آئینه عفاف

مشخصات کتاب

سرشناسه : شاهرخی، محمود، ۱۳۰۶ - ، گردآورنده.

عنوان و نام پدیدآور : آئینه عفاف/گردآورندگان محمود شاهرخی، مشفق کاشانی.

مشخصات نشر : قم: اسوه، ۱۳۸۷.

مشخصات ظاهری : ۳۴۶ ص.

شابک : ۷۰۰۰۰ ریال:978-964-542-129-6

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

موضوع : حجاب -- شعر -- مجموعه‌ها.

موضوع : شعر فارسی -- قرن ۱۴ -- مجموعه‌ها.

موضوع : شعر فاطمی - حضرت زهرا (س)

شناسه افزوده : کی‌منش، عباس، ۱۳۰۴ -

رده بندی کنگره : PIR۴۱۹۱/ح۳۳‌ش۲ ۱۳۸۷

رده بندی دیویی : ۸فا۱/۶۲۰۸۳۱

شماره کتابشناسی ملی : ۱۵۰۸۴۷۸

اشاره

جلوه‌ی ملکوت

ملک در سجده‌ی آدم زمین بوس تو نیت کرد

که در حسن تو چیزی دید بیش از طور انسانی

حافظ

آفریدگار توانا را در پرده‌ی مشیت، رمز و رازهاست و در نهانخانه‌ی تقدیر و ابداع، طرفه‌کاریها. آن یگانه‌ی بی انباز از پی اظهار قدرت و ابراز حکمت خویش، امور ممتنع را میسر و محال را ممکن می‌سازد، گاه آتش را بر خلیل گلستان می‌کند و از عصای چوبین موسی اژدها پدید می‌آورد و گاه آب نیل را بر قبطیان خونابه می‌سازد، هر چند عقل جز وی خرده‌بین، از ادراک حقیقت و ماهیت آن عاجز است، اما چنین اموری برای آن کیمیا کار قدیر امری ممکن است و تبدیل و تغییر ماهیت کاری آسان.

ای مبدل کرده خاکی را به زر

خاک دیگر را نموده بوالبشر

کیمیا داری که تبدیلش کنی

گرچه جوی خون بود نیلش کنی

این چنین میناگریها کار تست

وین چنین اکسیرها ز اسرار تست

اما در این عالم گاه واقعه‌ای به وقوع می‌پیوندد که هر چند به ظاهر، طبیعی می‌نماید ولی اگر در آن به دیده‌ی بصیرت بنگریم آن واقعه خود معجزه‌ای بزرگ است و از حیث شمول و تاثیر به مراتب از آن معجزات عظیم‌تر.

آیا ظهور پیامبر گرامی اسلام در میان عرب جاهلی و آن مردمی که از هرگونه کمال و فضیلتی عاری بودند و خود بزرگترین معجزه به شمار نمی‌آید؟.

انسانی با آن همه محاسن و مکارم که تجسم جمیع فضائل بود از میان قومی برخیزد که جز فساد و تباهی و قتل و غارت پیشه‌ای نداشتند و به انواع مناهی و ملاهی آلوده بودند.

اشراف و سران قبائل آنان، مردمی هوسران و شهوت‌پرست بودند که جز شکمبارگی و شهوترانی و رباخواری و تفاخر قومی امتیازی

نداشتند و افتخارشان پرده‌داری کعبه بود که آن خانه را جایگاه بتان ساخته بودند، همان مردم تیره‌بخت خودخواهی که از غایت جهل و عصبیت، دختران معصوم خویش را زنده به خاک تیره‌ی گور می‌سپردند و هرگز رگ مهر و عاطفت آنان نمی‌جنبید، و بدین عمل وحشیانه و هولناک تفاخر نیز می‌کردند.

از میان چنین قومی خداوند، محمد (ص) را که مظهر جمیع فضائل و مجمع تمام مکارم بود برانگیخت تا آئینی را بنیان نهد که تا انقراض عالم عهده‌دار انتظام جامعه و تربیت نوع انسان و سبب سعادت و رستگاری آنان گردد.

و طرفه‌تر اینکه از میان همان قوم که دختران را زده به گور می‌سپردند و از نسل همان پیامبر، دختری پا به عرصه‌ی هستی گذارد که جلوه‌ی جلال و جمال خداوند و آینه‌ی تمام نمای خصائل پیامبر و اسوه‌ی جمیع فضائل و کمالات باشد.

آری فاطمه، آن یگانه بانوئی که دیده‌ی روزگار به بزرگی و علو قدر و کرامت و فضیلت او هرگز به خود ندیده، وجودش یکی از بزرگترین معجزات بشمار است.

بانوئی که آیات کتاب خدا و روایات پیامبر و ائمه‌ی هدی، بیانگر منزلت و مرتبت اوست و خداوند و برگزیدگان خداوند ستاینده‌ی اویند،

آیا کدام زبان و قلم را یارای آن است که او را بستاید و کمالات بی‌حد او را شرح کند.

خداوند به نص وحی، مقام عصمت او را در آیت تطهیر بیان کرده و ساحت قدس وی را از هر آلایشی منزه و مبرا دانسته است.

در آیه‌ی مباهله با نصارای نجران، فاطمه یکی از ارکان آن جمع و در عداد دیگر معصومان بشمار است.

سوره‌ی مبارکه‌ی کوثر، وجود شریف او را خیر کثیر و برکت و نعمت جاویدان خوانده است.

روایات بسیار از رسول گرامی اسلام و ائمه‌ی معصومین در نعت و منقبت و مقام شامخ او رسیده که در مطاوی کتب فریقین موجود است.

زندگانی فاطمه علیهاسلام از آغاز تا انجام، نمونه و سرمشق است برای انسانهای فضیلت جو و حق‌طلب، چه زهرا سلام‌الله‌علیها انسان کامل است و اسوه‌ی تمام فضائل.

او از آغاز زندگی همگام و همراه با پدر عظیم الشان خود، راه پرنشیب و فراز مبارزه را پیمود و در کوران جمیع حوادث و مصائب استوار و مقاوم به استقبال خطر رفت، در مکه در آغاز دعوت و در مدینه پس از هجرت گام به گام با پدر و همسر خود، در راه استقرار

حکومت توحید و تثبیت بنیان اسلام راه سپرد و در این راه رنجها برد و خون دلها خورد و لحظه‌ای از پای ننشست.

فاطمه در انتظام امور خانه و تربیت فرزندان و حُسن سلوک با همسر، نمونه و سرآمد بود و در عین حال در متن حوادث و رویدادهای جامعه حضور فعال داشت و هرگز از مسئولیت و رسالت خویش غافل نماند.

او به اثبات رسانید که زن موجودی است عظیم القدر و ملکوتی که اگر به مقام و جایگاه والای خویش واقف گردد، آنچنان به قله عظمت و ذروه‌ی کمال عروج می‌کند که دیده‌ی عقل دیده‌وران را خیره می‌سازد و صاحبنظران را به حیرت و اعجاب وامی‌دارد.

فاطمه به زنان عالم آموخت که قبول مسئولیت‌های اجتماعی و مبارزه با بیداد و انحراف و پاس ارزشهای متعالی، تعارضی را با انجام مسئولیت‌های خانه و خانه‌داری ندارد و زنان می‌تواند در این هر دو عرصه سهمی بسزا و تاثیری ژرف داشته باشند.

فاطمه تنها یک شخص نیست بلکه او شخصیتی است جاویدان و حقیقتی است سیال که در بستر زمان جاری است، و زلال فضیلت و کمال است که بر جویبار اندیشه و ذهن طالبان حقیقت و جویندگان فضیلت روان است و سرزمین‌های مستعد و قابل را سیراب می‌سازد

و از آن گلهای معرفت و حکمت می‌رویاند، او نهال برآمده از بوستان نبوت است و گل شکفته در گلزار رسالت، غنچه‌ای است که با نسیم وحی شکفته و در فروغ مهر ولایت بالیده است، او پا به پای پدر و همسر در جمیع صحنه‌ها حضور داشت و در برافراشتن کاخ رفیع اسلام سهمی بسزا از آن وی بود، از این رو سخت مترصد بود که این آئین الهی از انحراف مصون ماند و از دستبرد بدعت و خلاف در امان باشد، چنین بود که چون بنیان‌گذار اسلام به سوی رضوان الهی و رفیق اعلی رخت کشید و امر زمامداری دستخوش خلاف و اختلاف شد او نه تنها از برای حق خویش بلکه از پی حقظ اصول و پاس حقیقت دین و مرز شریعت بپای خاست و از حوزه‌ی آئین و حدود شرع دفاع کرد و با آن خطابه‌ی شورانگیز جاویدان که مناظره و محاجه‌ی او است با خلیفه‌ی وقت، مسئولیت خویش را به انجام رسانید.

مراد و مقصد فاطمه تنها بازگردانیدن قطعه زمین فدک نبود که در نظر آن بانوی یگانه فضای آفرینش تنگ بود، بلکه مقصود اصلی وی جلوگیری از خلاف و اعمال زور و انحراف از اصول بود، چنانکه شاعر گوید:

ملک تو مرز ملکوت خداست

کی به هوای فدک خیبری

و امام علی علیه‌السلام در نامه‌ی معروف خود به عثمان بن حنیف فرماید:

بلی، کانت فی ایدینا فدک، من کل ما اظلته السماء، فشحت علیها نفوس قوم و سخت عنها نفوس قوم آخرین... ما اصنع بفدک و غیر فدک.

آری از آنچه آسمان بر آن سایه افکنده، در دست ما فدک بود، گروهی بر آن بخل ورزیدند و جمعی از آن درگذشتند و آن را بخشیدند، مرا با فدک چه کار است و با آن چه خواهم کرد.

باری زهرا علیهاالسلام پاسدار مرز آئین و حافظ حوزه‌ی دین بود، اگر از آن بزرگ بانو تنها همان خطابه‌ی شورانگیز و گرانمایه‌ی او که در مسجد مدینه ایراد کرده بر جای مانده، بر عظمت روح و بلندی اندیشه و اشراف وی بر امور جاری و سیطره‌ی او بر معارف و حقایق والا، کافی بود.

فاطمه با منطق خدائی خویش که فصل الخطاب است با خلیفه‌ی وقت به مناظره و محاکمه پرداخت و مجمع مسلمانان را از اعوجاج و انحرافی که پیش آمده بود هشدار داد، این خطابه از نوادر و فرائدی است که در سلک سخنان بلند روزگار بشمار است و فروغ معارف و حقایق آن آفاق اندیشه‌های معرفت جو را روشن می‌سازد.

