اربعینیان تجربیات مربوط به پیاده روی اربعین

مشخصات کتاب

سرشناسه : هاشمی دهسرخی، سیدمحمود

عنوان و نام پدیدآور : اربعینیان: تجربیات مربوط به پیاده‌روی اربعین/ مولف سیدمحمود هاشمی‌دهسرخی؛ مجری طرح موسسه فرهنگی قرآن و عترت ندای کلام هادی.

مشخصات نشر : اصفهان: آشیانه برتر‌٬ ۱۳۹۳.

مشخصات ظاهری : ۹۶ص.؛ ۱۹×۹/۵س‌م.

شابک : ۲۵۰۰۰ ریال: 978-600-7138-56-4

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

عنوان دیگر : تجربیات مربوط به پیاده‌روی اربعین.

موضوع : حسین‌بن علی (ع)، امام سوم، ۴ - ۶۱ق -- اربعین

موضوع : حسین‌بن علی (ع)، امام سوم، ۴ - ۶۱ق -- زیارت‌نامه‌ها

موضوع : حسین‌بن علی (ع)، امام سوم، ۴ - ۶۱ق -- سوگواری‌ها

موضوع : زیارتنامه اربعین

موضوع : زیارتگاه‌های اسلامی -- عراق

شناسه افزوده : موسسه فرهنگی قرآن و عترت ندای کلام هادی

رده بندی کنگره : BP۴۱/۵/ھ۱۷۴الف۴ ۱۳۹۳

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۹۵۳۴

شماره کتابشناسی ملی : ۳۶۵۹۶۲۵

کلیاتی درباره زیارت امام حسین علیه السلام

مفهوم زیارت

عکس

صوت

زیارت در لغت، از مادۀ «زَور»⁽¹⁾آمده و به معنای میل به چیزی و روی گرداندن از چیز دیگر است؛ یعنی در زیارت، دو ویژگی وجود دارد: اول، روی گرداندن از چیزی؛ دوم، تمایل و روی آوردن به چیزی یا کسی. پس نمی‌توان «دید و بازدید» را نوعی زیارت دانست. زیارت، وقتی صحیح است که زائر از همه کس و همه چیز، دل بشوید و به آن کسی که به دیدارش می‌شتابد، دل ببندد. شرط فقهی آن نیز، داشتن قصد قربت است. پس زیارت در اصطلاح، دل بریدن از همه چیز، و دل بستن به محضر مقدس معصوم، به قصد تقرب الی الله می‌باشد.

 زیارت، روشی برای ارتباط با معصوم، در زمان ظهور و حیات و ممات

معصوم است. زیارت یکی از مهمترین عوامل ایجاد و تقویت ارتباط شیعیان با روح آسمانی خاندان رسالت می‌باشد. زیارت، این ارتباط را عمیق و دائمی می‌گرداند و شیعیان خالص و واقعی پرورش می‌دهد. زیارت، جریانی چند لایه با ابعاد فرهنگی، سیاسی، اعتقادی، اقتصادی و عرفانی است که تاثیرات فردی و اجتماعی بسیار دارد.

انواع زیارت

زیارت حضرات معصومین علیهم السلام، به هر شکل که باشد، یک نوع معرفت نسبی را به آن حضرات، ایجاد می‌کند؛ اما برای این که توجه ما به آن بزرگوران بیشتر شود و از زیارت حضرات معصومین علیهم السلام بهرۀ بیشتری ببریم، باید توجه کنیم که زیارت، بر دو قسم است:

زیارت تأدبی

 این نوع زیارت، برای عرض ادب به پیشگاه بزرگان دینی صورت می‌گیرد و در حد رفتن به حرم و خواندن زیارت‌نامه، انجام می‌شود؛ یعنی همان زیارت متداول میان مردم که به زیارتگاه‌ها می‌روند، خدمت آن بزرگواران می‌رسند، با ادب و احترام وارد می‌شوند، زیارت‌نامه‌های مرسوم را می‌خوانند، از برکات معنوی آنجا بهره می‌برند، بعد هم به خانه و کاشانۀ خود برمی‌گردند و برای توفیق این زیارت، مراتب سپاس و شکرگزاری از خدا را به جا می‌آورند.

زیارت تعرفی (مرحلۀ عالی زیارت)

این زیارت، بر اساس تفکر و شناخت می‌باشد و هر چه بیشتر و بهتر صورت بگیرد، موجب بالا رفتن عرفان و معرفت می‌گردد و منتهی به تحول در اخلاق و رفتار و اندیشۀ انسان می‌شود. برای انجام چنین زیارتی، باید چندین مسأله را لحاظ کنیم:⁽¹⁾

قصدمان از زیارت، عرض ادب و احترام و کسب شناخت باشد.

پیش از آن که حرکت زیارتی را آغاز کنیم، اطلاعات خود را نسبت به

آن مقصود، بیشتر نماییم و برای شناخت بیشتر، برنامه‌ریزی داشته باشیم.

دل را از تعلق به غیر، رها سازیم.

تمام توجه خود را معطوف به زیارت و زیارت‌شونده کنیم.

اگر به زیارت معصوم می‌رویم، او را حی و زنده بدانیم.

قبل از ورود به زیارتگاه، به فکر فرو برویم و جایگاه معصوم و مقام معنوی‌اش را ـ که همان واسطه بودن میان خالق و مخلوق است ـ در نظر بگیریم و خضوعی را که باید یک معتقد واقعی نسبت به معصوم داشته باشد، در خود ایجاد کنیم.

برای وارد شدن به حرم، اجازه بگیریم.

تا اجازۀ ورود، صادر نشده و به دلمان الهام نشده است که «وارد شو»، وارد حرم مطهر نشویم؛ حتی اگر چندین بار، این مسأله تکرار شود و مقدمات ورود، طول بکشد.

به هنگام ورود، چشمی اشکبار و صورتی شرمسار و وجودی سراسر آماده به خدمت داشته باشیم.

به هنگام زیارت کردن و سلام دادن، توجه داشته باشیم که «سلام» به معنای «تسلیم» است، نه درود. پس وقتی خطاب به معصوم می‌گوییم «السلام علیک»، باید تمام وجود خود را به صورت واقعی، تسلیم وی نماییم.

آداب زیارت معصومین

آداب زیارت معصومین علیهم السّلام که رعایت آنها در همه مشاهد مشرفه مستحب است:⁽¹⁾

رفتن به سمت روضۀ مقدس.

هنگام خروج از روضۀ مقدسه.

آداب زیارت معصومین

آداب زیارت معصومین علیهم السّلام که رعایت آنها در همه مشاهد مشرفه مستحب است:⁽¹⁾

به هنگام تشرف و پیش از خواندن زیارت.

آدام مخصوص زیارت امام حسین علیه السلام

عکس

امام صادق علیه‌السلام فرمود: «اگر خواستی امام حسین علیه‌السلام را زیارت کنی، او را در حالی زیارت کن که:

زیرا امام حسین علیه السلام، در حالی که غمگین و اندوهناک و ژولیده و غبار آلود و تشنه و گرسنه بود، به شهادت رسید. با چنین حالی، حوائج خود را بخواه و آنجا را وطن خود قرار نده»؛⁽¹⁾(زیرا اقامت در آنجا، باعث می‌شود حس حضور در برابر امام علیه السلام، عادی گردد).

شباهت کربلا و خانه خدا

عکس

به کعبه و مکه، بکّه هم می‌گویند؛ چرا که مردان و زنان در آنجا گریه می‌کنند و از خداوند، طلب مغفرت و معرفت می‌نمایند.⁽²⁾

در کربلای معلا نیز همۀ زوار، شب و روز برای مصیبت وارده بر

امام حسین علیه السلام گریه می‌کنند و گروهی از ملائک، تا روز قیامت، برای آن حضرت می‌گریند.⁽¹⁾

 هر درهمی که در راه حج و سفر مکه انفاق شود، نزد خداوند، ارزش والایی دارد و ثوابش هزار برابر محسوب می‌شود.⁽²⁾کسی هم که در راه زیارت کربلای معلی انفاق کند، چنین حکمی دارد و چنین ثوابی برایش نوشته می‌شود.⁽³⁾

 کعبه و کربلا، عامل هدایت برای جهانیان هستند. قرآن کریم دربارۀ کعبه می‌فرماید: «إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذی بِبَکَّةَ مُبارَکاً وَ هُدیً لِلْعالَمین؛⁽⁴⁾نخستین خانه‌ای که برای مردم بنا گردید، خانۀ مبارکی بود که در مکه بنا شد و عامل هدایتی برای جهانیان گردید».

 در زیارت اربعین نیز می‌خوانیم: «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبادَکَ مِنَ الْجَهالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلالَةِ؛⁽⁵⁾امام حسین علیه‌السلام در راه رضای تو، خون قلب و مایه حیاتش را بذل نمود تا بندگان تو را از نادانی و جهالت و سرگردانی و ضلالت، برهاند و خلاص نماید».

 طواف کعبه، رکنی از ارکان اسلام است. اگر کسی استطاعت داشته باشد و حج به جا نیاورد، رکنی از ارکان دین را کنار گذاشته و اسلامش ناقص است.⁽⁶⁾زیارت کربلا هم رکنی از ارکان ایمان به شمار می‌آید و کسی که زیارت امام حسین علیه‌السلام را ترک کند، ایمانش ناقص است.⁽⁷⁾

 مسافر می‌تواند در مسجد‌الحرام، نماز خود را تمام بخواند. این حکم در مورد حائر حرم امام حسین علیه‌السلام نیز جاری است.⁽⁸⁾

برتری زائر کربلا بر زائر خانۀ خدا

پیش از آن که به مقایسۀ این دو بپردازیم، باید بدانیم که سفر حج، تا چه اندازه برای معصومین علیهم‌السلام، اهمیت

داشته و برای بهره‌مندی بیشتر از ثواب حج، تأکید داشته‌اند که این سفر، با پای پیاده صورت بگیرد.

