چهل حدیث اتحاد اسلامی

مشخصات کتاب

سرشناسه : محمدبیگی، الیاس، 1341-

عنوان و نام پدیدآور : چهل حدیث اتحاد اسلامی/ الیاس محمدبیگی(صادقی).

مشخصات نشر : قم: آستانه مقدسه قم، انتشارات زائر،1387.

مشخصات ظاهری : 57ص.؛11×17س‌م.

شابک : 6000 ریال:978-964-180-035-4

یادداشت : عربی-- فارسی

یادداشت : کتابنامه:ص.55-57؛ همچنین به صورت زیرنویس.

موضوع : اربعینات -- قرن 14

موضوع : وحدت اسلامی -- احادیث

رده بندی کنگره : BP143/9/م3473چ9 1387

رده بندی دیویی : 297/218

شماره کتابشناسی ملی : 2860284

اشاره

محمّد بیگی ، الیاس ، 1341 - .

چهل حدیث اتحاد اسلامی / الیاس محمّد بیگی . - قم : زائر ، 1387 .

57 ص . شابک 4-035-180-964-978

کتابنامه ص 55-57 ؛ همچنین بصورت زیرنویس .

1 . اربعینات - قرن 14 . 2 . وحدت اسلامی .

3 م 3 و / 9/143 BP

چهل حدیث اتحاد اسلامی

نویسنده ... الیاس محمّد بیگی

چاپ و نشر ... اوّل / زائر / آستانه مقدسه

صفحه آرایی ... کوثر 09122539794 (بابکی)

شمارگان ... 3000

شابک : 4-035-180-964-978

قیمت 600 تومان

مرکز پخش : قم / میدان شهداء (چهار راه بیمارستان) انتشارات زائر

تلفن : 7742519 - ص . پ : 3597-37185

کلیه حقوق برای آستانه مقدسه محفوظ است

فهرست مطالب

مقدمه ناشر ... 5

مؤمنان با هم برادرند... 13

مقدمه ناشر

کَلامُکُمْ نُورٌ

سخن شما اهل بیت، نور است.

زیارت جامعه کبیره

بر آستان احادیث اهل بیت ، عقل خضوع می‌کند دل خشوع می‌یابد و روح سیراب می‌شود . احادیث نورانی ائمه اطهار ، منشوری است که حکمت‌های قدسی و معارف ناب الهی را بر دل‌ها و عقل‌ها

می‌تاباند . گلشنی روح پرور و گنجینه‌ای گرانبها و سرمایه‌ای پایان‌ناپذیر است .

امام باقر علیه‌السلام فرمود :

شَرِّقا أوْ غَرِّبا ، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا اهلِ البیت؛⁽¹⁾

به شرق و غرب جهان بروید ، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت ، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است .

همواره مدیون راویان ، محدّثان و عالمان گذشته شیعه‌ایم که با دقّت و درایت و مسئولیت‌شناسی ، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسل‌های بعدی سپرده‌اند .

احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام آنگونه که خودشان فرموده‌اند ، «نور» است .

مجموعه‌های حدیثی ، دانشکده‌های صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر حضوری می‌دهد و خرسندیم که ما میراث‌دار این

علوم و معارفیم . برای پیمودن راه صحیح زندگی و رهایی از حیرت‌ها و ضلالت‌ها و کج راهه‌ها ، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایت‌گر اندیشه‌ها و صفابخش دل‌ها و جان‌ها است .

روایات پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و اهل بیت او ، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است ، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است ، هم در موضوعات اخلاقی ، تربیتی ،

تهذیب نفس ، پند و موعظه ، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند ، دل در گرو محبت و اطاعت آنان می‌نهند، همانگونه که حضرت رضا علیه‌السلام فرمود : اِنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا لاَتّبعونا؛⁽¹⁾

اگر مردم خوبی‌ها و زیبایی‌های سخن ما را بدانند ، از ما پیروی می‌کنند .

