منبع شناسی موضوعی حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی

مشخصات كتاب

سرشناسه: زارعي، عيسي، 1356

عنوان و نام پديدآور: منبع شناسي موضوعي حماسه سياسي و حماسه اقتصادي / عيسي زارعي

مشخصات نشر: قم: صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز پژوهش‌هاي اسلامي، 1392

مشخصات ظاهري: 144 ص.

ISBN: 978 – 964 – 514 – 282 – 5 45000 ريال؛.

وضعيت فهرست نويسي: فيپا

موضوع: سياست اقتصادي -- كتابشناسي.

موضوع: اسلام و اقتصاد -- كتابشناسي.

موضوع: ايران -- سياست اقتصادي -- قرن 14 -- كتابشناسي.

موضوع: ايران -- سياست و حكومت -- قرن 14 -- كتابشناسي.

شناسه افزوده: صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز پژوهش‌هاي اسلامي

رده بنديكنگره: 1392 2 ز 9 س / 7164 Z

رده بنديديويي: 338955 / 016

شماره كتاب‌شناسي ملي: ۳۱۳۳۳۵۳

اشاره

پيش‌گفتار

پيش‌گفتار

حماسه، را در لغت به معناي صلابت و دلاوري و حماسهساز را در خصوص فردي به كار ميبرند كه با شجاعت و مردانگي كارهاي خارقالعاده و تحسين‌برانگيز انجام دهد.⁽¹⁾در حماسه‌هاي ملي، سخن از جنگها و  مبارزاتي است كه يك ملت براي ادامه حيات و كسب استقلال و يا شكست توطئههاي دشمنان انجام مي‌دهد. از اين رو، حماسه هر ملتي نمايانگر آرمانهاي آن ملت است و حضور حماسي، اغلب در عرصهاي كه افراد جامعهاي خود را در برابر دشمناني كه قصد از بين بردن او را داشته باشند، مطرح ميشود.

نامگذاري سال جاري با عنوان «حماسه سياسي و حماسي اقتصادي» را به نوعي ميتوان عصاره و چكيدهاي از نامگذاريهاي اينچنيني در سالهاي اخير دانست. اين تعبير حداقل در وجه اقتصادي آن، با اشاره به نامهايي چون «توليد ملي» و «حمايت از كار و سرمايه ايراني»، «جهاد اقتصادي»، «همت مضاعف و كار مضاعف» و «نوآوري و شكوفايي» درست‌تر به نظر ميرسد. در واقعيت امر نيز تأكيد مجدد بر وجه اقتصادي و نيز اطلاق لفظ حماسي بر اين مسأله، با توجه به گذرگاهها و تنگناهاي ناعادلانهاي كه دشمنان و بدخواهان بر سر راه پيشرفت و آباداني كشور ايجاد كردهاند، تا به زعم خويش پيشروي و پيشتازي ايران و ايراني را در عرصه جهاني دچار وقفه نمايند، نشان از آيندهنگري و شناخت ضرورتها و

درك شرايط و نيازها در برهه حساس كنوني دارد. وجه سياسي شعار امسال نيز جايگاه و اهميتي كمتر از وجه اقتصادي آن ندارد. علاوه بر برگزاري دو انتخابات سرنوشتساز (رياستجمهوري و شوراها) در نيمه نخست سال جاري كه به خاطر موقعيت داخلي و خارجي از اهميتي دوچندان برخوردار است و حضور حماسهوار مردم در صحنه انتخاباتي را طلب ميكند، كشور عزيز ما در عرصه بين‌المللي و منطقهاي نيز به لحاظ سياسي با موقعيت و شرايط ويژهاي روبروست. صفآرايي بيسابقه قدرتهاي سلطهجو در برابر دولت‌ها و حكومت‌هاي مستقل، تبليغات يكجانبه و سهمگين رسانهاي، تلاش بي‌وقفه براي تحميل خواستهها و تمايلات نامشروع و غيرقانوني از سوي سلطهگران، به كارگيري تمامي امكانات براي مقابله و ايجاد انحراف در حركتها و جنبشهاي رهاييبخش و بيداري اسلامي، و به خصوص تلاش همه جانبه براي ايجاد سد و مانع در برابر پيشرفت مهارنشدني ايران در بحث انرژي هستهاي و مواردي از اين قبيل، لزوم خلق حماسه سياسي را بيش از پيش نمايان ميسازد.

از سوي ديگر، حماسه سياسي و حماسه اقتصادي را ميتوان دو فرايند وابسته و موازي با هم دانست كه وقوع و تثبيت هر كدام به وقوع و رشد ديگري كمك ميكند. مسائل سياسي و اقتصادي كشور، همانند حلقه‌هاي زنجير به يكديگر متصل هستند و توأم با هم بايد مورد توجه قرار گيرند؛ چراكه خلق يك حماسه سياسي، زمينه‌ساز ايجاد تحول، همدلي، اتحاد و انسجام بين مردم شده و رونق اقتصادي كشور را هم در پي خواهد داشت. لذا تحقق حماسه اقتصادي، نيازمند مشاركت همه‌جانبه مردم و مسؤولان در حمايت از توليدات داخلي، افزايش و تقويت توان اقتصادي كشور، صرفه‌جويي و كاهش واردات است؛ چرا كه بدون ترديد در پيش گرفتن سياستهايي چون اقتصاد مقاومتي و حمايت از توليدات داخلي، كشور را به سمت خلق حماسه اقتصادي و پيشرفت جهشي سوق مي‌دهد.

اهميت و ضرورت كتاب‌شناسي يا منبعشناسي كه در آن، منابع مرتبط با موضوعي خاص معرفي و ارائه ميگردد، نزد اهل پژوهش و تحقيق، دانسته و شناخته شده است. هر پژوهشگري براي سامان دادن به پژوهش خود، به مطالعه و بازبيني همه آثار مربوط به موضوع مورد نظر نياز دارد و لذا كمتر پژوهشي بدون تكيه بر منابع و آثار پيشنگاشته در آن زمينه، به زيور طبع آراسته ميگردد. كتاب‌شناسي به تعيين موضوع و حدود آن نيز كمك مي‌كند. از همين رو، پس از انتخاب موضوعِ پژوهش، اساسي‌ترين مسأله، مراجعه به منابع براي گردآوري اطلاعات است. بنابراين، آگاهي از آنها افزون بر افزايش غناي پژوهش، از به هدر رفتن فرصت‌ها و دوبارهكاري‌ها پيشگيري مي‌كند.⁽¹⁾

از آنجايي كه در تدوين كتابشناسيها، شناسايي جنبهها و حدود و ثغور موضوع، مرحله حساس و تعيينكنندهاي است، واقعيت اين است كه شناخت دقيق ابعاد گوناگون موضوعي كه خود، چنانكه اشاره شد، حوزهها و جنبههاي مختلفي از مسائل را در بر ميگيرد، كار دشواري است. چرا كه منابع و مآخذي كه به طور مستقيم سه عرصه حماسي، اقتصادي و سياسي را در تلفيق و تطابق با يكديگر مورد كنكاش قرار داده باشند، حداقل تا زمان تدوين كتاب حاضر كمتر در دسترس بوده است. بدين لحاظ در گردآوري منابع معرفي شده در اين كتاب، بيشتر حوزههاي مرتبط و نزديك به شعار مطرح شده در نامگذاري امسال مدنظر بوده است. حوزهها و موضوعاتي كه نه تنها در بطن شعار امسال قرار دارند، بلكه اغلب مسائلي است كه امروزه مبتلابه جامعه و نيز دغدغه پژوهشگران، كارشناسان و افراد علاقمند نيز ميباشد. ميتوان چنين ادعا نمود كه اين موضوعات، به ظن قريب به يقين ميتوانند به عنوان مؤلفهها و عناصر لازم براي تحقق حماسه سياسي و حماسه اقتصادي قلمداد شوند؛ برخي از اين مباحث عبارتند از: اخلاق سياسي، بصيرت، جنگ رسانه‌اي، خدمترساني،

مشاركت سياسي، وحدت ملي و انسجام اسلامي، استقلال اقتصادي، اقتصاد مقاومتي، توليد ملي، نوآوري و شكوفايي، همت و كار مضاعف، جهاد اقتصادي، فقرزدايي، خودكفايي، قناعت و... . همچنين اشاره به اين نكته نيز ضروري است كه به لحاظ تعداد زياد كتابها و مقالاتي كه در موضوعات فوق موجود بوده است، در هر يك از مباحث، به برگزيدهاي از منابع اكتفا شده است.

اميد است اين اثر كه در فرصتي محدود فراهم شده است، بتواند نيازهاي پژوهشي و تحقيقاتي علاقمندان و پژوهشگران و نيز تهيهكنندگان و برنامه‌سازان را كه در موضوع سال و ابعاد مختلف آن اقدام به برنامهسازي مي‌كنند، تا حدودي برطرف نمايد.

بخش اول: حماسه سياسي

اشاره

بخش اول: حماسه سياسي

زير فصل ها

اخلاق سياسي

استقلال سياسي

بصيرت

جنگ رسانه‌اي

حماسه سياسي

خدمت رساني

مشاركت سياسي

منافع ملي

نوآوري و شكوفايي

وحدت ملي و انسجام اسلامي

همت و كار مضاعف

هويت ملي

اخلاق سياسي

اشاره

اخلاق سياسي

اخلاق را كه مجموعهاي از توصيهها و بايد و نبايدها در جهت كسب فضايل و طرد رذايل اخلاقي است، به دو دسته كليِ اخلاق فردي و اخلاق جمعي تقسيم ميكنند. نكته قابل توجه، عدم انفكاك اخلاق فردي و جمعي از يكديگر است؛ زيرا اين دو به طور قابل ملاحظهاي متأثر از يكديگر هستند. هدف از طرح اخلاق سياسي كه منشعب از اخلاق جمعي است، الزامي كردن ارزشهاي اخلاقي و اصول ديني و استقرار آنها در جامعه است كه در نهايت به ساختن جامعهاي انساني، سالم و متعالي منجر خواهد شد.

سياست، همچون ساير عرصه‌هاي زندگي اخلاق و آدابي دارد كه رعايت و لحاظ آن‌ها در نيل به سياست اخلاقي و سياست خالي از مكر و نيرنگ و بي‌انصافي كمك مي‌كند. اخلاق سياسي را مي‌توان به صورت پايبندي و التزام افرادي كه در امور كشورداري و اداره جامعه نقش دارند، به بايد‌ها و نبايد‌هاي گرفته شده از شرع و عقل و عرف تعريف كرد. اط طرفي جايگاه اخلاق در سياست اسلامي جايگاه ويژه اي است و اين ويژگي به توجه ويژه اسلام به رعايت اخلاق و آداب اسلامي در همه زمينه‌هاي زندگي بر ميگردد. در نظام سياسي اسلام، اخلاق نه تنها از سياست جدا نيست، بلكه سياست اسلامي بر فلسفه اخلاق استوار است. در ادامه برخي از آثار مرتبط با اين موضوع، جهت بهرهگيري محققان و علاقمندان، ارائه ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

آروين، بهاره. ارتباط اخلاق و سياست و تعيين مهم‌ترين مؤلفه‌هاي سياست مبتني بر اخلاق. به سفارش مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام. تهران: دانشگاه آزاد اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر گسترش توليد علم، ۱۳۸۸، 271 ص.

احساني، غلامرضا. تربيت سياسي: بايدها و نبايدها در انديشه امام خميني رحمه الله . به سفارش تيپ ۸۳ امام جعفر صادق عليه السلام . قم: نجفي، ۱۳۹۰، 116 ص.

احمدي‌طباطبائي، محمدرضا. اخلاق و سياست: رويكردي اسلامي و تطبيقي. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام : پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، ۱۳۸۷، 392 ص.

اخلاق، سياست و حكومت از ديدگاه نهج‌البلاغه. زير نظز شوراي نويسندگان. [نيويورك]: بنياد مستضعفان نيويورك، ۱۳۶۱، 95 ص.

ادري باب اناري، مهدي. كالبدشكافي اخلاق و سياست (با تاكيد بر آراء خواجه نصير‌الدين طوسي و نيكولو ماكياولي). با مقدمه فرشاد شريعت. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۰، 306 ص.

اصل عدم دخالت در امور غير مرتبط با وظايف. گردآوري و تدوين موسسه فرهنگي‌هنري قدر ولايت. تهران: قدر ولايت، ۱۳۹۰، 200 ص.

افتخاري، اصغر. درآمدي بر خطوط قرمز در رقابت‌هاي سياسي. با مقدمه محمدرضا تاجيك. تهران: فرهنگ گفتمان: رياست جمهوري، مركز بررسي‌هاي استراتژيك، ۱۳۸۱، 392 ص.

افروغ، عماد. در آمدي بر رابطه اخلاق و سياست، نقدي بر ماكياوليسم. تهران: شركت انتشارات سوره مهر، ۱۳۹۰، 176 ص.

الهامي‌نيا، علي‌اصغر و نعمت‌ا... يوسفيان و تقي حسيني. اخلاق اقتصادي و سياسي. تهيه‌كننده پژوهشكده تحقيقات اسلامي نمايندگي ولي فقيه در سپاه. قم: زمزم هدايت، ۱۳۸۸، 192 ص.

برزگر، علي. صداقت در سياست يك راز. شيراز: علي برزگر، ۱۳۸۷، 60 ص.

بيات، مرتضي. حاكمان، اخلاق، سياست. قم: سبط‌النبي، ۱۳۸۹، 221 ص.

تاجيك نشاطيه، نرگس. اخلاق و سياست در انديشه سقراط تاريخي. تهران: نگاه معاصر، ۱۳۹۰، 304 ص.

جهان‌بزرگي، احمد. اخلاق سياسي، قضايي، اطلاعاتي در اسلام. تهران: دانشكده امام باقر عليه السلام ، ۱۳۹۱.

حيدري، احمد. سياست اخلاقي معصومين عليهم السلام (اخلاق نبوي و سياست علوي). خرم آباد: سروش هدايت، ۱۳۸۵، 154 ص.

حيدري، احمد. سياست اخلاقي معصومين عليهم السلام . خرم‌آباد: سروش هدايت ، ۱۳۸۴، 112 ص.

خراساني، رضا. اخلاق و سياست در انديشه سياسي اسلام. تهيه دانشگاه باقر‌العلوم عليه السلام . قم: بوستان كتاب قم(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، ۱۳۸۷، 216 ص.

دانش‌پژوه، محمدتقي. تحفه (در اخلاق و سياست) از متون فارسي قرن هشتم. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ۱۳۴۱، 258 ص.

داوري، رضا. اخلاق در عصر مدرن. تهران: سخن، ۱۳۹۱، 286 ص.

راسل، برتراند. اخلاق و سياست در جامعه. ترجمه محمود حيدريان. تهران: بابك، ۱۳۵۵، 323 ص.

عبدالحميد، محسن. حقوق مخالفين سياسي در جامعه‌ي اسلامي. مترجم عبدالعزيز سليمي. تهران: احسان، ۱۳۸۱، 101 ص.

عليپور، محمدحسن. اخلاق و دموكراسي. تهران: پايان، ۱۳۸۸، 104 ص.

عليخاني، علي‌اكبر. اخلاق و سياست در انديشه سياسي شيعه. تهران: نشر سفير، ۱۳۷۹، 160 ص.

فيليپس، تيم. در باب شهريار ماكياولي: تفسير ۵۲ ايده طلايي. ترجمه مريم تقديسي. تهران: ققنوس، ۱۳۹۰، 172 ص.

كاظمي، علي اصغر. هفت ستون سياست. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامي، ۱۳۷۹، 348 ص.

كاظمي، علي‌اصغر. اخلاق و سياست: انديشه سياسي در عرصه عمل. تهران: نشر قومس، ۱۳۷۶، 271 ص.

كشفي، جعفربن ابن‌اسحاق. تحفه الملوك: گفتارهايي درباره حكمت سياسي. تهيه و تحقيق مركز مطالعات و تحقيقات اسلامي پژوهشكده انديشه سياسي اسلام؛ به‌كوشش عبدالوهاب فراتي. قم: بوستان كتاب قم (انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، ۱۳۸۱، 2ج.

كياني، نيما. اخلاق سياسي (مجموعه مقالات، گفت و گو و ترجمه). مقدمه محمدباقر خرمشاد. تهران: وزارت علوم تحقيقات و فناوري، معاونت فرهنگي و اجتماعي، دفتر برنامه‌ريزي اجتماعي و مطالعات فرهنگي، ۱۳۸۷، 434 ص.

ماكياولي، نيكولو. شهريار. ترجمه محمود محمود. تهران: نگاه، ۱۳۸۹، 207 ص.

محموديان، محمدرفيع. دموكراسي، اخلاق و عقلانيت: مجموعه مقالات. تهران: طرح نو، ۱۳۹۱، 352 ص.

مك‌دونالد، ديويد بروس و رابرت جي. پاتمن و پتي مسون پاكر (ويراستاران). اخلاق و سياست خارجي. مترجم مهدي ذاكريان. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۸۹، 420 ص.

منصورنژاد، محمد. درآمدي بر تربيت سياسي. تهران: جوان پويا، ۱۳۸۶، 60 ص.

ميرشايمر، جان. چرا سياستمداران دروغ مي‌گويند؟. مترجم ياسر خورشيدوند. خرم آباد: ياسر خورشيدوند، ۱۳۹۱، 200 ص.

نيبور، راينهولد. انسان اخلاقي و جامعه غير اخلاقي(مطالعه‌اي در باب اخلاق، سياست و عدالت). ترجمه رستم فلاح. تهران: پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، ۱۳۸۹، 320 ص.

هاول، واتسلاف. يادداشت‌هايي در باب اخلاق، سياست، تمدن در دوران تحول. ترجمه محمد رفيعي مهرآبادي. تهران: شركت انتشارات علمي و فرهنگي، ۱۳۷۴، 209 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

احمدمهرابي، خديجه. «اخلاق سياسي اجتماعي كارگزاران در نهجالبلاغه«. نداي صادق، ش ۲۰، زمستان ۱۳۷۹، ص ۶۷ - ۷۸.

بروجردي، مسيح. «اخلاق سياسي حضرت امام خميني رحمه الله ». رسالت، ۱۸ بهمن ۱۳۷۷، ص ۲۲ - ۲۳ ويژه‌نامه.

حسيني، مجتبي. «اخلاق، قرباني بازي‌هاي سياسي«. توسعه، ۵ بهمن ۱۳۸۱، ص ۱۲.

دارابي، علي. «رقابت سياسي و اخلاق اسلامي«. سياست روز، ۲۹ مهر ۱۳۸۰، ص ۱.

دوفرآ، آلزينا. «تلاقي الهيات سياسي و اخلاق سياسي». ترجمه زهرا قياسي. اعتماد، ۲۸ مهر ۱۳۸۷، ص ۱۲ ضميمه.

رنجبر، مقصود. «اخلاق سياسي از ديدگاه امام علي». پژوهشنامه انقلاب اسلامي، ش ۱۵، زمستان ۱۳۸۷، ص ۸۵ - ۱۱۸.

رهبر، محمدتقي. «در حسرت اخلاق سياسي«. پاسدار اسلام، ش ۲۴۱، دي ۱۳۸۰، ص ۱۵ - ۱۷.

رودگركوهپر، محمدجواد. «نقش اخلاق و عرفان در نظام سياسي اسلام«. حكومت اسلامي، ش ۳۱، بهار ۱۳۸۳، ص ۱۹۷ - ۲۲۱.

سنايي‌راد، رسول. «تعهدتراشي‌هاي معارض با عقلانيت، وجدان و اخلاق سياسي«. جوان، ۲۰ تير ۱۳۸۴، ص ۲.

شريعتي، روح‌الله. «اخلاق سياسي و قواعد فقه سياسي«. علوم سياسي، ش ۲۳، پاييز ۱۳۸۲، ص ۱۳۱ - ۱۴۵.

شيرمحمدي، محمدمهدي. «از سياست تا اخلاق سياسي«. سياست روز، ۱۸ ارديبهشت ۱۳۸۲، ص ۲.

«صبر و نقش آن در اخلاق سياسي«. جوان، ۹ ارديبهشت ۱۳۷۸، ص ۱۲.

عابدي اردكاني، محمد. «نسبت اخلاق و سياست در حكمت متعاليه و نظريه غالب در فلسفه سياسي غرب». پژوهش و حوزه، ش ۳۴، ۳۵، تابستان و پاييز ۱۳۸۷، ص ۱۰۶ - ۱۳۶.

كاجي، حسين. «اخلاق سياسي«. انتخاب، ۲۳ شهريور ۱۳۷۹، ص ۶.

محسني، علي‌اكبر. «اخلاق سياسي«. توسعه، ۱۵ آذر ۱۳۸۰، ص ۸.

معاديخواه، عبدالحميد. «اخلاق سياسي«. حيات نو. ۲۳ تير ۱۳۷۹، ص ۷؛ ۳۰ تير ۱۳۷۹، ص ۷؛ ۶ مرداد ۱۳۷۹، ص ۸.

مقصودعلي، محمد. «اخلاق فعالان سياسي و اصحاب رسانه». رسالت، ۷ مهر ۱۳۸۷، ص ۶.

منتظري، بهرام و مجيد مظاهري. «اخلاق و رفتار سياسي پيامبر اعظم صلي الله عليه و آله ». اخلاق، ش ۱۵، بهار ۱۳۸۸، ص ۵ - ۳۴.

«ناهنجاري‌هاي اخلاق سياسي: تبيين ديدگاه امام‌خميني درباره گناه بزرگ هتك مومن در فعاليت‌هاي سياسي». جمهوري اسلامي، ۲۰ تير ۱۳۸۸، ص ۱۰.

«نقش حياتي اخلاق در عرصه‌هاي سياست و حكومت: مساعي امام خميني براي

متجلي كردن آموزه‌هاي اخلاقي اسلام در مديريت‌هاي كلان سياسي». جمهوري اسلامي، ۲۸ شهريور ۱۳۸۵، ص ۱۰.

نيك‌گهر، سپهر. «تاملي بر مفهوم اخلاق سياسي«. قدس، ۲ مرداد ۱۳۸۴، ص ۱۲.

يوسفي، محمدرضا. «پشتوانه اخلاق سياسي در نهج‌البلاغه». سفير (ويژه كلام اسلامي «مباني نظري ولايت‌فقيه»)، ش ۱۳، بهار ۱۳۸۹، ص ۲۱ - ۴۹.

استقلال سياسي

اشاره

استقلال سياسي

استقلال از ارزش‌هاي انساني است. به طور ذاتي، هيچ فردي خوش ندارد كه تحت سيطره و سلطه ديگري باشد. از اين رو، براي هر انساني استقلال همانند آزادي امري ارزشي است. از طرفي استقلال مساله اجتماع و جامعه است و اگر به فرد ارتباط مي‌يابد به اعتبار ارتباط اجتماعي فرد است. بدين ترتيب، استقلال چه در حوزه مرتبط با افراد جامعه و چه مرتبط با نسبت دولت با دولت‌هاي ديگر باشد، از ارزش‌هاي مهم و حساس و عامل عزت و سربلندي است. در نتيجه افراد هيچ جامعه‌اي دخالت بيگانگان را در امور و سرنوشت خويش برنمي‌تابند و با تمام توان براي دفع سلطه مبارزه مي‌كنند.

امروزه يكي از مهم‌ترين موضوعاتي كه در نظام بينالملل در عرصه حاكميت سياسي مطرح است، مقوله استقلال يا عدم وابستگي سياسي حاكميتها و دولت‌ها است. در دوران جنگ سرد و نظام دو قطبي، دولت‌ها اغلب ناگزير بودند يا به بلوك شرق و يا به بلوك غرب وابسته باشند، تا حق حيات سياسي و حاكميت داشته باشند. يكي از جلوه‌هاي عظمت انقلاب اسلامي و تشكيل نظام اسلامي اين بود كه با اقتدار كامل، شعار نه شرقي و نه غربي را سر مي‌داد و الگوي نظام حكومتي خود را بدون اتكا و تقليد از آموزه‌هاي غربي و شرقي و با تكيه بر مباني و ارزش‌هاي ديني و ملي بومي طراحي نمود. چرا كه در مبناي انديشه اسلامي، سلطه‌گري و سلطه‌پذيري هر

دو نفي شده است. بر اين اساس، جامعه و نظام اسلامي نه به دنبال سلطه بر ديگران است و نه سلطه قدرت‌هاي استعماري را مي‌پذيرد. در اين خصوص كتاب‌ها و مقالات ارزشمندي تاكنون منتشره شده كه در ادامه به برخي از آنها اشاره ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

الياسي، حميد. وابستگي جهان سوم (تحليلي نظري). تهران: اطلاعات، ۱۳۶۴، 298 ص.

رنجبر، مقصود. استقلال و ضرورت‌هاي جديد. قم: بضعه الرسول صلي الله عليه و آله ، ۱۳۸۱، 135 ص.

عابدي، محمد. چهل حديث استقلال. قم: نشر معروف، ۱۳۸۰، 80 ص.

مرتضوي امامي‌زواره، سيدعلي. استقلال. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، موسسه فرهنگي هنري و انتشارات، ۱۳۹۱، 480 ص.

منصوري، جواد. فرهنگ استقلال و توسعه. تهران: وزارت امور خارجه، موسسه چاپ و انتشارات، ۱۳۷۴، 212 ص.

منصوري، جواد. فرهنگ استقلال. تهران: وزارت امور خارجه، دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي، ۱۳۶۶، 281 ص.

همايش فرهنگ عمومي، اعتماد به نفس ملي و انقلاب اسلامي (مجموعه مقالات). به اهتمام مركز تحقيقات ميان‌رشته‌اي علوم انساني و اسلامي دانشگاه امام صادق عليه السلام . تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۸۹، 885 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

«استقلال سياسي ايران«. آفرينش، ۱۳ خرداد ۱۳۷۷، ص ۱.

«براي كسب استقلال سياسي«. سياست روز، ۴ اسفند ۱۳۸۱، ص ۳.

تقوي، محمدكاظم. «حراست از استقلال سياسي». جمهوري اسلامي، ۱۸ شهريور ۱۳۸۸، ص ۳.

جواهري، خليل. «نگاهي به استقلال سياسي از منظر قرآن». كيهان، ۱۴ فروردين ۱۳۸۶، ص ۱۲.

خسرواني، عباس. «از استقلال سياسي تا استقلال فرهنگي: به مناسبت دوم ارديبهشت سالروز اعلام انقلاب فرهنگي». رسالت، ۱ ارديبهشت ۱۳۸۹، ص ۲۱.

خلجي، علي‌رضا. «انقلاب اسلامي، استقلال و آزاديهاي سياسي«. كار و كارگر، ۲۳ بهمن ۱۳۷۵، ص ۲.

قربان‌حسيني، مسعود و رستم درخشان. «استقلال سياسي كشورهاي جهان سوم - استقلال بنيادي يا وابستگي اقتصادي؟». معرفت، ش ۷۳، دي ۱۳۸۲، ص ۱۰۷ - ۱۱۰.

مرتضوي، اسدالله. «رابطه استقلال سياسي با روابط سياسي«. جهان انديشه، ش ۶، ارديبهشت ۱۳۸۱، ص ۳ - ۴.

مروتي، سهراب. «استقلال سياسي«. فرهنگ ايلام، ش ۷، ۸، پاييز، زمستان ۱۳۸۰، ص ۳۱ - ۳۷.

بصيرت

اشاره

بصيرت

بصيرت به معني دانايي، بينايي، هوشياري، زيركي و يقين گفته شده است. نزد اهل معنا، نيرويي نهاني و قوّهاي قلبي است كه در شناخت حقايق تا عمق وجود و باطن آن رسوخ مي‌كند. همچنين بصيرت، مجاهده با هواي نفساني و تهذيب روح از زنگارهاي گناه، و لطيف و شفاف ساختن آيينه دل به نور توحيد است و آدمي را در معرض الهامات غيبي و مقام كشف و شهود قرار مي‌دهد.

بصيرت، دانايي صرف نيست، بلكه دانايي همراه با باور و ايمان است از اين رو موجب هدايت و حركت است. از لوازم بصيرت، يكي زيركي و فطانت است. همچنين انسان بصير به دليل برخورد عميق و نگاه ژرف به مسائل از حوادث گذشته و حال براي آينده عبرت خواهد گرفت. به همين دليل اغلب انحرافات سياسي و اعتقادي كه تاكنون امتها با آن روبرو بودهاند، نتيجه رفتارها، تصميم گيريها و موضعگيريهاي بدون بصيرت بوده است. بدين لحاظ كسي كه به حوادث پيرامون خود، از مسائل شخصي گرفته تا اجتماعي و سياسي، با تفكر و تدبر و تعمق بنگرد، ديگر تابع شايعات و يا منفعل و قرباني توطئه‌ها نمي‌شود. لذا شناخت عميق مسائل سياسي و نيز كشف ترفندها و توطئه‌هاي دشمنان نيز كه همواره مورد تاكيد مقام معظم رهبري بوده است، از همين رهيافت قابل شناسايي است. در ادامه بخشي از منابع مرتبط با اين موضوع به اجمال معرفي ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

اسماعيلي، محسن. ديانت منهاي بصيرت: سيماي خوارج ديروز و امروز. تهران: آواي منجي، ۱۳۹۰، 167 ص.

بزرگيان، محمدحسين. بصيرت فاطمي: شرح چهل حديث فاطمي در رفتارهاي فردي و اجتماعي. تهران: انتشارات مسيا، ۱۳۹۱، 47 ص.

بصيرت در انتخاب خبرگان. گردآوري و تدوين اداره سياسي نمايندگي ولي‌فقيه در سپاه. تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، نمايندگي ولي فقيه، اداره آموزشهاي عقيدتي و سياسي، ۱۳۷۷، 211 ص.

بصيرت سياسي، درايت نظامي. موسسه فرهنگي هنري قدر ولايت. تهران: قدر ولايت، ۱۳۸۸، 423 ص.

بصيرت. مجري طرح مديريت پژوهش اداره كل پژوهش و آموزش سيما. تهران: اداره كل پژوهش و آموزش سيما، ۱۳۸۸.

بصيرت، عامل پايداري در مسير حق. گردآوري و تنظيم موسسه فرهنگي هنري قدر ولايت. تهران: قدر ولايت، ۱۳۸۹، 108 ص.

بهشتي، ابوالفضل. بصيرت دل. قم: نسيم بهشت، ۱۳۸۹، 294 ص.

جوكار، مهدي. بصيرت و فتنه: مجموعه بيانات مقام معظم رهبري پيرامون بصيرت‌زايي. تهران: ميراث اهل قلم، ۱۳۸۹، 72 ص.

حماسه بصيرت و ايمان ۹ دي نماد قدرت مردمي ايران. به كوشش ستاد بزرگداشت حماسه‌ي ۹ دي و سازمان بسيج اساتيد كشور؛ ناظران علمي حجت‌الله ايزدي، علي‌محمد نائيني؛ ويراستار مرتضي مشاكي. تهران: ساقي، ۱۳۹۱، 280 ص.

حيدرپور، حسين. بصيرت قرآني و ولايي: تفسير موضوعي آيات مربوط به نفاق. بجنورد: فرهنگ علوي؛ تهران: شيوه، ۱۳۸۹، 166 ص.

خامنه‌اي، علي. بصيرت و استقامت: بيانات مقام معظم رهبري پيرامون بصيرت و استقامت با ضميمه فتنه. گردآوري و تنظيم مركز صهبا. تهران: موسسه ايمان جهادي، 1391، 162 ص.

خامنه‌اي، علي. تدابير و رهنمودهاي مقام معظم رهبري در مورد خواص و

بصيرت. قم: سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، نمايندگي ولي فقيه، پژوهشكده تحقيقات اسلامي، انتشارات زمزم هدايت، ۱۳۹۱، 216 ص.

خامنه‌اي، علي. حديث بصيرت: مجموعه سخنان مقام معظم رهبري حضرت آيت‌الله خامنه‌اي پيرامون شناخت بصيرت. تهران: پيام ماندگار، ۱۳۹۰، 176 ص.

رضوي‌پور، غفار. بصيرت و عصر جنگ نرم: شناخت بصيرت عوامل و موانع بصيرت كسب بصيرت درمان بي‌بصيرتي. شيراز: مركز نشر زرينه، ۱۳۸۹، 320 ص.

روندي، فريدون. بصيرت دشمنشناسي از ديدگاه قرآن. كرمانشاه: سرانه، ۱۳۹۰، 138 ص.

سبحانلو، حجت و مهدي شانديزي. بصيرت لازمه تبري. با همكاري واحد پژوهش مدرسه علميه حضرت مهدي. مشهد: همياران جوان، ۱۳۹۰، 71 ص.

سلطاني، محمدمهدي. داستانهايي از چشم بصيرت. قم: مشهور، ۱۳۹۰، 108 ص.

شيرازي، علي. موانع بصيرت. قم: خادم الرضا عليه السلام ، ۱۳۸۹، 175ص.

صالحي، محمدرضا. مهندسي بصيرت. تهران: سوره سبز، ۱۳۹۰، 132 ص.

طاهرزاده، اصغر. بصيرت فاطمه زهرا عليها السلام در ريشه‌يابي آفات حذف حاكميت ديني از مديريت جهان. اصفهان: لب الميزان ، ۱۳۸۸، 442 ص.

طاهرزاده، اصغر. بصيرت و انتظار فرج. اصفهان: لب‌الميزان، ۱۳۹۰، 192 ص.

عادل‌پور، علي. بصيرت، تنها راه نجات. قزوين: سايهگستر، ۱۳۹۰، 110 ص.

قرباني‌مقدم، محمد. بصيرت در نهجالبلاغه. اصفهان: حيات طيبه، ۱۳۸۹، 203 ص.

كاظمي پور، حميد. بصيرت در زمان فتنه. تهران: سميع، ۱۳۸۹، 124 ص.

كوثري، محمدمهدي. نقشه راه: ۸۸ قطعه از بيانات مقام معظم رهبري درباره نقش بصيرت در فتنه ۸۸. تهران : مركز اسناد انقلاب اسلامي، ۱۳۹۰، 240 ص.

محمدي ري‌شهري، محمد. فرهنگ‌نامه بصيرت. مترجم حميدرضا شيخي. قم: دارالحديث، ۱۳۸۸، 164 ص.

محمدي، روح‌الله. در وادي بصيرت. تهران: نقش گسترن بهار، ۱۳۸۹، 70 ص.

مصباح، محمد تقي. طوفان فتنه و كشتي بصيرت. تدوين و نگارش غلامعلي عزيزي‌كيا. قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله ، ۱۳۹۰، 264 ص

مطهري، مرتضي. بصيرت؛ آگاهي و بينش ديني (در آثار شهيد مطهري). گردآورنده عبدالامير فائق. گروه تحقيق و تاليف دارالصادقين. تهران: دارالصادقين، ۱۳۹۱، 186 ص.

مظفري، آيت. راهبردهاي بصيرت. قم: سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، نمايندگي ولي فقيه، پژوهشكده تحقيقات اسلامي، انتشارات زمزم هدايت، ۱۳۸۹، 128 ص.

نجفي، موسي. بصيرت تاريخي: اصول شناخت تاريخ تحولات معاصر ايران. اصفهان: آرما، ۱۳۹۰، 251 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

اخوي، رضا. «بيرق بصيرت». شميم ياس، ش ۸۸، تير ۱۳۸۹، ص ۲۶ - ۲۹.

اسدي، رضا. «بسيج و ضرورت حفظ ارزشها و فزايندگي آگاهي و بصيرت«. جمهوري اسلامي، ۲ آذر ۱۳۷۲، ص ۱۱.

«امام باقر عليه السلام شكافنده بذر بصيرت و دانش«. رسالت، ۲۹ دي ۱۳۸۳، ص ۵، ۱۵.

«بصيرت آتش فتنه را خاموش مي‌كند». فرهنگ پويا، ش ۱۵، زمستان ۱۳۸۸، ص ۱۳ - ۲۲.

بيطرف، منصور. «بصيرت آگاهانه«. ايران، ۱۲ شهريور ۱۳۸۲، ص ۱۱.

