نسیمی از کوثر اشاره ای به فضائل فاطمه زهرا علیها السلام

مشخصات کتاب

نسیمی از کوثر

اشاره ای به فضائل فاطمه زهرا عليها السلام

و چند گوهر نورانی از سخنان آن حضرت

مهدى صدرى

خیراندیش دیجیتالی: انجمن مددکاری امام زمان (عج) اصفهان

ویراستار کتاب: خانم نرگس ذکری

اشاره

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

نسیمی از کوثر

اشاره ای به فضائل فاطمه زهرا عليها السلام

و چند گوهر نورانی از سخنان آن حضرت

مهدى صدرى

قَالَ سَيِّدُنَا وَ مَولانا أبُو مُحَمَّدٍ اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍ اَلْعَسْكَرِيُّ علیه السلام فِيَّ الصَّلاة عَلَى السَّيِّدَةِ فَاطِمَةَ عَلَیْهَا السَّلَامُ:اللّهُمَّ صَلِّ عَلى الصِّدِّيقَةِ فاطِمَةَ الزَّكِيَّةِ حَبِيبَةِ حَبِيبِكَ وَ نَبِيِّكَ وَ أُمِّ أَحِبَّائِكَ وَ أَصْفِيائِكَ الَّتِي انْتَجَبْتَها وَ فَضَّلْتَها وَ اخْتَرْتَها عَلى نِساءِ العالَمِينَ، اللّهُمَّ كُنِ الطَّالِبَ لَها مِمَّنْ ظَلَمَها وَ اسْتَخَفَّ بِحَقِّها وَ كُنِ الثَّائِرَ اللّهُمَّ بِدَمِ أَوْلادِها، اللّهُمَّ وَ كَما جَعَلْتَها أُمَّ أَئِمَّةِ الهُدى وَ حَلِيلَةَ صاحِبِ اللِّواءِ وَ الكَرِيمَةَ عِنْدَ المَلاَ الأعْلى فَصَلِّ عَلَيْها وَ عَلى أُمِّها خَدِيجَةَ الكُبْرَى صَلاةً تُكْرِمُ بِها وَجْهَ أَبِيهَا مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ تُقِرُّ بِها أَعْيُنَ ذُرِّيَّتِها، وَ أبْلِغْهُمْ عَنِّي فِي هذِهِ السَّاعَةِ أَفْضَلَ التَّحِيَّةِ وَ السَّلامِ. مصباح المتهجّد 401، جمال الاسبوع 486، البلد الأمين 303 - 304، بحار الانوار 74/94 (با کمی اختلاف)

مولا و سرورمان امام حسن عسکری علیه السلام در صلوات بر حضرت فاطمه علیها السلام به درگاه خداوند عرضه می دارد :

بار الها! درود فرست بر حضرت صدیقه فاطمه زکیه، عزیز دوست تو و پیامبرت، و مادر دوستان و برگزیدگانت. بانویی که خودت او را برگزیده و بر زنان جهانیان برتری و ترجیح دادی.

بار الها! از کسانی که به او ستم کرده و حق او را نادیده گرفتند انتقام گیر و خون خواهی فرزندانش را خودت بر عهده بگیر.

بار الها! همان گونه که او را مادر پیشوایان هدایت، همسر پرچمدار (پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در دنیا و آخرت) و گرامی نزد آسمانیان قرار داده ای، پس بر او و مادرش حضرت خدیجه علیها السلام درود فرست درودی که باعث عزّت و آبرومندی پدرش حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم و چشم روشنی نسل و ذریه اش گردد، و از جانب من در این ساعت برترین تحیت و سلام را به آنان برسان.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

درباره حضرت صدیقه کبری فاطمه زهرا علیها السلام کتاب های بسیار نگاشته شده که هر کدام به تفصیل یا اختصار به سیره و زندگانی، مناقب و فضائل، مصائب، کلمات و... آن حضرت پرداخته اند.

غرض ما در این نوشتار کوتاه، سیری مختصر در زندگی و فضائل و ارائه چند حدیث از آن حضرت می باشد.

بخش اول این جزوه در سال 1385 شمسی به صورت بوروشور تهیه شد. پس از آن نیز مکرر به مناسبت ایام فاطمیه تجدید چاپ و در مناطق گوناگون توزیع گردید.

به نظر رسید که همان مطالب، با ضمیمه کردن گلچینی از سخنان نورانی حضرت زهرا علیها السلام، همراه با برخی از نکات و مباحث مربوط به آن روایات، در سه بخش جداگانه در اختیار علاقه مندان قرار داده شود.

امید آن که مورد قبول مولایمان حضرت صاحب الزمان علیه السلام واقع گردد.

جمادی الاولی 1436، اسفند 1393، قم، مهدی صدری

فهرست

بخش اول: فضائل حضرت زهرا علیها السلام...7

بخش دوم: گلچین سخنان حضرت زهرا علیها السلام...17

بخش سوم: مباحث و نکات...27

فضائل حضرت فاطمه علیها السلام

اشاره

مقام و عظمت تنها یادگار پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر کسی پوشیده نیست، نَمی از دریای فضایل آن سرور زنان عالمیان که در کتب شیعه و سنی از زبان گویای پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به ما رسیده، بیان گر گوشه ای از منزلت والای آن حضرت می باشد.