بر این اساس ، آموختن ، نوشتن ، بیان ، نشر ، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت ، کاری است ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام .

کتب حدیثی شیعه ، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است . برای بهره‌گیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر ، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجان‌هایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد .

«چهل حدیث نویسی» ، یکی از گام‌های ارزشمند در نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که عالمان از دیرباز به آن مبادرت می‌ورزیدند و جامعه را

از معنویّت آثار اهل بیت بهره‌مند می‌ساختند . اینکه امامان فرموده‌اند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند ، در روز قیامت فقیه و دین شناس برانگیخته می‌شود ، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است ، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان

آگاه می‌کند . چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد ، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل . به هر حال ، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است .

امروز ، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت ، بیش از هر زمان احساس می‌شود . عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان می‌دهند ، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان ،

سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقه‌مند ، روشن‌تر نشان می‌دهد و به همین دلیل ، مراکز و مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث» می‌پردازند .

آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت ، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیث‌های موضوعی کرده است . موضوعات ، ابتدا در کمیته‌ای تعیین ، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند . سعی شده است اغلب موضوعات ، اخلاقی ، تربیتی ، کاربردی و معارفی باشد . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .

امّا جزوه حاضر .....

داستان وحدت و تفرقه ، داستانی قدیمی است .

وحدت، عامل نیرومندی ملّت و دوام نعمت و دولت

است و تفرقه سبب شکست و ضعف و زبونی و استیلای دشمن . این حقیقت را هم آیات هشداردهنده قرآن کریم بیان می‌کند ، هم در روایات معصومین بیان شده ، هم در سرگذشت اقوام و ملل نمونه‌ها و شواهد فراوان دارد .

برخی امور ، وحدت مردم را برهم می‌زند و آنان را رو در روی هم قرار می‌دهد . بعضی عوامل هم مایه همبستگی و اتحاد و انسجام مردم است .

محور وحدت را باید حفظ کرد و از علل و اسباب تفرقه و گسست باید پرهیز کرد .

جزوه‌ای که پیش روی شماست ، کاوشی در

احادیث اسلامی درباره همین موضوع مهمّ و کاربردی است که زحمت آن را برادر ارجمند حجة الاسلام

جناب اقای الیاس محمّد بیگی(صادقی) برعهده داشته که در همین جا از تلاش ایشان قدردانی می‌شود.

امید است امّت اسلامی با درک ضرورت و نقش وحدت در پیشبرد اهداف و دوام عزّت و اعتلای خویش ، تلاش خود را در حفظ و تقویت اتّحاد اسلامی مصروف دارد ، تا عظمت و شوکت دینی را در «آینه وحدت» به تماشا بنشیند .

انتشارات زائر / آستانه مقدسه

1387

مؤمنان با هم برادرند

إِنَّمَا الْمُوءْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْکُمْ وَ اتَّقُوا اللّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ؛

مؤمنان برادر یکدیگرند؛ پس دو برادر خود را صلح و آشتی دهید و تقوای الهی پیشه کنید، باشد که مشمول رحمت او شوید.⁽¹⁾

1- عنایت الهی و اتحاد ملی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اِلْزِمُوا السَّوادَ الاَعظَمَ فَاِنَّ یَدَاللّه‌ِ مَعَ الجَماعَةِ؛

با توده عظیم مردمی همراهی کنید که قدرت و مدد الهی متوجه جامعه متحد و همراه است.⁽¹⁾

2- مسلمانان و برابری

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

اَلمُسلِمُونَ اِخوَةٌ لا فَضلَ لِاَحَدٍ اِلاّ بِالتَّقوی؛

مسلمانان برادر (و برابرند) و برتری بین آنان جز به تقوا نباشد.⁽¹⁾

3- اسلام و کلمه توحید

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

و لتَجِتَمِع کَلِمَتُکُم وَ الزِمُوا دینَ اللّه‌ِ الَّذِی لا یُقبَلُ مِن اَحَدٍ غَیرُهُ وَ کَلِمَةَ الاِخلاصِ الَّتی هِیَ قِوامُ الدِّینِ؛

