از نیایش تا ملکوت مجموعه نیایش های اوقات

مشخصات کتاب

سرشناسه:موسوی، علی‌اصغر

عنوان و نام پدیدآور:از نیایش تاملکوت: مجموعه نیایش‌های اوقات/ علی‌اصغر موسوی؛ تهیه‌کننده مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما.

مشخصات نشر:قم: دفترعقل، ۱۳۸۸.

مشخصات ظاهری:۸۸ ص.

شابک:978-600-5563-23-8

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

یادداشت: فارسی - عربی.

یادداشت: کتابنامه.

موضوع: دعاها

شناسه افزوده:صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. مرکز پژوهشهای اسلامی. استان قم

رده بندی کنگره:BP۲۶۷/۸/م۸۸۷۴۴الف۴ ۱۳۸۸

رده بندی دیویی:۲۹۷/۷۷۲

شماره کتابشناسی ملی:۱۸۴۸۰۸۷

اشاره

سید علی‌اصغر موسوی

از نیایش تا ملکوت

کد: 317

نویسنده: سید علی‌اصغر موسوی

ناشر: دفتر عقل

تهیه‌کننده: مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما

نوبت چاپ: اول / 1388

شمارگان:

بها: ریال

نشانی: قم، بلوار امین، مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما

پایگاه الکترونیکی: www.IRIB.ir پست الکترونیکی: info@IRIB.ir Emial:

تهران: جام‌جم، ساختمان شهید رهبر، طبقه زیرزمین

تلفن: 2919670 ـ 0251 دورنگار : 2915510

شابک: - - -964- 978 / ISBN: 978-964- - -  

فهرست مطالب

دیباچه6

پیشگفتار8

سرآغاز نیایش14

فصل اول: تعقیبات نماز16

الف) دعاهای صبح22

دعا پس از نماز صبح22

دعای هنگام صبح و شام24

دعای پس از نماز صبح25

دعای صبح26

دعای پس از نماز صبح27

ب) دعاهای ظهر30

دعای پس از نماز ظهر30

ج) دعاهای عصر34

دعای پس از نماز عصر34

دعای پیش از نماز مغرب36

د) دعاهای مغرب36

دعای پس از نماز مغرب36

تعقیبات نماز مغرب38

هـ) دعاهای عشا39

دعای پس از نماز عشا39

دعای حضرت زهرا علیها السلام در تعقیب نماز عشا40

فصل دوم: دعاهای روزانه هفته44

دعای روز شنبه44

دعای روز یکشنبه46

دعای روز دوشنبه49

دعای روز سه‌شنبه52

دعای روز چهارشنبه55

دعای روز پنجشنبه58

دعای بعد از عصر پنجشنبه تا آخر روز جمعه61

دعای شب جمعه62

دعا هنگام طلوع صبح روز جمعه66

دعای بعد از نماز صبح جمعه67

دعای روز جمعه70

فصل سوم: دعای ماه‌ها74

دعای هر روز ماه رجب74

دعای عمومی ماه رجب75

دعای عمومی ماه رمضان76

دعای پس از نماز در ماه رمضان77

فصل چهارم: دعای اعمال مختلف79

دعای گشایش در امور79

دعای فرج79

دعای طلب حاجات80

دعای طلب سلامتی82

دعای طلب روزی83

دعای خروج از خانه83

دعای دوری از گرفتاری و مشکلات84

دعای دور ماندن از ترس و خوف و دعای صبح85

دعای هنگام خواب86

دعای هنگام مسافرت89

پایان‌بخش نیایش90

کتابنامه92

دیباچه

آدمی از دیرباز به دنبال اکسیری الهی بوده است تا در پناه آن به آرامش و اطمینان برسد. در این میان، هرکس از نگاه خود، نسخه‌ای پیچیده است. از آنجا که بشر گاهی به نفس خود احاطه ندارد، این نسخه‌ها بعضاً سقوط بیشتر او را در پی داشته است. بی‌شک، طبیب واقعی انسان، پروردگار است و راه را باید از او جویا شد. خداوند آرامش دل‌ها را در یاد خود می‌داند و دعا، وسیله یاد اوست. با دعا می‌توان مراتب عالیه کمال را پیمود و قلب‌های پریشان و مضطرب را مطمئن و استوار ساخت.

هیچ بنده‌ای بدون دعا و نیایش، کامل نیست؛ چراکه اصل و اساس عبادت، دعاست. با دعا، توجه خداوند به بندگان جلب می‌شود و درهای رحمتش گشوده و برکاتش نازل می‌شود.

دعا به هر زبان و گویشی، جایز است، ولی دعاهای روایت شده از معصومین: استجابت بیشتری دارند. بنابراین، ضرورت داشت تا ترجمه‌ای روان و ساده از این دعاها انجام گیرد. این مهم را پژوهشگر ارجمند، جناب آقای سید علی‌اصغر موسوی به انجام رساند. با سپاسگزاری از ایشان، این نکته را یادآور می‌شود که ترجمه حاضر شاید خالی از ایراد

و اشکال نباشد، ولی امیدواریم مورد استفاده برنامه‌سازان و تهیه‌کنندگان رسانه قرار گیرد. از پیشنهادها و انتقادهای آن عزیزان نیز خرسند خواهیم شد.

من الله التوفیق

اداره کل پژوهش

مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما

پیشگفتار

به نام آن‌که جان را حکمت آموخت

چراغ معرفت در سینه افروخت

الهی، تویی اول، تویی آخر؛ تویی ظاهر، تویی باطن؛ تویی مولا، تویی سرور!

آغاز لحظه‌های ازل از تو؛ پایان شام ابد از تو؛ پیدایی پیدایان ز تو؛ پنهانی پنهانان ز تو!

تو پیش‌تر از هر آنچه در وهم آید؛ تو پیش‌تر از هر آنچه آید به گمان!

مولای زمین و آسمان؛ خالق هر چه آشکار و نهان!

آن‌چنان پیدایی، که بیم دارم نام پیدایی برم و چنان نزدیکی، که ترسم نام تنهایی برم!

الهی، تویی قادر؛ تویی قاهر؛ تویی شاهد؛ تویی ناظر؛ تویی واقف؛ تویی ناصر!

چنان قادر، که هیچ درایتی به شکوه آفرینش دست نیازد و چنان قاهر، که هیچ قدرتی به شوکت بی‌زوالت استیلا نیابد!

چنان ناظر، که همگان را چشم امید به تو باشد و تو را چشم رحمت به همگان!

چنان واقف که حتی احوال ذرّات در نظرت، معلوم و راز اجرام، در حضورت مکتوم است.

ستوده باد نامت ای پروردگار حیات که پدیدآورنده ملک و ملکوتی!

آفریننده عرشی که ساکنانش هیچ‌گاه از تسبیح ذات پاکت، باز نایستند.

آفریننده فرشی (زمین) که ما را همچون گاهواره‌ای در آغوش مهربان خویش گرفته است؛ از صبح‌های آرام تا عصرهای دل‌انگیزش؛ از عصرهای عارفانه، تا شفق‌های عاشقانه‌اش.

  

فرمودی: «اَلا بِذِکرِاللهِ تَطمَئِنُ القُلوب؛ آگاه باشید که دل‌ها فقط با یاد خدا آرامش می‌یابند».

و فرمودی: «اُدعونی اَستَجِب لَکُم؛ بخوانید مرا تا اجابت کنم شما را».

اینک اجابت کن ما را که به درگاهت قنوت بسته‌ایم.

  

از دیرباز، انسان برای ارتباط با خالق خود، تنها یک راه بیش نداشته و آن هم نیایش است؛ حال چه به صورت نماز، چه به شکل دعا و تضرع.

در تمام ادیان توحیدی و غیرتوحیدی، برای پیوستگی به مبدأیی که انسان، خود را متعلّق بدان می‌داند، راهی جز روی آوردن به خالق هستی و نیایش وجود ندارد.

هر انسانی خودآگاه و ناخودآگاه، تنهایی و ضعف خودش را در برابر کائنات احساس می‌کند و برای چیرگی بر این تنهایی، تنها به خدا می‌اندیشد.

نیایش در بین ایرانیان نیز از دیرباز رواج داشته است و در شادی و اندوه بدان اهتمام می‌ورزیدند. در شاهنامه حکیم توس به ابیاتی چنین برمی‌خوریم:

سپهدار و گردن‌کشان، آن زمان

گرفتند زاری سوی آسمان

که ای برتر از دانش و هوش و رأی

نه در جای و بر جای و نه زیر جای

همه بنده پرگناه توییم

به بیچارگی، دادخواه توییم...

در سنت اسلامی، به‌ویژه در مذهب تشیع ـ که صاحب منابع اصلی دعاهاست ـ نیایش‌های مختلف در ساعت‌های مختلف، از پیامبر عظیم‌الشأن اسلام صلی الله علیه و آله و ائمه معصومین علیه السلام سفارش شده است.

حضرت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می‌فرماید: «الدُّعا مُخُّّ الَْعِبادَةِ؛ دعا مغز عبادت است». ⁽¹⁾

قرآن کریم نیز در آیات مختلف، بندگان را چنین به نیایش فرامی‌خواند:

اُدعونی اَستَجِب لَکُم اِنَّ الَّذینَ یستَکبِرونَ عَن عِبادَتی سَیدخُلونَ جَهَنَّمَ داخِرین. (غافر: 60)

بخوانید مرا تا اجابت کنم شما را. به‌راستی آنان که از ستایش من کبر می‌ورزند، خیلی زود با سرافکندگی به دوزخ داخل می‌شوند.

خداوند در سوره بقره می‌فرماید:

اُجیبُ دَعوَةََ الدّاعِ اِذا دَعانِ فَلیستَجیبوا لی وَ لیوْمِنوا بی لَعَلَّهُم یَرشُدونَ. (بقره: 186)

پذیرا هستم نیایش نیایش‌کننده را. پس مرا اجابت کنند و به من ایمان بیاورند تا رشد پیدا کنند.

و در آخرین آیه سوره فرقان خطاب به پیامبر می‌فرماید:

قُل ما یَعبَؤُا بِکُم رَبِّی لَولا دُعاؤُکُم. (فرقان: 77)

بگو: خدای من به شما ارجی نمی‌نهد، اگر درخواست و نیایش شما نباشد.

پس می‌توان دریافت که هرگونه عبادتی اگر از نیاز و نیایش تهی باشد، مورد توجه پروردگار نیست و اصل نیاز را فراموش کرده است؛ نیازی که همیشه مخلوق نسبت به خالق خود دارد.

امیر کلام، علی علیه السلام در حکمت 146 نهج‌البلاغه می‌فرماید:

ایمان خود را با صدقه دادن و اموال خود را با زکات دادن نگه دارید و امواج بلا را با دعا از خود برانید.

همچنین در نامه 31 به فرزند بزرگوارش، حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام می‌فرماید:

در دعا، با اخلاص، پروردگارت را بخوان؛ که بخشیدن و محروم کردن تنها به دست اوست.

علی علیه السلام از ترویج‌کنندگان اصلی دعا در آیین اسلام است، به گونه‌ای که در بیشتر خطبه‌های طولانی آن حضرت، بخشی هم به دعا اختصاص یافته است. دعاهای بلند و عارفانه شیعه را حضرت امام علی بن ابی‌طالب علیه السلام در اختیار مؤمنان امت قرار داده است.

امام حسین علیه السلام، صاحب دعای عارفانه «عرفه»، در شب و روز عاشورا، دعاهایی را زمزمه می‌کرد که قابل توجه است. ایشان شب عاشورا خطاب به خداوند فرمود:

با بهترین وجه، حمد و ثنای الهی را می‌گویم و او را در آسایش و سختی سپاسگزارم. خداوندا، تو را سپاس می‌گویم که ما را به نبوت گرامی داشتی و قرآن را به ما آموختی و ما را در دین فقیه ساختی و

به ما چشم و گوش و قلب دادی. پس ما را سپاسگزار نعمت‌هایت قرار ده. ⁽¹⁾

امام سجاد، زین‌العابدین علیه السلام نیز از دعا در مقام بهترین و کاراترین سلاح در برابر دستگاه اموی استفاده کرد و افزون بر انتشار معارف الهی، معارف مکتب اهل بیت علیه السلام را هم گسترش داد. دعا همانند قرآن می‌تواند تأثیر چندبعدی داشته باشد؛ هم بشیر باشد و هم نذیر؛ هم موجب توبه شود و هم سبب ازدیاد ثواب. ایشان با صحیفه مبارک سجادیه، نه تنها آداب فراموش شده اسلام را زنده کرد، بلکه در لفافه، از افکار مجعول و مجهول امویان پرده برداشت. آداب دعاهای ایام هفته که از آثار آن بزرگوار است، نشان‌دهنده ظرفیت متعالی مکتب تشیع است؛ مکتبی که در حقّ آحاد جامعه دعا می‌کند و از خداوند آنچه را برای خود می‌خواهد، برای دیگران نیز می‌خواهد.

امام صادق علیه السلام در حدیثی که مربوط به طول شب و روز است، می‌فرماید:

ساعت‌های شب، دوازده ساعت و ساعت‌های روز هم دوازده ساعت است و بهترین ساعات شبانه‌روز، اوقات نماز است.

چون ظهر شود، درهای آسمان گشوده گردد و نسیم‌ها وزیدن گیرد و خداوند (عزّوجلّ) به آفریدگان خویش نظر فرماید و من دوست دارم که در آن هنگام، عمل شایسته‌ای از من به آسمان رود. بر شما باد تا به دنبال نمازها دعا کنید که مستجاب خواهد شد. ⁽²⁾

دعاهای گردآوری شده در این کتاب در چهار فصل تنظیم شده است: فصل اول تعقیبات مشترک و اختصاصی نماز؛ فصل دوم دعاهای روزانه هفته؛ فصل سوم دعای ماه‌ها و فصل چهارم دربردارنده دعای اعمال مختلف است.

آنچه سبب پدید آمدن این کتاب شد، نیاز همیشگی برنامه‌های معارفی رسانه ملی به شناخت متون نیایشی و دعاهای اوقات مختلف است. ازاین‌رو، تلاش شده است ضمن روانی ترجمه، با متون ادبی فاخر نیز همراه شود. امروزه با رواج نثر شکسته و روان‌تر شدن گویش‌ها، نیاز رسانه ملی به نثر برخاسته از متون دینی بیشتر احساس می‌شود؛ چراکه با گسترش هنر در سطح جامعه، مردم نیز آثار هنری را بهتر می‌پسندند و اگر در آن اثر، اصول زیبایی‌شناسی رعایت شده باشد، اثرگذاری آن دوچندان خواهد بود.

امیدواریم که بجا و بسزا از مطالب و آثار نیایشی این کتاب استفاده شود تا بهره کافی آن، که همانا ثواب و اجر معنوی می‌باشد، نصیبمان گردد؛ ان‌شاءالله!

از مدیریت محترم بخش دین‌پژوهی جناب حجت‌الاسلام والمسلمین صادق لیراوی (زیده عزه) و از همکاری سرکار خانم سیده طاهره موسوی، که در تدوین این مجموعه یاری‌ام کردند؛ سپاسگزارم.

سید علی‌اصغر موسوی

سرآغاز نیایش

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَللَّهُمَ لَکَ الْحَمدُ بِمَحامِدِکَ کُلِّها عَلی نِعَمِکَ کُلِّها، حَتّی ینتَهِیَ الْحَمدُ اِلی ما یحِبُّ رَبِّی وَ یَرْضی.

اَللَّهُمَ اِنّی اَسئَلُکَ خَیرَ ما اَرجو وَ خَیرَ ما لا اَرجو، وَ اَعوذُ بِکَ مِن شَرِّ ما اَحذَرُ وَ مِن شَرِّ ما لا اَحذَرُ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خدایا، تو را سپاس به تمامی ستایش‌هایت بر تمامی نعمت‌هایت، تا سپاس به آنچه پروردگارم دوست دارد و از آن خشنود است، منتهی گردد.

خدایا، از تو می‌خواهم خیر آنچه را بدان امید دارم و خیر آنچه را بدان امید ندارم و به تو پناه می‌برم از شر آنچه از آن هراس دارم و از شر آنچه از آن هراسی ندارم.

اوقات دعا:

دعای حضرت باقر علیه السلام در حمد الهی.

منبع:

صحیفه امام باقر علیه السلام، ترجمه: جواد قیومی اصفهانی، ص 48.

فصل اول: تعقیبات نماز

1. تعقیبات مشترک نماز

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

یا مَن لا یَشغَلُهُ سَمعٌ عَن سَمعٍ وَ یا مَن لا یُغلِّطُهُ السَّآئِلونَ وَ یا مَن لا یُبرِمُهُ اِلْحاحُ الْمُلِحّینَ، اَذِقنی بَردَ عَفوِکَ وَ حَلاوَةِ رَحمَتِکَ وَ مَغفِرَتِکَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای آن‌که شنیدن سخنی، او را از شنیدن سخن دیگری بازنمی‌دارد و ای کسی که فراوانی حاجت‌مندان، او را به اشتباه نمی‌اندازد و ای کسی که پافشاری اصرارکنندگان، او را خسته نکند؛ لذت عفو و شیرینی مغفرتت را به من بچشان.

  

اِلهی هذِهِ صَلوٰتی صَلَّیتُها، لا لِحاجَةٍ مِنکَ اِلَیْها وَ لا رَغبَةٍ مِنکَ فیها اِلّا تَعظیماً وَ طاعَةً وَ اِجابَةً لَکَ اِلیٰ مآ اَمَرتَنی بِهِ. اِلهی اِن کانَ فیها خَلَلٌ اَوْ نَقصٌ مِن رُکوعِها اَوْ سُجودِها فَلا تُؤٰاخِذنی وَ تَفَضَّل عَلَیَّ بِالْقَبولِ وَ الْغُفرانِ.

ترجمه:

خداوندا، این نمازی که خواندم، نه به خاطر نیاز تو به آن و نه به خاطر دل‌بستگی تو به آن بود، بلکه برای تعظیم و فرمان‌برداری بود و پذیرش آنچه مرا به آن امر فرموده‌ای.

پس خداوندا، اگر در این نماز، اشکالی یا نقصی در رکوع یا سجودش هست، مرا به خاطر آنها بازخواست نکن و با پذیرش آن و آمرزشم، بر من عنایت کن.

اوقات دعا:

این دعا در صحیفه علویه حضرت امام علی علیه السلام و در مفاتیح‌الجنان به نقل از همان صحیفه، برای تعقیب نماز صبح و همه نماز‌های واجب آمده است. این دعا برای قبولی نماز نزد حضرت پروردگار سفارش شده است.

منبع:

شیخ عباس قمی، کلیات مفاتیح‌الجنان، ترجمه: موسوی دامغانی، تعقیبات مشترکه.

متن ادبی:

خداوندگارا، تو را به نماز و عبادت من هیچ نیازی نیست؛ آنچه مرا بدان امر فرموده‌ای، تنها برای پالایش نفس و روح من است تا به‌واسطه آن، خرد خویش را بیازمایم.

خدایا سپاس می‌گویم تو را؛ که مرا پرستش آموختی و از پرستیدن تو، من به کامروایی رسیدم.