در حدیث آمده است که در نزد خداوند، چیزی دوست‌داشتنی‌تر از پیاده رفتن به سوی خانۀ خدا نیست و بندگان به وسیلۀ آن، بیشترین قرابت و نزدیکی را به خدا پیدا می‌کنند و یک حج پیاده، ثواب هفتاد حج را دارد.⁽¹⁾

در روایت آمده است که امام حسن علیه‌السلام، پیاده به سمت مکه رهسپار می‌شد و پاهای حضرت، ورم می‌کرد. وقتی به ایشان می‌گفتند: «سواره بیایید تا ورم پای شما بهبود یابد»، می‌فرمود: «هرگز چنین کاری نمی‌کنم».⁽²⁾

با این که زیارت خانۀ خدا، ثواب بسیار بالایی دارد و معصومین صلوات الله علیهم اجمعین، به آن اهمیت فراوانی می‌دادند، اما زائر کربلا را مهمتر و عزیزتر از زائر خانۀ خدا می‌دانسته اند.

راوی نقل می‌کند که امام صادق صلوات الله علیه فرمود: «خداوند در عصر عرفه، ابتدا به زائران قبر امام حسین علیه‌السلام نگاه می‌کند». گفتم: «پیش از نگریستن به کسانی که در عرفات هستند؟». فرمود: «بله». گفتم: «چرا؟». فرمود: «چون بی‌شک در میان آنان، فرزندان زنا وجود دارد، ولی در میان ایشان، اولاد زنا نیست».⁽³⁾

همچنین امام صادق علیه‌السلام فرمود: «خداوند تبارک و تعالی، قبل از اهل عرفات، به زائران قبر امام حسین علیه‌السلام تجلی می‌نماید و حوائج آنان را برآورده می‌کند و گناهانشان را می‌آمرزد و خواسته‌هایشان را می‌پذیرد، سپس به اهل عرفات تجلی می‌نماید و این اعمال را در مورد آنان نیز انجام می‌دهد».⁽⁴⁾

راوی می‌گوید که امام صادق علیه‌السلام از من پرسید: «چند بار به حج رفته‌ای؟». گفتم: «نوزده بار». فرمود: «یک بار دیگر به حج برو تا بیست حج شود و برایت ثواب یک زیارت امام حسین علیه‌السلام نوشته شود».⁽⁵⁾

عرض کردم: «چگونه می‌توانم به ثوابی همانند وقوف در عرفات برسم؟». فرمود: «اگر مؤمن در روز عرفات، در آب فرات غسل کند و به طرف قبر امام حسین علیه السلام برود، در مقابل هر گامی که برمی‌دارد، یک حج با مناسکش برای او نوشته می‌شود».⁽⁶⁾

حضرات معصومین صلوات الله علیهم اجمیعن، ثواب زیارت کربلا را با ثواب حج و عمره مقایسه کرده‌اند. در برخی روایات، آن را برابر با یک حج و عمرۀ مقبول دانسته‌اند ⁽⁷⁾و در برخی دیگر، ثواب آن را تا دو میلیون حج و عمره، بالا برده‌اند.⁽⁸⁾این مسأله، به شناخت و معرفت زائر نسبت به امام حسین علیه السلام بستگی دارد. هر چه با شناخت بیشتری زیارت کند، ثوابش بیشتر می‌شود.⁽⁹⁾

دعای معصومین برای زوار کربلا

عکس

از حضرات معصومین صلوات الله علیهم اجمعین، دعاهای بسیاری در مورد زائران کربلا نقل شده است.

امام صادق

صلوات الله علیه می‌فرماید:

«آیا دوست دارید به واسطۀ زیارت قبر امام حسین علیه‌السلام، خدا شما را در زمرۀ کسانی قرار دهد که حضرت محمد و علی و فاطمه و ائمه صلوات الله علیهم اجمعین، در حقشان دعا فرموده‌اند؟

قبر ابا‌عبدالله الحسین علیه‌السلام می‌گذارند و برمی‌دارند، مشمول لطف و رحمتت قرار بده.

آثار زیارت امام حسین علیه السلام

عکس

حضرات معصومین صلوات الله علیهم اجمعین، آثار و برکات فراوانی برای زیارت قبر شش گوشۀ ابا‌عبدالله الحسین صلوات الله علیه، بیان فرموده‌اند که برخی از این آثار، مادی و دنیوی هستند و برخی دیگر، اخروی و معنوی. البته باید توجه داشت که هر چه شناخت ما نسبت به آن حضرت، بالاتر برود، بهره‌مندی ما از این آثار، بیشتر می‌شود. اگر چه همۀ این برکات، در این مختصر نمی‌گنجد، اما می‌توان به برخی از آنها اشاره کرد.

آثار مادی و دنیوی

آثار معنوی و اخروی

جانب امیرالمؤمنین صلوات الله علیه، تضمین شده است. آن حضرت، به زائران حرم حسینی می‌فرماید: من ضامن برآورده شدن حاجات شما و دور نمودن بلاهای دنیوی و اخروی از شما هستم.⁽¹⁾

مطالب معنویی مربوط به اربعین

عدد اسرار آمیز اربعین

عکس

اربعین، به معنای عدد چهل است. در مورد اسرار و رموز عدد چهل، مطالب زیادی وجود دارد که در این مختصر نمی‌گنجد و تنها به چند نمونه بسنده می‌شود:

خدا صلی الله علیه و آله، به هنگام مبعوث شدن به رسالت، چهل سال داشت.

اربعین حسینی

عکس

صوت

در کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی علیه‌الرحمه آمده است: «روز 20 صفر ـ یعنی روز اربعین ـ زمانی است که حرم امام حسین علیه السلام (یعنی کاروان اسرا) از شام به مدینه بازگشتند؛ روزی است که جابر بن عبدالله انصاری، صحابی رسول خدا صلی الله علیه و آله، از مدینه به کربلا رسید تا به زیارت قبر امام حسین علیه السلام بشتابد. او نخستین کسی بود که قبر آن حضرت را زیارت کرد».⁽⁶⁾

بنا بر این، شهرت تاریخی روز اربعین، به سه دلیل است:

بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام و خانوادۀ اصحاب، از شام به سوی مدینه؛ که به نظر برخی مورخان، در راه بازگشت از شام، مسیر خود را تغییر دادند و به طرف کربلا رفتند و در روز اربعین، به آنجا رسیدند و با جابر بن عبدالله انصاری ملاقات کردند.

اهمیت اربعین

اربعین حسینی، در تاریخ خونبار تشیع، از جایگاه بسیار مهمی برخوردار است. اگر واقعۀ شهادت امام حسین علیه السلام در کربلا اتفاق می‌افتاد و حکومت اموی موفق می‌شد یاد و خاطرۀ آنان را در میان حوادث روزمره محو سازد، همه زحمات امام و یارانش ـ در جهت اصلاح انحرافات عقیدتی و رفتاری مسلمانان ـ به هدر می‌رفت. بی‌اثر شدن فداکاری امام، سبب می‌شد رفتارهای ناپسند و ضد اسلامی امویان، ادامه یابد و دیگر کسی توان و جرأت مقابله و قد برافراشتن در برابر آنان را پیدا نکند.

بنا بر این، پس از این که نخستین مرحله از قیام حضرت اباعبدالله علیه السلام، در روز عاشورا به پایان رسید، مسئولیت مرحلۀ دوم قیام، به اهل‌بیت پاک امام و پیام‌رسانان واقعۀ عاشورا سپرده شد. آنان، چهل شبانه روز ـ یعنی یک اربعین ـ با صبر بر مصیبت‌ها و تحمل شکنجه‌ها و هتک حرمت‌ها، ایستادگی کردند و توانستند با روشنگری، بر یزیدیان پیروز شوند و حق را چنان زنده نگهدارند که برای همیشة تاریخ، الهام‌بخش دین‌داران و آزادگان و آگاهی‌بخش همۀ اعصار و قرون باشند.

اربعین حسینی، یعنی عملکرد چهل روزۀ گروهی روشن‌فکر دین‌دار و روشن‌گر منحصر به فرد از شجرۀ طیبه که به شایستگی، در آزمایشی بسیار سخت و دشوار، پیروز و موفق شدند.

تحلیل سیاسی اربعین

با شروع

اسلام در مکه و گسترش آن به جزیرة العرب، پیامبر صلی الله علیه و آله، با نامه‌هایی که به مناطق دیگر ـ از جمله روم ـ فرستاد، دین خود را ابلاغ کرد. منطقۀ شامات که تحت سیطرۀ روم بود ـ و شامل ترکیه، سوریه، فلسطین و لبنان فعلی می‌شد ـ زمینی حاصل‌خیز داشت و مناطق غربی آن، دارای آب و هوای مدیترانه‌ای معتدل با امکانات فراوان بودند.

طبق تاریخ، در آخرین روزهای حیات رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله، قرار بود لشکری به فرماندهی اسامه بن زید، به این منطقه گسیل شود؛ ولی این کار انجام نگرفت. در زمان حکومت خلیفۀ دوم ـ سال 17 هجری ـ این منطقه فتح شد و یزید بن ابی‌سفیان، والی آنجا گردید. او بعد از دو سال، مریض شد و از دنیا رفت و حکومت شامات در سال 19 هجری، به معاویه بن ابی‌سفیان رسید. معاویه که دشمنی سرسختی با اهل بیت علیهم‌السلام داشت، از امکانات این منطقۀ زرخیز، برای تبلیغ بر ضد اهل بیت علیهم السلام استفاده کرد.

در زمان خلافت امیر المؤمنین علی علیه السلام، با این که جنگ‌های مهمی روی داد، ولی با دسیسه‌های معاویه، پیروزی میسر نشد. در زمان امام حسن مجتبی علیه السلام نیز، نیرنگ‌های معاویه کارساز شد و فتحی صورت نگرفت.