توانا، صديقه. «پيام عاشورا؛ بصيرت در برابر فتنه‌هاي زمان». كيهان، ۲ دي ۱۳۸۸، ص ۵.

چگيني، اميرعباس. «بصيرت‌شناسي«. شما، ش ۳۳۱، ۱۰ مهر ۱۳۸۲، ص ۸.

چگيني، عباس. «بصيرت عامل تعالي بشريت«. شما، ش ۲۷۶، ۳۱ مرداد ۱۳۸۱، ص ۸، ۱۰.

حسيني، علي‌اكبري. «نقش نشانه‌شناسي در يافتن بصيرت». كيهان، ۲۱ آبان ۱۳۸۸، ص ۶.

دشمن‌زياري، اسفنديار و قاسم يزدان‌پناه. «بصيرت در برنامه‌ريزي درسي». انديشه‌هاي راهبردي، ش ۸، بهار ۱۳۸۸، ص ۸۱ - ۹۶.

سنايي‌راد، رسول. «بسيج و بصيرت سياسي«. جوان، ۳ آذر ۱۳۸۱، ص ۲.

عصر‌جديد، محمود. «بصيرت؛ سلاح كارساز در مقابله با شيطان». رسالت، ۵ ارديبهشت ۱۳۸۸، ص ۶.

فقهي، زهرا. «خودشناسي، كليد بصيرت است«. جام‌جم، ۲۹ خرداد ۱۳۸۴، ص ۱۲.

فلاكي، علي. «بصيرت سياسي: نگاهي به لزوم آگاهي سياسي در انديشه امام علي عليه السلام ». رسالت، ۲۵ تير ۱۳۸۷، ص۷.

قاسمي، علي؛ حسين بابايي. «جنگ نرم و قطب‌نماي بصيرت: ضرورت «آگاهي‌بخشي» از نگاه رهبري». كيهان، ۲۳ تير ۱۳۸۹، ص ۱۲.

كارگر، رحيم. «بصيرت اخلاقي در عصر ظهور ( ساز و كارها و روشها)». انتظار موعود، ش ۲۵، ۲۶، تابستان و پاييز ۱۳۸۷، ص ۴۳ - ۸۶.

گرمابدري، رضا. «خواص، بصيرت و عبور از فتنه». مسجد، ش ۱۴۵، دي ۱۳۸۸، ص ۲۰ - ۲۳.

گيوه‌كي، مهدي. «بسيج و ضرورت افزايش آگاهي و بصيرت«. جوان، ۴ آذر ۱۳۸۳، ص ۷.

مظفري، آيت. «مباني بصيرت». حكومت اسلامي، ش ۵۵، بهار ۱۳۸۹، ص ۷۱ - ۹۰.

معين‌زاده، مهدي. «تجربه ديني يا بصيرت ديني؟». نقد و نظر، ش ۲۳، ۲۴، تابستان، پاييز ۱۳۷۹، ص ۱۸۹ - ۲۲۱.

منصوري، خليل. «بصيرت پيامبر صلي الله عليه و آله در كلام وحي». كيهان، ۱۶ اسفند ۱۳۸۸، ص ۶.

ميرزايي، امين. «قيام امام حسين عليه السلام مشاركت اجتماعي و بصيرت ديني«. اطلاعات، ۳ خرداد ۱۳۷۶، ص ۶.

مير‌عظيمي، حميدرضا. «نشان اهل بصيرت، كيمياي اهل معرفت (اوصاف و عوامل بصيرت در عرفان اسلامي)». ذهن، ش ۳۹، پاييز ۱۳۸۸، ص ۹۳ - ۱۱۶.

نامدار، مظفر. «بصيرت و سياست». پانزده خرداد، ش ۲۲، زمستان ۱۳۸۸، ص ۵ - ۱۸.

«نتيجه بصيرت و صبر». جمهوري اسلامي، ۱ دي ۱۳۸۷، ص ۱، ۲.

نيلي‌پور، مهدي. «بصيرت». شميم ياس، ش ۸۹، مرداد ۱۳۸۹، ص ۳۳ - ۳۴.

همتيان، شكوفه. «بصيرت از ديدگاه مقام معظم رهبري». كيهان، ۲۶ ارديبهشت ۱۳۸۹، ص ۱۲.

جنگ رسانه‌اي

اشاره

جنگ رسانه‌اي

استفاده از رسانه‌ها براي تضعيف كشوري خاص و بهره‌گيري از توان و ظرفيت رسانه‌ها اعم از رسانه‌هاي نوشتاري، ديداري شنيداري و به كارگيري اصول تبليغات و عمليات رواني، به منظور كسب منافع، را جنگ رسانه‌اي ميگويند. جنگ رسانه‌اي، از برجسته‌ترين مؤلفه‌هاي جنگ نرم و جنگ‌هاي مدرن در جهان كنوني محسوب مي‌شود. جنگ نرم به مثابه راهبرد و استراتژي انتخابي نظام سلطه براي تسلط بر افكار و اراده ملت‌ها تدوين و طراحي شده است.

رسانه‌ها كاركردي دوسويه دارند؛ اما بيشترين حجم بهره‌گيري از آن در دست نظام سلطه قرار دارد؛ چنانكه مي‌توان به جرأت گفت حفظ و گسترش قدرت استكباري نظام سلطه به حضور و ظهور رسانه‌ها وابسته است. رسانه‌ها پل ارتباطي و بلكه وسيله تسلط بر افكار، اراده و احساسات بشريت دوران معاصر به شمار مي‌آيند. مراكز رسانه‌اي استكبار كه به مدرن‌ترين فناوري جهاني مجهزند، از يك سو ابزاري در جهت اجراي عمليات رواني قدرت‌ها عليه ملت‌ها و دولت‌هاي مستقل هستند و از سوي ديگر، وسيله‌اي براي كنترل، تضعيف، جهت‌دهي و هدايت جوانان در سراسر جهان محسوب مي‌شوند. در سالهاي اخير جنگ رسانه‌اي عليه حكومت‌هاي مستقل و به ويژه نظام جمهوري اسلامي شدت بيشتري پيدا كرده است. در ادامه برخي از كتاب‌ها و مقالات مرتبط با اين موضوع ارائه و معرفي شده است:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

ابراهيمي‌كياپي، محمدرضا. تهاجم خاموش. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، معاونت مطبوعاتي و اطلاع‌رساني، دفتر مطالعات و برنامه‌ريزي رسانه‌ها، ۱۳۹۱، 188ص.

اخوان، محمدجواد. افسون اشباح: واكاوي روند تكوين جريان تجديدنظرطلب در پروژه جنگ نرم. تهران: سازمان بسيج دانشجويي، ۱۳۸۸، 368 ص.

اخوت، احمدرضا و كاظم حاجي‌رجبعلي. مباني و روش‌هاي جهاد نرم: عمليات ابلاغ و القاء؛ از طراحي تا اجرا. قم: كتاب فردا، ۱۳۹۰، 362 ص.

اسمعيلي، علي‌محمد. جنگ نرم در همين نزديكي. تهران: ساقي، ۱۳۸۹، 204 ص.

افتخاري، اصغر. تهديد نرم: رويكردي اسلامي. تهران: پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، ۱۳۹۱، 268 ص.

افتخاري، اصغر. قدرت نرم و نبرد نامتقارن (تحليل جنگ ۳۳ روزه حزب‌الله و جنگ ۲۲ روزه غزه). تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۸۹، 189 ص.

الهي، منصور. تهاجم نرم: چرايي و چگونگي؟. به سفارش تحليل و بررسي بسيج دانشجويي استان كرمان. تهران: ناظري، ۱۳۸۹، 188 ص.

امامي، اعظم. تحليلي بر ديدگاه‌هاي انقلاب نرم. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۱، 400 ص.

امير جهانشاهي، رضا. چيستي عمليات رواني رسانه‌ها. مشهد: معلا، ۱۳۹۱، 258 ص.

اميري، ابوالفضل. جنگ نرم: از تهديد تا مواجهه. تهران،: شوريده، ۱۳۹۰، 215 ص.

انصاري، محمدمهدي. جنگ واقعي در فضاي مجازي. تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ريزي رسانه‌ها، ۱۳۹۱، 614 ص.

بيات، سميه. جنگ نرم. مشهد: سازمان فرهنگي تفريحي شهرداري مشهد، انتشارات بوي شهر بهشت، ۱۳۹۱، 192 ص.

جاني‌پور، محمد. دفاع مقدس و قدرت نرم. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۰، 320 ص.

جوشقاني، حسين. جنگ نرم از ديدگاه قرآن. تهران: ساقي، ۱۳۸۹، 293 ص.

چكيده مقالات همايش ملي جنگ نرم. دبيرخانه دائمي همايش ملي جنگ نرم؛ [

براي ] نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها، موسسه علمي فرهنگي طلوع. تهران: عليا، ۱۳۸۹، 336 ص.

حسن‌پور، محمد. جنگ نرم و بيداري اسلامي. گيلان: انتشارات فقيهي، ۱۳۹۰، 240 ص.

ذوالفقاري، مهدي. اصول و مباني عمليات رواني (درآمدي بر اهداف، ابزارها و روش‌ها). تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۱، 292 ص.

رضايي، مريم و فريده پيشوايي. جنگ نرم رسانه‌اي (تهاجم بر ضد اسلام و ايران). تهران: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۲، 96 ص.

رفاهي طالقاني، اسماعيل. جنگ نرم و تهديدات. رشت: اسماعيل رفاهي طالقاني، ۱۳۹۰، 273 ص.

رنجبران، داوود. جنگ نرم. تهران: ساحل انديشه تهران، ۱۳۸۸، 392 ص.

سلطاني‌فر، محمد. رسانه و جنگ نرم. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۹۱، 263 ص.

سنائي‌راد، رسول. پيش‌درآمدي بر شناخت جنگ نرم. قم: اعتدال، ۱۳۸۹، 200ص.

شريفي، احمدحسين. جنگ نرم. قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله ، مركز انتشارات، ۱۳۸۹، 263 ص.

شكوهي، حسين. آيين جنگ نرم. تهران: ارتش جمهوري اسلامي ايران، نيروي زميني، انتشارات معاونت تربيت و آموزش، ۱۳۹۱، 209 ص.

ضيائي‌پرور، حميد. جنگ نرم ۲: ويژه جنگ رسانه‌اي. تهران: ابرار معاصر تهران، ۱۳۸۳، 303 ص.

طهماسبي، اميرهوشنگ. ابزار‌هاي جنگ نرم عليه جمهوري اسلامي ايران. تهران: ساقي، ۱۳۹۰، 216 ص.

عاملي، سعيدرضا. مطالعات انتقادي استعمار مجازي آمريكا: قدرت نرم و امپراتوري‌هاي مجازي. تهران: اميركبير، ۱۳۸۹، 645 ص.

عبدالهي، محمد. دست‌هاي نامريي: واكاوي راهبردها و راهبران براندازي نرم در ايران. تهران: ساحل انديشه تهران، ۱۳۹۰، 441 ص.

عسگري، محمود (گردآورنده). جنگ نرم در عرصه دفاع ملي (ابعاد نظري و كاربردي). تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۰، 559 ص.

علي‌خانلو، توحيد. جريانات فرهنگي معاصر رسانه و جنگ نرم. تهران: كليد طلايي هزاره سوم، ۱۳۸۹، 248 ص.

علي‌خانلو، توحيد. فضاي مجازي رسانه‌ها و جنگ نرم. تهران: كليد طلايي هزاره سوم، ۱۳۸۹، 230 ص.

علي‌خانلو، توحيد. هويت رسانه و جنگ نرم. تهران: كليد طلايي هزاره سوم، ۱۳۸۹، 270 ص.

فيروزي، عباس. مباني جنگ‌نرم و ريشه‌يابي آن در تهاجم فرهنگي. قم: شكوفه ياس، ۱۳۸۹، 248 ص.

گلشن‌پژوه، محمودرضا. جنگ نرم (۶):ويژه جنگ رسانه‌اي عليه جمهوري اسلامي ايران. تهران: ابرار معاصر تهران، ۱۳۸۹، 215 ص.

محب‌زاده، مهدي. اقتدار نرم: تاملي نو در نقش امر به معروف و نهي از منكر در اقتدار حاكميت ديني. قم: پيام مقدس، ۱۳۸۹، 96 ص.

محمدي، علي. جنگ نرم در فضاي رسانه‌اي و سايبر. زنجان: دانش زنجان، ۱۳۸۹، 306 ص.

مرادي، حجت‌اله. قدرت و جنگ نرم، از نظريه تا عمل. تهران: ساقي، ۱۳۸۸، 559 ص.

مرسلي، فاطمه. تهاجم خاموش: واكاوي پروژه جنگ نرم بر ضد انقلاب اسلامي. تهران: اسرار قلم، ۱۳۸۹، 256 ص.

مرسلي، فاطمه. كانون‌هاي فكري استكبار: معرفي و بررسي عملكرد بنيادهاي جنگ نرم. تهران: اسرار قلم، ۱۳۸۹، 110 ص.

نائيني، علي‌محمد. اصول و مباني جنگ نرم. تهران: ساقي، ۱۳۹۱، 565 ص.

نباتي، عزت‌الله. جنگ رسانه‌اي. تهران: مركز آموزشي پژوهشي شهيد سپهبد صياد شيرازي، ۱۳۹۱، 360 ص.

همايش ملي جنگ نرم. جنگ نرم: مجموعه مقالات برگزيده همايش. مشهد: زلال انديشه، ۱۳۹۰، 487 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

ابدي، علي. «جنگ و تكنولوژي رسانه‌اي«. آزما، ش ۲۴، تير ۱۳۸۲، ص ۲۳ - ۲۴.

احمدزاده كرماني، روح‌الله. «در آمدي بر ماهيت‌شناسي جنگ نرم پس از انقلاب اسلامي». مطالعات بسيج، ش ۴۳، تابستان ۱۳۸۸، ص ۳۹ - ۵۳.

اسكندري، محمد. «جنگ نرم از توهم توطئه تا حقيقت بنيادين: ضرورت همبستگي در مقابل جنگ نرم». رسالت، ۲۳ اسفند ۱۳۸۸، ص ۲۰.

بابايي، حسين؛ علي قاسمي. «جنگ نرم و دكترين «كميته جاري»». كيهان، ۲۳ دي ۱۳۸۸، ص ۱۲.

بلالي، هادي. «مختصات جنگ نرم در ديدگاه رهبري انقلاب اسلامي». رسانه، ش ۷۸، تابستان ۱۳۸۸، ص ۲۰۱ - ۲۲۱.

بهرامي، عارف. «بسيج در خط مقدم جبهه جنگ نرم». رسالت، ۵ آذر ۱۳۸۸، ص ۶.

بهشتي‌پور، حسن. «از صلح سرد تا جنگ نرم: از جنگ گرم تا جنگ سرد». همشهري، ۱۴ تير ۱۳۸۶، ص ۱۰.

بيچرانلو، عبدالله. «كاركردهاي شبكه‌هاي تلويزيوني ماهواره‌اي در جنگ نرم». رسانه، ش ۷۸، تابستان ۱۳۸۸، ص ۱۰۳ - ۱۲۶.

«پنجه درانداختن با ناتوي فرهنگي و جنگ نرم». مسجد، ش ۱۳۷، ارديبهشت ۱۳۸۸، ص ۶۸ - ۷۱.

جمالي، محمدرضا. «نقش دموكراسي غربي در جنگ نرم«. جوان، ۲۳ اسفند ۱۳۸۴، ص ۱.

«جنگ نرم امريكا عليه ايران، چيستي و چرايي». منشور جام‌جم، ش ۱۴۲، ۲۰ خرداد ۱۳۸۶، ص ۱۰.

«جنگ نرم‌افزار (۲)، ويژه جنگ رسانه‌اي». مطالعات بسيج، ش ۳۲، پاييز ۱۳۸۵، ص ۱۲۷ - ۱۳۶.

حيدري، الهام. «جنگ نرم، جنگ سخت: تكنيك‌هاي كاخ سفيد براي اجراي سياست‌ها در خاورميانه». جام جم، ۳۰ آبان ۱۳۸۶، ص ۱۰.

خاشعي، وحيد. «درآمدي بر سياست‌هاي رسانه‌اي مقابله با جنگ نرم». رسانه، ش ۷۸، تابستان ۱۳۸۸، ص ۱۲۷ - ۱۲۱.

خباز، محمدرضا. «الزامات مقابله با جنگ نرم». ضميمه اعتماد، ۴ بهمن ۱۳۸۸، ص ۲.

خسرواني، عباس. «قربانيان جنگ نرم: نگاهي به استحاله ارزش‌هاي ديني در اينترنت و شبكه‌هاي ماهواره‌اي». رسالت، ۳۱ شهريور ۱۳۸۹، ص ۷.

دلدم، اسكندر. «رسانه ملي و جنگ رسانه‌اي». همبستگي، ۲۲ اسفند ۱۳۸۴، ص ۲، ۷.

ذاكر اصفهاني، عليرضا. «جنگ نرم، از ديروز تا امروز». ايران، ۲۵ مهر ۱۳۸۸، ص ۱۳.

رابي، ديويد. «تهاجم به عراق ـ پيروزي يا شكست جنگ رسانه‌اي. ترجمه كيواندخت كيواني«. پژوهش و سنجش، ش ۳۴، تابستان ۱۳۸۲، ص ۱۸۷ - ۱۹۸.

«رسانه‌هايي در خدمت جنگ نرم: تگاهي به شبكه‌هاي تلويزيوني لس‌آنجلسي». كيهان، ۲۵ مهر ۱۳۸۸، ص ۱۰.

رضايي، مهران. «جنگ اطلاعاتي و سرگيجه رسانه‌اي». ابرار، ۳۰ مهر ۱۳۸۰، ص ۶.

سلطاني‌فر، محمد. «سناريوهاي رسانه‌اي جنگ لبنان عليه ايران». رسانه، ش ۲، تابستان ۱۳۸۵، ص ۲۷۳ - ۲۸۲.

«سياست و پيشينه تاريخي جنگ نرم». منشور جام‌جم، ش ۱۴۲، ۲۰ خرداد ۱۳۸۶، ص ۹.

صادقي، حامد. «جستاري پيرامون جنگ نرم در آيات و روايات». رسانه، ش ۷۸، تابستان ۱۳۸۸، ص ۱۷۳ - ۲۰۰.

«عاشورا و جنگ نرم، رسانه‌هاي اموي». مسجد، ش ۱۴۵، دي ۱۳۸۸، ص ۴۰ - ۴۷.

فرخي، رضا. «استراتژي «سرگرم‌سازي» در جنگ نرم: صدا و سيما و مبارزه بي‌امان با ناتوي فرهنگي». كيهان، ۲۴ مرداد ۱۳۸۹، ص ۱۰.

فولادي، محمد. «جنگ رسانه‌اي و رسالت‌ها». معرفت، ش ۱۰۳، تير ۱۳۸۵، ص ۳.

فيروزكوهي، مهدي. «جنگ رسانه‌اي در چالش هسته‌اي عليه ايران». كيهان، ۳۰ شهريور ۱۳۸۴، ص ۱۲.

قرباني‌گلشن آبادي، محمد. «تبيين مفهومي، پيشينه تاريخي وتاكتيكهاي جنگ نرم: نبردي به قدمت تاريخ بشر». رسالت، ۲ آبان ۱۳۸۸، ص ۲۶.

قلندريان، غلامرضا. «جنگ رسانه‌اي، رسالت مطبوعاتي داخلي». قدس، ۱۴ تير ۱۳۸۲، ص ۲.

كافمن، ادوارد. «استراتژي امريكا در جنگ رسانه‌اي». ترجمه حسن نورايي‌بيدخت. همشهري، ۱ خرداد ۱۳۸۱، ص ۶.

كاكاوند، عباس. «از جنگ رسانه‌اي تا جنگ عليه رسانه«. رسالت، ۲۱ فروردين ۱۳۸۲، ص ۲.

كوثري، مسعود. «باز‌خواني پرونده جنگ رسانه‌اي درعراق: آمريكا و تيم واكنش سريع رسانه‌اي». مطالعات خاورميانه، ش ۵۶، بهار ۱۳۸۸، ص ۳۳ - ۵۴.

ماه‌پيشانيان، مهسا. «راهكارهاي آمريكا براي جنگ نرم با جمهوري اسلامي ايران». عمليات رواني، ش ۱۸، زمستان ۱۳۸۶، ص ۵۷.

ماه‌پيشانيان، مهسا. «مديريت احساسات ضد آمريكايي در خاورميانه: جنگ نرم و ديپلماسي عمومي آمريكا». اطلاعات راهبردي، ش ۶۵، مهر ۱۳۸۷، ص ۲۳ - ۳۶.

متقي، ابراهيم. «مديريت جنگ نرم در فضاي عدم تعادل امنيتي». مطالعات بسيج، ش ۴۳، تابستان ۱۳۸۸، ص ۵۵ - ۷۹.

محبيان، امير. «در باره قدرت و جنگ نرم». رسالت، ۲۳ شهريور ۱۳۸۹، ص ۱۷.

محمدي‌فومني، حسين. «جنگ نرم و پارادايم فرهنگي». رسالت، ۶ بهمن ۱۳۸۸، ص ۸.

محمدي‌فومني، حسين. «نقش جنگ نرم در ديپلماسي سياست خارجي». رسالت، ۱۵ ارديبهشت ۱۳۸۹، ص ۸.

مرادي، حجت‌اله. «جنگ نرم و نظام ارزش‌ها». عمليات رواني، سال ۶، ش ۲۲، تابستان ۱۳۸۸، ص ۵ - ۶.

ملكان، مجيد. «مكانيسم‌هاي جنگ نرم». منشور جام‌جم، ش ۱۴۲، ۲۰ خرداد ۱۳۸۶، ص ۷.

منصوري، خليل. «ابعاد جنگ نرم از منظر قرآن». كيهان، ۷ دي ۱۳۸۸، ص ۶.

مهدوي، علي. «ويژگي‌هاي جنگ نرم». رسالت، ۱۷ مرداد ۱۳۸۹، ص ۶.

مهرعطا، رضا. «نقش رسانه‌ها در جنگ نرم». اطلاعات راهبردي، ش ۸۱، بهمن ۱۳۸۸، ص ۴۷ - ۵۹.

موسوي، محمد‌مهدي. «نگاهي كوتاه به پروژه جنگ نرم، حقيقت‌هايي كه وجود دارند». حمايت، ۲۸ بهمن ۱۳۸۵، ص ۱، ۲.

مولانا، حميد. «جنگ رسانه‌اي». كيهان، ۱۵ تير ۱۳۸۵، ص ۱۶.

نائيني، علي‌محمد. «درآمدي بر ماهيت‌شناسي جنگ نرم». راهبرد دفاعي، ش ۲۸، بهار ۱۳۸۹، ص ۱ - ۳۲.

نائيني، علي‌محمد. «شناخت‌شناسي جنگ نرم از ديدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامي». عمليات رواني، ش ۲۴، زمستان ۱۳۸۸، ص ۲۹ - ۷۰.

نوري، محمد. «انتقال بحران به زمين حريف: نگاهي به زواياي رسانه اي جنگ ۳۳ روزه». ايران، ۲۶ مرداد ۱۳۸۷، ص ۱۵.

نوري، محمد. «رسانه‌ها به جنگ طايفه‌اي مي‌روند: گشتي در استوديوي دو رسانه آشناي جهان عرب». ايران، ۲۵ بهمن ۱۳۸۵، ص ۷.

هاشمي‌نژاد، اكرم‌السادات. «ناتوي فرهنگي يا جنگ نرم». شميم ياس، ش ۸۵، فروردين ۱۳۸۹، ص ۲۶ - ۳۱.

حماسه سياسي

اشاره

حماسه سياسي

هر چند كه نمود عيني و شاخص حماسه سياسي در سال جاري را مي‌توان در انتخابات‌هاي خردادماه امسال مشاهده نمود، اما بايد دانست كه منظور و مقصود مقام معظم رهبري از حماسه سياسي در سال جديد، بسي فراتر از انتخابات‌هاي مهم پيشرو است. به نظر مي‌آيد، منظور از حماسه سياسي، حركت مردم و مسئولين، جناح‌ها و گروه‌هاي سياسي در راستاي اهداف بلند انقلاب و به خصوص برقراري وحدت ميان آحاد ايرانيان باشد. وحدت كلمه اي كه تاكنون رمز پيروزي ايران اسلامي در صحنه‌هاي مختلف داخلي و خارجي، اقتصادي، سياسي و بينالمللي بوده است.

بنابراين حماسه سياسي در ابعاد داخلي آن را ميتوان همان وحدت، همدلي و همبستگي مردم و مسؤولين و سپس شركت باشكوه و گسترده مردم در انتخابات دانست. اين اتحاد، همدلي و همكاري آحاد مردم موجب ميگردد تا منافع و اقتدار ايران در سطح بين المللي حفظ و تثبيت گردد. در ادامه برخي از كتابها و مقالات انتشار يافته در اين موضوع ارائه ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

آشنايي با كارشناسان سياسي و اقتصادي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1392.

ابتهاج شيرازي، فريبا. از حماسه برتريد: معرفي نمونه‌هايي از زنان سلحشور عرصه‌هاي انقلاب اسلامي. به سفارش سازمان بسيج مستضعفين سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، سازمان بسيج جامعه زنان كشور. تهران: موسسه فرهنگي هنري براثا، انتشارات آرمان براثا، ۱۳۹۱، 144 ص.

جوانشير، ف. م. حماسه داد: بحثي در محتواي سياسي شاهنامه فردوسي. تهران: قلم فردا، ۱۳۸۳، 342 ص.

حماسه بصيرت و ايمان ۹ دي نماد قدرت مردمي ايران. به كوشش ستاد بزرگداشت حماسه‌ي ۹ دي و سازمان بسيج اساتيد كشور؛ ناظران علمي حجت‌الله ايزدي، علي‌محمد نائيني؛ ويراستار مرتضي مشاكي. تهران: ساقي، ۱۳۹۱، 280 ص.

خبازي، مجيد. رهيافت (ايدههايي براي طرح حماسه سياسي و حماسه اقتصادي در برنامهسازي). قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1392.

خيري وزواني، حسن. الزامات و نقش رسانه ملي در تحقق حماسه سياسي و حماسه اقتصادي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1392.

درافشان، محمدحسين. حماسه سياسي و حماسه اقتصادي از منظر آيات و روايات. قم: مركز پزوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1392.

رضايي، محمدعلي. حماسه نهم دي ۵۷: پيشگامي تربت حيدريه در پيروزي انقلاب اسلامي. تهران: سروش هدايت، ۱۳۸۶، 242 ص.

رنجبر، عليرضا. حماسه سياسي و حماسه اقتصادي در نگاه امام خميني رحمه الله و مقام معظم رهبري. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1392.

سجادي، عبدالقيوم. بررسي برخي از شيوه‌هاي تعميق بينش سياسي؛ تهيهكننده مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما. قم: بوستان كتاب قم، ۱۳۸۲. 120 ص.

سقلاطوني، مريم. پيامهاي كوتاه و زيرنويسهاي تلويزيوني ويژه حماسه سياسي و حماسه اقتصادي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1392.

شرفالدين، سيد حسين. مفاهيم و ديدگاهها در حوزه حماسه سياسي و حماسه اقتصادي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1392.

شفيعي سروستاني، ابراهيم. راهبردها و سياستهاي رسانه ملي در تحقق حماسه

سياسي و حماسه اقتصادي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1392.

موحدي‌نژاد، محمد. انتخابات، حماسه سبز حضور (با استفاده از آيات و روايات و قانون اساسي). تهران: مركز فرهنگي درسهايي از قرآن، ۱۳۸۴، 120 ص.

هاشمي، ايوب و ريحانه هاشمي. حماسه سياسي و حماسه اقتصادي در ادبيات فارسي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، 1392.

ياوري وثاق، مهديه. نقش رسانه در آگاهيبخشي سياسي و اجتماعي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱. 175ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

«انتخاب، مظهر حضور مردم». آشنا خانواده، شماره 69، خرداد1380، ص 54

«اهميت حضور مردم از ديدگاه امام خميني رحمه الله ». پيام بانك، شماره 249، هفته دوم خرداد 1379، ص 7.

«بار ديگر، حماسه حضور». شاهد جوان، شماره 378، دي 1385، ص 22.

«بيداري مردم، ضرورت حضور». رشد (آموزش قرآن)، شماره 35، زمستان 1390، ص 2 - 3.

پرور، اسماعيل. «ويژه‌نامه انتخابات مجلس هشتم». گلبرگ. ۱۳۸۶، بهمن؛ شماره ۹۵، ص ۸ - 23.

پژوهنده، محمدحسين. «شرط حضور». زائر، شماره 119، آبان 1383، ص 6.

تركاشوند، حبيب. «حضور مردم در توطئه‌هاي 32 ساله انقلاب». زمانه، شماره 95، دي 1389، ص 5.

«تقدير مقام معظم رهبري از حضور مردم در راهپيمايي 22 بهمن ماه». آسمان، شماره 48، شنبه بيست و هشتم بهمن 1391، ص 26.

«حضور مردم در صحنه با انگيزه الهي». پنجره، شماره 130، شنبه بيست و ششم فرودين 1391، ص 76.

«حماسه حضور در انتخابات، وتوي سياسي غرب است: گفتگو با سيد محمد حسيني و عشرت شايق». رسالت، ۱۵ اسفند ۱۳۸۶، ص ۱۷.

«حماسه حضور». آشنا خانواده، شماره 89، بهمن 1381، ص 44.

«دشمنان ايران از حضور مردم در پاي صندوق‌هاي راي متضرر مي‌شوند». گسترش صنعت، شماره 95، شنبه 21 خرداد 1384، ص 2.

رسايي، حميد. «چگونگي حضور روحانيت در انتخابات». مبلغان شماره 50، اسفند 1382، ص 86 - 99.

زارعي، سعدالله. «نگاهي اجمالي به مقاطع حساس تاريخ انقلاب: حضور تعيين كننده مردم». زمانه، دوره جديد، شماره 95، دي 1389، ص 10 - 11.

محرابي، ص و نرگس رسولي. «حضور مردم در همه عرصه‌ها بايد دائمي باشد». گسترش صنعت، شماره 181، يكشنبه 20 اسفند 1385، ص 40.

مشكوري، ح. «انتخابات مجلس شوراي اسلامي، حضور پرشور حماسه‌ساز». سياست روز، ۲۷ آذر ۱۳۸۲، ص ۲.

«نهم دي ماه؛ حماسه حضور و وفاداري مردم». پيام انقلاب، شماره 42، دي 1389، ص 8.

خدمت رساني

اشاره

خدمت رساني

يكي از ويژگي‌هاي دولت اسلامي در انديشه سياسي امام خميني=، خدمت‌گزاري است. ايشان در اين زمينه مي‌فرمايد: «در حكومت اسلامي، حكومت‌ها بايد تابع مردم باشند و حكومت‌ها براي مردم باشند، نه مردم براي حكومت‌ها. حكومت اسلامي حكومتي است كه بايد خدمت‌گزار مردم باشد.» لذا خدمت‌گزاري به مردم و جامعه، از ارزش‌هايي است كه در فرهنگ اجتماعي و اخلاقي، نقش مهمي داشته است.

از طرفي، بزرگترين جهاد معنوي كه از جمله رموز پايداري، بقاء و تداوم انقلاب اسلامي بوده است، خدمترساني به مردم ميباشد. بدين منظور سال 1382 به عنوان سال نهضت خدمترساني به مردم معرفي گرديد تا مسؤولين بيش از پيش كمر خدمت به مردم را بسته و فاصله خود را با مردم كم نموده و با سادهزيستي، قناعتورزي، عدلگستري و گره‌گشايي از كار مردم، خود را محبوب خدا و خلق نموده و با فرهنگسازي خدمت به مردم، تداومگر سيره پيشوايان ديني در انقلاب اسلامي باشند. لازم به ذكر است كه خدمت، تنها در حوزه خدمات اقتصادي، صنعتي و يا خدمات اجتماعي به مردم، خلاصه نمي‌شود، بلكه اين واژه، خدمات فرهنگي، تربيتي و نظامي يا انتظامي و حتي خدمات قضائي را نيز شامل مي‌گردد. از اين رو، خدمت‌رساني از اركان اساسي هر نظام به شمار مي‌رود و سستي در آن باعث نارضايتي اقشار مردم و حاميان

اصلي نظام مي‌شود. در ادامه برخي از آثار منتشر شده در اين موضوع ارائه و معرفي مي‌گردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

اعتمادي، محمدهادي. حديث كرامت و خدمت‌رساني. تهران: موسسه انتشارات اميركبير، شركت چاپ و نشر بين‌الملل، ۱۳۸۲، 192 ص.

اكبري زيبدي، غلامرضا. جلوه‌هاي خدمت‌رساني در سيره و سخن امام رضا عليه السلام . مشهد: الشمس، ۱۳۸۲، 31 ص.

بخشيان، ابوالقاسم. نهضت خدمت‌رساني در نگاه قرآن و سيره معصومين عليهم السلام همراه داستانهاي شگفت از امام خميني رحمه الله ، استاد مطهري و مقام معظم رهبري. قم: هدي، ۱۳۸۹، 336 ص.

تقوي، حسين. خدمت‌رساني در آموزه‌هاي ديني. قم: مشهور، ۱۳۸۲، 126 ص.

ذوالقدر، عنايت‌الله. محورهاي اجرائي مديريت خدمترساني. قم: مشهور، ۱۳۸۵، 284 ص.

رضوانشهري، علي. چهل حديث نهضت خدمت‌رساني. قم: نشر دانش حوزه، ۱۳۸۳، 184 ص.

سعادتمند، رسول. فرهنگ خودسازي و خدمترساني از ديدگاه امام خميني رحمه الله . قم: تسنيم، ۱۳۸۶، 640 ص.

شايان، مهدي. مريم يحيي‌پور. بسيج خدمت‌رساني. اصفهان: شميم معرفت، ۱۳۹۱، 64 ص.

شريفي، محمود. كليدهاي خدمت‌رساني. قم: سازمان تبليغات اسلامي، پژوهشكده باقرالعلوم عليه السلام ، انتشارات نورالسجاد، ۱۳۹۱، 148 ص.

عابديني مطلق، كاظم. ديدگاه‌هاي امام علي عليه السلام در نهج البلاغه پيرامون خدمت‌رساني. قم: فراگفت، ۱۳۸۲، 125 ص.

عزيزي، مجتبي. تحقيقي در ابعاد مختلف نهضت خدمت‌رساني به مردم. تهران: سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي، معاونت سياسي، ۱۳۸۲، 98 ص.

عقيلي‌پور، جواد. نهضت خدمات‌رساني به مردم از ديدگاه امام علي عليه السلام . تهران: عابد، ۱۳۸۲، 64 ص.

علي‌برجي، يعقوب. خدمت‌رساني از ديدگاه قرآن. تهران: آيه حيات ، ۱۳۸۳، 232 ص.

غفاري، طاهره. خدمت‌رساني ميراثي ماندگار. مشهد: ضريح آفتاب، ۱۳۸۹، 117 ص.

قوامي، صمصام‌الدين. وظايف ائمه جمعه در نهضت خدمت‌رساني. تهران: شوراي سياستگذاري ائمه جمعه، معاونت فرهنگي، ۱۳۸۴، 383 ص.

كافي، محمدرضا. مصاديق خدمت در نهضت خدمت‌رساني به مردم. قم: زلال كوثر، ۱۳۸۲، 104 ص.

كريمي لنگرودي، علي. محورهاي فرهنگ‌سازي مديريت خدمت‌رساني. قم: مشهور، ۱۳۸۵، 223 ص.

لاجوردي، سيدعدنان. خدمت‌رساني به مردم از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه. تهران: بنياد نهج‌البلاغه، ۱۳۹۰، 112 ص.

محمدي همداني، اصغر، چهل حديث خدمت‌رساني. تهران: گلزار كتاب، ۱۳۸۲، 91 ص.

منيري، احمد. مطالبات مردم و ابعاد خدمت‌رساني. قم: سيد جمال‌الدين اسدآبادي، ۱۳۸۲، 135 ص.

نهاوندي، علي. فرهنگ خدمت‌رساني. مشهد: آستان قدس رضوي، شركت به نشر: سازمان فرهنگي و تفريحي شهرداري مشهد، ۱۳۸۲، 269 ص.

