چهل حدیث موفقیت

مشخصات کتاب

عنوان و نام پدیدآور : چهل حدیث موفقیت/ نویسنده مهدی عبدی.

مشخصات نشر : قم: آستانه مقدسه قم،انتشارات زائر، 1387.

مشخصات ظاهری : 57 ص.؛ 15×15 س‌م.

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

موضوع : علی‌بن ابی‌طالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق -- احادیث

موضوع : اربعینات -- قرن 14

موضوع : موفقیت -- احادیث

رده بندی کنگره : BP37/35/ر73چ9 1395

رده بندی دیویی : 297/951

اشاره

فهرست مطالب

مقدمه ... 5

طلب موفقیت ... 13

کتابنامه ... 54

مقدمة

کَلامُکُمْ نُورٌ

سخن شما اهل بیت، نور است.

زیارت جامعه کبیره

بر آستان احادیث اهل بیت ، عقل خضوع می‌کند دل خشوع می‌یابد و روح سیراب می‌شود . احادیث نورانی ائمه اطهار ، منشوری است که حکمت‌های قدسی و معارف ناب الهی را بر دل‌ها و عقل‌ها می‌تاباند . گلشنی روح پرور و گنجینه‌ای گرانبها و سرمایه‌ای پایان‌ناپذیر است .

امام باقر علیه‌السلام فرمود :

شَرِّقا أوْ غَرِّبا ، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا اهلِ البیت؛⁽¹⁾

به شرق و غرب جهان بروید ، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت ، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است .

همواره مدیون راویان ، محدّثان و عالمان گذشته شیعه‌ایم که با دقّت و درایت و مسئولیت‌شناسی ، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسل‌های بعدی سپرده‌اند .

احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام آنگونه که خودشان فرموده‌اند ، «نور» است .

مجموعه‌های حدیثی ، دانشکده‌های صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر

حضوری می‌دهد و خرسندیم که ما میراث‌دار این

علوم و معارفیم . برای پیمودن راه صحیح زندگی و رهایی از حیرت‌ها و ضلالت‌ها و کج راهه‌ها ، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایت‌گر اندیشه‌ها و صفابخش دل‌ها و جان‌ها است .

روایات پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و اهل بیت او ، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است ، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است ، هم در موضوعات اخلاقی ، تربیتی ، تهذیب نفس ، پند و موعظه ، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند ، دل در گرو محبت و اطاعت آنان می‌نهند، همانگونه که حضرت رضا علیه‌السلام فرمود : اِنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا

لاَتّبعونا؛⁽¹⁾

اگر مردم خوبی‌ها و زیبایی‌های سخن ما را بدانند ، از ما پیروی می‌کنند .

بر این اساس ، آموختن ، نوشتن ، بیان ، نشر ، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت ، کاری است ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام .

کتب حدیثی شیعه ، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است . برای بهره‌گیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر ، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجان‌هایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد .

«چهل حدیث نویسی» ، یکی از گام‌های ارزشمند در نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که

عالمان از دیرباز به آن مبادرت می‌ورزیدند و جامعه را از معنویّت آثار اهل بیت بهره‌مند می‌ساختند . اینکه

امامان فرموده‌اند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند ، در روز قیامت فقیه و دین شناس برانگیخته می‌شود ، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است ، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان آگاه می‌کند . چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد ، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل . به هر حال ، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است .

امروز ، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت ، بیش از هر زمان احساس می‌شود . عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان می‌دهند ، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان ،

سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقه‌مند ، روشن‌تر نشان می‌دهد و به همین دلیل ، مراکز و مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث»

می‌پردازند .

آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت ، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیث‌های موضوعی کرده است . موضوعات ، ابتدا در کمیته‌ای تعیین ، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند . سعی شده است اغلب موضوعات ، اخلاقی ، تربیتی ، کاربردی و معارفی باشد . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .

امّا جزوه حاضر...

عوامل مختلف، دست به دست هم می‌دهند، تا شرایط را برای تحقق یک «هدف» یا رسیدن انسان به

خواسته‌ها و مقاصدش را فراهم سازند. نام این بسترسازی و جور شدن شرایط، «توفیق» است.

خیلی‌ها در پی اهداف خود می‌روند، ولی هرگز نمی‌رسند. بسیاری در زندگی، به «موفقیت»های شایانی دست می‌یابند و از عمر و زندگی خویش، بیشترین بهره‌مندی‌ها را دارند.