ای آن‌که خاکساری در برابرت، خود، رسیدن به کمال است و لذت بردن از جمال. تو را قسم به تجلی جمالت در ملک و ملکوت، مرا کمالی بیاموز که به شکوه جلالت پی ببرد.

پروردگارا، هرگاه نمازم را به پایان می‌برم، می‌اندیشم که آیا در خور پیشگاهت بوده یا نه؟

و خود درمی‌یابم که خدمتی بسزا نکرده‌ام و اگر لطف و چشم‌پوشی تو نباشد؛ جز رنج عبادت، ثوابی نبرده‌ام.

پس ای مهربان‌ترین مهربانان، به مهربانی خودت، کاستی‌هایم را ببخش؛ که ستودن راستین تو، بسی دشوار است و زبان من در ستایشت، ناتوان. ای تواناترین! منِ ناتوان را ببخش!

  

ِِبسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحیم

رَضیتُ بِاللهِ رَبّاً وَ بِالْإِسلامِ دیناً وَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ ٰالِه نَبِیاً وَ بِعَلی اِماماً وَ بِالْحَسَنِ وَ الْحُسَینِ وَ عَلِیٍ وَ مَحَمَّدٍ وَ جَعفَرٍ وَ موسیٰ وَ عَلِیٍ وَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍ وَ الْحَسَنِ وَ الْخَلَفِ الصّالِحِ عَلَیهِمُ السلام اَئِمَّةً وَ سادَةً وَ قادَةًً بِهِم اَتَوَلّیٰ وَ مِن اَعْدآئِهِم اَتَبَرَّءُ.

و سپس این دعا را در ادامه بخواند و سه بار آن را تکرار کند:

اَللَّهُمَّ اِنّی اَسئَلُکَ الْعَفوَ وَ الْعافِیةَ وَ الْمُعافاةَ فِی الدُّنیا وَ الأخِرَةِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خشنودم از اینکه الله، پروردگار من و اسلام، دین من و حضرت محمد ـ که درود خدا بر او و خاندانش باد ـ پیامبر من و علی علیه السلام، امام من و حسن و حسین و علی و محمد و جعفر و موسی و علی و محمد و علی و حسن و فرزند صالح و شایسته او، حضرت مهدی ـ که درود بر ایشان باد ـ پیشوایان، سروران و رهبران من هستند و من به ایشان دوستی دارم و از دشمنانشان بیزاری می‌جویم.

(و این دعا باید سه بار بعد از آن تکرار شود):

خداوندا، گذشت، تندرستی و آسایش را در دنیا و آخرت از تو می‌خواهم.

اوقات دعا:

این دعا پس از تسبیحات حضرت زهرا علیها السلام برای تعقیبات مشترک نمازها سفارش شده است.

منبع:

کلیات مفاتیح‌الجنان، تعقیبات نماز.

متن ادبی:

خداوندگارا! ای پروردگار من، راضی‌ام از تو؛ راضی از اینکه مرا به بندگی‌ات برگزیدی!

چگونه می‌توانم راضی نباشم؟

اصلاً در حضور تو، من کی هستم که از رضایت دم بزنم! مولای من، این تویی که به من زندگی بخشیدی و مرا در سایه معارف دین پاک اسلام و بزرگ پیام‌آور بزرگوارش، حضرت محمد صلی الله علیه و آله، به سعادت ابدی رهنمون گشتی.

خداوندگارا! من از پیامبر اعظم تو صلی الله علیه و آله و جانشین بزرگوارش، حضرت علی مرتضی علیه السلام خشنودم که مرا با معارف کلمات آسمانی توـ قرآن ـ درس زیستن آموختند.

از امام حسن علیه السلام، شهره مهر و کرامت؛ از امام حسین علیه السلام، اسوه عشق و شهادت؛ از امام سجاد علیه السلام، شکوه نیایش و عبادت؛ از امام باقر علیه السلام، مظهر علم و درایت؛ از امام صادق علیه السلام، آیت حکمت و فقاهت؛ از امام کاظم علیه السلام، اسوه صبر و استقامت؛ از امام رضا علیه السلام، صاحب عزت و رضایت؛ از امام جواد علیه السلام، مظهر جود و سخاوت؛ از امام هادی علیه السلام، آیت مهر و هدایت؛ از امام حسن ـ

عسکری علیه السلام ـ، اسوه شرافت و نجابت و از فرزند راستین امامت، آیینه عشق و عدالت، صاحب امارت و حشمت، امید واپسین، نماد آخرین دین، حضرت امام زمان[، خلف صالح پیشوایان باشکوه شیعه، رضایت کامل دارم؛ که اگر آنان نبودند، جهان را تیرگی جهالت در خود غرق می‌کرد.

اگر پرتو نور فرزندان نور نبود، امیدی هم برای زیستن نبود.

پس به خاطر آن بزرگواران، مرا در دنیا و آخرت، سلامتی نفس، آرامش روح و عفو و گذشت، عنایت کن!

  

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

یا مَن یملِکُ حَوائِجَ السّائِلینَ، یا مَن لِکُلِّ مَسأَلَةٍ مِنکَ سَمعٌ حاضِرٌ وَ جَوابٌ عَتیدٌ، وَ لِکُلِّ صامِتٍ مِنکَ عِلمٌ باطِنٌ مُحیطٌ.

اَسئَلُکَ بِمَواعیدِکَ الصّادِقَةِ، وَ اَیادیکَ الْفاضِلَةِ، وَ رَحمَتِکَ الْواسِعَةِ، وَ سُلطانِکَ الْقاهِرِ، وَ مُلکِکَ الدّٰائِمِ، وَ کَلِماتِکَ التّامّاتِ.

یا مَن لا تَنفَعُهُ طاعَةُ الْمُطیعینَ، وَ لا تَضُرُّهُ مَعصِیةُ الْعاصینَ، صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ اٰلِ مُحَمَّدٍ وَ ارْزُقنی، وَ اَعْطِنی فیما تَرزُقُنی الْعافِیةَ مِن فَضلِکَ، بِرَحمَتِکَ یا اَرحَمَ الرّٰاحِمینَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای کسی که حوایج نیازمندان در اختیار اوست، ای کسی که از طرف تو برای هر درخواست، گوشی شنوا و پاسخی مهیا است؛ و برای هر ساکتی، آگاهی از باطن او و احاطه به آن وجود دارد.

خداوندا، از تو می‌خواهم به حق وعده‌های راستین و نعمت‌های ارزشمند و رحمت گسترده و فرمانروایی غالب و سلطنت جاودانه و مخلوقات کاملت.

ای کسی که فرمان‌بری اطاعت‌کنندگان، او را سودی ندهد و گناه گناهکاران به او زیان نرساند.

بر محمد و خاندانش درود فرست و مرا روزی عطا کن و همراه روزی، مرا عافیت از بلا عنایت کن! به پاس رحمتت ای مهربان‌ترین مهربانان.

اوقات دعا:

از حضرت رضا علیه السلام روایت شده است که ایشان فرمود: برای طلب روزی، این دعا را بعد از هر نماز بخوانید.

منبع:

صحیفة الرضا علیه السلام، ترجمه: جواد قیومی اصفهانی، ص 92.

متن ادبی:

با صنع تو هر مورچه رازی دارد

با شوق تو هر سوخته سازی دارد

ای خالق ذوالجلال نومید مکن

آن را که به درگهت نیازی دارد

پروردگارا،

کیست جز تو، روزی‌دهنده؟

کیست جز تو، نعمت‌فزاینده؟

کیست جز تو، آن‌که رشته جان عالمیان در گرو عنایت اوست؟

کیست جز تو، آفریننده‌ای که نه از نهایت بخشش کم می‌آورد؛ نه از فراوانی آن!

می‌بخشد پیش از درخواست و می‌دهد بدون چشمداشت. پس ما را از بی‌کران سفره احسانت، عطایی برسان!

  

2. تعقیبات اختصاصی نماز

الف) دعاهای صبح

دعا پس از نماز صبح

بِسمِ اللِه الرَّحمنِ الرَّحیم

اَصبَحتُ اَللَّهُمَ مُعتَصِماً بِذِمامِکَ الْمَنیعِ، الَّذی لا یُطاوَلُ وَ لا یُحاوَلُ مِن شَرِ کُل غاشِمٍ وَ طارِقٍ، مِن سائِرِ مَن خَلَقتَ وَ ما خَلَقتَ مِن خَلقِکَ الصّامِتِ وَالنّاطِقِ فی جُنَّةٍ مِن کُلِّ مَخُوفٍ بِلِباسٍ سابِغَةٍ وَلاءِ اَهلِ بَیتِ نَبِیکَ مُحتَجِباً مِن کُلِّ قاصِدٍ لی اِلی اَذِیّةٍ، بِجِدارٍ حَصینٍ الْاِخلاصِ فی الْاِعتِرافِ بِحَقِّهِم وَالتَّمَسُّکِ بِحَبلِهِم موقِناً.

اَنَّ الْحَقَّ لَهُم وَ مَعَهُم وَ فیهِم وَ بِهِم اُوالِی مَن والَوا وَ اُجانِبُ مَن جانَبُوا فَاَعِذْنی اَللَّهُمَّ بِهِم مِن شَرِّ کُلِّ ما اَتَّقیهِ یا عَظیمُ حَجَزتَ الْاَعادِیَ عَنّی بِبَدیعِ السَّماواتِ وَالْاَرضِ، اِنّا جَعَلنا مِن بَینِ اَیدیهِم سَدًّا وَ مِن خَلفِهِم سَدًّا فَاَغشَیناهُم فَهُم لا یُبصِرونَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا، صبح کردم در حالی‌که پناه آوردم به مقام بلند تو که دستی بدان نرسد و تجاوز نشود و از شر هر ظالم و دزد راهزنی حفظم کنی و از شر مخلوقات دیگری که خلق فرموده‌ای و از هرچه آفریده‌ای از گویا و خموش، در محافظی از هرچه که ترسناک باشد؛ با لباسی بافته از ولایت اهل بیت پیغمبرت. و خود را بپوشانم از هرکه قصد آزارم کند، به سنگر محکم اخلاص با اقرار به حق ایشان و چنگ زدن به رشته محبتشان در حالی‌که یقین دارم حق از آنِ اهل بیت و با آنها و در میان ایشان و به سبب آنان است.

پس هرکه را آنها دوست دارند، دوست می‌دارم و از هرچه دوری بجویند، دوری می‌جویم.

پس بارالها، به حرمت ایشان مرا از شر هرچه از آن می‌ترسم، پناه ده!

ای خدای بزرگ، من دشمنانم را به‌واسطه خدایی که آفریننده آسمان و زمین است، از خود دور ساختم؛ چرا که فرمودی: ما سدّی محکم در پیش رو و سدّی از پشت سر، بر دشمنان اهل ایمان قرار دادیم و پرده بر آنها افکندیم که نمی‌بینند.

اوقات دعا:

این دعا مخصوص اوقات صبح و شام است، ولی پس از نماز صبح خوانده می‌شود. گفته شده که این دعای حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام در لیلة‌المبیت است.

منبع:

کلیات مفاتیح‌الجنان، دعای بعد از نماز صبح.

متن ادبی:

پروردگارا؛

با نام‌های بلند تو را می‌خوانم:

الله اکبر!

بلند باد نامت در آسمان و زمین!

بلند و بشکوه باد یادت بر زبان و دل من!

پروردگارا، تو را می‌خوانم، تا مرا برای عبادتت آماده سازی؛ که اگر لطف تو نباشد، نماز من هرگز دل‌نشین نخواهد بود.

تو را می‌خوانم، ای برتر از هر توصیف؛ ای بالاتر و والاتر از هر تمجید؛ ای صاحب عزت و جاه!

خداوندگاری جز تو نیست؛ که در ذات خود یگانه‌ای. یگانه‌ای! که یگانه‌ترین پروردگار هستی. ستوده باد نامت، ای آفریدگار یکتای بی‌همتا، که اساس هستی و نیستی از توست؛ صاحب ملک و ملکوتی، سررشته تمام کارها در دست توست و بر تمام امور توانایی.

وقتی به تو توکل می‌کنم، آسودگی‌ام بیش می‌شود و وقتی از تو مدد می‌جویم، توانم بیشتر!

ای تمام جرئت من، چگونه از بلاهای روزگار، ترس به دل راه دهم وقتی نگاه‌دارنده من تویی؟

اگر قضا و تقدیر تو نباشد، چگونه کسی می‌تواند به من آسیب برساند؟

هر روز من هستم و چتر عنایت تو بر سر و هر شب، من هستم و چلچراغ امید تو در بر!

باید از روزی واهمه داشته باشم که آن روز، جهل مرا به خود بخواند و نفس گرفتار فریب‌های دنیا سازدم!

خداوندا، درود و سپاس نام نام‌آفرینت را که برای راهنمایی ما به سوی سعادت، پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و امامان معظم علیه السلام را آفریدی. سپاس، شایان درگاه توست و درود، سزاوار آستان بشکوه آنان.

  

دعای هنگام صبح و شام

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ

بِِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلَّا بِاللهِ الْعَلِّی الْعَظیمِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

به نام پروردگار بخشاینده مهربان و هیچ نیرویی نیست مگر آنکه به قدرت پروردگار والامرتبه بزرگ وابسته باشد.

منبع:

صحیفه امام موسی کاظم علیه السلام، ترجمه: محمدرضا غیاثی کرمانی، ص 79.

  

دعای پس از نماز صبح

بِسمِ اللهِ الرَّحمن الرَّحیم

اَللَّهُمََ اِنّی اَسئَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَیکَ صَلِّ اللهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَاجعَلِ النّورَ فی بَصَری وَالْبَصیرَةَ فی دینی وَالیقینَ فی قَلبی وَالْاِخلاصَ فی عَمَلی وَالسلام ةَ فی نَفسی وَالسَّعَةَ فی رِزْقی وَالشُّکرَ لَکَ اَبَداً ما اَبقَیتَنی.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خدایا، از تو می‌خواهم به آن حقی که محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله بر تو دارند، بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله درود فرستی؛ و قرار بدهی روشنایی را در دیده‌ام و بصیرت و معرفت را در دینم و یقین کامل را در دلم و اخلاص را در عمل و سلامتی را در نفسم و وسعت را در رزقم و شکرگزاری دائم را تا زمانی که زنده‌ام.

اوقات دعا:

از حضرت صادق علیه السلام روایت شده است که این دعا، برای دنیا و آخرت و همچنین برای رفع درد چشم، پس از نماز صبح و مغرب خوانده شود.

منبع:

کلیات مفاتیح‌الجنان، دعای بعد از نماز صبح و مغرب.

  

دعای صبح

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ اٰلِهِ وَ عَجِّل فَرَجی، وَ اَقِلنی عَثرَتی، وَارْحَم عَبرَتی، وَارْدُدنی اِلیٰ اَفضَلِ وَ سَلامَةً عِندی، وَاستَقبِل بی صِحَّةً مِن سَقَمی، وَ سَلامَةً شامِلَةً فی بَدَنی، وَ نَظرَةً نافِذَةً فی دینی، وَ مَهِّدنی وَ اَعِنّی عَلَی اسْتِغفارِکَ وَاسْتِقالَتِکَ قَبلَ اَن یَفنَی الْاَجَلُ، وَ یَنقَطِعَ الْعَمَلُ، وَ اَعِنّی عَلَی الْمَوْتِ وَ کُربَتِهِ، وَ عَلَی الْقَبرِ وَ وَحشَتِهِ، وَ عَلَی الْمیزانِ وَ خِفَّتِهِ، وَ عَلَی الصِّراطِ وَ زَلَّتِهِ، وَ عَلیٰ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَ رَوْعَتِهِ.

وَ اَسئَلُکَ نَجاحَ الْعَمَلِ قَبلَ انْقِطاعِ الْاَجَلِ، وَ قُوَّةً فی سَمعی وَ بَصَری، وَاسْتِعمالَ الصّالِحِ مِمّا عَلَّمتَنی وَ فَهَّمتَنی، اِنَّکَ اَنتَ الرَّبُّ الْجَلیلُ وَ اَنَا الْعَبدُ الذَّلیلُ، وَ شَتّانَ ما بَینَنا، یا حَنّانُ، یا مَنّانُ، یا ذَاالْجَلالِ وَالْاِکرامِ

وَ صَلِّ عَلیٰ مَن بِهِ فَهَّمتَنا وَ هُوَ اَقرَبُ وَسائِلِنا اِلَیکَ رَبَّنا مُحَمَّدٍ وَ اٰلِهِ وَ عِترَتِهِ الطّاهِرینَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا، بر محمد و خاندانش درود فرست و هرچه زودتر، گشایشی در کارم عنایت فرما و از لغزشم درگذر و بر اشکم رحم کن و مرا به فضیلت بازگردان و سلامتم کن از بیماری و تندرستی فراگیر در بدنم ده و دید قوی در دینم و مرا آماده کن و یاری ده بر آمرزش‌خواهی و نادیده گرفتن گناه بر من، قبل از مرگ و پایان عمل. پس یاری کن مرا در مرگ و سختی‌های آن و در قبر و وحشت آن و هنگام رسیدگی به اعمال و سبکی آن و در صراط و لغزش آن و در روز قیامت و هیبت آن.

و (خدایا) از تو می‌خواهم موفقیت در عمل را قبل از پایان عمرم و توانایی در گوش و چشمم (شنوایی و بینایی‌ام) و عمل نیک از آنچه به من آموخته و فهمانده‌ای. به‌راستی که تو، پروردگار باشکوه و من، بنده

ذلیل و خواری هستم و فرق این دو چه بسیار زیاد است، ای مهربان، ای بخشاینده‌ترین، ای باشکوه و صاحب کرامت.

و پروردگارا درود فرست بر کسی که به‌وسیله او ما را آموختی و او نزدیک‌ترین وسیله ما نزد توست؛ و او محمد و خاندان پاک او هستند.

اوقات دعا:

این دعا، بخشی از ـ فصل پایانی ـ دعای حضرت امام هادی علیه السلام به هنگام صبح است.

منبع:

صحیفه امام هادی علیه السلام، ترجمه: جواد قیومی اصفهانی، ص 68.

  

دعای پس از نماز صبح

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

بِسمِ اللهِ وَصَلَّی اللهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ اٰلِهِ، وَ اُفَوِّضُ اَمری اِلَی اللهِ اِنَّ اللهَ بَصیرٌ بِالعِبادِ، فَوَقیهُ اللهُ سَیئاتِ ما مَکَروا، لا اِلَه اِلّا اَنتَ سُبحانَکَ اِنّی کُنتُ مِنَ الظّالِمینَ، فَاستَجَبنا لَهُ، وَ نَجَّیناهُ مِنَ الْغَمِّ، وَ کَذٰلِکَ نُنجِی الْمُؤْمِنینَ، حَسبُنَا اللهُ وَ نِعمَ الْوَکیلُ، فَانقَلَبوا بِنِعمَةٍ مِنَ اللهِ وَ فَضلٍ لَم یمسَسهُم سوءٌ.