نهاوندي، علي، اصلها و عرصه‌ها در نهضت خدمت‌رساني. مشهد: سنبله، ۱۳۸۲، 223ص.

نيلي‌پور، مهدي. چهل حديث امداد نجات و خدمت‌رساني. اصفهان: مرغ سليمان، ۱۳۹۰، 48 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

اصغري، محمود. «مباني و اهداف خدمت‌رساني از نگاه رهبري«. انديشه حوزه، ش ۴۳ - ۴۴، آذر اسفند ۱۳۸۲، ص ۴۱ - ۶۵.

پژوهنده، محمدحسين. «موانع دروني خدمت‌رساني«. انديشه حوزه، ش ۴۳ - ۴۴، آذر اسفند ۱۳۸۲، ص ۱۵۳ - ۱۶۹.

پهلواني، محمد. «خدمت‌رساني و دشمنان». رسالت، ۷ بهمن ۱۳۸۵، ص ۲.

«تحقيق نهضت خدمت‌رساني، پيش شرط توسعه«. نگهبان، ش ۷۸، مهر ۱۳۸۲، ص ۴ - ۵.

«جايگاه نهضت خدمت‌رساني در چشم‌انداز آينده». ياد ياران، دوره جديد، ش ۶، فروردين ۱۳۸۳، ص ۵.

حق‌پناه، رضا. «گذري بر اصول و معيارهاي خدمت‌رساني در انديشه امام خميني«. انديشه حوزه، ش ۴۳ - ۴۴، آذر اسفند ۱۳۸۲، ص ۱۵ - ۴۰.

حمزه‌لو، احمد. «چالشها و موانع خدمت‌رساني«. تدبير، ش ۱۴۹، مهر ۱۳۸۳، ص ۳۰ - ۳۲.

حنيفي، شهرام. «رقابت در خدمت‌رساني«. حمايت، ۵ خرداد ۱۳۸۴، ص ۱.

خاتمي، احمد. «نهضت خدمت‌رساني به مردم«. شما، ۱ خرداد ۱۳۸۲، ص ۱۳.

خدايي، علي‌اكبر. «پيامبر اعظم و خدمت‌رساني به همنوعان خود». فرهنگ يزد، ش ۲۹، زمستان ۱۳۸۵، ص ۱۴۴ - ۱۵۰.

دارابي، علي. «نهضت خدمت‌رساني ضرورت‌ها و راهكارها». سياست روز، ۷ ارديبهشت ۱۳۸۲، ص ۱ و ۲؛ ۸ ارديبهشت ۱۳۸۲، ص ۱ و ۲.

«راهكارهاي تحقق نهضت خدمت‌رساني به مردم«. شما، ش ۳۰۹، ۱۳ ارديبهشت ۱۳۸۲، ص ۱۵.

ركني، محمدباقر. «آسيب‌شناسي وضعيت خدمت‌رساني«. پاسدار اسلام، ش ۲۷۰، خرداد ۱۳۸۳، ص ۳۶ - ۳۹؛ ش ۲۷۱، تير ۱۳۸۳، ص ۳۸ - ۴۱.

ركني، محمدباقر. «تعامل فرهنگ خدمت‌رساني به مردم با فرهنگ شهادت». پاسدار اسلام، ش ۲۶۶، بهمن ۱۳۸۲، ص ۳۶ - ۴۰.

روحاني، حسن. «نهضت خدمت‌رساني از شعار تا كردار». راهبرد، ش ۳۳، پاييز ۱۳۸۳، ص ۷ - ۳۰.

«زيرساختهاي نهضت خدمت‌رساني به مردم«. آفرينش، ۱۳ خرداد ۱۳۸۲، ص ۱.

سبحاني، محمدرضا. «از خدمت‌رساني تا كارآمدي». سياست روز، ۲۲ دي ۱۳۸۲، ص ۵.

سبحاني‌نيا، محمد. «راه و رسم زندگي (۷) خدمترساني به مردم». معارف اسلامي، ش ۶۹، مهر - آذر ۱۳۸۶، ص ۴۹ - ۵۸.

سيدنژاد، ميرصادق. «نهضت خدمت‌رساني به مردم: حكومت و خدمت‌رساني (۲)». گلبرگ، شماره 45، آذر ۱۳۸۲، ص ۲۴ - ۱۵.

سيدنژاد، ميرصادق. «نهضت خدمت‌رساني به مردم: حكومت و خدمت‌رساني». گلبرگ، شماره 44، آبان ۱۳۸۲، ص ۲۷ - ۱۷.

سيدنژاد، ميرصادق. «نهضت خدمت‌رساني به مردم: خدمت‌رساني در سيره معصومان عليه‌السلام (۱)».گلبرگ، شماره 46، دي ۱۳۸۲، ص ۲۴ - ۱۵.

سيدنژاد، ميرصادق. «نهضت خدمت‌رساني به مردم: خدمت‌رساني در سيره معصومان عليه‌السلام (2)». گلبرگ، شماره 47، بهمن ۱۳۸۲، ص ۳۱ - ۱۵.

سيدنژاد، ميرصادق. «نهضت خدمت‌رساني به مردم: خدمت‌رساني در كلام امام خميني رحمه‌الله و مقام معظم رهبري». گلبرگ، شماره 48، اسفند ۱۳۸۲، اسفند، ص ۳۹ - ۱۵.

سيدنژاد، ميرصادق. «نهضت خدمت‌رساني به مردم: مردم و خدمت‌رساني». گلبرگ، شماره 43، مهر ۱۳۸۲، ص ۲۴ - ۱۵.

«سيره بزرگان: خدمت‌رساني به مردم». مسجد، ش ۷۰، مهر ۱۳۸۲، ص ۲۷ - ۲۹.

شريعتي، علي. «تاملي بر آداب و آثار خدمترساني به مردم». ياد ياران، دوره جديد، ش ۱۵ - ۱۴، آذر و دي ۱۳۸۳، ص ۴ - ۵.

شيخ‌موحد، علي. «خدمت‌رساني اصول و آثار». انديشه حوزه، ش ۴۳ - ۴۴، آذر اسفند ۱۳۸۲، ص ۶۶ - ۸۶.

شيركوند، شهرام. «آيين خدمت‌رساني از ديدگاه امام‌علي عليه السلام ». مسجد، ش ۷۴، بهمن ۱۳۸۲، ص ۴۸ - ۵۱.

طوراني، محمدرضا. «جايگاه امنيت در نهضت خدمت‌رساني«. توسعه، ۱۱ بهمن ۱۳۸۲، ص ۲.

ظهيري، مجيد. «موانع بيروني نهضت خدمت‌رساني (پديدارشناسي)». انديشه حوزه، ش ۴۳ - ۴۴، آذر اسفند ۱۳۸۲، ص ۱۷۰ - ۱۸۲.

كريمي‌نيا، محمدمهدي. «خدمت‌رساني در سيره و گفتار اميرالمومنين«. معرفت،

ش ۷۳، دي ۱۳۸۲، ص ۹۹ - ۱۰۶.

كريمي‌نيا، محمدمهدي. «فرهنگ ايثار و خدمت‌رساني در سيره حضرت امام علي عليه السلام ». فرهنگ عمومي، ش ۳۹، تابستان ۱۳۸۳، ص ۶۳ - ۷۰.

«گفتمان خدمت‌رساني«. يادياران، دوره جديد، ش ۸، خرداد ۱۳۸۳، ص ۴.

محمدي‌اشتهاردي، محمد. «خدمت‌رساني در سيره پيشوايان«. پاسدار اسلام، ش ۲۶۰، مرداد ۱۳۸۲، ص ۱۴ - ۱۷.

مرادخاني‌زاويه، قهرمان. «شرحي بر گفتمان خدمت‌رساني و آباداني«. جوان، ۲۷ مهر ۱۳۸۳، ص ۲.

مرادي، خدارحم. «خدمت‌رساني در سيره امام رضا عليه السلام ». قدس، ۲۵ آذر ۱۳۸۳، ص ۳.

مهدي‌پور، محمود. «مبلغان و نهضت خدمت رساني«. مبلغان، ش ۴۲، ربيع‌الثاني ۱۴۲۴ه. ق، ص ۳ - ۹.

موسوي، محمدمهدي. «خدمت‌رساني به مردم، راه تحقق مهرورزي«. حمايت، ۱۸ مهر ۱۳۸۴، ص ۲.

نظام‌زاده، محمدعلي. «جايگاه و نقش نهادهاي خيريه در خدمت‌رساني«. وقف ميراث جاويدان، ش ۴۶، تابستان ۱۳۸۳، ص ۱۴ - ۱۷.

«نهضت خدمت‌رساني و تحقق عدالت اجتماعي«. ياد ياران، دوره جديد، ش ۵، اسفند ۱۳۸۲، ص ۲۹.

نوري‌كرماني، محمدامير. «نقش فرهنگ در عرصه خدمت‌رساني«. انديشه حوزه، ش ۴۳ - ۴۴، آذر اسفند ۱۳۸۲، ص ۲۰۵ - ۲۳۱.

مشاركت سياسي

اشاره

مشاركت سياسي

مشاركت مردم در امور سياسي و اجتماعي، يكي از مباحث مهم علوم سياسي است. اين مشاركت در درجه اول از طبع اجتماعي انسان ريشه مي‌گيرد. مشاركت در امور اجتماعي، نوعي تعهد و قبول مسئوليت فردي و اجتماعي است كه همه افراد انساني ناگزير به پذيرش آن هستند. اين تعهد و مسئوليت ممكن است يا در قالب فعاليت‌هاي معين صورت گيرد، مانند بسياري از رفتارهاي اخلاقي و اجتماعي، و يا ساختار حقوقي و اقتصادي به خود بگيرد. مشاركت سياسي به عنوان امروزي‌ترين و توسعه يافته‌ترين مدل مشاركت جمعي به معناي مساعي سازمان يافته شهروندان براي انتخاب مسؤولان خويش، شركت مؤثر در فعاليت‌ها و امور اجتماعي و سياسي و تاثير گذاشتن بر تركيب هدايت سياسي دولت است. پس مشاركت سياسي را مي‌توان كوشش سازمان يافته مردم درباره حكومت و سياست دانست.

از سوي ديگر، نظامهاي سياسي بر پايه اعتماد عمومي و اراده مردم استوار مي‌گردند و استمرار و اقتدار آنها وابسته به مشاركت و دخالت مردم است. اين مشاركت در قالب‌هاي مختلفي شكل مي‌گيرد؛ از جمله شركت مردم در انتخابات و همه پرسيها و حساسيت نسبت به نوع جريان امور در كشور و ميزان دلبستگي آنها به نظام حاكم بر جامعه و حمايت از آن. لذا حضور حداكثري در انتخابات و حضور هميشگي در صحنه، همواره در توصيههاي رهبر معظم انقلاب مورد تاكيد قرار گرفته است. در ادامه برخي از آثار كه اين موضوع را دستمايه پژوهش خود قرار داده‌اند، معرفي ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

آراسته‌خو، محمد. مشاركت سياسي در ايران: تاريخچه موانع و مشكلات جامعه‌شناختي آن. تهران: آزادانديشان، ۱۳۷۹، 333 ص.

اكبري، كمال. مشروعيت و مشاركت سياسي در جمهوري اسلامي ايران. قم: دفتر نشر معارف، ۱۳۸۴، 232 ص.

پناهي، محمدحسين. جامعه‌شناسي مشاركت سياسي زنان. تهران: دانشگاه علامه طباطبائي، ۱۳۸۶، 281 ص.

حسني، محمد. انتخاب نهم: گفت وگوهايي درباره نهمين انتخابات رياست جمهوري. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۴، 204 ص.

حسيني، علي‌اصغر. مشاركت سياسي از ديدگاه امام خميني رحمه الله . قم: حبيب، ۱۳۸۱، 226 ص.

خداوردي، علي. مشاركت عمومي و همبستگي ملي. تهران: سازمان عقيدتي‌سياسي نيروي انتظامي، معاونت سياسي، ۱۳۸۴، 107 ص.

خداياري، ناصر. ايدئولوژي و بسيج سياسي در انقلاب اسلامي ايران. تبريز: موسسه آموزش عالي نبي‌اكرم صلي الله عليه و آله ، ۱۳۷۹، 221 ص.

خميني، روح‌الله. انتخابات سالم در پرتو رهنمودهاي امام خميني رحمه الله . قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۶، 41 ص.

خميني، روح‌الله. جايگاه مردم در نظام اسلامي از ديدگاه امام خميني رحمه الله . تهران: موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني رحمه الله ، ۱۳۷۹، 244 ص.

دارابي، مسعود. جامعهشناسي مشاركت سياسي زنان. تهران: انديشه ظهور، ۱۳۸۹، 180 ص.

دستداده، زين‌العابدين. نقش متقابل توسعه و مشاركت سياسي با مجلس شوراي اسلامي. تهران: اميد، ۱۳۹۰، 304 ص.

سرآباداني، مسعود. بررسي ميزان نارضايتي سياسي دانشجويان دانشگاه تهران و تاثير عامل مشاركت سياسي بر آن. تهران: اجتماع، ۱۳۸۵، 148 ص.

سقلاطوني، مريم. پيامهاي كوتاه و زيرنويس‌هاي ويژه انتخابات مجلس. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 95 ص.

شاكر، مجتبي. رسانه‌هاي جمعي و انتخابات رياست جمهوري. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۴، 214 ص.

شمس‌الدين، محمدمهدي. حدود مشاركت سياسي زنان از ديدگاه اسلام. ترجمه محسن عابدي. تهران: بعثت، ۱۳۷۶، 154 ص.

صالحي، محمدجواد. دموكراسي و اعتبار راي اكثريت در اسلام. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۳، 117 ص.

صالحي، محمدجواد. ويژگي‌ها و اهداف تبليغات انتخاباتي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۶، 95 ص.

عبداله، عبدالمطلب. تحليل رفتار رايدهي در ايران: مطالعه موردي شهروندان تهراني در انتخابات سال ۱۳۸۸-۱۳۸۷. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۱، 380 ص.

عيوضي، محمدرحيم. مشاركت سياسي درجمهوري اسلامي ايران. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، ۱۳۸۵، 271 ص.

غفاري، غلامرضا. جامعه‌شناسي مشاركت. تهران: نزديك، ۱۳۸۶، 295 ص.

فاطمي، عباس. تاملي بر مشاركت سياسي اجتماعي زنان قبل و بعد از انقلاب اسلامي ايران (۱۳۳۲ - ۱۳۸۰). تهران: رمز: نوآوران ايران، ۱۳۸۴، 253 ص.

كريمي، سعيد. توسعه سياسي: رسانه و راه‌هاي تقويت مشاركت مردم در صحنه‌هاي سياسي و اجتماعي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۰، 151 ص.

معمار، رحمت‌الله. جامعه‌شناسي مشاركت سياسي: تحليل درون‌كشوري از مشاركت انتخاباتي در ايران. تهران: اميركبير، ۱۳۹۱، 319 ص.

ميلبرث، لستر و ليل گوئل. مشاركت سياسي. ترجمه رحيم ابوالحسني. تهران: ميزان، ۱۳۸۶، 240 ص.

نژادبهرام، زهرا. موانع مشاركت سياسي زنان در ايران. تهران: رسانش، ۱۳۸۸، 384 ص.

نگروپونت، جان دي. قدرت نرم و تهديد سخت: ارزيابي تهديدات دولت آمريكا(۲۰۰۹-۲۰۰۷). مترجمان محمد عباسي، سيد حميدرضا سيدي. تهران: دانشگاه امام صادق عليه السلام ، ۱۳۹۰، 266 ص.

نوربخش، سيدمسعود. تحول در الگوي مشاركت زنان در ايران. اصفهان: گفتمان انديشه معاصر، ۱۳۹۰، 250 ص.

هاشمي، طه. امام خميني و نقش مشاركتي مردم در نظام سياسي. تهران: شهاب ثاقب، ۱۳۸۵، 158 ص.

همراه با انتخابات: سياستگذاري‌ها، پيشنهادهاي برنامه اي و دست‌مايه‌هاي رسانه‌اي.

گروهي از پژوهشگران. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا وسيما، ۱۳۸۶، 160 ص.

همگام با انتخابات: مجموعه رهنمودها، توصيه‌ها، زيرنويس‌ها و پيام مجري.. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، 1384، 112 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

اخترشهر، علي. «مشاركت سياسي و نقش آن در تامين امنيت ملي». معرفت، ش ۱۳۱، آبان ۱۳۸۷، ص ۷۳ - ۸۶.

ارسطا، محمدجواد. «زن و مشاركت سياسي«. علوم سياسي، سال ۱، ش ۱، تابستان ۱۳۷۷، ص ۱۳۷ - ۱۵۵.

اسحاقي، حسين. «مباني آزادي و مشاركت سياسي در حكومت اسلامي». رواق انديشه. ۱۳۸۲، بهمن؛ شماره ۲۶: ۳۰ - ۹.

اسلامي، حسن. «نقش امر به معروف و نهي از منكر در مشاركت سياسي«. خردنامه همشهري، ش ۱۵، ۶ اسفند ۱۳۸۲، ص ۹ - ۱۰، ۱۱.

اصغري، عبدالمجيد. «مشاركت سياسي، حركتي دشوار در گردونه فزونخواهي جريانها». كيهان هوايي، ش ۱۲۱۵، ۲۶ دي ۱۳۷۵، ص ۱۲- ۱۳.

اكبري، كمال. «مكانيزم‌هاي مشاركت سياسي در قانون اساسي». رواق انديشه. شماره 39، اسفند ۱۳۸۳، ص ۴۰ - ۲۸.

آل‌غفور، محمد‌تقي؛ فاطمه كاشف‌الغطاء. «تاثير شرايط اجتماعي- اقتصادي بر مشاركت سياسي زنان در ايران». بانوان شيعه، ش ۲۰، تابستان ۱۳۸۸، ص ۱۴۹ - ۱۸۵.

بني‌هاشمي، قاسم. «سنجش كارآيي ابزارهاي مشاركت سياسي«. مطالعات راهبردي، ش ۴، تابستان ۱۳۷۸، ص ۲۰۰ - ۲۰۷.

پيشگاهي‌فرد، زهرا؛ محمد زهدي‌گهر‌پور. «بررسي جايگاه و نقش زنان خاورميانه در مشاركت سياسي». زن و جامعه، ش ۱، بهار ۱۳۸۹، ص ۲۵ - ۴۴.

تقوي، محمدناصر. «تاثير انواع «مشروعيت» در «مشاركت سياسي« با نگاهي به مشروعيت حكومت ديني و نظريه‌هاي ولايت فقيه«. حكومت اسلامي، ش ۲، تابستان ۱۳۸۰، ص ۱۸۹ - ۲۰۸.

جاويد، محمد‌جواد. «مشاركت سياسي، پيامدها، بحرانها». قدس، ۲۶ ارديبهشت ۱۳۸۵، ص ۱۱.

جزايري، محمدعلي؛ فاطمه كاشف‌الغطا. «فصل جديد مشاركت سياسي زنان در ايران: با تاكيد بر ديدگاه امام خميني». بانوان شيعه، ش ۱۸، زمستان ۱۳۸۷، ص ۱۴۷ - ۱۸۰.

حسيني‌مازندراني، موسي. «ديدگاه قرآن درباره مشاركت سياسي زنان«. پژوهشهاي قرآني، ش ۲۵، ۲۶، بهار و تابستان ۱۳۸۰، ص ۱۷۰ - ۱۸۳.

خان‌محمدي، كريم. «تعيين اجتماعي مشاركت سياسي زنان در انديشه معاصر تشيع». شيعه‌شناسي، ش ۱۹، تابستان ۱۳۸۶، ص ۳۷ - ۶۶.

خوش‌چشم‌آراني، حسن. «جلوه‌هاي مشاركت سياسي و اجتماعي با تاكيد بر مسئله شورا». انديشه صادق، ش ۲، بهار ۱۳۸۰، ص ۷۲ - ۸۰.

ديلمي، احمد. «مشاركت سياسي در انديشه اسلام و غرب«. انديشه حوزه، سال ۴، ش ۴، بهار ۱۳۷۸، ص ۹۰ - ۱۱۶.

رحيمي‌بويراحمدي، حشمت‌الله. «دموكراسي و فرهنگ مشاركت سياسي مطلوب». ابرار، ۱۰ آبان ۱۳۷۵، ص ۵.

زرگوشي، امير. «عوامل موثر بر مشاركت سياسي جوانان«. فرهنگ ايلام، ش ۱۵، پاييز ۱۳۸۲، ص ۳۸ - ۴۴.

«زن سياسي: بررسي مشاركت سياسي زنان در ايران«. اقتصاد ايران، ش ۷۷، تير ۱۳۸۴، ص ۳۰.

ساساني، حبيب. «مشاركت سياسي، غايت قانون اساسي». منشور رسالت، ش ۶۲، ۲۲ خرداد ۱۳۸۴، ص ۱۵

«سيماي عمومي دولت اسلامي: نگاهي به مفهوم مشاركت سياسي در انديشه ايراني». اطلاعات حكمت و معرفت، ش ۵، مرداد ۱۳۸۶، ص ۲۸ - ۳۵.

شريعتي‌رودسري، مصطفي. «جوانان و مشاركت سياسي«. تربيت، سال ۱۴، ش ۲، آبان ۱۳۷۷، ص ۲۶ - ۲۹.

شيرودي، مرتضي. «مشاركت سياسي: فرايندها و برآيندها». رواق انديشه، شماره 41، ارديبهشت ۱۳۸۴، ص ۲۴ - ۳.

عالي‌زاد، اسماعيل. «مشاركت سياسي و تنوع رفتار رأي‌دهندگان». فرهنگ انديشه، ش ۲۶، ۲۷، تابستان و پاييز ۱۳۸۷، ص ۱۱۹ - ۱۴۱.

غروي نائيني، نهله. «مشاركت سياسي زنان صدر اسلام». مطالعات راهبردي زنان، ش ۴۶، زمستان ۱۳۸۸، ص ۱۹۶ - ۲۲۴.

فتحي، ربابه. «بررسي عوامل موثر بر مشاركت سياسي جوانان شهر رشت«. فرهنگ گيلان، ش ۵، ۶، بهار، تابستان ۱۳۷۹، ص ۱۰۹ - ۱۱۳.

فولادي، محمد. «مشاركت سياسي در نظام مبتني بر ولايت مطلقه فقيه». معرفت، ش ۲۱۷، تير ۱۳۸۷، ص ۸۷ - ۱۰۴.

فيرحي، داوود. «مفهوم مشاركت سياسي«. علوم سياسي، سال ۱، ش ۱، تابستان ۱۳۷۷، ص ۳۸ - ۶۹.

فيض‌اللهي، علي. «مشاركت سياسي جوانان«. فرهنگ ايلام، ش ۵، ۶، بهار، تابستان ۱۳۸۰، ص ۳۷ - ۴۶.

قاسمي، وحيد. «متغييرهاي فرهنگي - اجتماعي موثر بر مشاركت سياسي زنان در استان اصفهان«. فرهنگ اصفهان، ش ۲۴، تابستان ۱۳۸۱، ص ۸۰ - ۸۷.

كمالي‌اردكاني. «مشاركت سياسي در اسلام و نظام جمهوري اسلامي». نگهبان انقلاب اسلامي، سال ۵، ش ۴۳، خرداد ۱۳۷۶، ص ۲۶ - ۲۹.

لك‌زايي، شريف. «الگوي مشاركت سياسي در نظريه‌هاي ولايت فقيه«. علوم سياسي، ش ۲۰، زمستان ۱۳۸۱، ص ۱۳۵ - ۱۵۹.

محمدي‌اصل، عباس. «انتخابات و مشاركت سياسي«. گزارش، ش ۱۶۱، اسفند ۱۳۸۳، ص ۲۶ - ۲۷.

مرادي، جواد. «مشاركت سياسي اجتماعي زنان از ديدگاه امام خميني«. نامه قم، ش ۵، ۶، بهار، تابستان ۱۳۷۸، ص ۱۲۳ - ۱۳۷.

«مشاركت سياسي زنان در انديشه امام خميني رحمه الله ». كيهان فرهنگي، ش ۱۵۶، مهر ۱۳۷۸، ص ۷۶ - ۷۹.

مصفا، نسرين‌حاج. «مشاركت سياسي زنان«. سياست خارجي، سال ۹، ش ۲، تابستان ۱۳۷۴، ص ۶۰۵ ـ ۶۴۷.

مظفري، افسانه. «بررسي نقش تلويزيون در ايجاد (افزايش) مشاركت سياسي مردم در انتخابات دهم رياست‌جمهوري با بررسي مناظره‌ها». مطالعات رسانه‌اي، ش ۸، بهار ۱۳۸۹، ص ۱۴۱ - ۱۶۲

«نظام سياسي اسلام، الگوهاي مناسب مشاركت سياسي كدامند؟». كيهان هوايي، ش ۱۱۶۸، ۱۸ بهمن ۱۳۷۴، ص ۱۲ - ۱۳، ۲۱.

منافع ملي

اشاره

منافع ملي

مجموع تدابير يك دولت، به قصد دفاع از منافع يك ملت و يا دفاع از منافع مجموع اقوام ساكن آن كشور را، اقدامي در جهت تامين منافع ملي تعريف نموده‌اند. منافع ملي مفهوم اساسي سياست خارجي است. اين مفهوم در برگيرنده تمامي ارزشهاي ملي است و عبارت است از هدف‌هاي عام و دائمي كه ملت و دولت در راه تحقق آنها فعاليت مي‌كنند. بنابراين منافع ملي امري دائمي و داراي رابطه مستقيم با سياست خارجي است.

منافع ملي از جمله ارزشهاي سياسي است كه مي‌تواند سبب ايجاد قدرت و كاربرد آن جهت اعتلاي كشور گردد. از سوي ديگر، منافع ملي تنها عامل ايجاد انسجام و وحدت ملي و برخاسته از ارزشهاي ملي و بيان و تجلي آن است. باور به منافع و ضرورت پيگيري آن از سوي حكومتها، باوري ديرين در انديشه و سياست است. انديشمندان و سياستمداران جهان همواره پيگيري منافع را هدف اصلي حكومتها پنداشته‌اند. در ادامه برخي از منابع مرتبط با اين حوزه ارائه مي‌گردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

اميراحمديان، بهرام. درياي خزر، امنيت روسيه و منافع ملي ايران. تهران: قومس، ۱۳۸۸، 230 ص.

چلداوي، زينب. تجديدنظرطالبان: تجديدنظرطلبان و تضييع حقوق و منابع ملي. تهران: ساحل انديشه تهران، ۱۳۸۹، 33 ص.

حليم‌زمهرير، ابوالفضل. تضاد منافع ايران و آمريكا در انرژي خليج فارس. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، ۱۳۹۰، 455 ص.

رنجبر، مقصود. منافع ملي در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران. تهيه شده در انجمن معارف اسلامي ايران. قم: آيت عشق، ۱۳۸۲، 256 ص.

صباغ‌پور، علي‌اصغر. بررسي نظري منافع فردي و منافع جمعي. تهران: دانشگاه آزاد اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر گسترش توليد علم: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۷، 284 ص.

علي‌بخشي، ابراهيم و محمدحسن بيات. مباني نظري منافع ملي. تهران: سازمان عقيدتي‌سياسي ارتش جمهوري اسلامي ايران، نشر آجا، ۱۳۸۸، 231 ص.

كلهر، محمدتقي. منافع ملي جمهوري اسلامي ايران و امنيت خليج فارس. اراك: نشر نويسنده، ۱۳۹۱، 152 ص.

كياني، داوود. منافع ملي جمهوري اسلامي ايران. تهران: پژوهشكده مطالعات راهبردي ، ۱۳۸۶، 230 ص.

محمدي، محمود. اثر مأموريت‌هاي جديد ناتو بر منافع و امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۸.

مسقطي، عبدالخالق. جنگ دوم خليج فارس و منافع ملي جمهوري اسلامي ايران. تهران: انتشارات رسانه تخصصي، ۱۳۸۹، 176 ص.

معنوي، احمد. سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران در بستر منافع ملي (با نگاهي بر روابط ايران و عربستان). تهران: كتاب دانشجو، ۱۳۸۷، 180 ص.

نخعي، هادي. توافق و تزاحم منافع ملي و مصالح اسلامي: بررسي تطبيقي سياست خارجي دولت‌هاي ملي و اسلامي. تهران: وزارت امور خارجه، موسسه چاپ و انتشارات، ۱۳۷۶.

ب. مقالات

ب. مقالات

«آينده صادرات نفت خام ايران و منافع ملي». اقتصاد انرژي، شماره 120، آبان 1388، ص 45.

پوراحمدي، حسين. «حضور و اهداف امريكا در خاورميانه و منافع ملي جمهوري اسلامي ايران». رهيافت‌هاي سياسي و بين المللي، شماره 15، پاييز 1387، ص 49.

پوراحمدي، حسين، مهدي ذوالفقاري. «ديپلماسي انرژي و منافع ملي جمهوري اسلامي ايران». دانش سياسي، شماره 10، پاييز و زمستان 1388، ص 5.

درخشان، مسعود. «اوپك و منافع ملي«. مجلس و پژوهش، ش ۳۴، تابستان ۱۳۸۱، ص ۱۸۹ - ۲۳۴.

درويشي، فرهاد، محمد فردي تازه كند. «مفهوم منافع ملي در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران». فصلنامه بينالمللي ژئوپليتيك، شماره 13، پاييز و زمستان 1387، ص 102-136.

دهقاني فيروزآبادي، سيدجلال. «آزادي انديشه و منافع ملي جمهوري اسلامي ياران». معارف، شماره 95، زمستان 1391، ص 82.

رنجبر، مقصود. «اهداف و منافع ملي در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران«. علوم سياسي، ش ۲۰، زمستان ۱۳۸۱، ص ۴۵ - ۶۶.

رهپيك، حسين. «جايگاه منافع ملي در سيستم حقوقي ايران». مطالعات راهبردي، شماره 12، تابستان 1380، ص 81.

رئيس‌نيا، فريبرز. «بهره‌وري توليد، رفاه اجتماعي و منافع ملي«. صنعت حمل و نقل، ش ۲۳۰، شهريور ۱۳۸۲، ص ۱۰ - ۱۱.

ستوده، محمد. «جهاني‌شدن و منافع ملي جمهوري اسلامي ايران«. علوم سياسي، ش ۲۰، زمستان ۱۳۸۱، ص ۱۱ - ۲۸.

عباس‌زاده، مسعود. «امنيت و منافع ملي، فراتر از خواسته‌هاي جناحي و سياسي«. رسالت، ۲۴ دي ۱۳۷۷، ص ۲.

عسكري، محمود. «منافع ملي در عصر جهاني شدن«. مطالعات راهبردي، سال ۴، ش ۱، ۲، بهار، تابستان ۱۳۸۰، ص ۹۵ - ۱۱۷.

عطارزاده، مجتبي. «دگرپذيري سياسي و منافع ملي«. مطالعات راهبردي، ش ۴، تابستان ۱۳۷۸، ص ۵۳ - ۸۲.

عليدوستي، ناصر. «منافع ملي در معاهدات و اسناد تجارت بين الملل». مطالعات راهبردي، شماره 36، تابستان 1386، ص 323 - 348.

فرج‌اللهي، قاسم. «چشم‌انداز منافع ملي در فرايند توسعه سياسي و اقتصادي«. كيهان هوايي، ش ۱۲۰۴، ۹ آبان ۱۳۷۵، ص ۱۸ - ۱۹، ۲۱.

قبادي، خسرو. «ضرورتها و بايسته‌هاي منافع ملي در نظام جمهوري اسلامي ايران». دين و ارتباطات، شماره 26، تابستان 1384، ص 109.

قريب، يوسف. «درياي خزر و منافع ملي ما». جهاد، ش ۲۶۳، خرداد و تير ۱۳۸۳، ص ۲.

قوام، عبدالعلي. «آناتومي تعاملات نظام سياسي و منافع ملي«. سياست خارجي، سال ۸، ش ۱، ۲، بهار، تابستان ۱۳۷۳، ص ۱ - ۲۳.

متقي، سيدحميد. «سوريه و منافع ملي ما: نگاهي به استراتژي ايران در بحران خاورميانه». نسيم بيداري، شماره 31، بهمن 1391، ص 10.

مظفر، حسين. «فلسطين و منافع ملي ما». پاسدار اسلام، ش ۲۴۵، ارديبهشت ۱۳۸۱، ص ۳۴ - ۳۸.

مولانا، حميد. «حاكميت ملي و منافع ملي«. كيهان، ۱۸ مهر ۱۳۸۱، ص ۲۰.

نقيب زاده، احمد. «آلمان: منافع ملي و امنيت جمهوري اسلامي ايران». مطالعات بين المللي، شماره 7، زمستان 1384، ص 247.

نوربخش، مسعود. «پيوندي در راستاي منافع ملي«. منشور رسالت، ۲۵ ارديبهشت ۱۳۸۴، ص ۴.

وكيل، عباس. «بهره مالكانه و منافع ملي«. شما، ش ۳۷۲، ۸ مرداد ۱۳۸۳، ص ۵.

نوآوري و شكوفايي

اشاره

نوآوري و شكوفايي

نوآوري را به كارگيري ايده‌هاي نوين ناشي از خلاقيت معنا كردهاند كه مي‌تواند يك محصول جديد، خدمت جديد يا راه حل جديد براي انجام يك كار باشد. بر اين اساس مي‌توان گفت منظور از نوآوري در يك جامعه، علاوه بر خلق ايده‌ها و افكار جديد، به كارگيري و كاربردي كردن آن ايده‌ها و افكار نيز ميباشد. به دنبال نوآوري و خلق ايدههاي نوين است كه شـكـوفـايـي بـا تـحـقـق اسـتـعدادها و ظرفيتها ايجاد ميشود.

نوآوري قبل از هر چيز نيازمند تغيير نگرش‌ها و باورها و رفتارها، و نيز مديران خلا‌ق و نوآور است. نوآوري نيازمند ايجاد فضاي اميد و انگيزه، سعه صدر و گذشت و ميدان دادن به نيروهاي مبتكر و نوآور است. نوآوري بايد مبتني بر انديشه، علم و دانش باشد و نيازمند درك درستي از شرايط و موقعيت خود در عرصه جهاني و برداشت صحيحي از كاستي‌ها و عقب‌ماندگي‌ها و دلا‌يل آنهاست. در نهايت نوآوري نيازمند ايمان، اراده و توكل است. اگر عزم نباشد، اگر خواست و باور نباشد، نوآوري رخ نخواهد داد. جهت آشنايي پژوهشگران و علاقمندان، برخي آثار مرتبط با اين بحث در ادامه فهرست شده است:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

اسحاقي، حسين. نوآوري، بستر شكوفايي. تهيه كننده مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما. قم: دفتر عقل، ۱۳۸۷، 176 ص.

اسحاقي، سيدحسين. بهار نوآوري شميم شكوفايي. قم: خادم الرضا عليه السلام ، ۱۳۸۷، 224 ص.

ايماني، رسول. خلاقيت، نوآوري و دانش: اهرمهاي قدرت در هزاره جديد با نگرشي بر اقتصاد دانش‌محور. تهران: زرين‌مهر، ۱۳۹۱، 207 ص.

بهار، عليرضا و حامد كمال. نوآوري، خلاقيت و شكوفايي. اصفهان: كهن دژ، ۱۳۸۷، 110 ص.

بهرام‌زاده، حسينعلي. خلاقيت، نوآوري و قدرت بينش. بجنورد: بيژن يورد، ۱۳۹۱، 160 ص.

بهي، قربان. آيين خلاقيت و نوآوري. تبريز: احرار، ۱۳۸۷، 344 ص.

حيدري، حسن. نوآوري و شكوفايي در مسير توسعه و پيشرفت. قم: سبط‌النبي، ۱۳۸۷، 179 ص.

رمضاني، حسين‌علي. خلاقيت اساس شكوفايي و نوآوري. تهران: محور، ۱۳۸۸، 256 ص.

سلطاني تيراني، فلورا. نهادي كردن نوآوري در سازمان. تهران: رسا، ۱۳۸۷، 256 ص.