و از دیرباز مطمح نظر ادیبان و سخنوران بوده و بر آن شروح و تعلیقات نوشته‌اند، آیا در برابر آن عقیله‌ی خاندان وحی و پرورده‌ی مکتب نبوت، و خداوندگار سخن، چه کسی قادر است تا او را بستاید یا فضائل و کمالات بی‌شمار وی را باز گوید:

گر بریزی بحر را در کوزه‌ای

چند گنجد، قسمت یک روزه‌ای

فاطمه علیهاسلام آن معنی متعالی و حقیقت والائی است که در واژه‌ها و کلمات در نمی‌گنجد و در قید عبارت درنمی‌آید.

تردیدی نیست که هنر به طور مطلق، از جمله شعر در ترسیم و تصویر چهره‌ها و بیان خصائص شخصیت‌ها سهمی بزرگ و تاثیری شگرفت دارد، هنرمند است که با خلاقیت خویش می‌تواند نام و اثر انسانی را جاودانگی بخشد و بیانگر فضیلت و کمال او باشد، اما گاهی فرد مورد تعریف چنان بلند مرتبه و عظیم القدر و واجد کمالات بی‌شماری است که هنر نیز در برابر او از شرح و بیان عاجز و ناتوان است و عظمت بی‌حد آن را برنمی‌تابد، و فاطمه آنچنان حقیقتی است که هنر با همه گسترگی از تبیین و ترسیم شخصیت او عاجز است.

به زیورها بیارایند وقتی خوبرویان را

تو زیبا رو چنان خوبی که زیورها بیارائی

اما عشق و ایمان و علاقه و اعتقاد، دامان هنرمند، از جمله شاعر را رها نمی‌سازد و او را ملزم می‌دارد تا با همه ناتوانی و عدم بضاعت، فرد مورد علاقه و اعتقاد خود را بستاید و پرتوی از فروغ بی‌پایان او را در منظر و مرآی کمال جویان قرار دهد و خود با این خدمت ناچیز، بدان ممدوح تقرب جوید.

شاعرانی که به ثنا و ستایش فاطمه علیهاسلام پرداخته‌اند هر یک کم و بیش نشان از منزل و مرتبه‌ی خویش داده‌اند، نه در حد منزلت آن بانو سخن گفته‌اند، آنان با علم و آگاهی بدین حقیقت که مقام والا و مرتبت علیای آن ستوده‌ی خداوند برتر از مدایح آنان است، مع الوصف به سائقه‌ی ایمان و عشق، زبان به مدحت و منقبت آن مرات جمال الهی گشوده و هر یک بفراخور بضاعت و میزان استطاعت خویش بدان حبیبه‌ی داور، اظهار ارادت و محبت نموده‌اند.

این مجموعه، نمونه‌ای است از عشق و ارادت شاعرانی که شیفته‌ی عظمت و دلباخته‌ی محبت دخت گرامی رسول معظم و امام امامان بزرگوار و معصومند، هر یک به زبانی به مدحت و ثنای آن مجمع کمال و فضیلت پرداخته‌اند.

یکی بسان بلبل به نواخوانی و دیگری چون قمری به ترانه‌گوئی و مراد آنان همه عرض ارادت و اخلاصی است به آستان زهرای مرضیه

علیهاسلام.

این مجموعه از منابع و مآخذ متعددی استخراج و انتخاب شده و سعی ما بر آن بوده که حتی‌المقدور از سروده‌های خوب و موثر سود جوئیم. اما این ادعا را نداریم که آنچه در این دفتر گرد آمده همه آثاری یکدست و برگزیده و فاخر است، چه چنین چیزی خاصه در چنین مجموعه‌هائی که مخاطب‌های متفاوت دارد از نوادر است، اما سعی شده که تا حدی از آثار خوب نقل شود و بطور نسبی چنین است.

لازم به توضیح است که برخی از قصائد طولانی که در حوصله‌ی چنین مجموعه‌ای نمی‌گنجید، انتخاب بعمل آمده و تلخیص شده است یا از بعضی اشعار به علت ترکیبی نامناسب یا واژه و لغتی مهجور و نامانوس، بیت یا ابیاتی حذف شده، اما کوشش به عمل آمده تا به کلیت آن اثر لطمه و خدشه‌ای وارد نشود.

آنچه مسلم و محقق است اینکه جمیع این آثار اعم از عالی و متوسط، محصول و مولود ایمان و عشق و محبت سرایندگان آنها است نسبت به بانوی بانوای و سیده‌ی نساء عالمیان فاطمه علیهاسلام و همگان چشم امید و مرحمت به آستان جلال آن مخدره‌ی حریم قدس الهی دارند، امید است که این خدمت ناچیز، مرضی خداوند سبحان و مورد قبول پیشگاه زهرای مرضیه صلوات‌الله‌علیها واقع گردد.

و برای سرایندگان و خوانندگان و گردآوردندگان ذخیره‌ای باشد در یوم الحساب و وسیله تقرب به حریم فاطمه در روز رستخیز، تا آن شفیعه‌ی محشر در آن روز بیم و خطر همگان را دستگیر و شفیع گردد.

اللهم تقبل منا بمنک و کرمک

محمود شاهرخی «جذبه»- مشفق کاشانی

محمود شاهرخی «جذبه»

افق عصمت

در باغ جلوه‌ی گل رعنا خجسته باد

طرف چمن به بلبل شیدا خجسته باد

گل می‌برد قرار ز مرغان نغمه ساز

فصل طرب به مرغ خوش‌آوا خجسته باد

سر زد فروغی از افق عصمت و عفاف

میلاد نور در شب یلدا خجسته باد

بشنو نشید زهره که خواند به بام چرخ

فرخ طلوع کوکب زهرا خجسته باد

گویند جمله پردگیان حریم قدس

این موهبت به سید بطحا خجسته باد

این خیر بی‌نهایت و این کوثر عظیم

بر حضرت خدیجه و طاها خجسته باد

فرخنده روز مولد مسعود فاطمه

آن نور محض و عصمت کبری خجسته باد

خیر کثیر

نور دل و دیده‌ی پیمبر زهراست

ام‌الحسنین و کفو حیدر زهراست

آن خیر کثیر را که از فرط کمال

ایزد بستود و خواند کوثر زهراست

معنی کوثر

این نادره‌ی جهان هستی

وی جلوه‌ی جاودان هستی

ای ذات تو اصل آفرینش

وی از تو بپا جهان هستی

ای گلبن گلشن رسالت

وی میوه‌ی بوستان هستی

ای ماه منیر برج عصمت

تابنده به آسمان هستی

تو جان محمدی «ص» و باشد

آن نور یگانه جان هستی

در آینه‌ی رخ تو پیداست

آن صورت بی نشان هستی

ای دست خدا در آستینت

خاک درت آستان هستی

ای فاطمه، ای عزیز داور

ای معنی جاودان کوثر

ای اسوه‌ی بانوان عالم

شد زن به وجود تو مکرم

انسان به کمال تو مباهی

نسوان ز جلال تو معظم

گر خاتم انبیاست احمد

هستی تو نگین دست خاتم

جان تو کرامت مصور

جسم تو حقیقت مجسم

بردی پی‌پاس حق بسی رنج

خوردی پی حفظ دین بسا غم

تا جور برافتد از زمانه

تا عدل علم زند به عالم

ای فاطمه، ای عزیز داور

ای معنی جاودان کوثر

مرآت جمال

ای نادره‌ی جهان هستی

وی جلوه‌ی جاودان هستی

ای علت آفرینش خلق

وی از تو بپا جهان هستی

ای گلبن گلشن نبوت

وی میوه‌ی بوستان هستی

ای ماه منیر برج عصمت

تابنده به آسمان هستی

ای نفس مکرم محمد «ص»