ما شاءَاللهُ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلّا بِاللهِ، ماشاءَاللهُ لا ماشاءَالناسُ، ماشاءَاللهُ وَ اِن کَرِهَ النّاسُ، حَسبِیَ الرَّبُّ مِنَ الْمَربوبینَ، حَسبِیَ الْخالِقُ مِنَ الْمَخلوقینَ، حَسبِیَ الرّٰازِقُ مِنَ الْمَرزوقینَ، حَسبِی اللهُ رَبُّ الْعالَمینَ.

حَسبی مَن هُوَ حَسبی، حَسبی مَن لَم یزَل حَسبی، حَسبی مَن کانَ مُذ کُنتُ لَم یزَل حَسبی، حَسبِیَ اللهُ لا اِلهَ اِلّا هُوَ، عَلَیهِ تَوَکَّلتُ، وَ هُوَ رَبُّ الْعَرشِ الْعَظیمِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

به نام خداوند و درود او بر محمد و خاندانش باد، و من تمام امورم را به خداوند می‌سپارم. به‌درستی که او به حال بندگانش داناست.

پس خداوند، او (من) را از مکر و حیله‌های زشت (فریب‌کاران) در امان داشت. معبودی جز تو نیست، و تویی پاک و منزه و من از گناهکاران هستم. پس دعایش را مستجاب کردیم و او را از غم نجات دادیم؛ و این‌گونه، ایمان‌آورندگان را نجات می‌دهیم. خدا ما را بس است و او بهترین وکیل است. پس با نعمت خدا و فزونی که دیگر بدی به آنها نرسید، بازگشتند.

آنچه خدا خواهد، جنبش و نیرویی نیست مگر به‌وسیله خدا.

آنچه خدا خواهد، می‌شود، نه آنچه مردم خواهند؛ آنچه خدا خواهد، می‌شود، اگرچه مردم ناخوش دارند.

بس است مرا پروردگار، از میان (بندگان) پروریده شده. بس است مرا آفریدگار از آفریدگان. بس است مرا روزی ده از روزی‌خواران. بس است پروردگار جهانیان. بس است مرا آن‌که او بس است. بس است مرا آن‌که همیشه مرا بس است. بس است مرا آن‌که از وقتی بودم، بسم بوده. بس است مرا خدا. معبودی جز او نیست. بر او توکل کنم و اوست پروردگار عرش باعظمت.

اوقات دعا:

این دعا به نقل از امام رضا علیه السلام در صحیفة الرّضا علیه السلام و همچنین در مفاتیح‌الجنان، در تعقیب نماز صبح آمده است. همچنین از دعاهایی است که حضرت امام زمان[ سفارش کرده و برای افزایش روزی نیز مؤثر است.

منبع:

متن ادبی:

خداوندا!

با نام تو آغاز می‌کنم و با درود تو، بر حضرت محمد صلی الله علیه و آله و خاندان مطهر او.

پروردگارا!

تمام کارهایم را به تو می‌سپارم که از حال بندگانت، هماره آگاهی.

خداوندا، تویی که حفظ می‌کنی ما را از هر گناهی که مکر دشمنان را برمی‌انگیزد.

همانا، جز ذات یکتایت، خدایی نیست و تویی که پاک و منزّهی، ای تواناترین توانا!

و منم بر نفس خویش، ستمکار.

پس دعایم را مستجاب گردان و مرا از دریای غم‌ها نجات بخش ای نجات‌دهنده جمله مؤمنان. تنها، عنایات تو ما را کافی است؛ تو، که بهترین وکیل برای بندگانت هستی.

خدایا، تو چنانی که اگر بندگان از فضل و احسان تو برخوردار شوند، از هیچ ناهمواری رنج نبرند.

تنها سزاوار توست، آنچه بخواهی، بشود ـ هیچ قدرتی بالاتر از قدرت و توانایی تو نیست ـ پروردگارا هر آنچه تو بخواهی، می‌شود؛ نه آنچه مردم می‌خواهند.

خدایا، تنها عنایات تو، برایم کافی است، نه توجه دیگران.

الهی، تنها تو خالق منی و تویی که تواناتری در یاری من، از خلق‌شدگان.

خدایا، این تو هستی که روزی‌ام می‌دهی نه، روزی‌خواران درگاهت.

تویی پروردگار جهانیان، تویی که مرا «کفایت» می‌کنی از بیگانگان و عطاهایت پایان‌ناپذیرند.

پروردگارا! تویی که دست‌های مرا گرفته‌ای؛ از روز ازل تا شام ابد و تنها وجود لایزالی‌ات مرا کافی است.

کافی است مرا دستگیری‌ات؛ ای پروردگار یکتای من؛ ای خدایی که جز تو آفریدگاری نیست، من همیشه بر تو توکل کرده‌ام و رشته امید به دست‌های باکفایت تو سپرده‌ام.

آه، ای قادر توانمند! تو را قسم به عرش باشکوهت که در این صبح دل‌انگیز، مرا یاور و پشتیبان باشی و امید رستگاری، امید بهروزی، امید آسایش و آرامش و امید آرمیدن در بهشت رضوانت را از من و دیگر بندگان باایمانت، دریغ نورزی تا همیشه لبریز از احسان، مشمول رحمت حضرتت قرار گیریم!

  

ب) دعاهای ظهر

دعای پس از نماز ظهر

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

لآ اِلهَ اِلَّا اللهُ الْعَظیمُ الْحَلیمُ لآ اِلهَ اِلَّا اللهُ رَبُّ الْعَرشِ الْکَریمُ الْحَمدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمینَ.

اَللَّهُمَّ اِنّی اَسئَلُکَ موجِباتِ رَحمَتِکَ وَ عَزائِمَ مَغفِرَتِکَ وَ الْغَنیمَةَ مِن کُلِّ بِرٍّ وَالسلام ةَ مِن کُلِّ اِثمٍ.

اَللَّهُمَّ لا تَدَع لی ذَنباً اِلّا غَفَرتَهُ وَ لا هَمَّاً اِلّا فَرَّجتَهُ وَ لا سُقماً اِلّا شَفَیتَهُ وَ لا عَیباً اِلّا سَتَرتَهُ وَ لا رِزقاً اِلّا بَسَطتَهُ وَ لا خَوْفاً اِلّا ٰامَنتَهُ وَ لا سوءً اِلّا صَرَفتَهُ

وَ لا حاجَةً هِیَ لَکَ رِضاً وَلِیَ فیها صَلاحٌ اِلّا قَضَیتَها، یا اَرحَمَ الرَّاحِمینَ، ٰامینَ رَبَّ الْعالَمینَ.1

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

همانا، معبودی نیست جز خداوند بزرگ بردبار. نیست معبودی، جز خداوند، پروردگار عرش سترگ و سپاس و ستایش مخصوص خداوند، پروردگار جهانیان است.

خدایا از تو خواهانم آنچه مایه رحمت و وسایل حتمی مغفرت توست و بهره‌ای از هر نیکی و سلامتی از هر گناه.

خداوندا، بر من مگذار گناهی را، مگر اینکه عفو کنی و هیچ اندوهی را، مگر اینکه برطرفش کنی؛ و مرضی را، جز اینکه شفایش دهی؛ و هیچ عیبی را، جز اینکه بپوشانی؛ و هیچ رزقی را، مگر اینکه فراوانش کنی؛ و نه دهشتی را، که ایمنش سازی؛ و هیچ بدی را، مگر اینکه به خوبی بَدَلش گردانی؛ و هیچ حاجتی که رضا و خشنودی تو و صلاح من در آن است، جز آنکه برآورده گردانی؛ ای مهربان‌ترین مهربانان، پس اجابت فرمای ای پروردگار جهانیان.

  

سپس این دعا خوانده می‌شود:

اَللَّهُمَّ اِن عَظُمَت ذُنوبی فَاَنتَ اَعظَمُ وَ اِن کَبُرَ تَفریطی فَاَنتَ اَکبَرُ وَ اِن دامَ بُخلی فَاَنتَ اَجوَدُ.

اَللَّهُمَّ اغْفِرلی عَظیمَ ذُنوبی بِعَظیمِ عَفوِکَ وَ کَثیرَ تَفریطی بِظاهِرِ کَرَمِکَ وَ اقْمَع بُخلی بِفَضلِ جودِکَ.

اَللَّهُمَّ ما بِنا مِن نِعمَةٍ فَمِنکَ، لآ اِلهَ اِلّا اَنتَ اَستَغفِرُکَ وَ اَتوبُ اِلَیکَ.

ترجمه:

خداوندا، اگر گناهان من بزرگ است، پس تو بزرگ‌تر از آنهایی؛ و اگر کوتاهی‌ام زیاد است، باز هم تو بزرگ‌تری؛ و اگر بخلم دائمی است، پس تو سخی‌تری.

خداوندا، بزرگی گناهم را به بزرگی عفوت ببخش و زیادی کوتاهی‌ام را به کرامت آشکارت درگذر و بخلم را ریشه‌کن ساز به زیادی بخششت.

خدایا، هر نعمتی دارم، از توست؛ جز تو نیست معبودی. آمرزش می‌طلبم از تو و به‌سوی تو توبه می‌کنم.

منبع:

کلیات مفاتیح‌الجنان، صص 29 و 30.

متن ادبی:

خدایا، تو را سپاس می‌گویم به خاطر نعمت‌هایی که داده‌ای و مرا شایسته آن نعمت‌ها دانسته‌ای.

خدایا، تو را سپاس می‌گویم به خاطر نعمت‌هایی که خواهی داد و بضاعت معرفت مرا با آن خواهی سنجید.

تو را سپاس می‌گویم به خاطر محرومیت از نعمت‌هایی که صلاحم در آن نبوده است.

ای بنده‌نواز بی‌همتا!

بنمای رهی که ره‌نماینده تویی بگشای دری که درگشاینده تویی

زنگار غمان گرفت دور دل من بزدای که زنگ دل زداینده تویی

خدایا، وقتی در دل بزرگ‌ترین اقیانوس؛ کوچک‌ترین، «تک‌سلولی» به تو می‌اندیشد و نگاه به دست‌های تو دارد؛ چگونه من به تو نیندیشم و امید به فراوانی بخششت نداشته باشم؟

خدایا، وقتی پرنده‌ای کوچک ـ به امید تو ـ در آسمان بی‌کرانه پر می‌گشاید و معلّق می‌ماند؛ چگونه من با تمام ایستایی و سُکون، در زندگی احساس اطمینان نکنم؟

خدایا، وقتی، آن ماهی کوچک ـ با امید به تو ـ در ژرفای تاریک اقیانوس‌ها راه می‌گشاید؛ چگونه من از فردای زندگی و سختی‌هایش وحشت کنم؟

خدایا، تو را شکر می‌کنم که از سیاهی جهالت، به روشنایی آگاهی، رهنمونم فرمودی.

خدایا، تو را شکر می‌کنم که با تمام ناسپاسی‌هایم؛ فراموشم نکردی و جسارت‌هایم را با صبر خود پاسخ گفتی.

روزی‌ام دادی بدون هیچ منّتی!

در سختی‌ها، یاری‌ام کردی بدون هیچ چشمداشتی!

با من بودی و هستی و خواهی بود، حتی زمانی که از روی جهل فراموشت می‌کنم و غرق در هوای نفس می‌شوم.

ستوده باد نامت ای پروردگار گل‌ها و گیاهان، رودها و دریاها، کوه‌ها و دشت‌ها، آن هنگام که روز بر سریر ظهر می‌نشیند و از گلدسته‌ها صدای تکبیر می‌آید؛ صدای تسبیح فرشتگان و آدمیان.

پروردگارا، درود فرست بر پیامبر پاکان ـ رحمت خاصّ حضرتت بر ما ـ محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و خاندان پاک و برگزیده‌اش!

و مرا، این بنده نادانِ و ناسپاس را، معرفت نیایش و سپاس‌مندی از نعمت‌هایت بیاموز.

  

ج) دعاهای عصر

دعای پس از نماز عصر

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَستَغفِرُ اللهَ الَّذی لآ اِلهَ اِلّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیّومُ الرَّحمنُ الرَّحیمُ ذوالْجَلالِ وَ الْإِکرامِ.

وَ اَسئَلُهُ اَن یَتوبَ عَلَیِّ تَوْبَةَ عَبدٍ ذَلیلٍ خاضِعٍ فَقیرٍ بآئِسٍ مِسکینٍ مُستَکینٍ مُستَجیرٍ لا یملِکُ لِنَفسِهِ نَفعاً وَ لا ضَرّاً وَ لا مَوْتاً وَ لا حَیوةُ وَ لا نُشوراً.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

آمرزش می‌طلبم از خداوندی که جز او معبودی نیست؛ اوست زنده و پاینده، بخشنده و مهربان، صاحب جلال و بزرگواری.

و خواهانم از او که بپذیرد توبه‌ام را؛ توبه بنده‌ای ذلیل و خوار و فروتن؛ نیازمند پریشان و مسکین و درمانده؛ پناهنده‌ای که از خود هیچ سود و زیان و مرگ و زندگی و رستاخیزی ندارد.

  

سپس این دعا خوانده می‌شود:

اَللَّهُمَّ اِنّی اَعوذُبِکَ مِن نَفسٍ لا تَشبَعُ وَ مِن قَلبٍ لا یخشَعُ وَ مِن عِلمٍ لا ینفَعُ وَ مِن صَلاةٍ لا تُرفَعُ وَ مِن دُعآءٍ لا یسمَعُ.

اَللَّهُمَّ اِنّی اَسئَلُکَ الیُسرَ بَعدَ الْعُسرِ وَالْفَرَجَ بَعدَ الْکَربِ وَ الرَّخآءَ بَعدَ الشِّدَّةِ.

اَللَّهُمََ ما بِنا مِن نِعمَةٍ فَمِنکَ لآ اِلهَ اِلّا اَنتَ اَستَغفِرُکَ وَ اَتوبُ اِلَیکَ.

ترجمه:

خدایا، به تو پناه می‌برم از نفسی که (از خواهش) سیری ندارد و از قلبی که خشوع ندارد و از دانشی که سودی نبخشد و از نمازی که اوج نگیرد و از دعایی که شنیده نشود.

خدایا، از تو می‌خواهم آسانی را پس از سختی و گشایش را پس از رنج و مشقّت و آسودگی را پس از گرفتاری.

خداوندا، آنچه نعمت داریم، از جانب توست که جز تو معبودی نیست. آمرزش می‌طلبم از تو و به‌سویت بازمی‌گردم.

اوقات دعا:

این دعاها به نقل از مفاتیح‌الجنان در تعقیب نماز ظهر و عصر سفارش شده است.

منبع :

کلیات مفاتیح‌الجنان، صص 29 و 30.

متن ادبی:

خداوندا، ای پروردگار زمین و آسمان، نامت ستوده باد!

نامت ستوده باد آن هنگام که روز به کمال می‌رسد و آفتاب، خورشیدی‌ترین روز را به مردمان هدیه می‌کند.

ستوده باد نامت ای پروردگار گل‌ها و گیاهان، رودها و دریاها، کوه‌ها و دشت‌ها، آن هنگام که روز بر سریر ظهر می‌نشیند و از گلدسته‌ها صدای تکبیر می‌آید؛ صدای تسبیح فرشتگان و آدمیان.

پس به نام نامی‌ات، ما را در این روز دل‌پسند، در پناه خود بگیر و از شر نفس‌ها، دورمان بدار که سبب‌ساز تمام خیرهایی و هر که به تو اندیشد، جز به خیر نخواهد اندیشید.

تلاش‌هایمان را در مسیر رضایتت قرار ده و زندگی‌مان را در تمامی روزها از برکت آکنده ساز، به لطف و رحمتت، ای مهربان‌ترین مهربانان!

  

دعای پیش از نماز مغرب

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَللَّهُمَّ اِنِّی اَسئَلُکَ بِاِقبالِ نَهارِکَ وَ اِدبارِ لَیلِکَ وَ حُضورِ صَلَواتِکَ وَ اَصواتِ دُعاتِکَ و تَسبیحِ ملائِکَتِکَ اَن تَتوبَ عَلَیَّ، اِنَّکَ اَنتَ التَّوّابُ الرَّحیمُ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا از تو می‌خواهم به آمدن روز و رفتن شب و حضور وقت نمازهای (نمازگزاران) تو و صدای (دعاهای) دعاکنندگان تو و تسبیح فرشتگان تو، که به من توفیق توبه بدهی، همانا تو بسیار توبه‌پذیر و بخشنده هستی.

اوقات دعا:

دعای حضرت امام موسی کاظم علیه السلام هنگام شنیدن اذان صبح و مغرب.

منبع:

صحیفه امام موسی کاظم علیه السلام، ص 72.

  

د) دعاهای مغرب

دعای پس از نماز مغرب

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَللَّهُمَّ اِنّی اَسئَلُکَ موجِباتِ رَحمَتِک وَ عَزائِمَ مَغفِرَتِک وَ النَّجاةَ مِنَ النّارِ وَ مِن کُلِّ بَلِیَةٍ وَ الْفَوزَ بِالْجَنَّةِ وَ الرِّضوانَ فی دارِِ السلام وَ جِوارِ نَبِیکَ مُحَمَّدٍ عَلَیهِ وَ آلِهِ السلام .

اَللَّهُمَ ما بِنا مِن نِعمَةٍ فَمِنکَ لا اِلَهَ اِلّا اَنتَ اَستَغفِرُکَ وَ اَتوبُ اِلََیکَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خدایا از تو می‌خواهم آنچه موجب رحمت و آمرزشت و نجات از آتش و از هر بلایی است و می‌خواهم از تو رسیدن به بهشت و رضا و خشنودی تو در دارِِ السلام در کنار پیامبرت، حضرت محمد ـ که بر او و خاندانش درود باد ـ .

خدایا، آنچه را به ما نعمت دادی، از جانب توست؛ که معبودی جز تو نیست. آمرزش طلب می‌کنم از تو و به‌سویت بازمی‌گردم.

منبع:

کلیات مفاتیح‌الجنان، ص 30.

متن ادبی:

«ستایش، خداوندی را سزاست که امید مرا به گذشت خود مقرون ساخت و با چشم‌پوشی از ناسپاسی‌های من، دامنه امید را در من وسعت بخشید».

با تمام نافرمانی‌ها، سرکشی‌ها و بی‌پروایی‌هایم در گناه، هیچ‌گاه احسان‌های پیوسته و نعمت‌های مکررش را از من دریغ نداشت.

«آفریدگاری جز او نیست. هر که از ذکر و حمد او، روی بگرداند، عاقبت به او رو کند و هر که از وسعت گناه، به آستانش عذر توبه آورد، آمرزیده شود.

ناامیدان آستان کبریایی‌اش را محروم نگرداند و هر که از رحمتش ناامید شود، به وی خشم گیرد».

خدایا، خداوندا! از تو می‌خواهم درود خاضعانه‌ام را نثار حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و خاندان مطهرش کنی.

«خدایا، من به درگاه تو عاجزانه تضرع و زاری می‌کنم؛ تضرع کسی که به لغزش‌های خویش اقرار دارد. اینک، به درگاهت توبه می‌کنم؛ ای بهترین توبه‌پذیر! مرا از عطای کاملت ناامید مگردان!

ای سخاوت‌پیشه‌ای که دیرزمانی است گناهان بندگانت را با نهایت سخاوت و جود بخشیده و از چشم همگان پوشانیده‌ای».