شاه‌حسيني، علي و اسماعيل كاوسي. نوآوري و كارآفريني. تهران: آييز، ۱۳۸۸، 196 ص.

شاهنازيان، ناصر و سعيد عبد‌حافظ. خلاقيت، نوآوري و كارآفريني. تبريز: انتشارات شكوريان، ۱۳۹۱، 157 ص.

شايق، صديقه. از خلاقيت تا كارآفريني. شيراز: كوشامهر، ۱۳۹۰، 237 ص.

عبدالعلي، حامد و مرضيه محمدپور‌دوستكوهي. خلاقيت، نوآوري، كارآفريني. تهران: سهادانش، ۱۳۸۹، 155 ص.

فدايي، داود و محسن مصيبي. مديريت جامع نوآوري. قم: ابتكار دانش، ۱۳۹۰، 496 ص.

ملائي‌يگانه، مهسا. نوآوري و شكوفايي. به سفارش معاونت فرهنگي، آموزشي وپژوهشي اداره كل تبليغات اسلامي استان زنجان. زنجان: دانش زنجان، ۱۳۸۷، 119 ص.

ميرزايي، علي‌اكبر. نوآوري و شكوفايي (بررسي همه‌جانبه نوآوري و شكوفايي،

در عرصه‌هاي مختل). قم: صالحان، ۱۳۸۷، 120 ص.

نصراصفهاني، محسن. مديريت نوآوري. تهران: سازمان انتشارات جهاددانشگاهي، ۱۳۸۸، 256 ص.

نيك‌عهد، علي. نوآوري و شكوفايي. اراك: نويسنده، ۱۳۸۷، 316 ص.

وظيفه‌فرد، محمدتقي. خودباوري، خلاقيت، نوآوري. اردبيل: مهر غزال، ۱۳۹۰، 210 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

آذري‌نيا، محمدعلي. «نقش دولت‌ها در نوآوري و شكوفايي توليد». كار و كارگر، ۱۰ دي ۱۳۷۹، ص ۸.

حاجي‌بابايي، حميدرضا. «مولفه‌هاي نوآوري و شكوفايي در سال ۱۳۸۷». همشهري، ۱۸ فروردين ۱۳۸۷، ص ۱۷.

حبيبي، اعظم. «ضرورت نوآوري و شكوفايي در عرصه داخلي و بين المللي». كيهان، ۲۱ مهر ۱۳۸۷، ص ۱۲.

خوشه‌چرخ‌آراني، علي. «عناصر شكوفايي و نوآوري در آينه ادب فارسي». كيهان، ۹ شهريور ۱۳۸۷، ص ۱۰.

دهقان، محمدحسن. «مولفه‌هاي تحقق نوآوري و شكوفايي». رسالت، ۲۳خرداد۱۳۸۷، ص۱۷.

رسولي، محمدرضا. «نوآوري و شكوفايي گامي نو در راستاي تحقق جامعه دانايي‌محور». ره‌آورد تربيت، ش ۳۵، پاييز ۱۳۸۷، ص ۴ - ۸.

زروندي‌رحماني، نفيسه. «جايگاه نوآوري و شكوفايي در قرآن». بينات، ش ۵۹، پاييز ۱۳۸۷، ص ۱۷۴ - ۱۸۹.

شريعتي‌سبزواري، محمدباقر. «نوآوري و شكوفايي». معارف اسلامي، ش ۷۲، تابستان ۱۳۸۷، ص ۲ - ۵.

صاحب‌زاده، بهروز. «توسعه سواد، لازمه شكوفايي و نوآوري». اسوه، ش ۱۲۹، ۱۳۰، شهريور و مهر ۱۳۸۷، ص ۱۷ - ۲۳.

فتحعلي‌خاني، حامد. «حلقه نوآوري در انديشه و شكوفايي انقلاب اسلامي». رسالت، ۲۰ مرداد ۱۳۸۷، ص ۶.

قاليباف، محمدباقر. «الزامات نوآوري و شكوفايي». همشهري، ۲۰ فروردين ۱۳۸۷، ص ۱، ۳.

كلهر، رضا. «بسيج و سير تحول در انقلاب اسلامي، نوآوري و شكوفايي». مطالعات بسيج، ش ۳۸، بهار ۱۳۸۷، ص ۴۷ - ۶۴.

لطفيان، كاظم. «بايسته‌هاي نوآوري و شكوفايي». بشري، ش ۵۹، خرداد ۱۳۸۷، ص ۱۱ - ۱۳.

مرندي، عليرضا. «نوآوري و شكوفايي در سلامت». همشهري، ۱۹ خرداد ۱۳۸۷، ص ۲۱.

ميرزايي‌مقدم، داوود. «نوآوري و شكوفايي تبليغي». بشري، ش ۵۷ و ۵۸، فروردين و ارديبهشت ۱۳۸۷، ص ۸ - ۱۰.

نساجي زواره، اسماعيل. «سهم مسلمانان در نوآوري و شكوفايي». پاسدار اسلام، ش ۳۲۳، آبان ۱۳۸۷، ص ۴۲ - ۴۵.

نساجي‌زواره، اسماعيل. «مولفه‌هاي نوآوري و شكوفايي از منظر آموزه‌هاي ديني». پاسدار اسلام، ش ۳۱۹، تير ۱۳۸۷، ص ۴۲ - ۴۵.

نيك‌پناه، منصور. «شكوفايي و نوآوري در اسلام و ايران». اسوه، ش ۳، خرداد ۱۳۸۸، ص ۹ - ۱۰.

ياراحمدي‌خراساني، مهدي. «خلاقيت، نوآوري و شكوفايي: به بهانه سال نوآوري و شكوفايي». زائر، ش ۱۶۱، ارديبهشت ۱۳۸۷، ص ۴ - ۵.

وحدت ملي و انسجام اسلامي

اشاره

وحدت ملي و انسجام اسلامي

در ميان هر ملّتي، وحدت و همبستگي مردم سبب تلاش مشترك براي دستيابي به اهداف ملّي و حفظ مصالح جامعه، و مانع بروز طغيان‌ها و كينه‌توزي‌ها مي‌شود. اين مهم، راه رسيدن به سعادت و رستگاري يك ملّت را فراهم مي‌كند. انديشمندان علوم سياسي وحدت ملّي را از اركان قدرت سياسي دانسته‌اند كه از چگونگي عكس‌العمل مردم در دفاع از منافع ملّي و مصالح كشور حكايت مي‌كند. از سوي ديگر، ويژگي‌هاي دنياي جديد از جمله جهاني شدن، حاكميت فراملي، جنبش‌هاي فرامرزي و بسياري ديگر از عوامل اثرگذار، بحث وحدت و انسجام ملي را به مخاطره انداخته است. لذا بحث و بررسي پيرامون چالش‌ها و آسيب‌هاي همبستگي و اتحاد ملي از جمله مسائلي است كه پرداختن به آن ضروري مي‌نمايد.

اتحاد ملّي در كنار انسجام اسلامي براي جهان اسلام بيش از پيش به امري ضروري بدل گرديده است. چنين گرايشي صرفاً از مطلوبيت دين اسلام ناشي نمي‌شود، بلكه الزامات و مقتضيات زندگي مسلمانان در عصر حاضر نيز اين ضرورت را بيش از پيش نمايان ساخته است. موضوع انسجام اسلامي از پيشينه نسبتاً طولاني برخوردار است و اين مسأله از زواياي گوناگون مورد اهتمام پژوهشگران و نخبگان مذهبي و سياسي بوده است. در تاريخ پرفراز و نشيب اسلام، تفرقه بين مذاهب و ملل اسلامي، از مسائل پيچيده و بنيان‌كن جوامع

اسلامي بوده است كه خسارت‌ها و لطمه‌هاي مادي و معنوي جبران ناپذيري بر پيكر امت واحده اسلامي وارد ساخته است. از اين رو در مقاطع تاريخي، مصلحان بسياري در صدد ايجاد وحدت بين مسلمين بوده‌اند تا التيام‌بخش درد مهلك امت اسلامي باشند.

بدين لحاظ جهت آشنايي و مطالعه پژوهشگران و محققان، در ادامه برخي از آثار مرتبط با اين موضوع ارائه ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

ابوالفضلي، حسين. هم‌گرايي جهان اسلام: آسيب‌ها و راهبردها. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۴، 108 ص.

اسحاقي، حسين. اتحاد ملي و انسجام اسلامي در س پهر فكري امام رحمه الله و رهبري. تهران: مشعر، ۱۳۸۶، 216 ص.

اسحاقي، حسين. علي عليه السلام محور وحدت: جرعه‌هاي ولايت به روايت شيعه و اهل سنت: در راستاي تقريب اخلاقي بين مذاهب. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۶، 162 ص.

اسحاقي، حسين. نسيم همبستگي: از اتحاد ملي تا انسجام اسلامي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۶، 316 ص.

اسماعيلي، محمد. منشور وحدت: انديشه‌هاي امام، رهبري و ديگر مناديان وحدت اسلامي. قم: سپهر آذين، ۱۳۸۹، 204 ص.

افتخاري، اصغر. وفاق ملي: جامعه‌شناسي سياسي وحدت از ديدگاه امام خميني رحمه الله . تهران: سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي، ۱۳۸۲، 224 ص.

اميد، احمد. همبستگي ملي و مشاركت عمومي در نهج‌البلاغه (نكات و راهبردها). تهران: مصباح‌الهدي ، ۱۳۸۴، 48 ص.

بنايي، علي. درآمدي بر اتحاد ملي و انسجام اسلامي. قم: نور مطاف، ۱۳۸۶، 269 ص.

جاويدموسوي، حميد. اتحاد اسلامي در آثار شهيد آيت‌الله مطهري. تهران: صدرا،

۱۳۸۶، 159 ص.

حكيم، محمدباقر. وحدت اسلامي از ديدگاه قرآن و سنت. ترجمه عبدالهادي فقهي‌زاده. تهران: تبيان، ۱۳۷۷، 199 ص.

حيدري، حسن. اتحاد ملي و انسجام اسلامي رمز نجات و بقاي مسلمين. قم: نشر روح، ۱۳۸۶، 224ص.

خامنه‌اي، علي. اكسير اعظم. تهيه‌كننده مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، با همكاري دفتر فرهنگي فخرالائمه. قم: دفتر عقل، ۱۳۸۶، 2 ج.

خامنه‌اي، علي. انسجام اسلامي: بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي حضرت علي خامنه‌اي. تهران: مركز نشر انقلاب اسلامي؛ دفتر نشر فرهنگ اسلامي، ۱۳۸۷، 230 ص.

خامنه‌اي، علي. وحدت و امنيت از ديدگاه مقام معظم رهبري. گردآورنده سلمان شايان‌فر. قم: تهذيب، ۱۳۸۰، 216 ص.

خميني، روح‌الله. پيام حيات‌بخش (اتحاد ملي، انسجام اسلامي): به انضمام محور وحدت اسلامي و اتحاد امت اسلامي. تهران: سروش هدايت، ۱۳۸۶، 72 ص.

خميني، روح‌الله. همبستگي ملي و مشاركت عمومي از ديدگاه امام خميني رحمه الله . تهران: موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني رحمه الله موسسه چاپ و نشر عروج، ۱۳۸۸، 147 ص.

دهقاني، محسن. اتحاد ملي انسجام اسلامي از منظر نهج البلاغه و رهبران اسلامي. قم: گلستان ادب، ۱۳۸۶، 256 ص.

رخ، محمدعلي. پژوهشي در اتحاد ملي و انسجام اسلامي. يزد: وصال، ۱۳۸۶، 271 ص.

رمضان نرگسي، رضا. عوامل اثرگذار بر وفاق اجتماعي در اسلام. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۶، 112 ص.

شرف‌الدين، عبدالحسين. راه وحدت امت اسلامي. ترجمه و تعليق احمد صادقي‌اردستاني. تهران: مشعر، ۱۳۸۹، 283 ص.

شيرازي، علي. راهكارهاي عملي اتحاد ملي و انسجام اسلامي. قم: خادم‌الرضا، ۱۳۸۶، 178 ص.

صادقي، غلامحسين. تشيع و تسنن: كاوشي در اشتراك‌ها و افتراق‌ها. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۱، 128 ص.

صفوي، يحيي. وحدت جهان اسلام: چشم‌انداز آينده. تهران: شكيب، ۱۳۸۷، 400 ص.

صميمي، رشيد. راه انسجام: تاملي بر وظايف حكومت ديني در قيال ديگر مسلمانان در عرصه بين المللي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۶، 114 ص.

غفوري، منصور. گلبرگ‌هاي اتحاد ملي و انسجام اسلامي. تهران: سرزمين باران، ۱۳۸۶، 206 ص.

فروتن‌پي، روزبه. از ازل تا ابد پيوند. تهيهكننده مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما. قم: دفتر عقل، ۱۳۸۶، 58 ص.

فصل همدلي: نگاهي به اتحاد و انسجام در آموزه‌هاي ديني. جمعي از نويسندگان. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۶، 81 ص.

قاسملو، يعقوب. گامي بسوي تدوين منشور وحدت اسلامي. قم: انتشارات كتاب بختياري، ۱۳۸۶، 152 ص.

كريمي، رضا. اتحاد ملي انسجام اسلامي رمز پيروزي. قم: نسيم حيات، ۱۳۸۶، 238 ص.

لطيفي پاكده، لطفعلي. انسجام اسلامي: زمينه‌ها، مباني، موانع و راهكارهاي اتحاد اسلامي. تهيه كننده مركزپژوهشهاي اسلامي صداوسيما. قم: دفتر عقل، ۱۳۸۸، 126 ص.

متقي‌زاده، عبدالله. آيين برنامه‌سازي در اتحاد ملي و انسجام اسلامي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۷، 92 ص.

ملائي‌يگانه، مهسا. اتحاد ملي و انسجام اسلامي. [به‌سفارش] اداره كل تبليغات اسلامي استان زنجان، معاونت فرهنگي، آموزشي و پژوهشي. زنجان: پينار، ۱۳۸۶، 145 ص.

موسوي، موسي. عوامل و آسيب‌هاي وحدت اسلامي از منظر قرآن. قم: ابوالحسني، ۱۳۹۰، 196 ص.

ميمنه، حيدر علي. انسجام اسلامي، آسيبها و راهكارها. تهيه كننده مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما. - [قم]: دفتر عقل، ۱۳۸۸، 98 ص.

نيك‌عهد، علي. اتحاد ملي و انسجام اسلامي از ديدگاه قرآن و روايات. اراك: نشر نويسنده؛ ۱۳۸۶، 185 ص.

والي‌فر، سعيد. راهكارهاي عملي‌شدن اتحاد ملي و انسجام اسلامي. تهران: ميعاد، ۱۳۸۶، 106 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

آذري، علي؛ اكبر حبيب‌الهي. «جلوه هاي حقوقي اتحاد ملي و انسجام اسلامي در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و نقش رسانه ملي در تحقق آن». پژوهش و سنجش، ش ۵۳، بهار ۱۳۸۷، ص ۷ - ۳۲.

آيت مهدوي، مصطفي. «جستارهايي راهبردي درباره اتحاد ملي و انسجام اسلامي». ۱۵ خرداد، دوره ۳، سال ۴، ش ۱۱، بهار ۱۳۸۶، ص ۱۲۲ - ۱۶۳.

ابراهيمي، محمد‌علي. «انسجام اسلامي از نظر‌گاه فقهي امام خميني». حضور، ش ۶۳، زمستان ۱۳۸۶، ص ۹۵ - ۱۱۷.

ابراهيمي، محمدعلي. «راهكارهاي فرهنگي انسجام اسلامي». سفير، ۴، زمستان ۱۳۸۶، ص ۱۴۹ - ۱۷۸.

ابوطالبي، علي؛ مجتبي مقصودي. «ديدگاههايي چند درباره يكپارچگي و وحدت ملي«. مطالعات ملي، سال ۱، ش ۲، ۳، زمستان ۱۳۷۸ - بهار ۱۳۷۹، ص ۱۷۷ - ۱۸۸.

استيري، اكرم. «وحدت ملي و انسجام اسلامي در سيره نظري و عملي امام خميني». حضور، ش ۶۳، زمستان ۱۳۸۶، ص ۱۳۵ - ۱۵۶.

اسماعيلي، اسماعيل. «اتحاد ملي و انسجام اسلامي، رمز عزت و اقتدار». پيام زن، ش ۱۹۱، ۱۹۲، بهمن و اسفند ۱۳۸۶، ص ۵ - ۷.

ايراني، مصيب. «استراتژي وحدت ملي و انسجام اسلامي با توجه به ديدگاه امام خميني رحمه الله ». انديشه تقريب، ش ۱۸، بهار ۱۳۸۸، ص ۶۹ - ۸۲.

بحرانهاي خطرساز، «فرصتي براي تحكيم مباني وحدت ملي«. ابرار، ۲۱ آذر ۱۳۸۰، ص ۱.

براتي‌دشت‌بياض، بهمن. «نقش امام رضا عليه السلام در وحدت ملي و انسجام اسلامي عصر عباسي». تاريخپژوهي، ش ۳۲، ۳۳، پاييز و زمستان ۱۳۸۶، ص ۷۳ – ۹۲.

«بررسي تاثيرات متقابل اتحاد ملي و انسجام اسلامي بر يكديگر». مسجد، ش ۱۲۸، مرداد ۱ ۳۸۷، ص ۶۰ - ۶۳.

بلند‌اختر، نور‌احمد. «انسجام اسلامي در عصر بيداري اسلامي». فروغ وحدت، دوره جديد، ش ۱۰، زمستان ۱۳۸۶، ص ۴۴ - ۵۱.

چراغي، طيبه. «قطره تا دريا: انسجام اسلامي از ديدگاه مقام معظم رهبري». گلبرگ، شماره 91، مهر ۱۳۸۶، ص ۷ - ۳.

چراغي، طيبه. «قطره تا دريا: انسجام اسلامي از ديدگاه مقام معظم رهبري (۲)». گلبرگ، شماره 92، آبان ۱۳۸۶، ص ۶ - ۳.

دين‌پرور، سيدجمال‌الدين. «سيره‌ي قرآني امام‌علي عليه السلام در اتحاد و انسجام اسلامي». كوثر، ش ۲۴، تابستان ۱۳۸۶، ص ۱۴ - ۲۰.

رضوي، سيد حنان. «وحدت و انسجام اسلامي از ديدگاه قرآن و نهجالبلاغه». انديشه تقريب، شماره 29، زمستان 1390، ص 71.

سلطاني رناني، مهدي. «اتحاد ملي و انسجام اسلامي در انديشه‌ي مفسر الميزان علامه طباطبايي رحمه الله ». كوثر، ش۲۴، تابستان ۱۳۸۶، ص ۴۳ - ۴۶.

سوري، محمود. «قطره تا دريا: اتحاد ملي و انسجام اسلامي از ديدگاه امام خميني رحمه الله ». گلبرگ، شماره 87، خرداد ۱۳۸۶، ص۱۲ - ۳.

شاكر، علي‌رضا. «وحدت و اتحاد ملي در نگاه امام؛ استراتژي يا تاكتيك». رسول آفتاب، ش ۲، خرداد ۱۳۸۶، ص ۱۰ - ۱۷.

شاهرخي، علاءالدين. «اتحاد ملي و انسجام اسلامي از نگاه قرآن و سنت». مشكوة، ش ۹۶ - ۹۷، پاييز و زمستان ۱۳۸۷، ص ۱۱۷ - ۱۲۶.

شريعتي، علي. «اتحاد ملي و انسجام اسلامي از ديدگاه قرآن كريم». مسجد، شماره 153، مرداد و شهريور 1389، ص 30.

شريعتي‌سبزواري، محمدباقر. «انسجام اسلامي، چالش‌ها و راه‌كارها». معارف

اسلامي، ش ۷۰، دي، بهمن و اسفند ۱۳۸۶، ص ۲ - ۷.

شفايي، امان‌الله. «نقش رهبران كشورهاي اسلامي در ايجاد انسجام اسلامي». سفير، ۴، زمستان ۱۳۸۶، ص ۱۷۹ - ۲۱۲.

شوروزي، ع. «جنبه‌هاي وحدت‌آفريني سند ميثاق ملي». انديشه حوزه، ۶۹، فروردين و ارديبهشت۱۳۸۷، ص ۷۷ - ۱۰۲.

«شهيد مطهري و اتحاد اسلامي». نامه جامعه، شماره 56، فروردين و ارديبهشت 1388، ص 6.

ظهيري، مجيد. «نقش تفكر منطقي - فلسفي در انسجام بينش اسلامي». انديشه حوزه، ۶۷ - ۶۸، آذر و دي، بهمن و اسفند ۱۳۸۶، ص ۱۶۵ - ۱۷۶.

عابدي، احمد؛ حامد پور رستمي. «نگرشي بر انسجام اسلامي از منظر امام علي عليه السلام ». شيعهشناسي، سال ۵، ش ۱۹، پاييز ۱۳۸۶، ص ۱۲۷ - ۱۵۱.

عابدي، عفيفه. «انسجام اسلامي، رمز بقاي جهان اسلام». منشور رسالت، ش ۱۳۸، ۱۷ ارديبهشت ۱۳۸۶، ص ۳.

عاشوري تلوكي، نادعلي؛ فاطمه معماري‌پور. «اتحاد و انسجام اسلامي در آثار شهيد مطهري رحمه الله ». كوثر، ش ۲۴، تابستان ۱۳۸۶، ص ۴۷ - ۶۰.

عرفاني، محمد. «راه‌كارهاي تحقق انسجام اسلامي از منظر قرآن و روايات». انديشه تقريب، ش ۱۳، پاييز ۱۳۸۶، ص ۲۱ - ۴۶.

علاءالدين، محمدرضا. «مهندسي فرهنگي اتحاد و انسجام اسلامي در مكتب قرآني فاطمه زهرا عليها السلام ». كوثر، ش ۲۴، تابستان ۱۳۸۶، ص ۶۲ - ۷۱.

غلامي، رضا. «پايداري انسجام اسلامي». زمانه، ش ۶۳، آذر ۱۳۸۶، ص ۳۱ - ۳۵.

قاسمي، صفت‌الله. «تاثير انقلاب اسلامي بر انسجام اقوام ايراني». آفاق امنيت، سال اول، پيش شماره ۲، ۳، پاييز و زمستان ۱۳۸۶، ص ۱ - ۲۹.

قائدان، اصغر. «اتحاد ملي و انسجام اسلامي در قرآن و سيره نبوي». مطالعات بسيج، ش ۳۴، بهار ۱۳۸۶، ص ۴۳ - ۷۱.

ماهپيشانيان، مهسا. «امنيت خليج فارس در سايه انسجام اسلامي». پيام انقلاب، شماره 67، بهمن 1391، ص 27.

مزيناني، محمدصادق. «انسجام اسلامي و چالش‌هاي فرا روي». پيام زن، ش ۱۹۱،

۱۹۲، بهمن و اسفند ۱۳۸۶، ص ۱۰ – ۲۲.

مسائلي، مهدي. «اتحاد ملي انسجام اسلامي از نگاه امام‌خميني رحمه الله ». كوثر، ش ۲۴، تابستان ۱۳۸۶، ص ۳۸ - ۴۲.

مقدسان، يحيي. «قطره تا دريا: اتحاد ملي و انسجام اسلامي از ديدگاه شهيد مطهري رحمه الله (۱)». گلبرگ، شماره 93، آذر ۱۳۸۶، ص۵ - ۴؛ شماره 94، دي، ص ۶ - ۳؛ شماره 95، بهمن، ص ۷ - ۳؛ شماره 96، اسفند، ص ۸ - ۴.

موسوي‌مقدم، حرمت‌الله. «بايسته‌هاي اتحاد ملي و انسجام اسلامي». بشري، ش ۴۶، ارديبهشت ۱۳۸۶، ص ۶ - ۷.

نژادبهرام، زهرا. «امام خميني رحمه الله طلايه‌دار وحدت ملي». ايران، ۱۳ خرداد ۱۳۷۷، ص ۸.

نقيب‌زاده، احمد. «اتحاد ملي، انسجام اسلامي؛ از شعار تا واقعيت». علوم سياسي، ش ۳۹، ۴۰، پاييز و زمستان ۱۳۸۶، ص ۱۷۷ - ۱۹۴.

«نگاهي به نقش روحانيون در تحقق وحدت ملي وانسجام اسلامي». مسجد، ش ۱۲۵، ارديبهشت ۱۳۸۷، ص ۱۸ - ۲۷.

نيك‌پناه، منصور. «آسيب‌شناسي وحدت و انسجام اسلامي». اسوه، ش ۱۲۳، اسفند ۱۳۸۶، ص ۱۷ - ۲۰؛ ش ۱۲۴، ۱۲۵، فروردين و ارديبهشت ۱۳۸۷، ص ۱۷ - ۲۳.

نيكوبرش، فرزانه. «اتحاد ملي و انسجام اسلامي از ديدگاه منافع و امنيت ملي». بشري، ش ۵۵، بهمن ۱۳۸۶، ص ۵ - ۹.

همت و كار مضاعف

اشاره

همت و كار مضاعف

كار و كوشش، لازمه حيات و پويايي انسان‌هاست و هيچ جامعه‌اي بدون همت بلند و كار مداوم و حساب شده به قله‌هاي توسعه و ترقي صعود نمي‌كند. كار، جوهر آدمي است و با كار كردن، استعدادها و ظرفيت‌هاي وجودي انسان شكوفا ميشود. تمدن‌هاي عظيم بشري نيز با همه تنوع و تفاوتشان، حاصل كار و تلاش بيامان و خستگيناپذير آدميان است. كار، تلاش و همت، همواره در ميان ايرانيان از ايران باستان گرفته تا به حال از جايگاه ويژه و والايي برخوردار بوده است. وجود تمدن بزرگ ايران با سابقه‌اي طولاني و با غناي بسيار بالاي فرهنگي، تاريخي و علمي حكايت از كار و تلاش اجداد و گذشتگان پر افتخار اين مرزو بوم دارد.

نهادينه شدن فرهنگ كار در جامعه به مديران كارآمدي نياز دارد كه توان انگيزش و تحركبخش را در بدنه سازمان و محيط خود را داشته باشند. امروزه بخش اعظم ناكارآمدي و كم كاري در جامعه به نحوه مديريت و تدبير مديران و مسئولان سازمان‌ها برميگردد. از طرفي ميزان كار و پشتكار يك ملت امري فرهنگي بوده و ريشه در پيشينه تاريخي آن ملت دارد. وقتي توليد و خلق ثروت در جامعه اي ارزش تلقي شود، به دنبالش فرهنگ كار نهادينه ميشود. لذا براي آنكه كار مضاعف در جامعه انجام شود، ميبايست انگيزه‌هاي خدمتي نيروي كار حفظ و تقويت شود.

بدين لحاظ، در ادامه برخي از آثاري كه با رويكرد تبيين ابعاد مختلف اين موضوع نشر يافته‌اند، معرفي مي‌گردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

اسحاقي، حسين. كار و تلاش در فرهنگ اسلامي: ۸۹ [هشتاد و نه] نكته كليدي درباره كار و تلاش. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۹، 159 ص.

آصفي، امين. فرهنگ بزرگ همت مضاعف كار مضاعف. تهران: قلم علم، ۱۳۸۹، 500 ص.

بابائيان، عباس. همت مضاعف در سايه شكوفايي. قم: عصر جوان، ۱۳۸۹، 174ص.

باطني، عليرضا. اربعين كار و تلاش. قم: مهر ثامن‌الائمه عليه السلام ، ۱۳۸۹، 64 ص.

بافكار، حسين. بهره‌وري در پرتو اسلام. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۴، 159 ص.

پورنصير، مهدي. جهد و جهش: همت و كار مضاعف از منظر آموزه‌اي اسلامي. بندرعباس: رسول، ۱۳۸۹، 144 ص.

تيموري، قنبرعلي. همت و تلاش: رهيافتي بر همت مضاعف و كار مضاعف. مشهد: مهرطاهر، ۱۳۸۹، 104 ص.

جهانگشته، فاطمه. پيام‌هاي ارغواني (همت مضاعف، كار مضاعف). مشهد: شاملو، ۱۳۹۰، 96 ص.

حسيني اصفهاني، سيدمرتضي. همت مضاعف و كار مضاعف. قم: شركت نشر فرهنگ قرآن، ۱۳۸۹، 164 ص.

حيدرپور، حسين و عبدالمجيد غرويان. بصيرت اخلاقي كسب و كار در سال همت مضاعف و كار مضاعف. تهران: شيوه: فرهنگ علوي، ۱۳۸۹، 128 ص.

خميني، روح‌الله. همت و تلاش در كلام امام خميني رحمةالله و مقام معظم رهبري. گردآوري جمعي از پژوهشگران. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۹، 163 ص.

خواجه، محمدحسين. كار و عوامل و موانع كار مضاعف در اسلام. كرمان: خدمات فرهنگي كرمان، ۱۳۸۹، 228 ص.

ذوالقدر، اسفنديار. همت و كار در كلام مقام معظم رهبري (از سال ۱۳۶۹تا ۱۳۸۹). تهران: اسفنديارذوالقدر، ۱۳۸۹، 80 ص.

رضائيان، حسين. همت مضاعف، كار مضاعف (بر اساس آيات و احاديث). تهران: كادر، ۱۳۸۹، 120 ص.

ساداتي، اكبر و عباس ساداتي. هم‌افزايي (مديريت همت و كار مضاعف) از ديدگاه فرهنگ و تمدن اسلامي. ساري: مركز انتشارات توسعه علوم، ۱۳۸۹، 104 ص.

سليمي، محمد. راهبردهاي رسانه‌اي در موضوع همت و تلاش. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۹، 146 ص.

عليقلي، اميرحسين. همت مضاعف، كار مضاعف. تهران: نقش انديشه، ۱۳۸۹، 229 ص.

غلامرضايي، علي‌اصغر و كاوه تيموري. همت بلند، كار ارجمند. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۹، 92 ص.

فلاح، محمد هادي. كار و تلاش از ديدگاه انديشمندان اسلامي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۹، 68 ص.

فيض‌آبادي، حميده. اراده، تلاش و پشتكار. تهران: فيض دانش، ۱۳۸۶، 76 ص.

قنادنيا، مهدي. بهبود بهره‌وري با رويكرد همت مضاعف و كار مضاعف در سازمانهاي ايراني. اصفهان: اركان دانش، ۱۳۸۹، 137 ص.

كار و تلاش، رمز موفقيت: مجموعه متن‌هاي برنامه‌اي درباره همت و تلاش. جمعي از پژوهشگران. - قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۹، 166 ص.

كميجاني، داود. فرهنگ كار در اسلام: مباحثي در راستاي تحقق همت و كار مضاعف. تهران: راه ابريشم، ۱۳۸۹، 171 ص.

مبلغي، مجيد و اصغر صلاح‌كرده. همت مضاعف كار مضاعف. تهران: هگمتان، ۱۳۸۹، 112 ص.

مجموعه مقالاتي درباره همت و كار مضاعف. جمعي از پژوهشگران. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۹، 146 ص.

موسوي مطلق، عباس. عالي همتان: كار و همت در سخن و سيره انديشمندان و عارفان مسلمان. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۹، 80 ص.

ميرزااميني، محمدرضا و مهدي بدري‌زاده. پيشرفت و توسعه ملي در گرو همت مضاعف و كار مضاعف: راهكارها. تهران: محمدرضا ميرزااميني، ۱۳۸۹، 340 ص.

نياز آذري، كيومرث و سيدعلي هاشمي‌خانعباسي. كار از منظر اسلام. قائم شهر: مهرالنبي، ۱۳۹۱، 199 ص.

نيك‌فر، مختار. كار در زندگي فردي و اجتماعي از ديدگاه قرآن. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۳، 294 ص.

هاشمي، ايوب. همت و كار در آيينه شعر و ادب فارسي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۹، 170 ص.

همت مضاعف و كار مضاعف (راهكارهاي اجرايي در نظام اداري). گردآوري و تنظيم موسسه راهبران توسعه. تهران: راهبران توسعه، ۱۳۹۰، 168 ص.

همت مضاعف، كار مضاعف و راهكارهاي اجرايي نمودن آن در نظام اداري. گرد آوري و تاليف موسسه مطالعات منابع انساني راهبران توسعه. تهران: شركت فرآزما پردازش، ۱۳۹۰، 264 ص.

همت، كار و تلاش مضاعف (جايگاه، الزامات، راهكارها، ثمرات). گردآوري و تنظيم موسسه فرهنگي هنري قدر ولايت. تهران: قدر ولايت، 1391، 232 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

ابراهيمي، مهران. «كار مضاعف و همت مضاعف در سخن و سيره پيشوايان دين». حديث انديشه، شماره 21، تابستان 1389، ص 201.

احمدي، علي اصغر. «در مسير همت مضاعف و كار مضاعف». فرهنگ كوثر، شماره 84، زمستان 1389، ص 58.

احمدي‌فر، مصطفي. «همت و تلاش مضاعف در تامين امنيت فردي و اجتماعي از منظر قرآن و روايت». كوثر، ش ۳۴، بهار ۱۳۸۹، ص ۱۵ - ۳۴.

«اخلاق و آداب كار در اسلام». ارمغان (گاهنامه)، شماره ۹، بهار 1389، ص ۱۱۷ - ۸۱.

انصاري، محمدمهدي. «همت مضاعف، كار مضاعف». نسيم وحي، شماره 24، آذر 1389، ص 42.

«آيات و احاديث (كار در فرهنگ اسلامي)». ارمغان (گاهنامه)، شماره 9، بهار ۱۳۸۹، ص ۵۳ - ۳۵.

براتي، عفت. «انديشه، سيره عملي انبيا و معصومين عليهم السلام در همت مضاعف و كار مضاعف». مسجد، شماره 149، ارديبهشت 1389، ص 89.

بهاري، زهرا. «همت مضاعف، كار مضاعف كمي نيست، كيفي است». استاندارد، شماره 221، دي 1389، ص 35.

جان قرباني، محمود. «همت مضاعف و كار مضاعف در مديريت رسانه». مسجد، شماره 149، ارديبهشت 1389، ص 8.

«راهكارهاي عملي همت مضاعف و كار مضاعف». پيام انقلاب، شماره 36، تير 1389، ص 60.

«سخنان بزرگان (ضرورت همت مضاعف و كار مضاعف)». ارمغان (گاهنامه)، شماره 9، بهار ۱۳۸۹، ص ۳۱ - ۱۵.

شفيعي سروستاني، ابراهيم. «دلايل و زمينه‌هاي اعلام سال "همت مضاعف، كار مضاعف"». ارمغان (گاهنامه)، شماره 9، بهار ۱۳۸۹، ص ۱۱ - ۳.

طاهري، محمود. «بهروزي و كاميابي در سايه همت مضاعف و كار مضاعف». مبلغان، شماره 132، شهريور و مهر 1389، ص 117.

طاهري، محمود. «كار و همت در ادبيات فارسي (اشعار و ضرب‌المثل‌ها)». ارمغان (گاهنامه)، شماره 9، بهار ۱۳۸۹، ص ۲۶۷ - ۲۳۱.

طاهري، محمود. «همت مضاعف در حيات علمي دانشمندان». ارمغان (گاهنامه)، شماره 9، بهار ۱۳۸۹، ص ۱۵۷ - ۱۵۳.

طاهري، محمود. «همت و كار مضاعف در سيره پيامبران و امامان عليهم السلام ». ارمغان (گاهنامه)، شماره 9، بهار ۱۳۸۹، ص ۷۸ - ۵۷.

عاجززاده، معصومه. «كار مضاعف و همت مضاعف از ديدگاه بزرگان». مسجد، شماره 149، ارديبهشت 1389، ص 105.

علاءالدين، سيدمحمدرضا. «فرهنگ همت مضاعف از منظر نهج البلاغه». آفاق

مهر، شماره 40، شهريور و مهر 1389، ص 94.

علاءالدين، محمدرضا. «فرهنگ همت مضاعف از منظر نهج‌البلاغه». كوثر، ش ۳۴، بهار ۱۳۸۹، ص ۹ - ۱۴.