معاویه پس از چهل سال حکومت بر شام و شوراندن مردم این منطقه بر ضد اهل بیت علیهم السلام، در سال 60 هجری ـ زمان امامت امام حسین علیه السلام ـ به درک واصل شد و حکومت را به فرزند شوم‌تر از خود سپرد.

یزید، در ادامۀ همین کشمکش تاریخی

و تضاد مذهبی بود که با اباعبدالله علیه السلام، وارد جنگ شد و در 10/1/61 هجری، امام حسین علیه السلام و یارانش را به شهادت رساند و خانواده او را به اسارت گرفت و روانۀ شام کرد. هر چند که این کاروان، به عنوان اسیر، وارد شام شد و لطمات و اهانت‌های بسیاری را تحمل کرد، اما علی‌رغم انتظاری که یزید داشت، خود این حرکت، عامل پیروزی اهل بیت علیهم‌السلام در آن منطقه، و فتح معنوی شامات شد.

به گفتۀ یکی از روحانیون مستقر در کشور سوریه، از «دروازه ساعات» تا «مسجد اموی» با پای پیاده، حدود دو ساعت راه است؛ ولی کاروان اسرا که صبح از دروازه ساعات، وارد شام شدند، عصر به مسجد اموی رسیدند؛ یعنی حدود ده ساعت در کوچه و بازار، مورد آزار و اذیت شامیان قرار گرفتند.

وقتی کاروان اسرا وارد مسجد شد، با سخنرانی‌های حضرت زین العابدین علیه السلام و روشن‌گری‌های حضرت زینب علیها السلام، جو دیگری حاکم شد. مردم، گروه گروه به خدمت این بزرگوران می‌رسیدند و اظهار پشیمانی می‌کردند؛ به طوری که منزلی برای مردان آماده شد و حضرت سجاد علیه السلام در آنجا، مصیبت پدر بزرگوارش را بیان کرد و یک منزل نیز به بانوان اختصاص یافت و حضرت زینب سلام الله علیها در آنجا، به ایفای وظیفه پرداخت.

کاروان اهل بیت علیهم السلام، با این که به اسارت، وارد شام شد و زجر و آزار و اذیت بسیاری را متحمل گردید و یکی از فرزندان اباعبدالله الحسین علیه السلام ـ به نام رقیه بنت الحسین علیها السلام ـ به شهادت رسید، اما فتح معنوی بزرگی

را به دست آورد و نه بر خاک خاکیان، که بر دل‌های شامیان تسلط یافت و نیرنگ‌ها و تبلیغات چهل سالۀ معاویه را نقش بر آب کرد؛ به طوری که یزید علیه اللعنه، مجبور شد دستور بدهد کاروان اهل بیت علیهم السلام را روانۀ مدینه کنند و حتی لباس‌هایی را از ایشان غارت کرده بودند، به آنان برگردانند.

این که بگوییم در روز اربعین، «کاروان اسرا» به صحرای کربلا برگشت و امام حسین علیه‌السلام را زیارت کرد، چندان صحیح نیست؛ بلکه باید بگوییم «کاروان پیروز» در روز اربعین، به کربلا رسید.

توصیفی از اربعین

اربعین، یعنی زنده نگه داشتن یاد اباعبدالله علیه السلام و ایثارگری‌های اهل‌بیت و اصحاب آن بزرگوار.

اربعین، یعنی تاثیرگذاری دایمی نهضت عاشورا بر اندیشه‌های همۀ مسلمانان و آزادگان دنیا در هر عصر و دوران.

اربعین، یعنی برپایی یک کلاس بزرگ و الگوسازی گسترده برای همۀ مؤمنین و کسانی که به تعهدات خویش، پای‌بند هستند.

اربعین، یعنی روز به اهتزاز درآمدن پرچم عاشورا و ادامۀ راه آنان توسط بازماندگان و شیعیان حضرتش.

اربعین، یعنی احساس وظیفه در برابر خون شهیدان و اقدام عملی برای حفاظت و حراست از دستاوردهای شهدا.

اربعین، یعنی انتقال تجربیات شهیدان و ایثارگران نسل اول به نسل‌های بعدی.

اربعین، یعنی افشاگری کوبندۀ حضرت زینب سلام الله علیها.

اربعین، یعنی فعالیت‌های عقیلۀ بنی‌هاشم برای تبیین فلسفۀ عاشورا و آموزش آن به دیگر اقشار جامعه.

اربعین، یعنی فعالیت‌های پیگیر و مداوم فرهنگی امام سجاد علیه السلام در جهت خنثی‌سازی تبلیغات دشمنان دین و بی‌اثر نمودن رفتارهای شیطانی آنان.

اربعین، یعنی زنده نگهداشتن یاد حقیقت و خاطرۀ شهادت در مقابل طوفان تبلیغاتی دشمن.

ربعین، یعنی زنده نگه داشتن یاد و خاطرۀ شهدا در اذهان مردم.

اربعین، یعنی هوشیاری در برابر موج تبلیغاتی دشمن.

اربعین، یعنی بیان حقایق توسط خواص جامعه و درک وظیفه و انجام آن.

اربعین، یعنی بیمه‌کنندۀ شیعیان در برابر انواع خطرات فکری و فرهنگی.

اربعین یعنی ارسال یک پیام: «هیچ کس نمی‌تواند نور خدا را خاموش کند».⁽¹⁾

اعمال روز اربعین

بنا به گفتۀ شیخ طوسی در مصباح المتهجد، «در روز اربعین، زیارت امام حسین علیه السلام مستحب است. زیارت‌نامۀ مخصوص آن حضرت، از ناحیۀ امام صادق علیه السلام، به ما رسیده است که همان زیارت اربعین می‌باشد».⁽²⁾

شیخ طوسی علیه‌الرحمه، متن زیارت اربعین را با سند صحیح و به نقل از حضرت صادق علیه السلام آورده که با جملۀ «السلام علی ولی الله و حبیبه» آغاز می‌شود. (متن این زیارت‌نامه، در بخش پایانی کتاب، خواهد آمد).

امام عسکری علیه السلام می‌فرمود: مؤمن، پنج نشانه دارد:

آیه الله جوادی با اشاره به این روایت می‌فرماید: طبق این روایت، اهمیت زیارت اربعین، در ردیف نمازهای واجب و مستحب است. و همان‌گونه که نماز، ستون دین و شریعت است، زیارت اربعین و حادثه کربلا نیز، ستون ولایت می‌باشد.⁽⁴⁾

سنت زیارت اربعین

سنت زیارت اربعین، در روز بیستم ماه صفر سال 61 هجری قمری، توسط جابر بن عبدالله انصاری ـ از یاران پیامبر و علی صلوات الله علیهما ـ بنیان گذاشته شد و حرم

حضرت اباعبدالله علیه السلام، به میعادگاه شیعیان بدل گشت. در زمان ائمه علیهم‌السلام، علی‌رغم ظلم و جور و خفقان حکام وقت، این سنت ادامه داشت.

در زمان تسلط حکومت‌های طاغوتی که سادات و شیعیان، مورد آزار و اذیت بنی‌امیه و بنی‌عباس قرار می‌گرفتند، قبر مبارک امام حسین علیه السلام، پناهگاه ستم‌دیدگان بود.

گزارشی از زیارت جابر

چهل روز پس از شهادت امام حسین علیه السلام، جابر بن عبدالله انصاری به همراه دوست خود ـ عطیه بن سعد بن جناده عوفی کوفی ـ وارد کربلا شد.

بر خلاف آنچه که در مورد عطیه گفته شده و وی را خدمتکار جابر معرفی کرده‌اند، او یکی از بزرگترین دانشمندان و مفسران اسلامی و از بزرگان تابعین و شاگردان عبدالله بن عباس بود و تفسیری پنج جلدی بر قرآن داشت و از راویان حدیث محسوب می‌شد.

طبق نقل کتاب «بشارة المصطفی»، عطیه عوفی می‌گوید: به منظور زیارت قبر امام حسین علیه السلام، با جابر بن عبدالله انصاری، وارد کربلا شدیم. جابر، نزدیک شریعۀ فرات رفت و غسل کرد و لباس نیکو پوشید. سپس به طرف قبر مطهر، حرکت کردیم. جابر هر قدمی که بر می‌داشت، ذکر خدا را می‌گفت. وقتی به نزدیک قبر رسیدیم، به من گفت: «دست مرا به قبر برسان». من دست او را روی قبر گذاشتم. جابر روی قبر افتاد و غش کرد. من مقداری آب روی صورتش پاشیدم تا به هوش آمد. در این حال، سه مرتبه گفت: «یا حسین»، و ادامه داد: «ای حسین! چرا جواب مرا نمی‌دهی؟!». سپس گفت: «چگونه می‌توانی جواب بدهی در حالی که رگ‌های گلویت را بریده‌اند و بین سر و بدنت، جدایی

افتاده است! شهادت می‌دهم که تو فرزند خاتم النبیین و سید المؤمنین و پنجمین فرد از اصحاب کساء هستی. درود و سلام و رضوان الهی بر تو باد».⁽¹⁾

سپس در اطراف قبر امام حسین علیه السلام حرکت کرد و خطاب به دیگر شهدا گفت: «السَّلامُ عَلَیکُم أیَّتُهَا الارواحُ الَّتی حَلَّت بِفِناءِ الحُسَینِ و أناخَت بِرَحلِهِ، و أشهَدُ أنَّکُم أقَمتُمُ الصَّلاةَ و آتَیتُمُ الزَّکاةَ، و أمَرتُم بِالمَعروفِ و نَهَیتُم عَنِ المُنکَرِ، وجاهَدتُمُ المُلحِدین و عَبَدتُمُ اللّهَ حَتّی أتاکُمُ الیَقینُ».⁽²⁾

سنت پیاده روی اربعین

عکس

اگر چه زیارت قبر مطهر امام حسین علیه السلام در روز اربعین، توسط جابر بن عبدالله انصاری مرسوم شد، اما بنیان‌گذار پیاده‌روی دسته‌جمعی در اربعین حسینی، مرحوم شیخ انصاری ـ متوفی سال ۱۲۸۱ قمری ـ بود که چنین حرکتی را به عنوان رسم و نمادی برای شیعیان معرفی کرد.