شادست به تو روان هستی

ای جفت علی و مام مهدی

آن رهبر کاروان هستی

مرآت جمال لا یزالی

در تست عیان نهان هستی

تو جان پیمبری و باشد

آن سر وجود، جان هستی

در آینه‌ی رخ تو پیداست

آن صورت بی‌نشان هستی

ای دست خدا در آستینت

خاک درت آستان هستی

ای فاطمه ای که شد ز رفعت

از نام تو تر زبان هستی

ای آنکه تو را نبود روزی

جز خون جگر ز خوان هستی

بر «جذبه» ز لطف رحمت آور

ای رحمت بیکران هستی

فؤاد کرمانی

کوکب تابان

چو نورش در بسیط ارض از عرش برین آمد

خدا را هر چه رحمت بود نازل بر زمین آمد

ز نورش رحمت از رب المشارق تافت بر عالم

چو زهرا را ظهور از رحمه للعالمین آمد

به رشک آسمان طالع شد از روی زمین ماهی

که از شرم رخش خورشید، خاکستر نشین آمد

هویدا گشت بر چرخ نبوت کوکبی تابان

که مهرش مشتری چون زهره بر ماه جبین آمد

ز عرش کبریا بر فرش چون نورش هویدا شد

ملایک در طوافش از یسار و از یمین آمد

چو از جان آفرین در صورت آمد نقش دختر

هزاران آفرین بر نقش، از جان آفرین آمد

جمالی در تجلی آمد از پیراهن امکان

که صد خورشید و ماهش جلوه‌گر از آستین آمد

چو خورشد است پیدا از دو روشن گوشوار او

که این کرسی‌نشین را منزلت عرش برین آمد

در او نور علی ممزوج با نور محمد شد

مه و خورشید از این مشرق صباح واپسین آمد

علی عین محمد بود در عین فواد اما

تعین ⁽¹⁾بود کاینجا پرده بر عین دو بین آمد

از آن تاری که چرخش رشت با دست عبودیت

میان حق و جبریل امین حبل المتین آمد

علی مرآت یزدان بود و ذاتش بیقرین، آری

خدای بیقرین مرآت ذاتش بیقرین آمد

بتول آیینه شد، آیینه‌ی اوصاف یزدان را

چنان آیینه را آیینه در عالم، چنین آمد

چو از رنگ تعین صاف شد اوصاف این دختر

ز بیرنگی رخش آیینه‌ی سلطان دین آمد

نجویند اهل بینش استعانت جز به نور او

که در هر ورطه نورش مستعان و مستعین آمد

ملایک را از آن شد سجده واجب بر گل آدم

که این نور خدا را جلوه اندر ماء و طین آمد

یقین در حق ندارد هر که شک در حق او دارد

بلی حق الیقین از دولت عین الیقین ⁽¹⁾آمد

ولایش آب حیوان است جاری در عروق دل

حیات جان انسانی از این ماء معین ⁽²⁾آمد

ز حسن طلعتش افتاد عکسی آفرینش را

ز عکس روی او پیدا بهشت و حور عین آمد

نمود از سایه‌ی قدش تجلی نخله‌ی طوبی ⁽¹⁾

بیانات لبش نهرین شیر و انگبین آمد

چنان از ماه رویش روشن آمد ظلمت غبرا

که گوئی بر زمین مهر از سپهر چارمین آمد

کنیزش را نباشد اعتنا بر تخت بلقیسی

غلامش را سلیمان بنده‌ی تاج و نگین آمد

در اوصاف کمال او همین کافیست بر دانا

که این دوشیزه را شوهر امیرالمومنین آمد

«فواد» از جان و دل چون دوست دارد آل‌احمد را

به سمع جان اهل دل کلامش دل‌نشین آمد

کلک قدرت

زین دخت نبی که طلعتش نور بهشت

آورد زمانه دختری حور سرشت

چون خط جمال او به دیباچه‌ی صنع

در نقطه‌ی حسن کلک قدرت ننوشت

طینت زهرا

ایزد چو سرشت طینت زهرا را

پرورد صفات دره‌ی بیضا را

ز آن دره که داشت رنگ بیضا به جمال

آورد به جلوه لؤلؤ حمرا را

برج نبوت

منور خواست چون خلاق عالم چهر دنیا را

نمود از مشرق ابداع، تابان نور زهرا را

چو از برج نبوت مشرق آمد چهر این کوکب

ز نور جلوه روشن کرد عقبی را و دنیا را

در این مشکات ناسوتی از آن مصباح لاهوتی

منور کرد یزدان روی ماه و چهر بیضا را

از این دختر که با دست خدا شد پایه‌اش همسر

بر آدم تا ابد فخر و شرف باقی است حوا را

از آن رو خوانده احمد نور چشم و چشمه‌ی نورش

که پیش از آفرینش نور بود آن چشم بینا را

نقاب افکند بر چهرش فلک چون دید این کوکب

برد از جلوه رونق آفتاب عالم‌آرا را

پیمبر داشتی مهرش به اوصافی که در چهرش

تعالی الله عیان دیدی جمال حق تعالی را

سزاوار است گر مرگ کنیزش را کنیز آید

و یا بهر غلامش گر غلام آرد مسیحا را

صدف

عالم صدف است و فاطمه گوهر اوست

گیتی عرض است و این گهر جوهر اوست

در قدر و شرافتش همین بس که ز خلق

احمد پدر است و مرتضی شوهر اوست

برتر از انبیا

تا مادر دهر زاده فرزند و نژاد

صد گونه پسر چو انبیا زاد و نهاد

دختر که نبی شود نپرورد جهان

چون برتر از انبیا یکی فاطمه زاد

سنجر کاشانی

خاتون خلدزاد

هم خضر آب داشت، هم اسکندر آینه

مثل تویی که دید در آب و در آینه؟

از بیم چشم زخم فلک ز آفتاب و ماه

حاضر کند به بزم تو تا مجمر آینه

عکس ترا که شعله صفت سرکش آمده

در بر اگر کشد نکند باور آینه

با آفتاب روی تو بدر است و دور از او

آید هلال وش به نظر لاغر آینه

زنگ نقاب ز آینه‌ی حسن دور کن

هرگز به روی خلق نبندد در آینه

تنها جهان حسن ترا ملک خویش کرد

عالم گرفت بی مدد لشکر آینه

تا آمده ز گرد ره مصر سرمه‌ای

یعقوب داده است به صیقل‌گر آینه

تقلید وضع ساده‌ی خیر النسا نمود

زان رو نکرد بر سر و بر زیور آینه

بانوی عرش حجله و خاتون خلد زاد

آن کز حیا نه خواسته از شوهر آینه

گر احتساب عصمت او پرتو افکند

بی خطبه عکس را نکشد در بر آینه

با اهتمام شرمش در کسوت اناث

از زنگ چون به سر نکشد معجر آینه؟

خواهد شکوه عصمتش ار پرتو افکند

بر عرصه تنگ گردد یک خاور آینه

سیدرضا مؤید خراسانی

ثنای فاطمه

بی یاد دوست عقده‌ی دل وا نمی‌شود

وین کار جز به خلوت شبها نمی‌شود

دامان اشک را نگذارم ز دست دل

کان صفحه جز به اشک مصفا نمی‌شود

با سینه سینه داغ شهید و غم اسیر

دل جز به یاد دوست مداوا نمی‌شود

در شرع ماست گرچه تولا فروغ دین

تفسیر دین به غیر تولا نمی‌شود

آن دل که مرده است، ز روح ولایشان

با معجز مسیح هم احیا نمی‌شود

ما را گل از محبت زهرا سرشته‌اند

مهرش دگر جدا ز دل ما نمی‌شود

در جمع اولیا و رسولان خطیب عشق

جز در ثنای فاطمه گویا نمی‌شود

گر مادر زمانه بسی دختر آورد

یک از هزار مریم عذرا نمی‌شود

وز صد هزار مریم عذار به مرتبت

دیگر یکی چو حضرت زهرا نمی‌شود

مادر دو رهبر

ای حرم خاص خداوندگار

دست خداوند ترا پرده‌دار

مهره جبین، زهره‌ی زهرا تویی

روشنی ماه و ثریا تویی

از همه زنهای جهان برتری

آن همگان دیگر و تو دیگری

ام آب و بضعه‌ی خیر الانام

مادر دو رهبر صلح و قیام

همسر محبوب امیر عرب

خلقت پیدا و نهان را سبب

خوانده خدا عصمت کبری ترا

گفته نبی ام‌ابیها ترا

ابن و ابت تاج سر عالمند

نسل تو سادات بنی‌آدمند

مادر تو اشرف زنهاستی

دختر تو زینب کبراستی

چیست حیا؟ ریشه‌ی دامان تو

کیست ادب؟ بنده‌ی فرمان تو

پاک بود دامنت از هر گناه

آیه‌ی تطهیر ز قرآن گواه

عالمه و نابغه‌ی روزگار

هاجر و مریم را، آموزگار

مانده ز علم تو علی درشگفت

آنکه کمالش همه عالم گرفت

شرم و ادب از ابدبت شرمسار

گوش ترا عقل و خرد گوشوار

رشته‌ی تو رشته‌ی نظم جهان

سینه‌ی تو مخزن راز نهان

وقت خوشت وقت مناجات تو

شاد پیمبر ز ملاقات تو

کس نبرد راه به سامان تو

جز پدر و شوهر و یزدان تو

هم ز پی عرض ادب گاه گاه

یافته جبریل در آن خانه راه

خانه‌ی تو گلشن مهر و وفا

مکتب تو مکتب صدق و صفا

نیست عجب گر به چنین مکتبی

تربیت آموخته چون زینبی

ای یکمین بانوی کاخ عفاف

جان به فدایت که به شام زفاف

پیرهن خویش به مسکین دهی

خاطر آن غمزده تسکین دهی

زین ملکات و ملکوتی صفات

فاطمه جان عقل و خرد مانده مات

با همه‌ی شوکت و اجلال تو

بعد نبی تیره شد اقبال تو

دوره‌ی عزت سپری شد ترا

امت بیرحم جری شد ترا

قدر تو یا فاطمه نشناختند

بر حرم حرمت تو تاختند...

