضمر مخمس به همراه لوح 52 ب: أسمای مصدر به حروف نورانی به همراه دو لوح، 53 الف: شماری لوح برای ایمن شدن از ترس فروش مناع و محفوظ ماندن از شیطان 53ب: شماری لوح برای دعوت صغیر اسم باسط برای فتوحات و حصول مرادات و شیوه خواندن آن 54 الف: قاعده در خصوص اسم شخصی که غالب باشد و چگونگی مغلوب کردن آن 54ب: یادداشتهایی در جفر به همراه جدول حروف و اعداد 56 الف: خواص چند آیه از سوره بقره به همراه یک لوح 56 ب: طریق اسمای الهی از لوح 57 الف: دعایی برای برآورده شدن مطلب مورد نظر، خواص سوره اخلاص به همراه یک لوح، 57 ب: یادداشتی در چگونگی استخراج از علم جفر.

آغاز: بسم الله تعالی. دلا تا زار چون ته دلبرستم * سرایا همچو سوته مجمرستم/ انه خور نه خواب دیرم بی تو آرام * به پیکر هر سر مو خنجر ستم....

انجام:... بشمارند بعد هفت بشمارند تا حروف تمام شود و یک سطر آخر جواب سوال از آن سطر آخر معین بیرون آید مطابق سوال بهر لفظ که سوال شده و تخلف نشود انشا الله تعالى.

خط: نسخ و نستعلیق تحریری؛ حواشی: یادداشت دعا، سحر و جادو در حاشیه؛ آسیب ها: 58، 59 نانوشته

47ب - 59 ب (59 برگ)، سطرها متغیر: 121×70 قطع: 100×157

موضوع: 1. جفر؛ 2. دعا -- تأثیر

شماره رکورد: 4214481

22118

فضولی بغدادی، محمد بن سلیمان، 913؟ - 976؟ ق.

حديقة السعداء/ محمد بن سلیمان بغدادی، معروف به فضولی بغدادی

زبان: ترکی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره های بازیابی 18758 در جلد 54 و 21328 در جلد 62 فهرست همین کتابخانه. نویسنده، کتاب را به سلیمان پسر سلیم و محمد پاشا و رستم پاشا، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، به کوشش میرصالح حسینی در سال 1373 ش از سوی انتشارات الهدی در تهران به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. یا ربّ ره عشقنده منی شیدا قیل * احکام عباداتی اتکا اجرا قیل....

انجام:... کل ای حال تکلمدن خبردار * ترحّم قل تعرض قلمه زنهار.

انجامه: تمّت الكتاب بعون الملك الوهّاب في اليوم الثامن من شهر شوال المكرم عن يد اضعف العباد الفقير الحقر الراجي رحمة ربه حسین عثمان...؟ ائیلی في سنة احدى و خمسين ومائة و الف.

منابع: الذريعة 6: 384؛ نوربخش 2: 95 دانشگاه 17: 299 سپهسالار 4: 307؛ مرعشی 27: 182

ص: 185

خط نسخ، كاتب: حسین عثمان...؟ ائیلی، تاریخ کتابت: 8 شوال 1151 ق؛ آرایه ها: جدول دور متن، عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. اشعاری به فارسی در حاشیه؛ یادداشت ها: 1 الف: پرسشی درباره شکستن بت ها از سوی حضرت ابراهیم علیه السلام 373: یادداشت دعا از کاتب، اشعاری به ترکی؛ مهرها: 2 الف: دو مهر بیضی با نقش «کتابخانه خصوصی عباسعلی امیدیگانه 1320»، 373 الف: مهر بیضی با نقش «صارم السلطنه» آسیب ها: برگ 1 نونویس، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: لت رو مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره با ترنج و سرترنج با نقوش اسلیمی و جدول مزدوج و مضاعف ضربی، لت پشت مقوایی با روکش تیماج قهوه ای، عطف تیماج مشکی، اندرون لت رو کاغذ نخودی، اندرون لت پشت کاغذ: ابری به رنگ های زرد، صورتی و آبی

373 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 75×131؛قطع: 148×211

موضوع: 1. پیامبران -- سرگذشت نامه؛ 2. واقعه کربلا، 61 ق.3. شعر ترکی -- قرن 10 ق.

شماره رکورد: 1306204

22119

حبله رودی، محمد علی، قرن 11ق.

جامع التمثيل / محمد علی حبله رودی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1049ق، برابر با آیه «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقَامِ اَمِين»

معرفی کتاب: نویسنده می گوید: «روزی در مجلس شریف سلطان که محمد علی نیز آن جا حاضر بود سخن از مسایل گوناگون رفت تا آن که به تمثیل و گردآوری آن کشید یکی از ندیمان گفت: به عهد شاه عباس اول صفوی، تمثیلات ترکی جمع آوری شد و صورت تدوینی یافت و بر اثر آن ترک زبان ها واجد گنجینه قوی درین باب شدند. ای کاش برای تمثیلات فارسی نیز کسی پیدا می شد و آنها را جمع می کرد. من چون این شنیدم کمر همت بر انجام این کار بستم و پس از رنج فراوان این جامع التمثیل را فراهم آوردم. این کتاب دیباچه مقدمه بیست و هشت باب و در پایان ملحقات را در بردارد. دیباچه تمهیدی برای علت نگارش و لزوم آن است. نویسنده این دیباچه را در آغاز مجمع الامثال هم آورده و حاوی ده ها مثل است. مقدمه با بحث امثال قرآنی آغاز شده و حکایت هایی است که با برخی آیات قرآن کریم مطابقت می کند. باب ها به

ص: 186

ترتیب حروف الفبا است و در آغاز هر باب شماری مثل و کنایه بی هیچ ترتیبی آمده و نویسنده به دنبال آن، حکایت ها و داستان هایی را نقل کرده که در بردارنده مثلی است یا به مثلی منتهی شده با مثل مربوط به آن داستان است. بیشتر داستان ها برگرفته از جوامع الحكايات، لطايف الطوايف، روض الجنان،روح الجنان داستان بلوهر و یوداسف و.. است. نویسنده، در آغاز کتاب از عبدالله بن قطب شاه، از پادشاهان شیعی مذهب قطب شاهیان هند و از شمس الدین محمد بن علی خاتونی از علمای ایرانی نژاد و از ملازمان سلسله قطب شاهیه به نیکی یاد کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1269ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ نیز به کوشش حسن ذوالفقاری و با همکاری زهرا غلامی، در سال 1390ش، از سوی انتشارات معین، در تهران به زیور چاپ آراسته شده است.

آغاز: بسمله. سپاس بی حد و ستایش بی عدد [بیعد] بیمثلی را سزد که پایمای دلگشای و لله المثل الاعلى... محمد علی حبل رودی که دست در حبل المتین عروة الوثقی زده يسمع ارباب دانش می رساند که بتاریخ هجری ...

انجام:... چشم هنربین بود از عیب پاک * بی هنر از عیب کند زان چه باک / چون که بدین پایه رساندم کلام* به که کنم ختم سخن و السلام.

انجامه: تمة الكتاب بعون الملک الوهاب بيد المذنب... محمد تقی ابن مرحوم آقاعلی سمسار... به اتمام رسید این کتاب مستطاب در سنه هزار و دویست و پنجاه و هشت در طهران در دولت خانه عالیجناب آقا عبد الوهّاب تعزیه ساز.

منابع: الذريعة 5: 46 نسخه ها 5: 3549 مشترک 14: 39 ملی 6: 31؛ مرعشی 25: 136 ملک 2: 175 سپهسالار 4: 7

خط: نستعلیق تحریری، کاتب: محمد تقی بن آقاعلی سمسار، تاریخ کتابت: 1258 ق، محل کتابت: تهران (دولت خانه آقاعبد الوهاب تعزیه ساز)؛ آرایه ها: 1ب: در محل سرلوح نقّاشی از یک ویلای فرنگی و دو اسب سوار با کلاه خود، چسبانده شده است. عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ یادداشت ها: 1 الف، 135 الف، 136: شماری زایچه به تاریخ های 1341ق، 1271 ق، 1312ق، 1316ق، 135 ب: شماری یادداشت فوت به تاریخ 1310ق، 136 الف: آیه 51 و 52 سورة قلم «وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ...» یادگاری خط از آقا محمد ابراهیم به تاریخ 1316ق: مهرها: 90 ب: دو مهر پرنده ای شکل با نقش «عبده محمد باقر» 111 الف، 136 ب: سه مهر بیضی با نقش «عبده محمد علی»: آسیب ها: لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، تغییر رنگ تیماج جلد؛ کاغذ:

ص: 187

فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد مقوایی با روکش گالینگور سبز، عطف و گوشه ها سبز یشمی، اندرون کاغذ شکری

136 برگ، 25 سطر، اندازه سطرها: 130×250؛ قطع: 216×345

عنوان های دیگر: جامع التماثیل

موضوع: 1. نثر فارسی -- قرن 11ق؛ 2. ضرب المثلهای فارسی 3. داستان های اخلاقی -- مجموعه ها

شماره رکورد: 1679390

22120

نراقی، احمد بن محمد مهدی، 1185 - 1245 ق.

معراج السعادة/ احمد بن محمد مهدی بن ابی در فاضل نراقی کاشانی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1226ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 14669 در جلد 40 فهرست همین کتابخانه. نویسنده، کتاب را به فتح علی شاه قاجار، اهدا کرده است. نسخه حاضر، فاقد عبارات آغازین است و تا فصل «معالجه مرض عجب» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1273 ق در تبریز، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن بارها از جمله در سال 1388 ش از سوی انتشارات نسیم حیات، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده:... اقبال اشاره لازم البشاره باین دعاگوی دولت مصون از زوال صادر گردیده که خلاصه مطالب مسمی نمود بمعراج السعادة و آن مشتمل است بر پنج باب در بیان بعضی از مقدمات نافعه از بیان حالات...

انجام: افتاده... را نگاه دارد فکرش بهر سمتی که میل کند می رود و قدرت بر ضبطش ندارد غذائی کشنده اوست و در خوردن او بی اختیار است و دوائی باعث حیات اوست و در کام او ناگوار است ساعتی....