1. فضائل بی شمار

آیات متعدد در شأن بانوی بانوان نازل شده است، مانند سوره هل أتى، آیات تطهیر، مباهله و... . ⁽²⁾

در بین چهار زن برگزیده عالم - حضرات آسیه، مریم، خدیجه و حضرت فاطمه که درود خدا بر آن ها باد - آن حضرت از همه بالا تر و والا تر است و سرور همۀ زنان عالم و سیده زنان اهل بهشت می باشد.

هنگامی پیامبران الهی به سر حدّ کمال می رسیدند که به فضیلت و محبّت او و دیگر اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم اقرار می کردند.

اطاعت آن حضرت بر تمامی خلایق فرض و واجب بوده است.

پاداش محبّت او بهشت است و این دوستی در مواقع حسّاس کار ساز می باشد، مانند: هنگام جان دادن، عالم قبر، صحرای محشر، میزان اعمال، حسابرسی خلایق، پل صراط و... .

حَيَّ عَلَى خَيْرِ اَلْعَمَلِ دعوت و تأكيد بر نیکی به او و فرزندان اوست.

2. هاله ای از نور

روایات بسیاری در آفرینش نور حضرت فاطمه علیها السلام و بقيه معصومین علیهم السلام پیش از خلقت همه مخلوقات وجود دارد و در برخی از آن ها آمده است :

از نور فاطمه علیها السلام زمین و آسمان ها آفریده شد.

نور آن حضرت بسان چراغی بر گوشوار عرش الهی آویزان شد، و همۀ آسمان ها و زمین های هفت گانه از آن نور روشن گردید.

فرشتگان، از تسبیح و عبادت حضرت فاطمه و دیگر معصومان علیهم السلام تسبیح را آموخته و فرا گرفتند و به عبادت حق تعالی مشغول شدند.

پس از آن که روح در کالبد حضرت آدم علیه السلام دمیده شد، در جانب راست عرش الهی پنج نور مقدس را در حال سجده و رکوع مشاهده کرد، با تعجب از خدای تعالی دربارۀ آن ها سؤال نمود و پاسخ شنید :

ای آدم! این ها پنج نفر از فرزندان تو هستند. اگر این ها نبودند تو را خلق نمی کردم. اگر این ها نبودند بهشت و دوزخ، عرش و کرسی، آسمان و زمین، فرشتگان و آدمیان و جنیان، هیچ کدام را نمی آفریدم...

نام این ها را از نام خویش گرفته ام: من محمودم و این محمد، من عالی ام و این علی، من فاطرم و این فاطمه، من احسانم و این حسن، من محسنم و این حسین. این ها بر گزیدگان من از میان خلق هستند که نجات و هلاکت خلایق به (پذیرفتن و انکار ولایتِ) آنان بستگی دارد.

3. معجزات

حضرت خدیجه علیها السلام در زمان بارداری صدای او را از رحم خویش می شنید که مادر را تسلّا داده و سفارش به صبر می نماید. لحظه ولادت زنان بهشتی در کنار او حاضر شدند، مولود مبارک پس از شهادت به وحدانیت پروردگار، رسالت پدر و جانشینی شوهرش بر آنان سلام داد.

فرشتگان افتخار خدمت گزاری خانۀ حضرت فاطمه علیها السلام را داشتند و در کار های مختلف او را یاری می کردند مانند گهواره جنبانی فرزندان، آسیا کردن، تهیه و طبخ غذا و... .

خدای تعالی توسط جبرئیل بر ایشان سلام می فرستاد...

و از طعام بهشتی بر آن حضرت نازل می فرمود.

به واسطه لباس نورانی او گروهی به دین حق گرویدند و این امور خارق العاده تا آخرین لحظات عمرش ادامه داشت. در حال احتضارش فرشتگان دسته دسته همراه با پدر گرامی اش بر بالین او حاضر شدند و پس از وفاتش نیز بر او نماز گزاردند.

4. علاقه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به حضرت فاطمه علیها السلام

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم محبّت فوق العاده ای به فاطمه علیها السلام داشتند. همیشه دست و صورت و سینه او را بوسه داده و می فرمود: از او بوی بهشت استشمام می کنم. موقع سفر آخرین کسی که با او وداع می کردند فاطمه علیها السلام بود، و هنگام باز گشت اولین کسی که به دیدارش می شتافتند او بود، و نزد پدر از همه محبوب تر بود بار ها فرموده بودند: پدرش فدایش باد !

5. ازدواج نور با نور

پیوند امیر مؤمنان با حضرت صدّیقه علیها السلام به دستور خاص الهی بود. ابتدا مراسم ازدواج در عرش الهی بر پا شد جبرئیل خطبه می خواند و میکائیل و اسرافیل، با هفتاد هزار فرشته به عنوان شاهد در آن محفل حضور داشتند. شجره طوبی برترین درخت بهشت دانه های قیمتی در و یاقوت نثار می کرد و حوران بهشتی آن را جمع آوری کردند و به

خوش حالی این ازدواج تا قیامت آن را به یک دیگر هدیه می کنند.

اگر امیر مؤمنان علیه السلام نبود، از اول تا آخر خلقت کسی که همتای حضرت فاطمه علیها السلام باشد و لیاقت ازدواج با او را داشته باشد، پیدا نمی شد!

6. سیره عملی

روش عملی آن حضرت درسی برای همۀ زنان و دختران با ایمان است. در اطاعت و عبادت پروردگار کار را بدان جا رسانیده بود که خدای تعالی به عبادت او نزد فرشتگان مباهات و افتخار می کرد.

در احترام به پدر، فرمان بر داری از شوهر، و مهربانی به فرزندان گوی سبقت را از همگان ربوده بود.

