وقف مهدوی

مشخصات کتاب

‌سرشناسه : فوادیان، محمدرضا، ۱۳۵۱ -

عنوان و نام پدیدآور : وقف مهدوی/ محمد‌ضا فوادیان.

مشخصات نشر : قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج)، مرکز تخصصی امامت و مهدویت، ۱۳۸۸.

مشخصات ظاهری : ۶۱ص.

شابک : 978-600-5646-07-8

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

موضوع : محمدبن حسن (عج)، امام دوازدهم،۲۵۵ق. - -- موقوفه‌ها

موضوع : وقف -- ایران

موضوع : موقوفه‌ها -- ایران

رده بندی کنگره : BP۵۱/۳۵/ف۹و۷ ۱۳۸۸

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۹۵۹

اشاره

فهرست مطالب

سلام4

تاریخچه9

نمونه های وقف مهدوی20

3- قرآن وقف شده برای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف 23

4- وقف شمشیر25

دنیای وقف25

وقف مهدوی27

چرا وقف31

وقف مهدوی چرا؟32

آثار وقف مهدوی43

وقف مهدوی؛ وظایف منتظران46

حکم وقف از بیان امام زمان47

عنایت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف به اوقاف49

سلام

یکی از جلوه‌ها و جنبه‌های مهم، حساس و زیبای اسلام، سنت حسنه وقف است که همواره تاثیر و آثار فراوانی برای جهان اسلام داشته و دارد. مسلمان‌ها در طول تاریخ با انگیزه‌های متفاوتی اموالی را وقف نموده‌اند که برکات فراوانی برای واقف و دیگران داشته است. هر مسلمانی تاکنون شاهد این موقوفات بوده و ا ز ثمره های مراکز وقفی مانند مساجد، تکایا، مراکز رفاهی، آموزشی و خدماتی بهره برده است.

اما آنچه بسیار زیبا و شنیدنی است، تنوع دنیای وقف است. واقفین و نیک‌اندیشان محترم بنا بر شرایط زمان از دارایی‌های خود

در زمینه‌های مختلف خدمات بزرگی به فرهنگ و تمدن اسلامی نموده‌اند. در حال حاضر از حیث تنوع نیت‌ها، کشور ما رتبه اول را دارد که در همه زمینه‌ها تقریبا وقف داریم، حتی وقف‌های مهدوی نیز کم و بیش وجود دارد.

ضمن احترام و پاس داشتن به تمام موقوفات جهان باید توجه داشت «وقف برای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف » جایگاه و رتبه‌ای والا دارد که تاکنون مورد غفلت بوده است. شایسته است «وقف مهدوی» فرهنگ شود و در ترویج آن تا حد امکان کوشش کرد.

«ترویج فرهنگ وقف مهدوی» از ترکیب چهار واژه پدیدار گشته و در صدد چهار مطلب است:

توسعه یا رشد همه فرایندهای پیدا و ناپیدا در همه عرصه‌های فکری، معنوی و روحی، کالاهای منقول و غیر  منقول می شود؛ زیرا وقف همه این زمینه‌ها را می‌تواند شامل گردد.

تعاریف زیادی برای فرهنگ آورده‌اند برخی فرهنگ را ترکیبی از رفتارهای مکتبی داشته و برخی دیگر مجموعه رفتارهایی که نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کند و... در نهایت یکی از بهترین تعاریف فرهنگ عبارت است از: مجموعه‌ای از قوانین، اخلاقیات، اعتقادات و عادات و هر دانستنی که انسان از جامعه کسب می‌کند و در حقیقت فرهنگ حاوی تعاریفی از حقایق موجودات که بر پایه آن، معارف مردمش را شکل می‌دهد.

خداست. واقف منفعت حاصل از چیزی را در راه خاصی خرج می‌کند و بعد از حیات، ثواب کارش دائما به او می‌رسد.

آغاز شیعه با امامت است و در نهایت مهدویت آن را به تکامل می‌رساند. بنابراین امروز هویت شیعه بستگی به آن دارد اگر از شیعه مهدویت گرفته شود، تفاوت اساسی با سایر ملت ها و مذهب ها ندارد. همه ی انسانها و ملت ها معتقد به منجی هستند. همه می‌گویند: کسی می‌آید و جهان را نجات می‌دهد. اما شیعه می‌گوید: او الان وجود دارد. الان صدای مرا می‌شنود. الان مرا می‌بیند و از همه بالاتر الان پاسخ گوست، لبیک می‌گوید. شیعه همواره با این اعتقاد، به حیات خود ادامه داده است. لذا وقف مهدوی، وقف برای هویت شیعه است و «ترویج فرهنگ وقف مهدوی» گامی در جهت رشد و شکوفایی، توسعه و استقبال «وقف مهدوی» است که در نهایت منجر به شناخت مردم از جایگاه حجت خدا در عالم شده و برای ظهور و تشکیل

حکومت عدل گستر جهان، زمینه‌های لازم را فراهم سازند.

به عبارت دیگر وقف مهدوی، احساس مسئولیت در برابر امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و عینیت بخشیدن به اهداف امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف است و قطعاً وقف می‌تواند نقش بسزایی در آماده نمودن مردم برای ظهور نماید و زمینه‌سازی برای ظهور نماید.

(مسعود دریس: آبادان)

تاریخچه

وقف برای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف از همان اوایل غیبت صغری شروع شده است. بهترین شاهد بر این مطلب، حکایتی است که شیخ طوسی آن را این گونه نقل می‌کند:

«قاسم بن علاء» که صد و هفده سال عمرش می‌گذشت. مّدت سی وهفت سال است که بینایی چشمهایش را از دست داده وجایی را نمی بیند.

او، روزگار امام هادی7 و امام حسن عسکری7را درک کرده است و توسط دو نفر از نایبان خاص امام دوازهم- محّمد بن عثمان و حسین بن روح - نامه‌هایی به او می‌رسیده است؛ امّاحدود دو ماه نامه‌نگاری قطع شد و او

از این واقعه، ناراحت و مضطرب می‌باشد.

روزی که مشغول خوردن نهار می‌باشد، خدمتگزارش وارد شده ومی گوید:

قاسم بن علاء، از شنیدن این خبر خوشحال میشود؛ زیرا می‌داند که نایبان امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف از عراق برایش نامه می‌نویسند.

 بنابراین، رو به سوی قبله نموده و سجده شکر می‌گذارد.

در این وقت قاصد که پیرمردی کوتاه قامت است و جامه‌ای از پارچه های مصری بر تن وخورجین بردوش دارد، وارد می‌شود.