منابع: الذريعة 21: 229 نشریه 7: 294 دانشگاه 16: 241 مرکز احیا 1: 424؛ سپهسالار 5: 602؛ دار الحدیث 1: 258

خط: نستعلیق تحریری تاریخ کتابت: سده 13 ق؛ مهرها: 3ب، 4ب: سه مهر دایره ای نیمه خوانا با نقش «عبده محمد بنده 1240؟»؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 2،1،

72، 73 و عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، گسستگی شیرازه، مرمت غیر اصولی، بخش شدگی مرکب، جلد الحاقی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: لت رو مقوای نخودی، لت پشت مقوای آبی روشن، اندرون کاغذ نارنجی

73 برگ، 27 سطر، اندازه سطرها: 117×202، قطع: 205×293

موضوع: 1. اخلاق اسلامی

شماره رکورد: 1306224

22121

رشیدی، عبدالرشید بن عبد الغفور، قرن 11ق.

منتخب اللغات / عبد الرشيد بن عبدالغفور رشیدی حسینی مدنی شاه جهانی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1046ق برابر با (منتخب بی بدیل)

معرفی کتاب: نویسنده، در آغاز: کتاب می گوید: «چون کتب لغت عربی، هم چون قاموس فیروزآبادی و صحاح مفصل بود و همگان را را به کار نمی آمد بر آن شدم این کتاب را به تخلیص از کتب فوق بپردازم لذا دست به تحریر زدم و لغات عربی را بر حسب ترتیب حروف تهجی اول هر لغت از الف تا با منظم کردم و معانی فارسی هر یک را در ذیل آن آوردم نخستین لغت ابتلا شد و آخرین یایوی» در تنظیم لغات، رعایت ترتیب حرف اول و آخر کلمه شده و پس از ذکر لغات، استعارات هر باب را آورده که شمار زیادی از آن ها در زمره کنایات می گنجد. منابع اصلی نویسنده، در نگارش این کتاب، فرهنگ جهانگیری و فرهنگ سروری بوده است. نویسنده، کتاب را به شهاب الدین محمد شاه جهان، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1316 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1386ش از سوی انتشارات سیمای دانش، منتشر شده است.

آغاز: بسمله و به نستعین. ستایش و سپاس مالک الملکی که تذکر آلای بی احصا و نعمای بی منتهایش و تعداد سوابق فيض... و بعد چنین گوید بنده افقر و ذره احقر عبد الرشيد الحسيني المدني...

انجام:... سلطنت آرای ممالک ستان * شاه جهان ثانی صاحب قرآن / از پی تاریخش بی قال و قیل * گفت خرد منتخب بی بدیل.

انجامه: قد تم في يوم الأدينه من الثالث من العاشر من الأول من الحادي من العاشر من الثانية في مشهد ثامن الائمّة... استنساخ في اول شهر رمضان المبارک و ختمت و فرغت من تسويده في آخر شهر شوال المکرم... بحق محمد و علیّ و فاطمة.

منابع: الذريعةر22: 428، نشریه 5: 681 ملی 4: 415 دانشگاه 16: 241؛ سپهسالار 2: 394؛ ملک 4: 787

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق، محل کتابت: مشهد رضوی؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان «کنز» است. یادداشت ها: 1 الف: یادداشت شماری اسم و نام خانوادگی، 549ب- 550 الف: یادداشت یادگاری از ابوالقاسم موسوی دستجردی، اشعاری به فارسی، 550 ب: جدول تفصیل احوال پیامبر صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیه السلام به نقل از علمای امامیه، 3 الف: یادداشت مالکیت محمد حسن طهرانیان به تاریخ 1351 ق. یادداشت مالکیت ابوالقاسم موسوی به تاریخ 1313 در مدرسه لوابیه، نام کاتب و تاریخ کتابت، مخدوش شده است. مهرها: 551 ب: مهر بیضی با نقش «عبده محمد شفیع الموسوی 1152»؛ آسیب ها: 1 ب، 2، 549 الف، 552، 553 ب نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی، عطف تیماج عنابی، اندرون کاغذ نخودی

555 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها: 102×147، قطع: 146×211

عنوان های دیگر: منتخب اللغة، منتخب اللغات شاه جهانی

موضوع: 1. زبان عربی -- واژه نامه ها - فارسی

شماره رکورد: 1306247

22122

یزدی، حسن بن محمد علی، قرن 13ق.

مهیّج الاحزان و موقد النيران في قلوب اهل الایمان/ حسن بن محمد علی یزدی حایری

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1237ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره 14103 در جلد 39 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، مجالس اول، دوم، سوم و چهاردهم را در بردارد.

چاپ: این اثر در سال های 1271 ق- 1303 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1382 ش از سوی انتشارات حاذق، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده:... الجزاء و لعنة الله على اعدائهم لعنة متّصلة مادامت الارض و السّماء امّا بعد چنین گوید اقل خلیفه [خلیقه] حسن ابن محمد علیّ الیزدی اصلا و الحایری مسكنا و مدفنا انشاء الله تع چون توسّل....

انجام: افتاده:... نور دیده ام کو میوه دلم کو جانشین پدرم کو برادرم حسین بکجا است آن حضرت فرمود با عمّی اتیتک یتیما ای مرا بتیم کردند مردان ما را کشتند زنان ما را اسیر کردند کاش می بودی ...

انجامه: نگویند چرا که کاتب:... بحسن خلق اصلاح نماید کمترین رو سیاه سبز علی ابن مرحمت پناه حضر تقلی شهریاری... و كان ذلك في دويم شهر ربيع الأول من شهور سنه 1260 و السّلم على من اتبع الهدى.

منابع: الذريعة 3: 438؛ مشار 1: 1206 ملی 4: 316 مرعشی 25: 218؛ آستان قدس 15: 147

خط: نسخ، کاتب: سبز علی بن حضرت قلی شهریاری، تاریخ کتابت: 2 ربیع الاول 1260 ق؛ آرایه ها: جدول دور متن به قلم سرخ و آبی، کمند اندازی به فلم سرخ، عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. برخی عناوین در حاشیه؛ آسیب ها: افتادگی در آغاز: انجام: و میان برگ های 45 - 1،46، 59ب و 60 الف نانوشته، لکه، رطوبت، آفت زدگی، بخش شدگی مرکب، جلد الحاقی، کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ، زرد عطف کاغذ نخودی، اندرون کاغذ نخودی

60 برگ، 18 سطر، اندازه سطرها: 91×171؛ قطع: 151×255

عنوان های دیگر: مهیّج الاحزان و موقد النيران؛ مهیّج الاحزان

موضوع: 1. حسین بن علی علیه السلام، امام سوم، 4 - 61ق؛ 2. واقعه کربلا، 61 ق.

شماره رکورد: 1307272

22123

استرآبادی، یوسف، - 1286 ق.

صيغ العقود / محمد يوسف استرآبادی حایری

زبان: فارسی

ص: 188

تاریخ تألیف: 27 ذي القعدة 1370 ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتابی در احکام زکات فطره بر پایه فتوای شیخ مرتضی انصاری است و در شش مبحث کوتاه، نگاشته شده است: 3ب مبحث اول در شرایط وجوب قطره، 4ب: مبحث دوم در بیان کسانی که واجب است اخراج فطره از ایشان، 94 الف: مسائل رضاع و احکام آن، 113 الف: مبحث سوم در جنس فطره، مبحث چهارم در مقدار فطره، 113 ب: مبحث پنجم در اخراج فطره، 114 الف: مبحث ششم در مستحق قطره.

چاپ: این اثر، در سال 1271 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1393ش به کوشش فاطمه محمدی از سوی انتشارت آذرنیا، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله ربّ العالمين... و بعد چنین گوید افقر العباد الى ربه الغني محمد يوسف الأسترآبادي عفى عنه وعن والدیه که نظر بالتماس جمعی از اخلّاء دینی و اصدقاء ایمانی مسئلت و استدعاء و درخواست...

انجام: افتاده:... از برای خودش می دهد دو وجه است اقوی جواز و احوط اجتنابست و بدان که احوط و اشهر آن است بفقیری کمتر از یک فطره ندهند مگر آن که فقراء بسیار جمع شوند و آن چه موجود است وفاء....

منابع: الذريعة 15: 110؛ مرعشی 19: 315 دانشگاه 16: 669 ملک 8: 453؛ فیضیه 120:2

خط: نستعليق، كاتب: ابوالقاسم بن علی مصطفی افشار، تاریخ کتابت: 1271 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی؛ عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه، در حاشیه با نشان «بلغ قبالا» تصحیح شده است. برخی عناوین در حاشیه؛ یادداشت ها: 93ب: یادداشت وقف، کاتب، نسخه را به درخواست ملا عبدالله مازندرانی، کتابت کرده است. تاریخ کتابت و نام کاتب از انجامه برگ 93 ب، استخراج شده است. آسیب ها: افتادگی در انجام، 1 -3 الف، 115 ب نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت اصولی، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ مشکی، عطف گالینگور زرشکی، اندرون کاغد نخودی

115 برگ، 11 سطر، اندازه سطرها: 88×152؛ قطع: 149×224

ص: 189

عنوان های دیگر: رساله في بيان صيغ العقود والايقاعات؛ احكام الرضاع؛ احکام زكوة الفطرة؛ احكام زكوة المال

موضوع: 1. فقه جعفری -- قرن 13ق؛ 2. عقود و ایقاعات (فقه)؛ 3. فطریه

شماره رکورد: 1307328

322124

مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 ق.

جلاء العیون/ محمد باقر بن محمد تقی بن مقصود علی مجلسی، معروف به علامه مجلسی

زبان: فارسی

تاریخ و محل تألیف: 6 محرم 1089 ق، مشهد رضوی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 7619 در جلد 28 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از اوایل فصل دوم «در ابتدای نور رسول خدا» آغاز شده است. نویسنده، کتاب را به شاه سلیمان صفوی، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1301 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1392 ش از سوی انتشارات دنیای معرفت، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: افتاده:... قاضی خداوند عالمیان بود عقد کننده جبرئیل ع بود و گواهان ملائکه مقربان در عقب آدم ایستادند آدم گفت پروردگارا بچه سبب ملائکه در عقب من می ایستند حق تعالی فرمودند برای آن که نظر...

انجام:... حق را با او برپا دارم و باطل را با او سرنگون سازم و دین حق برای من خالص باشد باین جا ختم کردم این عجاله کثیر الفایده را و از حق تعالی امیدوارم که در روز جزا وسیله نجات این غریق بحر خطا گردد.

انجامه: تمّت الكتاب... قد فرغ من ترقیم این نمیقه روز السّبت في شهر ذي القعدة الحرام اصابع اقلّ سنه هزار و صد.