این رسم، پس از مدتی به فراموشی سپرده شد و مجددا توسط میرزا حسین نوری احیا گردید و به عنوان رسم و سنتی نیکو، در میان شیعیان رواج یافت. این عالم بزرگوار، اولین بار در عید قربان، به پیاده‌روی از نجف تا کربلا اقدام کرد که سه روز در راه بود و حدود سی نفر از دوستان و اطرافیانش، وی را همراهی می‌کردند. از آن پس، محدث نوری تصمیم گرفت که هر سال، این کار را تکرار کند. ایشان آخرین بار در سال ۱۳۱۹ هجری، با پای پیاده به حرم اباعبدالله حسین علیه السلام مشرف شد.

این اقدام، زمینه‌ساز پیاده‌روی بسیاری از عاشقان اهل‌بیت علیهم السلام گردید و در راستای انجام این مراسم معنوی و روحانی، برخی از علما و مراجع تقلید نیز با پای پیاده، به

کربلا رفتند. از جملۀ این افراد، میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، یکی از مراجع عالی‌قدر جهان تشیع بود که چندین بار با پای پیاده، از عتبۀ علویه، رهسپار عتبۀ حسینی شد.

ایشان دربارۀ مراقبه و بزرگداشت روز اربعین حسینی می‌گوید: «بر مراقبه‌کننده لازم است که بیستم صفر (روز اربعین) را برای خود، روز حزن و ماتم قرار داده، بکوشد که امام شهید علیه السلام را در مزار حضرتش زیارت کند؛ هر چند تنها یک بار در تمام عمرش باشد». (ترجمه المراقبات، کریم فیضی، صفحه 85)

نظر بزرگان درباره پیاده روی اربعین

حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای  

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب، درباره اهمیت بزرگداشت روز اربعین حسینی می‌فرماید: «شروع جاذبۀ مغناطیسی حسینی، در روز اربعین است. جابر بن عبدالله را از مدینه بلند می‌کند و به کربلا می‌کشد. این همان مغناطیسی است که امروز هم با گذشت قرن‌های متمادی، در دل من و شما هست.

این سنت حسنه، توانسته است در طول سالیان گذشته، ضمن ایجاد نوعی نشاط و پویایی در فقه و مذهب جعفری، و ضمن نشان دادن ارادت به اهل بیت، عامل اتحاد شیعیان جهان باشد و بتواند عاملی ناگسستنی برای پیوند و نزدیکی قلوب شیعیان گردد و تحولاتی را در تاریخ تشیع و کشورهای منطقه، و به ویژه عراق، ایجاد کند.

فقط یک جمله در باب اربعین عرض کنم: آمدن اهل‌بیت حسین بن علی علیه السلام به سرزمین کربلا ـ که اصل این آمدن، مورد قبول هست؛ اما سال اول یا دوم بودن آن معلوم نیست ـ فقط برای این نبود که دلی خالی کنند یا تجدید عهدی بکنند؛ آن‌چنان که گاهی بر زبان‌ها جاری می‌شود.

مسأله، بسیار بالاتر از این بود. نمی‌شود کارهای شخصیتی مثل امام سجاد علیه السلام یا مثل زینب کبری علیها السلام را بر همین مسائل عادی رایج ظاهری حمل کرد. باید در کارها و تصمیمات شخصیت‌هایی به این عظمت، در جست‌وجوی رازهای بزرگتر بود.

مسألۀ آمدن بر سر مزار سیدالشّهدا علیه السلام، در حقیقت، امتداد حرکت عاشورا بود. با این کار، خواستند به پیروان حسین بن علی علیه السلام و دوستان خاندان پیغمبر و مسلمانانی که تحت تأثیر این حادثه قرار گرفته بودند، تفهیم کنند که این حادثه تمام نشد؛ مسأله با کشته شدن، دفن کردن و اسارت گرفتن و بعد رها کردن اسیران، خاتمه پیدا نکرد؛ مسأله ادامه دارد.

به شیعیان یاد دادند اینجا محل اجتماع شما است؛ اینجا میعاد بزرگی است که با جمع شدن در این میعاد، هدف جامعۀ شیعی و هدف بزرگ اسلامی جامعۀ مسلمین را باید به یاد هم بیاورید؛ تشکیل نظام اسلامی و تلاش در راه آن، حتی در حد شهادت، آن هم با آن وضع!

این چیزی است که باید از یاد مسلمانان نمی‌رفت و خاطرۀ آن برای همیشه زنده می‌ماند. آمدن خاندان پیغمبر، امام سجاد و زینب کبری علیهم‌السلام به کربلا در اربعین، به این مقصود بود».⁽¹⁾

حضرت آیت الله العظمی بهجت

بهجت العرفا، آیت‌الله العظمی محمدتقی بهجت فومنی رحمه‌الله، درباره نقش پیاده‌روی روز اربعین می‌گوید: روایت است که امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف که ظهور می‌فرماید، پنج ندا می‌کند به اهل عالم: اَلا یا اَهلَ العالَم اِنَّ جَدِی الحُسَین قَتَلُوهُ عَطشاناً، اَلا یا اَهلَ العالَم اِنَّ جَدِی الحُسَین سَحَقوهُ عُدوانا ... . ⁽²⁾

امام زمان خودش را به واسطۀ

امام حسین علیه السلام، به همه عالم معرفی می‌کنند. بنا بر این، در آن زمان باید همه مردم عالم، حسین علیه السلام را شناخته باشند. اما الان هنوز همه مردم عالم، حسین علیه السلام را نمی‌شناسند و این تقصیر ما است؛ چون ما برای سیدالشهدا طوری فریاد نزدیم که همه عالم، صدای ما را بشنود. پیاده‌روی اربعین، بهترین فرصت برای معرفی حسین علیه السلام به عالم است.

با این که زیارت سید‌الشهدا در اکثر برهه‌های تاریخی، به سختی انجام می‌شد و جان زائران در خطر بود، اما با این وجود، عاشقانه خطرات را به جان می‌خریدند و به پابوسی امام حسین علیه السلام در روز اربعین نائل می‌شدند.⁽¹⁾

ارتباط اربعین و امام زمان عجل الله

عکس

زیارت اربعین، دو رو دارد: یک روی آن، اباعبدالله علیه السلام است و روی دیگرش، مهدی منتظر عجل الله تعالی فرجه الشریف. در واقع، این حرکت عظیم و حضور بیست میلیونی زائران اربعین حسینی از سراسر دنیا در کربلا، امید ما را به نزدیک‌تر شدن ظهور آن حضرت، بیشتر می‌کند. این، اساس و بنای حرکت اربعین است؛ چرا که او امام حی و واجب الطاعه می‌باشد و ما معتقدیم که «کُلُّ یَومٍ عاشورا وَ کُلُّ اَرضٍ کَربَلا».⁽²⁾

پس باید در این پیکار شیطان و نفس، جای خود را پیدا کنیم و مثل حبیب بن مظاهر باشیم که با درایت خاص، خود را از بازار دنیا و سود آن، خلاص کرد و مشتری آخرت شد و هزار سیصد و اندی سال است که در کنار امام، بهره‌های عظیمی می‌برد.

پیام پیاده روی اربعین

پیاده روی اربعین، بهترین فرصت برای رساندن این پیام است:

«ای مولا و مقتدای ما؛ ای امام

حی؛ ای بقیه الله الاعظم! اگر تشریف فرما شوی و قدم بر دیدگان ما بگذاری، نمی‌گذاریم مثل جدت حسین علیه‌السلام تنها بمانی.

برای اثبات این سخن، سختی راه کربلا و پیاده‌روی اربعین را به جان خریده‌ایم و با عشق کامل، به زیارت امام جهاد و شهادت شتافته‌ایم تا با وجود مقدست، بیعتی دوباره داشته باشیم.

این تجمع مردمی و این سیل خروشان جمعیت، نشان از آن دارد که بیست میلیون سرباز پا به رکاب داری که هر لحظه آماده‌اند جان خود را فدایت نمایند».

توصیه به پیاده روی اربعین

توصیه می‌شود که پیاده‌روی روز اربعین به سوی کربلا را از دست ندهید و تلاش کنید این سفر استثنایی را پیش از ظهور، تجربه نمایید و در این مراسم با عظمت، حضور پیدا کنید.

در دوران دفاع مقدس، معمولاً پیاده‌روی‌ها و تمرین‌های نظامی، در جبهه‌ها انجام می‌شد تا آمادگی رزمی افزایش یابد. امروز می‌توان گفت که پیاده‌روی به سمت حرم امام حسین علیه السلام، تمرینی برای کسب آمادگی نظامی در زمان ظهور حضرت بقیة الله الاعظم عج الله تعالی فرجه الشریف است.

ترس دشمن از همایش بزرگ شیعی

هر چند بر خلاف تلاش دشمنان، سال به سال بر جمعیت زائران اربعین افزوده می‌شود، اما باید هوشیار باشیم و هوشمندانه عمل کنیم. تلاش دشمنان برای مخالفت با حرکت اربعین، مربوط به امروز و دیروز نیست.