ای شده محروم ز ارث پدر

عالم و آدم ز غمت خون جگر

عصمت یزدانی و معصومه‌ای

زوج تو مظلوم و تو مظلومه‌ای

داغ غمت بر دل رنجور ماند

قدر تو و قبر تو مستور ماند

فاطمه، ای گوهر دریای راز

ما همه را سوی تو روی نیاز

باد فدایت پدر و مادرم

خاک ره فضه‌ی تو افسرم

مهر تو سرمایه‌ی ایمان من

یاد تو باغ گل و ریحان من

ای پدرت رحمه للعالمین

مرحمتی کن به من دل غمین

من که ز احسان تو شرمنده‌ام

دست به دامان تو افکنده‌ام

جز به توام هیچ سر و کار نیست

غیر حسینت دگرم یار نیست

از کرم خویش گناهم ببخش

در کنف خویش پناهم ببخش

فاطمه، ای آنکه خرد مات تست

چشم «موید» به کرامات تست

دکتر ناظرزاده‌ی کرمانی

حرم دوست

بخت فرخنده شبی بال و پری داد مرا

به سوی کعبه‌ی مقصود فرستاد مرا

خواب شیرین وصال حرم دوست شبی

سوخت در تاب و تب عشق چو فرهاد مرا

سایه چون بر سرم افکند همای توفیق

کرد از بند هوا و هوس آزاد مرا

پرکشیدم به سوی کعبه که تا بار دگر

کرم دوست کند یاری و امداد مرا

این صفای ملکوتی و صدای لبیک

نرود تا ابد این منظره از یاد مرا

دل دیوانه سوی چشمه‌ی زمزم بردم

تا مگر چشمه‌ی رحمت کند آباد مرا

استلام حجر و سعی و صفا و مروه

زنگ از آئینه‌ی دل برد و صفا داد مرا

بانی کعبه خلیل است در آن بیت جلیل

زنده شد خاطره‌ی بانی بنیاد مرا

یثرب و منظره‌ی قبه‌ی خضرای رسول

برد اندوه و غم از خاطر ناشاد مرا

عطر گلهای رسالت به مشامم بگذشت

چو گذر بر حرم فاطمه افتاد مرا

به دعا دست گشودم که مکن یا رب دست

کوته از دامن این مادر و اولاد مرا

خیزم از خاک و به دامان بتول آویزم

گر به کویش چو غباری ببرد باد مرا

روز میلاد

نور حق فاطمه، از غیب خوش آمد بشهود

مقدم اوست مبارک، قدم او مسعود

روز میلاد وی آغاز سعادتها بود

سرو جان باد فدای قدم این مولود

روشنی بخش ازل تا به ابد در دو سراست

که به تقوی است در این نشئه هم امکان خلود

یافت پیوند نبوت به ولایت از او

شجر طیبه آن طاهره‌ی دوران بود

ما همه همچو گیاهان طفیلی و بود

شجر طیبه در گلشن هستی مقصود

تا نگوئی ثمر خلقت انسانها چیست؟

آدمی بهر عبادت شد و طاعت موجود

همچو زهرا دگری را نشناسد ایام

محو حق گشته سراپا به قیام و به قعود

نیمه شب ناله ز محراب بر افلاک رسد

این همان ناله‌ی زهراست به یاد معبود

طاعتی کرد که افتاد ندایش در عرش

دولتی داد خدایش که نگردد مفقود

هر که مسکین به در خانه‌ی زهرا برود

هم طریق کرم آموزد و هم معنی جود

غافل از حرمت زهرا که شود جز نااهل؟

منکر معجز عیسی که بود غیر یهود؟

ای سرافرازترین دختر عالم که ترا

نیست مانند به جود به عفاف و به سجود

من به مدح تو چگویم که چو خورشید فلک

شوکتت هست پدیدار و مقامت مشهود

هر که را مهر تو در دل، بر ایزد مقبول

وانکه را قهر تو حاصل ز در حق مطرود

جشن میلاد تو در خلد چو گیرد مریم

نغمه‌ی شوق در آن بزم برآرد داود

نیست نومید اگر نامه‌ی ما گشت سیاه

آبرو هست ترا پیش خداوند ودود

از فروغ رخ زهرا شده روشن اسلام

نور حق بود که از غیب درآمد بشهود

بانوی خاندان فضیلت

ای افتخار عالم هستی لقای تو

پاینده چون بقای حقیقت بقای تو

اسلام سرفراز به ایمانت از نخست

خورشید پرتوی ز فروزنده رای تو

من هیچ کس دگر نشناسم به روزگار

بانوی خاندان فضیلت، سوای تو

الحق که هر چه فخر و شرف بود در جهان

می‌خواست خاص شخص تو باشد خدای تو

فرزند مصطفایی و زهرای پاکدل

ای مصطفای تو همه محو صفای تو

شوی تو مرتضی و رضایت رضای او

زین رو بود رضای خدا در رضای تو

دخت خدیجه بودی و در خانه‌ی علی

چشم زمانه خیره بماند از وفای تو

فرزند، چون حسین و حسن خود که آورد؟

آورده‌ای تو، جان دو عالم فدای تو

حلم حسن که پایه‌ی دین استوار داشت

کرد آشکار تربیت جانفزای تو

در خانه‌ی تو درس شهامت فراگرفت

آن پاکباز خسرو گلگون قبای تو

پرورده‌ای چو زینب کبری تو دختری

دختر نه، بلکه ضیغم دختر نمای تو

هر کس ترا شناخت به حق اعتراف کرد

بیگانه با خدا نشود آشنای تو

ای سرور زنان دو عالم که بود و هست

فردوس آیتی ز مبارک سرای تو

دنیا نساخت با تو و کاری شگفت نیست

این خاکدان پست کجا بود جای تو؟

مانند شمع سوختی و اشک ریختی

جانسوز همچو ناله‌ی نی شد، نوای تو

پیش تو خاک بود فدک زانکه در فلک

بوسد به افتخار، ملک خاک پای تو

زان رو شدی فسرده چو گل کز نفاق و کفر

بی‌اعتنا شدند به بانگ رسای تو

کفر و نفاق قوم عرب آشکار شد

روزی که رنجه گشت دل مبتلای تو

تو دختر پیمبر و بعد از وفات او

از جور امتش غم بی انتهای تو

آتش زدند دوزخیان چو در بهشت

آتش گرفت جان جهان از برای تو

بر حال تو اگر در و دیوار ناله کرد

نبود عجب که بود عجب ماجرای تو

بهر رهایی علی از دست دشمنان

افکند لرزه در همه عالم ندای تو

و آن زیوری که بست به بازوی تو عدو

افزود شفیعه‌ی محشر! بهای تو

جز اشک و آه هیچ نیاید ز دست ما

بدهد خدای محسن تو هم جزای تو

هستی امین گنج عنایات کردگار

من نیز چشم دوخته‌ام بر عطای تو

غلامرضا قدسی خراسانی

سپهر رفعت

مهی ز چرخ نبوت چو مهر، جلوه نمود

که پیش طلعت او مهر و ماه برد سجود

ستاره‌ای بدرخشید ز آسمان عفاف

که شد ز نور رخش خیره چشم چرخ کبود

چو بیت روز گذشت از جمادی الثانی

بزد قدم ز عدم فاطمه به ملک وجود

به روز عید سعید ولادت زهرا

ز لطف، حق در رحمت به روی خلق گشود

دمید صبح سعادت ز مشرق عصمت

نمود جلوه چو زهرا، به طالع مسعود

نمود زهره لب خود به خیر مقدم باز

نواخت مشتری از شوق، چنگ و بربط ورود

به رقص آمده ناهید زین شعف به سپهر

به کف گرفته زحل تیغ بهر دفع حسود

فلک نموده نثار رهش کواکب را

ملک نموده به مجمر عبیر و عنبر و عود

به باغ خلد شده حوریان همه مسرور

چنانکه اهل زمین جمله خرم و خشنود

برای تهنیت از عرش فوج فوج ملک

گهی کنند نزول و گهی کنند صعود

زهی شرف که بود دخت احمد مرسل

زهی جلال که شد مظهر خدای ودود

محیط عصمت و عفت شفیعه‌ی محشر

سپهر رفعت و شوکت جبیبه‌ی معبود

اشارتی ز صفایش، صفای خلد برین

کنایتی ز قیامش، قیامت موعود

اگر اراده کند ز امر ایزد یکتا

به یک اشاره نماید دو صد جهان موجود

ز دختری به جهان این همه صفات نکو

کسی ندیده جز از دخت احمد محمود

بود کلام خدا از کلام او ظاهر

بود صفات خدا از صفات او مشهود

غرض ز خلقت اشیاست ذات او منظور

جهان چو قلزم و او هست گوهر مقصود

تمام، چشم شفاعت به سوی او دارند

خلیل و نوح و کلیم و مسیح و آدم و هود

هوای جنت و کوثر کجا به سر دارد

جبین به خاک رهش هر که از دل و جان سود

محب او بود ایمن چو نوح از توفان

خلیل او بود آسوده ز آتش نمرود

به رتبه‌اش بود این بس که خواجه‌ی «لولاک»

هماره «ام‌ابیها» به شان او فرمود

به ذات او نبرد پی کسی که از غفلت

اسیر دام هوا هست و پای بند قیود

کسی که شد متمسک به ذیل مرحمتش

بدون شبهه که از خوف روز حشر آسود

چگونه مدحتش آرم که همچو ذات احد

زده است خیمه برون ذاتش از جهات و حدود

ز بحر طبع گهربار «قدس طوسی»

به مدح و منقبت و وصفش این چکامه سرود

حسین مظلوم «کی فر»

خلقت زهرا

عارفان را صنع حق دیدن نشاط افزاستی

و آنچه در چشم تو نازیبا بود زیباستی

هر چه از پیدا و پنهان زشت و زیبا دیده‌ای

ز امر حق باشد، کزو بود، همه اشیاستی

کیست دانی مظهر حق، آنکه تسلیم قضاست

کی ورا گر تیر بارد از فلک پرواستی

آل‌احمد جمله زین رو مظهر حق گشته‌اند

کی کسی ز آنان به رتبت در جهان والاستی

حضرت ام‌الائمه، فاطمه خیر النساء

آنکه نور چشم جان سید بطحاستی

کیست زهرا، آنکه با شاه ولایت همسر است

محرم راز علی عالی اعلاستی

این زن مرد آفرین را نیک اگر بینی به دهر

هست بی‌همتا و همچون همسرش یکتاستی

بی ولایش دم ز دینداری زدن بی حاصل است

دین حق بی مهر او بی معنی و بیجاستی

گر نمی‌شد خلقت زهرا به ظاهر آشکار

خوب می‌دیدی علی بی همسر و تنهاستی

من چه گویم در علو رتبت وی کز مقام

خاکروب آستانش مادر عیساستی

مادری مانند زهرا هست فرزندش حسین

آنکه بر فرق عوالم تاج کرمناستی

صبر بی پایان او شد جلوه‌گر در مجتبی

زان شجر بین این ثمر گردیده‌ات بنیاستی

خورد از آن پستان چون زینب شیر، گویائی گرفت

پشت چرخ از خطبه‌اش لرزد ز بس غراستی

بود زهرا افتخار بانوان حق‌پرست

عقل داند منکر وی تا ابد رسواستی

بارالها احتیاجش را به لطف خود برآر

هر که چون «کی فر» محب عترت زهراستی

اختر برج کمال

رخت چون بر بست زهرا زین دیار

مرغ روحش شد سوی دارالقرار

شد خموش آن طایر بشکسته بال

گشت آفل ⁽¹⁾اختر برج کمال

این گل امید را هم چرخ چید

محرم سر ولایت آرمید

دید مولا در جهان یک بار نیست

راز دل را محرم اسرار نیست

خیره خیره کرد با حسرت نگاه

بر رخ رخشان‌تر از خورشید و ماه

گفت کی پشت و پناهم فاطمه

روز و شب خورشید و ما هم فاطمه

ای زبان حق کنون گوشی چرا؟

ای چراغ خانه خاموشی چرا؟

ای وجود تو توانائی من

وی جمالت نور بینائی من

ای گل خوشبوی باغ آرزو

دل فسرد از بلبلان نغرگو

در بهار ای نوگل افسردی چه زود

من خزان دیدم تو پژمردی چه زود

جان فدای قامت دلجوی تو

این سیاهی چیست بر بازوی تو؟

چهره‌ات هرگز چنین نیلی نبود

بر رخ تو ضربه‌ی سیلی نبود

آسمان جا دارد ار خون می‌گریست

صبر در حق راستی کار علیست

سید جلال‌الدین میرآفتابی «افتخار»