غمامي، سيدمحمدمهدي. «همت مضاعف، كار مضاعف/ سرمايه اجتماعي». نسيم وحي، شماره 26، بهمن 1389، ص 3.

قائمي اميري، علي. «همت مضاعف، كار مضاعف». پيوند، شماره 377، اسفند 1389، ص 8.

قنبريان، حجت الله. «راه كارهاي ايجاد انگيزه ي همت مضاعف و كار مضاعف». مسجد، شماره 149، ارديبهشت 1389، ص 4.

كاظمي سهلوان، حسن. «فرهنگ كار و همت مضاعف در سنت نبوي و سيره علوي». فصلنامه قرآني كوثر، شماره 36، پاييز 1389، ص 74.

گندمكار، علي اكبر. «همت مضاعف و كار مضاعف از منظر امام و رهبري». مسجد، شماره 149، ارديبهشت 1389، ص 10.

«متن‌هاي انگيزشي درباره همت و كار مضاعف». ارمغان (گاهنامه)، شماره 9، بهار ۱۳۸۹، ص ۲۲۷ - ۱۹۹.

موسوي، سيدمحمدمهدي. «همت مضاعف، كار مضاعف: كليد پيشرفت وسعادت ايراني». پيشگامان، شماره 54، مهر 1389، ص 42.

ناظري، محمد. «گوشه اي از الزامات همت مضاعف و كار مضاعف». زائر، شماره 193، دي 1389، ص 18.

«همت مضاعف در حيات علمي بزرگان». ارمغان (گاهنامه)، شماره 9، بهار ۱۳۸۹، ص ۱۵۲ - ۱۳۹.

«همت مضاعف». گنجينه، شماره 84، مرداد و شهريور 1389، ص 103.

هويت ملي

اشاره

هويت ملي

هويت ملي به معناي احساس تعلق و وفاداري به عناصر و نمادهاي مشترك در اجتماع ملي و در ميان مرز‌هاي تعريف شده سياسي است. مهمترين عناصر و نمادهاي ملي كه سبب شناسايي و تمايز مي‌شوند، شامل سرزمين، دين و آئين، آداب و مناسك، تاريخ، زبان و ادبيات، مردم و دولت ميباشد. بنابراين هويت ملي، مجموعه خصوصيات اجتماعي، فرهنگي، رواني، فكري، زيستي و تاريخي است كه بر يگانگي و همانندي آحاد يك ملت، دلالت و آنها را از ساير گروهها و افراد متمايز ميكند. آنچه كه اغلب محققين بر آن اتفاق نظر دارند، اين است كه سه ركن مهم و عمده هويت ملي در ايران عبارتند از: جغرافيا و سرزمين، زبان فارسي با همه تغييراتي كه در اثر آميزش با زبان‌هاي ديگر داشته است و دين اسلام كه برغم همه اختلافات فرقه‌اي، اصل و اساس آن ثابت و استوار مانده است.

وقوع انقلاب اسلامي در ايران نگاه به هويت ملي و ابعاد آن را دستخوش تغيير نمود. امام خميني= معتقد به هويتي اسلامي و انساني است كه در صد سال اخير بهشدت منسوخ و تحريف شده بود. ايشان ماهيتي انساني و ديني براي جامعه ايران قائلاند و احياي اين هويت را مهم‌ترين ساز و كار پايايي انقلاب اسلامي و دست‌يابي به آرمان‌هاي اين تحول بزرگ مي‌دانند. چنين هويت ملي كه در سطح فردي و سپس اجتماعي صورت مي‌گيرد، موجب

خودباوري، اتكاء به نفس، اميد به آينده و عدم سلطه‌پذيري شده و تلاش براي پيشرفت را در پي خواهد داشت. در ادامه برخي از منابع مرتبط با اين موضوع كه تاكنون در ايران انتشار يافته است، معرفي ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

آخوندي، محمدباقر. هويت ملي - مذهبي جوانان. قم: بوستان كتاب قم (انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، ۱۳۸۳، 304 ص

ابوالحسني، رحيم. تعيين و سنجش مؤلفه‌هاي هويت ايراني. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۸، 355 ص.

ارجائي، سعيد. نظري و گذري بر زخمهاي فرهنگي ما ايرانيان. تهران: پازينه، ۱۳۸۷، 272 ص.

افروغ، عماد. هويت ايراني و حقوق فرهنگي. تهران: شركت انتشارات سوره مهر، ۱۳۸۷، 288 ص.

حاجياني، ابراهيم. جامعه‌شناسي هويت ايراني. تهران: مركز تحقيقات استراتژيك٬ ۱۳۸۸، 856 ص.

حاجياني، ابراهيم. هويت و انسجام ملي. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۸۹، 223 ص.

خسروي، عليرضا. دين، انقلاب اسلامي و هويت( با تاكيد بر انديشه‌هاي امام خميني رحمه الله . تهران: تمدن ايراني، ۱۳۹۱، 190 ص.

رواساني، شاپور. زمينه‌هاي اجتماعي هويت ملي. تهران: مركز بازشناسي اسلام و ايران (باز)، ۱۳۸۰، 96 ص.

زماني محجوب، حبيب. هويت ديني و ملي ايرانيان. قم: انتشارات زمزم هدايت، ۱۳۹۰، 160 ص.

زهيري، عليرضا. انقلاب اسلامي و هويت ملي. قم: زلال كوثر، ۱۳۸۱، 222 ص.

سلطاني‌فر، محمد. رسانه و هويت. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۹۰، 172 ص.

سيمنار جهاني‌سازي و نقش سينما در حفظ هويت‌هاي ملي (مجموعه مقالات). مولفان گروهي از نويسندگان؛ مترجم نسترن نوربخش. تهران: بنياد سينمايي فارابي، ۱۳۸۲.

شعباني، رضا. ايرانيان و هويت ملي. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، ۱۳۸۵، 279 ص.

شمشيري، بابك. درآمدي بر هويت ملي. شيراز: نويد شيراز، ۱۳۸۷، 136 ص.

شيخاوندي، داور. ناسيوناليسم و هويت ايراني. تهران: مركز بازشناسي اسلام و ايران (باز)، ۱۳۸۰، 113 ص.

صداقت ثمرحسيني، كاميار. اينترنت و هويت ملي - ديني ايرانيان. تهران: آفتاب توسعه، ۱۳۸۹، 440 ص.

صفا، ذبيح‌الله. دورنمايي از فرهنگ ايراني و اثر جهاني آن. تهران: هيرمند، ۱۳۷۵، 183 ص.

صلاحي‌نژاد، علي. نگاهي به هويت ملي و فرهنگي ايرانيان. تهران: پژوهشگران نشر دانشگاهي، ۱۳۸۹، 240 ص.

صنيع اجلال، مريم. درآمدي بر فرهنگ و هويت ايراني. تهران: موسسه مطالعات ملي تمدن ايراني، ۱۳۸۴، 218 ص.

فاضلي، حبيبالله. «گفتمان امام خميني رحمه الله و مسأله هويت: عرفان فقيهانه، اصالت امت و اعتبار ملت». مطالعات ملي، شماره 52، زمستان 1391، ص 55.

فتح‌الهي، محمدعلي. شكل‌گيري مليت ايراني. تهران: شركت انتشارات علمي و فرهنگي، ۱۳۹۱، 159 ص.

فلاحي، كيومرث. رفتارشناسي ايرانيان: درآمدي بر شناخت روحيات، فرهنگ و رفتار مردمان ايران. تهران: مهكامه، ۱۳۹۰، 288 ص.

فوزي‌تويسركاني، يحيي. امام خميني رحمه الله و هويت ملي. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي ، ۱۳۸۴، 237 ص.

قاسمي، علي‌اصغر. نسبت‌سنجي هويت و وحدت ملي در ايران. تهران: دانشگاه آزاد اسلامي، دفتر گسترش توليد علم، ۱۳۸۹، 194 ص.

قنبري، علي. مولفه‌هاي هويت ايراني. تهران: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات

اجتماعي، ۱۳۹۰، 340 ص.

گل‌محمدي، احمد. جهاني شدن و فرهنگ هويت. تهران: نشر ني، ۱۳۸۱، 286 ص.

گلوردي، عيسي. اقوام ايراني و زمينه‌هاي همگرايي. تهران: كميل تهران، ۱۳۹۱، 285 ص.

گودرزي، حسين. تكوين جامعه‌شناختي هويت ملي در ايران با تاكيد بر دوره صفويه. تهران: تمدن ايراني، ۱۳۸۷، 366ص.

گودرزي، حسين. گفتارهايي درباره جامعه‌شناسي هويت در ايران. تهران: تمدن ايراني ، ۱۳۸۴، 205 ص.

لطف‌آبادي، حسين. عواطف و هويت نوجوانان و جوانان. تهران: نسل سوم، ۱۳۸۰، 123 ص.

منصورنژاد، محمد. دين و هويت. تهران: موسسه مطالعات ملي، تمدن ايراني، ۱۳۸۵، 202 ص.

ميرمحمدي، داود. گفتارهايي درباره هويت ملي در ايران. تهران: موسسه مطالعات ملي، تمدن ايراني، ۱۳۸۳، 335 ص.

نجفي، موسي. ساحت معنوي هويت ملي ايرانيان. قم: نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها، دفتر نشر معارف، ۱۳۸۴، 112 ص.

نصري، قدير. مباني هويت ايراني. تهران: تمدن ايراني، ۱۳۸۷، 332 ص.

هويت ملي ايرانيان و انقلاب اسلامي ايران. جمعي از نويسندگان. تهران: زمان نو، ۱۳۸۹، 728 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

آزادمرزآبادي، اسفنديار. «بررسي ارتباط بين نظام ارزشي نوجوانان و هويت ملي آنان». مطالعات ملي، ش ۳۴، ۱۳۸۷، ص ۱۱۳ - ۱۳۲.

امينيان، بهادر. «تاثير هويت ملي در پيوند نسلي». جوانان و مناسبات نسلي، ش ۱، بهار و تابستان ۱۳۸۶، ص ۶۹ - ۸۴.

بهرامي، روح‌الله. «تاريخ‌نگاري ايراني و هويت ملي». مطالعات ملي، ش ۱۴، زمستان ۱۳۸۱، ص ۲۹ - ۵۸.

حسيني انجداني، مريم... و ديگران. «نقش رسانه‌ها در رشد هويت ملي نوجوانان شهر تهران». پژوهش‌هاي ارتباطي، ش ۵۸، تابستان ۱۳۸۸، ص ۳۹ - ۶۴.

خزايي، حسين. «صنايع فرهنگي و هويت ملي». زمانه، ش ۶۷ - ۶۸، فروردين و ارديبهشت ۱۳۸۷، ص ۶۸ - ۷۴.

خواجه سروي، غلامرضا. «امام خميني رحمه الله و بازسازي هويت ملي ايران». مطالعات ملي، ش ۴۱، ۱۳۸۹، ص ۳ - ۳۵.

دهقاني‌نيا، اميررضا. «مقاومت فرهنگي در بستر هويت ملي يا ملي‌گرايي«. كتاب نقد، ش ۲۸، پاييز ۱۳۸۲، ص ۸۶ - ۱۱۰.

رباني، علي؛ رسول رباني؛ محمدرضا حسني. «رسانه‌هاي جمعي و هويت ملي: مطالعه موردي دانشجويان دانشگاه اصفهان». پژوهش‌هاي ارتباطي، ش ۵۸، تابستان ۱۳۸۸، ص ۶۴ - ۹۳.

رزاقي، ابراهيم. «ضرورت توجه به هويت ملي در توسعه كشور». ياد ياران، دوره جديد، ش ۵، اسفند ۱۳۸۲، ص ۱۵.

رسولي، پيمان. «هويت ملي، در آستانه قرن بيست و يكم«. در آستانه فردا، سال ۲، ش ۲۳، آبان ۱۳۷۵، ص ۱۲، ۱۳.

رضايي، محمد؛ محمدصادق جوكار. «بازشناسي هويت ملي در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران». مطالعات ملي، ش ۴۰، ۱۳۸۸، ص ۵۳ - ۸۸.

رئوفي، محمود. «جستاري جامعه‌شناختي پيرامون هويت ملي ايرانيان«. همبستگي، ۲۳ بهمن ۱۳۷۹، ص ۶.

زهيري، علي‌رضا. «انقلاب اسلامي و هويت ملي«. علوم سياسي، ش ۱۶، زمستان ۱۳۸۰، ص ۱۰۵ - ۱۲۳.

شرف‌الدين، حسين. «نقش رسانه ملي در تقويت هويت ملي و ديني». مطالعات اجتماعي و رسانه (گاهنامه). شماره ۱، بهار ۱۳۹۱، ص ۷۱ - ۵۷.

شرف‌همداني، محمدرضا. «هويت ملي و جهاني‌شدن«. ايران، ۱۱ آبان ۱۳۸۱، ص 8.

صحفي، محمدعلي. «نشانه‌شناسي عناصر هويت ملي در سريال مختارنامه: مطالعه موردي سريال مختارنامه (بيست قسمت نخست)». دين و رسانه، شماره ۵، زمستان ۱۳۹۰، ص ۱۷۵ - ۱۵۴.

عيوضي، محمدرحيم. «جهاني‌شدن و هويت ملي». كتاب نقد، ش ۲۴، ۲۵، پاييز و زمستان ۱۳۸۱، ص ۲۰۱ - ۲۱۲.

فوزي، يحيي. «هويت ملي در ايران و آسيب‌شناسي آن از ديدگاه امام خميني رحمه الله ». پژوهشنامه متين، ش ۲۶، بهار ۱۳۸۴، ص ۹۵ - ۱۱۳.

فوزي‌تويسركاني، يحيي. «امام خميني رحمه الله و هويت ملي». مطالعات ملي، سال ۱، ش ۴، تابستان ۱۳۷۹، ص ۶۳ - ۸۵.

كريمي‌فرد، حسين. «تحليل سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران بر اساس مولفه‌هاي هويت ملي». تحقيقات سياسي و بين‌المللي، ش ۲، تابستان ۱۳۸۸، ص ۱۵۵ - ۱۹۰.

گودرزي، حسين. «بازآفريني مفهوم ايران در دوره صفويه و رابطه آن با هويت ملي». مطالعات ملي، ش ۲۹، ۱۳۸۶، ص ۳ - ۳۰.

مرداني‌گيوي، اسماعيل. «جهاني شدن و هويت ملي«. اطلاعات سياسي - اقتصادي، ش ۱۷۹، ۱۸۰، مرداد، شهريور ۱۳۸۱، ص ۱۱۰ - ۱۱۴.

مظفري، محمد. «هويت ملي و هويت قومي«. گزارش، ش ۱۶۰، بهمن ۱۳۸۳، ص ۸۰.

نظري، علي‌اشرف. «تكوين جامعهشناختي هويت ملي در ايران: با تأكيد بر دوره صفويه». مطالعات ملي، ش ۴۰، ۱۳۸۸، ص ۱۸۱ - ۱۹۰.

هراتي، محمدمهدي. «علم: تجلي هويت ملي و مذهبي ايرانيان«. كتاب ماه هنر، ش ۳۹، ۴۰، آذر، دي ۱۳۸۱، ص ۳۴ - ۴۳.

يعقوبي‌پور، مهديه. «تاثير جهاني شدن فرهنگ بر هويت ملي». اطلاعات سياسي - اقتصادي، ش ۲۶۷، ۲۶۸، آذر و دي ۱۳۸۸، ص ۱۱۰ - ۱۲۱.

بخش دوم: حماسه اقتصادي

اشاره

بخش دوم: حماسه اقتصادي

زير فصل ها

استقلال اقتصادي

اسراف و تبذير

اصلاح الگوي مصرف

اقتصاد مقاومتي

تحريم اقتصادي

توليد ملي

جنگ اقتصادي

جهاد اقتصادي

خودكفايي

فقر و فقر زدايي

قناعت

استقلال اقتصادي

اشاره

استقلال اقتصادي

استقلال را «داشتن قدرت تصميم‌گيري و سياست‌گذاري، همراه با اعمال اين تصميم‌ها و سياست‌ها در حيطه حاكميت.»⁽¹⁾تعريف نموده‌اند. بر اين اساس چنانچه ملتي بتواند بدون تأثيرپذيري از محيط خارجي اعم از منطقه‌اي و نيروهاي اثرگذار بين المللي براي خود برنامه‌هاي كلان سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي تدوين كند، آن را ملت مستقل مي‌نامند. مقصود از استقلال اين است كه جامعه بتواند نيازمنديهاي خود را در حد قابل قبولي از رفاه، توليد كند و در اداره امور اقتصادي نيازمند و متكي به ديگران نباشد. استقلال اقتصادي به معناي خودبسندگي در رفع نيازهاي اساسي و جلوگيري از سلطه كشورهاي ديگر بر اقتصاد بومي است.

اين موضوع در اصل چهل و سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران نيز مورد تاكيد قرار گرفته است: «هدف عالي جمهوري اسلامي ايران، تحقق استقلال اقتصادي، رفع 

 و برآوردن نيازهاي در حال رشد انسان‌هاست...». بدين لحاظ از ديدگاه قانون اساسي، كشور مي‌تواند داراي استقلال اقتصادي باشد و در عين حال با جهان خارج روابط تجاري داشته باشد و براي افزايش ميزان رفاه افراد جامعه به اين روابط نيازمند باشد، اما براي رفع نيازهاي اساسي

خود به خارج وابستگي ندارد و به اصطلاج متكي به خود است؛ بنابراين چنانچه از اصول مربوط به روابط خارجي استنباط مي‌شود، نياز داشتن به كشورهاي خارجي نمي‌تواند دليل عدم استقلال اقتصادي باشد. در ادامه برخي از منابعي كه در اين موضوع تاكنون انتشار يافته است، معرفي ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

اداره كل روابط عمومي و ارشاد اسلامي. رهتوشه‌هاي خودكفائي: استقلال اقتصادي. ]بي جا]: روابط عمومي و ارشاد اسلامي وزارت بازرگاني، ۱۳۶۳، 36 ص.

پيت، ريچارد. نظريه‌هاي توسعه. ترجمه مصطفي ازكيا، رضا صفري‌شالي، اسماعيل رحمان پور. تهران: لويه ، ۱۳۸۴. 314 ص.

چيلكوت، رونالد. درآمدي بر مسائل اقتصادي و سياسي كشورهاي جهان سوم: نظريات توسعه و توسعه‌نيافتگي. ترجمه و تلخيص احمد ساعي. تهران: موسسه نشر علوم نوين، ۱۳۷۵، 179 ص.

عطا علاآ، ملومود. مبارزه اعراب در راه استقلال اقتصادي. ترجمه جلال علوي‌نيا، 169 ص.

كاردوزو، ليندا. وابستگي و توسعه در آمريكاي لاتين. ترجمه ف. حساميان...[و ديگران[، تهران: تندر، ۱۳۵۹، 259 ص.

متين دفتري، احمد. كليد استقلال اقتصادي ايران. طهران: مطبعه مجلس، ۱۳۰۴، 197 ص.

منصوري، جواد. فرهنگ استقلال و توسعه. تهران: وزارت امور خارجه، موسسه چاپ و انتشارات، ۱۳۷۴، 212 ص.

واحد تحقيقات و طراحي مهندسي شركت توليدي و صنعتي كارينو. خشك كردن محصولات كشاورزي: راهي به سوي استقلال اقتصادي. تهران: عطايي، ۱۳۷۳، 132 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

«استقلال اقتصادي، عدالت اجتماعي دو روي يك سكه«. همشهري، ۱۹ مرداد ۱۳۷۲، ص ۱.

«استقلال يا وابستگي متقابل«. تدبير، سال ۴، ش ۳۹، دي ۱۳۷۲، ص ۵۷ - ۵۶.

اسماعيلي، محمد. «انقلاب اسلامي، پويايي اقتصادي و حذف وابستگي«. كيهان، ۲۰ بهمن ۱۳۸۲، ص ۶.

«امام رحمه الله ، استقلال و خودكفايي كشاورزي«. قدس، ۲۷ خرداد ۱۳۸۳، ص ۸.

اميرخاني، فاطمه. «انديشه‌هاي امام خميني رحمه الله در زمينه برنامه‌ريزي توسعه اقتصادي«. كار و كارگر، ۲۹ مهر ۱۳۷۵، ص ۸.

«انقلاب اسلامي، استقلال و سازندگي«. خراسان، ۲۰ بهمن ۱۳۷۲.

«انقلاب اسلامي، مصرف‌گرايي و اشرافي‌گري». مسجد، ش ۱۴۲، مهر ۱۳۸۸، ص ۶۴ - ۷۱.

اوليايي، اسماعيل. «مسائل اقتصادي از ديدگاه امام خميني«. كار و كارگر، ۳ شهريور ۱۳۷۳، ص ۱۰.

«آمادگي همه جانبه دفاعي، شرط لازم براي نيل به استقلال اقتصادي و سياسي است«. اطلاعات، ۲ مهر ۱۳۷۳، ص ۶.

«براي تأمين استقلال اقتصادي همه باهم صرفه جويي را از امروز شروع كنيم». درسهايي از مكتب اسلام، سال نوزدهم، شماره 12، اسفند 1358، ص 67 - 68.

تقي زاده انصاري، محمد. «استقلال سياسي و استقلال اقتصادي». مجله دانشكده حقوق و علوم سياسي(دانشگاه تهران)، شماره 49، پاييز 1379، ص 87 - 118.

حسني، شهناز. «توسعه صادرات، رهيافتي به سوي استقلال اقتصادي». گسترش صنعت، شماره 114، شنبه 30 مهر 1384، ص 24.

خاضعي، فريبا. «اصلاح نظام مالياتي ضامن استقلال اقتصادي كشور است». برنامه، شماره 292، 2 آذر 1387، ص 14- 17.

«راه پر پيچ و خم استقلال اقتصادي را چگونه طي كنيم». جهاد (ترويج كشاورزي و توسعه روستايي)، شماره 27، 22 بهمن 1360، ص 22 - 25.

رحمت‌اللهي، حامد. «انقلاب و استقلال«. اطلاعات، ۱۸ بهمن ۱۳۷۵، ص ۱۶.

رنجبر، مقصود. «چالشهاي استقلال ما از ديدگاه نظريه‌هاي وابستگي و جهاني‌شدن». راهبرد، ش ۳۷، پاييز ۱۳۸۴، ص ۱۲۸ - ۱۵۸.

روغنچي، كاظم. «تامين نيازهاي اساسي در چشم‌انداز استقلال اقتصادي«. كيهان هوايي، ش ۱۱۲۸، ۱۳ ارديبهشت ۱۳۷۴، ص ۸ - ۲۱.

رهبر، فرهاد. «تهديدپذيري اقتصادي، تهديدپذيري هويت ملي (مطالعه موردي ايران و كشورهاي منطقه)». مطالعات ملي، ش ۳۵، سال ۱۳۸۷، ص ۱۳۵ - ۱۶۲.

سبحاني، حسن. «آفات اقتصادي و تعرضات سياسي«. جمهوري اسلامي، ۲۱ آبان ۱۳۸۰، ص ۳.

عزتي، مرتضي. «توسعه از ديدگاه امام رحمه الله ». بيان، ۱۰ خرداد ۱۳۷۹، ص ۵؛ ۱۱ خرداد ۱۳۷۹، ص ۵.

عزتي، مرتضي. «رابطه فرهنگ و توسعه از ديدگاه حضرت امام خميني رحمه الله ». كار و كارگر، ۶ آذر ۱۳۷۶، ص ۱۰.

قديري‌ابيانه، محمدحسن. «استقلال اقتصادي«. ابرار، ۱۷ ارديبهشت ۱۳۷۴، ص ۴؛ ۱۸ ارديبهشت ۱۳۷۴، ص ۴.

مشفق، مهدي. «مروري بر انديشه‌هاي اقتصادي امام خميني رحمه الله ». رسالت، ۱۷ خرداد ۱۳۸۳، ص ۱۳.

مولوي، محمد علي. «استقلال اقتصادي و اهميت آن در توسعه و پيشرفت». بورس، دوره اول شماره 6، فروردين 1347، ص 58 - 69.

مومني، فرشاد. «چند نكته پيرامون اهميت استراتژيكي و آرماني استقلال اقتصادي». پژوهش‌هاي اقتصادي ايران، شماره 1، تابستان 1378، ص 2.

مهتدي، كاظم. «بياييد با استفاده از توانايي‌هاي بالقوه و بالفعل كشور به خود متكي باشيم«. كيهان هوايي، ش ۱۰۹۱، ۵ مرداد ۱۳۷۳، ص ۲۵.

اسراف و تبذير

اشاره

اسراف و تبذير

اسراف را، هرگونه عمل بيهوده و زيادهروي و تجاوز از حد طبيعي، چه در كيفيت و چه در كميت برشمردهاند. بدين لحاظ در آموزه‌هاي اسلامي، افراد جامعه به شدت از اسراف و تبذير منع شده‌اند. ترويج ارزش‌هايي همچون قناعت، ميانهروي و مانند آن و ترغيب به مبارزه جدي با هواپرستي، خودنمايي، فخرفروشي و... كه از عوامل اسراف و تبذير به شمار مي‌روند، همگي به نوعي در جهت مبارزه با اسراف و تبذير مي‌باشد.

در حال حاضر، مصرفگرايي و زيادهروي در مصرف، مشكلات اقتصادي بسياري براي جامعه ايجاد كرده است. مشكل اسراف آن چنان در تار و پود جامعه ريشه دوانده است كه صرفهجويي و جلوگيري از اسراف و تبذير به عنوان يكي از راهحلهاي اساسي تنظيم اقتصاد جامعه اسلامي مطرح مي‌شود. دين مقدس اسلام، گرچه بهره‌برداري مشروع از نعمتهاي الهي و زيباييهاي زندگي را مباح و روا دانسته است، اما اسراف و زياده‌روي را حرام و ناروا مي‌داند و اين بدان جهت است كه هر مسلماني به تناسب امكانات و توانايي و كارآيي خود، در برابر ديگر بخشهاي جامعه مسؤوليت دارد. جهت آشنايي بيشتر پژوهشگران با ابعاد مختلف اين موضوع، برخي از كتابها و مقالاتي كه در اين حوزه انتشار يافتهاند، در ادامه فهرست شده است:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

احساني تيرتاشي، يدالله. اسراف چرا؟. تهران: نشر رامين، ۱۳۷۶، 123 ص.

بني‌اسدي، طاهره. اسراف و تبذير، پيمان برادري با شيطان. تهران: نور محبت، ۱۳۹۱، 142 ص.

پژوال، غلامرضا. اسراف ممنوع. تهران: خليليان، ۱۳۸۸، 148 ص.

حيدري نراقي، علي‌محمد. اسراف از ديدگاه دين و دانش. قم: مهدي نراقي، ۱۳۸۸، 159 ص.

حيدري، عزيزالله. اسراف. قم: مسجد مقدس جمكران، ۱۳۸۹، 27 ص.

كمايي، هوشنگ و اسماعيل غلامپور. اسراف راهكارها و مصاديق. تهران: نداي مهرآفرين، ۱۳۸۹، 200 ص.

محمدي اشتهاردي، محمد. اسراف بلاي خانمان‌سوز. تهران: مطهر، ۱۳۷۹، 190 ص.

مطهر، محمد. اسراف، بيت‌المال. تهران: نقش انديشه، شركت پيشتازان فن‌آور سعيد، ۱۳۸۸، 107 ص.

موسوي كاشمري، سيدمهدي. پژوهشي در اسراف. قم: موسسه بوستان كتاب (مركز چاپ و نشر دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، ۱۳۸۵، 232 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

ابراهيم‌زاده گرجي. «اسراف و تجملگرايي، منابع ملي در دوزخ وابستگي«. كيهان هوايي، ش ۱۲۲۶، ۳ ارديبهشت ۱۳۷۶، ص ۱۳.

«اسراف در اجرا و تبذير در برنامه‌ريزي«. توسعه، ۲۰ آبان ۱۳۸۰، ص ۳.

«اسراف و اتلاف«. فرهنگ مشاركت، ش ۳۷، ۳۸، پاييز و زمستان ۱۳۸۲، ص ۵۴ - ۶۴.

«اسراف و تبذير». صداي عدالت، ۲۳ ارديبهشت ۱۳۸۳، ص ۶.

«اسراف و راههاي مبارزه با آن از ديدگاه اسلام». نگهبان انقلاب اسلامي، ش ۶۷، آذر ۱۳۸۰، ص ۴۶ - ۴۹.

«اسراف و صرفه‌جويي در فرهنگ اسلامي». مسجد، ش ۱۴۱، شهريور ۱۳۸۸، ص ۸۸ - ۸۹.

«اسراف و نقش نهادهاي اجتماعي در ظهور آن». مديريت، ش ۱۴۳، ۱۴۴، فروردين و ارديبهشت ۱۳۸۸، ص ۴ - ۵.

برجي، يعقوب‌علي. «اسراف«. فرهنگ جهاد، سال ۱، ش ۴، تابستان ۱۳۷۵، ص ۶۱ - ۶۸.

«پژوهشي در اسراف«. پيام زن، سال ۲، ش ۶، شهريور ۱۳۷۲، ص ۷۳.

«پيام رهبر تحول اخلاقي، جلوگيري از اسراف». ياد ايام، سال ۴، ش ۱، فروردين ۱۳۷۶، ص ۱۱ - ۱۵.

پيشگر، زري. «جلوه‌هاي اسراف از ديدگاه قرآن». بينات، ش ۴۸، زمستان ۱۳۸۴، ص ۳۷ - ۵۵.

خراساني، احمد. «تحريم اسراف و تبذير در جامعه». مسجد، ش ۱۳۹، تير ۱۳۸۸، ص ۷۰ - ۷۳.

خراساني، احمد. «نگاهي گذرا به فلسفه تحريم اسراف و تبذير». فرهنگ جهاد، ش ۳۶، تابستان ۱۳۸۳، ص ۸۵ - ۹۶.

«در فرهنگ توسعه اسلامي تجمل و اسراف جاي ندارد». پيام دانشجوي بسيجي، سال ۱، ش ۳۲، ۲۹ فروردين ۱۳۷۴، ص ۱ - ۳.

رحماني، محمد. «نگاه فقهي ملا احمد نراقي به اسراف«. فقه اهل بيت عليه السلام ، ش ۲۹، بهار ۱۳۸۱، ص ۱۶۲ - ۱۸۶.

رفيعي، ناصر. «اسراف«. فرهنگ جهاد، سال ۱، ش ۱، پاييز ۱۳۷۴، ص ۸۱ - ۹۵.

رفيعي، ناصر. «عوامل و ريشه‌هاي اسراف«. كار و كارگر، ۱۸ شهريور ۱۳۷۶، ص ۸.

زينهاري، مهري. «اسراف عوامل و پيامد‌ها». مسجد، ش ۱۴۰، مرداد ۱۳۸۸، ص ۱۰۲ - ۱۰۵.

زينهاري، مهري. «اسراف». پيام زن، سال ۲، ش ۷، مهر ۱۳۷۲، ص ۵۳ - ۵۰، ۸۱.

سبحاني، محمد. «آثار تخريبي اسراف و تبذير». مبلغان، ش ۶۰، آبان و آذر ۱۳۸۳، ص ۴۳ - ۵۰.

سيفيان، محمدكاظم. «اسراف و تبذير در معماري«. هنرهاي زيبا، ش ۲، بهار ۱۳۷۶، ص ۶۰ - ۶۳.

عطائي، محمدرضا. «اسراف و تبذير در قرآن و سنت». مسجد، ش ۱۴۶، بهمن ۱۳۸۸، ص ۱۰۸ - ۱۱۵.

عطايي، محمدرضا. «اسراف و تبذير در قرآن و سنت«. مشكوه، ش ۵۴، ۵۵، بهار، تابستان ۱۳۷۶، ص ۱۹۳ - ۲۱۳.

فصيحي‌غزنوي، قربانعلي. «اسراف و تجمل‌گرايي، بدترين شيوه‌ي زندگي». سفير، ش ۹، بهار ۱۳۸۸، ص ۵ - ۲۶.

فلاح، ابراهيم. «اسراف و مسرفين از ديدگاه قرآن و سنت». فرهنگ گلستان، ش ۲، ۳، پاييز و زمستان ۱۳۸۸، ص ۸۹ - ۹۷.

قائمي، علي. «زهد و قناعت». پيوند، ش ۳۶۸، خرداد ۱۳۸۹، ص ۶ - ۹.

«كارگزاران و مسوولان موظفند اسراف نكنند». پيام دانشجو، سال ۲، ش ۵۰، ۱۴ فروردين ۱۳۷۵، ص ۲.

كيامنش، بيژن. «حذف اسراف، دگرگوني‌هاي فرهنگي يا برنامه‌ريزي اقتصادي«. ايران، ۲۳ فروردين ۱۳۷۵، ص ۵.

محمدي‌اشتهاردي، محمد. «اعتدال و نكوهش اسراف در سيره پيشوايان«. پاسدار اسلام، ش ۲۶۶، بهمن ۱۳۸۲، ص ۱۳ - ۱۵.

ملكوتي‌فر، ولي‌الله. «اسراف و احكام آن از ديدگاه محقق نراقي«. بصيرت، ش ۲۷، ۱۳۸۱، ص ۱۷۹ - ۱۹۲.

مهدي‌زاده، محمدرضا. «پرهيز از اسراف«. آزادي، ش ۵، ۲۵ فروردين ۱۳۷۶، ص ۱.

ميرحسيني، سعيد. «اسراف فرآورده‌هاي نفتي و بروز مشكلات اقتصادي«. امكان، ش ۸۸، ۸۹، ارديبهشت ۱۳۸۲، ص ۵۳.

يعقوبي، ابوالقاسم. «اسراف و تبذير». پاسدار اسلام، ش ۳۱۲، آذر ۱۳۸۶، ص ۲۰ - ۲۲.

اصلاح الگوي مصرف

اشاره

اصلاح الگوي مصرف

پديده مصرفگرايي در نقطه مقابل مصرف بهينه قرار گرفته است. مصرف‌گرايي، كه يكي از بزرگترين آفتها و آسيب‌هاي فردي و اجتماعي و از گناهاني است كه مورد نهي شديد واقع شده است، در مقابل اعتدال و ميانه‌روي در مصرف قرار گرفته است. در حقيقت مصرفگرايي عامل تخريب رشد، توسعه و از بين رفتن منابع ملي است. مصرفگرايي از يك نگاه در معناي مصرف نامتعارف است كه نياز واقعي فرد را برطرف نمي‌سازد، بلكه نياز كاذب فرد يا افراد را كه گاه به تقليد از ديگران، تبليغات، شرايط مادي يا تغييرات ساختار جامعه ايجاد شده، برطرف ميسازد.

واقعيت اين است كه مسأله هدر دادن منابع در اقتصاد ايران، داراي ابعادي فراتر از ابعاد فرهنگي است. رسيدگي به اين مسأله براي ايجاد تعادل ميان درآمد و هزينه بسيار مهم و اساسي است و در حوزه اقتصاد خانواده نيز مي‌تواند تأثيرگذار و سرنوشت‌ساز باشد. ذكر اين نكته ضروري است كه اگرچه مصرف بي‌رويه و بي‌جا امري غيرعقلايي است، اما اين به معناي عدم‌مصرف و يا حتي كم‌مصرف كردن در عين نياز نيست. در واقع آنچه در ارتباط با مصرف صحيح مطرح مي‌گردد، كم‌مصرف كردن نيست، بلكه مراد از اصلاح الگوي مصرف و به تبع آن صرفه‌جويي، بهره‌مندي مناسب از نعمات خداوندي و استفاده حداكثري از تمامي قابليت‌هاي هر يك از داشتههاست.

مصرفگرايي در مواقعي، در همان معناي لغوي اسراف استعمال شده است و اين اصطلاح را معادل هرگونه بيهودهگرايي، زيادهروي و اتلاف و مانند آنها دانسته‌اند. اما در اينجا مراد از عدم مصرفگرايي و اصلاح الگوي مصرف، بيشتر تغيير در الگو و سبك مصرف و به نوعي دگرگوني سبك زندگي است. در ادامه تعدادي از منابع مرتبط با اين حوزه معرفي ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

آيين برنامه‌سازي درباره اصلاح الگوي مصرف. جمعي از پژوهشگران. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۸، 134 ص.