قاسم بن علاء برخاسته و او را در آغوش گرفته و بوسد. سپس با دست خودش، خورجین را از شانهء او برمی دارد.

خدمتگزار، ظرف آبی را پیش می‌آورد وقاسم بن علاء، دست قاصد را شستشو داده واو را کنار خودش می‌نشاند.

وقتی غذا خورده می‌شود، دستهایشان را می‌شویند وپیرمرد از داخل خورجین نامه‌ای را به قاسم بن علاء تسلیم می‌کند.

قاسم بن علاء نامه را بوسیده و به «ابن ابی سلمه» که از نزدیکانش است، می دهد تا آنرا بخواند.

او، پس از خواندن نامه ساکت شده وسخنی نمی گوید.

قاسم بن علاء می‌پرسد:

او میگوید:

قاسم بن علاء چهره در هم کشیده ومی گوید:

ابوعبدالله پاسخ می‌دهد:

قاسم به تندی می‌پرسد.

ابوعبدالله با بغض درگلو می‌گوید:

قاسم بن علاء می‌پرسد:

ابوعبدالله اشک ریزان پاسخ می‌دهد:

قاسم می‌خندد ومی گوید:

پیرمرد قاصد از جای برخاسته ودست به داخل خورجین خود می‌برد:

پارچه‌هایی را در نامه از آنها یاد شده بود، بیرون آورده وبه قاسم بن علاء تسلیم می‌کند.

ساعتی بعد، قاسم کسی را به دنبال دوستش «عبدالرحمان بن محّمد بدری» می‌فرستد عبدالرحمان، هرچند که از دشمنان اهلبیت می‌باشد؛ امّا در امور دنیایی، دوستی ونشست وبرخاست با قاسم دارد.

قاسم بن علاء وقتی حضور دوستش را کنار خویش احساس میکند نامه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف را به او می‌دهد ومی گوید:

اطرافیان قاسم که انتظار چنین عملی را نداشته‌اند ناراحت شده و می‌گویند:

شیعه نیز شاید نتوانند حقیقت این نامه را تحمل کنند، چه رسد به عبدالرحمان!

قاسم می‌گوید:

عبدالرحمان نامه را برداشته وشروع به خواندن می‌کند.

دقایقی که می‌گذرد، او با حالتی برافروخته وخشمگین شده، نامه را جلوی قاسم انداخته و می‌گوید:

-ای دوست من!از خدا پروا کن. تو مرد فاضلی هستی و از دین استواری برخوردار می‌باشی.مگر به یاد نداری که خداوند عّزوجِّل می‌فرماید «هیچ کسی نمی داند فردا چه به دست خواهد آورد و کسی نیز نمی داند که در کدام نقطه زمین خواهد مرد⁽¹⁾»عبدالرحمان لحظه‌ای سکوت کرده و ادامه می‌دهد:

به غیب است وغیبش را بر هیچ کس آشکار نمی کند...»⁽¹⁾

قاسم با خنده‌ای آرام به اومی گوید:

وخودش دنباله آیه‌ای را که عبدالرحمان تلاوت کرده است، بر زبان می‌آورد:

«مگررسولانی که مورد رضایت او باشند»⁽²⁾

سپس سرش را بالا وپایین برده با آرامش ادمه می‌دهد:

-ای عبدالرحمان!مولای من همان کسی است که مورد رضای خدا می‌باشد.

ای دوست من!می دانستم که تو باخواندن نامه امام من، چنین عکس العملی نشان خواهی داد. اکنون، امروز را تاریخ بگذار پس اگر من  بعد از تاریخی که در این نامه آمده است زنده ماندم بدان که حق نیستم، و اگر مُردم در مورد کار خویش اندیشه کن.

عبدالرحمان، این روز را  تاریخ می‌گذارد و از دوست خودش خداحافظی کرده وخانه او را ترک می‌کند.

هفت روز می‌گذرد.

قاسم بن علاء به خاطر تب شدیدی که به جانش افتاده است، در بستر نشسته و پشت به دیوار دارد. پسرش حسن بن  قاسم که مردی شراب خوار و آلوده می‌باشد در گوشه‌ای از اتاق و نزدیک بستر پدر نشسته است.اوعبایش را بر صورت افکنده و ساکت و خاموش است.

عده‌ای از دوستان  قاسم که در اتاق هستند، آرام آرام اشک می‌ریزند وبه پیر خویش چشم دارند.

قاسم، پشت از دیوار برداشته وسنگینی بدنش را بردستها تکیه می‌دهد و می‌گوید:

-ای دوستانم!در برابر خدا شفیعان من باشید!...

قاسم این جمله را دوبار دیگر تکرار می‌کند.

سپس مژگانش به لرزه در می‌آید. حدقه چشمهایش همچون غنچه گل لاله که پرپر شده باشد ورم کرده است.

قاسم با آستینش بر چشمها می‌کشد: خونابه‌ای همچون آبی که از گوشت می‌چکد، از چشمهایش بیرون می‌آید وبینایی؛ بینایی از

دست رفته، پس از سالهای سال، به چشمهای او باز می‌آید!

شگفتی در روزهای واپسین زندگانی روی داده است، قاسم همه چیز وهمه کس را می‌بیند!

کسانی که گِرد وجود او هستند، در حیرت غوطه ور می‌باشند و توان برزبان آوردن هیچ سخنی را ندارند.

او، در ابتدا باگوشه چشم به فرزندش نگریسته ومی گوید:

-ای حسن!نزد من بیا.

سپس روی به دیگر یارانش گردانده وآنها را به اسم می‌خواند تا در کنار او جمع شوند.

خویشاوندان و یاران قاسم، مبهوت وحیران شده از چنین حادثه‌ای، اطراف او جمع شده وبه حدقه های چشمانش که هر دو سالم هستند، نگاه می‌کنند.

خبر، خیلی زود در میان مردم پخش می شود وگروههای مختلف مردم به خانه اش می‌آیند، تا با چشم خویش اورا ببینند «عتبه بن عبدالله مسعودی»که قاضی القضات بغداد است و اکنون به انجام کاری در آذربایجان

می‌باشد، به دیدار او آمده و در حالیکه انگشتری با نگین فیروزه را به او نشان می‌دهد می‌پرسید:

قاسم می‌گوید:

بر نگین انگشتری که در دست داری سه سطر نوشته شده  است که البته قابل خواندن نیست!

حرف تمام است وسخنی که باید گفته می‌شده بیان گردیده است.