منابع: الذريعة 5: 124؛ دایرة المعارف تشیع 5: 409؛ مشار 2: 1567 ملی 3: 527؛ مرعشی 20: 56؛ دانشگاه 9: 961؛ سپهسالار 4: 35؛ مجلس 10: 386

خط: نسخ، تاریخ کتابت: ذی القعدة 1100 ق؛ امتیاز کتابت: در زمان حیات مولف؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز، رطوبت مختصر، لکه، مرمت غیر اصولی،

ص: 190

بخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های جلد، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ طرح دار نخودی و بنفش، عطف تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ نخودی

242 برگ، 23 سطر، اندازه سطرها: 140×223؛ قطع 190×276

موضوع: 1. چهارده معصوم -- سرگذشت نامه؛ 2. چهارده معصوم-- مصایب

شماره رکورد: 1307347

22125/1

جرجانی، علی بن محمد، 740 - 816 ق.

کبری در منطق/ علی بن محمد حسینی استرآبادی، معروف به میر سید شریف جرجانی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 18391 در جلد 52 فهرست همین کتابخانه. بخشی از متن، در 2 الف، نوشته شده است.

چاپ: این اثر، به ضمیمه جامع المقدمات در سال 1366 ق به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. بدان که آدمی را قوّتیست درا که که منتقش گردد در وی صور اشیاء چنان که در آینه لکن در آینه حاصل نشود مگر صور محسوسات و در قوه مدرکه انسانی آن را ذهن خوانند حاصل شود صور محسوسات...

انجام:... و او را نتیجه وضع جزء دیگر باشد پس نتیجه او نیز دو بود چنان که گوئی این جسم لا شجر است و با لا حجر لیکن لا شجر نیست پس لا حجر است لیکن لا حجر نیست پس لا شجر است.

انجامه: تمه الرساله شریفه سنه 1222.

منابع: الذريعة 17: 259 مشترک 2: 926؛ معجم المطبوعات 1: 680؛ مشار 2: 4016؛ نشریه 3: 415 ملی 12: 281 دابرة المعارف 1: 199؛ مرعشی 2: 125 مجلس 5: 445 مرکز احیا 7: 170؛ مروی 1: 311

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: 1222ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. آسیب ها: 1. نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، فرسودگی جلد؛ کاغذ: فرنگی آبی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ نخودی، عطف تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ نخودی

ص: 191

1 الف - 13 الف (85 برگ)، 15 سطر، اندازه سطرها: 92×117قطع: 175×217

عنوان های دیگر: کبری؛ الكبرى في المنطق

موضوع: 1. منطق

شماره رکورد: 1307362

22125/2

شیخ بهایی، محمد بن حسین، 953 - 1031 ق.

الفوائد الصمدية/ بهاء الدین محمد بن عزالدین حسین حارثی همدانی عاملی جبعی، معروف به شیخ بهایی

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 7 شوال 975 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره های بازیابی 2424 در جلد 12 و 8741 در جلد 31 فهرست همین کتابخانه. نویسنده، کتاب را به عبدالصمد عاملی، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1266 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1395ش به کوشش احمد رضوان فر، از سوی انتشارات سروش یار مهربان، در قم، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. احسن كلمة يبتدء بها الكلام و خیر خبر بختیم به المرام حمدک... اما بعد فهذه الفوائد الصّمديّة في علم العربيّة حوت من هذا الفن ما نفعه اعمّ و معرفته للمبتدئين...

انجام:... خالصا لوجهك الكريم انّك انت السّميع العليم فانّا نتوسّل الیک بحبیبک محمد سید المرسلين و آله الائمة المعصومین صلواتک علیهم اجمعين و الحمد لله ربّ العالمين.

انجامه: تمت بالخير... على يد حقير فقير عبد الكافي بن علی محمد خلخالی در 4 روز با تمام رسید بتاریخ بوم دوشنبه 5 شهر شعبان المعظم سنة 1241 با تمام رسید.

منابع: الذريعة 16: 345؛ مشار عربی 593؛ مشترک 13: 2615؛ التراث العربي9: 427 ملی 6: 356، 16: 351، 18: 123 مرعشی 2: 284؛ دایرة المعارف 1: 191؛ ملک 5: 403؛ سپهسالار 2: 388

خط: نسخ، کاتب: عبد الكافي بن علی محمد خلخالی، تاریخ کتابت: 5 شعبان 1241ق؛ آرایه ها: عناوین به فلم سرخ، خطوط بالای برخی عبارات به مشکی؛ حواشی: نسخه در حاشیه: تصحیح شده و دارای توضیحاتی مرتبط با متن است. آسیب ها: 56 ب نانوشته، لکه، پخش شدگی مرکب، فرسودگی جلد

13ب - 56 ب (85 برگ)، 8 سطر، اندازه سطرها: 96×157؛ قطع: 175×217

عنوان های دیگر: الفوائد الصمدية في علم العربية؛ الصمدية

موضوع: 1. زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 4012503

22125/3

قزوینی، محسن بن محمد طاهر، قرن 12ق.

العوامل/ محسن بن محمد طاهر قزوینی

زبان: عربی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 16357 در جلد 46 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1312ق در تبریز، به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله. نحمدك يا من يرفع اليه صالح العمل و نصلّى على نبيّك محمد... امّا بعد النّحو علم باصول تعرف بها احوال اواخر الكلمات اعرابا وبناء الكلمة اسم و فعل و حرف و هي امّا....

انجام:... و عامله التجرد للاسناد إلى زيد و نعنى بالعوامل اللّفظية ههنا ما لا يكون زائدة فدخل نحو هذا بحسبك و بحسبك هذا هذا خلاصة ما اردناه والسّلام على كاتبة و مدرسة.

انجامه: تمّت الكتاب بعون الملك الوهاب على يد اضعف العباد میرزا اسمعیل ابن میرزا کافی... سنه 1241.

منابع: الذريعة 15: 359؛ ملی 12: 285 آستان قدس 13: 412؛ مجلس 10: 1246؛ دار الحدیث 1: 160

یادداشت ها: 57 الف: اشعاری به فارسی، 85 الف: یادداشت دعا، 85 ب: یادداشت صورت حساب حیدرخان به سیاق

57 الف - 85 ب (85 برگ)، 11 سطر، اندازه سطرها: 72×158؛ قطع: 175×217

ص: 192

عنوان های دیگر: عوامل ملا محسن؛ العوامل في النحو

موضوع: 1. زبان عربی -- نحو

شماره رکورد: 4016996

22126/1

عبرت نائینی، محمد علی، 1245؟ - 1321 ق.

تذكرة مدينة الادب/ محمد علی مصاحبی نائینی، متخلّص به عبرت نائینی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر، تذکره ای به نظم و نثر است که عبرت آن را از چهل و هشت نفر سراینده گردآوری کرده و بیشتر آن ها به خط خود سرایندگان است؛ در آغاز، مختصری از زندگی نامه سراینده نوشته شده و سپس چند نمونه از اشعار آن سراینده، آورده شده است: 1ب: ترجمه احوال میرزا ابو القاسم تهرانی، 3 الف: قصیده ای از حیدر حسینی در مدح میرزا ابوالفضل، 3ب: قصیده ای از سید محمد بقا، ملقّب به شرف المعانی، 4ب: قصیده ای از حسین قلی خان سلطانی در مدح میرزا ابوالفضل، 6 الف: قصایدی از میرزا ابوالفضل، 11 الف: اشعاری از حسن مصاحبی، 36 الف: اشعار میرزا حیدر علی حاجب، 36 ب: ترجیع بند از حاجب درویش با بیت ترجیع «ظهر الله بصورت الاحسن * في الوجود المحمد ابن حسن»، 40 ب: قصیده قائمیه با مطلع «بامر ایزد دادار و سعی روح الامین * به از بهشت برین شد همه فضای زمین»، 42 الف: غزل با مطلع «پیر مغان بر در میخانه دوش * داد بشارت که خم آمد بجوش»، 44 ب: قصيدة الوالابصار با مطلع «قطعه عکس زلف روی نگار * صفحه روز و پرده شب تار» 45 الف: قصيدة الوالامجاد با مطلع «روز نیستی نه وقت مستوریست * پرده بردار و...؟ بگذار»، 46 الف: قصيدة الوالالباب با مطلع «گفتمش عشق چیست گفت برمز *- لمن الملک واحد القهار 47ب: قصیده با مطلع «تو زشتی چه تقصیر آئینه را * که روی تو زیبا پدیدار نیست» 48 الف: قصیده ای با مطلع «یک زمان از خود بدر خواهم شتافت * یعنی از خود بی خبر خواهم شتافت»، 48 ب: قصيدة وطنيه با مطلع «صد شکر کار ملک بسامان شد * وان...؟ هرج و مرج بیابان شد»، 50 الف: قصیده ای با مطلع «هر که را با تو پریچهر سر و کار بود * بجنون شهره هر برزن و بازار بود،» قصیده ای با مطلع «نور عالم فروغ گوهر عقل * سر پروردگار را مخزن» 64 ب: اشعاری در نعت و مدح ائمه اطهار علیهم السلام از حسین قلی، خان متخلّص به سلطانی، 88 ب: اشعار ابونصر