موفقیت چیست و در چیست؟ چه خصلت‌ها و اعمالی انسان را موفق می‌سازد؟ برای موفقیت در امور فردی و خانوادگی و اجتماعی چه باید کرد؟ انسان‌های موفق از چه ویژگی‌هایی برخوردارند؟ این سؤال‌ها و

سؤالات دیگر، در روایات نورانی اهل بیت علیهم‌السلام پاسخ داده شده است.

جزوه حاضر که گزیده چهل حدیث از گلستان خرّم معارف اهل بیت علیهم‌السلام درباره این موضوع است، به همّت برادر ارجمند، حجة‌الاسلام جناب آقای مهدی عبدی وندرینی فراهم آمده است که به جاست از

زحمات ایشان تقدیر شود.

امید است «رمز و راز موفقیت» که در سایه رهنمودهای اولیای الهی در این احادیث به دست می‌آید، چراغ راه ما گردد و به توفیقات برتر که همان کامیابی و فوز و رستگاری در سایه بندگی خداست، دست یابیم.

انتشارات زائر / آستانه مقدّسه

1388ش

طلب موفقیت

«وَما تَوْفیقی إِلاَّ بِاللّه‌ِ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَإِلَیْهِ أُنیبُ»؛⁽¹⁾

و توفیق⁽²⁾(موفقیت) من جز به یاری خداوند نیست بر او تکیه می‌کنم و به سوی او باز می‌گردم.

1.موفقیت چیست؟

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

التَّوفیقُ عِنایَةُ الرَّحْمنِ؛⁽¹⁾

توفیق (موفقیت)، عنایت خدای مهربان است.

2.درخواست موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

وَارْغَبُوا إِلَیْهِ فی التَّوفیقِ؛ فَإِنَّهُ أُسٌّ وَثیقٌ؛⁽¹⁾

و از او (خداوند) توفیق طلب کنید؛ زیرا که توفیق بنیادی استوار است.

3.شکر بر توفیق

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

نَحْمَدُهُ عَلی ما وَفَّقَ لَهُ مِنَ الطّاعَةِ، وَذَادَ عَنْهُ مِنَ الْمَعْصِیَةِ؛⁽¹⁾

خداوند را برای موفقیتی که به انجام دستورات و ترک گناهان به ما داده است می‌ستاییم.

4.نقش مهر الهی در توفیق

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

إِذا أَحَبَّ اللّه‌ُ عَبْدا أَلْهَمَهُ رُشْدَهُ وَوَفَّقَهُ لِطاعَتِهِ؛⁽¹⁾

هنگامی که خدا بنده‌ای را دوست بدارد رشدش را به او الهام کند و به طاعت خویش او را موفق بدارد.

5.نشان موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مَنْ وُفِّقَ لِرَشادِهِ تَزَوَّدَ لِمَعادِهِ؛⁽¹⁾

هرکس موفق به یافتن راه راست گردد برای آخرتش توشه گردآورد.

6.نشان بی‌توفیقی

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

لَیْسَ مِنَ التَّوْفیقِ کُفْرانُ نِعَمِ اللّه‌ِ؛⁽¹⁾

ناسپاسی نسبت به نعمت‌های خداوند، از توفیق نیست.

7.اندیشه و موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مَنْ تَفَکَّرَ فی آلاءِ اللّه‌ِ وُفِّقَ؛⁽¹⁾

هرکس در نعمت‌های خدا بیندیشد (به هدایت) موفق گردد.

8.یاد خدا موجب موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

ذِکْرُ اللّه‌ِ تُسْتَنْجَحُ بِهِ الاْءُمُورُ وَتَسْتَنیرُ بِهِ السَّرائِرُ؛⁽¹⁾

یاد خدا موجب موفقیت در کارها و روشنایی درون‌ها می‌شود.

9.ارکان موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

أَرْبَعُ خِصالٍ تُعینُ الْمَرْءَ عَلَی الْعَمَلِ: الصِّحَّةُ وَالْغِنی وَالْعِلْمُ وَالتَّوْفیقُ؛⁽¹⁾

چهار چیز انسان را در کارها کمک می‌کند صحّت، ثروت، علم و توفیق.

10.لوازم موفقیت

امام جواد علیه‌السلام :

الْمُؤْمِنُ یَحْتاجُ إِلَی تَوْفیقٍ مِنَ اللّه‌ِ وَواعِظٍ مِنْ نَفْسِهِ وَقَبُولٍ مِمَّنْ یَنْصَحُهُ؛⁽¹⁾

مؤمن نیاز دارد به توفیقی از جانب خدا و به پندگویی از جانب خودش و به پذیرش از کسی که او را نصیحت کند.