قاضی القضات بغداد شگفت زده از آن خانه خارج میشود تا صحّت خبر شفا یافتن چشمهای «قاسم بن علاء» را به همه برساند

دقایقی بعد، قاسم به پسرش نگاه کرده و می‌گوید:

حسن می‌گوید:

قاسم می‌پرسد؟

حسن که اشک می‌ریزد، می‌گوید:

قاسم به مهربانی و شفقت در کلام می‌گوید:

می‌خواهم که از میخوارگی دست برداری.

حسن می‌گوید:

قاسم بن علاء، در این هنگام به سوی آسمان دست دراز کرده و سه بار تکرار می‌کند:

او سپس کاغذی طلبیده و وصیت خویش را بر آن ثبت می‌کند.

هنگامی که چهل روز از ورود پیک امام زمان به خانه قاسم بن علاء می‌گذرد و صبح طلوع می‌کند، قاسم بن علاء از دنیا می‌رود.

عبدالرحمان در این روز در بازارها سروپای برهنه می‌دود و فریاد بر می‌آورد:

عده‌ای از مردم که انتظارچنین کارهایی را از عبدالرحمان ندارند گِرد او جمع شده و با حیرت می‌پرسند:

عبدالرحمان فریاد می‌زند:

سپس شیعه شدن خودش را اعلام داشته ومردم را از رستگاری خویش آگاه می‌سازد و همان روز بسیاری از اموالش را وقف امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌سازد.

 چند روز بعد، پیام تسلیتی بر‌ای حسن بن قاسم از سوی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌رسد. در آخر این پیام، دعای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف درمورد او چنین آمده است:

«خداوند، فرمانبرداری و طاعتش را به تو الهام کند و از معصیت و نافرمانیش، تو را دور دارد!... ما، پدرت را سرمشق تو و اعمال وکارهایش را الگو و نمونه برای تو قرار

دادیم.»⁽¹⁾

نمونه های وقف مهدوی

1. چشمه علی دامغان

در تاریخ آمده است چون فتحعلی شاه قاجار در دامغان دیده به جهان گشود پس از رسیدن به سلطنت، علاقه زیادی به محل تولد خود پیدا کرد و چند دفعه به دامغان سفر نمود. وی در سفری که برای جلوگیری از پیشرفت نادر میرزا پسر شاهرخ نادری در مشهد، به طرف خراسان می‌رفت در چشمه علی توقف نموده و دستور ساخت عمارتی را بدون فوت وقت داد. در مراجعت با مشاهده عمارت چشمه علی، شعف و شادمانی وی را فرا می‌گیرد و شعرای وقت نیز فرصت را غنیمت شمرده و اشعار بسیار زیبایی را می‌سرایند و حکاکان آنها را بر سنگ حک کرده و در عمارت نصب

می‌کنند.

پس از ساخت عمارت فوق، شاه اعلام کرد: «این عمارت کعبه ثانی نیاز دارد» و دستور داد مسجدی در کنار چشمه بسازند. پس در آن مسجدی در جوار عمارت، با طاق رومی ساخته شد که تا چند سال قبل آثاری از آن مشاهده می‌شد. فتحعلی شاه در آن زمان دستور داد وقف نامه‌ای را برای چشمه علی بر دو سنگ حک و در مسجد نصب نمایند ولی به دلیل عدم کارایی و مخروبه شدن مسجد، آثار باقیمانده تخریب و مجدداً در همان محل مسجدی زیبا احداث گردید.

چشمه علی علاوه بر مناظر و طبیعت زیبایش، منبع تامین کننده آب شهرستان دامغان محسوب می‌شود و قطعه سنگی که روی آن منقوش است مورد توجه بازدیدکنندگان بوده است البته در حال حاضر اثری از آن سنگ نیست. این چشمه در سال 1217 هجری قمری وقف امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف شده است. در هر صورت چشمه علی علاوه بر مکانی توریستی محلی مذهبی و مورد احترام

مردم می‌باشد.⁽¹⁾

2. حجت آباد یزد

مجموعه حجت آباد وزیر که به استناد مدارک تاریخی در سال ۱۲۹۸ هـ. ق احداث شده، دارای باغ و عمارتی است که اقامتگاه تابستانی میرزا محمد مستوفی وزیر ناصرالدینشاه و حاکم یزد بوده و هم اکنون در محل تقاطع دو مسیر پرتردد یزد ـ تهران و یزد ـ طبس قرار گرفته است. بنا به گفته اهالی، نام گذاری این مجموعه براساس قنات موجود در محل انجام گرفته و چون بخشی از آب این قناب درشبانه روز وقف امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌باشد و نیز از آنجا که درایام نیمه شعبان به مدت سه روز به اطعام فقرا پرداخته می‌شده، این مجموعه «حجت آباد» نامیده شده است. این مجموعه شامل بناهای متعددی است که از آن جمله می‌توان به بازارچه، آب انبار، کاروانسرا، باغ و عمارت

میانی اشاره کرد.

3. قرآن وقف شده برای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

در کتاب خانه های بزرگ ایران، قرآن‌هایی وجود دارد که وقف امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف است. در کتابخانه آستانه مقدسه شاه چراغ در شیراز نمونه‌هایی وجود دارد که در فهرست کتب خطی آن اشاره شده است، مثلاً به شماره ردیف 451 و 459 قرآنی که سوره فتح و نصر است وقف صاحب زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف شده است و همچنین قرآن سی پاره‌ای به شماره ردیف 1146 توسط بابا محمدخان پسر میرزا در سال 1141 هـ.ق وقف امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف شده است. اما یکی از نمونه های بسیار زیبا قرآنی است که در موزه مجلس شورای اسلامی است.

این قرآن در قطع رحلی و به ابعاد 21 عجل الله تعالی فرجه الشریف 32 سانتی‌متر به خط نسخ و به قلم میرزا احمد نیریزی پدید آمده است. واقف اصلی این قرآن، محمد تقی خان بافقی حاکم یزد بوده است. وی اراده می‌کند این قرآن وقف امام

زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف شود و اولاد ذکورش نسل اندر نسل و پسر بزرگ مقدم  بر پسر کوچک‌تر قرآن را تلاوت نموده و ثواب آن به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف هدیه شود و چنان‌چه در دوره‌ای پسر در خاندانش نباشد. تولیت قرائت به اعلم مجتهدین زمان که نائب امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف محسوب می‌شود. واگذار شود. و هر زمان که امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، ظهور فرمودند این قرآن در اختیار او قرار بگیرد.⁽¹⁾

در دوره های اول مجلس، نماینده یزد آن را به کتابخانه داد تا مورد مرمت و بازسازی قرار گیرد و در همین کتابخانه استفاده شود.