وحدت کلمه داشته باشید و بر محور دین (اسلامی) که جز آن پذیرفته نیست و کلمه توحیدی که استواری دین جز به آن حاصل نمی‌شود گرد هم آیید.⁽¹⁾

4- ره آوردهای اسلام

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اَلَّفَ بَینَکُم بِالاِسْلامِ فَکَثُرْتُمْ وَاجْتَمَعْتُمْ و تَحابَبتُمْ؛

خداوند بین شما (مسلمانان) به برکت اسلام ایجاد انس و الفتی کرد که ره آورد آن فراوانی جمعیت و وحدت جمعی و مهرورزی با یکدیگر بود.⁽¹⁾

5- رسالت محمدی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

دَفَنَ اللهُ بِهِ الضَّغائِنَ وَ اَطفَأَ بِهِ النَّوائِرَ، اَلَّفَ بِهِ اِخوانا وَ فَرَّقَ بِهِ اَقرانا اَعَزَّ بِهِ الذِّلَّةَ وَ اَذَلَّ بِهِ العِزَّةَ؛

خداوند با بعثت محمدی کینه‌های (جاهلی) را مدفون و آتش‌های فتنه را خاموش و بین مردم الفتی برادرانه برقرار کرد و بیگانگان متحد را از هم متفرق نمود و ذلّت و خواری (تحمیلی بر بندگان خدا) را به عزت و سربلندی مبدل ساخت و عزیزان بی جهت را

خوار و ذلیل نمود.⁽¹⁾

6- قرآن

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

اِنَّ هذَا القُرآنَ حَبلُ اللّه‌ِ وَ هُوَ النُّورُ المُبینُ؛

به راستی این قرآن [همان] ریسمان و (دستگیره) الهی (جهت وحدت مسلمانان) است و قرآن همان نور روشنایی بخش و هدایتگر امت اسلامی است.⁽¹⁾

7- ره آورد محوریت قرآن

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اِحیاءُهُ [القُرآنِ] اَلاِجتماعُ عَلَیهُ وَ اِماتَتُهُ الاِفتراقُ عَنهُ؛

زنده نگهداشتن (و عملیاتی نمودن) قرآن در اجتماع امت اسلامی بر عمل کردن به آن و نابودی قرآن در فاصله گرفتن عملی از آن است.⁽¹⁾

8- امامت اهل بیت علیه‌السلام

فاطمه زهرا علیهاالسلام :

[جَعَلَ اللّه‌ُ] اِمامَتَنا اَمانا لِلفُرقَةِ؛

خداوند امامت ما (اهل بیت) را ایمنی بخش امت اسلامی از تفرقه قرار داد.⁽¹⁾

9- پیروی از اهل بیت علیهم السلام

فاطمه زهرا علیهاالسلام :

[جَعَلَ اللّه‌ُ] طاعَتَنا نِظاما لِلْمِلَّةِ؛

خداوند پیروی از ما اهل بیت را محور نظامندی دین (و دینداری مسلمانان) قرار داد.⁽¹⁾

10- اتحاد و یکدلی برنامه امامان

امام صادق علیه‌السلام به عمار بن ابی الاحوص:

اَما عَلِمتَ اَنَّ اِمارَةَ بَنی اُمَیَّةَ کانَت بِالسَّیفِ وَ العَسْفِ والجَورِ و اَنَّ اِمامَتَنا بِالرِّفقِ والتّأَ لُّفِ والوَقارِ وَاَلتقِیَّةِ وَ حُسنِ الخُلطَةِ و الوَرَعِ والاجتِهادِ فَرَغِّبوا النّاسَ فِی دینِکُم و فیما اَنتُم عَلَیه؛

آیا نمی‌دانی که فرمانروایی بنی امیه بر شمشیر (و کشتن) و سختگیری و ستم بر مردم بنا شده است. و امامت و پیشوایی ما (اهل بیت) بر مدارا و انس با

همگان و اطمینان به نفس و تقیه (و حرمت نهادن بر

مقدسات دینی دیگر مذاهب) و حسن معاشرت با آنان و دوری از گناه و کوشش در راه طاعت الهی بنیان نهاده شده است.