رفتارش به گونه ای بود که امیرمؤمنان علیه السلام با نگاه به او غم و اندوهش زائل می گشت.

در ایثار و انفاق در راه خدا نیز سر آمد محسوب می شد.

از شب تا به سحر به عبادت و راز و نیاز مشغول بود ولی بدون آن که برای خویش دعایی کند، به دعا گویی برای اهل ایمان می پرداخت و می فرمود: اول همسایه سپس اهل خانه.

بهترین حالت را برای زن آن می دانست که نه نا محرم او را ببیند و نه او نا محرم را ببیند.

7. آثار ماندگار

از آن حضرت - گذشته از نسل با برکت، امامان معصوم علیهم السلام و دیگر سادات - آثاری چون لوح فاطمه، مصحف فاطمه، مسند فاطمه علیها السلام - شامل سخنان گهربار آن گرامی -، خطبه فدکیه، حديث كساء و... باقی مانده است که شرح آن در این مختصر نمی گنجد.

8. ورود به محشر

در قیامت ندایی می رسد که ای مردم دیده بپوشید و سر به زیر افکنید، فاطمه علیها السلام می خواهد عبور نماید. آن حضرت در حالی که امیر مؤمنان علیه السلام از پیش رو امام حسن و امام حسین علیهما السلام از پشت سر، و فرشتگان از راست و چپ اطراف او حلقه زده اند، وارد صحرای محشر می شود، پیراهن خونین فرزندش حسین علیه السلام را به دست گرفته و از خدای عزّ وجلّ در خواست انتقام می نماید به دستور خدا شعله ای از آتش جهنم خارج شده، قاتلین سید الشهدا علیه السلام را بلعیده و داخل جهنم می کند.

آن حضرت از خدا در خواست می کند که دوستان اهل بیت علیهم السلام از عذاب در امان باشند، و خداوند مقام شفاعت را به آن حضرت وا گذار می نماید.

9. پس از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم

رفتار نا پسندی که امت با اهل بیت علیهم السلام داشتند در بسیاری از کتب معتبر شیعه و سنی منعکس شده است.

بسیاری از اهل تسنن هم روایت کرده اند که: ابو بکر دستور داد علی علیه السلام را از خانه بیرون بکشند و با او مقاتله کنند!

آنان با هیزم و آتش اطراف خانه حضرت فاطمه علیها السلام گرد آمدند. از هر طرف سر و صدا بلند شده بود و اهل خانه را به کشتن و سوزاندن تهدید می کردند، بالاخره با اذیت و آزار حضرت فاطمه علیها السلام و سقط کردن جنین او توانستند امیر المؤمنین علیه السلام را به زور از خانه بیرون بیاورند.

اعتراف ابو بکر به این هجوم در منابع معتبر اهل تسنن آمده است. ⁽²⁾

شیعه و سنی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل کرده اند که فرمود: دخترم فاطمه سرور زنان عالم از پیشینیان و آیندگان است؛ او پاره تن، روشنی دیده و میوه قلب من است؛ او روح در میان دو پهلوی من ، و حوریه ای است در سیمای انسان.

هنگامی که برابر پروردگار در محراب عبادت می ایستد، نور او برای فرشتگان آسمان چنان می درخشد که ستارگان برای اهل زمین پرتو می افکنند. خداوند به عبادت او مباهات کرده و می فرماید:

«ای ملائکه من ! بنده ام فاطمه را ببینید چگونه در برابر من ایستاده و از خوف من شانه هایش به لرزه افتاده و با قلب خویش به عبادت من روی آورده است؛ گواه باشید که شیعیان او را از آتش ایمن گردانیدم.»

هنگامی که چشمم به او افتاد، بد رفتاری ها که پس از من با او خواهد شد، در نظرم آمد؛ گویی می بینم ذلّت به خانه اش راه یافته و مردم حرمت او را نگاه نداشته و حقش را برده اند و از میراثش محروم نموده اند و پهلویش را شکسته و طفلی را که در شکم دارد می کشند و او فریاد می کند: «یا محمداه !» لیکن کسی او را اجابت نمی کند و هر چند یاری می طلبد ، به فریادش نمی رسند.»

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در ادامه فرمود:«او پس از من پیوسته غمناک و گریان خواهد بود. گاه بر قطع شدن وحی الهی از خانه خود می گرید و گاه از فراق من می نالد. چون شب فرا رسد، وحشت سرا پای وجودش را فرا گیرد، زیرا زمزمه قرآن در عبادت شب هایم را نمی شنود.

او پس از آن همه عزت و سر بلندی در زمان پدر خود را خوار و ذلیل می یابد؛ از این رو خداوند فرشتگان را برای انس او مأمور می نماید و آن ها وی را بانگ می دهند - آن گونه که مریم را می خواندند - و می گویند:«ای فاطمه! خداوند تو را بر گزید و پاک و پاکیزه قرارت داد و تو را از میان زنان جهان گلچین نمود و برتری بخشید.

ای فاطمه! به عبادت پروردگارت مشغول باش سجده کن و رکوع به جای آور همراه با رکوع کنندگان.»

پس آن گاه مریضی او شروع گردد و به بستر بیماری افتد؛ خداوند مریم دختر عمران علیها السلام را برای پرستاری و انس او نزد وی فرستد. پس فاطمه علیها السلام گوید: «پروردگارا! من از زندگانی به ستوه آمده ام و از مردم دنیا ملول گردیدم، مرا به پدرم ملحق ساز » خداوند نیز ( دعایش را مستجاب و) او را به من ملحق خواهد نمود.