این قرآن از نظر جنس کاغذ، کتابت و تذهیب بی نظیر بوده و جلدی عالی دارد و با توجه به ویژگی خاص این قرآن که «وقف تلاوت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف » بوده، اینک در دست اصلاحات کامپیوتری است و پیش بینی شده با شمارگان 5 هزار نسخه منتشر شود و در نظر گرفته شده اگر با استقبال خوبی رو به رو شود، با تغییر جلد و کاغذ و با قیمت مناسب

و متعادل در اختیار عموم مردم قرار گیرد.

4. وقف شمشیر

در گنجینه‌ی آستانه مقدسه حضرت معصومه (س)، شمشیر همراه با غلاف، قمه، سپر و تبری وجود دارد که از دوران قاجار به (قرن سیزدهم) وقف امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف شده است.

آقای حسین قلی‌خان قاجار، شمشیر فولادی طلاکوب با روکش طلا و مرصع و مزین به رنگ‌های مینایی را وقف امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نموده است.

همچنین نواب حسین قلی‌خان قاجار، قمه‌ای فولادی با دسته‌ی استخوانی و غلاف چوبی با روکش طلا را وقف حضرت صاحب الامر عجل الله تعالی فرجه الشریف نموده است.⁽¹⁾

دنیای وقف

بامرور بر وقف نامه‌ها، روح انسان دوستی و

بزرگواری تجلی می‌کند. واقفان خیراندیش برای خیلی از موضوعات به فکر بوده‌اند که مایه‌ی خوشحالی است. ابن بطوطه می‌نویسد: «روزی در یکی از کوچه‌های دمشق می‌گذشتم پسربچه‌ای را دیدم که از دستش یک کاسه‌ی چینی افتاد و شکست. مردم دور او جمع شدند. شخصی گفت: غصه نخور، شکسته‌های کاسه را جمع کن تا نزد رئیس اوقاف ظروف ببریم. پسر خرده‌ها را جمع کرد و همراه آن مرد پیش رئیس اوقاف رفت و پول ظرف را گرفت و به او داد.»⁽¹⁾

مصطفی السباعی می‌نویسد: «در لبنان موقوفه‌ای است که از عواید آن باید دو نفر هر روزه در بیمارستان‌ها بر بالین بیماران حاضر شوند، و در حالی که با هم نجوا می‌کنند به طوری که مریض صدای آن دو را بشنود این جملات را به صورت عادی رد و بدل کنند: «من می‌بینم که از روز گذشته خیلی بهتر است! چشمانش را ببین! قیافه‌اش را نگاه

کن!» به نحوی که بیمار صدای آن‌ها را بفهمد و با این تلقین معتقد شود که بیماری وی رو به بهبودی است و صحت یافتن او حتمی خواهد بود.»⁽¹⁾

تنوعات وقف آن‌قدر بسیار است که عوائد برخی  موقوفات برای حیوانات را شامل شده است خیراندیش باریک بینی، ملکی را وقف کرده که سود آن برای طعمه‌ی سگ‌های کور خرج شود.

برخی وقف‌نامه‌ها در رابطه پرندگان است؛ یعنی اموالی وقف شده است که در شش ماه زمستان گندم و دانه‌های دیگر روی بام‌ها بریزند تا پرندگان بخورند.⁽²⁾

وقف مهدوی

در تعریف وقف آمده است: عقدی که ثمرة آن حبس کردن اصل، و رها کردن منفعت آن

است.⁽¹⁾یعنی اصل چیزی را نگهداشته و نفع آن را آزاد می‌گذارد.⁽²⁾ به عبارت دیگر؛ «حبس کردن» ثروتی از طرف مالکش به وجهی از وجوه، به نحوی که فروش آن ممنوع باشد به ارث منتقل نگردد قابل هدیه نباشد و صرف کردن آن مال در جهتی که واقف تعیین کرده است.⁽³⁾

اما وقف مهدوی با توجه به تعریف فقهی آن عبارت  است از: «جهت و سمت و سوی وقف، درباره امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف باشد». به عبارت دیگر واقف با نیت و انگیزه رشد و توسعه فرهنگ مهدویت، چیزی را در راه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف وقف نماید.

فرد یا افراد می‌توانند به انتخاب خود، مالی را از مالکیت مجازی‌شان جدا نموده و به مالکیت خلیفه‌ی خدا برگردانند. همچنین می‌توانند منفعت به دست آمده از چیزی را

در راه امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف خرج و صرف نمایند.

در حقیقت یکی از وظایف منتظران صله و بخشش اموال به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف است.⁽¹⁾

اصول کافی، احادیث فراوانی در رابطه نقل نموده است. امام صادق7 می‌فرماید:

هیچ چیز نزد خداوند محبوب تر از اختصاص دادن دراهم به امام نیست و خداوند متعال در ازای هر درهم در بهشت مانند کوه احد پاداش می‌دهد. خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: «چه کسی به خدا قرض می‌دهد تا خدا چند برابر پاداش دهد؟»⁽²⁾به خدا سوگند که این آیه درباره صله به امام است.⁽³⁾

در حدیث دیگری امام صادق7 می‌فرماید: «یک درهم صله به امام از دو میلیون درهم در سایر کارهای نیک بهتر است»⁽⁴⁾

گمان نشود که امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف احتیاجی به وقف دارد. حجت خدا از آن چه در نزد من و شماست، قطعاً بی نیاز است. احتیاج او فقط

به خداوند متعال است. در روایتی امام صادق7 می‌فرماید: «من از یکی از شما درهمی را می‌گیرم و حال آن که از پول داران اهل مدینه هستم. منظورم این است که شما پاکیزه شوید.»⁽¹⁾

در روایتی در فضیلت حج آمده که: «یک درهم خرج کردن در راه حج از یک میلیون درهم در غیر آن بهتر است و یک درهم که به امام برسد مانند خرج یک میلیون درهم در حج است.»⁽²⁾

بنابراین اگر شخصی درباره امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف مالی را صرف و خرج بهترین راه را برای رضای پروردگار بیهوده است.

وقف نمودن برای امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف ثواب بیشتری از موقوفات دیگر دارد. زیرا او امام حی و حاضر است و هر شخصی نسبت به امام زمانش مسئولیت بیشتری دارد. کار کردن برای او نیز طعم و لذت دیگری دارد. امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف همه ما را می‌بیند و اعمال ما بر او عرضه می‌شود. وقتی شما از اموالتان، مقداری

را وقف گسترش فرهنگ مهدویت می‌نمایید، علاوه بر ثواب های فراوان دنیوی و اخروی، دیگران را نیز با معارف مهدوی آشنا ساخته اید. و مشوّق دیگران در این رابطه می‌شوید و حرکت های دیگری نیز با وقف شما هم سو و هم جهت شکل می‌گیرد.