تو می‌خوانی‌ام و من ناسپاسی می‌کنم!

بزرگوارانه به «دوستی»ات ادامه می‌دهی، ولی من با خواسته‌هایت دشمنی می‌کنم.

چقدر مهربانی! به من محبت می‌کنی، ولی افسوس، افسوس که قدر نمی‌دانم.

حتی ناسپاسی‌هایم از گرمای محبتت نمی‌کاهد و احسانت را به من کم نمی‌کند.

پس خداوندا، بر بنده خطاکارت رحم کن و از دریای بی‌کران بخششت، بچشان صفای رحمتت را؛ که تویی بخشنده‌ترین بخشندگان.

  

تعقیبات نماز مغرب

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اِنَّ اللهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِی یا اَیُّهَا الَّذینَ ٰامَنوا صَلُّوا عَلَیهِ و سَلِّموا تَسلیماً اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ النَّبِیِ وَ عَلی ذُرِّیَتِهِ و عَلی اَهلِ بَیتِهِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

به‌درستی که خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند. ای کسانی که ایمان آورده‌اید، درود فرستید بر او و سلام کنید؛ سلام کاملی. خدایا بر محمد پیامبر و بر اولاد او و بر اهل بیت او درود فرست.

اوقات دعا:

حضرت امام موسی کاظم علیه السلام این دعا را پس از نماز صبح و مغرب می‌خواند.

منبع:

صحیفه امام موسی کاظم علیه السلام، ص 89.

  

هـ) دعاهای عشا

دعای پس از نماز عشا

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَللَّهُمَّ اِنَّهُ لَیسَ لی عِلمٌ بِمَوْضِعِ رِزقی وَ اِنَّما اَطلُبُهُ بِخَطَراتٍ تَخطُرُ عَلی قَلبی فَاَجولُ فی طَلَبِهِ الْبُلدانَ فَاَنَا فیما اَنَا طالِبٌ کَالْحَیرانَ لا اَدری فی سَهلٍ هُوَ اَم فی جَبَلٍ، اَم فی اَرضٍ اَم فی سَماءٍ، اَم فی بَرٍ اَم فی بَحرٍ، وَ عَلی یَدَی مَن، وَ مِن قِبَلِ مَن، وَ قَد عَلِمتُ اَنَّ عِلمَهُ عِندَکَ وَ اَسبابَهُ بِیَدِکَ، وَ اَنتَ الَّذی تَقسِمُهُ بِلُطفِکَ وَ تُسَبِّبُهُ بِرَحمَتِکَ.

اَللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمّدٍ وَ ٰالِهِ وَاجْعَل یا رَبِّ رِزقَکَ لی واسِعاً وَ مَطلَبَهُ سَهلاً وَ مَاْخَذَهُ قَریباً وَ لا تُعَنِّنی بِطَلَبِ ما لَم تُقَدِّرْلی فیهِ رِزقاً فَاِنَّکَ غَنِیٌّ عَن عَذابی وَ اَنَا فَقیرٌ اِلی رَحمَتِکَ.

فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ اٰلِهِ وَجُد عَلیٰ عَبدِکَ بِفَضلِکَ اِنَّکَ ذو فَضلٍ عَظیمٍ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای خدا، من از جایگاه روزی‌ام آگه نیستم. تنها رزق خود را به خیالاتی که بر دلم وارد می‌شود، می‌طلبم و در شهرها به دنبال روزی می‌روم. پس من در آنچه طالب او هستم، مانند شخص سرگردانی هستم که نمی‌دانم روزی‌ام در صحراست یا کوه، یا در زمین، یا در آسمان است، در خشکی است یا در دریا و به دست کیست و از سوی کیست و می‌دانم که علم آن

نزد توست و اسباب روزی من به دست توست و تو به لطفت آن را قسمت می‌کنی و با رحمت خودت آن را سبب‌سازی می‌کنی.

خدایا، پس درود فرست بر محمد و آل او و رزقت را برایم وسیع فرما و راه طلب آن را آسان گردان و محل آن را نزدیک ساز و مرا در طلب چیزی که به‌عنوان روزی برایم مقدّر نفرموده‌ای، به مشقّت مینداز؛ تو از رنج و عذاب من بی‌نیازی و من محتاج به رحمت تواَم. پس درود فرست بر محمد و آل او و بخشش فرما بر بنده خود به فضل و رحمت خویش که تویی صاحب بخشش بزرگ.

منبع:

مفاتیح‌الجنان.

  

دعای حضرت زهرا علیها السلام در تعقیب نماز عشا

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

رَبَّنا عَلَیکَ تَوَکَّلنا وَ اِلَیکَ اَنَبنا وَ اِلَیکَ الْمَصیرُ، رَبَّنا لا تَجعَلنا فِتنَةً لِلَّذینَ کَفَروا، وَاغفِرلَنا رَبَّنا اِنَّکَ اَنتَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ.

رَبَّنَا اصْرِفْ عَنّا عَذابَ جَهَنَّمَ، اِنَّ عَذابَها کانَ غَراماً، اِنَّها ساءَت مُستَقَراً وَ مُقاماً، رَبَّنَا افْتَح بَینَنا وَ بَینَ قَوْمِنا بِالْحَقِّ، وَ اَنتَ خَیرُ الِفاتِحینَ.

رَبَّنا اِنَّنا اٰمَنّا فَاغفِرلَنا ذُنوبَنا، وَ کَفِّر عَنّا سَیِّئاتِنا، وَ تَوَفَّنا مَعَ الْاَبرارِ، رَبَّنا وَ اٰتِنا ما وَعَدتَنا عَلیٰ رُسُلِکَ، وَ لا تُخزِنا یَوْمَ الْقیامَةِ، اِنَّکَ لا تُخلِفُ الْمیعادَ.

رَبَّنا لا تُؤٰاخِذنا اِن نَسینا اَوْ اَخطَأْنا، رَبَّنا وَ لا تَحمِل عَلَینا اِصراً کَما حَمَلتَهُ عَلَی الَّذینَ مِن قَبلِنا.

رَبَّنا وَ لا تُحَمِّلنا ما لا طاقَةَ لَنا بِهِ، وَاعفُ عَنّا وَاغفِرلَنا وَارْحَمنا، اَنتَ مَوْلانا، فَانصُرنا عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرینَ.

رَبَّنا اٰتِنا فِی الدُّنیا حَسَنَةً، وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النّار، وَ صَلَّی اللهُ عَلیٰ سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ النَّبِیَّ وَ اٰلِهِ الطّاهِرینَ وَ سَلَّمَ تَسلیماً.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

پروردگارا، بر تو توکل کردیم و تنها به‌سوی تو بازگشتیم و فرجام همه به‌سوی توست. خداوندا، ما را وسیله آزمایش کسانی که کافرند، قرار مده و ما را بیامرز. همانا تو استوار و فرزانه‌ای.

پروردگارا، عذاب دوزخ را از ما دور گردان؛ چراکه عذاب آن سخت و دائمی است، و به‌راستی که جهنم بد جایگاه و قرارگاهی است. پروردگارا میان ما و قوم ما به حق داوری کن و تو بهترین داورانی.

پروردگارا ما ایمان آوردیم. پس گناهان ما را ببخشای و بدی‌های ما را بزدای و ما را با نیکان بمیران. خداوندا آنچه به‌وسیله فرستادگانت به ما وعده داده‌ای، به ما عطا فرما و روز قیامت، ما را خوار مساز. همانا تو خلف وعده نمی‌کنی.

پروردگارا، اگر فراموش کردیم یا خطا کردیم، ما را بازخواست مکن. پروردگارا، تکلیف سخت بر عهده ما قرار مده، همچنان که بر عهده کسانی که پیش از ما بودند، قرار دادی.

خداوندا، چیزهایی را که طاقت نداریم، بر دوشمان قرار مده و از ما درگذر و ما را ببخشای و مورد رحمت خود قرار ده. تو مولای ما هستی. پس ما را بر گروه کافران پیروز گردان.

خداوندا، در دنیا و آخرت به ما نیکی عطا فرما و ما را از عذاب آتش، نگاهبان باش و درود و سلام خدا بر آقای ما محمد، پیامبر و خاندان پاک او باد.

منبع:

متن ادبی:

خداوندا، معبودا!

به نامت، که تمام روشنی‌ها از تو روشنایی گرفته‌اند!

به نامت، که هستی با تکرار نام تو پابرجاست!

به نامت، که آیینه کهکشان‌ها، تفسیر جمالی نام مبارک توست!

ای پدیدآورنده شب و روز، مبارک باد نامت؛ هرگاه خورشید سر به خاک سجده می‌ساید و هر گاه که ماه، چشم به آیینه جمالت می‌دوزد.

پاکیزه باد یادت؛ هرگاه عرش رخصت تماشا می‌گیرد و ستارگان به صفوف نیایش می‌پیوندند.

خدایا، چگونه یاد تو را در خویش بجویم که عجز و حقارت من، مجال سخن، و شکوه و جلال تو، فرصت از اندیشه می‌گیرد.

  

پروردگارا، کامل‌ترین سلام و درودها و برترین عطاها و والاترین برکاتت را نثار حضرت محمد صلی الله علیه و آله ـ برترین بنده و عزیزترین رسول خود ـ ساز؛ همان پیام‌آوری که پایان‌دهنده «گذشته‌های تاریک» و گشاینده «پنجره‌های روشن آینده» است؛ حق را به‌وسیله «حق»، آشکار ساخت و با باطل ساختن خرافات، حمله‌های جهل و گمراهی را در هم کوبید.

در انجام رسالتش، توانا و در به انجام رساندن مقصود «نبوت»، تمام همت خویش را به کار برد.

  

پروردگارا، به عظمت پیامبر و شکوه ائمه معصومین علیه السلام، در هر امری که به ما وامی‌گذاری؛ توانایی انجام و توفیق سرافرازی در امتحان‌هایت را عنایت فرما.

الهی به حق پیامبر و خاندان شکوهمندش، سایه رحمتت را از سر ما مگیر و ما را در هیچ وضعیتی به حال خویشتن وامگذار.

آمین یا رب‌العالمین. ⁽¹⁾

فصل دوم: دعاهای روزانه هفته

دعای روز شنبه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

بِسمِ اللهِ کَلِمَةِ الْمُعتَصِمینَ وَ مَقَالَةَ الْمُتَحَرِّزِینَ، وَ أَعوذُ بِاللهِ تَعَالیٰ مِن جَوْرِ الْجائِرِینَ، وَ کَیدِ الْحاسِدین، وَ بَغیِ الظَّالِمینَ، وَ أَحمَدُهُ فَوْقَ حَمدِ الْحَامِدِینَ.

اَللّهُمَّ اَنتَ الْوَاحِدُ بِلا شَرِیکٍ وَ الْمَلِکُ بِلَا تَملِیکٍ، لا تُضآدُّ فی حُکمِکَ وَ لا تُنازَعُ فی مُلکِکَ،

اَسَئَلُکَ اَن تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ عَبدِکَ وَ رَسولِکَ وَ اَن توزِعَنی مِن شُکرِ نُعماکَ ما تَبلُغُ بِی غَایةَ رِضاکَ وَ اَن تُعینَنی عَلی طاعَتِکَ وَ لُزومِ عِبادَتکَ وَ اسْتِحقاقِ مَثوبَتِکَ بِلُطفِ عِنایتِکَ، وَ تَرحَمَنی بِصَدِّی عَن مَعَاصیکَ ما اَحییتَنی وَ تُوَفِقَنی لِما ینفَعُنی ما اَبقَیتَنی وَ اَن تَشرَحَ بِکِتابِکَ صَدری، وَ تَحُطَّ بِتِلَاوَتِهِ وِزری وَ تَمنَحَنِی السلام ةَ فی دِینی وَ نَفسِی وَ لا توحِشَ بی اَهلَ اُُنسِی وَ تُتِّمِّ اِحسَانَکَ فیما بَقِیَ مِن عُمری، کَمآ اَحسَنتَ فیما مَضیٰ مِنهُ یا اَرحَمَ الرّاحِمینَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

به نام خدا که ورد زبان پناهندگان (از معصیت) و ذکر پناه‌جویان (از ظلم) است و پناه می‌برم به خداوند بزرگ، از ستم بیدادگران و نیرنگ حسودان و ظلم ستمگران و او را می‌ستایم بالاتر از ستایش ستایشگران.

خدایا، تویی یگانه بی‌شریک و پادشاهی که حکومت از کسی نگرفته است و در فرمانت مخالفت نمی‌شود و در پادشاهی‌ات، کسی را یارای مخالفت و ستیز نیست.

از تو می‌خواهم که بر محمد، بنده و فرستاده‌ات، درود فرستی و مرا چنان سپاسگزار نعمت‌هایت کنی که به نهایت خشنودی‌ات دست یابم.

و مرا با لطف عنایتت در اطاعت و پیوستگی عبادتت یاری کن و سزاوار پاداشت گردان.

و با نگه داشتن من از معصیت، تا زمانی که زنده‌ام، بر من ترحم کن.

و تا زمانی که مهلت حیاتم داده‌ای، در کاری که برایم سودمند است، موفق بدار.

و با حقایق کتابت، ظرفیت وجودم را افزایش بده و با تلاوتش، گناهانم را بریز و سلامت دین و جانم عطا کن و نزدیکانم را از من گریزان مگردان.

همان‌گونه که در گذشته، به من نیکی روا داشتی، در باقی عمرم نیز نیکی‌ات را بر من تمام کن؛ ای مهربان‌ترین مهربانان.

اوقات دعا:

بهترین زمان خواندن این دعا، پس از نماز صبح است؛ اگرچه در طول روز شنبه نیز می‌توان آن را خواند.

منبع:

متن ادبی:

خداوندا، با نام تو آغاز می‌کنم روزم را؛

روزی که جز به اراده تو آغاز نشده است و جز به اراده تو پایان نخواهد پذیرفت.

پس روزی‌ام کن در این روز نیکو، نیکوترین نعمت‌هایت را؛ نعمت طاعت و عبادتت را؛ نعمت سپاست را؛ نعمت خدمتت را؛ خدمت به بندگان مؤمنت را.

خدایا در این روز بی‌همتا، که روز زیارتی حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله نیز هست، مرا سزاوار نعمتی کن که از یاد حضرتت غافل نمانم.

خدایا، روز شنبه را روز میثاق، روز امید و روز توکل برایم قرار ده، تا با دلی سرشار از اطمینان به پایان هفته بنگرم؛ هفته‌ای که اگر لطف تو پشتیبان نباشد، خیری در آن واقع نخواهد شد.

سپاس تو را ای امیدِ امیدواران و ای بخشاینده بخشندگان! به پاس ذکر «یا رب‌العالمین»، از عطایای خودت نصیبم گردان و به همان تعداد، از گناهانم بیامرز؛ که تویی بخشنده و مهربان.

  

دعای روز یکشنبه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

بِسمِ اللهِ الَّذی لآ اَرجو إلاّ فَضلَهُ، و لآ اَخشیٰ إِلّا عَدلَهُ، وَ لا اَعتَمِدُ اِلّا قَولَهُ، وَ لآ اُمسِکُ اِلاّ بِحَبلِهِ، بِکَ اَستَجِیرُ یا ذَالْعَفْوِ وَ الرِّضوانِ، مِنَ الظُّلمِ وَ الْعُدْوانِ، وَ مِن غِیرِ الزَّمَانِ، وَ تَوَاتُرِ الأَحْزَانِ وَ طَوَارِقِ الْحَدَثَانِ، وَ مِنِ انْقِضآءِ الْمُدَّةِ قَبلَ التَّاَهُّبِ وَ الْعُدَّةِ وَ اِیاکَ اَستَرشِدُ لِما فیهِ الصَّلاحُ وَ الْإِصلاحُ، وَ بِکَ اَستَعِینُ فیما یقتَرِنُ بِهِ النَّجاحُ وَ الْإِنْجاحُ، وَ اِیاکَ أَرغَبُ

فی لِبَاسِ الْعافِیةِ وَ تَمامِهَا، وَ شُمولِ السلامةِ وَ دَوَامِها وَ اَعوذُبِکَ یا رَبِّ مِن هَمَزاتِ الشَّیاطینَ وَ اَحتَرِزُ بِسُلطانِکَ مِن جَوْرِ السَّلاطِینِ فَتَقَبَّل ما کانَ مِن صَلوتِی وَ صَوْمی‌وَاجعَل غَدِی وَ ما بَعدَهُ أَفضَلَ مِن سَاعَتی وَ یَوْمِی، وَ أَعِزَّنی فی عَشیرَتی وَ قَوْمی وَ احْفَظنی فی یَقَظَتی وَ نَوْمی فَاَنتَ اللهُُُ خَیرٌ حَافِظاً وَ اَنتَ اَرحَمُ الرَّاحِمینَ.

أَللَّهُمَّ إنِِّی أَبرَءُ اِلَیکَ فی یوْمی‌هذَا وَ مَا بَعدَهُ مِنَ الْآحادِ مِنَ الشِّرکِ وَ الْإِلْحَادِ، وَ اُخلِصُ لَکَ دُعائِی تَعَرُّضاً لِلْإِجابَةِ، وَ اُقیمُ عَلیٰ طاعَتِکَ رَجاءً لِلْأَثابَةِ

فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ خَیرِ خَلقِکَ الدَّاعِی إِلیٰ حَقِّکَ وَ اَعِزَّنی بِعِزِّکَ الَّذِی لا یُضامُ وَاحفَظنی بِعَینِکَ الَّتی لا تَنامُ وَ اختِم بِالْإِنقِطَاعِ اِلَیکَ اَمرِی، وَ بِالْمَغفِرَةِ عُمرِی، اِنَّکَ اَنتَ الْغَفورُ الرَّحِیمُ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

به نام خدایی که جز بخشش او به چیزی امید ندارم و جز عدالتش از چیزی نمی‌ترسم و جز سخن او به حرف کسی اعتماد ندارم و به چیزی جز ریسمان بندگی او چنگ نمی‌زنم.

از ستم و دشمنی مردمان و از تغییرات زمان و اندوه‌های پی‌درپی بی‌امان و حوادث بزرگ شب و روز و از سپری شدن عمر، پیش از آماده شدن و توشه برگرفتن به تو پناه می‌برم ای صاحب گذشت و خشنودی!

و تنها از تو راهنمایی می‌جویم برای آنچه مصلحت و اصلاح من در آن است و تنها از تو یاری می‌جویم در آنچه که همراه با پیروزی و کامروایی است.

و تنها به تو مایلم که مرا لباس کامل عافیت بپوشانی و سلامتی دائمی عطایم کنی.

پروردگارا، پناه می‌آورم به تو از نیرنگ‌های پنهانی شیاطین و با سلطنت تو، از ستم سلاطین، اجتناب می‌کنم.

پس نماز و روزه‌های گذشته‌ام را بپذیر و فردا و پس‌فرداهای مرا بهتر از این ساعت و روزی که در آنم، قرار ده.

و مرا در میان اقوام و خویشاوندان عزیز گردان و در بیداری و خواب حفظ کن؛ زیرا تو برترین نگهبان و مهربان‌ترین مهربانان هستی.

خداوندا، بیزاری می‌جویم به‌سوی تو در این روز و در تمام یکشنبه‌ها، از شرک و بی‌دینی.