آيين برنامه‌سازي درباره اصلاح الگوي مصرف. جمعي از پژوهشگران. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۸، 134 ص.

اخوي، رضا. گام‌هايي در جهت اصلاح الگوي مصرف. قم: شميم قلم، ۱۳۸۸، 159 ص.

آرامش بهشتي در پرتو اصلاح الگوي مصرف. قم: موسسه پيام امام هادي عليه السلام ، ۱۳۸۹، 348 ص.

اسحاقي، حسين. بايدها و نبايدهاي مصرف. تهيه كننده مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما. قم: دفتر عقل، ۱۳۸۸، 174 ص.

اسحاقي، حسين. بهينه سازي الگوي مصرف. تهيه‌كننده مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما. قم: دفتر عقل، ۱۳۸۸، 104 ص.

ايرواني، جواد... [و ديگران[. مصرف صحيح از نگاه اسلام. مشهد: دانشگاه علوم اسلامي رضوي، ۱۳۹۱، 336 ص.

جهانيان، ناصر. اصلاح الگوي مصرف از منظر اقتصادي. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي ، ۱۳۹۱، 440 ص.

حيدري تفرشي، غلامحسين. اصلاح الگوي مصرف: الگوي مصرف در ايران و جهان. رودهن: دانشگاه آزاد اسلامي (رودهن)، ۱۳۸۸، 256 ص.

ديباجي، احمد. فرهنگ توليد و مصرف در اسلام از ديدگاه آيات و روايات:

اصلاح الگوي مصرف. قم: نشر اكرام، ۱۳۸۹، 528 ص.

ذوالقدر، اسفنديار. روش‌هاي سياستگذاري و فرهنگ‌سازي اصلاح الگوي مصرف. تهران: اسفنديار ذوالقدر، ۱۳۸۸، 248 ص.

سيد‌باقري، كاظم. اصلاح الگوي مصرف از منظر سياسي. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، ۱۳۹۰، 356 ص.

كلانتري، علي‌اكبر. اسلام و الگوي مصرف: در آمدي بر كم و كيف مصرف بر اساس فقه و اخلاق اسلامي. قم: بوستان كتاب قم (انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، ۱۳۸۴.

محمدي ري شهري، محمد. الگوي مصرف از نگاه قرآن و حديث. قم: موسسه علمي فرهنگي دارالحديث، سازمان چاپ و نشر، ۱۳۸۸، 236 ص.

مصرف در دنياي امروز: برگزيده مقاله‌هاي ماهانه سياحت غرب با موضوع مصرف. تهيه‌كننده مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما. قم: دفتر عقل، ۱۳۸۸، 212 ص.

مصرف در دنياي امروز: برگزيده مقاله‌هاي ماهنامه سياحت غرب با موضوع مصرف. تهيه‌كننده مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما. قم: دفتر عقل، ۱۳۸۸، 212 ص.

ميرخليلي، محمود. اصلاح الگوي مصرف از منظر حقوقي. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، ۱۳۹۱، 312 ص.

نوريان، مجيد. الگوي مصرف در اسلام و غرب. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۳، 105 ص.

يونسلو، صادق. اصلاح الگوي مصرف آب: چرا؟ و چگونه!. تهران: پژواك فرهنگ، ۱۳۸۹، 113 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

آقاجاني، احمد. «اصلاح الگوي مصرف». اطلاعات راهبردي، ش ۸۲، اسفند ۱۳۸۸، ص ۷۱ - ۷۶.

اخوي، رضا. «پايان سال حركت به سوي اصلاح الگوي مصرف و راهكارهاي عملي اصلاح». شميم ياس، ش ۸۴، اسفند ۱۳۸۸، ص ۱۰ - ۱۳.

اسحاقي، سيدحسين. «اقتصاد سالم در پرتو اصلاح الگوي مصرف». شميم ياس، ش ۷۶، تير ۱۳۸۸، ص ۲۸ - ۳۰.

«اصلاح الگوي مصرف، ماموريتي همگاني». ارمغان (گاهنامه). شماره ۸، پاييز ۱۳۸۸، ص ۲۳۳ - ۱۷۷.

امامي ميبدي، علي؛ رويا محمدنژاد. «نقش كارايي و بهره‌وري در اصلاح الگوي مصرف». اطلاعات سياسي- اقتصادي، ش ۲۵۹، ۲۶۰، فروردين و ارديبهشت ۱۳۸۸، ص ۲۵۴ - ۲۶۷.

«بايدها و نبايدهاي مصرف». ارمغان (گاهنامه). شماره ۸، پاييز ۱۳۸۸، ص ۱۴۷ - ۱.

بخشي، لطفعلي. «پيش نيازهاي اصلاح الگوي مصرف». ايران، ۱۷ فروردين ۱۳۸۸، ص ۷، ۱۷.

«بر لبه پرتگاه مصرف‌گرايي». ارمغان (گاهنامه). شماره ۸، پاييز ۱۳۸۸، ص ۵۹ - ۳۳.

«پرهيز مسئولان از اسراف و آموزش راههاي صرفه‌جويي به مردم ضروري است». كيهان هوايي، ش ۱۲۲۵، ۲۷ فروردين ۱۳۷۶، ص ۳، ۲۱.

«پيامدهاي مصرف‌زدگي». ارمغان (گاهنامه)، شماره ۸، پاييز ۱۳۸۸، ص ۱۱۱ - ۹۵.

تقوي، محمدكاظم. «پايان سال اصلاح الگوي مصرف؛ آغاز مسير جديدي در زندگي: مديريت مصرف». پيام زن، ش ۲۱۶، اسفند ۱۳۸۸: ص ۶ - ۱۰.

ثواقب، جهانبخش. «طرحي براي اصلاح الگوي مصرف». بشري، ش ۷۴، شهريور ۱۳۸۸، ص ۱۶ - ۱۹.

«چرا مصرف‌گرا شديم؟ (بررسي علل مصرف‌گرايي)». ارمغان (گاهنامه)، شماره 8، پاييز ۱۳۸۸، ص ۹۱ - ۶۳.

«چيستي، ضرورت و اهميت الگوي مصرف». ارمغان (گاهنامه)، شماره 8، پاييز ۱۳۸۸، ص ۲۲ - ۵.

حيدري، داود. «باورها و تأثير آن در اصلاح الگوي مصرف». مشكوه، ش ۱۰۵، زمستان ۱۳۸۸، ص ۱۴۷ - ۱۶۰.

خسروي، كوثر. «اصلاح الگوي مصرف را از خانه آغاز كنيم». ديدار آشنا، ش ۱۰۴، خرداد ۱۳۸۸، ص ۴۲.

رشكياني، مهدي. «بررسي نقش رسانه ملي در توسعه فرهنگ اصلاح الگوي مصرف در ميان جوانان». مطالعات جوان و رسانه. شماره ۷، پاييز ۱۳۹۱، ص ۳۵ - ۱۲.

ركني يزدي، محمدمهدي. «اصلاح الگوي مصرف در فروغ آيات و روايات». مشكوة، ش ۱۰۲، بهار ۱۳۸۸، ص ۴ - ۱۷.

رهبر، محمدتقي. «اصلاح الگوي مصرف و هدفمند كردن يارانه‌ها». پاسدار اسلام، ش ۳۲۹، ارديبهشت ۱۳۸۸، ص ۱۳ - ۱۵.

زارعي، عليرضا. «اصلاح الگوي مصرف انرژي، خانواده يا دولت؟: الزامات ابتدايي عملي‌كردن فرايند اصلاح الگوي مصرف». تازه‌هاي انرژي، ش ۱۵، نيمه دوم فروردين ۱۳۸۹، ص ۱۲ - ۱۳.

سعيدي، پرويز. «جواد قزل‌سفلو. نقش اصلاح الگوي مصرف بر بهره‌وري». راهبرد ياس، ش ۲۰، زمستان ۱۳۸۸، ۱۴۴ - ۱۶۰.

سيف، اله‌مراد. «اصلاح الگوي مصرف در بخش دفاع: زمينه‌ها و رويكردها». راهبرد دفاعي، ش ۲۹، تابستان ۱۳۸۹، ص ۱ - ۲۲.

شايان‌فر، ابوالقاسم. «اصلاح الگوي مصرف تاريخ مصرف ندارد: گفتگو با دكتر الياس نادران». پيام انقلاب، ش ۲۴، تير ۱۳۸۸، ص ۱۶ - ۱۷.

شريفي ميلاني، هامون. «اصلاح الگوي مصرف؛ چرا و چگونه». اقتصاد پنهان، ش ۶، ۷، فروردين - تير ۱۳۸۸، ص ۵۹ - ۶۱.

فراهاني فرد، سعيد. «اصلاح الگوي مصرف و محيط زيست». اقتصاد اسلامي، ش ۳۴، تابستان ۱۳۸۸، ص ۹۷ - ۱۲۳.

قادري‌كنگاوري، روح‌الله. «تاملي بر اصلاح الگوي مصرف زمان». پيام انقلاب، ش ۲۵، مرداد ۱۳۸۸، ص ۶۴ - ۶۵.

قائمي، علي. «حركت به سوي اصلاح الگوي مصرف». پيوند، ش ۳۶۱، آبان

۱۳۸۸، ص ۸ - ۱۱.

كاظم‌زاده، موسي. «تحقق اصلاح الگوي مصرف موانع و راهكارها». مسجد، ش ۱۴۰، مرداد ۱۳۸۸، ص ۲۲ - ۲۷.

مختاريان، حسين. «الگوي مصرف حمل و نقل شهر تهران و ضرورت اصلاح آن«. جهان اسلام، ۱۶ آذر ۱۳۷۲، ص ۹.

مراديان، محسن. «اصلاح الگوي مصرف در نيروهاي مسلح و تأثير آن بر امنيت ملي ج. ا. ايران». راهبرد دفاعي، ش ۲۵، تابستان ۱۳۸۸، ص ۱۸۵ - ۲۰۸.

مرداني نوكنده، محمدحسين؛ قاسم‌علي كابلي. «اصلاح الگوي مصرف در پرتو فرهنگ ساده‌زيستي ( با تأكيد بر آموزه‌هاي قرآني)». مشكوة، ش ۱۰۵، زمستان ۱۳۸۸، ص ۱۶۱ - ۱۸۱.

مروتي، سهراب؛ فرحناز وحيد‌نيا. «مباني نظري اصلاح الگوي مصرف در قرآن و حديث». مشكوة، ش ۱۰۵، زمستان ۱۳۸۸، ص ۵۳ - ۷۲.

«نگاهي به تاريخچه مصرف‌گرايي در ايران». ارمغان (گاهنامه)، شماره ۸، پاييز ۱۳۸۸، ص ۲۹ - ۲۵.

«نگاهي تحليلي به اصلاح الگوي مصرف». مسجد، ش ۱۴۳، آبان ۱۳۸۸، ص ۴۶ - ۴۷.

اقتصاد مقاومتي

اشاره

اقتصاد مقاومتي

اقتصاد مقاومتي روشي براي مقابله با تحريم‌ها عليه يك منطقه يا يك كشور در شرايط ويژه مي‌باشد و به معني تلاش براي كنترل و بي‌اثر كردن آن تاثيرها و تبديل چنين فشارهايي به فرصتهاي جديد است. براي رسيدن به اقتصاد مقاومتي بايد وابستگي‌هاي خارجي كاهش يابد و توليد داخلي كشور و خوداتكايي، روند صعودي به خود گيرد. بنابراين در اقتصاد مقاومتي، ركن اصلي، قوام اقتصاد داخلي و عدم وابستگي به بيرون است. رهبر معظم انقلاب براي نخستين بار در سال ۱۳۸۹ ضرورت پديدآوردن اقتصاد مقاومتي در كشور را عنوان كردند. پس از آن نيز بر ثمربخش بودن اقتصاد مقاومتي، اهميت برنامه‌ريزي و ثبات برنامه‌هاي اقتصادي، مديريت مصرف، كاهش اتكا به درآمدهاي نفتي و نيز مردمي‌كردن اقتصاد، اهميت شركت‌هاي دانش‌بنيان، اجراي سياست‌هاي كلي اصل ۴۴ و حمايت از توليد مكرراً تأكيد داشته‌اند.

حماسه اقتصادي را مي‌توان نتيجه و نمود عيني راهبرد اقتصاد مقاومتي دانست كه مي‌تواند ظرفيت‌هاي بالقوه اقتصاد را بالفعل كند و نهايتاً به جهش در سطح توليد ملي منجر شود. از اين حيث، بايد حماسه اقتصادي را تداوم اقتصاد مقاومتي و تجلي آن را در رفتار اقتصادي و سياست‌گذاري اقتصادي دانست. در ادامه برخي از منابعي كه اين موضوع را مورد بحث و بررسي قرار دادهاند، معرفي ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

بهداروند، محمدمهدي. از جهاد اقتصادي تا اقتصاد مقاومتي. تهيه و تنظيم مؤسسه مطالعات فرهنگي مستشهدين وصال. قم: صبح ميثاق، ۱۳۹۱، 174 ص.

جامي، عليرضا و حميدرضا ايماني‌مقدم و مجتبي تنها. راهبردهاي افق روشن (با رويكردي بر اقتصاد مقاومتي). به سفارش سازمان بسيج علمي، پژوهشي و فناوري. مشهد: سخن‌گستر، ۱۳۹۱، 256 ص.

خامنه‌اي، علي. اقتصاد مقاومتي برگرفته از سخنان مقام معظم رهبري. گردآورنده خانه انقلاب اسلامي و ولايت. اصفهان: حديث راه عشق، ۱۳۹۱، 60 ص.

خامنه‌اي، علي. اقتصاد مقاومتي: راهبرد اقتصاد ايران در دهه‌ي پيشرفت و عدالت در بيانات حضرت آيت‌الله‌العظمي سيدعلي خامنه‌اي (مدظله‌العالي) رهبر معظم انقلاب اسلامي/به‌اهتمام سعيد اشيري. تهران: انقلاب اسلامي، ۱۳۹۱، 520 ص.

زارعي، ابراهيم. نقشه راه اقتصاد مقاومتي در بيانات مقام معظم رهبري. تهران: انتشارات ايران، ۱۳۹۱، 144 ص.

سيف، اله‌مراد و محمد تولايي. تبارشناسي تهديدات نرم اقتصادي عليه جمهوري اسلامي ايران. تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، نيروي مقاومت بسيج، پژوهشكده مطالعات و تحقيقات، ۱۳۹۰، 150 ص.

صدر، سيدشهاب‌الدين. اقتصاد مقاومتي: راهكارها و موانع پيشرو با نگاهي به گذشته و حال اقتصاد ايران. تهران: پيشگامان توسعه، ۱۳۹۱، 285 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

اسفندياري، خليل. «تجارب دفاع مقدس و اقتصاد مقاومتي». پيام انقلاب، شماره 63، مهر 1391، ص 69.

«اقتصاد مقاومتي از ديدگاه مقام معظم رهبري». مبلغان، شماره 163، اسفند 1391و فروردين 1392، ص 101.

«اقتصاد مقاومتي با اقتصاد تعاوني». صنعت و كارآفريني، شماره 69، شهريور 1391، ص 6.

«اقتصاد مقاومتي در منظر رهبر معظم انقلاب». پيام انقلاب، شماره 62، شهريور 1391، ص 52.

«اقتصاد مقاومتي مهندسي معكوس در اقتصاد». بازار و سرمايه، شماره 33، آذر 1391، ص 38.

«اقتصاد مقاومتي و استراتژي‌هاي فولاد مباركه اصفهان در مقابل تحريم‌ها و تهديدها». تحقيقات روابط عمومي، شماره 70، دي و بهمن 1391، ص 52.

«اقتصاد مقاومتي و بازار سرمايه». بازار و سرمايه، شماره 33، آذر 1391، ص 24.

«اقتصاد مقاومتي و مقاومت اقتصادي». اقتصاد ايران، شماره 163، شهريور 1391، ص 19.

«اقتصاد مقاومتي و نقش نهادهاي مالي در آن». بازار و سرمايه، شماره 33، آذر 1391، ص 37.

«اقتصاد مقاومتي». نامه اتاق بازرگاني، سال 1391، شماره 8، آبان 1391، ص 3.

«اقتصاد مقاومتي، بايدها و نبايدها». بازار و سرمايه، شماره 30، شهريور 1391، ص 9.

«اقتصاد مقاومتي، خنثي كننده هر نوع تحريم اقتصادي». پيام انقلاب، شماره 42، دي 1389، ص 26.

برخوردار، محمدحسين. «تجارت خارجي و اقتصاد مقاومتي». نامه اتاق بازرگاني، سال 1391، شماره 8، آبان 1391، ص 12.

بنيانيان، حسن. «مسئوليت فرهنگ سازان در اقتصاد مقاومتي». پاسدار اسلام، شماره 371، آبان 1391، ص 32.

پيغامي، عادل. «ده نكته كليدي در تحقق اقتصاد مقاومتي». معارف، شماره 93، مرداد و شهريور 1391، ص 9.

«توسعه مكانيزاسيون در اقتصاد مقاومتي، ترميم راهكارها و رفع تنگناها را مي‌طلبد». كشاورز، شماره 394، مهر 1391، ص 8.

«جشنواره ملي بهره وري راهبردي براي تحقق اهداف اقتصاد مقاومتي». نامه اتاق بازرگاني، سال 1391، شماره 10، دي 1391، ص 102.

جندقي، محسن. «استقلال حاصل اقتصاد مقاومتي: الزامات يك قدرت اقتصادي».

پنجره، شماره 149، شنبه هجدهم شهريور 1391، ص 43.

«جهاد ارتباطي، مولفه اي كليدي در اقتصاد مقاومتي». تحقيقات روابط عمومي، شماره 70، دي و بهمن 1391، ص 7.

«چند و چوني در اقتصاد مقاومتي و وظيفه دانشگاه». معارف، شماره 93، مرداد و شهريور 1391، ص 11.

حاجي پور، مرضيه. «اقتصاد مقاومتي: راهكاري در برابر تحريم‌ها». مناطق ويژه اقتصادي، شماره 79، مرداد و شهريور 1391، ص 6.

«حمله فرهنگ به اقتصاد مقاومتي». سوره انديشه، شماره 65، آبان و آذر 1391، ص 14.

داود زاده، علي. «اقتصاد مقاومتي، چرا و چگونه». پيام انقلاب، شماره 64، آبان 1391، ص 50.

داود زاده، علي. «نقش مردم و بخش خصوصي در اقتصاد مقاومتي». پيام انقلاب، شماره 65، آذر 1391، ص 58.

دوستي موسوي، سيد علي. «بورس مي‌تواند پيشقراول اقتصاد مقاومتي باشد». بورس كالا، شماره 58، تير و مرداد 1391، ص 6.

ديلمقانيان، علي. «اقتصاد مقاومتي و بازخواني اقتصاد سياسي ايران در سال 1391». پيام اتاق اروميه، سال سيزدهم، شماره 10، دي، بهمن و اسفند 1391، ص 8.

«راهكارهاي انجمن مديران براي استقرار اقتصاد مقاومتي». صنعت و كارآفريني، شماره 70، مهر و آبان 1391، ص 4.

«رشد و پيشرفت نبايد متوقف متوقف شود: تحقق اهداف اقتصاد مقاومتي با بازار سرمايه». بازار و سرمايه، شماره 33، آذر 1391، ص 31.

زارعي، موسي. «الزامات اقتصاد مقاومتي». پيام انقلاب، شماره 63، مهر 1391، ص 36.

سليماني، محمد. «6 ضرورت اجراي اقتصاد مقاومتي». نامه اتاق بازرگاني، سال 1391، شماره 8، آبان 1391، ص 10.

«شاخص‌هاي اقتصاد مقاومتي در بازار سرمايه». بازار و سرمايه، شماره 33، آذر 1391، ص 40.

شهبازي، نجفعلي. «اقتصاد مقاومتي چرا و چگونه؟». پيام انقلاب، شماره 62، شهريور 1391، ص 50.

طهماسبي كيهاني، محمود. «حمايت از توليد ملي، گامي براي اقتصاد مقاومتي». احيا، شماره 40، تابستان 1391، ص 4.

«عبور از بحران‌ها با پياده سازي كامل اقتصاد مقاومتي در كشور». نامه اتاق بازرگاني، سال 1391، شماره 8، آبان 1391، ص 13.

قاضي طباطبايي، سيدسعيد. «اقتصاد سوسياليستي، اقتصاد كاپيتاليستي و اقتصاد مقاومتي». تدبير، شماره 243، مرداد 1391، ص 10.

«گزارش سمينار بررسي نقش ارتباطات، رسانه و روابط عمومي در اقتصاد مقاومتي». كتاب ماه علوم اجتماعي، شماره 163، فروردين 1392، ص 91 - 91.

گليزواره، غلامرضا. «نقش حياتي و حساس مديران در تحقق اقتصاد مقاومتي». پاسدار اسلام، شماره 374، بهمن 1391، ص 24.

محمدي پور، محمد. «بررسي ابعاد پياده سازي اقتصاد مقاومتي در صنعت نفت». اكتشاف و توليد، شماره 94، مهر 1391، ص 23.

«محوريت دانش و مردم در اقتصاد مقاومتي شركت ملي نفت ايران». اكتشاف و توليد، شماره 97، دي 1391، ص 2.

مصباحي مقدم، غلامرضا. «اقتصاد مقاومتي با كاهش وابستگي بودجه به درآمدهاي نفتي محقق مي‌شود». صنعت نساجي و پوشاك، شماره 342، شهريور 1391، ص 55.

موسوي، سيد محمد مهدي. «احساس مسئوليت كاري رمز موفقيت در اقتصاد مقاومتي». پيشگامان، شماره 74، بهمن 1391، ص 18.

موسوي، سيدمحمدمهدي. «نقش كليدي دانش آموزان در تحقق اقتصاد مقاومتي». پيشگامان، شماره 73، دي 1391، ص 38.

مهرعطا، رضا. «از توليد ملي تا اقتصاد مقاومتي». پيام انقلاب، شماره 62، شهريور 1391، ص 53.

ميرباقري، سيدمحسن. «بيداري اسلامي، اقتصاد مقاومتي و دبيران قرآن». رشد آموزش قرآن، شماره 38، پاييز 1391، ص 15.

«نقش ارتباطات، رسانه و روابط عمومي در اقتصاد مقاومتي». تحقيقات روابط عمومي، شماره 70، دي و بهمن 1391، ص 44.

نهاونديان، محمد. «اقتصاد مقاومتي با مشاركت مردمي امكان پذير است». توسعه صادرات، شماره 106، شهريور و مهر 1391، ص 19.

هادوي، اصغر. «گام به گام تا اقتصاد مقاومتي». پاسدار اسلام، شماره 371، آبان 1391، ص 35.

تحريم اقتصادي

اشاره

تحريم اقتصادي

تحريم‌هاي اقتصادي عبارتند از دستكاري در روابط و همكاري‌هاي اقتصادي به منظور تأمين اهداف سياسي. در واقع تحريم اقتصادي يك ابزار سياست خارجي است كه اين امكان را فراهم مي‌آورد كه كشور يا كشورهايي مقاصد سياسي خود را نسبت به كشور هدف به هنگام بروز اختلاف اعمال كنند. تحريم اقتصادي جمهوري اسلامي ايران پديده‌اي است كه از ابتداي انقلاب اسلامي تجربه شده و در دوران جنگ و به خصوص در سال‌هاي اخير شدت آن افزايش يافته است. اين تحريم‌ها، بخشي از فرآيند تهديد برضد زيرساخت‌هاي قدرت راهبردي ايران محسوب مي‌شود و ضرورت‌هاي امنيتي و ژئوپلتيك ايران ايجاب مي‌كند كه سازوكارهاي لازم براي مقابله با چنين اقدام‌هايي را شناسايي نمايد.

اعمال تحريمهاي يك جانبه و محدوديت‌هاي مالي و تجاري، همواره يكي از ابزارهاي غيرقانوني نظام سلطه براي وارد آوردن فشار به نظام جمهوري اسلامي ايران در طول سالهاي پس از انقلاب بوده و مرتباً بر حجم اين تحريم‌ها افزوده شده است. در مقابل اتخاذ چنين رويكردي از سوي غرب، مسؤولان و كارشناسان، راهكارهاي مختلفي را در جهت ايستادگي و مقاومت در برابر اين بيعدالتي آشكار ارائه دادهاند. در ادامه بخشي از اين نظرات، ايده‌ها و نوشتهها در خصوص تبيين موضوع و ابعاد مختلف آن فهرست شده است:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

اميدي، سيروس. بحران هسته‌اي ايران و كارايي رژيم تحريم شوراي امنيت. تهران: شركت نشر بهينه فراگير، ۱۳۹۰، 175 ص.

ايماني‌فر، ميترا. درآمدي برتحريم‌ها در ايران وجهان. لاهيجان: رستم و سهراب، ۱۳۹۱، 70 ص.

پورحسن، ناصر. شناخت راهبرد جنگ اقتصادي آمريكا عليه جمهوري اسلامي ايران. تهران: سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي، معاونت سياسي، ۱۳۸۶، 100 ص.

درگرفر، محمد. بررسي تحريم اقتصادي آمريكا بر عملكرد اقتصادي - سياسي ج. ا. ا. تهران: دانشكده علوم و فنون فارابي، معاونت پژوهش، ۱۳۹۰، 146 ص.

ذگردي، حسام‌الدين. تحريم و اختلال در زنجيره تامين: تجزيه و تحليل و راهكارهاي مقابله. تهران: سازمان مديريت صنعتي، ۱۳۹۰، 234 ص.

رفيع، حسين. سلاح اقتصادي در روابط بين‌الملل: خاورميانه و تحريم نفت. تهران: مذاكره، ۱۳۸۶، 228 ص.

زهراني، مصطفي. نظريه‌هاي تحريم اقتصادي. تهران: وزارت امور خارجه، موسسه چاپ و انتشارات، ۱۳۷۶، 301 ص.

سخايي، روح‌الله. تحريم آمريكا عليه ايران. تهران: آرون، ۱۳۸۹، 244 ص.

طباطبايي، علي. لابي يهوديان امريكا كارگزار تحريم ايران. تهران: مجمع تشخيص مصلحت نظام، مركز تحقيقات استراتژيك، ۱۳۹۰، 402 ص.

عليخاني، حسين. تحريم ايران: شكست يك سياست. ترجمه محمد متقي‌نژاد. تهران: وزارت امور خارجه، مركز چاپ و انتشارات ، ۱۳۸۴، 494 ص.

كرويتس، يواكيم. نگاهي به نقش اتحاديه اروپا در اعمال تحريم‌ها. ترجمه و اجرا موسسه تحقيقاتي تدبيراقتصاد. تهران: موسسه تحقيقات تدبير‌اقتصاد، ۱۳۸۶، 54 ص.

گلشن‌پژوه، محمودرضا. نگاهي تحليلي بر تحريم‌هاي ايالات متحده عليه سوريه. تهران: ابرار معاصر تهران، ۱۳۸۳، 51 ص.

نجفي، موسي. انديشه تحريم و خودباوري. تهران: موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران، ۱۳۹۱، 268 ص.

نصيرخواني، سيدعلي. بررسي سياست تحريم دولت آمريكا در قبال ايران. مازندران: اشرف البلاد، ۱۳۹۱، 100 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

«آمريكا، بازنده اصلي در بازي تحريم«. كيهان هوايي، ش ۱۱۳۹، ۲۸ تير ۱۳۷۴، ص ۱۷.

اسلاميان، محمود. «تحريم، فرصت‌ها و تهديدها». احيا، شماره 32، تابستان 1389، ص 5.

اقارب پرست، محمدرضا. «تحريم‌هاي اقتصادي آمريكا عليه ايران: آيا تحريم تاثيرگذار است؟». رهآورد سياسي، شماره 19، بهار 1387، ص 27.

«اقتصاد ايران قوي تر از آن است كه تحت تاثير تحريم آمريكا قرار گيرد گسترش صنعت، شماره 229، شنبه چهارم اسفند 1386، ص 20.

امين زاده، الهام و ناصر خداپرست. «نقد تحريم نفت ايران از طرف اتحاديه اروپا از منظر حقوق بين الملل». ديدگاه‌هاي حقوق قضايي، شماره 60، زمستان 1391، ص 15.

«اوباما، ايران و تحريم». كارآفرين، شماره 58، خرداد 1387، ص 17.

اولي، منصور. «تحريم هم باعث چشم پوشي از بازار پر رونق ايران نمي‌شود». اقتصاد و زندگي، شماره 36، نيمه اول مهر 1390، ص 32.

«برآوردي اجمالي از آثار قطعنامه‌ها و تحريم اقتصادي بر ايران». كارآفرين، شماره 90، دي 1390، ص 22.

«تاريخ مصرف تحريم». اقتصاد ايران، شماره 106، آذر 1386، ص 68.

«تحريم اقتصادي امريكا صنعت ايران را تحرك داد». كيهان هوايي، ش ۱۴۴۰، ۲۹ مرداد ۱۳۸۰، ص ۱۷.

«تحريم اقتصادي ايران«. دوران امروز، ۶ دي ۱۳۷۹، ص ۸.

«تحريم اقتصادي ايران؛ تعرض به حقوق فعالان اقتصادي». نامه اتاق بازرگاني، سال 1389، شماره 6، شهريور 1389، ص 3.

«تحريم اقتصادي و مهار دوگانه، برنده كه بود؟». كيهان هوايي، ش ۱۲۳۹، ۱ مرداد ۱۳۷۶، ص ۷، ۲۱.

«تحريم ايران - تحريم جهان». اقتصاد ايران، شماره 154، آذر 1390، ص 70.

«تحريم ايران آيا كارآمد است». كارآفرين، شماره 49، خرداد 1386، ص 37.

«تحريم دور سوم، مقاومت مردمي را مي‌طلبد». توليد مصرف، شماره 46، مهر و آبان 1386، ص 6.

«تحريم نفت ايران و پيامدهاي آن». كارآفرين، شماره 60، مرداد 1387، ص 43.

«تحريم و تدبير». صنعت و توسعه، شماره 38، مرداد 1389، ص 21.

«تحريم، نگاه بيروني». كارآفرين، شماره 57، فروردين و ارديبهشت 1387، ص 35.

«تحريم، يك سياست جديد نيست كه صادرات ايران را شوكه كند». توسعه صادرات، شماره 97، آبان و آذر 1390، ص 12.

«تحريم‌ها در صنعت نفت كشور هيچ اثري نداشته است». كارآفرينان اميركبير، شماره 22، ارديبهشت 1386، ص 40.

«تحريم‌ها كارساز نيستند: وضعيت سرمايه گذاري در صنعت نفت از نگاه مهندس فكور». اقتصاد ايران، شماره 148، خرداد 1390، ص 19.

«تحريم‌هاي بين المللي تاثيري بر صنعت نفت ندارد». گسترش صنعت، شماره 171، شنبه نهم دي 1385، ص 33.

«تحريم‌هاي تازه امريكا عليه سپاه و بسيج؛ طرحي سوخته». پيام انقلاب، شماره 48، تير 1390، ص 56.

«تحريم‌هاي ناكارآمد». پيام انقلاب، شماره 39، مهر 1389، ص 60.

«تدابير ويژه براي مقابله با تحريم‌ها». جاده ابريشم، شماره 90، خرداد و تير 1389، ص 11.

«توسعه منابع نفت عليرغم تحريم امريكا». گستره انرژي، شماره 42، مهر 1389، ص 32.

حاتمي، مسيح. «راهكارهاي فعالان خصوصي براي مقابله با تحريم‌ها». صنعت و توسعه، شماره 38، مرداد 1389، ص 18.

حبيب الله، سعيد. «تحريم، شرايط سخت نيست: شرايط خاص است». توسعه صادرات، شماره 97، آبان و آذر 1390، ص 8.

حق، علي. «شكست تحريم با اقتصاد يا ديپلماسي». صنعت و توسعه، شماره 14، آذر 1386، ص 26.

جعفري، دانش. «تحريم ايران، اقتصاد جهان را بي ثبات مي‌كند». گسترش صنعت، شماره 213، آبان 1386، ص 28.

«رفتار دو گانه سازمان ملل و تحريم‌ها». توليد مصرف، شماره 61، مهر و آبان 1389، ص 3.

ركابي‌شعرباف، جواد. «تحريم‌هاي بي حاصل«. كيهان هوايي، ش ۱۱۵۱، ۱۹ مهر ۱۳۷۴، ص ۱۷.

«روش مقابله با تحريم». پيك شورا، شماره 236، فروردين 1387، ص 27.

«رهبر انقلاب: ملت را نبايد از تحريم اقتصادي و تهديدهاي سياسي ترساند». آفتاب يزد، ۲ مهر ۱۳۸۴، ص ۲.

زهراني، مصطفي. «تحريم عليه جمهوري اسلامي ايران: جايگزين جنگ يا مؤلفه اصلي مهار». روابط خارجي، شماره 8، زمستان 1389، ص 47.

«زيان‌هاي آمريكا از تحريم ايران«. ابرار، ۱۱ ارديبهشت ۱۳۷۸، ص ۶.

«سايه تحريم‌ها، آفتاب فرصت‌ها». اقتصاد ايران، شماره 125، تير 1388، ص 31.

سيمبر، رضا. «سياست خارجي آمريكا و تحريم‌هاي جديد عليه جمهوري اسلامي ايران». دانش سياسي، شماره 12، پاييز و زمستان 1389، ص 107.

صابر نعمتي، بهنام. «بازنگري در قوانين صادراتي تحريم‌ها را بي اثر مي‌كند». توسعه صادرات، شماره 97، آبان و آذر 1390، ص 10.

«طراح اصلي تحريم‌ها عليه ايران». صنعت و توسعه، شماره 40، مهر 1389، ص 25.

عبداللهي، عشرت. «پيامدهاي تحريم اقتصادي ايران». بانك و اقتصاد، شماره 73، شهريور 1385، ص 68.

عليزاده منير، امير. «تجارت خارجي و تحريم‌هاي بين المللي». فناوري و توسعه صنعت بستهبندي، شماره 73، آبان 1390، ص 25.

غني نژاد، موسي. «تحريم، اشتباه تاريخي آمريكا». صنعت و توسعه، شماره 6، نوروز 1386، ص 23.

غنيمي فرد، حجت الله. «گذر از تحريم‌ها». تازه‌هاي انرژي، شماره 17، تير 1389، ص 8.

فخاري، حسين و داوود سلماني و محمد رضا دارايي. «بررسي اثرات تحريم‌هاي اقتصادي بر عملكرد شركت‌هاي دانش بنيان كشور». سياست علم و فناوري، شماره 19، بهار 1392، ص 1.

كرمي، سعيد. «جهاد اقتصادي و شكست تحريم‌ها». زمانه، شماره 99، ارديبهشت 1390، ص 4.

«گام‌هاي بلند خوداتكايي و خودكفايي براي مهار تحريم‌ها». دوماهنامه استصنا، شماره 40، ارديبهشت 1390، ص 72.

«مشتريان آسيايي نفت ايران بي اعتنا به تحريم‌هاي آمريكا». گستره انرژي، شماره 46، بهمن 1389، ص 6.

منصوري، عزيز. «تحريم‌هاي بين المللي: نگاهي به تصويب قطعنامه 1929 شوراي امنيت». سياست خارجي، شماره 94، تابستان 1389، ص 2.

موسوي خلخالي، علي. «تا بازار سياه است، تحريم ايران فايده‌اي ندارد». كارآفرين، شماره 73، آبان 1388، ص 45.

ميرزايي، سعيد و محمدجواد ظريف. «تحريم‌هاي يك جانبه امريكا عليه ايران«. سياست خارجي، سال ۱۱، ش ۱، بهار ۱۳۷۶، ص ۹۱ - ۱۰۸.

«واكاوي تحريم‌هاي غرب عليه ايران». پيام انقلاب، شماره 38، شهريور 1389، ص 16.

وكيل، عباس. «موضع ايران اسلامي در قبال تهديدهاي اقتصادي». شما، ش ۴۶۵، ۲۰ خرداد ۱۳۸۵، ص ۶.