ص: 193

شیبانی، 92 ب: سواد مراسله امیر نظام در جواب نظام العلما به تاریخ 1302 ق و نامه بونصر شیبانی به تاریخ 1304 ق 95 ب: اشعار میر سید علی، متخلّص به شمس المعالی، 103 ب: اشعاری عربی با آغاز «انسیم روض ام صفا نسرین * ام لیل وصل باللقا یسرینی»، به خط ضیاء الدین مرعشی به تاریخ 1307ق، 106 ب: قصیده در مدح امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از طوبی ره 111 ب: قصیده عربی در مدح مظفر الدین شاه از ارسطو برهان لشکر با آغاز «قد اصبح الناس من شيب و شبان * بنعمة الله في روح و ریحان»، 115 ب: اشعاری با آغاز «ایا غلام باصطبل یک دو کام [گام] بزن بگو که خواسته من نهند بر توس» 120 ب: قصیده ای که حاج میر سید علی در مدح ناصر الدین شاه سروده و ناصرالدین شاه در حاشیه نسخه به او آفرین، گفته است با آغاز «بنمود در این جشن فلک منظره دیدار * خورشید صفت شاه جهان جوی جهاندار»، 125 الف: اشعار سید علی ضیایی شیرازی و مختصری از شرح حال وی، 157 الف: اشعاری از مفنون به همراه مختصری از شرح حال وی که بنا به درخواست عبرت، نگاشته است. 167 الف: اشعاری از مایل تویسرکانی و مختصری از شرح حال وی، 173 ب: اشعاری از حاج میرزا هاشم نادری، 191 الف: قصیده گفتار شیخ علی پسر ملا عبد الرسول، 191 ب: قصيده ظهریه که ظهیر الاسلام در 1334 ق از تهران به عنوان متولی خراسان، فرستاده است با مطلع «سلام من ببر ای باد مر خراسان را * سپهر فضل و هنر آفتاب رخشان را»، 193ب: غزلی با مطلع «زلف بر عارضش چو ارزان شد * نرخ مشک و عبیر ارزان شد» 195 الف: اشعار و شرح حال میرزا علی محمد خان مجير الدوله شیبانی، 206 ب: قصیده در مدح سردار سپه رئیس الوزرا با مطلع «شنیدم پس از اخبار جهانی* سخن از گفته های باستانی» 209 الف: اشعاری از محیط، 213 الف: اشعار میرزا اسدالله، تنکابنی متخلّص به مشرقی، 229 الف: شرح حال و اشعار میرزا جوادخان نجم، 239 الف: اشعار حسن خان ناصر وثوق الدوله با مطلع «چه سرو است این میان این گلستان * چه شمع است این میان بزم یاران»، 243 ب: اشعاری با مطلع «ای زده ماه طلعتت طعنه بمهر خاوری * مشتری جمال تو زهره و ماه و مشتری»، 252 ب: قصیده ای با مطلع «ازین پس نخورم می که کردگار قدیر * که شراب طهورم دهد از خم غدیر» با تخلص ناصر، 260، مسمطی از شریف تهرانی که در سال 1317 ق از متن اروپایی ترجمه شده است. 269 الف: غزلی با مطلع «دل جز هوس دلبر جانانه ندارد * سر غیر هوای ره میخانه ندارد» 269 ب: قصیده ای با مطلع «درآمد از درم آن دلربا مه مخمور * بعز و دولت و اقبال و ناز و عیش و سرور»، 273

ص: 194

الف: اشعاری از سید علی آقا، 274 ب: ترکیب بندی با مطلع «ای ای دلبر جانان سالک * ز عشقت بر لب آمد جان سالک» 279 ب: قصیده ای در ستایش فتح الله خان شیبانی با مطلع «سیر و سلوک عشق به هر شهر و هر دیار * کرد همی عنان کش؟ عزمم بروزگار»، 285 الف: نامه ای که تیمسار حاجی سید علی آغای قطب به میرزا حسین خان نائب الحکومه نوشته است. 291 الف: غزلی با مطلع «ندانم شکوه از دلبر کنم من * و یا از خالق اکبر کنم من»، 291ب: اشعاری از میرزا محمدرضا واعظ، 302 الف: اشعاری که حسن مصاحبی در سال 1346ق برای دوستش، شعله سروده است. 307 ب: اشعاری از فردوسی، 311 ب: شرح حال ازرقی هروی و گزیده ای از اشعار وی، 315 الف: هجو فردوسی برای سلطان محمود غزنوی، 318 ب: شرح حال شهاب الدین ادیب صابر و گزیده ای از اشعار وی، 327 ب: شرح حال و مختصری از اشعار عنصری، 331 ب: شرح حال و مختصری از اشعار منوچهری، 334 ب: شرح حال و گزیده ای از اشعار ناصر خسرو، 364 ب: اسامی سرایندگان جلد اول مدينة الادب، 366 الف: اشعاری با آغاز: «مسیح وار از آلایش جهان شو پاک * چو آفتاب بنه پای بر سر افلاک»، 390 الف: اشعاری از ناصر، ثریا، خرم، وحدت، گوهر، راقم، انسی، صابر غافل، رضوان، مشرقی حشمت، صفا، شوقی، روشن، بهجت، حضوری، بقا، سلطانی، امید، صادق، در میان، نسخه حاضر، دو رساله چاپ سنگی (دیوان ذکاء الملک فروغی و اشعار غلام رضا مشتاق) صحافی شده، که در فهرست کتب چاپ سنگی این کتابخانه، معرفی خواهد شد.

آغاز: بسمله و به ثفتی. ترجمه احوال علامه دهر فریده عصره و وحید دهره حاوى الفروع و الاصول جامع المعقول و المنقول الحاج ميرزا ابو الفضل بن العلم المحقق الحاج ميرزا ابوالقاسم الطهراني افاض الله....

انجام:... الا که تا نبود چاره در همه عالم * برای زیست مگر آنکه در مقر و مکان / در همه مؤالفت را دایم وطن بود جنت * مخالفت را پیوسته جای در نیران.

منابع: مجلس 3: 542 و 620

خط: نسخ و نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: سده 14ق؛ امتیاز: کتابت برخی از اشعار به خط خود سرایندگان صورت خط ناصرالدین شاه؟ در حاشیه برگ 120 ب؛ آرایه ها: خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. ادامه متن و اشعاری به فارسی، در حاشیه؛ یادداشت ها: 1 الف: فهرست اسامی سرایندگانی که در این نسخه شرح حال و اشعار آنها آمده است. 250 ب: یادداشتی درباره جلوگیری از جنگ، 297 الف- 301 ب: اسامی سلاطین از دوره طاهریان تا پایان قاجار، 309 الف: اسامی خلفای

ص: 195

عباسی به همراه سال تولد، فوت و مدت خلافتشان؛ آسیب ها: 59ب، 103 الف، 212 ب، 215ب، 216 الف، 219 الف، 249 الف- 250 الف 255 الف- 257 الف، 296ب، 306 ب،310 ب نانوشته، گسستگی شیرازه، لکه، ساییدگی سطح و لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی الوان (نخودی، آبی، گل بهی و صورتی)، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ سبز روشن، عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ گل بهی

1 الف- 136ب و 157 الف- 260 ب و 269 الف- 481 ب (481 برگ)، سطرها متغیر: 120×171؛ قطع: 133×203

عنوان های دیگر: مدینة الادب

موضوع: 1. شعر فارسی -- مجموعه ها؛ 2. نثر فارسی -- مجموعه ها؛ 3. سرگذشت نامه ها شماره رکورد: 1307380

22127

خاوران نامه/ ناشناس

زبان: فارسی

معرفی کتاب: نسخه حاضر، مثنوی حماسی است که در آن افسانه ها و داستان های خیالی از سفرها و جنگها و دلاوریهای علی بن ابی طالب علیه السلام و بارانش همچون مالک اشتر و ابوالمحجن در سرزمین خاوران با شاه خاور به نام قباد و شاهان بت پرست دیگر به نام طهماس شاه، صلصال شاه و سپاه دیوان و اژدها به رشته نظم کشیده شده است. نسخه حاضر، از بخش «رسیدن مالک اشتر به شهر خاوران به خدمت امیر صفدر» آغاز شده و تا «آمدن صلصال» را در بردارد.

آغاز: ابتدا بنام داور دانا * قادر قیوم حیّ توانا / آفریننده سمّا و ملکوت * روزی دهنده از مه تا حوت....

انجام: افتاده:... کرتش؟ کمربند مالک پهلوان * بر...؟ کرتش فکر؟ پارچه نان / آیدش...؟ معجن پسر سام * داد؟ درونش اگر کرت تمام....

خط: نستعلیق تحریری، دو ستونی، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ مهرها: 46 ب: پنج مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «... ؟ محمد...؟» 47 الف: دو مهر دایره ای مخدوش؛ آسیب ها: افتادگی در انجام، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، پارگی کاغذ،

ص: 196

آفت زدگی جلد؛ کاغذ: هندی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ نخودی

131 برگ، 13 سطر، اندازه سطرها: 130×191؛ قطع: 162×220

موضوع: 1. علی بن ابی طالب علیه السلام، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40 ق -- داستان؛ 2. شعر مذهبی

شماره رکورد: 1307389

22128

ابن اعثم کوفی، محمد بن علی، - 314؟ ق.

ترجمة الفتوح/ مترجم: احمد بن محمد مستوفی هروی؛ نویسنده متن: احمد بن محمد بن علی، معروف به ابن اعثم کوفی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 17115 در جلد 48 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال های 1300 و 1305 ق در هند، به چاپ سنگی رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الملك القديم والمنّان الكريم الروف... بعد هذا می گوید فقیر و حقیر اضعف عباد الله القوى محمد بن احمد المستوفی الهروی که چون ایام جوانی و کهولت در خدمت اکابر وقت و اعاظم روزگار....

انجام:... نیستی بلکه از همه در اثنای این خوردنی خواست چون طعام بخوردند شراب خواست چون چندی بگذشت شراب در یزید اثر کرد رو به ساقی خویشتن کرد و گفت اسقنی شرب عظام بل اسق مثلها ابن زیاد.

منابع: الذريعة 3: 228 ملی 4: 323 مرعشی 24: 186؛ مجلس 12: 119

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: سده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ مهرها: 1ب: مهر بیضی با نقش «اعتماد السلطنه»، 243ب: مهر چهارگوش با نقش «در دریای خسروی عباس» آسیب ها: پاشیدگی مختصر مرکب، لکه، تغییر رنگ جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز یشمی با جدول مزدوج و مضاعف ضربی، اندرون کاغذ سبز

243 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها: 123×225؛ قطع: 208×342

ص: 197

عنوان های دیگر: ترجمه تاريخ الفتوح؛ ترجمه تاریخ ابن اعثم

موضوع: 1. فتوحات اسلامی؛. 2. اسلام -- تاریخ -- از آغاز تا 132 ق.

شماره رکورد: 1307401

22129

عبرت نائینی، محمد علی، 1245؟ - 1321 ق.

دیوان عبرت/ محمد علی مصاحبی نائینی، متخلّص به عبرت نائینی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: دیوان اشعار عبرت، حدود پنج هزار بیت است و شماری قصیده، مسمط، ترجیع بند، مثنوی، غزل، قطعه و رباعی را در بردارد. بیشتر غزلیات عبرت، عرفانی است. و حضور ساقی، شاهد، میخانه، می و سایر نمادها و اصطلاحات عرفانی در دیوان وی، می تواند بیان گر اعتقادات عرفانی عبرت باشد؛ طرح موضوع:ات مربوط به اهل بیت علیهم السلام در اشعارش حکایت از روح مذهبی گرای وی دارد.

چاپ: این اثر، در سال 1355 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1376ش به کوشش مجتبی برزآبادی فراهانی، از سوی انتشارات سنایی در تهران، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. آن سرو کاشمر که از او نیست بر مرا * می آمد از وفا ببر ای کاش مر مرا / کو بخت این که وارهم از رنج هجر و یار * از گنج وصل خویش بهره ور مرا....