از خاندان من او اولین کسی است که نزد من خواهد آمد؛ در حالی که اندوهگین و غمناک از حق غصب شده خود است و او را به شهادت رسانده اند، بر من وارد خواهد شد.

من هنگام مشاهده این حالت به درگاه خداوند عرض خواهم نمود: «خداوندا ! لعنت نما کسی را که بر فاطمه ستم نمود، و مجازات کن کسی را که حقش ربود، و خوار و ذلیل ساز کسی را که او را خوار کرد، و در دوزخ جاوید گردان کسی را که بر پهلویش زد و فرزندش را کشت.» آن گاه فرشتگان آمین خواهند گفت. ⁽¹⁾

10. پس از شهادت

امیر مؤمنان علیه السلام بر سفارش های فاطمه علیها السلام جامه عمل پوشاند و در دل شب با دست خود همسر جوانش را درمیان خاک پنهان ساخت.

و چون خاک از دست ها افشاند، دریای غم او طوفانی و اشک حسرت بر صورتش جاری گشت؛ پس رو به قبر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نمود و گفت:

سلام بر تو ای رسول خدا! و از جانب دخترت !...

پس از فاطمه صبر و شکیبم را از کف داده ام.

إِنّا لِلّهِ وَ إِنّا إِلَیْهِ راجِعُونَ. امانت تو باز گشت، و آن چه نزد من بود، باز گرداندم.

زهرا را از کفم بودند... .

آسمان و زمین در برابرم زشت گردیده... .

ای رسول خدا ! اندوهم همیشگی گردید و شب هایم به بیداری خواهد گذشت و غم و اندوه از دلم رخت نخواهد بست تا آن که نزد تو آیم... .

چه زود بین ما جدایی افتاد... .

دخترت با تو خواهد گفت که مردم با کمک یک دیگر به ظلم بر من و او شتافتند.

از فاطمه پرس و جو نما و از او ماجرا را جویا شو چه بسیار اندوه هایی که در سینه او انباشته شد و او راهی برای گفتن آن نداشت...

خداوند خود ناظر است که دختر تو پنهانی به خاک سپرده شد امّا در روز روشن [ او را آزرده و بر او جفا کردند و ] حقش را به زور گرفتند از میراث محرومش داشتند.

گلچینی از کلمات نورانی حضرت زهرا علیها السلام

در این بخش به تناسب 18 بهار زندگانی حضرت زهرا علیها السلام، 18 گوهر ارزنده از کلمات نورانی آن حضرت تقدیم می شود.

سخنان هنگام ولادت

انتقال نور بهشتی

پروردگار آن نور را در یکی از درختان بهشت به ودیعت نهاد، آن درخت نور افشانی نمود. هنگامی که (در شب معراج) پدرم وارد بهشت شد از جانب خدا به ایشان الهام شد که از میوه آن درخت بچیند و در دهان بگذارد، و این چنین نور من به صلب پدر و سپس به مادرم حضرت خدیجه منتقل گردید. ⁽¹⁾

صلوات بر فاطمه علیها السلام

دانش الهی

خوشبخت واقعی

کامل و واقعی کسی است که علی علیه السلام را - در زندگی و پس از شهادتش - دشمن بدارد. ⁽¹⁾

تقسیم بهشت و دوزخ !

غدیر را فراموش کردید؟!

او گفت: البته که غدیر را به یاد دارم ولی اگر مطلبی را با شما در میان گذاشته بفرمایید.

حضرت پاسخ داد: خدا را گواه می گیرم که پدرم فرمود : علی بهترین کسی است که در میان شما باقی می گذارم. او امام و جانشین پس از من است و (پس از او) دو سبط من و نُه نفر از نسل امام حسین علیهم السلام امامان

نیکو کاری هستند که اگر از آن ها پیروی نمایید خواهید دید که هدایت گرانی هستند که (از جانب خدا) هدایت شده اند. و اگر با آن ها مخالفت ورزید برای همیشه بین شما اختلاف پایدار خواهد ماند. ⁽¹⁾

امامان بر حق

یا علی! تو امام و جانشین پس از من هستی و تو به اهل ایمان از خودشان سزاوار تری.

پس از تو فرزندت، حسن، سپس (دیگر) فرزندت حسین، پس از او فرزندش علی، سپس فرزندش محمد، سپس فرزندش جعفر، سپس فرزندش موسی، سپس فرزندش علی، سپس فرزندش محمد، سپس فرزندش علی، سپس فرزندش حسن و پس از او مهدی قائم علیهم السلام هر کدام به اهل ایمان از خودشان سزاوار تر هستند.

خدا به دست امام مهدی علیهم السلام تمام شرق و غرب زمین را فتح نماید.

آنان امامان برحق و زبان گویا و راستین پروردگار هستند.

هر کس آن ها را یاری نماید از جانب خدا یاری شود و هر کس از یاری آن ها دست بر دارد مخذول (و به خودش وا گذار) گردد. ⁽²⁾

تنها راه بهشت

خدای تعالی جز از راه معرفت آنان شناخته نخواهد شد. ⁽¹⁾

ارزش محبت اهل بیت علیهم السلام

شفاعت از دوستان

اگر دستورات ما را انجام می دهی و نواهی ما را ترک می کنی شیعه هستی وگر نه نه. مرد با شنیدن پاسخ حضرت زهرا علیها السلام نگران شد و گفت وای بر من، کیست که از گناه و خطا در امان باشد؟! پس من شیعه نیستم و در آتش جاویدان خواهم سوخت.