سوز و ساز

دور از تو من ای زهرا می‌سوزم و می‌سازم

تنها به دل شبها می‌سوزم و می‌سازم

در گوشه غم هر شب در آش تاب و تب

چون شمع ز سر تا پا می‌سوزم و می‌سازم

زین پیش به هر ماتم بودی تو مرا همدم

دور از تو کنون تنها می‌سوزم و می‌سازم

تا کرد جدا از هم ما را فلک، از این غم

من بی تو درین دنیا می‌سوزم و می‌سازم

گویم که شوم در خواب باشد که ترا بینم

در حسرت این رؤیا می‌سوزم و می‌سازم

بار غم تو بر دل، باری است بسی مشکل

با این غم جانفرسا می‌سوزم و می‌سازم

ای از تو شبم روشن رفتی تو و ماندم من

در این شب بی فردا می‌سوزم و می‌سازم

طفلان تو با شیون خواهند ترا از من

از داغ دل آنها می‌سوزم و می‌سازم

ای از تو «جلال» دین دور از تو من مسکین

با دیده‌ی خون پالا می‌سوزم و می‌سازم

برتر از عقول

شده روشن از تو سرای دل، که تو شمع خلوت حیدری

به تو مانده چشم امید ما، که تو نور چشم پیمبری

تو مهی به اوج سپهر دین، پدر تو خاتم و تو نگین

شده محو حسن حور عین که تو رشک زهره‌ی ازهری

تو کجا و مسئله‌ی فدک، که گذشتی از فلک و ملک

چه بخوانمت که فدیت لک تو زحد وصف فراتری

ز تو گشت ناطقه منفعل، ز تو ماند پای خرد به گل

قلم از بیان تو شد خجل، که تو خود یگانه سخنوری

ز بهشت نسل رسول ما، چه گلی بود چو بتول ما

تو فراتری ز عقول ما، تو ز بوی قدس معطری

چو توئی به حشر پناه ما، چه غمی ز روی سیاه ما

که توئی شفیع گناه ما که مهین حبیبه‌ی داوری

سخن تو نور مبین بود، نظر تو عین یقین بود

همه «افتخار» من این بود که توأم شفیعه‌ی محشری

گنجینه‌ی گوهر

زن رمز بهشت زندگانی است

تابنده چو ماه آسمانی است

بی زن گل زندگی خزان است

زن مایه‌ی شادی جهان است

زن کعبه‌ی عشق جان مرد است

بی زن دل مرد سرد سرد است

آن خانه که زن در آن نباشد

آسایش جسم و جان نباشد

دامان زن فرشته رخسار

باغی‌ست ز گلبنان بی خار

صد گرد دلیر و مرد دانا

پرورده به فکرت توانا

هر خانه که زن در او نبینی

ز آنجا گل آرزو نچینی

این وصف بتان خاک‌زاد است

نی مدح زنان پاک‌زاد است

این باشد اگر مقام زنها

تا خود چه بود مقام زهرا

او گوهر گنج دین حق بود

سرمست می یقین حق بود

مبهوت جهان ز عفت او

دل باخته بر فصاحت او

او دخت پیمبر خدا بود

گنجینه‌ی گوهر خدا بود

دامان خدیجه مکتب او

قرآن زده بوسه بر لب او

آن محرم بارگاه ایزد

نور دل دیده‌ی محمد

در صدف بحار توحید

دیباچه‌ی علم و حلم و تمجید

با فکر بلند و روح ساده

بر دیده‌ی دهر پا نهاده

از بطن خدیجه گام برداشت

بر چشم دل زمانه بگذاشت

شد مولد پاک او مسلم

سر منشأ «افتخار» عالم

بهمن صالحی

روشن‌تر از جان دریا

زیباتر از فکر باران، روشن‌تر از جان دریاست

در دفتر آفرینش یک شعر بسیار شیواست

او روح سبز بهار است، آئینه‌ای بی‌غبار است

پرواز مرغ دلم را آبی‌ترین آسمانهاست

دستش پل رستگاری، چون نهری از نور، جاری

هر سو که یک جان تاریک، هر جا که یک قلب تنهاست

نامش بلندای عشق است، جامی ز صهبای عشق است

مغروق دریای عشق است، مرگی بدینسان چه زیباست

زیبائیش غمگنانه، تنهائیش جاودانه

از او به هر دل نشانه، از وی به هر سینه غوغاست

در خاطر تشنه کامان، همزاد شیرین زمزم

در صحبت خسته گامان، همدوش دیرین طوباست

اسطوره‌ی عشق سرمد، تمثیل ایثار و ایمان

راوی آیات احمد، گویی که قرآن گویاست

یادش صفای دلم باد، بانوی آب، آنکه گفتم:

زیباتر از فکر باران، روشن‌تر از جان دریاست

بانوی آب

بانوی آب

چون هاله‌ای ز عاطفه‌ی ماه

با جامه‌ای ز نور

در قصر آفرینش کامل

خورشیدوار، ایستاده به درگاه.

نامش،

ظهور زهره در آفاق عشق

مهرش،

فروغ سرمدی دلهاست

با ابر مهربانی دستانش

بانوی آب

در لحظه‌های آبی رویاست

آئینه‌ی کرامت دریاست.

او،

والاترین امیره‌ی گلها

در وسعت مدائن روحانی است

شعر شرف

بر سینه‌ی کتیبه‌ی تاریخ

اسطوره‌ی شگفت طهارت

منظومه‌ی فضایل انسانی است

گهواره‌ی دو شیر شجاعت

در جنگل ستاره و خنجر

باران شامگاهی،

بر گسترای مزرعه‌ی کهکشان

آموزگار صبح،

در پاکی و صفاست

بانوی باستانی دلها،

آمیزه‌ی تعقل و پرهیز

معنای زن،

در مکتب مبارک قرآنی است.

با او سخن جز با وضوی اشک، مگویید

وز او نشانه‌ای

جز در جهان ساکت و خاکستری خواب مجویید

کان نخل رنجیده، و آن سرو سوگوار

از مرگ ارغوانی خورشید-

تعبیر صادقانه‌ی اندوه

در شعر ناتمام جوانی است،

بانوی بانوان

برج بلند و سبز رهایی

از خاک و خاکیان

معراج نور از پهنه‌ی زمین تا عرش آسمان

صابر همدانی

قبله‌ی آدم

چه خرم می‌وزد باد بهاری از دامن صحرا

عبیر آمیز و نکهت بیز و عشرت خیز و بهجت زا

کنار جویباران رسته هر سو نو گلی از گل

سپید و آبی و زرد و بنقش و نیلی و حمرا

به پیرامون هامون می‌زند گلهای گوناگون

ره گبر و مسلمان و مجوس و کافر و ترسا

جلوس نو عروس گل، بود در حجله‌ی گلبن

مصفا و چمن آرا و روح افزا و غم فرسا

کنار جوی، زنبق داده و رونق باغ را الحق

ز شبنم صبحدم بر گوش مریم لولو لالا

به هر جا شد گهرافشان سحاب از دیده‌ی گریان

روان گردید جوی و چشمه و رود و شط و دریا

چو شبنم روی گل شوید، صبا راه چمن پوید

رخ گل بوسد و بوید، به یاد وامق و عذرا

به باغ اندر نگر زریون ⁽¹⁾به سر بنهاده طشت زر

که چون خورشید محشر هست یک نی از زمین بالا

چرا از لاله و نرگس نمی‌پرسند اهل دل

که اندر دستشان آیا که داد این ساغر و مینا؟

عجب نبود اگر لاف کلیمی می‌زند بلبل

که گلبن آتش طور است و گلشن سینه‌ی سینا

ترا پیوسته می‌خواند به سیر گلشن وحدت

دهان غنچه‌ی خاموش و بانگ بلبل گویا

در این فرخنده فصل بهجت افزا، به که بگذارم

قدم از گلشن صورت به سیر گلشن معنا

در آن گلشن چو دیگر بلبلان رطب اللسان گردم

به پای گلبنی کز آن گل توحید شد بویا

مصفا گلبن باغ رسالت، دوحه‌ی ⁽¹⁾عفت

ضیا افزای افلاک جلالت، زهره‌ی زهرا

خدیجه دختر پاک خویلد را جگر گوشه

که شد از یمن مولودش جهان مرده دل، احبا

صفای قلب احمد، روشنی بخش دل حیدر

شفیعه‌ی روز محشر، فاطمه، صدیقه‌ی کبرا

ز فیض مقدم این آیت قدسیه، تا محشر

بنازد بر فلک یثرب، ببالد بر سمک بطحا

نبی، صدیقه و خیر النسا، فرمود در شانش

زهی زان منطق شیرین، خهی زان گفته‌ی شیوا

زکیه، مطمئنه، راضیه، مرضیه، قدسیه

که حیدر گفت در وصفش، بتول و نخبه و عذرا

به هنگام عبادت، آستانش قبله‌ی آدم

به وقت عرض حاجت، آستینش در کف حوا

گرش خدمت قبول افتد، کنیز مطبخش مریم

ورش عز وصول افتد، غلام درگهش عیسی

صبا از دور باش عصمتش همواره سرگردان

سها ⁽¹⁾از کور باش عفتش در روز ناپیدا

وجودش رابط وحدت میان احمد و حیدر

چو حسن سرمدی ما بین عقل و عشق بی‌پروا

قداست جفت با نامش، ملایک طایر بامش

یکی می‌باشد از خدام او اندر جنان لعیا ⁽²⁾.

به زیر گنبد اخضر، دگر چون احمد و حیدر

که آرد اینچنین دختر؟ که دارد جفت بی همتا

مگر تا دور احمد کور سیر قهقرا گیرد

که زهرایی ببیند بار دیگر دیده‌ی بینا

وگرنه تا قیامت سال و ماه و هفته و ساعت

اگر جویی نبینی مثل و مانندش دگر اصلا

به دامن پرورد زهرای دیگر مادر گیتی

اگر گنجد درون جوز روزی پیکر جوزا

ببخشا بر من ای خاتون، محشر، گر که نتوانم

ز نوک خامه سازم در ثنایت چامه‌ای انشا

مگر مدحی که باشد در خور شأنت کسی داند؟

مگر عقل بشر پی بر مقامت می‌برد؟ حاشا

تویی ناموس داور، به که باشد مادحت حیدر

که وصف قاف ⁽¹⁾را باید شنید از منطق عنقا

تو را شاید که حق مداح باشد، ورنه در مدحت

چه گوید قطره؟ گیرم باشدش سنخیت دریا

من و مدح تو؟ خاکم بر دهان ای بضعه‌ی احمد

من و وصف تو؟ مهرم بر زبان ای نو گل طاها

در آن خلوت که ایزد شمع توصیف تو افروزد

کرا قدرت که با پروانه بگذارد قدم آنجا؟

فدک را آنکه بگرفت از تو، غافل بود زین معنی

که می‌باشد طفیل هستیت دنیا و مافیها

تو را در روز محشر می‌شناسند آن سیه رویان

که غیر از ذیل پاکت نیست کس را عروه الوثقی

سزاوارت اگر مدحی ندانستم، دعا دانم

دعا از من، اجابت از خدای عالی اعلی

بود تا فرض بر حجاج طوف کعبه در گیتی

بود تا آیت معراج سبحان الذی اسری ⁽¹⁾.