انجام:... بود عدوی ترا روز و شب اجل در پی * کند محب ترا سال و مه طرب دنبال/ مباد هرگز مبسوط دست دشمن تو * مگر دمی که شود منبسط برای سوال.

منابع: الذريعة 9: 705؛ نسخه ها 3: 2434؛ مجلس 8: 166 ، 11: 79؛ دانشگاه 16: 174؛ ملک 2: 317

خط: نسخ، دو ستونی، تاریخ کتابت: سده 14 ق؛ آرایه ها: عناوین به قلم سرخ و آبی؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها 1 الف: یادداشت فوت عبرت آسیب ها: 43 الف، 78 الف نانوشته، افتادگی میان 42- 43، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی و آبی، آهار مهره؛ جلد:مقوایی با روکش کاغذ سبز، عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ گل بهی

89 برگ، 20 سطر، اندازه سطرها: 96×163 قطع: 138×213

ص: 198

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 14 ق.

شماره رکورد: 1307419

22130

وفایی، حسین، قرن 10 ق.

فرهنگ وفایی/ حسین وفایی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 933 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 15552 در جلد 43 فهرست همین کتابخانه. این اثر، به عنوان سندی معتبر از تاریخ فارسی زبانان در چین اهمیت بسزایی دارد. نیز آشنایی با واژگان مورد استفاده فارسی زبانان در آن زمان، از دیگر موارد اهمیت فرهنگ وفایی است. از منابع:ی که نویسنده، در نگارش کتاب از آن استفاده کرده صحاح الفرس هندو شاه نخجوانی، رساله شمس الدین محمد کشمیری و معیار جمالی شمس فخری را می توان نام برد. وفایی به صورت مستقیم از لغت فرس اسدی طوسی استفاده نکرده، ولی چون لغت فرس به طور کلی مأخذ اصلی همه لغت نامه های قدیم فارسی و منابع مستقیم وفایی بوده بسیاری از واژه ها، تعریف ها و شاهدها را به همان شکل در فرهنگش آورده است. کارل زالمان، واژه ها و شعرهایی را که از لغت فرس اسدی در فرهنگ وفایی و لغت حلیمی نقل شده، گردآوری کرده و در مقاله ای در سال 1897م منتشر کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1374ش با وایر استاری تن هوی جو از سوی انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. حمد و ثنای فراوان و شکر و سپاس بی پایان مر آفریدگار بی چون و مبدع... اما بعد این رساله ایست در تصحیح لغات فرس که در زمان دولت ابد پیوند خسرو گیتی پناه سایه لطف....

انجام:... چه نیکو سخن گفت یاری بیاری * که تا کی کشیم از خسر دل و خواری یک بسی بمعنی یک بارگی بود بوشکور گفته بیت بجنگی مکن جاودان یک بسی بدین ارزو چون منم خودرسی.

انجامه: تمت الكتاب... في تاریخ اواخر شهر محرم الحرام سنه 1225.

ص: 199

منابع: الذريعة 16: 220، 18: 332؛ نسخه ها 3: 1938 نشریه 5: 461؛ دانشگاه 10: 1661، 13: 3157؛ مجلس 25: 377

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: محرم 1225ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: ادامه متن، در حاشیه؛ یادداشت ها: 3 الف: دو بیت شعر به فارسی، یادداشتی به سیاق به تاریخ 1289 ق 84 ب: یادداشتی در معنی چند واژه، 85 الف: اشعاری به عربی؛ مهرها: اندرون لت رو: دو مهر چهارگوش با نقش «المتوكل على الله عبده احمد خان 1215»، 3 الف: دو مهر چهارگوش مخدوش، مهر بیضی نیمه خوانا با نقش «عبده...؟»؛ آسیب ها: 1ب،2، 84ب- 87 نانوشته، لکه، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، ساییدگی سطح و لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی آبی، آهار مهره، جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی با ترنج سرترنج، جدول و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ آبی

87 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 85×130 قطع: 158×224

موضوع: 1. فارسی -- واژه نامه ها

شماره رکورد: 1307430

22131

سیف الدین اسفرنگی، 581 - 2666ق.

دیوان سیف الدین اسفرنگی/ سیف الدین اعرج احمد بن محمد اسفرنگی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: تنها اثر برجای مانده از سیف اسفرنگ، تا به حال، دیوان اشعار او است که شماری قصیده، غزل، ترجیع بند، ترکیب بند، قطعه و رباعی را در بردارد. دولتشاه سمرقندی، شمار بیت های او را دوازده هزار بیت دانسته است. نظر تذکره نویسان، درباره شعر سیف اسفرنگ متفاوت است: دولتشاه او را املح الشعرا و اکمل الفضلا نامیده است. آذر بیگدلی، شعر او را، با بحرهای غریبه و الفاظ مغلقه دانسته. از نظر سراج الدین آرزو، شعر سیف، هر چند استحکام و انسجام شعر خاقانی را ندارد، اما صاف تر و روان تر از شعر خاقانی است. رضاقلی خان هدایت می گوید: «طرزی اوسط دارد». وی به اهل بیت علیه السلام و پیامبر صلی الله علیه و آله ارادت خاصی داشته و این علاقه مندی در بیشتر اشعارش آشکار است. نسخه حاضر، از -مدح سلطان سنجر محمد بن تکش خوارزمشاه» آغاز

ص: 200

شده است. در برگ 2 ب، عنوان کتاب و نام سراینده، دیوان محمد جلال بخارایی، آمده است.

چاپ: این اثر، در سال 1399ق به کوشش زبیده صدیقی، در پاکستان، به چاپ رسیده؛ پس از آن، در سال 1395ش از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در تهران، منتشر شده است.

آغاز: بسمله. از شام پرچم سلطان هلال عید شد پیدا * چو شمع از سر گرفت این بار کار ملک و دین والا / نسیم صبح نصرت داد روح شرع را مایه؟ * هوای جام دولت کرد بخت پیر برنا را....

انجام: افتاده... سحرها کرد در اظهار اثرهای علاج * آن که عیسی نظر؟ عارضه بین او بود / خرد نبض شناسش بحیل باز بیافت * رگ آن آب که در جوی و تین او بود....

منابع: مشترک 1: 16؛ ملی 1: 123 مجلس 3: 248 سپهسالار 4: 499؛ سلطنتی 2: 1075، ملک 8: 109

خط: نستعلیق تحریری، دو ستونی، تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق؛ آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. مهرها: 2 ب: مهر بیضی با نقش «اعتماد السلطنه» آسیب ها: افتادگی در انجام، 1 نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، حذف برخی حواشی در صحافی، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد، کاغذ: هندی الوان (نخودی، سبز روشن، گل بهی و صورتی)، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای با جدول مزدوج ضربی، اندرون کاغذ نخودی

206 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها: 53×158؛ قطع: 128×252

عنوان های دیگر: دیوان سیف اسفرنک

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 7 ق/

شماره رکورد: 1307444

22132

هدایت، رضاقلی بن محمدهادی، 1215 - 1288 ق.

فرهنگ انجمن آرای ناصری/ رضاقلی بن محمدهادی، متخلّص به هدایت و معروف به لله باشی

زبان: فارسی

ص: 201

تاریخ تألیف: 1288ق.

معرفی کتاب: اثر حاضر، فرهنگی است که بر اساس لغات فرهنگ های متقدم، به خصوص فرهنگ سروری، جهانگیری، رشیدی، برهان قاطع و برهان جامع نوشته شده است. نویسنده، در برخی موارد، عیناً جملات برهان قاطع را بدون تحقیق علمی در متن خود گنجانده است. هدایت، اثر حاضر را به سه بخش تقسیم کرده است: بخش نخست، مقدمه کتاب است؛ در این بخش، سابقه فرهنگ نویسی، تحقیق در واژگان پارسی و عربی، برخی نقدها و تحقیقات نویسنده درباره اشتباهات فرهنگ نویسان پیش از خود و نقد مفصل در نکات و بحث های دستوری در دوازده آرایش، آمده است. بخش دوم، بیست و چهار انجمن را در بردارد: در این بخش، به واژگان فارسی پرداخته شده است. بخش سوم، کنایات و استعاره های زبان فارسی و عربی را در بردارد و با شواهد شعری از بزرگان ادب فارسی، همراه است. نسخه حاضر، گزیده ای از فرهنگ انجمن آرای ناصری است و از پایان نمایش شانزدهم «در دال با واو» آغاز: شده و تا پایان نمایش پنجم «در میم با شین» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1288 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1397ش به کوشش بهمن افشانی آقاجری، از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، در تهران، منتشر شده است.

آغاز: افتاده:... بر آتش ما سپر دود آهنگی است / در پای امید ماست هر جا خاریست * بر شیشه عیش ماست هر جا سنگی است....

انجام: افتاده:... و همان مشک زمین مشنج با اول مضموم و ثانی مفتوح بنون زوه؟ نام غله ایست و بکسر همان مگس سبز که گوشت را کنده کند و....

منابع: گنج بخش 1: 303

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق، آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 1، 2، 176، 177 نانوشته؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش گالینگور سبز، عطف و گوشه ها پارچه خاکستری، اندرون کاغذ شیری

177 برگ، 19 سطر، اندازه سطرها: 97×163؛ قطع: 184×239

عنوان های دیگر: انجمن آرای ناصری، فرهنگ ناصری

موضوع: 1. فارسی -- واژه نامه ها

ص: 202

شماره رکورد: 1307456

22133

ابن عربی، محمد بن علی، 560 - 638 ق.

الدرّ المكنون و الجوهر المصون/ محيى الدين محمد بن علی بن محمد بن احمد بن عبدالله بن حاتم طایی، معروف به ابن عربی و شیخ اکبر

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر، قواعد مفصلی است برای استخراج اسرار حروف، اعداد، اشاره به برخی از خواص آن ها و بیان جایگاه هر یک از آن ها در علم جفر با شماری جدول و دایره مرتبط با کتاب است.

آغاز: بسمله و به نستعين. الحمد لله الّذي أودع سر المكتوم في طيّ الحرف المرقوم و اظهر من خفايا العلوم بدائع الرسوم... امّا بعد فاعلم وفّقك الله الى کشف سره و اشهدک مراتب ...

انجام:... رخّا ايضا و اخذنا الخمس من الغين فكانت را ثمّ مشينا رخا و اخذنا ربع الكاف لانها الدور الثالث فكانت، فكان الملفوظ يكون له شان في آخر امره و کمال بعون الله تعالی.