چرا وقف

اسلام، پیروان خود را تشویق به کمک و یاری دیگران نموده است توصیه به صدقه، شرکت در کارهای خیر، تعاون در امور مثبت و بی‌تفاوت نبودن به وضعیت دیگران از ویژگی‌های  این دین کامل است.

یکی از بهترین و مؤثرترین شیوه‌های تکافل اجتماعی، بذل و بخشش، انفاق در راه خداوند متعال و کمک به هم نوعان وقف است. ضمن آنکه وقتی به سیره اهل بیتŒ توجه می‌کنیم، در می‌یابیم آنهایی که امام ما هستند، و در آخرت هیچ یک از انسان‌ها به رتبه و مقام آن‌ها نمی‌رسند و نزد خداوند متعال، جایگاه والایی دارند، به این مسئله توجه خاصی داشته وموقوفات بسیاری از خود

به جای گذاشتند. در حالی که ما صد در صد نیاز بیشتری به لطف و بخشش خدا داریم. آنها معصوم هستند. ولی ماخطاکار و گناه‌کاریم و احتیاج ما به عفو الهی حتمی و واقعی است. پس چرا وقف در کارنامه‌ی اعمال ما نباشد. امیرمؤمنان حضرت علی عجل الله تعالی فرجه الشریف بعد از وقف می‌فرماید: «خدایا این را وقف نمودم تا آتش قیامت را از من دور گردانی.»

امام محمّد باقر عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌فرماید:

«چگونه مردم می‌توانند از کارهای خیر منصرف شوند؟ در صورتی که حضرت علی عجل الله تعالی فرجه الشریف در حالی که بهشت بر وی واجب شده بود، اموالی را برای فقرا وقف کرد و فرمود: خدایا این مال را برای این جهت صدقه قرار دادم که آتش را از صورتم و صورت مرا از آتش دوزخ دور سازی⁽¹⁾.»

وقف مهدوی چرا؟

این دو عامل بسیار مهم بهترین پاسخ به چرایی وقف مهدوی است. با نگاهی گذرا به موقوفات، روشن می‌شود که این سنت پسندیده همواره با زمان و مکان در ارتباط تنگاتنگ بوده و همراه با شکل گیری نیازها و فرصتها تنوع و صورت‌های مختلف پیدا نموده است.

در زمان‌های گذشته برای نعل اسب زائر و مرکب‌های زائرین وقف‌هایی صورت  می‌گرفت.

امروزه می‌توان تنوع این وقف‌ها را در همان اندازه‌ها دنبال کرد و برای ماشین‌ها وقف نمود. اما اگر وقف‌ها در جهت رشد معنوی و شناخت زائرین نسبت به امامشان باشد، قطعاً آثار و بر کات بیشتری دارد.

ضمن آن‌که امروزه طرح و گسترش فرهنگ مهدویت بسیار لازم و ضروری است. وقتی به کوهی نگاه می‌کنید، نخستین چیزی که چشم به آن دوخته می‌شود، قله آن کوه است و سپس دامنه و دشت و پوشش طبیعی

جلب توجه می‌کند. این مسئله درباره اسلام با مهدویت معنا می‌یابد در میان آموزه های اسلامی، مهدویت قله و اوج همه آنان است، زیرا هدف و آرمان اسلام در آن نهفته است. وقتی از یک مسلمان درباره منتهای اعتقادش سوال شود؛ که اسلام چه سرنوشتی دارد؟ و برای تو چه پسندیده است؟ پاسخش در حکومت عدل امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف خلاصه می‌شود.

علاوه بر آن که مهدویت در همه عرصه ها از عبادت و خانواده تا اجتماع و سیاست حضوری پر رنگ دارد. بدون مهدویت، هستی مبهم و گنگ و ابتر است. مهدویت با ترسیمی که از ابتدا و توصیفی که از انتهای تاریخ انسانی دارد، تنها دلیل برای بودن، تنها علت برای رفتن و بهترین گزینه برای امان ماندن از هزاران بی راهه و تنها راه برای پیمودن است.⁽¹⁾

مهدویت از یک سو شناخت دقیقی از آن چه هستیم (هویت) ارائه می‌کند و از سوی

دیگر با گشودن  هدف های عالی برای زندگی (آرمان) انسان را به رشد و تعالی سوق می‌دهد. آموزه‌ای با این اهمیت که اساساً راهبردی است. یعنی علاوه بر هدف هم راه و هم وسیله است انسان را با توحید و از مسیر توحید به توحید می‌رساند، چرا از ثروتی که خدا به ما داده است برای آن خرج نکنیم؟ ما امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف را با جان و دل پذیرفته ایم ولی از پذیرش آن، چنان شاد نیستیم و تاکنون حاضر نشده ایم که برای آن خرج کنیم. بیایید با وقف مهدوی ثابت کنیم اماممان را از همه چیز و همه کس بیشتر دوست داریم.

از امام محمد باقر عجل الله تعالی فرجه الشریف نقل شده است: رسول خدا6 مردی را دید که مشغول درختکاری است. ایستاد و گفت: آیا تو را به یک نوع درختکاری دیگری که ریشه‌دارتر و بادوام‌تر است راهنمایی کنم؟... آن مرد گفت: یا رسول الله! شاهد باش که این باغ وقف بر فقرای مسلمین است. سپس این آیه نازل شد:

((فَأَمَّا مَن أَعْطَی وَاتَّقَی ٭ وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَی ٭  فَسَنُیَسِّرُهُ

لِلْیُسْرَی))؛⁽¹⁾

وقف هیچ‌گاه فیض آن تمام نمی شود و برای همیشه خیر و برکت آن در بستر زمان در اجتماع جاری و صاحب آن نیز همیشه از بهره‌ها و ثواب‌های آن لذت می‌برد.

در حال حاضر در کشور ما موقوفاتی وجود دارد که سابقه‌ی آن به نهصد سال پیش می‌رسد و همواره صدقه جاویدانی هستند که ماندگاری آن‌ها برای فرد واقف محفوظ است و نتیجه‌های معنوی آن همیشه سبز و روشن  است.