 در زمان خلافت بنی‌العباس، هر کس به زیارت اباعبدالله می‌رفت، یک دستش را قطع می‌کردند؛ اما باز هم زائران امام حسین علیه السلام به کربلا می‌رفتند. روز به روز، شرایط را سخت‌تر کردند تا جایی که از هر دو زائر، یک نفر را می‌کشتند؛ اما باز هم زائران، به زیارت حضرت می‌رفتند⁽¹⁾

در

زمان صدام و حکومت حزب بعث، هر کس برای زیارت اربعین، پیاده به کربلا می‌رفت، حکمش اعدام بود؛ ولی باز هم حرکت زائرین ادامه داشت. امروز هم علی‌رغم بمب‌گذاری‌های متعدد و تهدیداتی که وجود دارد، شاهد حضور میلیونی زائران اربعین هستیم.

آل سعود می‌خواهد به هر نحوی که شده و با خرج میلیون‌ها دلار، کاری کند که زائران اربعین، به زیارت اباعبدالله علیه السلام نروند؛ اما می‌بینیم که عاشقان اباعبدالله علیه السلام از همه جای دنیا، به زیارتش می‌آیند و سال به سال، بر جمعیت زائران اربعین افزوده می‌شود.

شناخت مخالفان اربعین

کسانی که با اصل اعتقادات شیعه مخالف هستند، دشمن این همایش بزرگ شیعی و پیاده‌روی در اربعین حسینی می‌باشند. البته منظور از دشمنان، اهل سنت نیستند؛ چرا که این برادران‌مان هم در این همایش بزرگ، حضور دارند. دشمن اصلی این سفر مقدس، استکبار جهانی است. چون حس می‌کنند که اگر این همایش، جهانی گردد و شوق و محبت امام حسین علیه السلام عالم‌گیر شود، دیگر کسی نمی‌تواند جلوی آن را بگیرد. از این رو، از برادران جاهل‌مان ـ در میان شیعه و اهل تسنن ـ استفاده می‌کند و به دنبال خاموش کردن این چراغِ در حال روشن شدن و فراگیر شدن برای عالم می‌باشند. تنها وظیفۀ ما در مقابله با آنان، ایجاد محبت و دوستی است.

توصیفی از زیارت اربعین

زیارت، امضای مجددی است بر سند شیعه‌گری.

زیارت، مشتی است کوبنده بر دهان مخالفین دین.

زیارت، جلوه‌ای است از تعظیم شعائر تشیع.

زیارت، نمایشی است بزگ و خالصانه از اقتدار شیعه.

زیارت، برافراشتن پرچم حیات دین است.

زیارت، نمادی است از حیات و تکاپوی اهل ولایت.

زیارت، تجدید

بیعتی است برای اعلام وفاداری و پایداری بر عقاید و اندیشه‌های تشیع.

زیارت، راهی است معنوی در پشتیبانی از پیشوایان دینی.

آثار معنوی و اخروی

طبق آنچه که در روایات اهل بیت علیهم السلام آمده است:

قرار می‌دهد. وقتی مناسک او تمام شد، خداوند نام او را جزو رستگاران می‌نویسد. وقتی می‌خواهد بازگردد، یک فرشتۀ الهی در مقابل او قرار می‌گیرد و می‌گوید: رسول خدا به شما سلام می‌رساند، و مژده می‌دهد که عملت را از سر بگیر که تمام گناهان گذشته‌ات بخشیده شده است.⁽¹⁾

آثار ماده و دنیوی

توصیه های معنوی مربوط به پیاده روی

ثواب پیاده روی

عکس

یکی از آداب زیارت معصومین می با شد که  در سیره عملی و قولی معصومین بر آن تاکید شده است . معمولا زیارت اربعین به صورت پیاده  انجام می شود. از آنجا که بر خی عبادات  مانند حج یا زیارت معصومین به دو صورت  سواره یا پیاده انجام می شود  در برخی روایات  پیاه روی را  با فضیلت ترین عبادت دانسته اند : به عنوان نمونه امام صادق می فرمایند :« مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَیْ‌ءٍ أَفْضَلَ مِنَ الْمَشْیِ.»« خداوند به چیزی با فضیلت تراز پیاده روی عبادت نشده است » ⁽²⁾

توصیه هایی برای پیش از سفر

و از خداوند، توفیق این سفر را درخواست نماییم.

توصیه هایی برای مسیر

عکس

ضریح، احساسات ما فوران کند. با این کار، نه به فکر خستگی خواهیم بود و نه به فکر پا و درد آن.

است حضرت را در کنار خود فرض کنیم و بدانیم که او حاضر و ناظر و صاحب‌عزای حقیقی است.

خوردن، باعث کدورت قلب و دور شدن از معنویت می‌شود.

توصیه هایی برای زمان حضور در کربلا

عکس

کافی 

و تعجیل در فرج ایشان، بسیار دعا کنیم.

توصیه های اخلاقی

غذای گوشتی بخوریم تا سنگین نشویم و پا بر امیال خود بگذاریم. در آنجا، غذاهای خوب و متنوعی وجود دارد و اگر بخوریم، کوچک‌ترین ایرادی ندارد. فقط باید حواسمان باشد که زیاد به فکر غذا نباشیم که امام صادق علیه السلام، مسافران این سفر را از خوردن شیرینی‌جات و غذاهای متنوع، برحذر داشته است.

کنیم.

توصیه های تبلیغاتی

ای که نور مهر و ماهی، دوستت دارم حسین

مظهر لطف الهی، دوستت دارم

حسین

هستی من را خدا با مهر تو پیوسته است

گر بخواهی یا نخواهی، دوستت دارم حسین

تا شنیدم دوست می‌داری غلام خویش را

با وجود رو سیاهی، دوستت دارم حسین

هر کجا نام تو آید، می‌رود تاب از کفم

من چه گویم خود گواهی، دوستت دارم حسین

گر بخوانی با کلامی، در رهت جان می‌دهم

ور برانی با نگاهی ، دوستت دارم حسین

آن چنان خوبی که هر بد، بسته بر لطفت امید

شرمگین از هر گناهی، دوستت دارم حسین

ای که خواندت رحمه للعالمین فُلک نجات

تا که جویم بر تو راهی، دوستت دارم حسین

بر تو گر رو کرده‌ام، دارم امید مرحمت

تا به من بخشی پناهی، دوستت دارم حسین

کرده‌ام با هر زبانی بر جلالت اعتراف

گفته‌ام در هر نگاهی، دوستت دارم حسین

باز هم گوید «موید» با لسان نارسا

گر بخواهی ور نخواهی، دوستت دارم حسین

اطلاعات عمومی درباره مسیر پیاده روی

مسیر پیاده روی

عکس

الحمد لله در کشور عراق، مسافران از طریق همۀ مسیرها می‌توانند راهی کربلا شوند؛ ولی در حال حاضر، دو راه امن و بدون خطر، برای رفتن به کربلا وجود دارد:

فاصله نجف تا کربلا هم دو راه دارد: یکی راه مستقیم و اتوبانی است که از خروجی شهر نجف تا ابتدای شهر کربلا، حدود 80 کیلومتر است؛ راه دوم، راه قدیمی است که حدود بیست یا سی کیلومتر دورتر است و برای رسیدن به کربلا، باید مسافت بیشتری پیمود، ولی مسیر خلوتی دارد. 

انتخاب مسیر

گاه برای

زائران، این سؤال پیش می‌آید که کدام مسیر را برای پیاده‌روی انتخاب کنیم؟ این مسأله، بستگی به توان هر فرد دارد؛ ولی توصیه می‌شود پیاده‌روی، از حرم حضرت امیرالمومنین صلوات الله علیه شروع شود و به حرم سیدالشهداء صلوات الله علیه ختم گردد. اما اگر کسی توانش را ندارد، می‌تواند حرکتش را از حرم امیرالمومنین صلوات الله علیه شروع کند و تا هر کجا که توانست، به پیاده‌روی ادامه بدهد و مقداری از مسیر را با وسیلۀ نقلیه طی کند. و اگر توانش را دارد، مجدداً در بیست یا سی کیلومتری کربلای معلی، پیاده شود و اواخر مسیر را پیاده برود تا لذت پیاده رسیدن به حرم مولی را درک کند؛ که بسیار شیرین و به یاد ماندنی است.

قرآن کریم می‌فرماید: «لایُکَلِفُ اللهُ نَفساً اِلاّ وُسعَها؛⁽¹⁾خداوند بیشتر از طاقت و توان کسی، بر او تکلیف بار نمی‌کند». در عین حال، در حدیث ائمه هدی علیهم السلام آمده است: «اَفضَلُ الاَعمالِ اَحمَزُها؛⁽²⁾بهترین اعمال، سخت‌ترین و تلخ‌ترین آنها است». یعنی هر چه بیشتر پیاده برویم، بهتر است؛ به شرط آن که توانش را داشته باشیم. باید مواظب باشیم مسیری را انتخاب کنیم که بعدا پشیمان نشویم.

مدت پیاده روی

معمولاً این مسافت را در سه روز و دو شب طی می‌کنند؛ یعنی سه روز مانده به اربعین، از صبح زود حرکت می‌کنند و شب اربعین، به کربلا می‌رسند. اما این کار، چندان مناسب نیست؛ چرا که در راه، به شلوغی موکب‌ها و محل‌های خواب برمی‌خوریم. اگر دو روز زودتر حرکت کنیم، خیلی راحت و بدون دغدغه می‌توانیم طی مسافت کنیم. مخصوصاً اگر خانواده و افراد خردسال و مسن

به همراه داشته باشیم، حتماً باید شش روز مانده به اربعین حرکت کنیم که بتوانیم این مسافت را با آرامش کامل، طی کنیم تا به خانواده و افراد خردسال، فشار نیاید و مشکل مکان خواب هم نداشته باشیم.

موکب

عکس

موکب در لغت، به معنای راهپیمایی کردن، قدم‌برداشتن، حرکت دسته‌جمعی و راه انداختن دسته آمده است. عراقی‌ها به هیئت، موکب می‌گویند. همچنین به چادرها یا سازه‌هایی که برای پذیرایی از هیئت‌ها فراهم شده است، موکب گفته می‌شود؛ مانند: موکب انصار الحسین، موکب شمس التقی، موکب الحسن المجتبی، موکب برکات الزهراء، موکب الثقلین، موکب شباب علی.