پس (با عمل به این مرامنامه بنیادین) گرایش دیگران را به دین و راه و رسم خود جلب نمایید.⁽¹⁾

11- علی علیه‌السلام منادی وحدت

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

لَیسَ رَجُلٌ... اَحرَصَ عَلی جَماعَةِ اُمّةِ مُحَمَّدٍ وَ اُلفَتِها مِنِّی؛

کسی حریص‌تر از من بر اجتماع و انس و الفت امت محمّد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نیست.⁽¹⁾

12- توده عظیم مردم

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اِنَّما عِمادُ الدِّینِ وَ جِماعُ المُسلِمینَ وَ العُدَّةُ لِلاَعداءِ اَلعامَّةُ مِنَ الاُمَّةِ؛

استواری دین و تکیه گاه آن و وحدت جمعی مسلمانان و قدرت نمایی و توانمندی آنان در برابر دشمنان در گرو حضور گسترده عموم امت اسلامی (در تمام عرصه‌ها) است.⁽¹⁾

13- راه و رسم وحدت آفرین نخبگان

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام به مالک اشتر:

لا تَنقُضْ سُنَّةً صالِحَةً عَمِلَ بِها صُدُورُ هذِهِ الاُمَّةِ وَاجتَمَعَتْ بِها الاُلفَةُ و صَلَحَت عَلَیهَا الرَّعِیَّةُ؛

راه و رسم شایسته‌ای را که نخبگان امت به آن عمل کرده و باعث انس و الفت و همبستگی بوده و صلاح و سعادت مردم را به همراه داشته، نادیده مگیر.⁽¹⁾

14- نماز جماعت

جبرئیل علیه‌السلام به رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

یااَحَمَدُ! اَلاِسلامُ عَشرَةُ اَسهُمٍ... اَلتّاسِعَةُ [مِنها[ اَلجَماعَةُ وَ هِیَ الاُلفَةُ و العاشِرَةُ [مِنها] الطّاعَةُ وَ هِیَ العِصمَةُ؛

ای احمد! دین اسلام ده سهم (جزء) است... نهمین از آن‌ها نماز جماعت است که همان عامل اتحاد و یکدلی مسلمانان می‌شود. و دهمین آن‌ها اطاعت الهی (همان که باعث مصونیّت مسلمانان در برابر فساد و تباهی) است.⁽¹⁾

15- نماز جماعت برادران دینی

امام صادق علیه‌السلام :

مَن صَلّی مَعَهُم فِی الصَّفِّ الاَوَّلِ کانَ کَمَن صَلّی خَلْفَ رَسُولِ اللّه‌ِ فِی الصَّفِّ الاَوَّلِ؛

کسی که با آن‌ها (برادران سنّی) در صف اول نماز جماعت، نماز گزارد مانند کسی است که به امامت رسول خدا در صف اول نماز جماعت خوانده باشد.⁽¹⁾

16- همیاری و همدلی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

عِبادَ اللّه‌َ تَعاوَنُوا عَلَی البِرِّ وَالتَّقوی وَ تَراحَموا و تَعاطَفُوا؛

بندگان خدا! بر انجام اعمال خیر و پرهیزکاری یکدیگر را یاری نمایید و با هم مهربان و پیوند عاطفی داشته باشید.⁽¹⁾