توليد ملي

اشاره

توليد ملي

اهميت حياتي مسأله توليد و بهرهوري داخلي با توجه به تحريم‌هاي اقتصادي كشور و ظرفيت‌هاي كلان اقتصادي و نيروي انساني كارآزموده بر همگان آشكار است. ضرورت ايجاد پروسهاي منطقي در حمايت از صنايع بومي با هدف رفع نيازهاي داخلي كه اساس و بنيان استقلال اقتصادي محسوب مي‌گردد، نشاندهنده اهميت مبحث توليد و صيانت از سرمايه‌هاي داخلي در جهت رشد و توسعه كشور است.

اما رسيدن به اين هدف مهم و متعالي مستلزم ملزوماتي است كه نيازمند توجه جدي دستاندركاران دولتي به عنوان مجريان اقتصاد كلان كشور و نيز قوه مقننه بعنوان سياستگذار و قوه قضاييه بعنوان ضابط نظام در عرصه حمايت از فعاليتهاي سالم اقتصادي است. آنچه بر روند توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني و عملياتي شدن اين مسئله در كشور داراي اهميت است، اين موضوع مي‌باشد كه هر اقدامي كه موجب افزايش فرهنگ حركت، تلاش و كارآمدي جامعه در امر توليد ارزيابي مي‌گردد، بايد مورد توجه و حمايت همه مسئولين و مردم كشور قرار گيرد و براي نهادينه شدن فرهنگ جهادگونه در مسير توليد كشور، همه آحاد مردم و مسئولين و قواي كشور اين رسالت خطير را عهده شوند. به ويژه رسانه‌هاي گروهي كه بايد با نگاهي آسيب شناسانه و نقادانه ضرورت حركت جهادي در توليد ملي را تبيين و با

اشاره به بركات و دستاوردهاي توليدات ملي و داخلي، موانع و چالش‌هاي اقتصادي در جامعه را شناسايي نموده و راهكارهاي اجرايي و عملياتي براي حل آن را اتخاذ نمايند. در ادامه برخي از منابعي كه در موضوع توليد ملي و كنكاش در ابعاد مختلف آن انتشار يافته است، جهت بهرهگيري كارشناسان و پژوهشگران ارائه مي‌گردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

اسحاقي، سيدحسين. سازكارهاي توليد ملي: ظرفيت‌ها، فرصت‌ها و تهديدها. قم: حوزه علميه قم، مركز مديريت حوزه‌هاي علميه خواهران، مركز نشر هاجر، ۱۳۹۱، 344 ص.

اسدپور، غلامرضا. توليد ملي در سازمان‌هاي كارآفرين. تهران: روناس، ۱۳۹۱، 98 ص.

پاينده، مصطفي. چهل حديث توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ملي. قم: آستانه مقدسه قم، انتشارات زائر، ۱۳۹۱، 64 ص.

تاج‌آبادي، رضا و اعظم اكبري و فاطمه زين‌ا‌لديني. توليد و حمايت از سرمايه ملي بر پايه آموزه‌هاي علوي. تهران: سميع، ۱۳۹۱، 104 ص.

تقي‌زاده، علي اكبر. توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني. مشهد: انتشارات آستان قدس رضوي، ۱۳۹۱، 200 ص.

جعفرزاده فيروزآبادي، محمد كاظم. ايده‌پردازي و موضوع‌يابي رسانه‌اي: توليد ملي؛ حمايت از كار و سرمايه ايراني. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱، 199 ص.

چكيده مقالات همايش ملي راه‌كارهاي ارتقاء توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني. تهران: سازمان آموزش فني و حرفه‌اي كشور، ۱۳۹۱، 187 ص.

حسني، فرزاد. مقدمه‌اي بر ارائه خدمات سمپلينگ محصولات و خدمات با هدف حمايت از توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني. تهران: افراز، ۱۳۹۱، 48 ص.

حسيني اصفهاني، سيدمرتضي. توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني. قم: انتشارات فرهنگ قرآن، ۱۳۹۱، 216 ص.

حسيني، صديقه. نقش رسانه در ارتقاي توليد ملي و توسعه يافتگي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱، 200 ص.

خامنه‌اي، علي. توليد ملي: الزمات و مسئوليت‌ها، برگرفته از بيانات حضرت آيت‌الله‌العظمي سيدعلي خامنه‌اي (مدظلهالعالي) رهبر معظم انقلاب اسلامي. تهران: دانشگاه علوم اقتصادي، ۱۳۹۱، 309 ص.

خبازي مجيد و عادل صادقي. رهيافت: ايده‌هايي براي طرح موضوع سال "توليد ملي، كار و سرمايه ايراني" در مناسبت‌هاي مذهبي و ملي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱، 231 ص.

دانشگاه عالي دفاع ملي، گروه مطالعاتي دانشكده مديريت راهبردي. توليد ملي مسايل، چالش‌ها و راهكارها. تهران: دانشگاه عالي دفاع ملي، انتشارات، ۱۳۹۱، 153 ص.

رضايي، مريم و فريد پيشوايي. كتاب راهنما ويژه توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱، 215 ص.

رئيسي واناني، حسين و غلامحسن عيوضي. رسانه و نقش خانواده در توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱، 175 ص.

سعيد، بابك و افسانه شاه‌كرمي. توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني. تهران : نقش انديشه؛ شركت پيشتازان فن‌آور سعيد، ۱۳۹۱، 104 ص.

سقلاطوني، مريم. زيرنويس‌ها و پيام‌هاي كوتاه ويژه توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني. با آثاري از نويسندگان علي‌رضا رنجبر... [و ديگران]. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱، 108 ص.

سيد نژاد، سيدصادق سيدرضي سيد نژاد. توليد ملي، كار و سرمايه از منظر آموزه‌هاي ديني. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱، 294 ص.

صدرايي، محمدجمال و فائزه خلج. توقف ممنوع: توليد ملي، خلاقيت و ابتكار بومي، در نگاهي اجمالي به هشت سال دفاع مقدس. بابل: انتشارات مشق، ۱۳۹۱، 80 ص.

كوششي، حسين... [و ديگران]. توليد ملي حمايت از كار و سرمايه ايراني. قم: يوسف زهرا، ۱۳۹۱، 170 ص.

مجموعه سخنراني‌ها و مقالات همايش توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه

ايراني. به كوشش مركز مطالعات و پژوهشهاي شوراي اسلامي شهر اصفهان؛ زيرنظر مصطفي بهبهاني و محمد كاظمي. اصفهان: سازمان فرهنگي‌تفريحي شهرداري اصفهان، ۱۳۹۱، 160 ص.

محمدي متكازيني، علي و سيد محمدحسين حسينيهرندي. حمايت از توليد ملي در سيره عالمان و نخبگان. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱، 216 ص

ب. مقالات

ب. مقالات

آذربخش، سيدعلي محمد. «رويكردي نظري به تاثيرات شبكه‌هاي اجتماعي بر توليد ملي و اشتغال در ميان جوانان». مطالعات جوان و رسانه، شماره 6، تابستان 1391، ص 95.

آذرمند، حميد. «چند نكته در زمينه حمايت از توليد ملي». تازه‌هاي اقتصاد، شماره 135، بهار 1391، ص 144.

«ابلاغ سياست‌هاي كلي توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني». نامه اتاق بازرگاني، سال 1391، شماره 11، بهمن 1391، ص 2.

اسفندياري. «خودباوري در توليد ملي». پيام انقلاب، شماره 66، دي 1391، ص 56.

اكبري يگانه، مسعود. «بومي سازي فناوري‌هاي نوين و حمايت از توليد ملي». مسكن، شماره 71، ارديبهشت 1391، ص 25.

انصاري، عبدالحميد. «چرا بايد به توليد ملي بها داد». پاسدار اسلام، شماره 365، ارديبهشت 1391، ص 67.

ايماني، محسن. «تربيت اقتصادي در راستاي تحقق توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني». پيوند، شماره 391، فروردين و ارديبهشت 1391، ص 15.

«بايسته‌هاي سال توليد ملي حمايت از كار و سرمايه ايراني». سروش، شماره 1528، شنبه نهم ارديبهشت 1391، ص 46.

«براي تحقق رشد اقتصادي چه بايد كرد؟ بايدها و نبايدهاي حمايت از توليد ملي». تازه‌هاي اقتصاد، شماره 135، بهار 1391 ص 14

پيشوايي، فريده. «وظايف و بايسته‌هاي جوانان در سال توليد ملي، حمايت از كار

و سرمايه ايراني از ديدگاه رهبر معظم انقلاب (با تاكيد بر نقش رسانه ملي)». مطالعات جوان و رسانه. شماره ۵، تابستان ۱۳۹۱، ص ۳۰ - ۱۱.

«تاثير شاخص‌هاي بهره وري بر توليد ملي». منابع انساني، شماره 20، تير 1391، ص 7.

«توليد ملي از نگاه رهبري نظام». بازار بينالملل، شماره 17، ارديبهشت و خرداد 1391، ص 5.

«توليد ملي اساس اقتدار سياسي». پنجره، شماره 132، شنبه نهم ارديبهشت 1391، ص 38.

چيذري، زهرا. «رذيله‌هاي اداري كه سد راه توليد ملي است». ميقات امداد، شماره 11، خرداد 1391، ص 34.

«حمايت از توليد ملي با تقسيم كار ملي». بازار بين الملل، شماره 17، ارديبهشت و خرداد 1391، ص 15.

درخشان، مسعود. «توليد ملي و نشانه‌هاي غلط فرهنگي». ماهنامه صنعت و كارآفريني، شماره 71، دي و بهمن 1391، ص 31.

رحيم نظري، فرزين. «توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني و مبارزه با موادمخدر». ايران پاك، شماره 52، ارديبهشت 1391، ص 2.

روحپرور، امير. «رونق توليد ملي با بهبود فضاي كسب و كار». صنعت و كارآفريني، شماره 70، مهر و آبان 1391، ص 9.

زارعي، هادي. «روابط عمومي، توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني». روابط عمومي، شماره 85، آذر 1391، ص 4.

«سياست‌هاي اقتصادي، لازمه حمايت از توليد ملي است». سروش، شماره 1528، شنبه نهم ارديبهشت 1391، ص 50.

«طعم شيرين حمايت از توليد ملي». كارآفرينان اميركبير، شماره 81، تير 1391، ص 3.

طوسي، حسين. «تاملي در شيوه‌هاي حمايت از توليد ملي». نامه اتاق بازرگاني، سال 1391، شماره 2، ارديبهشت 1391، ص 46.

طوسي، طاهره. «توليد ملي». شميم معرفت، شماره 30، بهار 1391، ص 124.

طهماسبي كيهاني، محمود. «حمايت از توليد ملي، گامي براي اقتصاد مقاومتي». احيا، شماره 40، تابستان 1391، ص 4.

عبدالهي، محمد اسماعيل. «تحليلي قرآني به اهداف و الزامات توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه». كوثر، شماره 42، تابستان 1391، ص 56.

عطافر، علي، رضا رادمهر. «سرمايه ايراني عامل كليدي در حمايت از توليد ملي». احيا، شماره 40، تابستان 1391، ص 8.

عطايي، حسين. «الزامات تقويت توليد ملي». پاسدار اسلام، شماره 365، ارديبهشت 1391، ص 70.

علي‌محمدي، غلام‌علي. «كاركردهاي اجتماعي ـ اقتصادي توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني با رويكرد جوانان». مطالعات جوان و رسانه. شماره ۶، تابستان 1391، ص ۹۴ - ۶۴.

غنيمي‌فرد، هادي. «توليد ملي - افتخار ملي«. توسعه، ۲۷ ارديبهشت ۱۳۸۳، ص ۶.

«فرهنگ بسيجي و توليد ملي و سرمايه ايراني». پيام انقلاب، شماره 65، آذر 1391، ص 21.

قانع بصيري، محسن. «توليد ملي و ويژگي‌هاي آن». صنعت لاستيك ايران، شماره 66، تابستان 1391، ص 3.

قمري، احسان. «واردات بي رويه و تضعيف اقتصاد ملي«. آسيا، ۷ شهريور ۱۳۸۱، ص ۳.

«كار و سرمايه ايراني، دو بال توليد ملي رهبر معظم انقلاب». پنجره، شماره 13، بهار 1391، ص 4.

كاظميان، اشرف. «توليد ملي و قاعده ي نفي سبيل». امتداد، شماره 70، ارديبهشت 1391، ص 49.

كماني، محمود. «توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني». تدبير، شماره 240، ارديبهشت 1391، ص 8.

كنجاني، سعيد. «مباني فقهي حمايت از توليد ملي». شميم معرفت، شماره 32، پاييز 1391، ص 37.

محبوبي، قربانعي؛ مصطفي محمدي. «نقش فرهنگ بسيجي در توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني». مهندسي فرهنگي، شماره 70، مهر و آبان 1391، ص 25.

محمدي، غلامعلي. «كاركردهاي اجتماعي - اقتصادي توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني با رويكرد جوانان». مطالعات جوان و رسانه، شماره 6، تابستان 1391، ص 64.

مراديان، محسن. «دست‌آوردهاي سه دهه تلاش». علوم سياسي، ش ۴۵، بهار ۱۳۸۸، ص ۱۷۱ - ۲۰۰.

معمار طلوعي، مينا. «نقش نمايشگاه‌ها در تقويت توليد ملي». ماهنامه صنعت خودرو، شماره 167، آذر 1391، ص 2.

مكتبي، هوشنگ. «توليد ملي». سما، شماره 210، خرداد 1391، ص 14.

ملكي، صفياله. «نقش خانواده‌ها در توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني». پيوند، شماره 395، تابستان 1391، ص 61.

موسوي، سيد محمد مهدي. «اعتماد به نفس ملي، لازمه حمايت از توليد ملي اعتماد به نفس ملي، لازمه حمايت از توليد ملي». پيشگامان، شماره 71، آبان 1391، ص 18.

موسوي، سيدمحمدمهدي. «انضباط و وجدان كاري، تقويت كننده توليد ملي». پيشگامان، شماره 72، آذر 1391، ص 18.

مهدي پور، محمود. «روحانيت و توليد ملي». مبلغان، شماره 153، خرداد و تير 1391، ص 4.

ميرزاخاني؛ حسن. «الزامات سرمايه گذاري خارجي در سال توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني». نامه اتاق بازرگاني، سال 1391، شماره 8، آبان 1391، ص 22.

«ناكامي تحريم‌ها در سايه توليد ملي، حمايت از كار و سرمايه ايراني». تدبير، شماره 243، مرداد 1391، ص 12.

«نقش نيروهاي انساني در توليد ملي». پيام انقلاب، شماره 61، مرداد 1391، ص 53.

«نگاه قرآني به توليد ملي». ميقات، شماره 11، خرداد 1391، ص 30.

«نگاهي عميق به شعار توليد ملي داشته باشيم». دو هفتهنامه مهر، شماره 148، نوزدهم ارديبهشت 1391، ص 8.

واعظ برزاني، محمد، محمد صومعه. «حمايت از توليد ملي، با تكيه بر بهرهوري». فصلنامه احيا، شماره 41، پاييز 1391، ص 4.

هادوي، اصغر. «مثلث جادوئي مديريت و افزايش توليد ملي». پاسدار اسلام، شماره 369، شهريور 1391، ص 40.

«همت مضاعف و كار جهادي پيش زمينه توليد ملي». پنجره، شماره 130، شنبه بيست و ششم فرودين 1391، ص 41.

ياوري‌وثاق، مهديه. «آسيب‌شناسي فرهنگي فناوري مدرن در حوزه كار و توليد جوانان». مطالعات جوان و رسانه. شماره ۶، تابستان ۱۳۹۱، ص ۱۴۳ - ۱۱۷.

جنگ اقتصادي

اشاره

جنگ اقتصادي

امروزه، به نظر ميرسد زمان لشكركشيهاي نظامي و حضور فيزيكي در جبهه‌هاي جنگي به سر رسيده است. كشورهاي سلطهجو، كه در سالهاي گذشته دو جنگ در افغانستان و عراق را هدايت كردند، اكنون به بيثمري اين نبردهاي نظامي پي برده‌اند. لذا جنگ نرم، حملات سايبري و تحريم‌هاي اقتصادي و سياسي شكل جديدي از جنگ است كه در مرام و مسلك استكبار جاي خاص خود را يافته است.

شكي نيست كه جنگ دشمنان انقلاب اسلامي ايران در مقطع كنوني، جنگ اقتصادي است. اعلام تحريم‌هاي اقتصادي پي‌درپي و صدور قطعنامه عليه ايران نيز گواه روشن بر اين مسأله مي‌باشد. قدرت‌هاي ظالم جهاني كه از راه‌هاي سياسي و نظامي نتوانسته‌اند اراده ملت ايران را از پاي درآورند، در آسيب‌شناسي وضعيت ايران به اين نتيجه رسيده‌اند كه با گذشت بيش از سه دهه از پيروزي انقلاب اسلامي، مردم ايران نتوانسته‌اند آرمان اقتصادي مطلوب و تصريح شده در قانون اساسي خود را محقق سازند و لذا ميتوانند از اين نقطه در ميان مردم و نظام رخنه نمايند. لذا مي‌توان تهديدها و محدوديتهاي شديد اقتصادي را روش نوين جنگي دانست كه مستكبران در مقابله با انقلاب اسلامي در پيش گرفته‌اند. در ادامه برخي از كتابها و مقالاتي كه به اين موضوع پرداخته‌اند، معرفي مي‌گردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

پورحسن، ناصر. شناخت راهبرد "جنگ اقتصادي" آمريكا عليه جمهوري اسلامي ايران. تهران: سازمان عقيدتي سياسي نيروي انتظامي، معاونت سياسي، ۱۳۸۶، 100 ص.

پوست، پل. اقتصاد جنگ. مترجم شاپور سيفي. تهران: دانشگاه امام حسين عليه السلام ، مجتمع دانشگاهي علوم انساني؛ رشت: گپ، ۱۳۸۷، 375 ص.

تارو، لستر. شاخ به شاخ: جنگ اقتصادي ابرقدرتها در نظم نوين جهاني. مترجم رشيد اصلاني. تهران: سلاله، 1375، 314 ص.

تافلر، آلوين و هايدي تافلر. جنگ و ضدجنگ (زنده ماندن در سپيده‌دم سده بيست و يكم). ترجمه شهيندخت خوارزمي. تهران: آسونه، ۱۳۸۱، 393 ص.

توانايان فرد، حسن. اقتصاد جنگ: اسلحه در مقابل توسعه. [بي‌جا]: قسط، ۱۳۵۹، 79 ص.

جلالي فراهاني، غلام‌رضا. جنگ اقتصادي و پدافند غيرعامل. گردآوري و تنظيم مستندات محمد شامحمدي؛ با همكاري و پيشنهاد سازمان پدافند غيرعامل كشور. تهران: بوستان حميد، ۱۳۹۰، 80 ص.

حقيقت‌پژوه، س. ح. پديده جنگ و نظامهاي اقتصادي - اجتماعي. تهران: سپيده دم، ۱۳۶۱، 58 ص.

دري، حسين. اقتصاد منازعات داخلي. به سفارش دانشگاه امام حسين عليه السلام . رشت: گپ، ۱۳۸۸، 216 ص.

سامبانيس، نيكلاس... [و ديگران]. جنگهاي داخلي: رويكرد اقتصاد سياسي. مترجم عسگر قهرمانپور. تهران: دفتر علم، ۱۳۹۰، 443 ص.

سخايي‌اردكاني، روح‌الله. جنگ پنهان: نگاهي اجمالي به نتايج تحريم آمريكا عليه ايران. تهران: آرون، ۱۳۹۰، 238 ص.

فيالكا، جان. جنگ از راهي ديگر: جاسوسي اقتصادي در آمريكا. ترجمه معاونت پژوهشي دانشكده امام باقر عليه السلام . تهران: دانشكده امام باقر عليه السلام ، ۱۳۸۱، 407ص.

گروبه، پيتر. جهان سوم در سراشيبي سقوط: جنگ شمال (غني) و جنوب (فقير)

آغاز شده است. مترجم احمدعلي اسدپور. تهران: رسا، ۱۳۸۵، 256 ص.

ميلوارد، آلن. جنگ، اقتصاد و جامعه. مترجم حسين مير جليلي. تهران: دانشگاه امام حسين عليه السلام موسسه چاپ و انتشارات، ۱۳۷۵، 495 ص.

هارتلي، كيت و تادساندلر. منتخبي از موضوعات در كتاب اقتصاد دفاع. ترجمه ابراهيم بيضايي. تهران: سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت)، ۱۳۸۳، 356 ص.

هايت، كلاوديا و توبياس پفلوگر و يورگن واگز. جهاني شدن و جنگ. مترجم لطفعلي سمينو. تهران: اختران، ۱۳۸۳، 118ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

«جبهه دريايي، خط مقدم جنگ اقتصادي است». بندر و دريا، شماره 185، آذر و دي 1390، ص 24.

«جنگ اقتصادي با سلاح تحريم». پيام انقلاب، شماره 61، مرداد 1391، ص 20.

«جنگ تحميلي و جنگ اقتصادي». پنجره، شماره 149، شنبه هجدهم شهريور 1391، ص 48.

چيني، حبيب. «جنگ اقتصادي يا اتمي؟». آسيا، ۲۷ اسفند ۱۳۸۰، ص ۲، ۳.

حامديفر، هاله. «بيوژنريك‌ها: جنگ اقتصادي با توجيه علمي». دارو و درمان، شماره 50، ارديبهشت 1385، ص 24.

خزائي، محسن. «جنگ اقتصادي در نوار غزه». ايران، ۲ بهمن ۱۳۸۶، ص ۸.

«شيپور جنگ اقتصادي نواخته شده است». پنجره، شماره 85، شنبه بيستم فروردين ماه 1390، ص 43.

عدلي، محمد. «بازگشت با شكوه كوپن: رونمايي مجلس از راهكارهاي مقابله با جنگ اقتصادي». آسمان، شماره 34، شنبه سيزدهم آبان 1391، ص 66.

علمي، بهنام. «نظم دفاعي، جايگاه جنگ نظامي و جنگ اقتصادي«. همبستگي، ۱۴ دي ۱۳۸۳، ص ۴.

گلپور، مرتضي. «جنگ اقتصادي براي دلار». ايران، ۱۹ آ‌ذر ۱۳۸۶،

ص: ۸

محموديان، يعقوب. «ريشه‌هاي اقتصادي جنگ‌طلبي امريكا». رسالت، ۳ آذر

۱۳۸۳، ص ۷.

مولانا، حميد. «فشار اقتصادي و جنگ تجارتي«. كيهان، ۲۵ خرداد ۱۳۷۴، ص ۱۶، ۱۴.

مهرعطا، رضا. «پيروزي در جنگ اقتصادي با تكيه بر توليد ملي». پيام انقلاب، شماره 67، بهمن 1391، ص 54.

جهاد اقتصادي

اشاره

جهاد اقتصادي

مفهوم جهاد اقتصادي و خصوصاً كلمه جهاد يك تعبير استعاره‌گونه و داراي معاني و دلالت‌هاي خاصي است. «جهاد» معمولاً به نوعي تلاش مقدس اطلاق مي‌شود و يكي از واژههايي است كه در گفتمان ديني ما معنا پيدا مي‌كند. گره زدن «جهاد» به مفهوم «اقتصاد» و تركيب اين مفهوم مقدس با فعاليت اقتصادي، به معناي نوعي تلاش سخت‌كوشانه در مسير به سازي اقتصادي مبتني بر انگيزه‌هاي الهي است. اگر اقتصاد بتواند معطوف به تعالي انسان باشد، بين فعاليت‌هاي اقتصادي و تعالي معنوي و تقرب انسان، ارتباط حقيقي برقرار شده و تلاش‌هاي اقتصادي در جهت قرب الهي قرار ميگيرد.

بنابراين جهاد اقتصادي، مفهومي ارزشي و بيانگر تلاش و مجاهدت در عرصه اقتصاد است. جهاد در اقتصاد به معناي عمل و رفتار ايثارگرانه با قصد قربت در «توليد، توزيع و مصرف» ثروت است، بنابراين لزوم تحول و تغيير در نگاه و رويكرد به مقوله اقتصاد ضرورت مي‌يابد. جهاد اقتصادي فصل تازهاي در تكامل نظريه‌هاي اقتصاد را رقم مي‌زند و در صورت تحقق صحيح آن تحول عظيمي در عرصههاي مختلف ايجاد مي‌كند. برخي معتقدند كه هر گونه تلاش براي بهبود وضعيت اقتصادي، تلاشي دنياگرايانه است و تعالي انسان معطوف به فراغت از اينگونه تلاش‌هاست؛ اما در نگاه اسلامي، تعالي انسان به عنوان يكي از شاخصه‌هاي ارزيابي تلاش‌هاي اقتصادي است. از اينرو نوعي

از تلاش و كوشش مقدس اقتصادي مد نظر است كه نه فقط عبادت، بلكه جهاد در راه خدا به حساب مي‌آيد؛ در اين‌صورت، انگيزه‌هاي معنوي پشتوانه تلاش اقتصادي قرار خواهد گرفت. البته وجه ديگر اين جهاد، مبارزه و مقابله با بحرانهاي اقتصادي و جبران تهديدها و محدوديتهاي اعمال شده از طرف قدرتهاي سلطهگر جهاني است. در ادامه تعدادي از منابع مرتبط با جهاد اقتصادي كه در قالب كتاب و مقاله انتشار يافته است، معرفي مي‌گردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

احساني، محمد و محمد حسين درافشان. شاخص‌هاي تربيتي جهاد اقتصادي از منظر قرآن. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۱، 239 ص.

اسماعيل‌نيا، جواد. جهاد اقتصادي. با مقدمه صفايي‌بوشهري. تهران: مبين انديشه، ۱۳۹۰، 224 ص.

اسماعيلي، محسن. جهاد اقتصادي از مباني تا موانع ( مجموعه مقالات). تهران: سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران، موسسه نشر شهر، ۱۳۹۱، 220 ص.

بايسته‌هاي تلويزيون در جهاد اقتصادي. جمعي از پژوهشگران؛ تهران: صدا و سيما، اداره كل آموزش و پژوهش سيما، ۱۳۹۰، 164 ص.

بايسته‌هاي جهاد اقتصادي. جمعي از نويسندگان. ويراستار ابوذر هدايتي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 192 ص.

بهشتي‌نژاد، سيدمحسن. بركت و جهاد اقتصادي. ويراستار سيداحمد حسيني‌بهارانچي. اصفهان: پارس ضياء، ۱۳۹۱، 58 ص.

پيام‌هاي كوتاه و زيرنويس ويژه سال جهاد اقتصادي. گروهي از نويسندگان. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 55 ص.

تركاشوند، علي‌اصغر و حمدالله باستي. راهبردهاي جهاد اقتصادي مبتني بر ديدگاه‌هاي مقام معظم رهبري. تهران: هورمزد، ۱۳۹۰، 133 ص.

توكلي، فاطمه و سيد برومند هاشمي‌مطلق. جهاد اقتصادي: نگاه اسلام، امام و رهبري به مقوله‌ي جهاد اقتصادي و كاربرد آن. مازندران: عصر ماندگار، ۱۳۹۰،

500 ص.

جعفرزاده فيروزآبادي، محمدكاظم. اهداف و چشم‌انداز جهاد اقتصادي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 126 ص.

جهاد اقتصادي در نهج‌البلاغه. گروهي از نويسندگان. گردآوري بنياد نهج البلاغه، همكاري عملي - پژوهشي مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 36 ص.

جهاد اقتصادي و اولويتهاي بخش كشاورزي. تهيه حوزه نمايندگي ولي فقيه در سازمان جهاد كشاورزي استان اصفهان. اصفهان: نصوح، ۱۳۹۰، 143 ص.

حسين‌زاده، حسين. بررسي ابعاد جهاد اقتصادي. قم: كشف‌الغطاء، ۱۳۹۰، 144 ص.

حسيني هرندي، محمدحسين و غلامحسين عيوضي. جهاد اقتصادي از منظر مقام معظم رهبري. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 314 ص.

حسيني هرندي، محمدحسين. نتايج و دستاوردهاي جهاد اقتصادي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 80 ص.

خامنه‌اي، علي. محورهاي بيانات مقام معظم رهبري در نوروز ۱۳۹۰ در زمينه سال جهاد اقتصادي. تهران: مركز تحقيقات صدا و سيما، اداره كل پژوهش‌هاي اجتماعي و سنجش برنامه‌اي، گروه اجتماعي، ۱۳۹۰، 34 ص.

خبازي، مجيد. رهيافتي نظري بر كاركردها و نقش رسانه ملي در جهاد اقتصادي. قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 41 ص.

دانائي‌فرد، حسن. مجموعه مقالات پيرامون جهاد اقتصادي: طراحي مدل مفهومي و چالش‌هاي فرا‌روي جهاد اقتصادي. تهران: موسسه پژوهشي فرهنگي انقلاب اسلامي، انتشارات انقلاب اسلامي، ۱۳۹۰، 54 ص.

رادمهر، احسن‌الله. جهاد اقتصادي و بسترهاي تحقق آن. تهران: پيام عدالت: موسسه علم‌گستران علامه، ۱۳۹۰، 563 ص.

زارعي، ابراهيم. نقشه راه جهاد اقتصادي. تهران: پيام مولف، ۱۳۹۰، 206 ص.

سليمي، محمد. راهبردها و راهكارهاي جهاد اقتصادي: همراه با بررسي آراء صاحبنظران و كارشناسان. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 206 ص.

سيدنژاد، صادق. جهاد اقتصادي در انديشه حضرت امام خميني رحمه الله . قم: مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 208 ص.

شفيعي سروستاني، ابراهيم. رسانه ملي و جهاد اقتصادي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 32 ص.

صديقي فرخ‌شهري، محمد. جهاد اقتصادي از ديدگاه اسلام. فرخ‌شهر: آصف، ۱۳۹۰، 148 ص.

عابدي، محمد. چهل حديث جهاد اقتصادي. قم: سازمان تبليغات اسلامي، پژوهشكده باقرالعلوم عليه السلام ، انتشارات نورالسجاد، ۱۳۹۰، 97 ص.

عادل‌پور، علي. جهاد اقتصادي. قزوين: سايه‌گستر، ۱۳۹۱، 184 ص.

عبداللهي، محمداسماعيل. جهاد اقتصادي در جهان‌بيني اسلامي. مشهد: مركز بين‌المللي ترجمه و نشر المصطفي صلي الله عليه و آله ، ۱۳۹۰، 168 ص.

گامي كاربردي به جهاد اقتصادي. تهيه و تنظيم كانون فرهنگي انتظار واحد پژوهش و تحقيقات راهبردي، دفتر هماهنگي تبليغات اسلامي شركت فولاد مباركه اصفهان. اصفهان: اركان دانش، ۱۳۹۱، 272 ص.

گلمكاني، وجيه. تبلور فرهنگي جهاد اقتصادي در مساجد. ويراستار احمد محمدي. مشهد: سازمان فرهنگي تفريحي شهرداري مشهد، انتشارات بوي شهر بهشت، ۱۳۹۰، 32 ص.

ليراوي، صادق و سيد ستار مهدي‌زاده و حسن اردشيري لاجيمي. مباني، الزامات و موانع جهاد اقتصادي. قم: مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۹۰، 80 ص.

محسني، سيدعلي‌اكبر. راه شكوفايي با جهاد اقتصادي. قم: پديده دانش، ۱۳۹۰، 128 ص.

ملائي‌يگانه، مهسا. جهاد اقتصادي. زنجان: دانش زنجان، ۱۳۹۰، 176 ص.

ميرشكاري، اكبر. راهكارهاي عملي جهاد اقتصادي. تهران: اكبر ميرشكاري، ۱۳۹۰، 152 ص.

نيلي‌پور، مهدي. چهل حديث تلاش و جهاد اقتصادي. اصفهان: مرغ سليمان، ۱۳۹۰، 48 ص.

وطن‌خواه، سودابه... [و ديگران]. سلامت و جهاد اقتصادي. [تهيه كننده] معاونت

توسعه مديريت و برنامه‌ريزي منابع دانشگاه، مديريت تحول، نوسازي و مطالعات كاربردي. كرج: سيدمحمود اخوت، ۱۳۹۱، 52 ص

ب. مقالات

ب. مقالات

آفرين زاد، نفسيه. «اولويت پذيري اقتصاد در سال جهاد اقتصادي». نامه اتاق بازرگاني، شماره 2، ارديبهشت 1390، ص 13.

احمديفر، مصطفي. «جهاد اقتصادي (بهداشت رواني اقتصادي) در اجتماع از منظر قرآن و حديث». كوثر، شماره 38، تابستان 1390، ص62.

اخلاقي، محمد طاهر. «اصول و مباني جهاد اقتصادي در پرتو قرآن كريم». سخن جامعه، شماره 1، بهار 1390، ص 25.

اسماعيلزاده، محمد. «جهاد اقتصادي». نسيم وحي، شماره 30، تير 1390، ص 3.

اسماعيلي، محسن. «جهاد اقتصادي: چرايي و چگونگي». معارف، شماره 84، فروردين و ارديبهشت 1390، ص 6.

«الزامات راهكارهاي تحقق جهاد اقتصادي». منابع انساني، شماره 14، تير 1390، ص 14.

«الزامات و ظرفيت‌هاي سال جهاد اقتصادي». فرهنگيان بسيجي، شماره 31، بهمن و اسفند 1390، ص 24.

ايزديفرد، علي اكبر، حسين كاويار. «ارتباط فراگيري علم تجارت و جهاد اقتصادي». راهبرد ياس، شماره 31، پاييز 1391، ص 178.

«بحثي درباره جهاد اقتصادي، اقتصاد جهادي و مخاطب اصلي آن». بانك و اقتصاد، شماره 113، ارديبهشت 1390، ص 6.

بهداروند، محمدمهدي. «بسترهاي تهديد و تطميع در تحقق جهاد اقتصادي». كيهان فرهنگي، شماره 297، مرداد و شهريور 1390، ص 18

بهرامي، احمد، محمد رضا باباخانيان. «همراه با جهاد اقتصادي: سرمشق قرآني توسعه». رشد آموزش قرآن، شماره 34، پاييز 1390، ص 8.

«بهره وري؛ شرط موفقيت در جهاد اقتصادي». پيشگامان، شماره 61، خرداد 1390، ص 19.

«تاملي بر ضرورت‌ها، اهداف و مباني تحقق جهاد اقتصادي». پيام انقلاب، شماره 56، اسفند 1390، ص 62.

ترابي؛ محمد علي. «چيستي و جايگاه جهاد اقتصادي از منظر قرآن». كوثر، شماره 42، نيمه دوم بهار و نيمه اول تابستان 1391، ص 29.

«توسعه صادرات عرصه جهاد اقتصادي». توسعه صادرات، شماره 39، مهر و آبان 1382، ص 4.

جواندوست، كاظم. «اهميت و نقش نيروي انساني در تحقق اهداف جهاد اقتصادي با ارائه الگوي پيشنهادي». منابع انساني، شماره 14، تير 1390، ص 25.

«جهاد اقتصادي با كار مضاعف: تحليل موضوعي جهاد اقتصادي و نگاه مسؤولان». اقتصاد ايران، شماره 147، ارديبهشت 1390، ص 31.

«جهاد اقتصادي تلاش براي سرافرازي و سعادت». پيشگامان، شماره 60، ارديبهشت 1390، ص 2.

«جهاد اقتصادي يا انقلاب اقتصادي از كجا شروع كنيم». انتظار، شماره 43، پاييز 1390، ص 3.

«جهاد اقتصادي; ضرورت‌ها، الزامات، موانع و دستاوردها». فرهنگيان بسيجي، شماره 30، آذر و دي 1390، ص 46.

«جهاد اقتصادي، چرايي و چگونگي آن». پيام انقلاب، شماره 47، خرداد 1390، ص 74.

حر، سيدحسين. «نقش آب در پيشبرد جهاد اقتصادي از منظر قرآن و روايات». كوثر، شماره 39، تابستان 1390، ص 139.

حسيني، سيدحسن. «نقش كار و كارآفريني در تحققق جهاد اقتصادي». كار و جامعه، شماره 133، خرداد و تير 1390، ص 125.