تقریباً در تمامی طول مسیر ـ از ابتدا تا انتها ـ از این گونه چادرها و سازه‌ها وجود دارد و هیئت‌هایی از سراسر جهان، مسئولیت این چادرها را بر عهده دارند و از زائران، پذیرایی می‌کنند. البته بیشتر این هیئت‌ها، مربوط به مردم خود عراق هستند.

هر موکبی، بسته به توان و سلیقۀ خود، خدمتی ارائه می‌کند: موکبی، شربت می‌دهد؛ موکبی با آماده کردن محل استراحت، خدمت‌رسانی می‌کند، موکبی، با غذا پذیرایی می‌کند و ...

برخی از موکب‌ها، دست به نوع‌آوری زده‌اند و خدماتی به مردم ارائه می‌کنند که ممکن است در طول مسیر، کمتر وجود داشته باشد؛ مثلاً موکب‌هایی هستند که خیاطی می‌کنند و آماده‌اند مشکل لباس یا کیف‌دستی زائران را برطرف کنند؛ برخی موکب‌ها، کفاشی می‌کنند. خلاصه این که هر موکبی، به عشق امام حسین صلوات الله علیه، خدمتی را تقبل کرده است.

از این رو، شما نیاز به تهیه خوراکی ندارید و تقریباً اغلب خوراکی‌ها، از طریق این موکب‌ها، به صورت رایگان در اختیار زائران قرار

می‌گیرد. تنها اگر به خوراکی خاصی ـ مثل نبات و عرقیات که جنبۀ دارویی دارند ـ نیاز و عادت دارید، همراه داشته باشید.

حضور زنان و کهن سالان

عکس

ممکن است این سؤال پیش بیاید که «آیا بانوان و افراد مسن هم می‌توانند این مسیر را طی کنند؟». این سوال، از آنجا ناشی می‌شود که فکر می‌کنند در تمام مدت سه روز و دو شب، باید پیاده‌روی کرد؛ در حالی که بعد از چند کیلومتر پیاده‌روی، می‌توانید استراحت کنید و نیاز نیست تمام این مسیر را به صورت یک نفس بروید. می‌شود این سه روز را به پنج روز تبدیل کرد و افراد یاد شده را هم به همراه آورد.

طبق احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام، زیارت کربلا، زن و مرد نمی‌شناسد و همه از این زیارت، بهره کافی می‌برند. زنی از زنان شیعه، به نام امّ سعید احمسیّه می‌گوید: محضر مبارک امام صادق علیه السلام بودم که کنیزم آمد و گفت: «اسب را برایت آماده کردم». امام فرمود: «اسب برای چیست؟ مگر به کجا می‌خواهی بروی؟». عرض کردم: «به زیارت قبور شهدا می‌روم». فرمود: «امروز را به تأخیر بینداز. از شما اهل عراق تعجب می‌کنم که راه دوری را طی می‌کنید و به زیارت قبور شهدا می‌روید، ولی سیّدالشّهداء علیه السلام را ترک کرده‌اید و به زیارتش نمی‌روید». عرض کردم: «من زن هستم». فرمود: «هیچ اشکالی ندارد که امثال شما هم به آنجا بروند و آن حضرت را زیارت کنند». عرض کردم: «زیارت ما زنان، چه اجر و ثوابی دارد؟». فرمود: «زیارت شما، معادل با یک حجّ و یک عمره، و دو ماه روزه و اعتکاف در مسجدالحرام است». 

امدادهای پزشکی

M38.mp3

تیم‌های پزشکی در طول سفر، به صورت بیست و چهار ساعته، آماده خدمت به زائران هستند. ایستگاه‌های امدادی و توزیع دارو و ملزومات پزشکی، در طول مسیر تعبیه شده است تا اگر مشکلی برای کسی پیش آمد، با مراجعه به این ایستگاه‌ها، از خدمات پزشکی بهره‌مند شود. هلال احمر ایران نیز ایستگاه‌هایی در طول مسیر دارد و به زائران، خدمت‌رسانی می‌کند. اگر خدای ناکرده، بیماری یا سانحه‌ای پیش آمد، به همراه مدیر یا نیروی امنیتی، به درمانگاه هلال احمر بروید و از غیبت خود، دیگران را آگاه کنید. 

سرویس های بهداشتی

هر چند جمعیت زیادی در مدت زمان کوتاه، در این مسیر تردد می‌کنند، اما مسیر پیاده‌روی از لحاظ بهداشتی، وضعیت مناسبی دارد و سرویس‌های بهداشتی (حمام و توالت) به طور مرتب، توسط خادمین تمیز می‌شود و سطح بهداشت، در وضعیت نسبتاً خوبی قرار دارد. از همه انتظار می‌رود که مسائل بهداشتی را رعایت کنند و به دیگران هم چنین توصیه‌ای داشته باشند.

ضمنا توصیه می‌شود برای شستشوی دست‌ها، یک صابون تویوپی ـ که مثل خمیر دندان است ـ در کوله پشتی خود داشته باشید. 

امنیت مسیر

عکس

مسیر نجف تا کربلا، امن است و در حال حاضر، مشکل خاصی وجود ندارد؛ اما خوشا به حال کسی که با وجود ترس، خود را به زیارت اربعین برساند.

با این که خوف و احتمال ضرر، باعث از بین رفتن برخی احکام می‌شود، ولی در زیارت سیدالشهدا علیه السلام، خصوصیتی وجود دارد که احتمال ضرر، استحباب زیارت را از بین نمی‌برد؛ حتی در برخی روایات می‌بینیم که با وجود احتمال ضرر و غلبۀ ترس بر دل‌ها، مردم را

بدین کار ترغیب نموده‌اند. شواهد تاریخی نشان می‌دهد که شیعیان و دوستداران اهل‌بیت علیهم السلام، در راه زیارت سیدالشهدا علیه السلام، از خود رشادت‌ها و جانبازی‌های بسیاری نشان می‌دادند.

ابن بکیر می‌گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: «من با ترس از نیروهای حکومت و خبرچینان و نیروهای نظامی دشمن، به زیارت قبر پدر شما مشرف می‌شوم». حضرت فرمود: «ای پسر بکیر! آیا دوست نداری که خدا تو را در راه ما، ترسان ببیند؟ آیا نمی‌دانی که هر کس به خاطر ما به ترس افتد، خدا او را در زیر سایۀ عرش پناه می‌دهد و حسین علیه السلام، در زیر عرش با او هم‌سخن می‌شود؟».⁽¹⁾

محمد بن مسلم نقل کرده است: امام محمد باقر علیه السلام به من فرمود: «آیا به زیارت قبر حسین علیه السلام می‌روی؟». گفتم: «آری؛ اما با ترس و لرز!». فرمود: «میزان ثواب، به اندازۀ میزان ترس است. هر کس با ترس به زیارت قبر او برود، ترس او در قیامت خواهد ریخت و در پناه الهی قرار خواهد گرفت و آمرزیده خواهد شد».&همان، ص 413.&

در هر صورت، توصیه می‌شود تمامی افراد یک خانواده، در کنار هم نباشند و اگر با هم در این سفر هستند، در دو کاروان تقسیم شوند تا اگر خدای ناکرده، برای گروهی حادثه پیش آمد، بقیه بتوانند سریعاً کمک‌رسانی کنند.

اصلا حسین جنس غمش فرق می‌کند

این راه عشق، پیچ و خمش فرق می‌کند

شاعر شدم که شعر بگویم برایشان

این خانواده محتشمش فرق می‌کند

اینجا گدا همیشه طلبکار می‌شود

اینجا که آمدی کرمش فرق می‌کند

هر مرده زنده می‌شود از ذکر یا حسین

عیسای

اهل بیت دمش فرق می‌کند

از نوع ویژگیِ دعا زیر قبه‌اش

معلوم می‌شود حرمش فرق می‌کند

تنها نه جنس عزا و جنس ماتمش

بلکه سیاهی علمش فرق می‌کند

من از «حسین منّی» پیغمبر خدا

فهمیده‌ام حسین همه‌اش فـرق می‌کنـد

تجربیات مربو به پیاده روی اربعین

ساک و کوله پشتی

عکس

پول نقد

به خاطر رایگان بودن خدمات در طول این سه

روز، هزینه‌ای نخواهید داشت؛ اما ممکن است در طول مسیر، دمپایی شما پاره شود یا نیازهای ضروری پیدا کنید. اگر چه موکب‌هایی هستند که این خدمات را به صورت رایگان ارائه می‌دهند، اما ممکن است در لحظۀ نیاز، به موکب مورد نظر، دسترسی نداشته باشید و آن را پیدا نکنید. پس همراه داشتن مقدار کمی پول، ضروری است؛ مخصوصا برای کسانی که با بزرگترشان هستند و معمولا با خود، پولی حمل نمی‌کنند. در مورد نوع پول نیز بهتر است از پول ملی خود عراق (دینار عراقی) استفاده کنید. 

اقلام پزشکی

در صورت امکان، اقلام پزشکی ذیل را به همراه داشته باشید: باند کشی، ماسک، مقداری پنبه، دستمال کاغذی، قرص ژلوفن، قرص استامینوفن، پماد زینک اکساید، پماد دیکلوفناک، قرص لوراتادین و هر دارویی که فکر می‌کنید مورد نیازتان خواهد بود. همراه داشتن مواردی مانند نبات، عرق نعناع و خاک‌شیر هم مفید است. البته مقدار داروهایی که برمی‌دارید، به اندازۀ مصرف یکی دو وعده باشد و بار شما را سنگین نکند.