همسرش کلام او را به حضرت زهرا علیها السلام رساند، حضرت فرمود: به او بگو: چنین نیست که تو خیال می کنی. هر کس ما و دوستان ما را دوست بدارد و از دشمنان ما بیزاری بجوید و با دل و زبان تسلیم ما باشد، اگر با دستورات ما مخالفت کند شیعه (واقعی) ما نیست ولی پس از پاک شدن از گناه به بهشت خواهد رفت. پاک شدن او با گرفتاری ها و مصائب دنیا یا سختی های روز قیامت یا در طبق اعلای جهنم است، ⁽¹⁾سپس ما آن ها را به جهت محبتی که به ما دارند نجات می دهیم و نزد خودمان می بریم. ⁽²⁾

بهترین حالات زن

احسان به سادات

تغییر سر نوشت

برنامه پیش از خواب

سپس چنین توضیح دادند که اگر سوره قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ را سه بار بخوانی (گویا) ختم قرآن کرده ای.

هنگامی که بر من و پیامبران علیهم السلام صلوات بفرستی ما در قیامت شفیع تو خواهیم بود.

وقتی برای اهل ایمان طلب مغفرت نمایی آن ها را خوشنود کرده ای. و با گفتن سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ (مانند آن است که) حج و عمره به جا آورده باشی. ⁽¹⁾

کینه های نهفته

فقدان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از یک سو و ستمی که در حق وصی و جانشین او روا داشتند از سوی دیگر آزارم می دهد... .

این ها کینه هایی است از جنگ بدر و اُحد که در دل اهل نفاق پنهان بود (و الان فرصت اظهار آن را یافتند). ⁽²⁾

هر دو گفتند: چرا شنیدیم. فرمود: به خدا شما دو نفر مرا آزار دادید. ⁽¹⁾

و بنا بر نقل اهل تسنن فرمود: خدا و فرشتگانش را شاهد می گیرم که شما مرا خشمگین ساختید، شکایت شما را نزد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم خواهم برد. ⁽²⁾

و به ویژه به اولی فرمود: در هر نمازی که بخوانم تو را نفرین می کنم. ⁽³⁾

بخشی از وصیت گلایه آمیز حضرت فاطمه علیها السلام

امیر مؤمنان مرا با حسن و حسین علیهم السلام به در خانه آن ها برده و آن ها را به خدا و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم سوگند می داد که دست از ستم بر ما بر داشته و حق ما را باز گردانند (و در مقابل ستمگران از ما حمایت نمایند)، آن ها شب وعده نصرت و یاری می دادند، ولی روز وعده هایشان را فراموش و به ما پشت می کردند.

( غاصبان خلافت ) قنفذ و خالد را فرستادند تا شوهرم علی را به زور از خانه بیرون برده و از او بیعت گیرند؛ هیزم بر در خانه ما آورده و در را به آتش کشیدند؛ من دو لنگه در را گرفته بودم که آن ها داخل خانه نشوند و به آن ها گفتم که شما را به خدا و پیامبرش سوگند ! دست از ما بر داشته و ما را رها کنید در این حال عمر تازیانه را از دست قنفذ گرفته و آن چنان بر بازویم زد که اثر آن بر بازوی من نقش بست، او چنان با لگد بر در زد که در به رویم فرود آمد و من بر زمین افتادم. در حالی که آتش زبانه می کشید او داخل خانه شده و (بی رحمانه) سیلی به صورتم زد که گوشواره ام به زمین افتاد من باردار بودم ناراحتی زایمان آن چنان بر من فشار آورد که جنین خود را سقط نموده و محسن بی گناهم کشته شد.

حال چگونه اجازه دهم که این مردم بر جنازه من نماز بگزارند ؟! خدا، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و من از این مردم بیزاریم. ⁽¹⁾

مباحث و نکات

در بخش سوم کتاب، مباحث و نکاتی در ارتباط با احادیث بخش دوم مطرح می شود که ان شاء الله برای همگان مفید و به ویژه راهنمای مبلّغین خواهد بود.

نکات حدیث اول

خدای تعالی برای اثبات حقانیت پیامبران و جانشینانشان علیهم السلام اموری که برخلاف سیر طبیعی و عادی است به مردم نشان داده است، مانند سخن گفتن حضرت عیسی علیه السلام پس از ولادت و اطلاع دادن از نبوّت خویش [سوره مریم (19): 30].

سخن گفتن حضرت زهرا علیها السلام نیز اعجازی است حاکی از نبوّت پدر بزرگوارش و امامت شوهر و فرزندان معصومش علیهم السلام. شایان ذکر است که اهل تسنن نیز سجده آن حضرت را پس از ولادت نقل کرده اند. ⁽¹⁾

نکات حدیث دوم

روایات فراوان از طریق شیعه و سنی در آفرینش نور اهل بیت علیهم السلام قبل از هر چیز وارد شده است خدا بود و چیزی نبود. خدا در یکتایی اش متفرّد و تک بود تا آن که نور محمّد و آل محمّد را آفرید، و آن انوار به تسبیح و... پرداخت تا فرشتگان عبادت خدا را آموختند. ⁽¹⁾

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در شب معراج، آیات و عجائب فراوان مشاهد نمود ⁽²⁾و از میوه های بهشتی تناول فرمود که منشأ وجود حضرت زهرا علیها السلام شد.