و دعایم را به قصد اجابت برایت خالص می‌کنم و به امید پاداش، خودم را به طاعتت وامی‌دارم.

پس بر محمد صلی الله علیه و آله و آل او؛ بهترین مخلوقت و دعوت‌کننده به‌سوی حقانیت، درود فرست و با عزت زوال‌ناپذیرت، مرا عزیز گردان و با چشمان همیشه بیدارت، مرا حفظ کن و تمام کن کارم را با دل کندن از دیگران و عمرم را با آمرزش خودت پایان ببر.

همانا تویی آمرزنده و مهربان.

اوقات دعا:

بهترین زمان این دعا پس از نماز صبح است، اگرچه می‌توان در تمام طول روز نیز خواند.

منبع:

متن ادبی:

خدایا، بخشندگی، مرام توست و بخشنده، نام تو!

به پاس نام نام‌آفرینت، در این روز فرخنده که روز زیارتی مولای متقیان، امیر مؤمنان، علی علیه السلام و آیینه عصمت، امّ ابیها، حضرت زهرا علیها السلام است و زیارت آنان را واسطه امروز قرار داده‌ای؛ عنایت کن روزی ما را

در فراوانی؛ چه با واسطه باشد و چه بدون سبب؛ که دست‌های ما را، تنها تویی سرمایه طلب؛ چه به روز باشد، چه به شب!

خداوندا، تمام موجودات از تو پدید آمده‌اند و سبب‌ساز تمام موجودیت‌ها، تو هستی.

پس «یا ذاالجلال و الاکرام»؛ ای ذکر نامت همیشه زیبا! امروز به خاطر برگزیدگانت ـ اولیا و انبیای الهی ـ سلامتی جسم و جان، راحتی رزق و روزی، صداقت ظاهر و صفای باطن که سرشار از شکر و رضایت باشد، نصیبمان فرما. آمین!

  

دعای روز دوشنبه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَلْحَمدُ لِلّهِ الَّذی لَم یُشهِدْ اَحَداً حینَ فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرضَ وَ لَا اتَّخَذَ مُعیناً حینَ بَرَءَ النَّسَماتِ، لَم یُشارَک فِی الْإِلهِیةِ وَ لَم یُظاهَر فِی الْوَحدانِیةِ، کَلَّتِ الْاَلْسُنُ عَن غایةِ صِفَتِهِ وَ الْعُقُولُ عَن کُنهِ مَعرِفَتِهِ وَ تَواضَعَتِ الْجَبابِرَةُ لِهَیبَتِهِ وَ عَنَتِ الْوُجوهُ لِخَشیتِهِ وَانْقادَ کُلُّ عَظیمٍ لِعَظَمَتِهِ، فَلَکَ الْحَمدُ مُتَواتِراً مُتَّسِقاً وَ مُتَوالِیاً مُستَوْسِقاً وَ صَلَواتُهُ عَلیٰ رَسولِهِ اَبَداً وَ سَلامُهُ دائِماً سَرمَداً.

اللَّهُمَّ اجْعَلْ اَوَّلَ یوْمی‌هذا صَلاحاً وَ اَوْسَطَهُ فَلاحاً وَ ٰاخِرَهُ نَجاحاً وَ اَعوذُبِکَ مِن یوْمٍ اَوَّلُهُ فَزَعٌ وَ اَوْسَطُهُ جَزَعٌ وَ ٰاخِرُهُ وَجَعٌ.

اَللَّهُمَّ اِنّی اَستَغفِرُکَ لِکُلِّ نَذرٍ نَذَرتُهُ وَ کُلِّ وَعدٍ وَعَدتُهُ وَ کُلِّ عَهدٍ عاهَدتُهُ ثُمَّ لَم اَفِ بِهِ وَ اَسئَلُکَ فی مَظالِمِ عِبادِکَ عِندی فَاَیُّما عَبدٍ مِن عَبیدِکَ، اَوْاَمَةٍ مِن اِمائِکَ کانَت لَهُ قِبَلی مَظلِمَةٌ ظَلَمتُها اِیاهُ فی نَفسِهِ، اَوْ فی عِرضِهِ اَوْ فی مالِهِ اَوْ فی اَهلِهِ وَ وَلَدِهِ، اَوْ غیبَةٌ اغْتَبتُهُ بِها اَوْ تَحامُلٌ

عَلَیهِ بِمَیلٍ اَوْ هَوًی، اَوْ اَنَفَةٍ اَوْ حَمِیةٍ، اَوْ رِیاءٍ اَوْ عَصَبِیةٍ، غائِباً کانَ اَوْ شاهِداً اَوَ حَیّاً کانَ اَوْ مَیِّتاً، فَقَصُرَت یدی وَ ضاقَ وُسعِی عَن رَدِّها اِلَیهِ، وَ التَّحَلُّلُ مِنهُ؛ فَاَسئَلُکَ یا مَن یَملِکُ الْحاجاتِ وَ هِی مُستَجیبَةٌ لِمَشِیتِهِ وَ مُسرِعَةٌ اِلیٰ اِرادَتِهِ، اَن تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَٰالِ مُحَمَّدٍ وَ اَن تُرضِیهُ عَنّی بِما شِئْتَ وَ تَهَبَ لی مِن عِندِکَ رَحمَةً، اِنَّهُ لا تَنقُصُکَ الْمَغفِرَةُ وَ لا تَضُرُّکَ الْمَوْهِبَةُ، یا اَرحَمَ الرَّاحِمینَ.

اللَّهُمَّ اَوْلِنی فی کُلِّ یوْمٍ اثْنَینِ نِعمَتَینِ مِنکَ ثِنتَینِ، َسعادَةً فی اَوَّلِهِ بِطاعَتِکَ، وَ نِعمَةً فی ٰاخِرِهِ بِمَغفِرَتِکَ، یا مَن هُوَ الْإِلهُ وَ لا یَغفِرُ الذُّنوبَ سِواهُ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

سپاس از آنِ خداوندی است که هنگام خلقت آسمان‌ها و زمین، نه شاهدی گرفت و نه از کسی برای خلقت جنبندگان یاری طلبید. هرگز در معبودیت شریک نداشته و هرگز در یکتایی، پشتیبانی نشده است. زبان‌ها در بیان نهایت وصفش، ناتوان و خردها از درک کُنه ذاتش ناتوانند. گردن‌کشان از هیبت و شکوهش، فروتن و چهره‌ها از هیبتش خاشع‌اند و تمام بزرگان، مطیع بزرگی اویند.

(خدایا) پس برای توست تمامی ستایش‌های پیاپی منظم و متوالی دمادم و درودهای او (درودهایت) بر فرستاده‌اش (فرستاده‌ات) همیشگی است و سلام او (سلامت) دائم و ابدی.

خداوندا، آغازین ساعات امروز مرا صلاح و سعادت و بین آن را رستگاری و آسایش و پایانش را نجات و پیروزی قرار بده!

و به تو پناه می‌برم از روزی که با بی‌تابی آغاز شود، با مویه ادامه یابد و با درد به پایان رسد.

خداوندا، آمرزش می‌طلبم از تو، برای هر نذری که کردم و هر وعده‌ای که دادم و از هر پیمانی که بستم، اما بدان وفا نکردم.

خدایا، از تو می‌خواهم پذیرش عذرم درباره هر مرد و زنی که ظلمی به آنها در جان یا آبرو یا مال یا اهل یا فرزندش روا داشتم یا غیبتی از او کردم یا بار گرانی بر او نهادم که سببش هوای نفس یا جسارت یا خودنمایی یا غرور جاهلانه بوده است، چه غایب باشد یا حاضر، زنده باشد یا مرده؛ و اکنون از ادای حق او یا حلالیت گرفتن از او، دستم کوتاه و ناتوان است.

پس ای که مالک نیازهایی و به خواست تو برطرف می‌شود و به سوی اراده تو شتاب می‌گیرد، از تو می‌خواهم که بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله درود فرستی و او را هرگونه که می‌پسندی، از من راضی گردانی و از جانب خود، نعمتی ارزانی‌ام کنی؛ زیرا آمرزش از تو کم نکند و بخشش، تو را زیان نرساند، ای مهربان‌ترین مهربانان.

خداوندا، در هر روز دوشنبه، دو نعمت از نعمت‌هایت را بر من ارزانی کن؛ سعادتی که در اول روز با طاعتت سپری شود و نعمتی که در آخر روز با آمرزشت پایان پذیرد.

ای کسی که تنها معبودی و کسی جز او گناهان را نمی‌آمرزد.

منبع:

متن ادبی:

خدایا، چگونه یاد تو را در دل خویش بجویم، حال آنکه عجز و حقارت من، مجال از سخن، و شکوه و جلال تو، فرصت از اندیشه می‌گیرد.

(پروردگارا، کامل‌ترین سلام و درودها و برترین و والاترین عطایا و برکاتت را نثار محمد صلی الله علیه و آله ـ برترین بنده و عزیزترین رسول خود ساز؛

پیام‌آوری که پایان‌دهنده «گذشته‌های تاریک» و گشاینده «پنجره‌های روشن آینده» است.

حق را به‌وسیله «حق»، آشکار ساخت و جهل و گمراهی را در هم کوبید.

در انجام رسالتش، توانا بود و در انجام رساندن مقصود «نبوت»، تمام همت خویش را به کار برد).

  

پروردگارا، «یا قاضی الحاجات»!

به عظمت پیامبر صلی الله علیه و آله و شکوه ائمه معصومین، حضرت امام حسن و امام حسین علیه السلام، که امروز، روز زیارتی آنان است؛ در هر امری که به ما وامی‌گذاری، توانایی انجام و توفیق سرفرازی در امتحان‌هایت را عنایت فرما.

الهی، به حق پیامبر و خاندان شکوهمندش، سایه رحمتت را از سر ما مگیر و ما را به حال خویشتن وامگذار.

  

دعای روز سه‌شنبه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَلْحَمدُلِلَّهِ وَالْحَمدُ حَقُّهُ کَما یستَحِقُّهُ حَمداً کَثیراً.

وَ اَعوذُبِهِ مِن شَرِّ نَفسی، اِنَّ النَّفسَ لَأَمّارَةٌ بِالسُّوءِ اِلّا ما رَحِمَ رَبّی.

وَ اَعوذُ بِهِ مِن شَرِّ الشَّیطانِ الَّذی یزیدُنی ذَنباً اِلیٰ ذَنبی وَ اَحتَرِزُبِهِ مِن کُلِّ جَبّارٍ فاجِرٍ وَ سُلطانٍ جائِرٍ وَ عَدُوٍّ قاهِرٍ.

اللَّهُمَّ اجْعَلنی مِن جُندِکَ فَاِنَّ جُندَکَ هُمُ الْغالِبونَ.

وَاجْعَلنی مِن حِزبِکَ فَاِنَّ حِزبَکَ هُمُ الْمُفلِحون.

واجْعَلنی مِن اَوْلیائِکَ فَاِنَّ اَوْلیائَکَ لا خَوْفٌ عَلَیهِم وَ لا هُم یحزَنونَ.

اللَّهُمَّ اَصلِح لِی دینی فَاِنَّهُ عِصمَةُ اَمری وَ اَصلِح لِی ٰاخِرَتی فَإنَّها دارُ مَقَرّی وَ اِلَیها مِن مُجاوَرَةِ اللِّئامِ مَفَرّی.

وَاجعَلِ الْحَیاةَ زِیادَةً لی فی کُلِّ خَیرٍ وَالْوَفاةَ راحَةً لی مِن کُلِّ شَرٍّ.

اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مَحَمَّدٍ خاتَمِ النَبِیینَ وَ تَمامِ عِدَّةِ الْمُرسَلینَ وَ عَلی آلِهِ الطَّیبینَ الطّاهِرینَ وَ اَصحابِهِ الْمُنتَجَبینَ.

وَ هَب لی فی الثُّلَثاءِ ثَلاثاً، لا تَدَع لی ذَنباً اِلّا غَفَرتَهُ وَ لا غَمّاً اِلّا اَذهَبتَهُ وَ لا عَدُوّاً اِلّا دَفَعَتهُ بِبِسمِ اللهِ خَیرِ الْأَسماءِ؛ بِسمِ اللهِ رَبِّ الِاَرضِ وَالسَّماءِ، اَستَدفِعُ کُلَّ مَکروهٍ اَوَّلُهُ سَخَطُهُ وَ اَستَجلِبُ کُلَّ مَحبوبٍ اَوَّلُهُ رِضاهُ، فَاختِم لی مِنکَ بِالْغُفرانِ یا وَلِیَّ الْاِحسانِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

سپاس و ستایش مخصوص خداوند و حق اوست همچنان که شایسته اوست ستایش بسیار.

و من پناه می‌برم به او از شرّ هوای نفس؛ زیرا نفس، به پلیدی‌ها امر می‌کند، مگر آن را که پروردگارم رحم کند.

و پناه می‌برم به خدا از شرّ شیطان که او همواره گناهی بر گناهم بیفزاید.

و پناه می‌جویم به‌سوی او از ستم هر ستمکار فاسد و زمامدار ظالم و دشمن زورگو.

خداوندا، مرا از سپاهیانت قرار بده؛ چراکه فقط سپاهیان تو پیروزند.

و مرا از گروه خودت قرار بده؛ چراکه گروه تو فقط رستگارانند.

و مرا از دوستانت برگزین؛ چراکه دوستان تو نه ترسی به دل دارند و نه اندوهی.

خداوندا، اصلاح کن دینم را؛ چراکه مایه نگه‌داری کار من است؛

و اصلاح کن آخرتم را؛ چراکه خانه پایدار من است و جایگاه رهایی‌ام از همسایگی فرومایگان پست است.

و قرار ده زندگانی‌ام را مایه فزونی در هر کار خیر و مرگم را سبب راحتی از هرگونه شر.

خداوندا، درود فرست بر محمد، خاتم پیامبران و کامل‌کننده عدد برگزیدگانت و بر خاندان پاک و پاکیزه پیامبر و اصحاب و یاران برگزیده‌اش.

و عطا کن در این سه‌شنبه، سه موهبت را: گناهی برایم نمانده باشد، جز آنکه بخشوده باشی و غمی نمانده باشد، جز آنکه از دل زدوده باشی؛ و دشمنی نمانده باشد، جز آنکه شرّش را دفع کرده باشی. به نام الله، بهترین نام‌ها؛ به نام آفریدگار آسمان و زمین دور می‌کنم از خود، هر مکروهی را که آغازش، خشم پروردگار است.

و می‌خوانم به خود، هر کار نیکی را که آغازش خشنودی اوست.

پس ای صاحب نیکی‌ها، سرانجامم را قرین آمرزش فرما.

اوقات دعا:

معمولاً برای اوقات روز سفارش شده است. هنگام خواندن آن، پس از نماز صبح یا در طول روز است.

منبع:

متن ادبی:

پروردگارا، از تو می‌خواهم اندکی از بسیار نعمتت را که در هستی جاری است!

ای بزرگ بی‌نیازی که بی‌نیازی‌ات، دیرینه و ازلی است. خواهش من در نظرم، بسیار بزرگ و در پیشگاه تو بسیار کوچک و آسان است.

الهی، زبان ما را به تسبیحت، آشنا و دل ما را مالامال از عشق خویش کن!

الهی، همدلی و وحدت و یکرنگی و صفا را سرلوحه رفتار و گفتارمان قرار ده تا اینکه موجب افزونی روزی ما و رضایت تو شود.

پروردگارا، تو را قسم به شکوه ترنّم «یا ارحم الراحمین» و به عظمت حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله ـ پیامبر مهربانی‌ها ـ و خاندان برگزیده و پاکش و به پاس روز زیارتی امامان مظلوم بقیع؛ حضرت امام سجاد، امام باقر و امام صادق علیه السلام، در روز سه‌شنبه و تمام سه‌شنبه‌های عمر، ما را از ابتلا به سه بلای فقر و بیماری و شر، دور نگه دار و از سه نعمت رزق و عافیت و خیر، بهره‌مند گردان. آمین!

  

دعای روز چهارشنبه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَلْحَمدُلِلَّهِ الَّذی جَعَلَ اللَّیلَ لِباساً وَالنَّوْمَ سُباتاً، وَ جَعَلَ النَّهارَ نُشوراً، لَکَ الْحَمدُ اَن بَعَثْتَنی مِن مَرقَدی وَ لَوْ شِئتَ جَعَلتَهُ سَرمَداً، حَمداً دائِماً لا یَنقَطِعُ اَبَداً، وَ لایُحصی لَهُ الْخَلائِقُ عَدَداً

اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمدُ اَن خَلَقتَ فَسَوَّیتَ، وَ قَدَّرتَ وَ قَضَیتَ، وَ اَمَتَّ وَ اَحییتَ، وَ اَمرَضتَ وَ شَفَیتَ، وَ عافَیتَ وَ اَبلَیتَ، وَ عَلَی الْعَرشِ اسْتَوَیتَ، وَ عَلَی الْمُلکِ احْتَوَیتَ، اَدعوکَ دُعاءَ مَن ضَعُفَت وَسیلَتُهُ، وَانْقَطَعَت حیلَتُهُ، وَاقتَرَبَ اَجَلُهُ، وُ تَدانیٰ فِی الدُّنیا اَمَلُهُ، وَاشتَدَّت اِلیٰ رَحمَتِکَ فاقَتُهُ، وَ عَظُمَت لِتَفریطِهِ حَسرَتُهُ، وَ کَثُرَت زَلَّتُهُ وَ عَثرَتُهُ، وَ خَلُصَت لِوَجهِکَ تَوْبَتُهُ،

فَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ خاتَمِ النَبیینَ وَ عَلیٰ اَهلِ بَیتِهِ الطَّیبینَ الطّاهِرینَ وَ ارْزُقنی شَفاعَةَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ، وَ لا تَحرِمنی صُحبَتَهُ اِنَّکَ اَنتَ اَرحَمُ الرَّاحِمینَ.

اللَّهُمَّ اقضِ لی فِی الْاَربَعاءِ اَربَعاً، اِجعَل قُوَّتی فی طاعَتِکَ، وَ نَشاطی فی عِبادَتِکَ، وَ رَغبَتی فی ثَوابِکَ، وَ زُهدی فیما یوجِبُ لی اَلیمَ عِقابِکَ، اِنَّکَ لَطیفٌ لِما تَشاءُ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

سپاس خداوندی را که سیاهی شب را مایه پوشش و خواب را مایه آرامش قرار داد و روز را برای جنبش و کار آفرید.

(خداوندا) ستایش مخصوص توست؛ که مرا از خوابگاهم برانگیختی و اگر می‌خواستی، خوابم را همیشگی می‌ساختی؛ ستایشی ابدی که هرگز قطع نخواهد شد و کسی از مردمان آن را شمارش نتواند کرد.

خداوندا، ستایش مخصوص توست که مرا آفریدی و آراستی؛ و اندازه کردی و گذراندی؛ و میراندی و زنده‌ام کردی؛ و بیمارم کردی و شفا بخشیدی؛ و سلامتی دادی و گرفتار ساختی؛ و تویی که بر عرش، مسلطی و بر ملک وجود، احاطه داری.