دیگر اقلام مورد نیاز

لیست کلی اقلام مورد نیاز در سفر

برای این

که هنگام عازم شدن به سفر، چیزی از قلم نیفتد، موارد مورد نیاز را به طور گذرا، مرور می‌کنیم:

کوله پشتی کوچک و سبک

یکی دو دست لباس زیر

یک دست لباس اضافه

اقلام پزشکی و داروهای گیاهی و شمیایی مورد نیاز

مسواک

شارژر موبایل

یک جفت دمپایی

یک جفت جوراب اضافی

چند عدد کیسه فریزر

کمی دستمال کاغذی

یک عدد تسبیح

یک عدد کیف گردنی، برای حمل پول و گذرنامه

نخ و سوزن

شیء بُرنده

عینک دودی

چفیه

دوربین عکاسی و فیلم‌برداری

خودکار و دفترچه یادداشت 

نکات بهداشتی

در طول سفر، برای جلوگیری از ابتلا به بیماری، خصوصاً سرماخوردگی و مشکلات گوارشی، موارد زیر را رعایت کنید:

استفاده کنید.

بهداشت محیط

~M47mp3

کفش های مناسب

عکس

اگر مشکلی دارد، برطرف سازید. چه بسا کسانی که کفش‌های خوبی دارند، ولی کفششان به خاطر نو بودن، با پا هم‌خوانی ندارد و آن‌ها را دچار مشکل می‌سازد.

8.. بعد از این که پای شما تاول زد و پر از آب شد، با یک سرنگ تمیز و نو، آب آن را تخلیه کنید و روی آن را با باند نازک ببندید. مواظب باشید که پوست روی تاول، کنده نشود. خود این پوست، بهترین پانسمان است. 

گرفتگی عضلات

عکس

گرفتگی عضلات و درد‌های عضلانی، در طول پیاده‌روی شایع است. برای پیش‌گیری و درمان، نکات زیر را رعایت کنید:

مرتب پیاده‌روی کنید تا بدن شما به پیاده‌روی‌های طولانی، عادت کند.

عرق سوز شدن

یکی از مسائل شایع در طول پیاده‌روی، عرق‌سوز شدن در ناحیه داخلی پاها است. کسانی که چاق و فربه یا مستعد عرق‌سوز شدن هستند، برای جلوگیری یا درمان این

مسأله، نکات زیر را رعایت کنند:

پیاده روی در فصل گرما

آب و هوای عراق در تابستان، بسیار گرم است. لذا از لباس نخی و خنک و سبک استفاده کنید و کلاه نقاب‌دار و ضد آفتاب به سر بگذارید. همراه داشتن عینک آفتابی، به خصوص برای کسانی که چشمشان به اشعه آفتاب حساس است، ضروری است؛ هر چند عینک آفتابی در فصل سرما هم به کار می‌آید و مفید است.

پیاده روی در فصل سرما

سال‌هایی که اربعین به فصل سرما می‌افتد، پتوی مسافرتی سبک، کلاه، دستکش، چتر سبک تاشو و لباس گرم به اندازۀ کافی بردارید. با توجه به سوز هوا، بهترین لباسی که می‌توانید به همراه داشته باشید، بادگیرهای زمان جبهه و جنگ است ـ اعم از شلوار و بالاپوش ـ که جلوی سوز را می‌گیرد و مانع از خارج شدن حرارت بدن می‌شود و در عین حال، سبک هم می‌باشد. در صورت بارش باران نیز می‌تواند از خیس شدن شما جلوگیری کند.

پیاده روی در شب

بعد از ساعت 9 شب، مسیر پیاده‌روی خلوت‌تر است و عده‌ای ترجیح می‌دهند تا اذان صبح، راه بروند و بعد از طلوع آفتاب بخوابند.

اگر بشود برای این قسمت یک عنوان خاص داده شود و موضوع پر اهمیت تر جلوه داده بشود بهتر است در متن

اضافات زیادی داشته ام و نیاز به ویراستاری دارد

در این سال‌ها که اربعین به فصل پاییز افتاده است، حرکت شبانه، توصیه می­شود زیرا هوا برای طی مسیر مساعد است و باعث می‌شود به گرمای ظهر برنخوریم. علاوه بر این که اگر بعضی از زائران، حرکت شبانه نداشته باشند، ممکن است به خاطر فراوانی جمعیت، با مشکل جا و مکان خواب روبه‌رو شویم.

بهترین روش برای حرکت در شب

ساعت هشت شب استراحت کرده تا ساعت دوازده شب یا یک بامداد بعد حرکت کنید و تا هشت صبح حرکت داشته باشید بعد مجددا استراحت کنید و مجددا ساعت یازده ظهر حرکت کنید تا ساعت سه بعد از ظهر و استراحت تا ساعت پنج مجددا حرکت تا شب ساعت هشت

کسانی که قصد دارند شب‌ها پیاده‌روی کنند، حتما در فصل سرما لباس گرم بپوشند و از بادگیر استفاده کنند و ماسک بزنند تا سوز و سرما، به سر و سینه آنها آسیب نزند.

اکثر موکب‌داران تا اذان صبح، استراحت می‌کنند؛ اما موکب‌دارانی هم هستند که شب‌ها مشغول خدمات‌رسانی به زائران شب‌رو هستند و چایی و شیر داغ و هِدبَند و این قبیل چیزها را توزیع می‌کنند تا زائران در سرمای شب، گرم بمانند. 

گم شدن در مسیر

برای این که دوستان و هم‌کاروانی‌های خود را در مسیر پیاده‌روی گم نکنید، چند نکته را باید مد نظر داشته باشید:

را گم می‌کنید.

شهر کربلا، کمتر از فاصلۀ تیرک‌ها در اتوبان است. طبق تحقیق انجام شده، هیچ فرقی با هم ندارند و فاصلۀ تیرک‌ها 50 متر است.

گم شدن در کربلا

برای این که در شهر کربلا، همدیگر را گم نکنید، چند نکته را رعایت نمایید:

جایی وعده بگذارید که دور از شلوغی و مرکز شهر باشد.

محل خواب و استراحت

می‌شوند، دیگر خوابشان نمی‌برد و با توجه به ضرورت استراحت برای پیاده‌روی، روز بعد دچار مشکل و مشقت می‌شوند. نتیجۀ این اذیت و آزار و ناراحت کردن دیگران، پایمال کردن حق الناس و از دست دادن روح معنوی و بی‌بهره ماندن از آثار و برکات این سفر است.

رزرو محل استراحت

اگر به همراه خانواده به این سفر می‌روید، باید مکان استراحت را در کربلا، از قبل رزرو کنید؛ چون در ایام اربعین، همۀ هتل‌ها و مسافرخانه‌ها و خانه‌های اجاره‌ای ـ چه دور و چه نزدیک حرم ـ پر می‌شود. البته کم و بیش، در موکب‌ها یا خانه‌های آمادۀ پذیرایی، می‌توان محل استراحتی پیدا کرد، ولی ممکن است اذیت شوید.

با توجه به این که اربعین در این سال‌ها، همزمان با فصل

پاییز است و هوای عراق، نسبتاً گرم است، زائران می‌توانند با هم برنامه‌ریزی کنند و یک چادر مسافرتی به همراه داشته باشند تا چند نفری، در جاده و کربلا از آن استفاده کنند. 

نکاتی برای بانوان

عکس

بعضی‌ها به سراغ شوخی و بگو و بخند بروند. این امر، موجب ناراحتی بانوان عراقی می‌شود. لذا از خواهران تقاضا می‌شود این گونه مسائل را رعایت کنند.

توصی هایی درباره کودکان

عکس

باشید. اگر در موکبی، غذای مناسب کودکتان را داشتند، حتماً از آن غذا بگیرید و به همراه داشته باشید؛ چون این نوع غذاها، در همۀ موکب‌ها پخش نمی‌شوند.

وسایل ارتباطی

و دستگاه‌های برقی خود را شارژ کنند.

چند نکته ضروری

نکات اطلاعاتی و امنیتی

توصیه هایی برای بعد از سفر

عکس

زیارت اباعبدالله الحسین صلوات الله علیه، یک توفیق الهی است

وکوچک‌ترین اثرش این است که تمام گناهان انسان آمرزیده می‌شود؛ ولی این برای کسی است که حسینی بماند و معنویت سفر را حفظ کند. قرآن کریم می‌فرماید: «إِنَّ الَّذینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا فَلا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ».⁽¹⁾کسانی که ایمان می‌آورند و می‌گویند پروردگار ما خداوند یکتا است، سپس بر سر کلام و ایمان خود باقی می‌مانند و پایداری می‌کنند، اینان کسانی هستند که از آثار مادی و معنوی ایمان، بهره‌مند می‌گردند؛ چون ایمانشان دائمی و ماندگار است.

همان گونه که قبلا گفته شد، زیارت امام حسین علیه السلام، شباهت‌های زیادی به حج دارد. در مورد حج، روایت داریم که یک نور، حاجی را احاطه می کند و تا زمانی که گناهی از او سر نزده است، این نور با او همراه است. در مورد زیارت امام حسین علیه السلام هم همین گونه است. ما که اربعینی شده‌ایم، باید تلاش کنیم با تقوا و پرهیزکاری و انسانیت، نور معرفت اباعبدالله الحسین علیه السلام را برای همیشه در خود نگه داریم. پس برای بعد از سفر هم برنامه‌ریزی داشته باشیم که ان‌شاءالله معنو

یات این سفر، در ما ماندگار شود.