هر کسی در این دنیا عمل خیری انجام بدهد در دفتر الهی ثبت و درج می‌شود و گم نمی‌شود. حتی اگر یک ذرّه بسیار کوچک باشد. نقل است: ثُوبیه، کنیز ابولهب، مژده تولد حضرت محمّد6 را برایش آورد. او خوشحال شد و کنیز را آزاد کرد. بعد از مرگ ابولهب، شبی او را در عالم رؤیا دیدند، از وضع و حال او پرسیدند. ابولهب گفت: وضعیت خوبی ندارم. در بیابان خشک و سوزان

سرگردانم و از تشنگی رنج می‌برم. تنها امیدم به چند قطره آب است که گاهی از میان دو انگشتم می‌آید و این آب از خوشحالی‌ام بر تولّد پیامبر و آزاد کردن ثوبیه است.⁽¹⁾

او فقط همین کار شایسته را انجام داده و نیتش هم عالی نبوده است ولی این مقدار به او در عالم برزخ لطف می‌شود. اگر ما آینده نگر باشیم می‌دانیم هیچ یک از اموالمان را نمی توانیم همراه خود به عالم برزخ ببریم، ولی با وقف برای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بهترین راه را برای انتقال ثروت انتخاب کرده ایم و می‌توانیم همواره در سایه سبز و روشن این عمل والا و پسندیده، فرش و چراغی برای زندگی آینده تهیه کنیم.

در قرآن کریم، آیاتی وجود دارد که ما را به «وقف مهدوی» تشویق و ترغیب می‌نماید. خداوند متعال می‌فرماید:

((وَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ فَیُوَفِّیهِمْ أُجُورَهُمْ))؛⁽²⁾

کسانی که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته انجام داده‌اند، همه‌ی مزدشان را می‌دهیم.

قطعاً وقف کردن برای امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف یکی از مصادیق «عمل صالح» است که از ایمان سرچشمه می‌گیرد و دارای ثواب‌های فراوان است. اگر شخصی توفیق داشته باشد، برای امام زمانش اموالی را وقف کند در دنیا و آخرت خیرهای فراوانی به او می‌رسد.

در آیه دیگری خداوند متعال می‌فرماید:

((الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِینَةُ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَالْبَاقِیَاتُ الصَّالِحَاتُ خَیْرٌ عِندَ رَبِّک ثَوَابًا وَخَیْرٌ أَمَلًا))؛⁽¹⁾

مال و فرزندان آرایش زندگانی دنیا است ولی اعمال صالح که تا قیامت باقی است، نزد پروردگار بسی بهتر و عاقبت آن نیکوتر است.

«وقف مهدوی» از مصادیق بارز «باقیات و صالحات» است. هر شخصی در دوران زندگی اموالی به دست می‌آورد و بعد از مدت‌ها زندگی، همه‌ی آن‌ها را برای خانواده‌ی خود

به عنوان ارث باقی می‌گذارد. اگر خوب و دقیق اندیشه شود مشخص می‌شود که وقف مقداری از این اموال برای صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، باقیات صالحات است و بعد از مرگ و رفتن به آن دنیا فایده‌ها و نتیجه‌های فراوانی برای ما به ارمغان می‌آورد. خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: ((وَالْآخِرَةُ خَیْرٌ وَأَبْقَی))؛⁽¹⁾

زندگی اخروی جاودانه است. در اسلام بهره برداری از لذات حلال دنیا مشروع دانسته شده و کسی نمی تواند آنرا حرام نماید و لیک خداوند می‌فرماید: از آنچه در دنیا به تو داده شده است با عمل صالح برای آخرت خود ذخیره نما ((وَابْتَغِ فِیمَا آتَاک اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنسَ نَصِیبَک مِنَ الدُّنْیَا وَأَحْسِن کمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَیْک)).⁽²⁾

یعنی با آنچه خداوند بتو داده است ثواب آخرت را بجوی و بهره ات را از دنیا فراموش مکن و نیکی کن همانطور که خداوند به تو

انعام داده است.

بنابراین دنیا و آخرت از لحاظ سعادتمند کردن انسان بهم مربوطند و یک مجموعه‌اند و دنیا مزرعه آخرت است و می‌بینیم که بسیاری از واقفین خیراندیش نیز به مسأله توجه داشته اند، مثلاً در وقفنامه مدرسه نوریه اصفهان می‌خوانیم که: «... قطع تعلّق از شوائب علائق زخارف دنیوی نموده و بر این مقال مترّنم بوده اند:

بـدنیـا تـوانـی که عّقْبـی خـری

بخر جان من ور نه حسرت خوری

و دریافته‌اند که جهان و زندگی بازیچه‌ای بیش نیست و به آیه شریفه گوش جان سپرده‌اند که: ((وَمَا هَذِهِ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِیَ الْحَیَوَانُ لَوْ کانُوا یَعْلَمُونَ)).⁽¹⁾

«این زندگی دنیا، جز سرگرمی و بازیچه نیست، زندگی حقیقتی سرای آخرت است‌ای کاش می‌دانستند.»

یقیناً داشتن دارایی برای همه لذت بخش است

و همگان دوست دارند که اموال فراوانی داشته باشند که زندگی خوب و راحتی داشته باشند.

به طور خلاصه داشتن پول و ثروت برای همگان شیرین است. همه دوست دارند وضع مالی خوبی داشته و به دیگران کمک کنند. برخی از افراد که اهل بذل و بخشش و انفاق نیستند با خود می‌گویند: اموال من کم است ولی اگر روزی مال فراوانی داشته باشم حتماً مقداری را می‌بخشم. بهتر است به این آیه خوب توجه کرد. خداوند متعال می‌فرماید:

((لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّی تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ))؛ ⁽¹⁾

هرگز به مقام نیکوکاران نخواهید رسید مگر این‌که از آن‌چه دوست دارید انفاق کنید.

همین مقدار کمی که از اموال نزد ما وجود دارد و آن‌ها را دوست داشته ومی‌خواهیم را باید انفاق کنیم و هیچ انفاقی بالاتر از انفاق برای حجت خدا و امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف نیست.

درست است دل کندن کاری سخت و دشوار است ولی نیکوکاری امری بسیار بزرگ

است. نیکوکاری فقط به نماز خواندن و روزه گرفتن نیست. خداوند متعال می‌فرماید:

((لَّیْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَکمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَـکنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلآئِکةِ وَالْکتَابِ وَالنَّبِیِّینَ وَآتَی الْمَالَ عَلَی حُبِّهِ ذَوِی الْقُرْبَی وَالْیَتَامَی وَالْمَسَاکینَ وَابْنَ السَّبِیلِ))؛⁽¹⁾

نیکوکاری آن نیست که روی خود را به سوی مشرق و مغرب بگردانید؛ بلکه نیکی آن ا ست که کسی به خداوند و روز واپسین و فرشتگان و کتاب و پیامبران ایمان آورد و مال خود را با وجود دوست داشتنش، به خوشاوندان و یتیمان و بینوایان و در راه ماندگان و... ببخشد.