انجامه: قد وقع الفراغ... يوم خامس عشر في شهر شعبان المبارك من شهور سنة اربع عشر و ماتین و الف 1214 فی 15 شعبان.

منابع: نشریه 2: 113 مرعشی 5: 126، 18: 116؛ بروجردی 1: 92

خط: نسخ، تاریخ کتابت: 15 شعبان 1214ق؛ آرایه ها: عناوین، جدول ها و اشکال مرتبط با متن به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: اندرون لت رو: یادداشتی در ترکیب شنگرف و پیه بز، اندرون لت پشت: یادداشتی در طب سنتی، 1 الف: یادداشت مالکیت علی اصغر بن سنجر قاجار تویسرکانی به تاریخ 1344ق؛ آسیب ها: 44 ب نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، فرسودگی جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ طرح دار نخودی و سبز، اندرون کاغذ نخودی

80 برگ، 21 سطر، اندازه سطرها: 92×152؛ قطع: 144×205

عنوان های دیگر: علم حروف

موضوع: 1. جفر؛ 2. علوم غریبه اسلامی

شماره رکورد: 1307469

ص: 203

22134

جمال الدین انجو، حسین بن حسن، قرن 11؟ق.

فرهنگ جهانگیری / جمال الدین عضد الدوله حسین بن فخرالدین حسن انجوی شیرازی

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 1017 ق برابر با عبارت «زهی فرهنگ نورالدین جهانگیر»

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 14845 (4845 ف) در جلد 41 فهرست همین کتابخانه، نویسنده، کتاب را به جهانگیر، پادشاه بابری هند، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، بارها از جمله در سال 1293 ق در لکهنو، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1351ش از سوی موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه مشهد، منتشر شده است.

آغاز: بسمله. آن که بر لوح زبان ها حرف اول نام اوست * آن همی گوید اله این ایزد و آن تنگری / دیباچه فرهنگ خود از حمد تو سازم * تا هر ورقی گیرد از آن قیمت دیباج حمد بی حد و سپاس مر صانعی را....

انجام:... این نسخه کرو فرس کهن شد تازه * افتاد بهر یار از و آوازه / جلدش بادا ادیم فیروزه چرخ * وز تافته رشتهای خور شیرازه

انجامه: تمت فرهنگ جهانگیری کهن شد تازه؟ باسم.

منابع: الذريعة 16: 197؛ مشار 3: 3707؛ ملی 6: 241؛ مرعشی 3: 181؛ حقوق تهران 1: 165؛ ملک 3: 577

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه؛ در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 530 ب: یادداشتی درباره نحو عربی به زبان فارسی؛ آسیب ها: 1، 2، 3 الف، 533، 534 نانوشته، لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت، غیر اصولی، افت زدگی و فرسودگی جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای تیره، اندرون کاغذ نخودی

534 برگ، 19 سطر، اندازه سطرها: 122×227؛ قطع: 185×306

موضوع: 1. فارسی -- واژه نامه ها

شماره رکورد: 1307490

ص: 204

22135

شوشتری، نور الله بن شریف الدین، 956 - 1019 ق.

مجالس المؤمنين/ نور الله بن شریف الدین شوشتری مرعشی حسینی

زبان: فارسی

تاریخ و محل تأليف: 23 ذی القعدة 1010 ق، لاهور

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 14224 در جلد 39 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، از معرفی «سعدی شیرازی» آغاز شده و تا معرفی «مولانا اهلی شیرازی» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1299 ق در تهران، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، در سال 1365ش از سوی کتاب فروشی اسلامیه، در تهران و در سال 1393ش از سوی بنیاد پژوهش های اسلامی، در مشهد، منتشر شده است.

آغاز: افتاده:... تاسف تمام خورد و گفت هی درویش چه کردی بعضی از آن ها فواید والد من بود که دیگر یافت نیست مولانا شمس الدین دست در آب کرد و و یکان یکان کتاب ها بیرون آورد....

انجام: افتاده:... کعبه زان شد سجده گاه انبیا و اولیا * کآمد آن جا در وجود آن قبله اصحاب دین / شهر علم مصطفا...

منابع: الذريعة 19: 370 مشترک 11: 872 مشار 4: 4523 نشریه 6: 307؛ ملی 5: 49؛ ملک 4: 727 مرعشی 1: 398 مجلس 2: 326 دانشگاه 507:8؛ الهیات تهران 1: 123؛ مروی 1: 213

خط: نستعلیق، تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق؛ آرایه ها: جدول دور متن و میانی به قلم زر محرّر و لاجورد، عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان «منه» است. آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 1: 268 نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه، پخش شدگی مرکب، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج سبز زیتونی با ترنج، سرترنج با گل و برگ ختایی، جدول مزدوج و مضاعف و حاشیه ریسه ای ضربی، اندرون کاغذ آبی

268 برگ، 22 سطر، اندازه سطرها: 96×177؛ قطع: 139×268

ص: 205

موضوع: 1. شاعران -- سرگذشت نامه؛ 2. شیعه -- دفاعیه ها و ردیه ها؛ 3. شیعه -- سرگذشت نامه

شماره رکورد: 1307514

22136

جامی، عبدالرحمان بن احمد، 817 - 898 ق.

لوامع انوار الكشف و الشهود على قلوب ارباب الذوق و الجود/ نورالدین عبدالرحمان بن نظام الدین احمد بن محمد متخلص به جامی؛ نویسنده متن: شرف الدین ابوالقاسم عمر بن ابي الحسن علی بن مرشد حموی مصری، معروف به ابن فارض

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 875 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 9624 در جلد 34 فهرست همین کتابخانه.

چاپ: این اثر، در سال 1341ش به کوشش حکمت آل آقا و در سال 1382 ش با عنوان سه رساله در تصوّف لوامع و لوایح در شرح قصیده خمریه ابن فارض و در بیان معارف و معانی عرفانی به ضمیمه شرح رباعیات در وحدت وجود با مقدمه ایرج افشار به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. سبحان من جميل ليس لوجهه نقاب الا النور * و لا لجماله حجاب الا الضهور ای گشته نهان ز غایت پیدایی * عینی همه عالم از پس یکتائی... اما بعد این ورقی چندایست در شرح الفاظ و عبارات....

انجام:... بی دعوی فضل جامی و لاف هنر * در سلک بیان کشید ابن عقد گهر / و آن لحظه که شد تمام آورد بدر * تاریخ مه و سال وی از شهر صفر.

انجامه: تم الكتاب... بيد الضعيف و العبد النحيف محمود والتسمية بالمحمود للسيمن قاریا بر من مکن قهر عتاب * گر خطا رفته باشد در کتاب و الله اعلم.

منابع: الذريعة 18: 364 ملی 5: 347 مجلس 10: 1871؛ مرعشی 26: 302؛ الهیات تهران 1: 221

خط: نستعليق، كاتب محمود، تاریخ کتابت: گویا سده 12 ق، آرایه ها: برخی عناوین به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 37 ب: اشعاری به فارسی 39: برگی از نسخه ای در اصول فقه به خط نستعلیق تحریری که با برگ های نسخه، صحافی شده است. 1 الف: یادداشت مالکیت عبد الحلیم بن ملا حسین؟؛ مهرها: 1

ص: 206

الف: مهر بیضی ناخوانا؛ آسیب ها: 36ب، 37 الف و عناوین نانوشته، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، پارگی روزنامه جلد کاغذ: هندی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش روزنامه، عطف و گوشه ها پارچه قرمز؛ اندورن برگی از نسخه خطی

39 برگ، 19 سطر، اندازه سطرها: 63×162؛ قطع: 105×208

عنوان های دیگر: لوامع؛ شرح قصيده خُمریه میمیه

موضوع: 1. ابن فارض، عمر بن علی، 576 - 632 ق القصيدة الخمرية الميمية -- نقد و تفسیر؛ 2. شعر عربی -- قرن 7 ق -- ترجمه شده به فارسی؛ 3. شعر فارسی -- قرن 9 ق -- ترجمه شده از عربی

شماره رکورد: 1307575

22137/1

عطار، محمد بن ابراهیم، 537؟ - 627؟ ق.

دیوان عطّار/ فرید الدین ابوحامد محمد بن ابوبکر ابراهيم عطار کدکنی نیشابوری، معروف به عطار نیشابوری

زبان: فارسی

معرفی کتاب: رساله حاضر، گزیده ای از دیوان عطّار است و این عناوین را در بردارد: 4 الف: قصیده نور وحدت، 18 ب: ترجیع بند بی سرنامه، 27 ب: مثنوی در معانی اسرار حقیقی، 41 ب: مناجات، 47 الف: در بیان رفض، 51 الف: در حیرت شدن حضرت شیخ عطار از سؤال پیر سالک، 54 ب: جواب دادن هاتف غیبی مر سالک را از سؤالات، 59 الف: جواب و سؤال اول از زبان هاتف غیبی که منزلگاه حق کدامست 59 ب: جواب و سؤال دوم از زبان هاتف غیبی از احوال عاشقان، 60 الف: جواب سؤال سوم از زبان هاتف غیبی در طریق فقر و درویشی، 60 ب: سؤال و جواب چهارم از زبان هاتف غیبی از خاک انسان، 61 الف: سؤال و جواب پنجم از زبان هاتف غیبی در بیان اهل مذاهب، 62 ب: سؤال و جواب ششم از زبان هاتف غیبی از اسرار منصور، 63 الف: سؤال و جواب هفتم از زبان هاتف غیبی از احوال انسان، 64 ب: سؤال و جواب هشتم از زبان هاتف غیبی از احوال و باب انسان، 65 الف: سؤال و جواب نهم از زبان هاتف غیبی در باب زهد و تقوی، 66 ب: سؤال و جواب دهم از زبان هاتف غیبی در راه حق دانستن، 67ب: سؤال و جواب یازدهم از زبان هاتف غیبی در باب ناجی و سالک، 68 ب: سؤال و جواب دوازدهم از زبان هاتف غیبی در باب علوم دینی، 70ب: سؤال و جواب سیزدهم از زبان

ص: 207

هاتف غیبی در مقام افلاک، 72 الف: سؤال و جواب چهاردهم از زبان هاتف غیبی از لذات دنیا، 73 ب: سؤال و جواب پانزدهم از زبان هاتف غیبی در بیان عدل و انصاف، 75 الف: سؤال و جواب شانزدهم از زبان هاتف غیبی در بیان ظلم، 76 ب: سؤال و جواب هفدهم از زبان هاتف غیبی در بیان او کشف، 78 الف: سؤال و جواب هجدهم از زبان هاتف غیبی در بیان قطره و دریا، 80 الف: سؤال و جواب نوزدهم از زبان هاتف غیبی در بیان نوح و کشتی، 83 الف: سؤال و جواب بیستم از زبان هاتف غیبی در قصه سلیمان علیه السلام، 84 ب: سؤال و جواب بیست و یکم از زبان هاتف غیبی در واقعه قاضی و مفتی 86 ب: سوال و جواب بیست و دوم از زبان هاتف غیبی در بیان احتساب، 88 الف: سؤال و جواب بیست و سوم از زبان هاتف غیبی در بیان عوام الناس، 90 الف: سؤال و جواب بیست و چهارم از زبان هاتف غیبی در بیان اولیا، 93 الف: سؤال و جواب بیست و پنجم از زبان هاتف غیبی در بیان حال آدم 95 ب: سؤال و جواب بیست و ششم از زبان هاتف غیبی در بیان مذاهب، 98 الف: سؤال و جواب بیست و هفتم از زبان هاتف غیبی در معانی منزل پادشاه حقیقی.