می‌خوانمت، خواندن کسی که وسیله‌اش، ضعیف و چاره‌اش، بریده شده است و نزدیک شده اجلش و به پستی گراییده در دنیا، آرزویش و سخت نیازمند رحمتت است و زیاده گشته به سبب کم‌کاری، حسرتش؛ و لغزش و خطایش بسیار شده، ولی توبه‌اش برای تو، خالصانه است. پس درود فرست بر محمد، خاتم پیامبران و بر خاندان پاک و پاکیزه‌اش و شفاعت محمد را ـ که درود خداوند بر او و خاندانش باد ـ روزی‌ام کن و محرومم نساز از هم‌صحبتی او که همانا تویی مهربان‌ترین مهربانان.

خداوندا، برآور در روز چهارشنبه، چهار حاجتم را: قرار ده نیرویم را در طاعتت و سرخوشی‌ام را در عبادتت؛ و میلم را برای کسب ثواب و پرهیزکاری‌ام را در آنچه موجب عذاب دردناک است؛ که تو به هر آنچه بخواهی، آگاهی.

اوقات دعا:

معمولاً برای اوقات روز سفارش شده است که هنگام خواندن آن، پس از نماز صبح یا در طول روز است.

منبع:

متن ادبی:

الهی، به حقیرانگی‌ام بنگر که در مقابل عظمت بشکوهت، زبان به عجز گشوده است.

چگونه می‌توانم بگویم کسی جز تو دارم، وقتی همه فانی‌اند و تنها تو هستی که باقی و جاودانه‌ای و تنهایی‌ام را تنها تو مایه آرامشی.

خداوندا، «یا حی یا قیوم»، به حقّ «یا حی یا قیوم» و به حق امامان مظلوم؛ حضرت امام موسی بن جعفر علیه السلام ـ باب رحمت و نجات ـ حضرت امام رضا علیه السلام، حضرت امام جواد علیه السلام و حضرت امام هادی علیه السلام که امروز چهارشنبه، روز زیارتی آن بزرگواران است، از تو می‌خواهم مرا و تمام ارادتمندانت را از چهار سو، به «خیر» نزدیک و از چهار سو، از «شر» دور سازی که تویی بخشنده و مهربان و من جز خوبی و احسان در تو نمی‌بینم.

  

دعای روز پنجشنبه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَلْحَمدُلِلَّهِ الَّذی اَذهَبَ اللَّیلَ مُظلِماً بِقُدرَتِهِ وَ جاءَ بِالنَّهارِ مُبصِراً بِرَحمَتِهِ وَ کَسانی ضِیائَهُ وَ اَنَا فی نِعمَتِهِ.

اَللَّهُمَّ فَکَما اَبقَیتَنی لَهُ فَاَبقِنی لِأَمثالِهِ وَ صَلِّ عَلی النَّبِیِّ مُحَمَّدٍ وَ ٰالِهِ وَ لا تَفجَعنی فیهِ وَ فی غَیرِهِ مِنَ اللَّیالی وَالْاَیّامِ بِاِرتِکابِ الْمَحارِمِ وَ اکتِسابِ الْمَآثِمِ.

و َارزُقنی خَیرَهُ وَ خَیرَ ما فیهِ وَ خَیرَ ما بَعدَهُ وَ اصرِف عَنّی شَرَّهُ وَ شَرَّ ما فیهِ وَ شَرَّ ما بَعدَهُ.

اَللَّهُمَّ اِنّی بِذِمَّةِ الْأِسلامِ اَتَوَسَّلُ اِلَیکَ وَ بِحُرمَةِ الْقُرٰانِ اَعتَمِدُ عَلَیکَ وَ بِمُحَمَّدٍ الْمُصطَفیٰ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ ٰالِهِ اَستَشفِعُ لَدَیکَ؛ فَاعْرِفِ اللَّهُمَّ ذِمَّتیَ الَّتی رَجَوْتُ بِها قَضآءَ حاجَتی یا اَرحَمَ الرَّاحِمینَ.

اَللَّهُمَّ اقْضِ لی فِی الْخَمیسِ خَمساً لا یتَّسِعُ لَها اِلّا کَرَمُکَ وَ لا یُطیقُها اِلّا نِعَمُکَ؛ سَلامَةً اَقوٰی بِها عَلیٰ طاعَتِکَ؛ وَ عِبادَةً اَستَحِقُّ بِها جَزیلَ مَثوبَتِکَ؛ وَسَعَةً فِی الْحالِ مِنَ الرِّزقِ الْحَلالِ.

وَ اَن تُؤْمِنَنی فی مَواقِفِ الْخَوْفِ بِاَمنِکَ وَ تَجعَلَنی مِن طَوارِقِ الْهُمومِ وَالْغُمومِ فی حِصنِکَ.

وَصَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ ٰالِ مُحَمَّدٍ وَاجْعَل تَوَسُّلی بِهِ شافِعاً یوْمَ القِیامَةِ نافِعاً؛ اِنَّکَ اَنتَ اَرحَمُ الرَّاحِمینَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

سپاس مخصوص خداوندی است که با قدرتش، شب تاریک را می‌برد و با رحمتش، روز روشن را می‌آورد و با پرتوش مرا می‌پوشاند، در حالی‌که من در نعمت او بودم.

خداوندا، حال که بقایم داده‌ای در این روز؛ در روزهایی چنین نیز زنده‌ام بدار!

و درود فرست بر پیامبر، محمد و خاندانش و دردمندم مکن در این روز و دیگر شب‌ها و روزها، به سبب مرتکب شدن به امور حرام و کسب گناهان.

و خیر این روز و آنچه را در این روز و روزهای بعد از آن است، روزی‌ام کن.

و شرّ این روز و آنچه در این روز است و شرّ روزهای بعد را از من دور گردان.

خداوندا، من با عهد و پیمان اسلام، توسّل به‌سوی تو می‌جویم و با حرمت قرآن بر تو تکیه می‌کنم و با محمد، برگزیده‌ات که درود خدا بر او و خاندانش باد، نزد تو شفاعت می‌طلبم. پس بشناس خداوندا پیمانم را که به آن امید دارم در برآورده شدن حاجاتم؛ ای مهربان‌ترین مهربانان.

خداوندا، روا کن در روز پنجشنبه، پنج حاجتم را که جز بزرگواری‌ات گنجایش آنها را ندارد و جز نعمت‌هایت بر آن توانا نیست.

آن سلامتی که برای طاعتت نیرو بگیرم و عبادتی که بدان سزاوار پاداشت گردم و گشایشی در زندگی‌ام از راه روزی حلال و ایمنی‌ام بخش با امان خود در هنگامه هراس و مرا از شر ناگواری‌ها، اندوه‌ها و غم‌ها، در پناه خود گیر.

و درود فرست بر محمد و آل محمد و توسلم را مایه سودمندی شفاعتش در روز قیامت قرار ده؛ چراکه همانا تویی مهربان‌ترین مهربانان.

اوقات دعا:

معمولاً برای اوقات روز سفارش شده است که هنگام خواندن آن، پس از نماز صبح یا در طول روز است.

منبع:

متن ادبی:

خدایا، افتادگی‌ام را تماشا کن، تا نگاهت، مرا مثل ذره‌ای جذب آسمان عنایتت کند.

آفریدگارا، بیچارگی‌ام را ببین؛ که تمام چاره‌ها به دست توست و ریزه‌خواران آستانه تو فرمانروایان ملکند.

«اِلهی وَ رَبّی مَنْ لِی غَیْرُک.» خدایا، شکوه از دل دارم که به گناه می‌اندیشد و حق وفا را زود فراموش می‌کند.

شکوه از زبان دارم؛ که به ستایش اغیار می‌پردازد.

شکوه از چشم‌هایم دارم؛ که به کژبینی عادت کرده‌اند و از تماشای آسمان، کوتاهی می‌کنند.

شکوه از دست‌هایم دارم؛ که به یاری کسی نمی‌شتابند و به هر سمتی باز می‌شوند، تا مگر طمع‌ورزی خویش را چاره کنند.

خدایا، این منم، بنده‌ای کوچک و تویی قادر مطلق. قسم به ذات منزهت که گناهان مرا به همین حقارت و خردی ببخشای و توانم بخش که مدام به ستایشت برخیزم؛ نه آنگاه که از سر نیاز، رو به آستان ناز تو می‌آورم، بلکه لبریز از شکر و سپاس به عبادتت برخیزم.

پروردگارا، جسمم را توانمند کن، برای ثواب و جانم را نجات بخش از عذاب.

کریما، تنها تویی برازنده سپاس که بخشنده عطایی و عفوکننده خطا.

خداوندا، به پاس ترنّم «لا اِلهَ اِلّا اللهُ المَلِکُ الحَقُّ المُبِین» و به احترام روز زیارتی حضرت امام عسکری علیه السلام، روز پنجشنبه، پنج حاجت از حاجت‌های راستین ما را برآورده فرما.

خدایا، نعمت تلاش و نعمت خدمت به بندگانت را بر ما افزون گردان و روزی ما را در آسانی و فراوانی قرار ده، نه در شدت و سختی؛ نه در تنگی و مضیقه؛ نه در دشواری‌های پیش‌بینی‌ناپذیر و نه در بلاهای زمانه.

توبه‌هامان را به واسطه روز و شب پنجشنبه که روز و شب محاسبات رفتار و کردار یک هفته است، بپذیر و ما را توفیق توبه و ندامت عنایت فرما.

الهی، نعمت‌های آسمانی و زمینی‌ات را از ما دریغ مدار و از حوادث خانمان‌برانداز دورمان بدار، آمین.

  

دعای بعد از عصر پنجشنبه تا آخر روز جمعه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَستَغفِرُ اللهَ الَذَّی لآ اِلَهَ اِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیومُ وَ اَتوبُ اِلَیهِ توْبَةَ عَبدٍ خاضِعٍ مِسکینٍ مُستِکینٍ لا یَستَطیعُ لِنَفسِهِ صَرفاً وَ لا عَدلاً وَ لا نَفعاً وَ لا ضَرّاً وَ لا حَیاةً وَ لا مَوْتاً وَ لانُشوراً وَ صَلَّی اللهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ عِترَتِهِ الطَّیبینَ الطَّاهِرینَ الْاَخیارِ الْاَبرارِ وَ سَلَّمَ تَسلیماً.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

طلب بخشش می‌کنم از خداوندی که نیست معبودی جز او. زنده است و پاینده و توبه می‌کنم به‌سوی او؛ توبه بنده فروتن؛ که فقیر و ناتوان است و برای خود نه توانایی دفع عذابی، نه پرداخت غرامتی، نه سودی، نه زیانی، نه زندگی، نه مرگی، نه رستاخیزی دارد.

و درود خدا بر محمد و خاندان او که از پاکان و پاکیزگان و برگزیدگان و نیکان هستند و درود فراوان بر آنان باد.

اوقات دعا:

از شیخ طوسی نقل کرده‌اند که فرمود مستحب است فرستادن صلوات در غروب روز پنجشنبه بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و خاندان بزرگوارش و استغفار کردن با این دعا که بسی فضیلت دارد.

منبع:

کلیات مفاتیح‌الجنان، اعمال شب جمعه.

  

دعای شب جمعه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَللَّهُمَّ اِنّی اَسئَلُکَ بِوَجهِکَ الْکَریمِ وَاسْمِکَ العَظیمِ اَن تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اَن تَغفِرَلی ذَنبِیَ الْعَظیمَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خدایا، از تو می‌خواهم به ذات بزرگوار و نام بزرگت، اینکه درود فرستی بر محمد و آل محمد و از گناه بزرگ من درگذرد.

  

و همچنین این دعا که برای شب و روز آدینه سفارش شده است:

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَللَّهُمَّ اَنتَ رَبّی لآ اِلَهَ اِلَّا اَنتَ خَلَقتَنی وَ اَنَا عَبدُکَ وَابْنُ اَمَتِکَ وَ فی قَبضَتِکَ وَ ناصِیَتی بِیَدِکَ. اَمسَیتُ عَلی عَهدِکَ وَ وَعدِکَ مَا اسْتَطَعتُ اَعوذُ بِرِضاکَ مِن شَرِّ مَا صَنَعتُ اَبوءُ بِنِعمَتِکَ وَ اَبوءُ بِذَنبی فَاغْفِرلی ذُنوبی اِنَّهُ لایَغْفِرُ الذُّنوبَ اِلَّا اَنتَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا، تویی پروردگار من، معبودی جز تو نیست؛ تو آفریدی مرا و من بنده تو و فرزند کنیز تواَم (منظور از کنیز، مادران هستند) و در دست قدرت تواَم و مهارم در دست توست.

تا آنجا که توانستم بر عهد و پیمان تو، روز را به شب آوردم. پناه می‌برم به خشنودی تو، از شرّ آنچه مرتکب شده‌ام. هم اعتراف می‌کنم به نعمت تو و هم به گناهم. پس بیامرز گناهم را؛ که جز تو کسی نیامرزد گناهانم را.

  

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

یا دائِمَ الْفَضلِ عَلَی البَرِیَّةِ؛ یا باسِطَ الْیَدَینِ بِالْعَطِیَّةِ؛ یا صاحِبَ الْمَواهِبِ السَّنِیَّةِ؛ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ خَیرِ الْوَریَ سَجِیَّةًً؛ وَاغْفِرلَنا یا ذَاالْعُلی فی هَذِهِ الْعَشِیَّةِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای آن‌که بخشش و احسانت بر خلق، دایمی است و دو دستت به عطابخشی باز؛ ای دارنده بخشش‌های ارزشمند؛ درود فرست بر محمد و آل او؛ که بهترین مردم در سرشت و خُلق هستند و ما را در این شب بیامرز، ای بلندمرتبه!

اوقات دعا:

منبع:

کلیات مفاتیح‌الجنان، اعمال شب جمعه.

متن ادبی:

یا رب، دل پاک و جان آگاهم ده

آه شب و گریه سحرگاهم ده

در راه خود، اول ز خودم بی‌خود کن

بی‌خود چو شدم، ز خود، به خود راهم ده

الهی، عظمت تنها شایسته توست و حقارت بایسته من!

به نام کریمت که هم عظیم است و هم غفور و رحیم: «مرا آن ده که آن بِه».

مرا روزی چنان ده که هزاران هزار موجود ناپیدا، از خوان کَرَمت روزی می‌برند.

خدایا، توانایی آفرینشت را مجال اندیشه نیست و ریشه تمام شگفتی‌های هستی به قدرت تکوین تو بازمی‌گردد.

خدایا، تویی که به کوچک‌ترین ذره در آفرینش، موجودیت بخشیده‌ای!

تویی که ناپیداترین موجود را، آشکارترین زندگی عطا فرموده‌ای!

تویی که هر لحظه، عناصر تمام هستی، سپاس و ستایش تو می‌گویند. آیا سزاوار است از من که از آستان کَرمِ تو ناامید باشم؟

چگونه می‌توانم به لطف و توجه تو امیدوار نباشم، وقتی شب جمعه را شب امید، شب رستگاری، شب عبادت قرار داده‌ای و ثواب کارهای صواب را افزون ساخته‌ای.

خداوندا، وقتی به حساب اعمالم می‌نشینم و یک هفته ناراستی‌های دل و دیده را می‌نگرم، شرمنده احسانت می‌گردم؛ احسانی که با وجود گنهکار بودنم، تو از من دریغ نداشتی و روزی‌ام دادی.

امشب که شب نیاز، شب نماز و شب عاشقان بی‌دل است، مرا بار دیگر مدیون بخشش و بزرگی‌ات کن و توبه‌ام را بپذیر؛ به حق پیامبر راستینت، محمد مصطفی صلی الله علیه و آله که امشب را شب درود و صلوات برای او و خاندان گرامی‌اش قرار داده‌ای، ای بخشنده توبه‌پذیر و ای مهربان‌ترین مهربانان!

  

دعا هنگام طلوع صبح روز جمعه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَصبَحتُ فی ذِمَّةِ اللهِ وَ ذِمَّةِ مَلائِکَتِهِ وَ ذِمَمِ اَنبِیائِهِ وَ رُسُلِهِ عَلَیهِمُ السلام وَ ذِمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللهَُ عَلَیهِ وَآلِهِ وَ ذِمَمِ الاَوصِیاءِ مِن الِ مُحَمَّدٍ عَلَیهِمُ السلام امَنتُ بِسِرِّ الِ مُحَمَّدٍ عَلَیهِمُ السلام وَ عَلانِیتِهِم وَ ظاهِرِهِم وَ باطِنِهِم وَ اَشهَدُ اَنَّهُم فی عِلمِ اللهِ وَ طاعَتِهِ کَمُحَمَّدٍ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

صبح کردم (به صبح می‌پیوندم) در پناه خدا و در پناه فرشتگان خدا و پناه پیامبران و رسولان خدا که بر آنان درود باد. و در پناه محمد که درود خدا بر او و خاندان او باد. و در پناه جانشینانی که از خاندان محمد هستند که درود بر آنان باد.

ایمان آوردم به سرّ و آشکار خاندان محمد صلی الله علیه و آله که درود بر آنان باد و پیدا و پنهان آن بزرگواران.

و گواهی می‌دهم که آنان در مقام شناخت خدا و طاعت حق، مانند محمد هستند؛ که درود خداوند بر او و خاندانش باد.

  

دعای بعد از نماز صبح جمعه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَللَّهُمَّ اِنّی تَعَمَّدتُ اِلَیکَ بِحاجَتی وَ اَنزَلتُ اِلَیکَ الْیومَ فَقری وَ فاقََََََََتی وَ مَسکَنَتی، فَاَنَا لِمَغفِرَتِکَ اَرجا مِنّی لِعَمَلی وَ رَحمَتُکَ اَوْسَعُ مِن ذُنوبی.

فَتَوَّلَ قَََضاءَ کُلِّ حاجَةٍ لی بِقُدرَتِکَ عَلَیها وَ تَیسیرِ ذلِکَ عَلَیکَ وَ لِفَقری اِلَیکَ، فَاِنّی لَم‌اُصِبْ خَیراً قَطُّ اِلّا مِنکَ وَ لَم یَصْرِفْ عَنّی سوءً قَطُّ اَحَدٌ سِواکَ.

وَ لَستُ اَرجو لِآخِرَتی وَ دُنیای وَ لا لِیومِ فَقری؛ یومَ یُفْرِدُنی النّاسُ فی حُفرَتی وَ اُفضی اِلَیکَ بِذَنبی سِواکَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا، من با حاجت خود قصد درگاه تو کردم و امروز بار فقر و نیازمندی و بیچارگی‌ام را به درگاه تو فرود آوردم. پس من به آمرزشت بیش از کردارم، امیدوارم و آمرزش و رحمتت، بسی از گناهانم وسیع‌تر است.

پس بر عهده گیر برآوردن همه حاجتم را بدان جهت که قدرت بر آن داری و بر تو آسان است و برای آنکه من هم نیازمند به تو هستم؛ زیرا من هرگز به خیری نرسیدم جز از جانب تو و دفع نکرد بدی را از من کسی جز تو؛ و من برای آخرت و دنیا و روز نیازم، روزی که مرا در قبرم تنها گذارند و گناهم را به سویت آرم، جز تو به کسی امید ندارم.