از این رو در روایات فریقین آمده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به اشتیاق بهشت فاطمه علیها السلام را می بویید و می بوسید. ⁽³⁾

نکات حدیث سوم

خداوند برای آمرزش گناهان اسباب گوناگون قرار داده است که :إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ [هود (11) : 114] یعنی حسنات (و کار های نیک) موجب از بین رفتن سیئات ( و گناهان) می شود. ⁽⁴⁾

ذکر صلوات، معادل تسبیح و تهلیل و... با فضیلت ترین ذکر ها و بر ترین عبادات در میزان اعمال است و ثواب های حیرت انگیز دارد. این ذکر در آمرزش گناهان و رسیدن به حاجات تأثیر فوق العاده دارد. ⁽⁵⁾

این ذکر شریف به کیفیّت های گوناگون نقل شده که صلوات بر حضرت زهرا علیها السلام یکی از اقسام آن است، به کیفیّت خاص ⁽¹⁾یا به صورت

اللّهمّ صَلِّ عَلی فاطِمَهَ الزَّهراءِ همراهی با معصومین علیهم السلام در بهشت در آن درجات عالی یکی از خواصّ و آثار این ذکر مبارک است.

نکات حدیث چهارم

بار ها اتفاق افتاده که معصومین علیهم السلام با بیان فضائل خود یا پرس و جو از فضائل یک دیگر و بیان آن سبب زیادتی معرفت مؤمنان گردیده اند، پس این کار نه از روی خود ستایی، بلکه به جهت انجام وظیفه ای است که در بیان معارف بر دوش آنان گذاشته شده است.

خداوند اهل بیت علیهم السلام را خزانه دار علم خویش قرار داده است. ⁽²⁾

نکته جالبی که در روایت چهارم بخش گذشته بدان اشاره شده آن که آنان حتی از چیز هایی که اتفاق نمی افتد و واقع نمی شود هم اطلاع دارند. این مطلب شبیه این آیه است که: وَ لَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ [الأنعام (6) : 28] پس با آن که جهنّمیان از دوزخ بیرون نیامده و به این دنیا بر نمی گردند ولی خدا از سر انجام آن هم آگاه است و می فرماید: اگر آنان باز می گشتند باز نا فرمانی خویش را از سر می گرفتند.

نکات حدیث پنجم

بشر طالب سعادت است و تمام تلاش و کوشش خود را برای رسیدن به آن به کار می گیرد گر چه در تشخیص خوشبختی بسیار به اشتباه می افتد. کوتاه سخن آن که خوشبختی چیزی جز آرامش در دنیا و رستگاری در آخرت نیست، خداوند می فرماید:الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ [الرعد (13) : 28].

قرائت قرآن و دعا، ذکر و یاد خدا به اذکار مانند لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و آرامش بخش و از اسباب رستگاری است.

انجام واجبات و ترک محرمات نیز از مهم ترین مصادیق ذکر الله است که: هر کس از او فرمانبرداری نماید او را یاد کرده گر چه نماز و روزه (مستحبی) و قرائت قرآن بسیار نداشته باشد و هر کس نا فرمانی خدا کند او را از یاد برده گر چه عبادت فراوان داشته باشد. ⁽¹⁾

اهل بیت علیهم السلام برترین مصادیق ذکر الله هستند. انسان هر اندازه به آنان مهر ورزیده و تلاش در اطاعت آنان داشته باشد به همان اندازه آرامش یافته و برای رستگاری خویش قدم بر داشته است. ⁽²⁾

نکات حدیث ششم

نقل و گفتگوی فضائل اهل بیت علیهم السلام بیان معارفی است که همگان بدان نیازمندند و برای همه عبادت است حتی برای خودشان.

فضائل امیر مؤمنان علیه السلام قابل شمارش نیست، ⁽¹⁾پیش از آفرینش عالم، پس از آن، در این دنیا و در آخرت. یکی از فضائل آن حضرت -که مورد اتفاق شیعه و سنی است - تقسیم بهشت و دوزخ است.

گذشته از آن که محبّت آن حضرت، انسان را به بهشت و کینه اش او را به جهنّم می کشاند.

نکات حدیث هفتم

بحث امامت جایگاه والایی دارد؛ زیرا نجات انسان به آن بستگی دارد و کسی که امام خود را نشناسد به مرگ جاهلیت از دنیا رفته است.

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بار ها به امامت امیر مؤمنان علیه السلام تصریح فرمود و در آخر غدیر از مسلمانان بر آن بیعت گرفت. آری چنان که حضرت فاطمه علیها السلام فرمود نباید غدیر را فراموش کرد.

از نکات مهم که در خطبه غدیر، حدیث هفتم بخش گذشته و آیه:أَفَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لَا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدَى فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ [يونس ( 10 ) : 35] بدان اشاره شده آن که : امامان معصوم علیهم السلام از دانش الهی بهره مند گشته اند و نیاز به هدایت شدن ندارند.

تفرقه و گمراهی امت نتیجهٔ مخالفت با آنان است و وحدت کلمه و رفع اختلاف و تفرقه جز با پیروی از آنان میسر نیست که: بِهِمْ (بِكُمْ اِجْتَمَعَتِ اَلْکَلِمَهُ وَ اِئْتَلَفَتِ اَلْفُرْقَهُ.) ⁽²⁾

نکات حدیث هشتم

خدا در قرآن فرموده: النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ [الأحزاب (33) : 6] و این به آن معناست که اطاعت از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر همه لازم است و حضرت اختیار مؤمنان را بیش از خودشان دارد.