17- کوشش جمعی در ادای حق

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

تَعاطُوا الحَقَّ بَینَکُم وَ تَعاوَنُوا عَلَیه؛

در ادای حق یکدیگر بکوشید و در این جهت همدیگر را یاری کنید.⁽¹⁾

18- حسن معاشرت

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

بِحُسنِ العِشرَةِ تَأنِسُ الرِّفاقُ؛

با حسن معاشرت رفاقت و دوستی به انس و الفت گراید.⁽¹⁾

19- خوش اخلاقی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

حُسنُ الاَخلاقِ یَدُرُّ الاَرزاقَ و یُونِسُ الرِّفاقَ؛

خوش اخلاقی روزی افراد را فراوان و رفاقت و دوستی را به انس و الفت رساند.⁽¹⁾

20- خوش رویی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اَلبَشاشَةُ حِبالَةُ المَوَدَّةِ؛

خوش رویی عامل دوستی و مهرورزی (برادران دینی) است.⁽¹⁾

21- دوستی و مهرورزی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اِذا نَبَتَ الوُدُّ وَجَبَ التَّرافُدُ وَ التَّعاضُدُ؛

آنگاه که دوستی بین مؤمنان رویش نماید پشتیبانی و همیاری بینشان حاکم خواهد شد.⁽¹⁾

22- صله رحم

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

صِلَةُ الرَّحِمِ تُوجِبُ المَحَبَّةَ وَ تَکبِتُ العَدُوَّ؛

صله رحم باعث دوستی و محبّت (امت اسلامی با یکدیگر) و موجب ذلت و خواری دشمنان (ایشان) گردد.⁽¹⁾

23- انصاف در داوری

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اَلإِنصافُ یَرفَعُ الخِلافَ وَ یُوجِبُ الاِئتِلافَ؛

انصاف (در مقام داوری) از بین برنده اختلاف و موجب اتحاد و همدلی است.⁽¹⁾

24- اصلاح بین مردم

امام صادق علیه‌السلام :

صَدَقَةٌ یُحِبُّهاَ اللّه‌ُ اِصلاحٌ بَینَ النّاسِ اِذا تَفاسَدوا، و تَقریبٌ بَینَهُم اِذا تَباعَدُوا؛

صدقه‌ای که خدا آن را دوست دارد آشتی دادن بین مردم است. آنگاه که (در اثر اختلاف) به فساد و تباهی روی آورند و نزدیک ساختن آن‌ها به یکدیگر باشد آن زمان که به جدایی و تفرقه گرایند.⁽¹⁾

25- پیوستگی و بخشش جمعی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

عَلَیکُم بِالتَّواصُلِ وَ التَّباذُلِ؛

بر شما باد به پیوستگی با یکدیگر و بذل و بخشش به همدیگر.⁽¹⁾

26- سلامی رسا و آشکار

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

اَلا اَدُلُّکُم عَلی شَی‌ءٍ إن فَعَلتُمُوهُ تَحابَبتُم؟ اَفشُوا السّلامَ بَینَکُم؛

آیا راهنمایی نکنم شما را بر کاری که انجام دادن آن ایجاد محبّت و همدلی بین شما نماید؟

به یکدیگر آشکار و رسا سلام کنید [تا دوستی و مهرورزی بینتان حاکم باشد.]⁽¹⁾

27- هدیه دادن

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

اَلهَدِیَّةُ تُورِثُ المَوَدَّةَ و تُجَدِّدُ الاُخُوَّةَ، وَ تُذهِبُ الضَّغَینَةَ؛

هدیه دادن (به برادران دینی) محبّت و دوستی به جای گذارد و اخوت و برادری را پایدار سازد و کینه توزی را براندازد.⁽¹⁾

28- دادرسی دادخواهان

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

مَن سَمِعَ رَجُلاً یُنادِی: یا لَلْمُسلِمینَ فَلَم یُجِبْهُ فَلَیسَ بِمُسلِمٍ؛

کسی که دادخواهی مسلمانی را بشنود و به فریادش نرسد مسلمان نیست.⁽¹⁾

29- حسن معاشرت حتی با اقلیت‌ها

امام صادق علیه‌السلام :