اوقات دعا:

در مورد دعاها و زیارت‌های شب و روز جمعه در هر ساعت و لحظه، عظمتی نهفته است که قابل درک نیست. ائمه معصومین علیه السلام بر عبادت جمعه بسیار تأکید کرده‌اند. روز جمعه نسبت به روز‌های دیگر فضیلت

دارد و به مؤمنان سفارش شده است که در این روز به پاکیزگی و استغفار و عبادت، به‌ویژه ذکر صلوات اهتمام کنند. این دعاها هم بخش کوچکی از بی‌شمار دعای روز جمعه ـ چه پیش از نماز، چه پس از آن ـ هستند که برای آمرزش گناهان و صفای درون بسیار مفید است و سفارش شده است که دست‌کم، ماهی یک بار، تعقیبات نماز تا دمیدن آفتاب ادامه داشته باشد.

منبع:

کلیات مفاتیح‌الجنان، اعمال روز جمعه، صص 57 و 58.

متن ادبی:

آرام آرام، ولی پرتشویش، صبح آغاز می‌شود و من، چشم به آسمان می‌دوزم و در انتظار رنگین‌کمان ـ همان طلایه‌دار حضور آسمانی‌ات ـ می‌مانم.

مولا جان، تا کی دل‌خون از دیدن شفق باشیم؟

کجاست آیینه سبز حضورت تا در رنگ‌های امیدواری غرق شویم و هر روز صبح، دل به دیدار و زیارتت بسپاریم؟

«صدای صبح بلند است».

گفته‌اند که می‌آیی و پیش روی نگاهم، سپیده خواهد شد پر از شور تماشایی.

صدای صبح بلند است.

گفته‌اند با تموّجی از نور، آسمان در سینه می‌آیی.

چقدر بنالم که: خسته است نگاه آرزومندم.

چقدر مویه کنم که: غم دارم؛ غمی به وسعت تنهایی.

هنوز از پی باران‌ها، نگاه ساحلی‌ام ابری است.

هنوز در پی درمان‌ها، مریض عشق تو می‌مانم:

از یک صبح طلایی تا غروبی پر از شفق، پر از اندوه سپری شدن آدینه‌ای دیگر و نگاه خسته‌ای که در طول قرن‌ها انتظار، باز هم امید به صبحی دیگر دارد؛ می‌اندیشم:

خدایا، چیست این اندوه نافرجام!

آیا می‌بینمش آنگاه که بر سریر عدالت می‌نشیند و من شِکوه‌های عاشقانه خود را، غزل غزل نثارش می‌کنم؟

آنگاه از دل‌تنگی‌هایم می‌گویم و او تبسّم در تبسّم، دلم را به آرامش می‌خواند.

  

خداوندا، چیست در دل این روزگاران پر اندوه که حتی نوای غربت‌کشیدگان را در کبود خویش محو کرده است؟

خدایا، آن‌که در ژرفای پاک سینه‌ها خورشید می‌کارد، کجاست؟

خدایا، آن‌که هر شب در قنوتش اوج می‌گیرد دعا!

آن‌که باران اجابت را ز چشم خویش می‌بارد، کجاست؟

خوشا سایه‌سار پناهش؛ که بی‌پناهان را، در پناه عشق و عدالت نگاه داشته است.

مولا جان!

بی‌تو، حتی بهاران نمی‌پاید فرصت زندگی را؛ بی‌تو دنیا، خزان خانه است.

بی‌تو، آیینه‌ها در غبارند. بی‌تو، رنگین‌کمان، رنگ سبزی ندارد که با شوق باران بگیرد در آغوش خود، آسمان را.

بی‌تو، تنهاتر از آرزوهایمان، صبح جمعه است. بی‌تو، حتی زمان، بی‌بهانه؛ با تو، اما زمین، عاشقانه است.

  

دعای روز جمعه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَلْحَمدُلِلَّهِ الْأَوَّلِ قَبلَ الْإِنشاءِ وَالْإِحیاءِ وَالْاٰخِرِ بَعدَ فَنآءِ الْأَشیآءِ الْعَلیمِ الَّذی لا یَنسیٰ مَن ذَکَرَهُ وَ لا یَنقُصُ مَن شَکَرَهُ وَ لایخیبُ مَن دَعاهُ وَ لا یَقطَعُ رَجآءَ مَن رَجاهُ.

اَللَّهُمَّ اِنّی اُشهِدُکَ وَ کَفیٰ بِکَ شَهیداً وَ اُشهِدُ جَمیعَ مَلائِکَتِکَ وَ سُکّانَ سَماواتِکَ وَ حَمَلَةَ عَرشِکَ وَ مَن بَعَثتَ مِن اَنبیآئِکَ وَ رُسُلِکَ وَ اَنشَاْتَ مِن اَصنافِ خَلقِکَ.

اَنّی اَشهَدُ اَنَّکَ اَنتَ اللهُ لآ اِلهَ الّآ اَنتَ وَحدَکَ لا شَریکَ لَکَ وَ لا عَدیلَ وَ لا خُلفَ لِقَوْلِکَ وَ لا تَبدیلَ وَ اَنَّ مُحَمَّداً صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ ٰالِهِ عَبدُکَ وَ رَسولُکَ اَدّیٰ ما حَمَّلتَهُ اِلَی الْعِبادِ وَ جاهَدَ فِی اللهِ عَزَّوَجَلَّ حَقَّ الْجِهادِ وَ اَنَّهُ بَشَّرَ بِما هُوَ حَقٌّ مِنَ الثَّوابِ وَ اَنذَرَ بِما هُوَ صِدقٌ مِنَ الْعِقابِ.

اَللَّهُمَّ ثَبِّتْنی عَلیٰ دینِکَ ما اَحییتَنی وَ لا تُزِغ قَلبی بَعدَ اِذ هَدَیتَنی وَ هَب لی مِن لَدُنکَ رَحمَةً اِنَّکَ اَنتَ الْوَهّابُ.

صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٰ ٰالِ مُحَمَّدٍ وَاجْعَلنی مِن اَتباعِهِ وَ شیعَتِهِ وَ احشُرنی فی زُمرَتِهِ وَ وَفِّقنی لِأَدآءِ فَرَضِ الْجُمُعاتِ وَ مآ اَوْجَبتَ عَلَیَّ فیها مِنَ الطّاعاتِ وَ قَسَمتَ لِأَهلِها مِنَ الْعَطآءِ فی یومِ الْجَزٰآءِ.

اِنَّکَ اَنتَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

سپاس خداوندی را که نخستین است پیش از ایجاد و زنده کردن هستی و واپسین است پس از فنای آن. دانایی که فراموش نکند یادکنندگانش را و نعمتش را از آن‌که سپاس می‌دارد، نکاهد و نومید نسازد آن‌که او را بخواند و امید امیدوارش را قطع نکند.

خداوندا، من تو را گواه می‌گیرم و گواه تو کفایت می‌کند و گواه می‌گیرم تمام فرشتگان و رسولانت را و ساکنان آسمان‌هایت را و جابه‌جاکنندگان عرشت را و آنهایی که برانگیخته‌ای از پیامبران و فرستادگانت و آنچه آفریده‌ای از مخلوقات گوناگونت را (گواهی می‌دهم که) جز تو معبودی نیست. یگانه‌ای، بدون شریک؛ بی‌مثل و مانند؛ نه تخلّفی در گفتارت هست و نه تبدیلی. گواهی می‌دهم که محمد ـ که درود خدا بر او و خاندانش باد ـ بنده و فرستاده توست و آنچه را به او سپردی، به بندگانت رسانید و در راه خدای عزیز، حق کوشش به جا آورد و بشارت داد مردمان را به پاداش حقیقی و برحذر داشت آنان را از کیفر راستین.

خداوندا، مرا بر دینت ثابت بدار، تا زمانی که زنده‌ام و منحرف نکن دلم را پس از آنکه هدایتم کردی و به من از نزد خود رحمتی بخشای که همانا تویی بخشایشگر.

خدایا درود فرست بر محمد و خاندان او و قرار ده مرا از پیروان و شیعیان او. و مرا با گروه وی محشور گردان و موفقم دار برای ادای تکالیف جمعه‌ها و طاعاتی که در جمعه‌ها بر من واجب کردی و عطاهایی که در روز جزا به اهل آن (جمعه‌ها) قسمت کرده‌ای؛ که همانا تویی مقتدر فرزانه.

اوقات دعا:

معمولاً برای اوقات روز سفارش شده است که زمان خواندن آن، پس از نماز صبح یا در طول روز است.

منبع:

متن ادبی:

خداوندا، سپاس و ستایش تنها شایسته توست؛ تویی که در عظمت، بی‌همتا و در خدایی، یکتایی.

خداوندا، سپاس و ستایش ابدی از آن توست؛ ستایشی که همیشگی و دایمی است؛ فزونی گیرد و هیچ‌گاه کاستی ندارد؛ همان‌گونه که دوست می‌داری و راضی‌ات می‌کند ای صاحب کرامت و جلال!

درود فرست، درود فراوان بر روان آسمانی حضرت محمد صلی الله علیه و آله، رسول رحمت و خاندان پسندیده و پاکش!

و در این روز، روز زیبای آدینه، روز زیارتی حضرت موعود[ که دل‌ها آکنده از عطر انتظار اوست، انتظارات عارفانه ما را هم برآورده بفرما.

پروردگارا، خطاهای بزرگ و کوچک ما را به خاطر عظمت حضرت صاحب علیه السلام عفو بفرما و به‌پاس نجوای گرم ندبه و عطر کلمات «اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم» توفیق درک نیایش‌های روز جمعه را به ما عنایت کن.

توفیق همراهی و هم‌آوایی زیارت‌هایی را که آکنده از انتظار واپسین منجی انسان و انسانیت هستند و جان و دل نیایش‌کنندگان را به تماشای بلندترین محراب آسمان فرامی‌خوانند.

به لطف و کرمت ای همیشه بنده‌نواز بی‌نیاز؛ آمین.

فصل سوم: دعای ماه‌ها

دعای هر روز ماه رجب

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

یا مَن یَملِکُ حَوائِجَ السّائِلینَ، وَ یَعلَمُ ضَمیرَ الصّامِتینَ، وَ لِکُلِّ مَسْاَلَةٍ مِنکَ سَمعٌ حاضِرٌ، وَ جَوابٌ عَتیدٌ، اَللَّهُمَّ وَ مَواعیدُکَ الصّادِقَةُ، وَ اَیادیکَ الْفاضِلَةُ، وَ رَحمَتُکَ الْواسِعَةُ، فَأَسئَلُکَ اَن تُصَلِّیَ عَلیٰ مُحَمُدٍ وَ اٰلِ مُحَمَّدٍ، وَ اَن تَقضِیَ حَوائِجی لِلدُّنیا وَ الْاٰخِرَةِ، اِنّکَ عَلیٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدیرٌ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای آن‌که حاجت‌های خواهندگان در اختیار اوست و به آنچه در دل افراد ساکت قرار دارد، آگاه است. برای هر درخواستی از تو، گوشی حاضر و جوابی مهیاست. خدایا به حق وعده‌های راستت و نعمت‌های بسیار و رحمت گسترده‌ات، از تو می‌خواهم که بر محمد و خاندانش درود فرستی، حاجت‌های دنیا و آخرتم را محقق سازی که تو بر هر کاری توانایی.

اوقات دعا:

حضرت علی بن الحسین علیه السلام این دعا را برای هر روز ماه رجب سفارش فرموده است.

منبع:

مفاتیح‌الجنان، ص 220.

  

دعای عمومی ماه رجب

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

یا مَن اَرجوهُ لِکُلِّ خَیرٍ وَ امَنُ سَخَطَهُ عِندَ کُلِّ شَرٍّ یا مَن یُعطِی الْکَثیرَ بِالْقَلیلِ یا مَن یُعطی مَن سَئَلَهُ.

یا مَن یُعطی مَن لَم یَسئَلهُ وَ مَن لَم یَعرِفهُ تَحَنُّناً مِنهُ وَ رَحمَةً اَعطِنی بِمَسئَلَتی اِیاکَ جَمیعَ خَیرِ الدُّنیا وَ جَمیعَ خَیرِ الْآخِرَةِ وَ اصْرِف عَنّی بِمَسئَلَتی اِیاکَ جَمیعَ شَرِّ الدُّنیا وَ شَرِّ الْآخِرَةِ فَاِنَّهُ غَیرُ مَنقوصٍ ما اَعطَیتَ وَ زِدنی مِن فَضلِکَ یا کَریمُ.

یاذَاالْجَلالِ وَالْاِکرامِ؛ یاذَاالنَّعماءِ وَالْجودِ؛ یاذَاالْمَنِّ وَالطَّولِ؛ حَرَّم شَیبَتی عَلَی النَّارِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای آن‌که به او امید دارم در هر خیری و ایمن هستم از خشمش در هر شرّی،

ای که می‌دهد (عطای) بسیار در برابر (طاعت) اندک،

ای آن‌که عطا کند به هرکس که از تو بخواهد.

ای آن‌که عطا کند به کسی که از تو نخواهد و نه تو را بشناسد از راه مهرورزی و رحمت؛ عطا کن بر من به خاطر درخواستی که از تو کردم همه خیر دنیا و همه خیر و خوبی‌های آخرت را و بگردان از من به خاطر همان درخواستی که کردم همه شرّ دنیا و شرّ و بدی آخرت را؛ زیرا کم ندارد آنچه عطا کنی و بیفزا برای من از فضل خودت ای باکرامت!

ای صاحب کرامت و جلال، ای صاحب نعمت‌ها و بخشش؛ ای صاحب عطا و سخاوت؛ حرام کن محاسنم را بر آتش دوزخ.

اوقات دعا:

این دعا، صبح و شام پس از نمازهای روز و شب در ماه رجب خوانده شود.

منبع:

مفاتیح الجنان، ص 228.

  

دعای عمومی ماه رمضان

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

یا عَلِیُ یا عَظیمُ یا غَفورُ یا رَحیمُ اَنتَ الرَّب الْعَظیمُ الَّذی لَیسَ کَمِثلِهِ شَیءٌ وَ هُوَ السَّمیعُ الْبَصیرُ وَ هَذا شَهرٌ عَظَّمتَهُ وَ کَرَّمتَهُ وَ شَرَّفتَهُ وَ فَضَّلتَهُ عَلَی الشُّهورِ وَ هُوَ الشَّهرُ الَّذی فَرَضتَ صِیامَهُ عَلَیَّ وَ هُوَ شَهرُ رَمَضانَ الَّذی اَنزَلتَ فیهِ الْقُرآنَ هُدیً لِلنّاسِ وَ بَیّناتٍ مِنَ الْهُدی وَ الْفُرقانِ وَ جَعَلتَ فیهِ لَیلَةَ الْقَدرِ وَ جَعَلتَها خَیراً مِن اَلفِ شَهرٍ فَیاذَالْمَنِّ وَ لا یُمَنُّ عَلَیکَ مُنَّ عَلَیَ بِفَکاکِ رَقَبَتی مِنَ النَّارِ فیمَن تَمُنُّ عَلَیهِ وَ اَدخِلنِی الْجَنَّهَ بِرَحمَتِکَ یا اَرحَمَ الرَّاحِمینَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای والا، ای بزرگ، ای آمرزنده، ای مهربان؛ تویی پروردگار بزرگی که نیست مانند او چیزی و اوست شنوا و بینا و این ماهی است که بزرگش نمایاندی و گرامی‌اش داشتی و شرفش بخشیدی و برترش ساختی بر همه ماه‌ها و آن ماهی است که روزه گرفتن آن را واجب کردی بر من و آن ماه رمضان است که در آن قرآن را نازل کردی برای راهنمایی مردم و گواه درست برای هدایت و فرق بین حق و باطل و تو شب قدر را در آن قرار دادی و آن را بهتر از هزار ماه قرار دادی. ای صاحب منّتی که بر تو منّت نباشد، منّت گذار بر من به آزاد ساختنم از آتش دوزخ در میان آنها

که منّت نهی بر ایشان و مرا در بهشت داخل کن به رحمت خودت ای مهربان‌ترین مهربانان.

اوقات دعا:

این دعا در تعقیب نمازهای روز و شب در ماه مبارک رمضان خوانده می‌شود.

منبع:

مفاتیح‌الجنان، ص 289.

  

دعای پس از نماز در ماه رمضان

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ

اَللّهُمَّ اَدخِل عَلی اَهلِ الْقُبورِ السُّرورَ.

اَللّهُمَّ اَغنِ کُلَّ فَقیرٍ؛ اَللّهُمَّ اَشبِع کُلَّ جائِعٍ؛ اَللّهُمَّ اکسُ کُلَّ عُریانٍ؛ اَللّهُمَّ اقضِ دَینَ کُلِ مَدینٍ؛ اَللّهُمَّ فَرِج عَن کُلِ مَکروبٍ؛ اَللّهُمَّ رُدَّ کُلَّ غَریبٍ؛ اَللّهُمَّ فُکَّ کُلَّ اَسیرٍ؛ اَللّهُمَّ اَصلِح کُلَّ فاسِدٍ مِن اُمورِ الْمُسلِمینَ؛ اَللّهُمَّ اشفِ کُلَّ مَریضٍ؛ اَللّهُمَّ سُدَّ فَقرَنا بِغِناکَ؛ اَللّهُمَّ غَیر سوءَ حالِنا بِحُسنِ حالِکَ اَللّهُمَّ اقضِ عَنَّا الدَّینَ واَغنِنا مِنَ الْفَقرِ اِنَّکَ عَلی کُلِ شَیءٍ قَدیرُ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای خدا تو بر اهل قبور نشاط و شادمانی عطا کن. خدایا، همه فقیران را بی‌نیاز گردان. خدایا، همه گرسنگان را سیر کن. خدایا، همه برهنگان را بپوشان. خدایا، بدهی هر مدیونی را ادا کن. خدایا، هر گرفتاری را گشایش ده. خدایا، هر غریبی را به وطن باز گردان. خدایا، هر اسیری را آزاد گردان. خدایا، همه مفاسد امور مسلمانان را اصلاح کن. خدایا، همه بیماران را شفا عنایت فرما.

خدایا، به بی‌نیازی ذات خود، جلو فقر و نداری ما را بگیر. خدایا، بدحالی ما را به خوبی حال خودت تغییر ده.

خدایا، بدهی ما را ادا کن و فقر ما را به بی نیازی بَدَل فرما؛ زیرا تو بر هر چیز توانایی.

اوقات دعا:

حضرت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «هر که این دعا را در ماه رمضان پس از هر نماز واجبی بخواند، خداوند گناهان او را تا روز قیامت بیامرزد.» این دعا برای تعقیبات نماز تأکید شده است.

منبع:

مفاتیح‌الجنان، ص290.

فصل چهارم: دعای اعمال مختلف

دعای گشایش در امور

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ

یا مَن یَکفی مِن کُلِّ شَیءٍ وَ لا یَکفی مِنهُ شَیءٌ اِکفِنی ما اَهَمَّنی.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای که از هرچه کفایت می‌کنی و کفایت نمی‌کند از تو چیزی؛ کفایت کن آنچه برایم مهم است.

اوقات دعا:

برای فرج و رفع گرفتاری و غم سودمند است و حضرت جواد علیه السلام به آن سفارش فرموده است.