زیارت مخصوص امام حسین علیه السلام در روز اربعین

السَّلامُ عَلَی وَلِیِّ اللَّهِ وَ حَبِیبِهِ السَّلامُ عَلَی خَلِیلِ اللَّهِ وَ نَجِیبِهِ السَّلامُ عَلَی صَفِیِّ اللَّهِ وَ ابْنِ صَفِیِّهِ السَّلامُ عَلَی الْحُسَیْنِ الْمَظْلُومِ الشَّهِیدِ السَّلامُ عَلَی أَسِیرِ الْکُرُبَاتِ وَ قَتِیلِ الْعَبَرَاتِ اللَّهُمَّ إِنِّی أَشْهَدُ أَنَّهُ وَلِیُّکَ وَ ابْنُ وَلِیِّکَ وَ صَفِیُّکَ وَ ابْنُ صَفِیِّکَ الْفَائِزُ بِکَرَامَتِکَ أَکْرَمْتَهُ بِالشَّهَادَةِ وَ حَبَوْتَهُ بِالسَّعَادَةِ وَ اجْتَبَیْتَهُ بِطِیبِ الْوِلادَةِ وَ جَعَلْتَهُ سَیِّدا مِنَ السَّادَةِ وَ قَائِدا مِنَ الْقَادَةِ وَ ذَائِدا مِنَ الذَّادَةِ وَ أَعْطَیْتَهُ مَوَارِیثَ الْأَنْبِیَاءِ

وَ جَعَلْتَهُ حُجَّةً عَلَی خَلْقِکَ مِنَ الْأَوْصِیَاءِ فَأَعْذَرَ فِی الدُّعَاءِ وَ مَنَحَ النُّصْحَ وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلالَةِ وَ قَدْ تَوَازَرَ عَلَیْهِ مَنْ غَرَّتْهُ الدُّنْیَا وَ بَاعَ حَظَّهُ بِالْأَرْذَلِ الْأَدْنَی وَ شَرَی آخِرَتَهُ بِالثَّمَنِ الْأَوْکَسِ وَ تَغَطْرَسَ وَ تَرَدَّی فِی هَوَاهُ وَ أَسْخَطَکَ وَ أَسْخَطَ نَبِیَّکَ ،

سلام بر ولیّ خدا و حبیبش،سلام بر دوست خدا و نجیبش،سلام بر بنده برگزیده خدا و فرزند برگزیده‌اش،سلام بر حسین مظلوم شهید،سلام بر آن دچار گرفتاریها و کشته اشکها،خدایا من گواهی می‌دهم که حسین ولیّ تو و فرزند ولیّ تو،و فرزند برگزیده توست حسینی که به کرامتت رسیده،او را به شهادت گرامی داشتی،و به خوشبختی اختصاصش دادی،و به پاکی ولادت برگزیدی،و او را آقایی از آقایان،و پیشروی از پیشرویان،و مدافعی از مدافعان حق قرار دادی،و میراثهای پیامبران را به او عطا فرمودی،و او را از میان جانشینان حجّت بر بندگانت قرار دادی،و در دعوتش جای عذری باقی نگذاشت،و از خیرخواهی دریغ نورزید،و جانش را در راه تو بذل کرد،تا بندگانت را از جهالت و سرگردانی گمراهی برهاند،درحالی‌که بر علیه او به کمک هم برخاستند،کسانی‌که دنیا مغرورشان کرد،و بهره واقعی خود را به فرومایه‌تر و پست‌تر چیز فروختند،و و آخرتشان را به کمترین بها به گردونه فروش گذاشتند،تکبّر کردند و خود را در دامن هوای نفس انداختند،تو را و پیامبرت را به خشم آوردند،

وَ أَطَاعَ مِنْ عِبَادِکَ أَهْلَ الشِّقَاقِ وَ النِّفَاقِ وَ حَمَلَةَ الْأَوْزَارِ الْمُسْتَوْجِبِینَ النَّارَ [لِلنَّارِ] فَجَاهَدَهُمْ فِیکَ صَابِرا مُحْتَسِبا حَتَّی سُفِکَ فِی طَاعَتِکَ دَمُهُ وَ اسْتُبِیحَ حَرِیمُهُ اللَّهُمَّ فَالْعَنْهُمْ لَعْنا وَبِیلا وَ عَذِّبْهُمْ عَذَابا أَلِیما السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ رَسُولِ

اللَّهِ السَّلامُ عَلَیْکَ یَا ابْنَ سَیِّدِ الْأَوْصِیَاءِ أَشْهَدُ أَنَّکَ أَمِینُ اللَّهِ وَ ابْنُ أَمِینِهِ عِشْتَ سَعِیدا وَ مَضَیْتَ حَمِیدا وَ مُتَّ فَقِیدا مَظْلُوما شَهِیدا وَ أَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ مُنْجِزٌ مَا وَعَدَکَ وَ مُهْلِکٌ مَنْ خَذَلَکَ وَ مُعَذِّبٌ مَنْ قَتَلَکَ وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ وَفَیْتَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ جَاهَدْتَ فِی سَبِیلِهِ حَتَّی أَتَاکَ الْیَقِینُ فَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ قَتَلَکَ وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ ظَلَمَکَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً سَمِعَتْ بِذَلِکَ فَرَضِیَتْ بِهِ،

و اطاعت کردند از میان بندگانت،اهل شکاف‌افکنی و نفاق و بارکشان گناهان سنگین،و سزواران آتش را پس با آنان درباره تو صابرانه و به حساب تو جهاد کرد،تا در طاعت تو خونش ریخته شد و حریمش مباح گشت خدایا آنان را لعنت کن لعنتی سنگین،و عذابشان کن عذابی دردناک،سلام بر تو ای فرزند رسول خدا،سلام بر تو ای فرزند سرور جانشینان،شهادت می‌دهم که تو امین خدا و فرزند امین اویی،خوشبخت زیستی،و ستوده درگذشتی،و از دنیا رفتی گم‌گشته،و مظلوم و شهید،گواهی می‌دهم که خدا وفاکننده است آنچه را به تو وعده داده،و نابودکننده کسانی را که از یاری‌ات دریغ ورزیدند،و عذاب کننده کسانی را که تو را کشتند،و گواهی می‌دهم که تو به عهد خدا وفا کردید و در راهش به به جهاد برخاستی تا مرگ فرا رسید،پس خدا لعنت کند کسانی را که تو را کشتند،و به تو ستم کردند،و این جریان را شنیدند و به آن خشنود شدند،

اللَّهُمَّ إِنِّی أُشْهِدُکَ أَنِّی وَلِیٌّ لِمَنْ وَالاهُ وَ عَدُوٌّ لِمَنْ عَادَاهُ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّکَ کُنْتَ نُورا فِی الْأَصْلابِ الشَّامِخَةِ وَ الْأَرْحَامِ الْمُطَهَّرَةِ [الطَّاهِرَةِ] لَمْ تُنَجِّسْکَ الْجَاهِلِیَّةُ بِأَنْجَاسِهَا وَ لَمْ تُلْبِسْکَ

الْمُدْلَهِمَّاتُ مِنْ ثِیَابِهَا وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ مِنْ دَعَائِمِ الدِّینِ وَ أَرْکَانِ الْمُسْلِمِینَ وَ مَعْقِلِ الْمُؤْمِنِینَ وَ أَشْهَدُ أَنَّکَ الْإِمَامُ الْبَرُّ التَّقِیُّ الرَّضِیُّ الزَّکِیُّ الْهَادِی الْمَهْدِیُّ وَ أَشْهَدُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِکَ کَلِمَةُ التَّقْوَی وَ أَعْلامُ الْهُدَی وَ الْعُرْوَةُ الْوُثْقَی وَ الْحُجَّةُ عَلَی أَهْلِ الدُّنْیَا وَ أَشْهَدُ أَنِّی بِکُمْ مُؤْمِنٌ وَ بِإِیَابِکُمْ مُوقِنٌ بِشَرَائِعِ دِینِی وَ خَوَاتِیمِ عَمَلِی وَ قَلْبِی لِقَلْبِکُمْ سِلْمٌ وَ أَمْرِی لِأَمْرِکُمْ مُتَّبِعٌ وَ نُصْرَتِی لَکُمْ مُعَدَّةٌ حَتَّی یَأْذَنَ اللَّهُ لَکُمْ فَمَعَکُمْ مَعَکُمْ لا مَعَ عَدُوِّکُمْ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَ عَلَی أَرْوَاحِکُمْ وَ أَجْسَادِکُمْ [أَجْسَامِکُمْ] وَ شَاهِدِکُمْ وَ غَائِبِکُمْ وَ ظَاهِرِکُمْ وَ بَاطِنِکُمْ آمِینَ رَبَّ الْعَالَمِینَ.

خدای من تو را شاهد می‌گیرم که من دوستم با آنان‌که او را دوست دارند،و دشمن با آنان که با او دشمنند،پدر و مادرم فدایت ای فرزند رسول خدا،گواهی می‌دهم که تو در صلبهای بلندمرتبه و رحمهای پاک نوری بودی،جاهلیت با ناپاکیهایش تو را آلوده نکرد،و از جامه‌های تیره و تارش به تو نپوشاند،و گواهی می‌دهم که تو از ستونهای دین،و پایه‌های مسلمانان،و پناهگاه مردم مؤمنی،و گواهی می‌دهم که پیشوای نیکوکار،با تقوا،راضی به مقدرات حق،پاکیزه،هدایت کننده،و هدایت شده‌ای،و گواهی می‌دهم که امامان از فرزندانت،اصل تقوا،و نشانه‌های هدایت،و دستگیره محکم،و حجّت بر اهل دنیا هستند و گواهی می‌دهم که من به یقین مؤمن به شمایم،و به بازگشتتان یقین دارم،براساس قوانین دینم،و عواقب عملم،و قبلم با قلبتان در در صلح،و کارم پیرو کارتان،و یاری‌ام برای شما آماده است،تا خدا به شما اجازه دهد،پس با شمایم نه با دشمنانتان،درودهای خدا بر شما،و بر ارواح و پیکرهایتان،و بر حاضر و غایبتان،و بر ظاهر و باطنتان،آمین ای پروردگار جهانیان.

پس دو رکعت

نماز می خوانی،و به آنچه می خواهی دعا می کنی و برمی‌گردی.