نکته دقیقی که از این آیات نورانی فهمیده می‌شود این است که «وقف مهدوی» از اموال دوست داشتنی انتخاب شود. در این وقف لازم است مالی که از راه حلال به دست آمده و آن را دوست می‌داریم تقدیم شود و بدانید هرچه وقف نمایید علاوه بر فایده های این دنیا

همان را در روز قیامت می‌یابید. خداوند متعال می‌فرماید:

((وَمَا تُقَدِّمُواْ لأَنفُسِکم مِّنْ خَیْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللّهِ إِنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ))؛ ⁽¹⁾

هرچه از نیکی برای خویش از پیش فرستید آن را نزد خدا بهتر و با پاداشی بزرگ‌تر خواهید یافت.

آثار وقف مهدوی

اشاره

وقف، یادگاری ماندگار و صدقه‌ای همیشه جاری است، همه دوست دارند نام نیک و خوبی از خود به جای بگذارنند و پس از مرگ، یاد و نام او زنده و جاوید باشد. بنابراین نباید از «وقف مهدوی» غاف بود. در حقیقت وقف مانند چشمه‌ای است که همیشه می‌جوشد. بنابراین وقف مهدوی علاوه بر خیرات و برکات این چنینی، دارای آثار و فواید دیگری نیز می‌باشد که عبارت است از:

1. تألیف قلوب مردم به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

قطعاً وقف مهدوی دل ها و جان ها را بیشتر

با امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف پیوند می‌دهد و مایه انس می‌شود. شما وقتی خانه، زمین، دل و هر چیز دیگری را وقف توسعه ی فرهنگ مهدویت می‌نمائید. فرصتی فراهم می‌آورید که مکانی و جلسه‌ای را برای گفت و گو، درباره امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف ایجاد کنید و دیگران توفیق می‌یابند درباره حضرت شناخت بیشتری یابند  قلب و جان خود را با یاد و نام حضرت چراغانی کنند.

2. آشنا نمودن مردم با فرهنگ مهدوی

مهدویت دریایی پر از گوهر و عقیده‌ای بسیار ارزشمند است که متأسفانه شیعه با همه عظمتش، هنوز به صورت جامع آن را درک نکرده است، لذا وقف شما گام بسیار مؤثری برای آشنا شدن شیعه با این موهبت الهی است.

تمام خوبی و خیرات در فرهنگ مهدویت نهفته شده است، وقتی کودک یا جوانی با کمک از وقف شما با این فرهنگ آشنا می‌شود در حقیقت او با مجموعه‌ای از خوبی ها آشنا شده است. در فرهنگ مهدویت، رشد، صلاح، تقوا، هویت، آرمان و خلاصه توحید، نبوت و امامت نهفته شده است. و شما به او

کمک نموده اید که با حقیقات هستی آشنا شود.

3. بسط و گسترش فرهنگ مهدوی

وقتی ثروتی به طور خاص و نوع خاص وقف مهدویت شود، این فرهنگ را به نحو خاص و ویژه گسترش می‌دهد. مثلا اگر ملکی وقف شود تا عوائدش در ترویج فرهنگ مهدویت در مناطق غیر شیعه صرف و خرج شود یا عوائد آن در رابطه با چاپ کتاب های مهدوی به سایر زبان ها باشد و یا فوائد آن در برگزاری جلسات در نقاط محروم ایران و غیر ایران صرف و خرج شود، تمام این امور سبب گسترش این فرهنگ و آشنا کردن دیگران با جان هستی است.

همچنین نوعی زمینه سازی برای ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نیز می‌باشد. زیرا یکی از شرایط مهم ظهور، آمادگی عمومی است. وقتی عموم شیعیان، مسلمانان و موحدان عالم، در تاب و تب منجی باشند، خداوند فرج نهایی را مقرر می‌فرماید.

4. تشویق دیگران به وقف مهدوی

الان موقوفات مهدوی شایع نشده است. بیشتر موقوفات در ایران به این سمت و سو جریان پیدا نکرده است. شما با وقف نمودن برای امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در ترویج فرهنگ وقف مهدوی، سهیم هستید. وقتی از عوائد وقف شما جلسه‌ای، کتابی و یا آثار دیگری شکل می‌گیرد سبب می‌شود، دیگران نیز در این رابطه شوق و شور یابند و موقوفات مهدوی گسترش می‌یابد.

وقف مهدوی؛ وظایف منتظران

در این رابطه مردم و سازمان اوقاف و امور خیریه هر کدام به تنهایی وظایفی دارند.

سازمان اوقاف برای گسترش وقف مهدوی نقش مهم و بسزایی دارد. برخی از راه‌کارها عبارتند از:

برای مردم نیز راه‌کارهایی در رابطه چه و

چگونه وقف مهدوی وجود دارد که برخی از موارد عبارت است از:

4.  احیاء آثار خطی مهدوی

حکم وقف از بیان امام زمان

در قسمتی از توقیع امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در جواب سؤال های ابوالحسین محمّد بن جعفر اسدی

آمده است.

((وَأَمّا ما سَأَلْتَ عَنْهُ مِنْ أَمْرِ الْوَقْفِ عَلی ناحِیتِنا وَما یجْعَلُ لَنا ثُمَّ یحْتاجُ إِلَیهِ صاحِبُهُ، فَکلُّ ما لَمْ یسَلَّمْ فَصاحِبُهُ فیهِ بِالْخِیارِ، وَکلُّ ما سُلِّمَ فَلا خِیارَ فیهِ لِصاحِبِهِ، إِحْتاجَ إِلَیهِ صاحِبُهُ أَوْ لَمْ یحْتَجْ))؛⁽¹⁾

از ما دربارة این که فردی چیزی را برای ما وقف کرده، ولی خودش به آن محتاج شده است، پرسیده‌ای. حکم چنین فردی، این است که در آن چه برای ما وقف کرده، ولی تسلیم ما نکرده، مختار است و می تواند وقف را به هم بزند؛ ولی آن چه را، به خاطر تسلیم، وقفش مسلّم شده است، دیگر نمی تواند برگرداند، خواه به آن احتیاج داشته یا نداشته باشد.