منبع:

مفاتیح‌الجنان، ص 186.

  

دعای فرج

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ

اِلهی بِحَقِّ مَن ناجاکَ وَ بِحَقِّ مَن دَعاکَ فِی الْبَّرِ وَ الْبَحرِ تَفَضَّل عَلی فُقَراءِ الْمُومِنینَ وَ الْمُومِناتِ بِالْغَناءِ وَالثَّروَةِ وَ عَلی مَرضَی الْمومِنینَ وَ الْمُومِناتِ

بِاللُّطفِ وَ الْکَرَم وَ عَلی اَمواتِ الْمُومِنینَ وَ الْمُومِناتِ بِالْمَغفِرَةِ وَ الرَّحمَةِ وَ عَلی غُرَباءِ الْمُومِنینَ وَ الْمُومِناتِ بِالرَّدِّ اِلی اَوْطانِهِم سالِمینَ غانِمینَ بِمُحَمَّدٍ وَ الِهِ اَجمَعینَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خدایا، به حق آن‌که با تو مناجات کند و به حق آن‌که تو را خواند در بیابان و در دریا؛ تفضل کن بر فقیران مؤمنان و مؤمنات به بی‌نیازی و ثروت و بر بیماران مؤمنان و مؤمنات به درمان و سلامتی و بر مردگان مؤمنان و مؤمنات به آمرزش و مهر و بر غریبان مؤمنان و مؤمنات به برگشت به وطن خود در تندرستی و بهره‌وری؛ به حق محمد و تمامی آل محمد.

اوقات دعا:

از جمله دعاهای حضرت صاحب‌الامر[ است که برای فرج در امر مؤمنان خوانده می‌شود.

منبع:

  

دعای طلب حاجات

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

یا رَبَّ الْاَوَّلینَ وَالْاٰخَرینَ، وَ یا خَیرَ الْاَوَّلینَ وَالْاٰخِرینَ، یا ذَاالْقُوَّةِ الْمَتینِ، وَ یا راحِمَ الْمَساکینَ، وَ یا اَرحَمَ الرَّاحِمینَ.

و فی روایة:

یا اَوَّلَ الْاَوَّلینَ، وَ یا اٰخِرَ الْاٰخِرینَ، وَ یا ذَاالْقُوَّةِ الْمَتینِ، وَ یا اَرحَمَ الرَّاحِمینَ، اَغنِنا وَاقْضِ حاجَتَنا.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای پروردگار اولین و آخرین و ای بهترین اولین و آخرین و ای دارای نیروی قوی و ای رحم‌کننده به بیچارگان و ای مهربان‌ترین مهربانان.

و در روایتی دیگر آمده است:

ای آغاز هر آغاز و ای پایان هر انتها و ای دارای نیروی قوی و ای مهربان‌ترین مهربانان، مرا بی‌نیاز گردان و حاجتم را ادا کن.

  

نیز دعای دیگری در این زمینه وارد شده است:

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَللَّهُمَّ قَنِّعنی بِما رَزَقتَنی، وَاسْتُرنی وَ عافِنی اَبَداً ما اَبقَیتَنی، وَاغْفِرلی وَارْحَمنی اِذا تَوَفَّیتَنی، اَللَّهُمَّ لا تُعیِنی فی طَلَبِ ما لَم تُقَدِّرلی، وَ ما قَدَّرتَهُ فَاجعَلهُ مُیَسَّراً سَهلاً.

اَللَّهُمَّ کافِ عَنّی والِدَیَّ، وَ کُلَّ مَن لَهُ نِعمَةٌ عَلَیَّ خَیرَ مُکافاةٍ، اَللَّهُمَّ فَرِّغنی لِما خَلَقتَنی لَهُ، وَ لا تَشغَلنی بِما تَکَفَّلتُ لی بِهِ، وَ لا تُعَذِّبنی وَ اَنَا اَستَغفِرُکَ، وَ لا تَحرِمنی وَ اَنَا اَسئَلُکَ.

اَللَّهُمَّ ذَلِّل نَفسی، وَ عَظِّم شَأْنَکَ فی نَفسی، وَ اَلْهِمنی طاعَتَکَ، وَالْعَمَلَ بِما یُرضیکَ، وَالتَّجَنُّبَ لِما یُسخِطُکَ، یا اَرحَمَ الرَّاحِمینَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا، تا آنگاه که مرا زنده می‌داری، به آنچه داده‌ای، قانعم گردان و عیوبم را بپوشان و مرا سلامت دار و آن زمان که مرا می‌میرانی، مرا

بیامرز و مشمول رحمتت قرار ده. بارالها! مرا بر آنچه برایم مقدّر نساخته‌ای، به رنج مینداز و آنچه را برایم مقدّر کرده‌ای، آسان گردان.

خداوندا، پدر و مادر و هر که را بر من حقی دارد، به بهترین وجه پاداش ده.

خداوندا، مرا تنها در آنچه به جهت آن مرا آفریده‌ای، مشغول کن و در آنچه خودم را برای آن به زحمت انداخته‌ام، مشغول نساز.

خداوندا، نفسم را ذلیل و مقامت را در نفسم افزون فرما و طاعتت و عمل به آنچه مورد رضایت توست و دوری از آنچه را مورد غضب تو است، به من الهام کن، ای بهترین رحم‌کنندگان.

اوقات دعا:

دعای حضرت زهرا علیها السلام برای همه خواسته‌های دنیوی و اخروی.

منبع:

صحیفة الزهرا، ص43.

  

دعای طلب سلامتی

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

یا اَللهُ یا وَلِیَّ الْعافِیَةِ، وَ رازِقَ الْعافِیَةِ، وَالْمُنعِمُ بالْعافِیَةِ، وَالْمَنّانُ بِالْعافِیَةِ، وَالمُتَفَضِّلُ بِالْعافِیَةِ عَلَیَّ وَ عَلیٰ جَمیعِ خَلقِکَ، رَحمانَ الدُّنیا وَالْآخِرَةِ وَ رَحیمَهُما، صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَارْزُقنا الْعافِیَةَ وتَمامَ الْعافِیَةِ، فی شُکرِ الْعافِیَةَ، فِی الدُّنیا وَالْآخِرَةِ، یا اَرحَمَ الرّاحِمینَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا، ای صاحب عافیت و روزی‌دهنده آن و نعمت‌دهنده به آن و منّت‌گزار بدان و تفضّل‌کننده به آن بر من و بر تمامی مخلوقاتت، ای مهربان و عطوف در دنیا و آخرت، بر محمد و خاندانش درود فرست و

به ما در دنیا و آخرت، عافیت و سلامتی و تمامیت آن را و شکر بر آن را عطا فرما، ای مهربان‌ترین مهربانان.

اوقات دعا:

این دعا به نقل از امام رضا علیه السلام در صحیفة الرّضا برای طلب سلامتی از درگاه خداوند متعال سفارش شده است.

منبع:

صحیفة الرضا، ص 214.

  

دعای طلب روزی

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ

یا اللهُ، یا اللهُ، یا اللهُ، اَسئَلُکَ بِحَقِّ مَن حَقُّهُ عَلَیکَ عَظیمٌ، اَن تُصَلِّی عَلَی مُحَمَّدٍ، وَ اَن تَرزُقَنی الْعَمَلَ بِما عَلَّمتَنی مِن مَعرِفَةِ حَقِّکَ، وَ اَن تَبسُطَ عَلَّی ما حَضَّرتَ (حَظَّرتَ) مِن رِزقِکَ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا، خداوندا، خداوندا، به حق آن کسی که حق او بر تو بزرگ است (نبی اکرم صلی الله علیه و آله ) بر محمد رحمت فرست و مرا «توفیق» عمل به آنچه به من آموختی، از شناخت حق خودت نصیب کنی و آنچه از روزی که آماده فرمودی، بر من گسترده فرمایی.

منبع:

صحیفه امام موسی کاظم علیه السلام، ص 78.

  

دعای خروج از خانه

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ، خَرَجتُ بِحَوْلَ اللهِ وَ قُوَّتِهِ لا بِحَوْلٍ مِنِّی.

وَ لا قُوَّتِی بِل بِحَولِکَ وَ قُوَّتِکَ، یا رَبِّ مُتَعَرِّضَاً لِرِزقِکَ فَأتِنِی بِهِ فی عافِیةٍ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

به نام خداوند بخشاینده مهربان. خارج شدم به اتکای نیروی پروردگار، نه به نیروی خودم، بلکه به نیروی تو ای خداوند، درحالی‌که در پی روزی تو هستم، پس روزی همراه با عافیت به من عنایت کن.

اوقات دعا:

دعای امام موسی کاظم علیه السلام هنگام خروج از خانه.

منبع:

صحیفه امام موسی کاظم علیه السلام، ص 76.

  

در دعایی دیگر در این باره می‌خوانیم:

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ

بِسمِ اللهِ آمَنتُ بِاللهِ، تَوَکَّلتُ عَلَی اللهِ، ما شاءَاللهُ وَ لا قُوَّةَ اِلَّا بِاللهِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

به نام خدا، ایمان آوردم به خداوند و توکل کردم بر خداوند. آنچه خدا می‌خواهد و هیچ نیرویی نیست مگر آنکه به قدرت خداوند وابسته است.

اوقات دعا:

دعای امام موسی کاظم علیه السلام هنگام خروج از خانه.

منبع:

صحیفه امام موسی کاظم علیه السلام، ص 77.

  

دعای دوری از گرفتاری و مشکلات

ِبسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

یا نورُ یا بُرهانُ، یا مُبینُ یا مَتینُ، یا رَبِّ اِکفِنی شَرَّ الشُّرورِ وَ اٰفاتِ الدُّهورِ، وَ اَسئَلُکَ النَّجاةَ یَوْمَ یُنفَخُ فِی الصُّورِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

ای نور، ای دلیل و برهان؛ ای آشکار، ای محکم و پابرجا؛ پروردگارا، شرّ شرها و آفات و بلاهای روزگاران را از من کفایت کن و از تو نجات در روزی را که در صور دمیده می‌شود، خواهانم.

اوقات دعا:

حضرت امام هادی علیه السلام این دعا را برای دوری از گرفتاری‌ها و مشکلات سفارش کرده است.

منبع:

صحیفه امام هادی علیه السلام، ص 132.

  

دعای دور ماندن از ترس و خوف و دعای صبح

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَصبَحتُ اللّهُمَّ مُعتَصِماً بِذِِمامِکَ الْمَنیعِ، الَّذی لا یُطاوَلُ وَ لا یُحاوَلُ، مِن شَرِّ کُلِّ غاشِمٍ وَ طارِقٍ، مِن سائِرِ و مَنْ خَلَقْتَ و ما خَلَقتَ، مِن خَلقِکَ الصّامِتِ وَالنّاطِقٌ فی جُنَّةٍ مِن کُلِّ مَخوفٍ بِلِباسٍ سابِغَةٍ حَصینَةٍ، وَ هِیَ وِلاءُ اَهلِ بَیتِ نَبِیِّکَ عَلَیهِمُ السلام .

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا، وارد صبح شدم در حالی که به پیمان فراگیرت که برتر از آن نبوده است و مورد دست‌درازی قرار نمی‌گیرد، چنگ زده‌ام، از شرّ هر

ستمگر و شروری، از تمامی موجودات زنده و غیرزنده‌ای که خلق کرده‌ای و از مخلوقات گویا و بی‌نیازت، در پوششی از هر ترساننده، به پوشش فراگیر ولایت خاندان پیامبرت که بر آنان درود باد.

منبع:

صحیفه امام هادی علیه السلام، ص 68.

  

دعای هنگام خواب

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیم

اَلْحَمدُلِلَّهِ الْکافی، سُبحانَ اللهِ الْاَعلیٰ؛ حَسبِیَ اللهُ وَ کَفیٰ، ماشاءَاللهُ قَضیٰ؛ سَمِعَ اللهُ لِمَن دَعا، لَیسَ مِنَ اللهِ مَلْجَأُ وَ لا وَراءَاللهِ مُلتَجأ.

تَوَکَّلتُ عَلَی اللهِ رَبّی وَ رَبِّکُم، ما مِن دابَّةٍ اِلَّا هُوَ اٰخِذٌ بِناصِیَتِها؛ اِنَّ رَبّی عَلیٰ صِراطٍ مَستَقیمٍ.

اَلْحَمدُلِلَّهِ الَّذی لَم یَتَّخِذ وَلَداً وَ لَم یَکُن لَهُ شَریکٌ فِی الْمُلکِ وَ لَم یَکُن لَهُ وَلِیٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ کُبِّرَهُ تَکبیراً.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

سپاس مخصوص خداوندی است که کفایت‌کننده است. پاک و منزّه است خداوند برتر. تنها خداوند مرا کافی است. آنچه خدا می‌خواهد، انجام می‌گیرد. خداوند سخن کسی که او را می‌خواند، می‌شنود. جز خداوند پناهگاهی نیست.

توکل می‌کنم به پروردگار شما و خودم. هیچ جنبنده‌ای نیست مگر آنکه خداوند زمام او را به دست دارد. همانا پروردگار من در راه راست است.

سپاس خداوندی را سزاوار است که فرزندی برای خود نگرفته است و در فرمانروایی‌اش شریکی ندارد و او را یاوری که بر عزتش افزاید نباشد و او را به خوبی بزرگ شمار.

  

و همچنین این ذکر را هنگام خواب فرموده است (که به تسبیحات حضرت زهرا علیها السلام معروف است):

بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحیم

اَللهُ اَکبَرُ.

اَلحَمدُلِلَّهِ.

سُبحانَ اللهِ.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوند برتر است. (سی و چهار بار)

سپاس خدا را سزاست. (سی و سه بار)

خداوند پاک و منزّه است. (سی و سه بار)

اوقات دعا:

از جمله دعاهای حضرت زهرا علیها السلام هنگام خواب است.

منبع:

متن ادبی:

آفریدگارا، سپاس تو را که روز را به نور خورشید تابان و شب را به جلوه ماه آراستی و پیش از شامگاهان، غروب را به آرامشی ستودنی دلپذیر ساختی.

ستوده باد نامت ای آفریدگار یکتای بی‌همتا که اساس هستی و نیستی از توست. صاحب ملک و ملکوتی، سررشته تمام کارها در دست توست و بر تمام امور توانایی.

«خدایا، تویی که به راحتی با دوستانت انس می‌گیری و نیازهایشان را که به تو توکل کرده‌اند؛ برطرف می‌سازی.

به تمام اسرار پنهانی‌شان، آگاه و به آنچه در دل دارند، آشنایی.

از تمام اندیشه‌هایشان باخبری و رازهایشان همیشه نزد تو آشکار و دل‌هایشان در حسرت دیدار تو داغ‌دار است.

اگر از تنهایی و غربت وحشت کنند، تنها یاد تو آرامشان می‌سازد».

پس تاریکی شب را برای من، سرشار از نور یادت کن و مرا از گزند افکار آشفته و کابوس‌های دهشت‌آفرین، برحذر دار.

خدایا مرا در پرنیان آرامش یادت گیر و با چتر پرندین فرشتگان، از گزند انفاس اهریمنان در امان بدار؛ که تنها تو، خداوند من و خالق و حافظ منی.

  

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ

اِنَّ اللهَ یُمسِکُ السَّماواتِ وَ الْاَرضَ اَن تَزولا وَلَئِن زالَتا اِن اَمسَکَهُما مِن اَحدٍ مِن بَعدِهِ اِنَّهُ کانَ حلیماً غَفورا.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوند آسمان‌ها و زمین را حفظ می‌کند که پایین نیفتد و اگر فرو بیفتد، هیچ‌کس جز خداوند نمی‌تواند آنها را نگه دارد. همانا خداوند، بردبار و غفور است.

منبع:

صحیفه امام موسی کاظم علیه السلام، ص 75.

  

دعای هنگام مسافرت

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ

اَللَّهُمَ احفَظنِی وَاحفَظ ما مَعِی، وَ سَلِّمنی وَسلَّم ما مَعِی، وَ بَلِّغِنی وَ بَلِّغ ما مَعِی بَلاغاً حَسَناً.

ترجمه:

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خداوندا، مرا و آنچه را با من است، حفظ کن و مرا و آنچه را با من است، سالم نگه‌دار و مرا و آنچه را با من است، به خوبی به مقصد برسان.

اوقات دعا:

حضرت امام موسی کاظم علیه السلام این دعا را هنگام مسافرت می‌خواند.

منبع:

صحیفه امام موسی کاظم علیه السلام، ص 76.

پایان‌بخش نیایش

وَ آخِرُ دَعوانا اَن ِ الْحَمدُ ِللهِ رَبِّ الْعالَمینَ وَالصَّلاةُ وَ السلام عَلَی رَسولِهِ الْمُصطَفَی وَ آلِهِ اَجمَعینَ و لا سِیمَا الْحُجَّةَ الْمُنتَظَرَ اَلْاِمامَ الثَّانِی عَشَرَ عَجَّلَ اللهُ فَرَجَهُ الشَّریفَ وَ جَعَلَنا مِن اَعوانِهِ وَ اَنصارِهِ وَ شیعَتِهِ وَ مُحِبّیهِ، آمینَ یا رَبَّ العالَمینَ.

کتابنامه

قرآن کریم.

نهج‌البلاغه.

1.ادعیه امام زین‌العابدین، تألیف و ترجمه: جواد قیومی اصفهانی، مؤسسه نشر اسلامی، 1419 هـ .ق.

2.تعقیبات مشترکه دعاها و زیارت روزهای هفته، تهران، انتشارات سروش صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، چاپ اول، 1386.

3.صحیفة الحسین علیه السلام، تألیف و ترجمه: جواد قیومی اصفهانی، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ دوم، 1375.

4.صحیفة الرضا علیه السلام، تألیف و ترجمه: جواد قیومی اصفهانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1375.

5.صحیفة الزهرا(س)، تألیف و ترجمه: جواد قیومی اصفهانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ سوم، 1376.

6.صحیفة المهدی، گردآورنده: عیسی اهری، قم، رسالت، 1385.

7.صحیفه امام باقر علیه السلام، تألیف: جواد قیومی اصفهانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1381.

8.صحیفه امام هادی علیه السلام، تألیف و ترجمه: جواد قیومی اصفهانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1381.

9.صحیفه سجادیه، امام علی بن الحسین علیه السلام، ترجمه: حسین استادولی، قم، انتشارات الهادی، چاپ دهم، زمستان 1381.

10.صحیفه علویه، ترجمه: سید هاشم رسولی محلاتی، قم، انتشارات اسلامی، بی‌تا.

11.صحیفه کاظمیه (امام موسی بن جعفر)، تألیف و ترجمه: سید محمدرضا غیاثی کرمانی، تهران، انتشارات سروش، چاپ اول، 1379.

12.کلیات مفاتیح‌الجنان، قمی، شیخ عباس، ترجمه: موسوی دامغانی، قم، انتشارات فاطمه الزهرا، چاپ اول، 1377.

13.مفاتیح نوین، گردآورنده: ناصر مکارم شیرازی و همکاران، ترجمه: سید هاشم رسولی محلاتی، قم، مدرسة الامام علی بن ابی‌طالب علیه السلام، چاپ اول، 1384.