همین مقام برای معصومین علیهم السلام از جانب خدا قرار داده شده است.

روایات متواتر در تصریح به نام مبارک دوازده امام علیهم السلام به ما رسیده است و مقصود از تواتر آن است که این روایات با اسناد فراوان و از طرق گوناگون نقل شده که انسان به صدور آن اطمینان پیدا می کند. ⁽¹⁾

در حدیث هشتم بخش گذشته اشاره شده که امامان علیهم السلام زبان گویا و صادق خدا هستند، پس آن چه مراد خدا بوده به دیگران فهمانده اند و علاوه بر آن، جز حق بر زبانشان جاری نمی گردد.

هر کس دست از یاری آن ها بر دارد خدا او را به حال خودش رها می کند، تنهایش می گذارد و یاری اش نمی کند.

آخرین حجت حضرت مهدی علیه السلام است که فتح و ظفر بر دست آن حضرت خواهد بود، او بر همه دنیا غالب شده و آن را اصلاح می نماید، در زمان او عدالت، آسایش و آرامش سر تا سر گیتی را فرا می گیرد.

بزرگان اهل تسنن اعتراف دارند که روایات متواتر دلالت دارد که حضرت مهدی از خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم زمین را پر از عدل و داد می نماید. ⁽²⁾

نکات حدیث نهم

از روایات ذیل آیه اعراف معلوم می شود که بین بهشت و دوزخ حایلی قرار دارد که اهل بیت علیهم السلام بر بلندای آن قرار دارند.

هر کس با آنان آشنا و به آنان ایمان داشته باشد بهشتی، و هر کس بیگانه باشد اهل جهنّم است.

مشیّت خدا بر آن قرار گرفته که فقط از طریق معصومین علیهم السلام شناخته شود که لاَ یُعْرَفُ اَللَّهُ إِلاَّ بِسَبِیلِ مَعْرِفَتِهِمْ، ⁽¹⁾

و مَن عَرَفَهُم فَقَد عَرَفَ اللّهَ، و مَن جَهِلَهُم فَقَد جَهِلَ اللّهَ، ⁽²⁾

و در زیارت جامعه کبیره می خوانیم: مَنْ أَرادَ اللَّهَ بَدَأَ بِكُمْ وَ مَنْ وَحَّدَهُ قَبِلَ عَنْكُمْ وَ مَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ بِكُمْ... ⁽³⁾

نکات حدیث دهم

محبت اهل بیت علیهم السلام پاداش رسالت و دارای آثار و خواصّ فراوان در دنیا و آخرت است. ⁽⁴⁾

ارزش و مقامی که برای شهید و شهادتش در قرآن و روایات وارد شده ⁽⁵⁾برای کسی که بر محبّت اهل بیت علیهم السلام استوار بماند، ثابت است.

برای نمونه: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود بالا تر از هر نیکی، نیکی دیگری هست تا آن که کسی در راه خدا کشته شود که برتر از آن، مقام و درجه ای نیست. ⁽¹⁾

نکات حدیث یازدهم

هر کس که ایمان، اعتقاد و محبّت به اهل بیت علیهم السلام داشته و از دشمنانشان بیزار باشد «محبّ» نامیده می شود ولی تا «شیعه» شدن فاصله بسیار دارد.

تشیّع مقامی بس رفیع است که کمتر کسی به آن دست می یابد. برای آن شرایط سختی است مانند پایداری در اعتقاد کوشش در عبادت و... پس نباید انسان بی جا به خود مغرور شود که شیعه است. ⁽²⁾

اگر محبّین اهل بیت علیهم السلام کوتاهی در عبادت داشتند یا مرتکب گناهی شدند چنان که توبه و تدارک ننمایند با غم، غصه، فقر، گرفتاری، بیماری، سختی جان دادن و... خدا آن ها را پاک می کند ⁽³⁾لذا نباید از تبعات و عواقب شوم گناهان غافل شد.

اهل بیت علیهم السلام - به ویژه حضرت زهرا علیها السلام - شفیعان روز محشر هستند که از دوستان گنهکار خویش شفاعت می نمایند. ⁽⁴⁾

بعضی تا مدت های طولانی عذاب و سپس شفاعت می شوند. ⁽⁵⁾

نکات حدیث دوازهم

پیش از این اشاره شد که حضرت زهرا علیها السلام بهترین حالت را برای زن آن می دانست که نا محرم او را نبیند و او هم نا محرم را نبیند. ⁽¹⁾

از مهم ترین تکالیف بانوان اجتناب از نا محرم و رعایت پوشش و حجاب به اندازهٔ واجب است (یعنی پوشاندن دست ها تا مچ و پوشاندن صورت به جز از مقداری که در وضو شسته می شود).

برای آنان احکام خاصّی تعیین شده که عمده آن مربوط به مراسم اجتماعی است، مانند شرکت نکردن در نماز جمعه، جماعت، آهسته خواندن نماز، تکلیف نداشتن به جهاد و ادارۀ اجتماع و... . ⁽²⁾

نكات حدیث سیزدهم

کسی که سادات را احترام کند، نیازهایشان را بر آورده سازد و آن ها را با دل و زبان دوست بدارد شفاعت جدّشان صلی الله علیه و آله و سلم شامل حالش می شود.