چاپ: کلّیات عطّار در سال 1289 ق در لکهنو، به چاپ سنگی رسیده؛ دیوان او نیز، بارها از جمله در سال 1390ش به کوشش سعید نفیسی، از سوی انتشارات آستان دوست، در تهران، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. چشم بگشا که جلوه دلدار * بتجلیست از در و دیوار / نحن اقرب اليه آمده است * دور افتاده تو از پندار....

انجام:... بسکه گفتم نفس را فرمان نبرد * بسکه دارو کردمش و درمان نبرد / چون نخواهد کرد از من هیچ کار * شستم از خود دست و رفتم بر کنار.

منابع: الذريعة 9: 1387 نشریه 4: 190 ملی 3: 387؛ مجلس 21: 190؛ دانشگاه 16: 199 ملک 4: 661؛ سلطنتی 2: 799

خط: نستعلیق تحریری، دو ستونی، تاریخ کتابت: سده 13 ق، آرایه ها: عناوین به قلم سرخ؛ حواشی: انجام نسخه، در حاشیه نوشته شده است. یادداشت ها: 1- 3، 109 الف: اشعاری به فارسی، رساله حاضر، در برگ های پراکنده، کتابت شده است. آسیب ها: لکه، رطوبت، پخش شدگی مرکب، مرمت غیر اصولی، انجام: نسخه نونویس، فرسودگی و آفت زدگی جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: لت رو مقوایی با روکش تیماج عنایی با جدول ضربی، لت پشت مقوایی با روکش کاغذ طرح دار قهوه ای با ترنج و سرترنج

ص: 208

عنابی به شیوه سوخت ضربی با نقش «عمل ملا شهاب الدین صحاف»، عطف و سجاف تیماج عنابی، اندرون کاغذ نخودی

1 الف - 13 الف و 18 ب- 109 ب (109 برگ)، 12 سطر، اندازه سطرها: 76×131؛ قطع: 178×112

موضوع: 1. شعر فارسی - قرن 7ق؛ 2. شعر عرفانی - قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1307594

22137/2

سنایی، مجدود بن آدم، 473؟ - 525؟ ق.

قصیده ای در موعظه و نصیحت/ ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی، متخلّص به سنایی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: دیوان سنایی، غزلیات قصاید، مقطعات، ترجیعات، ترکیبات مسمطات و رباعیات را در بردارد. در نسخه حاضر، یک قصیده از دیوان وی «در موعظه و نصیحت در اجتناب از زشتی های دنیا» بیان شده است.

چاپ: دیوان سنایی، در سال 1274 ق به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1375ش با مقدمه بدیع الزمان فروزان فر و به کوشش پرویز بابایی، از سوی انتشارات نگاه، در تهران، به چاپ رسیده است.

آغاز: طلب ای عاشقان خوش رفتار * طربای نیکوان شیرین کار / تا کی از خانه تین و صحرا * تا کی از کعبه بین در خمار....

انجام:... گرد دنیا بگرد و حکمت جوی * زان که این اندکست و آن بسیار / در زمین چون زمین از من بنشین * تا سمائی شوی ستانی [سنایی] وار. تم.

منابع: نسخه ها 3: 2361؛ مشار 3: 3126؛ نشریه 3: 179 ملک 2: 293؛ مجلس 423:36

13 ب- 18 الف (109 برگ)، 12 سطر، اندازه سطرها: 76×131؛ قطع: 112×178

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 6 ق. 2. اخلاق اسلامی؛ 3. موعظه ها

شماره رکورد: 4008477

22138

سعدی، مصلح بن عبدالله - 691؟ ق.

گلستان/ ابو محمد مشرف الدین مصلح بن عبدالله، متخلّص به سعدی شیرازی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 7427 در جلد 27 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، باب سوم «در فضیلت قناعت» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1257 ق در تبریز، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1394 با همکاری کمیسیون ملی یونسکو و ترجمه بهرام افراسیابی، در تهران، به زبور چاپ آراسته شده است.

آغاز: افتاده:... مغرب راه مصر بر گرفته بود و خیال فرعونی در سر حتى اذا ادركه الغرق باد مخالف گرد کشتی برآمد بیت با طبع ملولت چکند دل که نسازد * شرط همه وقته نبود لایق کشتی...

انجام: افتاده:... بازرگان به بخل معروف بود بیت گر بجای نانش اندر سفره بودی آفتاب * تا قیامت روز روشن کس ندیدی آشکار جوانمرد گفت اگر نوشدارو خواهم بدهد یا ندهد و اگر دهد منفعت کند...

منابع: الذريعة 18: 220 نسخه ها 5: 3602، مشار 4: 4283 ملی 3: 208؛ مجلس 286:8؛ مرعشی 20: 306

خط: نستعلیق تحریری، تاریخ کتابت: گویا سده 11ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. یادداشت ها: 44: برگی از مکارم الاخلاق طبرسی به تاریخ 968 ق به خط بهزاد بن احمد بن کمال جیرماسی؟؛ مهرها: 14، 41 ب: سه مهر بیضی با نقش «عبده رمضان بن علی» 35 ب، 43: شش مهر چهارگوش نیمه خوانا با نقش «...؟ الى الله...»، 44 ب: دو مهر بیضی با نقش «اللهم صل علی محمد و آل محمد»، مهر لوزی نیمه خوانا با نقش«...؟ حسن علی...؟» آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، 1، 45 نانوشته، لکه، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، گسستگی شیرازه، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای با جدول ضربی، اندرون کاغد نخودی

45 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 82×137؛ قطع: 131×187

موضوع: 1. نثر فارسی -- قرن 7ق؛ 2. اندرزنامه های فارسی

شماره رکورد: 1307603

22139

اخی، یوسف بن جنید، قرن 10 ق.

ذخيرة العقبي/ يوسف بن جنید توقاتی رومی، معروف به اخی چلبی؛ شارح: عبیدالله بن مسعود بن تاج الشريعة محمود حنفی، معروف به صدر الشريعة ثاني؛ نویسنده متن: محمود بن عبیدالله محبوبی حنفی، معروف به برهان الشريعة

زبان: عربی

تاریخ و محل تأليف: 891ق - 8 ذي الحجة 901 ق، قسطنطنيه

معرفی کتاب: وقاية الرواية في مسائل الهداية از صدر الشريعة اول است که برای فرزند دخترش، صدر الشریعه ثانی، تألیف کرد. نسخه حاضر، حاشیه ای با عناوین «قوله - قوله» بر شرح صدر الشریعه ثانی است. شارح، کتاب را به سلطان بایزید بن محمد بن مراد اهدا کرده است. نسخه حاضر، تا بخش هایی از «کتاب الطهارة» را در بر دارد.

چاپ: این اثر، در سال 1889م / 1268 ق در پترزبورگ، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. الحمد لله الّذي شرح صدر الشريعة الغراء فملاه بالاحكام الشرعية الحنفية البيضاء... ان اسميها بعد ان اتمها بذخيرة العقبي في شرح صدر الشريعة العظمى جعلها الله تعالى لصاحبها عروة وثقى و اليه....

انجام: افتاده... في كونها حجته منتقلته؟ على مطلوب الخصم من غير استمداد من دلیل آخر و على ما ذكرتم يكون اتيانها لتقوية الدليل الذي قبلها قوله....

منابع: کشف الظنون 2: 2021؛ الاعلام زرکلی 2: 53 بروکلمان 3: 691، موسوعة طبقات الفقهاء 10: 356 گلپایگانی 4: 1965

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «صحاح، م. ق ه، ض، مولوى، منه على عنه، أقل أحمد، ق ض، مطوّل» است. مهرها: 1، 16 الف، 24 الف، 39 الف: به مهر بیضی با نقش «محمد جان» آسیب ها: افتادگی در انجام، 2 ب نانوشته، پخش شدگی مرکب، لکه، پارگی کاغذ، آفت زدگی و فرسودگی جلد، کاغذ: هندی و فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج قهوه ای، اندرون کاغذ نخودی

61 برگ، 7 سطر، اندازه سطرها: 66×148؛ قطع: 152×251

عنوان های دیگر: حاشية شرح الوقاية الصدر الشريعة العظمى ذخيرة العقبي في شرح صدر الشريعة

موضوع: 1. صدر الشريعة الثاني، عبيد الله بن مسعود، - 747؟ ق. شرح وقاية الرواية في مسائل الهداية -- نقد و تفسیر 2. برهان الشريعة، محمود بن عبیدالله، - 673 ق. وقاية الرواية في مسائل الهداية -- نقد و تفسير؛ 3. فقه حنفی -- قرن 7 ق.

شماره رکورد: 1307610

22140

زاهد، محمد بن احمد، قرن 10 ق.

ترغيب الصلوة / عين الدين محمد بن احمد زاهد بونی

زبان: فارسی

معرفی کتاب: اثر حاضر ،کتابی در فضایل، آداب و احکام نماز در سه قسم و هر قسم با شماری فصل است: قسم اول در بیان آن که نماز فریضه است از بیان قرآن و حدیث و اجماع امت و در بیان فرایض نماز و سنت ها و واجبات و مستحبات و آداب و مکروهات، قسم دوم در بیان طهارت؛ قسم سوم در بیان چیزهایی که وضو را بشکند و تباه کند و در بیان نجاست ها. نویسنده، در نگارش این اثر، از فتاوی مسعودی، مناقب العلوم، صلوة مسعودی، کنز شرح علایی، شرح قدوری، قدوری، کیمیای سعادت و... استفاده کرده و کتاب را به سلطان محمد ثانی، ملقّب به فاتح، اهدا کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1388ش با عنوان ترغيب الصلاة و تيسير الاحکام در استانبول، به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. از حمد خالق و درود برسول او می گوید بنده ضعیف محمد بن احمد بن زاهد که رحمة الله علیه بدین حدیث پرسیدم... و این کتاب را ترغيب الصلواة نام نهادم و بر سه قسم بنا نهادیم قسم اول در بیان....