صانِعِ المُنافِقَ بِلِسانِکَ وَ أَخلِص وُدَّکَ لِلْمُؤمِنِ و اِن جالَسَکَ یَهودِیٌّ فَأَحسِن مُجالَسَتَهُ؛

با منافق با زبان (و گفتار خوش) سازگاری کن و مؤمن را خالصانه دوست بدار و اگر یهودی (هم) با تو دوست و همنشین شد، بری او دوست و همنشینی نیکو باش.⁽¹⁾

30- بیزاری از وحدت شکنان

امام صادق علیه‌السلام :

واللّه‌ِ لا یَفتَرِقُ رَجُلانِ مِن شِیعَتِنا عَلَی الهِجرانِ اِلاّ بَرِئْتُ مِن اَحَدِهِما وَ لَعَنْتُهُ؛

«به خدا سوگند! دو نفر از شیعیان ما به عنوان قهر و کینه توزی از هم جدا نشوند جز این که از یکی از آن دو (که باعث جدایی شده است) بیزاری جویم و او را لعنت

نمایم.⁽¹⁾

31- اتحاد آری، تفرقه هرگز

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

عَلَیکُم بِالجَماعَةِ وَ اِیّاکُم وَ الفُرقَةَ؛

به جماعت و یکپارچگی روی آورید و از تفرقه و پراکندگی بپرهیزید.⁽¹⁾

32- تفرقه از شیطان است

امام باقر علیه‌السلام :

اِعْلَمْ اَنَّ الاِلْفَ مِنَ اللّه‌ِ و الفِرکَ مِنَ الشَّیطانِ؛

بدان که همدلی و الفت با مردم عنایتی الهی و جدایی و عداوت با آنان از وسوسه شیطانی است.⁽¹⁾

33- اتحاد و اختلافی غم‌انگیز

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

واللّه‌ِ یُمِیتُ القَلبَ و یَجِلبُ الهَمَّ اِجتماعُ هؤُلاءِ القَومِ عَلی باطِلِهِم وَ تَفَرُّقُکُم عَن حَقِّکُم؛

به خدا سوگند! اتحاد اینان (لشکریان معاویه) بر راه و هدف باطلشان و تفرقه و اختلاف شما (که به حقید) در جهت دستیابی به حق‌تان دل را می‌رانده و غم و اندوه با خود آورده است.⁽¹⁾

34- مفاسد و رذایل اخلاقی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

واللّه‌ِ لا یَفرُقُ بَینَ اَهواءِکُم إلاّ خُبثُ سَرائِرِکُمْ؛

به خدا سوگند، بین خواسته‌های شما جدایی نیفکنده جز خباثت و آلودگی (اخلاقی) و درونی شما.⁽¹⁾

35- کینه ورزی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اَلبِغضَةُ تُوجِبُ الاِختِلافَ؛

کینه ورزی عامل تفرقه و اختلاف (بین برادران دینی) است.⁽¹⁾

36- نافرمانی رعیت و ستم فرمانروایان

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اِذا غَلَبَتِ الرَّعِیَّهُ واِلَیها اَو أجحَفَ الوالیِ بِرَعیَّتِهِ اِختَلَفَتْ هُنالِکَ الکَلِمَةُ؛

آن گاه که مردم بر حاکم اسلامی چیرگی کنند یا حاکم در حق امت احجاف و ستم نماید بین آن‌ها اختلاف کلمه پدیدار شود.⁽¹⁾

37- رنج و عذاب

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

اِنَّ الاِجتماعَ رَحمَةٌ والفُرقَةَ عَذابٌ؛

اتحاد و اجتماع باعث رحمت و اختلاف و تفرقه عامل عذاب و گرفتاری است.⁽¹⁾

38- جدایی تفرقه و خیر و نیکی

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

اِنَّ اللّه‌َ لَم یُعطِ اَحَدا بِفُرقَةٍ خَیرا؛

خداوند تا کنون ملتی را به خاطر تفرقه، خیری عطا نکرده است.⁽¹⁾

39- هلاکت و نابودی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

لا تَختَلِفوا فَاِنَّ مَن کانَ قَبلَکُم اِختَلَفوا فَهَلَکُوا؛

اختلاف نکنید، چرا که اقوام پیش از شما اختلاف کردند و دچار هلاکت و نابودی شدند.⁽¹⁾