اهل بیت علیهم السلام بر احسان و احترام به سادات تأکید نموده اند. این امر آثار و فواید دنیوی و اخروی فراوان دارد. ⁽³⁾

زنده ماندن یاد و نام پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت علیهم السلام - به ویژه حضرت زهرا علیها السلام - از مهم ترین برکات آن است.

نكات حدیث چهاردهم

بسیارند کسانی که - با بر داشت های غلط از قضا و قَدَر یا به جهات دیگر - خیال می کنند سر نوشت انسان تغییر نا پذیر است ولی در کتاب و سُنّت شواهد فراوانی دلالت دارد که رفتار هر کسی در تعیین سر نوشت او دخالت مستقیم دارد. بحث بدا ⁽¹⁾با تکیه بر آیاتی چون:يَمْحُو اللَّهُ مَا يَشَاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتَابِ[الرعد(13: 39] ﴿وَ قَالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَ لُعِنُوا بِمَا قَالُوا بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ) [المائدة (5): 64] كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ [الرحمن (55): 29] و تأثیر دعا ⁽²⁾و اعمال شایسته - مانند صله رحم ⁽³⁾- در آینده افراد، از مهم ترین دلائل این بحث به شمار می رود.

البته عبادت ⁽⁴⁾منحصر در نماز و روزه و... نیست، بلکه مراد بندگی در تمام شئون زندگی است.

پیروی از سنّت یعنی دستور خدا، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت علیهم السلام، ⁽⁵⁾و داشتن نیت خالص ⁽⁶⁾از مهم ترین ارکان عبادت و بندگی است.

نکات حدیث پانزدهم

در دین مقدس اسلام برای حالات مختلف انسان و زمان ها و مکان های گوناگونی که در آن قرار می گیرد به تناسب و مقتضای حالش ذکر دعا، قرائت آیات یا سوره هایی از قرآن برنامه ریزی شده است که همیشه و همه جا به یاد خدا باشد. ⁽¹⁾

در دعای مأثور آمده: ای خدایی که در برابر عمل اندک پاداش بسیار عنایت می کنی. ⁽²⁾پاداش خدا به لحاظ جود و کرم خودش می باشد نه به لحاظ حجم فیزیکی عمل بندگان.

برای برخی از عبادات بَدَل قرار داده شده تا کسانی که قدرت، فرصت و یا حوصله برای آن عمل ندارند از بَدَلَش بهره مند شوند، مانند قرائت سه مرتبه سوره توحید که پاداش ختم قرآن دارد ⁽³⁾یا گفتن سه مرتبه ذكر شريف :یَفْعَلُ اللَّهُ مَا یَشَاءُ بِقُدْرَتِهِ وَ یَحْکُمُ مَا یُرِیدُ بِعِزَّتِهِ قبل از خواب که پاداش هزار رکعت نماز دارد، ⁽⁴⁾یا تسبیحات حضرت زهرا علیها السلام پس از هر نماز که از هزار رکعت نماز هم برتر است. ⁽⁵⁾

نكات حدیث شانزدهم

حضرت زهرا علیها السلام در پاسخ احوالپرسی اُم سَلَمَه، از آلام و درد های جسمانی - سقط جنین، درد شکستن پهلو و... - سخنی به میان نیاورده و از فقدان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و مظلومیت امیر مؤمنان علیه السلام ناله سر می دهد.

تظلّم و گلایه اهل بیت علیهم السلام از غاصبان - در روایات متواتر - خلافت حاکی از موضع صریح آنان در برابر ستمگران و بیزاری از آنان است.

حضرت زهرا علیها السلام رفتار غاصبان و حامیانشان را ناشی از کینه های دوران کفرشان می داند که در دعای ندبه هم بدان اشاره شده: أحقاداً بَدْرِيَّةً وَ خَيْبَرِيَّةً وَ حُنَيْنِيَّةً وَ غَيْرَهُنَّ. ⁽¹⁾

نکات حدیث هفدهم

عیادت بیماران از دیدگاه عقل و شرع پسندیده و ممدوح است ⁽²⁾ولی عیادتی که برای دلجویی از بیمار و به خاطر خدا باشد نه برای اهداف نا مشروع سیاسی، عوام فریبی، و سر پوش گذاشتن بر ظلم و جنایت و... .

عفو و گذشت از کسی که پشیمان است کاری نیکو است ولی نه نسبت به کسی که حاضر نیست دست از ظلم و جنایتش بر دارد. پاسخ هر سلامی واجب نیست!!

چقدر خوب است که الگوی ما در اذکار نماز هایمان، نماز حضرت زهرا علیها السلام باشد!

نكات حدیث هجدهم

وصیت کردن در آیین شریعت از اهمیت بالایی بر خور دار است. ⁽¹⁾کسی که با وصیت نیکو از دنیا برود شهید از دنیا رفته و در مقابل کسی که بدون وصیت بمیرد به مرگ جاهلی مرده است.

وصیت های بزرگان دین شایان تأمل و دقت است.

در بخشی از وصیت که نقل شد نکاتی جلب توجه می کند:

فهرست

2)گلچین سخنان حضرت زهرا علیها السلام

18 . بخشی از وصیت فاطمه علیها السلام...25

مطالب مرتبط با روایات بخش دوم...27

فهرست...40

مربوط به پشت جلد کتاب

«نسیمی از کوثر» چشم اندازی است گذرا بر فضائل سرور بانوان عالمیان، به ضمیمه چند گوهر نورانی از کلمات دُرربار آن حضرت که روشنگر راه ما در اعتقاد و عمل است.