انجام:... و غیر آن نجاست خفیفه و حکم نجاست خفیفه آنست که اگر بدست در...؟ بجامه و یا بین رسد روا باشد و الله اعلم بالصواب.

انجامه: هر که خواند دعا طمع دارم * زان که من بنده گنه کارم / شد بتوفیق خدای لا ينام * این کتابت روزی چهارشنبه تمام الفقير الحقير الخاكسار ملا ادریس این خدایار...؟ خانگلی سمرقندی.

منابع: کشف الظنون 1: 399 نشریه 9: 59 گنج بخش 4: 2200؛ مرعشی 181:20 مجلس 25: 413

خط: نستعلیق، کاتب: ادریس بن خدایار...؟ خانگلی سمرقندی، تاریخ کتابت: گویا سده 11ق؛ آرایه ها: جدول دور متن و عناوین به شنگرف؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها: لکه، رطوبت، اسیدی شدن برگ ها، پارگی کاغذ، ساییدگی لبه های جلد؛ کاغذ: هندی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج عنابی، عطف گالینگور قهوه ای، اندرون کاغذ نخودی

156 برگ، 15 سطر، اندازه سطرها: 88×175 قطع: 150×236

عنوان های دیگر: ترغیب الصلاة

موضوع: 1. فقه اهل سنت -- قرن 10 ق؛ 2. نماز -- اهل سنت

شماره رکورد: 1307624

22141

مولوی، جلال الدین محمد بن محمد، 604 - 672 ق.

مثنوی معنوی/ مولانا جلال الدین محمد بن محمد بن حسین حسینی خطیبی بکری

بلخی، معروف به مولانا

زبان: فارسی

تاریخ تألیف: 657 ق - 666 ق.

معرفی کتاب: بنگرید به شماره بازیابی 6051 در جلد 23 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، دفتر سوم مثنوی است و از بخش «رسیدن خواجه و قومش به ده و نادیده و ناشناخته آوردن روستایی ایشان را» آغاز و تا بخش هایی از «با خویش آمدن عاشق بی هوش و روی آوردن به تنا و شکر معشوق» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در سال 1264 ق در تبریز، به چاپ سنگی رسیده؛ پس از آن، بارها از جمله در سال 1393ش از سوی انتشارات میراث مکتوب، بر اساس آخرین تصحیح رینولد. الین. نیکلسون و تحقیق و ترجمه حسن لاهوتی در 4 مجلّد به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده:... ناجوانمردا که خر کره منست * گفت نه این گرگ چون اهرمنست / اندرو اشکال گرگی ظاهرست * شکل او از گرگی او مخبرست....

انجام: افتاده... عاشق و مستی و بگشاده زبان * با جمیل الستر خواند آسمان / ستر چه در پشم و پنبه آذرست * تا همی بوسس [پوشیش] او پیدا ترست....

منابع: الذريعة 1123:9 کشف الظنون 2: 1587؛ مشار 4: 4510؛ تاریخ ادبیات ایران 3: 466 ملی 2: 548 مرعشی 3: 116؛ مجلس 37: 497

خط: نستعلیق تحریری، دو ستونی، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ حواشی: نسخه؛ در حاشیه تصحیح شده است. آسیب ها: افتادگی در آغاز و انجام، حذف برخی حواشی در صحافی، لکه؛ رطوبت؛ پارگی برخی برگ ها؛ مرمت غیر اصولی؛ ریختگی و اسیدی شدن لبه برگ ها؛ کاغذ: هندی نخودی؛ آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش گالینگور قهوه ای، اندرون کاغذ نخودی

83 برگ،20 سطر، اندازه سطرها: 91×193، قطع: 145×237

عنوان های دیگر: مثنوی مولوی

موضوع: 1. شعر فارسی -- قرن 7 ق؛ شعر عرفانی فارسی -- قرن 7 ق

شماره رکورد: 1307637

22142

بلخی، محمد بن عثمان، - 830 ق.

عين العلم و زین الحلم/ منسوب به محمد بن عثمان بلخی

زبان: عربی

معرفی کتاب: اثر حاضر، کتابی با یک مقدمه، بیست باب و یک خاتمه است: المقدمة في تقسيم العلم، الباب الأول في الورد، الباب الثاني في الاتفاق، و القناعة، الباب الثالث في الصوم و كسر الشهوة، الباب الرابع في السفر و الحج و الغزو الباب الخامس في التزوج و التخلى للعبادة الباب السادس في الكسب والورع الباب السابع في الاتیاع في المعيشة، الباب الثامن في الصحبة، الباب التاسع في الصمت و آفات اللسان، الباب العاشر في الاناة و الحلم والعفو و النصيحة، الباب الحادي عشر في العزلة والحمولة و حب الذم و بغض المدح، الباب الثاني عشر في التواضع وذكر المنة الباب الثالث عشر في الاخلاص و النية و الصدق، الباب الرابع عشر في التفويض و قصر الامل، الباب الخامس عشر في نفى الخواطر و الرياضة، الباب السادس عشر في التوبة والمرابطة و التقوى، الباب السابع عشر في الصبر والرضا والشكر، الباب الثامن عشر في الخوف و

الرجاء، الباب التاسع عشر في الفقر والزهد، الباب العشرون في التوحيد و التوكل و اليقين، الخاتمة في المحبة و السلوک. به گفته حاجی خلیفه در کشف الظنون «ابن حجر می گوید که مولف از فضلا و پارسیان هند بوده و نام خویش را اخفا می کرده و ملا علی قاری مکی نیز که عین العلم را شرح کرده نام مولف کتاب را ذکر نمی کند... برخی معتقدند که مولف این کتاب، محمد بن عثمان بلخی حنفی است.» نویسنده، کتاب را به سید ابراهیم اهدا کرده و در دیباچه با احترام فراوان از او باد کرده است.

چاپ: این اثر، در سال 1856 م در قازان، به چاپ رسیده است.

آغاز: افتاده:... کالجاه و المال و امّا دنیوى كالقرار عن الفتنة والقحط ولا جرح فيه الا عن الطّاعون فهو منهى عنه او طلب المال و نحوه فينوى فيه نحو التعفف عن سوال و البعطف على العيال....

انجام:... لا يخشع و نفس لا يشبع ودعاء لا يسمع وآخره دعوانا ان الحمد لله رب العالمين و السّلام على عباده الصالحين والصّلوة على رسوله خاتم النبيّين و على اتقیاء امته اجمعين الى يوم الدين.

انجامه: كاتب الكتاب... نور محمد... قد تمة الكتاب عين العلم يوم الاحد من شهر صفر المظفر سنه 1188.

منابع: كشف الظنون 2: 1182 مشار عربی 641؛ مرعشی 16: 222؛ مجلس 10: 3122 دانشگاه 11: 2225

خط: نسخ، کاتب: نور محمد، تاریخ کتابت: صفر 1188ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ؛ حواشی: نسخه، در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «ه س، شرح، ح ح ح، احیاء العلوم» است. آسیب ها: افتادگی در آغاز، لکه، رطوبت، مرمت غیر اصولی، گسستگی شیرازه، اسیدی شدن برگ ها، پارگی لبه های جلد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش کاغذ: طرح دار گل بهی و سفید عطف پارچه قهوه ای، اندرون کاغذ نخودی

156 برگ، 9 سطر، اندازه سطرها: 85×131 قطع: 161×224

عنوان های دیگر: عين العلم و زبدة الفهم

موضوع: 1. اخلاق اسلامی

شماره رکورد: 1307642

ص: 209

22143

میبدی، حسین بن معین الدین، - 911 ق.

شرح هداية الحكمة/ كمال الدين حسين بن معین الدین علی میبدی یزدی؛ نویسنده متن: اثیر الدین مفضّل بن عمر ابهری سمرقندی، معروف به اثیر الدین ابهری

زبان: عربی

تاریخ تألیف: 880 ق

معرفی کتاب: بنگرید به شماره های بازیابی (112 ع) در جلد 7 و 3150 (3150/2 ع) در جلد 14 فهرست همین کتابخانه. نسخه حاضر، تا اوایل فصل «النفوس الناطقة» را در بردارد.

چاپ: این اثر، در میان سال های 1297 ق - 1313 ق همراه با رساله قوس و قزح در تبریز به چاپ رسیده است.

آغاز: بسمله. الهدايته [الهداية] أمر من لديه و كل شيء يعود اليه له الحمد على ما انعم علينا من سوابق... و بعد فيقول المعتصم بلطفه الابدی حسین ابن معین الدین المیبدی اصلح الله تعالى....

انجام: افتاده... ادراك الحقايق بكسب المجهول متعلق بقوله ظهر من المعلوم لزم لها من هذا الكسب شوق إلى الكمال لكن ذالك الشوق كاين فيها لا يظهر ظهورا معتدا به مادامه...

منابع: الذريعة 14: 173 کشف الظنون 2: 2028 التراث العربي 8: 138؛ مشار عربی 503؛ ملی 7: 102، 11: 139

خط: نسخ، تاریخ کتابت: گویا سده 13 ق؛ آرایه ها: عناوین و خطوط بالای برخی عبارات به قلم سرخ حواشی: نسخه در حاشیه تصحیح شده و دارای توضیحاتی با نشان های «شرح طوالع، هاشم عبدالرحیم» است. یادداشت ها: 2 الف» یادداشتی در تعریف اصطلاح عدالت یادداشتی در طب سنتی مهرها: 3 الف، 4 الف، 5 الف، 9 الف، 75 الف: هشت مهر بیضی با نقش «عبده بهلول 1215» آسیب ها: افتادگی در انجام، لکه، مرمت غیر اصولی، پخش شدگی مرکب، پارگی برخی برگ ها، جلد الحاقی؛ کاغذ: فرنگی آبی، آهار مهره؛ جلد: مقوایی با روکش گالینگور قهوه ای، اندرون کاغذ نخودی

98 برگ، 12 سطر، اندازه سطرها: 103×158 ؛ قطع: 178×254

عنوان های دیگر: شرح الهدابة الاثيرية