بهار عمر انصار تو ز آسیب خزان ایمن

نهار بخت اغیار تو، همرنگ شب یلدا

ماتم زهرا

ابتدا گر، دم ز بسم الله زنم برجاستی

چونکه بسم الله هر جا اول طغراستی

بعد بسم الله، دم از نعت محمد می‌زنم

آنکه چشم عالم امکان از او بیناستی

دیده‌ی دل را منور کن ز نور روی او

کاو فروزان ماه برج لیله الاسراستی

بعد احمد گر کنم مدح پسر عمش، رواست

چون به عون اوست نطق من اگر گویاستی

کی تواند کس کند مدح علی مرتضی؟

ز آنکه مداحش به قرآن ایزد داناستی

گرید الله فوق ایدیهم به قرآن خوانده‌ای

گو، که غیر از مرتضی این رتبه را داراستی؟

وصف او در کثرت و وحدت نشاید کرد، زانک

وصفش اینجا لا تعد آنجا و لا تحصاستی

من نمی‌گویم که: مدح مرتضی کار من است

قطره را کی قدرت توصیف از دریاستی؟

اینقدر دانم که از بهر توسل در هموم

عبد را هر جا گشاد کار با مولاستی

هرچه هستی باش ای دل، خیره و خودسر مباش

خودسری کی شیوه‌ی سلاک ⁽¹⁾ره پیماستی؟

فاش گویم: دست بر دامان صاحبخانه زن

چند روزی را که مهمان اندرین دنیاستی

کیست صاحبخانه غیر از مرتضی زوج بتول؟

گر که نشناسی تو صاحبخانه را، اعماستی

دست دل را زن به دامان ولای مرتضی

خاصه در این مه که ماه ماتم زهراستی

نام زهرا در میان آمد، چسان من بگذرم

از بیان حال زار او که غم افزاستی؟

میرسد بر گوش دل اکنون نوای ناله‌اش

در سخن با جانشین خسرو بطحاستی:

کای پسر عم، ساعتی بنشین که مرغ روح من

میل پروازش به سوی گلشن عقباستی

آخر عمر من آمد، اول رنج تو شد

زین الم دانم که روزت چون شب یلداستی

ساعتی بنشین و سر کن گریه و حالم ببین

بر وصایایم بده گوش ارچه جانفرساستی

اولا، بر من حقوق خویشتن را کن حلال

چون مرا صهبای مرگ الحال در میناستی

یا ابن عم، بسیار زحمت‌ها کشیدی بهر من

دیده‌ی من از الم‌های تو خون پالاستی

چون که بگذشتم از این دنیای فانی یا ابن عم

نهش من بردار در شب، گر تو را یاراستی

شب خودت غسلم ده و تدفین کن و بر خوان نماز

چون شوند این قوم اگر آگاه، نازیباستی

چون تو می‌دانی پسر عم، بعد بابم در جهان

شکوه‌ها بر لب مرا زین فرقه‌ی اعداستی

ثانیا، جان تو و جان حسین و هم حسن

دل مرا از داغشان چون لاله‌ی حمراستی

زینب و کلثوم را بنما نوازش بعد من

کز غم ایشان تو دانی خاطرم شیداستی

خود کجا بودی تو یا زهرا به دشت کربلا

تا ببینی نور عینت بی کس و تنهاستی؟

خود کجا بودی که تا بینی ز فرط تشنگی

ز اهل بیتش العطش بر عالم بالاستی؟

خود کجا بودی که بین نوجوانانش تمام

همچو بسمل غرقه خون زان قوم بی پرواستی

خاصه در آندم که اصغر را به روی دست خویش

برد و گفت: ای قوم دون، این حجت کبراستی

قطره‌ی آبی دهیدش آخر ای بی دین سپاه

کز شرار تشنگی در حال استسقاستی

بی فتوت مردم! آخر این صغیر بی گناه

آتشش از تشنگی هر لحظه بر اعضاستی

با وجود آنکه باشد آب کابین بتول

کامیاب از آن وحوش و طیر این صحراستی

پس چرا از اهل‌بیت من ز فرط تشنگی

تا ثریا از ثری بانگ عطش برپاستی؟

بیش از این زین قصه‌ی جانسوز «صابر» دم مزن

گرچه طبعت در رثا چون بحر گوهر زاستی

محمد فکور صفا «فکور»

جواد العالم العقلیه

برداشت و تفسیری است از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

عقل کل اول ظهور باری است

وان ظهور اندر موالی جاری است

عقل رزق روح و جان اولیاست

قاسم الارزاق شخص مرتضی است

چونکه ظرف جان زهرا کامل است

عقل کل را در پذیرش شامل است

حضرتش مشکات نور عقل شد

تا که نور از او به عالم نقل شد

او جواد العالم العقلیه بود

جود حق را مظهر او شد در نمود

آری آری او بود شمس الشموس

منبسط زو گشت عقل اندر نفوس

سالک راه علی او شد نخست

زین سبب او جز رضای حق نجست

با علی هم رای و هم اوصاف بود

نقد جانش را خدا صراف بود

در لباس زن هویدا شد، ولی

یازده انوار زو شد منجلی

شمس مطلق خود ولی الله بود

آسمان عشق را او ماه بود

چارده نور از یکی مبدا بتافت

هر یکی از دیگری این نور یافت

روشنی از شمس مطلق می‌گرفت

گر به خوانندش ولی نبود شگفت

بر وراثت نیست این قانون حق

هر یکی زیشان ولی‌اند از سبق

قالب تنشان بود از هم جدا

جمله یک روحند و مبداشان خدا

و علی الجوهره القدسیه

برداشت و تفسیری است از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

جوهر قدسیه بود آن پاک جان

پاک از آلایش خیل زنان

ذات زهرا منشا تاثیر شد

کیمیای عشق را اکسیر شد

گر نبود او، در خفا می‌ماند عشق

با خود اندر پرده حق می‌راند عشق

قابل جمع فیوضات حق اوست

از جهاتی از آب خود اسبق اوست

چون ولی الله اعظم فاعل است

پر فیوضات ولی او قابل است

در مثل حوای روحانی است او

منشا و مبداء انسانی است او

خاتمت را حق نمود آباد از او

چون همه خیل امامان زاد از او

عشق را یک سوی باید قابلی

جز خدا نبود مر او را فاعلی

پس همه تاثیر از حق است حق

شد معانی حائل ای رب الفلق

پرده‌داری کن که ستاری تر است

راز دل گر بشنود تن بر هبا است

ما گروه بی دلان جمله تنیم

کی توان بر اصل این معنا، تنیم ⁽¹⁾.