40- نفی برکات الهی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

لا یَزالُ النّاسُ بِخَیرٍ [ما] تَعاوَنُوا عَلَی البِرّ فَاِذا لَم یَفعَلوا ذلِکَ نُزِعَتْ مِنهُمُ البَرَکاتُ؛

همواره مردم بر خیر و نیکی اند اگر در انجام کار نیک یکدیگر را یاری نمایند و اگر چنین نباشند، برکات الهی از آن‌ها گرفته خواهد شد.⁽¹⁾

فهرست منابع

1 . «الاحتجاج» الطبرسی، ابو منصور، احمد بن علی، نشر مرتضی، مشهد، سال 1403.

2 . «الاختصاص» شیخ مفید، محمّد بن نعمان، (1 جلد)، انتشارات کنگره شیخ مفید، قم، 1413 هق.

3 . «ارشاد القلوب» الدیلمی، حسن بن ابی الحسن (2 جلد)، انتشارات شریف رضی، 1412 ه ق.

4 . «اعلام الدین» الدیلمی، حسن بن ابی الحسن (1 جلد)، مؤسسة آل البیت، قم، 1408 ه ق.

5 . «الامالی» شیخ مفید، محمّد بن نعمان، (1 جلد)، کنگره شیخ مفید، قم، 1413 ه ق.

6 . «بحارالانوار» المجلسی، محمّد باقر، (110 جلد)، مؤسسة الوفاء، بیروت، لبنان، 1404 ه ق.

7 . «تحف العقول» الحرانی، حسن بن شعبة، (1 جلد)، انتشارات جامعه مدرسین، قم، 1404، ه ق.

8 . «التوحید» صدوق، محمّد بن علی (1 جلد)، انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، سال 1357، چاپ دوم.

9 . «جامع الاخبار» الشعیری، تاج الدین (1 جلد)، انتشارات رضی، قم، 1363، ه ش.

10 . «روضة الواعظین» فتّال النیشابوری، محمّد بن حسن، (1 جلد)، انتشارات رضی، قم، بیتا.

11 . «شرح نهج البلاغة» ابن ابی الحدید المعتزلی، عبدالحمید (20 جلد در 10 جلد)، کتابخانه آیت اللّه مرعشی، قم، 1404 ه ق.

12 . «عوالی اللئالی» الاحسائی، ابن ابی جمهور (4 جلد)، انتشارات سید الشهداء، قم، 1405، ه ق.

13 . «غررالحکم» التمیمی الآمدی، عبدالواحد بن محمّد، (1 جلد)، انتشارات دفتر تبلیغات، سال 1366، ه ش.

14 . «الکافی» الکلینی، محمّد بن یعقوب، (8 جلد)، دارالکتب الاسلامیة، تهران، سال 1365، ه ش.

15 . «کنز العمال» علی المتقی حسام الدین، مکتبة التراث

الاسلامی، دمشق «حلب»، 1390 ه ق.

16 . «مستدرک الوسائل» نوری، حسین، مؤسسة آل البیت، قم (29 جلدی)، 1408 ه ق.

17 . «مجموعة ورام» ورام بن ابی فراس، (2 جلد در 1 جلد) مکتبة الفقیه، قم.

18 . «المقنعة» مفید، محمّد بن نعمان، (1 جلد)، انتشارات

کنگره جهانی هزاره شیخ مفید، قم، سال 1413ه ق، چاپ اول.

19 . «نهج البلاغة» امام علی بن ابی طالب علیه‌السلام ، انتشارات دارالهجرة، قم، بیتا.

20 . «وسائل الشیعة» العاملی، شیخ حرّ، (29 جلد)، مؤسسة آل البیت، قم، سال 1409، ه ق.