خامنه‌اي، علي. «فرهنگ جهاد اقتصاد». كوثر، شماره 38، نيمه دوم بهار و نيمه اول تابستان 1390، ص 11.

«ديروز دفاع مقدس، امروز جهاد اقتصادي». نامه اتاق بازرگاني، شماره 5، مرداد 1390، ص 9.

«راه جهاد اقتصادي باز است». راه، شماره 39، اسفند 1387، ص 90.

رحيمي، سلمانعلي. «جهاد اقتصادي در تعاليم اخلاقي اسلام». معرفت، شماره 167، آبان 1390، ص 27.

رضايي، مريم. «جوان و جهاد اقتصادي». مطالعات جوان و رسانه، شماره 1، تابستان 1390، ص 9.

«سال جهاد اقتصادي: بيانات مقام معظم رهبري». آفاق مهر، شماره 44، ارديبهشت و خرداد 1390، ص 5.

«سخنان معصومين عليهم السلام در راستاي جهاد اقتصادي». پاسدار اسلام، شماره 353، ارديبهشت 1390، ص 3.

صادقپور، محمدحسين. «جهاد اقتصادي و لزوم بسترسازي فرهنگي». مشكوه، شماره 110، بهار 1390، ص 3.

عالمي، حمزه. «نظري بر موانع فرهنگي جهاد اقتصادي». زمانه، شماره 103، مرداد و شهريور 1390، ص 6.

عطافر، علي، مرضيه شجاعي. «ضرورت و اهميت جهاد اقتصادي». احيا، شماره 36، تابستان 1390، ص 4.

فاخر، هوشنگ. «حمايت مورد نياز توليد براي دستيابي به اهداف جهاد اقتصادي». نامه اتاق بازرگاني، شماره 2، ارديبهشت 1390، ص 3.

فاطمي، سيد مرتضي؛ محمد رضايي. «فرهنگ و اقتصاد نبايد جدا مي‌شدند: گفت و گو با محسن رضايي در باب جهاد اقتصادي». پنجره، شماره 85، شنبه بيستم فروردين ماه 1390، ص 3.

فرهاديان، فاطمه. «جهاد اقتصادي از منظر قرآن و روايات». پيام زن، شماره 237، آذر 1390، ص 16؛ شماره 238، دي 1390، ص 22.

فرهاديان، فاطمه. «نقش روحانيون و مبلغين در تبيين و تحقق جهاد اقتصادي». مبلغان، شماره 142، تير و مرداد 1390، ص 25.

مقصودي، حميدرضا. «حلقه مفقوده جهاد اقتصادي». سوره انديشه، شماره 51، 1390، ص 20.

ناجي، اسماعيل. «نقش خانواده‌ها در جهاد اقتصادي». پيوند، شماره 383، تابستان 1390، ص 19.

«نقش ائمه جماعات و مساجد در جهاد اقتصادي». مسجد، شماره 161، فروردين و ارديبهشت 1390، ص 30.

همايونفر، سيد مسعود. «جهاد اقتصادي و مديريت مبتني بر ارزش‌ها». منابع انساني، شماره 16، آبان 1390، ص 41.

ياراحمدي، مهدي. «بايسته‌هاي جهاد اقتصادي». زائر، شماره 198، خرداد 1390، ص 2.

خودكفايي

اشاره

خودكفايي

مسأله حفظ هويت، استقلال اقتصادي و خوداتكاي و خودكفايي، در آموزه‌هاي اسلامي از ارزش و جايگاه والايي برخواردار است. مسلمانان از هرگونه وابستگي به ظالمان و مستكبران به شدت نهي شدهاند. چرا كه وابستگي اقتصادي و اتكا به غير، ميتواند منفذي براي تكيه مالي به دشمنان اسلام باشد. در روايات اسلامي، به كار و فعاليت در جهت بي‌نيازي از ديگران، ارزش بسيار داده شده و تحمل زحمت و رنج براي رسيدن به غنا و بي نيازي عبادت به شمار آمده است.

وابستگي اقتصادي، در طول تاريخ از عوامل مهم و اساسي نفوذ استعمارگران، در ممالك جهان سوم بوده است. بنابراين هر ملتي كه بخواهد خود را از سلطه اجانب نجات بخشد، ميبايست بر توان خويش تكيه كند و دست حاجت به سوي ديگران دراز نكند. اين است كه خودكفايي و اتكاي به توان و نيروهاي داخلي و توسعه توانمنديها و داراييهاي ملي همواره به عنوان يكي از راههاي دستيابي به رشد و شكوفايي ملتها توصيه شده است. در ادامه برخي از منابع اين موضوع، معرفي و فهرست شده است:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

اداره كل تبليغات اسلامي استان زنجان، معاونت فرهنگي، پژوهشي و آموزشي. ما مي‌توانيم. زنجان: دانش زنجان، ۱۳۹۱، 157 ص.

جمالي‌زاده رفسنجاني، حسين. زندگي عزتمندانه مرام ماست. قم: ميراث ماندگار، ۱۳۹۱، 308 ص.

خميني، روح‌الله. خودباوري و خودكفايي از ديدگاه امام خميني رحمه الله . تهران: موسسه تنظيم ونشر آثار امام خميني رحمه الله ، ۱۳۸۸، 274 ص.

راوندي، محمدابراهيم. خودكفايي كشاورزي. اراك: علوم سياسي، ۱۳۸۲، 40 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

اسماعيلي، بابك. «تحريم؛ موتور محركه خود‌كفايي». كيهان، ۲۸ مرداد ۱۳۸۸، ص ۶.

«امام رحمه الله ، استقلال و خودكفايي كشاورزي«. قدس، ۲۷ خرداد ۱۳۸۳، ص ۸.

انصاري‌فرد، محمد‌حسين. «خودكفايي، الزام يا مزيت». اعتماد، ۷ خرداد ۱۳۸۵، ص ۱۲.

آهومنش، علي. «خودكفايي در كشاورزي«. جام‌جم، ۲۱ بهمن ۱۳۸۳، ص ۷.

«ايران و خودكفايي در توليد گندم«. همبستگي، ۳۰ مرداد ۱۳۸۴، ص ۸.

بختيار، احمد. «قدم اول براي خودكفايي». جوان، ۲۶ آذر ۱۳۸۲، ص ۷.

«بررسي فعاليتهاي خودكفايي از نظر كيفي«. كيهان، ۱۴ آبان ۱۳۸۰، ص ۹ ويژه‌نامه.

«پرچم سازندگي و خودكفايي بر دوش وجدان كاري«. كار و كارگر، ۱۴ بهمن ۱۳۷۴، ص ۲.

«تهديد‌هاي مصرف‌زدگي عليه خود‌كفايي اقتصادي». مسجد، ش ۱۴۱، شهريور ۱۳۸۸، ص ۲۴ - ۲۷.

جنان‌صفت، محمدصادق. «خودكفايي«. همشهري، ۳۱ شهريور ۱۳۸۲، ص ۱۳.

«چشم‌انداز ۱۶ سال تلاش براي نيل به خودكفايي و استقلال«. رسالت، ۷ شهريور ۱۳۷۳، ص ۱۲.

حاتمي‌نيا، فرشته. «توليد اقتصادي با خودكفايي و امنيت غذايي مغايرت ندارد». ياس نو، ۳۰ مهر ۱۳۸۲، ص ۷ - ۸.

خراساني، احمد. «ضرورت خودكفايي در كشاورزي«. فرهنگ جهاد، ش ۲۵، ۲۶، پاييز، زمستان ۱۳۸۰، ص ۲۳۴ - ۲۴۷.

«خودباوري و خودكفايي از منظر امام خميني رحمه الله ـ تلاشها و تبليغات غرب براي از خود بيگانه‌كردن مسلمانان«. سياست روز، ۶ دي ۱۳۸۲، ص ۷.

«خودكفايي نبايد منجر به اتلاف منابع شود». ايران، ۱۷ تير ۱۳۸۳، ص ۱۳.

خوش‌نشين، علي‌رضا. «كشاورزي، تنها الگوي موفق خودكفايي ملي«. صبح، سال ۱، ش ۷، ۹ خرداد ۱۳۷۴، ص ۵.

«در مسير خودكفايي با نفي مصرف‌زدگي: تاملي در ديدگاه امام‌خميني در باره خطرات مصرفي شدن جامعه و ضرورت تلاش مستمر براي دست‌يابي به خودكفايي». جمهوري اسلامي، ۲ خرداد ۱۳۸۸، ص ۱۰.

درجزي، فريبرز. «جهش صادراتي، گامي به سوي خودكفايي«. آسيا، ۲۱ آبان ۱۳۸۱، ص ۸؛ ۱۹ دي ۱۳۸۱، ص ۶.

سوري، محمدحسين. «براي خودكفايي صنايع چه كنيم؟ راه‌هاي چاره كدامند». كهكشان، سال ۴، ش ۲۹، تير ۱۳۷۲، ص ۵ - ۴، ۱۹.

شرفي، حجت‌الله و عبدالرضا ركن‌الدين‌افتخاري. «ارزيابي طرحهاي خودكفايي كميته امداد امام خميني رحمه الله در افزايش امنيت غذايي روستاييان«. پژوهشنامه بازرگاني، ش ۱۹، تابستان ۱۳۸۰، ص ۱۳۵ - ۱۷۳.

شيخي، عبدالمجيد. «ارزش اقتصادي خودكفايي مواد غذايي». ايران، ۹ خرداد ۱۳۸۷، ص ۱ ضميمه.

صفارزاده، محمود و عبدالرضا رضايي‌ارجرودي. «شيوه‌هاي خودكفايي حمل و نقل ريلي در جهت منافع ملي«. جهان اقتصاد، ۲ مهر ۱۳۸۳، ص ۱۰؛ ۴ مهر ۱۳۸۳، ص ۱۰.

«طلاي سفيد در تكاپوي خود‌كفايي». اطلاعات، آبان ۱۳۸۷، ص ۱۷، ۱۸.

طوطيايي، عبدالحسين. «خودكفايي محصولات راهبرد يا راهكار؟». اعتماد ملي، ۲۸ شهريور ۱۳۸۵، ص ۵ - ۶.

عبدي، مجيد. «امام و خودكفايي«. جمهوري اسلامي، ۱۷ اسفند ۱۳۷۸، ص ۱۵؛ ۱۸ اسفند ۱۳۷۸، ص ۱۳، ۱۵؛ ۱۹ اسفند ۱۳۷۸، ص ۱۵؛ ۲۱ اسفند ۱۳۷۸، ص ۱۱، ۱۳؛ ۲۲ اسفند ۱۳۷۸، ص ۱۱، ۱۳؛ ۲۳ اسفند ۱۳۷۸، ص ۱۳.

عربي‌مفرد، احسان. «خودكفايي در كشاورزي، افتخار هر ايراني». حمايت، ۱۴ دي ۱۳۸۵، ص ۱.

فحرايي‌فر، منصور و فرزانه فدايي. «جشن خودكفايي در صنعت نفت». ايران، ۷

بهمن ۱۳۸۵، ص ۱۹.

قنبري، مجتبي. «برنامه‌ريزي‌هاي اهداف، اهم فعاليتهاي خودكفايي گندم«. جهان اقتصاد، ۳۰ آبان ۱۳۸۳، ص ۷.

كرباسي‌اصفهاني، ريحانه. «نقش خودكفايي در عملكرد ورزشي«. ورزش دانشگاه انقلاب، ش ۱۶۸، آبان ۱۳۸۰، ص ۱۰ - ۱۱، ۴۱.

كلماتي، محمدرضا. «خودكفايي گندم و نقش شبكه‌هاي تعاوني روستايي«. كشاورز، ش ۲۹۹، آبان ۱۳۸۳، ص ۲۶ - ۲۷.

موسي‌نژاد، محمد. «خودكفايي در محصولات اساسي كشاورزي«. پژوهش‌ها و سياست‌هاي اقتصادي، سال ۲، ش ۱، تابستان ۱۳۷۳، ص ۴۰ - ۶۳.

«نقش مجلس در نظارت بر سياست خودكفايي دستگاههاي اجرايي و دولتي«. جمهوري اسلامي، ۲۵ شهريور ۱۳۷۴، ص ۱۵.

«هزينه خودكفايي». همشهري، ۱۲ آبان ۱۳۸۳، ص ۴.

هگمتانه، محمد. «خدمت و خودكفايي«. ايران، ۱۳ اسفند ۱۳۸۳، ص ۱۱.

همراز، ويدا. «علماي عصر قاجار، خودكفايي اقتصادي«. ايران، ۱۰ تير ۱۳۷۵، ص ۶.

يزدان‌پناه‌فدائي، محمدرضا. «خودكفايي يا خود اتكايي«. مناطق آزاد، سال ۳، ش ۳۵، دي ۱۳۷۲، ص ۴.

فقر و فقر زدايي

اشاره

فقر و فقر زدايي

فقر اقتصادي از جمله مباحثي كه همواره متفكران دردمند را به انديشه واداشته است. فقر و تهي‌دستي يكي از مشكلات جوامع بشري بوده و پيامد‌هاي تلخ و ناگواري به همراه داشته است و همواره حكومتها در پي رفع آن و كاستن از پيامدهاي آن بوده‌اند. اين مهم در اسلام نيز مورد توجه بوده و از دغدغه‌هاي اصلي معصومين: نيز به شمار مي‌رود. آنان براي اين منظور، افزون بر فرهنگ‌سازي و ارائه رهنمود و راهكار، با رفتار و كردار خود نيز در رفع آن كوشيده و با اقداماتي چون وقف اموال بر نيازمندان و درماندگان، ايجاد اشتغال، اعطاي وام، اداي دين بدهكاران، پرداخت خسارت و غرامتِ خسارت‌ديده و... با آن مقابله كردند.

رفع فقر و محروميت و رسيدگي به وضع معيشتي افراد جامعه و فراهم آوردن زمينه‌هاي مساعد و مناسب براي تحقق رفاه نسبي يكي از اهداف مهم نظام سياسي و حكومتي اسلام نيز به شمار مي‌رود. اين هدف مهم در كنار ساير اهدافي كه در اقتصاد اسلامي مورد توجه خاص قرار گرفته است، افق و چشم انداز روشن و اطمينان بخشي براي اقشار مختلف مردم كه نداي عدالت اجتماعي اسلام را با گوش جان شنيده‌اند و زيباترين جلوه‌هاي عيني و عملي آن را در دوران حكومت عدلگستر اميرمومنان7 در اوراق تاريخ به نظاره نشسته‌اند، به وجود ميآورد. علاوه بر آن فقرزدايي يكي از برنامه‌هاي

اولويت‌دار نظام جمهوي اسلامي نيز بوده است. بدين لحاظ در سالهاي پس از انقلاب، كتابها و مقالات بسياري ابعاد مختلف اين موضوع را بررسي نموده‌اند كه در ادامه به برخي از آنها فهرستوار اشاره ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

آتال، يوگش و الس اوين. فقر و مشاركت در جامعه مدني. ترجمه ايرج پاد. تهران: سروش (انتشارات صدا و سيما)، ۱۳۷۹، 158 ص.

ابهري، علي. فقرزدائي در قرآن. تهران: دلشدگان، ۱۳۸۲، 84 ص.

اسد عليزاده، اكبر. سياست‌هاي فقرزدايي دركلام معصومين عليهم السلام . قم: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۱، 237 ص.

بابايي، فاطمه. تعديل ساختاري فقر و ناهنجاريهاي اجتماعي. تهران: كوير، ۱۳۸۰، 194 ص.

برنت، كريستينا. دولت رفاه و حمايتهاي اجتماعي: راهبردهاي فقرزدايي. ترجمه هرمز همايون‌پور. تهران: موسسه عالي پژوهش تامين اجتماعي، ۱۳۸۳، 322 ص.

بيات زنجاني، بيت‌الله. فقرستيزي. قم: شكوري، ۱۳۷۳، 432 ص.

بيات، غلامرضا. اسلام در مبارزه بنيادي با فقر. تهران: بدر، ۱۳۵۸، 265 ص.

بيستوني، محمد. فقر و ثروت از ديدگاه قرآن و حديث. قم: بيان جوان، ۱۳۸۶، 241 ص.

پرور، اسماعيل. اصلاحات: مبارزه با فقر، فساد و تبعيض. قم: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۰، 179 ص.

پرور، اسماعيل. مبارزه با فقر و فساد در سيره نبوي. تهيه كننده مركز پژوهشهاي اسلامي صداوسيما. قم: دفترعقل، ۱۳۸۸، 104 ص.

تقوا لاهيجي، حميدرضا. جامعه‌شناسي فقر و توسعه. تهران: سياست، ۱۳۸۰، 138 ص.

توكلي، جعفر. جهاني شدن و چالش فقر در كشورهاي در حال توسعه. تهران: سپهرانديش، ۱۳۸۴، 155 ص.

جلالي، محمدفريد. برنامه‌ريزي استراتژيك در كم كردن فقر از طريق كسب و كار. تهران: نيكراد، ۱۳۸۹، 182 ص.

جمالي، قربان. تدبير معيشت از ديدگاه آيات و روايات. قم: سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، نمايندگي ولي فقيه، پژوهشكده تحقيقات اسلامي، انتشارات زمزم هدايت، ۱۳۸۵، 168 ص.

جهانيان، ناصر. اسلام و رشد عدالت‌محور. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، ۱۳۸۸، 637 ص.

حسن‌زاده، محمد و رضا ميرزا‌ابراهيمي. استراتژي كاهش فقر: تجربه كشورهاي شرق آسيا. تهران: موسسه تحقيقاتي تدبير اقتصاد، ۱۳۸۶، 142 ص.

دفتر تبليغات اسلامي شعبه خراسان. پديده‌شناسي فقر و توسعه. قم: حوزه علميه قم، دفتر تبليغات اسلامي، بوستان كتاب، ۱۳۸۰، 4 ج.

دومين سمينار فقر و فقرزدايي در ابعاد اجتماعي، فرهنگي. [برگزاركننده سازمان بهزيستي كشور]. تهران: ستاد برگزاري سمينار فقر و فقرزدايي، ۱۳۷۵، 339 ص.

رهنما، مجيد. آبروي فقر. تهران: نشر قطره، ۱۳۸۸، 400 ص.

ساجدي‌فر، محمود... [و ديگران]. شاخصه‌هاي فقرزدائي در مكتب امام علي عليه السلام . تهران: نسل كوثر، ۱۳۸۲، 152 ص.

سازمان ملل متحد، برنامه محيط زيست. به سوي اقتصاد سبز: مسيرهايي براي توسعه پايدار و فقرزدايي. مترجمان مجيد شفيع‌پور، نرگس صفار. تهران : سازمان حفاظت محيط زيست، ۱۳۹۱، 85 ص.

فراهاني فرد، سعيد. نگاهي به فقر و فقرزدايي از ديدگاه اسلام. تهران: كانون انديشه جوان، ۱۳۸۷، 176 ص.

فني، زهره... [و ديگران]. تحليل و بررسي اقتصادي فقر. تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني، ۱۳۷۵، 250 ص.

قرضاوي، يوسف. مسئله فقر از ديدگاه قرآن و مردم. ترجمه و نگارش عادل نادرعلي. تهران: دفتر نشر فرهنگ قرآن، ۱۳۶۳، 169 ص.

كلباسي حائري، محمد. وسعت رزق و روزي در گستره احاديث و روايات. مترجم مرتضي نجفي. قم: افق فردا، ۱۳۸۰، 256 ص.

گرينسپون، الخاندرو. سياستهاي فقرزدايي: راهبردهاي مبارزه با فقر در كشورهاي در حال توسعه. مترجم ناصر موفقيان. تهران: موسسه عالي پژوهش تامين اجتماعي، ۱۳۸۲، 386 ص.

مبارزه با فقر، فساد و تبعيض با تمركز بر نقش راهبردي صدا و سيما. مجري و مشاور موسسه تحقيقاتي و فرهنگي مفيد؛به سفارش مركز طرح و برنامه‌ريزي صدا و سيما. قم: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، ۱۳۸۳، 423 ص.

مجموعه مقالات گردهمايي بررسي مسئله فقر و فقرزدايي ۲۹ تا ۳۱ ارديبهشت ۱۳۷۵. جمع آوري و تدوين دبيرخانه گردهمايي بررسي مسئله فقر و فقرزدايي در جمهوري اسلامي ايران. تهران: سازمان برنامه و بودجه، مركز مدارك اقتصادي - اجتماعي و انتشارات، ۱۳۷۵.

مظفري‌زاده، سجاد. فقر و بزهكاري. تهران: پندار پارس، ۱۳۹۰، 180 ص.

ميچل، جاناتان و كرولاين اشلي. توريسم و كاهش فقر. ترجمه علي شكوري. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان، ۱۳۹۱، 326 ص.

نوربخش، جواد. فقر و فقير. تهران: يلدا قلم، ۱۳۸۲، 127ص.

هانري، پل مارك. فقر، پيشرفت و توسعه. ترجمه مسعود محمدي. تهران: وزارت امور خارجه، موسسه چاپ و انتشارات، ۱۳۷۴، 409 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

«استراتژي فقرزدايي، تعهد به اصلاحات اقتصادي«. اقتصاد ايران، ش ۲۸، خرداد ۱۳۸۰، ص ۵۱.

اصغري، محمود. «كارآمدي و فقرزدايي در فرهنگ اسلامي«. انديشه حوزه، ش ۲۹، مرداد، شهريور ۱۳۸۰، ص ۱۹۱ - ۲۰۹.

انصاري‌فرد، جواد. «فقر و فقرزدايي از منظر امام علي عليه السلام در نهج‌البلاغه». فرهنگ يزد، ش ۲۱، زمستان ۱۳۸۳، ص ۱۰۶ - ۱۲۱.

بختياري، ارسلان. «از فقرزدايي تا حفظ ارزش دارايي مردم«. گزارش، سال ۶، ش ۶۴، خرداد ۱۳۷۵، ص ۵۶ - ۵۹.

بنيانيان، حسن. «واقع‌نگري در فقرزدايي«. نيستان، سال ۱، ش ۱۰، تير ۱۳۷۵، ص ۴۴ - ۵۳.

پيري، جهانگير. «راهكارهاي فقرزدايي در جامعه«. رسالت اقتصادي، ش ۴، آبان ۱۳۸۳، ص ۱۰، ۱۱.

«جهاد سازندگي و فقرزدايي«. ياد ايام، سال ۴، ش ۱، فروردين ۱۳۷۶، ص ۳۸ - ۴۳.

خرمي. «مروري اجمالي بر نظريات فقرزدايي«. رسالت اقتصادي، ش ۴، آبان ۱۳۸۳، ص ۲۸ - ۲۹.

درخشان، رستم. «تاثير و اهميت وجدان كاري بر فقرزدايي و امنيت ملي«. معرفت، ش ۵۸، مهر ۱۳۸۱، ص ۱۱۴ - ۱۱۶.

«راهكارهاي فقرزدايي در اقتصاد ايران«. رسالت اقتصادي، ش ۴، آبان ۱۳۸۳، ص ۱۴ - ۱۵، ۲۱.

زياري، كرامت‌الله. «تحليلي بر اندازه‌گيري و تبيين خط فقر و سياست‌هاي فقرزدايي در استان يزد». جغرافيا و توسعه، ش ۱۵، پاييز ۱۳۸۸، ص ۵ - ۲۰.

سفيدي، هوشمند. «اثرات و پيامدهاي فقر و فقرزدايي«. بصائر، سال ۴، ش ۲۲، آذر، دي ۱۳۷۵، ص ۴۳ - ۴۷.

سليماني‌مهرنجاتي، محمد. «نگاهي به مفهوم فقر و ديدگاه‌هاي فقرزدايي«. كار و كارگر، ۲ مرداد ۱۳۷۶، ص ۵.

سيفي‌اعلا، مسعود. «چين و ايران برنامه‌اي براي فقرزدايي«. ابرار اقتصادي، ۵ مهر ۱۳۸۰، ص ۳.

سيفي‌اعلا، مسعود. «مثل چين فقرزدايي كنيم«. مناطق ويژه اقتصادي، سال ۲، ش ۹، آبان، آذر ۱۳۸۰، ص ۱۵.

شاهنده، بهزاد. «جهاني‌شدن، گسترش فقر يا فقرزدايي«. ايران، ۲۴ فروردين ۱۳۸۲، ص ۱۳.

شعاعي، منيژه. «توسعه فرهنگ صرفه‌جويي و انضباط مالي نقطه آغاز فقرزدايي از جامعه«. كيهان هوايي، ش ۱۱۸۵، ۳۰ خرداد ۱۳۷۵، ص ۱۲ - ۱۳، ۸.

«شناخت فقر و چگونگي فقرزدايي«. ارزشها، سال ۱، ش ۵، ۱ دي ۱۳۷۵، ص ۷؛ ش ۶، ۱۵ دي ۱۳۷۵، ص ۶، ۷.

شيرازي، فريبا. «توجه به فقرزدايي از طريق اعتبارات«. پيام زن، سال ۶، ش ۳، خرداد ۱۳۷۶، ص ۴۴ - ۴۵.

شيركوند، سعيد. «فقر و فقرزدايي«. ايران، ۲۰ خرداد ۱۳۷۵، ص ۱۳؛ ۲۱ خرداد ۱۳۷۵، ص ۱۳.

صادقي‌پايين‌كولايي، علي‌اكبر. «نظام بانكي و فقرزدايي«. اطلاعات، ۱۸ فروردين ۱۳۷۶، ص ۶.

صرامي، حسين. «مباحثي پيرامون فقر‌زدايي و توانمند‌سازي فقيران». تعاون. ش ۲۵۱، اسفند ۱۳۸۳، ص ۲۰ - ۲۶.

طبرستاني، مريم. «فقرزدايي و تعاون«. تعاون، دوره جديد، ش ۸۴، شهريور ۱۳۷۷، ص ۲۳ - ۲۷، ۷۱.

عرفان، اصغر. «سرخ به رنگ سيلي: روز جهاني ريشه‌كني فقر». گلبرگ. شماره ۶۷، مهر ۱۳۸۴، ۱۰۵ - ۹۱.

غلامي، رضا. «فقرزدايي در عصر عدالت‌خواهي«. سياست روز، ۲۷ آبان ۱۳۸۲، ص ۱۰.

«فقرزدايي و رفع تنگناهاي اقتصادي». جمهوري اسلامي، ۱۷ شهريور ۱۳۸۶، ص ۱۲.

«فقرستيزي و محروميت‌زدايي در انديشه و روش امام خميني». جمهوري اسلامي، ۱۷ فروردين ۱۳۸۷، ص ۱۲.

فكرآزاد، حسين. «نقش مددكاران اجتماعي در فقرزدايي جامعه«. كيهان، ۴ اسفند ۱۳۷۵، ص ۶.

«فلسفه فقرزدايي در اسلام». زائر، ش ۱۶۰، فروردين ۱۳۸۷، ص ۳۰.

قمري‌وفا، مصطفي. «آيا فقرزدايي به خط پايان رسيده است«. كيهان، ۷ اسفند ۱۳۷۸، ص ۶.

قنبرپور، مصطفي. «فطريه، راهي براي فقرزدايي«. ابرار، ۶ دي ۱۳۷۹، ص ۷.

كرباسيان، مهدي. «نقش بيمه‌هاي اجتماعي در فقرزدايي». رسالت، ۱ خرداد ۱۳۷۵، ص ۱۳.

كياءالحسيني، ضياءالدين. «نقش زكات فطره در فقرزدايي: مطالعه موردي: ايران ۱۳۸۵ – ۱۳۷۰». اقتصاد اسلامي، ش ۳۱، پاييز ۱۳۸۷، ص ۱۳۳ - ۱۵۹.

محمدي، ابوالقاسم. «فقر و فقرزدايي«. بينش سبز، ش ۱۷، اسفند ۱۳۸۳، ص ۴۰ - ۴۴.

مشبكي، اصغر. «نقش وجدان كاري در بهره‌وري و فقرزدايي«. توسعه، ۱۲ اسفند ۱۳۷۷، ص ۵.

مهاجري، مسيح. «امام خميني رحمه الله ، احياي تفكر فقرستيزي و عدالت‌خواهي اسلامي«. رسالت، ۱۳ خرداد ۱۳۸۱، ص ۴ - ۵، ۷ ويژه‌نامه.

موسوي‌زاده، محسن. «فقرزدايي از ديدگاه رهبران اسلامي». زائر، ش ۱۶۱، ارديبهشت ۱۳۸۷، ص ۳۵

«نقش صنايع كوچك در فقرزدايي«. امكان، ش ۱۰۵، ۱۰۶، مرداد و شهريور ۱۳۸۳، ص ۴۷.

«نگاهي به فقر و فقرزدايي در اسلام«. كتاب ماه دين، ش ۳۳، ۳۱ تير ۱۳۷۹، ص ۳۴ - ۳۵.

هاشمي داراني، حسن. «چگونه مي‌توان رشد كشاورزي، فقرزدايي و محيط پايدار داشت«. بينش سبز، ش ۱۷، اسفند ۱۳۸۳، ص ۶۱ - ۶۵.

وجداني، حميدرضا. «به كارگيري فناوري اطلاعات در فقرزدايي». جهاد، ش ۲۵۵، بهمن و اسفند ۱۳۸۱، ص ۴ - ۱۰.

يوسفي، محمدرضا. «فقرزدايي از منظر فقها». نامه مفيد، ش ۱۷، بهار ۱۳۷۸، ص ۹۳ - ۱۱۴.

قناعت

اشاره

قناعت

يكي از صفاتي كه تضمينكننده آرامش و سازگاري در زندگي اجتماعي است و فقدان آن آرامش را از زندگي مي‌ربايد، قناعت در افراد خانواده است، به طوري كه فرد زندگي خود را با امكاناتي كه در اختيار دارد، منطبق سازد. در كتاب‌هاي لغت، خرسندي، بسنده كردن به قسمت، بسنده كردن به مقدار نياز، صرفه‌جويي، خشنودي به آن چه از روزي و معاش قسمت مي‌شود را، از معاني قناعت برشمرده‌اند.

آنچه از مجموعه تعاريف به دست مي‌آيد، اين است كه فرد قانع در بُعد شناختي، معتقد است هر چه از سوي خدا به او برسد، فضل اوست؛ در بُعد عاطفي به همه محدوديت‌ها و مقدرات رضايت مي‌دهد و در بُعد رفتاري، بر وفق محدوديت‌ها عمل مي‌كند و با آن كنار مي‌آيد. اين فضيلت اخلاقي همواره در آموزه‌هاي اسلامي و سيره پيشوايان ديني و علماي مذهبي مورد توجه و تاكيد قرار گرفته است. در اين خصوص داستانها و حكايتهاي ناب و درس‌آموزي از سرگذشت فردي و اجتماعي بزرگان نقل شده است كه در جاي خود شنيدني است. اما پژوهشگران نيز از كنكاش و بسط اين مفهوم غافل نبوده و آثار گرانبهايي در بررسي وجوه مختلف قناعت پديد آوردهاند كه در ادامه تعدادي از اين آثار معرفي ميگردد:

الف. كتاب‌ها

الف. كتاب‌ها

آذري خوئيني، شمس‌الدين. گنج قناعت. قم: ظهور، ۱۳۸۰، 320 ص.

رستگار جويباري، ولي‌الله. قناعت از ديدگاه اميرالمومنين علي عليه السلام . تهران: زهد، ۱۳۸۱، 178 ص.

زاهدنيا، سعيد. قناعت رمز خودساختگي،اسراف نماد خودباختگي. قم: زاهدي، ۱۳۸۷، 232 ص.

سعادتمند، رسول. درسهايي از امام: قناعت و ساده زيستي. قم: تسنيم، ۱۳۸۹، 184 ص.

علي‌جاني، قاسم. حيات طيبه "زندگي پاكيزه" پيرامون قناعت و اسراف از نظر اسلام. قم: دار الكتاب، ۱۳۸۰، 388 ص.

قناعت، پرهيز از اسراف. گردآوري و تدوين موسسه فرهنگي هنري قدر ولايت. تهران: قدر ولايت، ۱۳۹۲، 120 ص.

محمدي، محمدرضا. قناعت و سلامت. قم: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني رحمه الله ، ۱۳۸۸، 176 ص.

موظف‌رستمي، محمدعلي و داريوش فتاحي. نقش مسجد در ترويج فرهنگ قناعت و صرفه‌جويي. كرج: پرهيب، ۱۳۸۹، 120 ص.

ب. مقالات

ب. مقالات

بهشتي، سهيلا. «احاديثي در باره اسراف و قناعت». گلبرگ، شماره 111، تير و مرداد 1388، ص 186.

جباري، محمدرضا. «سيره اقتصادي و معيشتي پيامبراعظم صلي الله عليه و آله ». نامه تاريخ پژوهان، شماره 9، زمستان 1385 و بهار 1386، ص 27.

جلوداريان، زهرا. «ارزش و اعتبار قناعت در فرهنگ ايراني - اسلامي: جستاري در ادبيات قناعت در ايران». رسالت، ۱۲ ارديبهشت ۱۳۸۸، ص ۱۸.

حسين زاده، علي. «نقش قناعت در بهره مندي از زندگي». معرفت اخلاقي، شماره 4، پاييز 1389، ص 115 - 135.

«حكمت انديش، وجيهه. غناي قناعت پيشگان». نامه جامعه، شماره 93، خرداد

1391، ص 22.

رحيمي، مهدي. «قناعت و زهد». انديشه دانشجو، شماره 96، آذر 1386، ص 29.

«قناعت داشته باشيد راه سعادت را بدانيد». آفاق مهر، شماره 27، خرداد و تير 1387، ص 55

«قناعت در رزق و روزي سبب وسعت آن مي‌شود!: در محضر آيت‌الله مكارم شيرازي». رسالت، ۲ شهريور ۱۳۸۷، ص ۶.

«قناعت و اسراف». آشنا خانواده، شماره 83، مرداد 1381، ص 55.

«قناعت و ميانه روي، لوازم تحقق جهاد اقتصادي». پيشگامان، شماره 66، بهمن 1390، ص 4.

«قناعت، رهايي از فقر و وابستگي«. ابرار، ۲۴ دي ۱۳۷۵، ص ۵.

«قناعت، سرمايه معنوي». پرسمان، شماره 107، آذر 1390، ص 4.

كاملي، ابراهيم. «زهد و قناعت؛ وظيفه حاكمان». فرهنگ كوثر، شماره 81، بهار 1389، ص 31.

كرماني، نجمه. «قطره چون دريا (قناعت پيشگي در قاموس معصومين)». شميم ياس، شماره 40، تير 1385، ص 11.

كلانتري، ابراهيم، ليلا جنتي. «همبستگي قناعت و آرامش روان از منظر امام علي در نهج البلاغه». پژوهشنامه اخلاق، شماره 17، پاييز 1391، ص 27.

مظفر، محمدجواد. «رفاه عمومي با كار و قناعت ملي». چشم انداز ايران، شماره 33، شهريور و مهر 1384، ص 32.

مهدويان، وحيد. «قناعت و صرفه جويي يا الگوي صحيح مصرف». درسهايي از مكتب اسلام، شماره 645، آذر 1388، ص 71.

موسوي، سيدعباس. «فرهنگ زهد و قناعت در كلام و سيره قرآني معصومين عليهم السلام ». فصلنامه قرآني كوثر، شماره 31، نيم فصل اول تابستان 88، ص 21 - 30.

مير اكبري، رقيه سادات. «آثار تربيتي و روان شناختي قناعت». راه تربيت، شماره 11، تابستان 1389، ص 135.

ميرسنجري، ميرمهرداد. «سرزمين آرامش و قناعت«. ايران، ۲۶ مهر ۱۳۸۴، ص ۹.

ناصرآزاد، رسول. «قناعت و صرفه‌جويي - اسراف و تبذير». فرهنگ دارالارشاد اردبيل، ش ۷، بهار ۱۳۸۰، ص ۱۱۳ - ۱۱۶.

نظامي سريدار، رضا. «قناعت در كلام رضوي». زائر، شماره 132، آذر 1384، ص 16.

واحديزاده، احمدعلي. «نگاهي به قناعت در سخنان اميرمومنان عليه السلام ». آفاق مهر، شماره 46، شهريور و مهر 1390، ص 103.