چون معانی فوق استعداد ماست

حضرتش از دید جانها در خفاست

قدر آن انسیه شد مجهول از آن

که ندارد هیچ کس از او نشان

در تعین گرچه او انیسه است

ذات پاکش جوهر قدسیه است

صورة النفس الکلیه

برداشت و تفسیری است از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

وجه زهرا نفس کل شد در مثال

معنی ذاتش نگنجد در خیال

بد ولی الله اعظم عقل کل

هم بد او هادی عشق اندر سبل

منشا انوار بود آن نور پاک

ذات او بیرون بد از این آب و خاک

حضرت انسیه ظرف نور بود

در قبول فیض حق مجبور بود

حق به ذاته در ولی شد منجلی

او قبول فیض کرد است از ولی

تا از او انوار بر عالم رسد

نوری از او بر دل آدم رسد

چون همه اشیاء عالم زوج شد

یک به پائین وان دگر بر اوج شد

این ولی گردید اناث و آن ذکور

شد به عالم پخش، از این زوج نور

حضرتش ام الامامین است فرد

زین سبب در جمله کونین است فرد

یازده آئینه از او نقش گیر

هر یکی زیشان جهانی را امیر

تا ابد این نور ساطع باقی است

چون که نور حق همه اشراقی است

فیض حق را نیست وقفه در ظهور

منشا نور است تا دهر الدهور

فیض مطلق را چو می‌یابد سبب

گشت زهرا معطی ⁽¹⁾این نور رب

بضعه الحقیقه النبویه

برداشت و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

بس خبر از خلق عالم در خفا است

که عیان در پیش چشم مصطفی است

اصل معنای نبی آگاهی است

هرکه جزئی نیست زان کل واهی است

چون خبردار است کل از اصل کل

می‌تواند گشت خاتم بر رسل

کل عالم درج در فرقان اوست

وان زکیه پاره‌ای از جان اوست

خاتمیت را شجر دان و آن شجر

گشت از اولاد زهرا بارور

بود زهرا جزئی از کل رسول

نیست آن شمس حقیقت را افول

نور این شمس و لا اشراقی است

تا ابد آثار زهرا باقی است

خود عیان نور حقیقت بود او

چونکه بر نورانیت افزود او

جزو و کل اینجا ز معنی دور بود

چارده آئینه و یک نور بود

جان زهرا ظرف این انوار گشت

عشق را او منشا آثار گشت

نقش بگرفت از ولی الله او

کز رموز عشق بود آگاه او

عشق خود تنها نمای حق بود

عصمت الله خود از او مشتق بود

گرچه او جزئی است از جسم رسول

ام اب شد جان زهرای بتول

چون ولایت از نبوت اسبق است

ام اب خوانند اگر او را حق است

مطلع الانوار العلویه

برداشتی و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

مطلع نور علی زهراستی

گرچه از این وصف خود والاستی

آن همه انوار نوری واحدند

چارده آئینه و یک شاهدند

مبتدا و منتهی بر هر اساس

لازم است اما مکن بر حق قیاس

حق مبرا ز اول و آخر بود

چونکه خود بر خود به کل ظاهر بود

مطلع الانوار یعنی آن ظهور

کو پدیدار است از الله نور

مظهر نور خدا ذات ولی است

هم در احمد هم علی آن منجلی است

جسم پاک شخص زهرای بتول

گرچه خود جزئی است از کل رسول

لیک نورش مطلع نور علی است

چونکه زهرا در مقام قابلی است

قابل است او تا از او زاید امام

نکته اینجا ختم گردد والسلام

جزء جزء نور کل متقین

از امامانست از مجرای دین

پس بود اصل هدایت از خدا

مجری لب هدایت مرتضی

زاده‌گانند این امامان ای همام

زان زکیه کو بود ام‌الامام

نور بعد از او به عالم پخش شد

هر کسی را قسمی از او بخش شد

ای خوش آنکو نور از این معصومه یافت

چون بسان ماه بر عالم بتافت

عین عیون الاسرار الفاطمیه

برداشتی و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

جز خدا از سر سر آگاه نیست

جز ولی کس مظهر الله نیست

حق بود مستجمع جمع صفات

جز ولی نگرفته از حق این برات

سر سر مرتضی زهراستی

در تجلی از همه اجلاستی

در قبول او منشا اسرار شد

چونکه از او پخش این انوار شد

مجتبی خود سری از اسرار بود

او نخستین نور از این انوار بود

پور ثانی حیدر آن حسین

پخش کرد آن نور را در عالمین

حضرت سجاد شد نور العباد

باقر العلم آن ولی، نور رشاد

جعفر بن صادق آن ماه تمام

کرد اندر علم و حکمت اهتمام

موسی کاظم که زیبش عشق بود

مستقیم از حق نصیبش عشق بود

هشتمین نور از نخستین نور عشق

بود روشن‌تر ز نور طور عشق

بعد از آن تابید تا نور تقی

گشت نور دیده‌ی هر متقی

وان دهم نور هدی باب الحسن

گشت نور عشق حق را ممتحن ⁽¹⁾.

عسکری مجموعه‌ی آیات شد

عشق را هم منشا و مرآت شد

چونکه باید از وی آید در ظهور

مهدی قائم الی دهر الدهور

الناجیه المنجیه لمحبیها

برداشتی و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

ای مسبب خود گواه خود شوی

هسته را خود کاری و خود بدوری

جلوه‌گه بر گل کنی تا بلبلان

گرد او آیند روزان و شبان

گه کنی شب را فروزان همچو روز

از جمال اختری گیتی فروز

مصطفی را شمع هر محفل کنی

تا از آن مجرا نظر بر دل کنی

هم تو خود سازی علی را لب لب

تا بسازی مردمی اخلص ز حب

از طریق حب زهرای بتول

میکنی عذر گنه کاران قبول

همچنان کز اختلاط ماء و طین

جسم آدم ساختی بس نازنین

هر که جانش شد عجین با مهر دوست

مغز گردد گرچه باشد جمله پوست

ای مبدل کرده نار آذری

بر گل و ریحان، تو از گل بهتری

چیست یا رب حب زهرای بتول

کین چنین افتد به درگاهت قبول

که ببخشایی و رحمت آوری

وز بدی‌ها جمله را سازی بری

هم سبب ساز و لطیفی بنده را

باب بگشا باب بگشاینده را

حق آن زهرای اطهر ای لطیف

نار شهوت در دل ما کن خفیف

تا ز جان، ما خادم آن در شویم

عصمتش را تا همه مظهر شویم

ثمره شجره الیقین

برداشتی و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

از شجر مقصود حق باشد ثمر

گرچه خود اصل است اصل آن شجر

سیر کامل ز ابتدا تا انتها

هست حد فاصل خلق و خدا

سیر در راه حقیقت داشتن

کی بود اصل فضیلت داشتن

خود فضیلت اصل دیدار حق است

جلوه‌ی او چون در اشیا اسبق است

اسبق بالذات ذات باری است

جلوه‌ی او در مجاری جاری است

طالبی کز ابتدا حق جوی گشت

او به مقدار یقین ره پوی گشت

این یقین خود اصل راه است ای زکی

بی یقین بر حق نگردی متکی

گر مزکی گشتی از غیر خدا

آن زمان یابی به دل خیر خدا

خیر بالذات است رویاند شجر

هم به خیر خود دهد او را ثمر

آن شجر خیر است اصلش مصطفی

ثابت است و میوه‌اش ام‌الهدی

اصل آن ثابت بود در آسمان

مصطفی شد مظهر آیات آن

مصطفی بود آن شجر، زهرا ثمر

شد ثمر تفصیل آن والا شجر

هم ثمر بود و ثمرزا فاطمه

زین سبب گردید والا فاطمه

تا قیامت برقرار است این ثمر

چون خدا رویاند اصل آن شجر

سیده نساء العالمین

برداشتی و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

سید کونین تا همسر گزید

آن که بود از جمله والاتر گزید

شمس ایمان روبرو با ماه شد

نقد آن را مه ز جان دلخواه شد

روشنی بگرفت از آن شمس دین

زین سبب گردید ام‌المومنین

مام زهرا یعنی آن بانوی راد

باب رحمت بر همه عالم گشاد

جبرئیل آورد سیبی از بهشت

سیب بود آن نطفه‌ی نیکو سرشت

تا تناول کرد آن سیب از صفا

نطفه‌ی زهرا گرفت از مصطفی

نور از این دختر به عالم پخش شد

قسمی از آن هم به مادر بخش شد

این سیادت را که دخت از حق گرفت

مام اگر سهمی برد نبود شگفت

آیت الکبرای اکبر بود او

قدر بر خیل زنان افزود او

سید و انسیه الحور است او

در سیادت از همه والاست او

نیست والاتر از او در عالمین

این شرف بس کو بود مام حسین

یازده آئینه از او نقش گیر

هر یکی زیشان جهانی را امیر

او بزرگ بانوان عالم است

بلکه در معنا روان عالم است

جسم عالم را روان شد فاطمه

بلکه جان جان جان شد فاطمه

فی تعین الانسیه

برداشت و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

جوهر قدسیه آن بنت رسول

ذات تنزیه است و هم اصل الاصول

نفس کلیه مر او را صورت است

رحمت اندر رحمت اندر رحمت است

هست در ذات او مجرد از حدود

در ظهور انسیه آمد در وجود

گشت زن تا زوجه‌ی حیدر شود

آن صدف تا منشا گوهر شود

یازده گوهر از او آمد پدید

شد مؤید زو پدید آمد معید

او همه جان بود و جانها زنده ساخت

تا ابد او عشق را پاینده ساخت

او بود مشکات، نور عشق را

بلکه آتش بود طور عشق را

عشق را آئینه‌ی آیات شد

جلوه‌گر در یازده مرآت شد

زاد اگر دختر به از هر مرد بود

آری آن بانوی عالم فرد بود

زین اب و فر مادر بود او

نهضت آرای برادر بود او

آن قیام حق از او بنیان گرفت

عشق از او در کربلا سامان گرفت

مظهر حق شخص زهرای بتول

کرد اندر کربلا او را رسول

تا بخواند خطبه‌ای بر خلق نیز

تا برانگیزند بهر رستخیز

المعروفه بالقدر

برداشتی و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

عشق حق در هر دلی مأوا گرفت

کار آن دل در جهان بالا گرفت

آنقدر بالا بگیرد کار عشق

تا نگنجد در بیان مقدار عشق

هر که اخلص گشت اندر حب حق

گوی سبقت می‌برد از ما سبق

شد هویدا تا وجود فاطمه

گشت حب حق نمود فاطمه

داشت زهرا حب حق را از نخست

زین سبب او جز رضای حق نجست

قدر آن بانو به قدر حب اوست

کاین چنین در قدر شأنش گفتگوست

هست معروف خدا و هم رسول

حضرت انسیه الحوراء بتول

قدر او معروف نزد حیدر است

کنز حق را چون که یکتا گوهر است

هم گهر بود و گهر زا، هم صدف

بحر ایمان یافت از قدرش شرف

گوهر یکتای عصمت اوست، اوست

مبدا و منشای دولت اوست، اوست

دولتی کز حق عطا شد بر ولی

گشت از مجرای زهرا منجلی

قدر او را کس نداند جز خدا

معترف بر قدر او شد مصطفی

او صراط المستقیم است و هدف

هرچه خواهی گو ز قدرش لاتخف

المجهولة بالقبر

برداشت و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی است.

معدن اسرار بود آن نور پاک

گنج را باید نهفتن زیر خاک

چشم سر را نیست تاب دید نور

نور او مخفی است تا یوم النشور

ضد به ضد پیدا شود او ضد نداشت

تاب دیدش چشم هر ملحد نداشت

کنز حق را گوهری یکتاستی

بی گمان آن حضرت زهراستی

قدر این گوهر که میداند؟ علی

کاین چنین در کل بر آن شد منجلی

شد علی گنجور و گنجی نغز یافت

شمس ایمان بود و بر آن ماه تافت

شب روان را ماه نورافشان شود

رهنما تا منزل جانان شود

خیل سجیین نمی‌دانند قدر

ماه را در وقت قرص و گاه بدر

در حیات خویش آن ماه تمام

نورافشان بود در هر صبح و شام

قدرش آن سجینیان نشناختند

زین سبب بر دشمنی پرداختند

مدفنش را کرد مخفی از عنود

وین عمل جز بر رضای حق نبود

گنج خود را کرد مخفی زیر خاک

تا نبیند مدفنش جز چشم پاک

گرچه قبرش از خسان مجهول ماند

یاد او در قلب هر مقبول ماند

قره عین الرسول

نور چشم مصطفی زهراستی

در تجلی از همه اجلاستی

مصطفی را حق دو چشم عرش کرد

نور آن منبسط در فرش کرد

رو بخوان در جامعه بادید دین

تا بیابی نور دین زان محدقین ⁽¹⁾.

چشم هستی چشم جان مصطفی است

ساری و جاری در آن نور خداست

گر نمی‌شد نور جاری در دو عین

در خفا می‌ماند کل عالمین

نور حق مستولی اندر هستی است

اندر او پیدا بلند و پستی است

هست چشم مصطفی مشکات او

نور حق تابیده در مرآت او

شخص احمد هست مشکات هدی

حضرت زهراست مصباح الدجی

نور از آن مصباح بر عالم رسید

لب ایمان گشت در عالم پدید

شاخص آن لب لب، لب علیست

هیچ می‌دانی اولو الالباب چیست؟

یازده فرزند او از فاطمه

گشت مر عرش خدا را قائمه

قرت عین نبی خود نور زاست

نور او سرمنشا نور هدی است

نور حق را هیچ گه سرپوش نیست

نور احمد زین سبب خاموش نیست

این امامان نور پیدای حقند

جمله جنب الله و نور مطلقند

الزهراء البتول

برداشت و تفسیری از مناقب منسوب به محیی‌الدین ابن عربی.