حکم وقف با معاملات دیگر تفاوت دارد. اگر کسی چیزی را بفروشد و پولش را از مشتری بگیرد، ولی پشیمان شود و از معامله صرف نظر کند، می تواند پول را پس دهد و

معامله را به هم بزند; امّا وقف این گونه نیست. وقتی چیزی وقف شد، اگر واقف، آن را به موقوف علیه (کسانی که آن چیز برای آنان وقف شده) تسلیم نکرده باشد، می تواند وقف را بر هم بزند و به دارایی های خودش بازگرداند; ولی اگر مال موقوف را در اختیار موقوف علیه قرار داد، آن وقف حتمیت پیدا می کند و واقف نمی تواند به هیچ عنوان آن را به اموال خود بازگرداند.

در این حکم، فرق نمی کند که موقوف علیه چه کسی باشد، امام معصوم باشد یا فرد عادی; نیز تفاوتی ندارد که مال موقوف چه مقدار باشد، کم یا زیاد.

عنایت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف به اوقاف

تمام اعمال ما در برابر دیدگان نافذ حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف است و او از همه ی امور آگاه هستند در زیارت روز جمعه به حضرتش عرضه می‌داریم: السلام علیک یا عین الله فی خلقه؛ سلام بر چشم  خدا در میان خلایق. همان طوری که از خداوند متعال چیزی پوشیده و پنهان نیست ا زخلیفه ی او

نیز چیزی مخفی نیست. در این میان امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از موقوفات نیز آگاهی کامل دارند. لذا مورد توجه ایشان نیز می‌باشد. این حکایت گویای این حقیقت است.

جمعی از اهالی مازندران و بعضی از علمای تهران فرمودند:

در زمان عالم ربانی حاج ملا محمد اشرفی مازندرانی ; یکی از ثروتمندان آن سامان که صاحب زمین و املاک بسیاری بود، به بلا و مصیبتهایی مبتلا شد به طوری که همه ثروتش را از دست داد و امرار معاش او منحصر به غله یک روستای وقفی، که ظاهرا متولی شرعی آن بود، گردید، و از حقی که برای این کار از سوی واقف تعیین شده بود، زندگیش را می‌گذراند.

در همین ایام یکی از ثروتمندان حوالی، مدعی مالکیت آن روستا شد و این مطلب را منتشر کرده بود که آن محل از املاک من بوده و غصب شده است بنا بر این وقفیت آن درست نیست و چون در آن دیار، با ثروت و اقتدار بود، طبق ادعای خود، شهودی ترتیب داد و در هر محضری که نزاع طرح می‌شد بر

حسب ظاهر شرع، حکم به حقانیت او در مورد مالکیتش می‌دادند. طرف مقابل (ثروتمند ورشکسته)، که ظاهرا متولی وقف در آنجا بود؛ از اجرای این حکم امتناع می‌کرد.

این مشاجرات طول کشید و دو طرف خسته شدند. بعضی از مصلحین خیراندیش به میان آمدند و هر دو را ملزم نمودند که دعوا را به محضر عالم ربانی، مرحوم حاجی اشرفی مازندرانی ببرند و هر چه ایشان حکم فرمود، تسلیم شوند و به مرحله اجرا بگذارند.

آنها هم این کار را انجام دادند. بعد از طرح دعوا و اقامه شهود، متولی (ثروتمند ورشکسته) متوجه شد که حاجی اشرفی نیز با این حساب، حکم به ملکیت آنجا خواهد داد، لذا درمانده شد و از شدت درماندگی، خود را به مدرسه «بخش اشرف» (از بخشهای مازندران) رساند که شاید با دیدن طلاب، راه حلی پیدا شود. وقتی وارد مدرسه شد، دید آنها مشغول مباحثه علمی هستند.

آن بیچاره، مهموم و مغموم در گوشه‌ای نشست و سربه گریبان تفکر فرو برد. در این

بین، یکی از طلاب نزد او آمد و علت هم و غم او را پرسید. وی، جریان را برای او بیان کرد و در ضمن راه چاره‌ای از ایشان خواست.

طلبه گفت: چاره کار تو این است که به بیرون شهر بروی و نماز حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف را بخوانی و بعد از نماز به او، متوسل شوی. شاید آن حضرت تو را از این هم و غم نجات دهند.

او بعد از این راهنمایی، به بیرون شهر در بیابانی خالی از مردم رفت و بعد از اقامه نماز، به آن حضرت متوسل شد. در همین اثناء، مردی به هیئت رعایای آن اطراف، نزد او نمایان شد و علت هم و حزن و بیرون آمدنش به آن بیابان را پرسید. او تمام خصوصیات ماجرا را به عرض رساند.

آن مرد بظاهر روستایی، فرمود: مشکلت آسان و هم و غمت تمام شد. به شهر مراجعت کن و خدمت جناب حاجی اشرفی برو و به او بگو: از جانب شخصی بزرگ مأموریت داری که حکم به وقفیت این جا بدهی!

او عرض کرد: با وجود اقامه شهودی که طرف مقابل من است، چطور حاجی اشرفی حکم به وقفیت خواهد داد؟

فرمود: اگر ایشان بر حکم به وقفیت دغدغه‌ای داشتند، بگو: از جانب آن شخص بزرگ علامت و نشانه‌ای بر وقفیت آورده‌ام. وقتی گفت: آن نشانه و علامت چیست؟ به ایشان بگو: آن شخص بزرگ فرموده اند: ما امثال شما را تأیید می‌نماییم که در حکم و فتوا خطا نکنید و نشان اینکه حکم به وقفیت صحیح است، آن است که در وقت تشرف به مکه معظمه، موقعی که در مقام ابراهیم 7 مشغول نماز بودی، در قنوت، فلان دعا را خواندی و یک کلمه آن دعا را غلط خواندی، من آهسته به گوشت گفتم: این کلمه غلط است و صحیحش فلان چیز است و از نظرت ناپدید شدم! همین که آن مرد بظاهر روستایی این جملات را فرمود، از نظر او نیز غایب شد و وی خرم و خوشحال به شهر برگشت و شرفیاب حضور مرحوم حاجی اشرفی گردید و ماجرا را خدمت ایشان عرض کرد و ایشان به فرمایش حضرت بقیة الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف حکم به وقفیت را صادر نمودند و او

را از هم و غم نجات دادند.⁽¹⁾

تصویر شماره (1)

مجموعه حجت آباد یزد

تصویر شماره (2)

گنجینه وقف شده در حرم حضرت معصومه

تصویر شماره (3)

چشمه علی دامغان

تصویر شماره (4)

قرآن وقف شده تلاوت برای امام زمان

تصویر شماره (5)

قرآن وقف شده تلاوت برای امام زمان

تصویر شماره (6)

تصویر شماره (7)

وقف نامه قرآن

تصویر شماره (8)

وقف نامه قرآن