11.راهنمای موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

لا دَلیلَ أَنْجَحُ مِنَ الْعِلْمِ؛⁽¹⁾

هیچ راهنمایی برای موفقیت بهتر از دانش نیست.

12.کلید موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مِفْتاحُ الظَّفَرِ لُزُومُ الصَّبْرِ؛⁽¹⁾

کلید موفقیت تداوم شکیبایی است.

13.چراغ موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

الدُّعاءُ مَقالیدُ الْفَلاحِ وَمَصابیحُ النَّجاحِ؛⁽¹⁾

دعا، کلید رستگاری و چراغ موفقیت است.

14.از وسایل موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

لا وَسیلَةَ أَنْجَحُ مِنَ الاْءِیمانِ؛⁽¹⁾

هیچ وسیله‌ای فیروزی یابنده‌تر (و موفقیت‌آمیزتر) از ایمان نیست.

15.آفت موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

آفَةُ النُّجْحِ الْکَسَلُ؛⁽¹⁾

آفت موفقیت، تنبلی است.

16.دو شرط موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

الظَّفَرُ بالحَزْمِ والجَزْمِ؛⁽¹⁾

پیروزی (موفقیت) با دوراندیشی و اراده پایدار به دست می‌آید.

17.موفقیت در سایه کوشش

امام رضا علیه‌السلام :

مَنْ سَأَلَ اللّه‌َ التَّوفیقَ وَلَمْ یَجْتَهِدْ فَقَدِ اسْتَهْزَأَ بِنَفْسِهِ؛⁽¹⁾

هرکس از خدا درخواست موفقیت کند امّا تلاش و کوشش نکند، در واقع خود را مسخره کرده است.

18.موانع موفقیت

امام صادق علیه‌السلام :

ثَلاثٌ یَحْجُزْنَ الْمَرْءَ عَنْ طَلَبِ الْمَعالی: قَصْرُ الْهِمَّةِ وَقِلَّةُ الْحیلَةِ وَضَعْفُ الرَّأْیِ؛⁽¹⁾

سه چیز انسان را از دست‌یابی به موفقیت بازمی‌دارد: همّت کوتاه، چاره‌اندیشی کم، رأی و نظر سُست.

19.دورترین افراد از موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

أَبْعَدُ النّاسِ مِنَ النَّجاحِ الْمُسْتَهْتِرُ بِاللَّهْوِ وَالْمِزاحِ؛⁽¹⁾

دورترین مردم از موفقیت، کسی است که شیفته سرگرمی و شوخی است.

20.بزرگترین موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مِنْ أَکْبَرِ التَّوْفیقِ الاْءَخْذُ بِالنَّصیحَةِ؛⁽¹⁾

یکی از بزرگترین موفقیت‌ها، به گوش گرفتن نصیحت است.

21.نقش امیدواری در موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

الرَّجاءُ لِرَحْمَةِ اللّه‌ِ أَنْجَحُ؛⁽¹⁾

امید به رحمت خدا فیروزی دهنده‌تر (از هر چیز غیر از او) است.

22.نقش نیّت در موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مَنْ حَسُنَتْ نِیَّتُهُ أَمَدَّهُ التَّوْفیقُ؛⁽¹⁾

هر که نیّتش خوب باشد، توفیق یار او شود.

23.نقش اصلاح امور در موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

فازَ مَنْ أَصْلَحَ عَمَلَ یَوْمِهِ وَاسْتَدْرَکَ فَوارِطَ أَمْسِهِ؛⁽¹⁾

پیروزی و موفقیت یافت کسی که عمل امروزش را درست کرد و کوتاهی‌های دیروزش را جبران نمود.

24.نقش زهد در موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

فی الْعُزُوفِ عَنِ الدُّنْیا دَرْکُ النَّجاحِ؛⁽¹⁾

زهد و ساده‌زیستی (بازداشتن و دل نبستن به دنیا) مایه موفقیت است.

25.نقش رازداری در موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

أَنْجَحُ الاْءُمُورِ ما أَحاطَ بِهِ الْکِتْمانُ؛⁽¹⁾

موفقیت‌آمیزترین کارها آن است که پنهان‌داشتن، آن را فراگیرد.

26.نقش اخلاق در موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

یَنْبَغی لَنا أَنْ نَطْلُبَ مَکارِمَ الاْءَخْلاقِ فَإِنَّها مِمّا تَدُلُّ عَلَی سَبیلِ النَّجاحِ؛⁽¹⁾

شایسته است در طلب مکارم اخلاق برآییم؛ زیرا که راه موفقیت و پیروزی، در تحصیل مکارم اخلاق است.

27.نقش تجربه در موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

وَمِنَ التَّوْفیقِ حِفْظُ التَّجْرِبَةِ؛⁽¹⁾

نگهداری تجربه (و به کار بستن آن در جای خود) از موفقیت است.

28.نقش پایداری در موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مَنْ جاهَدَ عَلی اِقامَةِ الْحَقِّ وُفِّقَ؛⁽¹⁾

کسی که در راه برپا داشتن حقّ تلاش و پایداری کند موفق می‌گردد.

29.نقش اخلاص در موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

فی إِخْلاصِ النِّیَّاتِ نَجاحُ الاْءُمُورِ؛⁽¹⁾

موفقیت در کارها به خالص کردن نیّت‌هاست.

30.نقش مشورت در موفقیت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

مَنْ أَرادَ أَمرا فَشاوَرَ فیهِ إِمْرَءا مُسْلِما وَفَّقَهُ اللّه‌ُ لاِءَرْشَدِ أُمُورِهِ؛⁽¹⁾

هرکس اراده کاری کند و با مرد مسلمانی مشورت کند خداوند او را به بهترین (معقول‌ترین) کارها موفق می‌دارد.

31.خوش گفتاری و موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مَنْ حَسُنَ کَلامُهُ کانَ النُّجْحُ أَمامَهُ؛⁽¹⁾

کسی که سخنش نیک و پسندیده باشد، موفقیت پیش رویش خواهد بود.

32.نرم‌خویی و موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مَنْ عامَلَ بِالرِّفْقِ وُفِّقَ؛⁽¹⁾

کسی که با مردم با نرم‌خویی رفتار کند موفق گردد.

33.راستگویی و موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

الصِّدْقُ نَجاحٌ، الْکَذِبُ فَضّاحٌ؛⁽¹⁾

راستگویی موفقیت‌آمیز و دروغ‌گویی مایه رسوایی است.

34.موفقیت‌های دروغین

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

ما ظَفِرَ مَنْ ظَفِرَ الاْءِثْمُ بِهِ وَالْغالِبُ بِالشَّرِّ مَغْلُوبٌ؛⁽¹⁾

پیروز و موفق نشد آن کس که گناه بر او چیرگی یافت، و آن کس که با بدی موفق شد شکست خورده است.

35.دوستی و موفقیت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

إِسْتِفْسادُ [استفاد] الصَّدیقِ مِنْ عَدَمِ التَّوْفیقِ؛⁽¹⁾

از دست دادن دوست از نبود موفقیت است.

36.موفقیت در همسریابی

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ نَکَحَ إِمْرَأَةً لِمالِها حُرِمَ مالُها وَجَمالُها وَمَنْ نَکَحَ لِلدّینِ وَفَّقَ اللّه‌ُ لَهُ الْخَیْرَ وَالْجَمالَ وَالْمالَ؛⁽¹⁾

کسی که به خاطر ثروت زنی با او ازدواج کند از ثروت و زیبایی آن زن بی‌بهره می‌شود و اگر به خاطر دینداری آن زن با او ازدواج کند خداوند او را موفق می‌کند که از خیر، زیبایی و کمال آن زن بهره‌مند شود.

37.دنیاطلبی و بی‌توفیقی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

الْمُنْفِقُ عُمُرَهُ فی طَلَبِ الدُّنْیا خاسِرُ الصَّفْقَةِ، عادِمُ التَّوفیقِ؛⁽¹⁾

کسی که عمر خود را در طلب دنیا صرف کند در این معامله زیان کرده و موفقیت را از دست داده است.

38.موفقیت و روزی حلال

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مِنْ تَوْفیقِ الْمَرْءِ اکْتِسابُهُ الْمالَ مِنْ حِلِّهِ؛⁽¹⁾

از موفقیت‌های آدمی، به دست آوردن مال از راه حلال است.

39.موفقیت و توقف

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

وَمِنَ التَّوْفیقِ الْوُقُوفُ عِنْدَ الْحَیْرَةِ؛⁽¹⁾

توقف به هنگام حیرت (سرگردانی) یکی از موفقیت‌هاست.

40.بخل و توفیق

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

لَمْ یُوَفَّقْ مَنْ بَخِلَ عَلی نَفْسِهِ بِخَیْرِهِ وَخَلَّفَ مالَهُ لِغَیْرِهِ؛⁽¹⁾

کسی که بر خود بخل ورزد، و مال خود را برای دیگران به جای نهد به کار خیر موفق نشود.

کتابنامه

قرآن کریم.

انتشارات دار الحدیث، بی‌تا.

آمدی، 1 جلد، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1366 خورشیدی.