نور حق از چهر زهرا ظاهر است

چونکه انوار ولی را مظهر است

حق کند انشاء نور ذات را

نک ولی ظاهر کند آیات را

آیت الکبرای سبحان اظهر است

هم مطهر هم طهور و اطهر است

اطهر بالذات ذات کبریاست

حضرت زهرای اطهر زو نماست

در مقام عصمت اللهی ولی است

وین صفت در جان زهرا منجلی است

او جدا ساز نقم از نعمت است

رحمت اندر رحمت اندر رحمت است

رحمتش سازد جدا جهل از عقول

این بود معنا و مصداق بتول

حق و باطل را جدا ساز او بود

فاصل هر سحر و اعجاز او بود

سحر کی پهلو زند با معجزات

حضرت زهرا بود عین الحیات

جوهر قدسیه بود آن پاک جان

پاک از آلایش خیل زنان

ذات زهرا منشا تاثیر شد

(کیمیای عشق را اکسیر شد)

گر نبود او در خفا می‌ماند عشق

(با خود اندر پرده حق میراند عشق)

قابل جمع فیوضات حق اوست

(از جهاتی از اب خود اسبق است)

چون ولی الله اعظم فاعل است

(بر فیوضات ولی او قابل است)

سید محمد حسین «شهریار»

راز شب

ماه آن شب خموش و سرگردان

روی صحرا و دشت می‌تابید

نور غمرنگ و خون پرور ماه

همه جا را نموده بود سپید

دانه دانه ستاره بر رخ چرخ

همچو اشک یتیم می‌لرزید

خواب گسترده بود خاموشی

بر جهان پرده‌ی فراموشی

مرغ شب آرمیده بود آرام

چشم ایام رفته بود به خواب

سایه‌ی نخلها به چهره‌ی نور

از سیاهی کشیده بود حجاب

باد در جستجوی گمشده‌ای

چرخ می‌زد چو عاشقی بی تاب

غرق شهر مدینه سر تا سر

در سکوتی عمیق و رعب‌آور

می‌کشید انتظار، خاک آن شب

مقدم تازه میهمانی را

می‌ربود از کف گران مردی

آسمان همسر جوانی را

آتش مرگ مادری می‌سوخت

دل اطفال خسته جانی را

مردی آرام لیک آهسته

نوحه‌گر چند طفل دل خسته

بر سر دوش، جسم بی جانی

حمل می‌شد به نقطه‌ای مرموز

همه خواهان به دل، درازی شب

گرچه شب بود تلخ و طاقت سوز

تا مگر راز شب نگردد فاش

نبرد پی به راز شب دل روز

راز شب بود پیکر زهرا

که شب آغوش خاک گشتش جا

راز شب بود بانوئی معصوم

که چو او مردی از زمانه نزاد

هیجده ساله بانوئی پرشور

که سیه کرده چهره‌ی بیداد

بانوئی کز سخن به محضر عام

ریخت آتش به جان استبداد

بانوئی شیردل، دلیر و شجاع

که نمود از حق خویش دفاع

گرچه زن بود لیک مردانه

از قیام آتشی عظیم افروخت

شعله‌ای برکشید از دل خویش

که سیه خرمن ستم را سوخت

درس احقاق حق و دفع ستم

به جهان و جهانیان آموخت

مردم خفته را ز خواب انگیخت

آبروی ستمگران را ریخت

آرزوی گمشده

برداشتی از سخنان علی (ع) بر تربت پاک حضرت فاطمه زهرا (س).

ای روی دلفروز تو شمع شبانه‌ام

شد بی فروغ روی تو تاریک خانه‌ام

ای آرزوی گمشده، زهرا کجاستی؟

تا بنگری فغان و نوای شبانه‌ام

ای بنت سید قرشی در فراق تو

از دل هزار تیر بلا را نشانه‌ام

بعد از تو خیر نیست به قاموس زندگی

ترسم که طول عمر شود در زمانه‌ام

در تنگنای تن شده محبوس روح من

ای کاش مرغ جان بپرد ز آشیانه‌ام

زهرا، تو رفتی از غم و محنت رها شدی

من بی تو چون پرنده‌ی گم کرده لانه‌ام

بعد از تو درد دل به که گویم که همچو تو

باشد شریک درد دل محرمانه‌ام؟

پروانه‌وار بال و پرم سوخت العجب

کس با خبر نشد ز شرار شبانه‌ام

زهرا، چرا جواب علی را نمی‌دهی؟

ای با خبر ز سوز عاشقانه‌ام

اندر حیات عاریه شرمنده‌ام ز تو

تا دیده‌ام فتد به «در» و آستانه‌ام

بر حق خود قسمت بگذر از علی

بس جور روزگار کشیدی به خانه‌ام

از تازیانه، ساعد سیمین تو شکست

دلخسته من هنوز از آن تازیانه‌ام

از بهر گریه در غم هجران تو بس است

رنگ پریده‌ی حسنینت بهانه‌ام

گه بر سر مزار تو آیم به خانه، گه

بهر تسلی دل زینب روانه‌ام

جز دانه‌های اشک تر و لخت‌های دل

بر مرغکان تو نبود آب و دانه‌ام

سپیده کاشانی

رایت توحید

ریشه‌ی سبز امامت پا گرفت

گل به دامان خدیجه جا گرفت

تا شود همراه و همراز پدر

تا شود یار علی (ع) در هر گذر

تا خدا بر ما سوی بنشاندش

تا پدر «ام‌ابیها» خواندش

تا که در دامان شهادت پرورد

رایت توحید بر ما بسپرد

تا که گوید عشق حق بی انتهاست

با شهیدان زمزم خون خداست

عشق و تقوی را به هم آمیخته

و آن دو را در جان زهرا (س) ریخته

نور زهرا سرکشید از آسمان

کور شد ز آن دیده‌ی ناباوران

سید زن‌های عالم رخ نمود

داشت آن مه عشق حق در تار و پود

در گریبانش شمیم «احمدی»

ارمغانش بود صبح سرمدی

بر زنان آزادگی آواز کرد

قفل زنجیر حقارت باز کرد

گوئیا خورشید از آن خانه تافت

زن پس از آن جلوه‌ای جاوید یافت

رایت آزادگی افراشت او

بذر گلهای شقایق کاشت او

(سوختن با ساختن آمد قرین

گشت محنت با تحمل همنشین) ⁽¹⁾.

ما همه پروانه در پیرامنش

ای «سپیده» دست ما و دامنش

تا بتابد مهر مستور از نهان

تا شکوفد گلشن گلهای جان

آه... زهرا جان ز گل گردد تهی

این گلستان، گر تو ما را وانهی

بهاران در حجاز

در شبی ظلمانی و اندوه بار

لحظه‌ها می‌آمد از ره سوگوار

سرزمینی بود و شب فرمانروا

دردها بسیار، اما بی‌دوا

خاک گلهایش گیاه درد بود

صبح دیده ناگشوده می‌غنود

می‌شکفت ار نو گلی بر شاخسار

باغبان را اشک حسرت بُد نثار

زآنکه آن گل سرنوشتش مرگ بود

شاخه را حاصل تنی بی برگ بود

مرگ گلها بود در طغیان جهل

ناخدای ظلم، کشتی‌بان جهل

مهر خونین، خاک تفته، کوه داغ

فصل فصل رویش گلهای داغ

غنچه‌ای چون لب به خنده می‌گشود

دست خون ریز خزانش می‌ربود

ناگهان آمد بهاران در حجاز

شد گلی بر شاخسار وحی باز

چشمه‌ای از نور جوشیدن گرفت

گشت جاری و خروشیدن گرفت

شب پریده رنگ، زان سامان گریخت

ساغر شام سیه بر خاک ریخت

شد زمان گهواره‌ی میلاد نور

صبح آمد زرفشان از راه دور

نوگل باغ نبوت باز شد

مهر با مه همدل و همراز شد

اختر تابنده‌ی دامان وحی

رخ نمود از شرق بی‌پایان وحی

در رسید از جان جانان این ندا

سوی آن عاشق که بُد رمز آشنا

کای محمد (ص) کوثرت بخشیده‌ایم

مهر و مه در طالع او دیده‌ایم

کوثرت در قرن‌ها جاری شود

مظهر عشق و وفاداری شود

پاکی از او چشمه‌سار آموخته

شمع سان از عشق «ما» افروخته

ما به او عاشق شویم و، او به ما

خلق گویند اوست محبوب خدا

جان عاشق، جسم پر دردش دهیم

سینه‌ای بس عشق پروردش دهیم

کز پریشانی به رسم عاشقان

شهره گردد نام او اندر جهان

روشنی بخشد دلت دیدار او

گسترد حق در جهان، اشجار او

(جلوه‌ی معشوق شورانگیز شد)

ساغر عصمت از او لبریز شد

مهر، مه را همچو جان در بر گرفت

آفرینش شوکتی دیگر گرفت

عرشیان با حمد و تهلیل و سرور

گرد آن گل آمدند از راه دور

چشم صحرا این عجب کی دید بود

در زمین عطر خدا پیچیده بود

نام او را مصطفی (ص)، زهرا (س) نهاد

آن مه از گردون فراتر پا نهاد

سنگر و صحرا

ای رهرو عشق نور زهرا (س) با تست

نوری که بهر سنگر و صحرا با تست

محبوب خدایی به محمد (ص) سوگند

اینگونه که جزر و مد دریا با تست

محمدعلی فروغی «ذکاء الملک»

غمخوار علی بتول عذرا

ای طالب نزهت و تماشا

باری بگذر ز باغ و صحرا

صحرا خوش و باغ نیز باشد

ماهی دو سه خرم و مصفا

لیکن نه به آن صفا که بینند

صاحبنظران به چشم بینا

در خلوت عارفان واله

در حلقه‌ی عاشقان شیدا

حلقه نه، حدیقه‌ی ریاحین

خلوت نه، خزینه‌ی گهر زا

بازآ و ببین که تا بدانی

در این چمن نشاط افزا

بر جای شقایق از حقایق

گلهای معطر است و بویا

ازهار ⁽¹⁾معارف و معانی

انوار حروف و علم اسما

روحی و چه دلفروز روحی

چون گوهر عقل عالم آرا

نه رنگ و نه بوی و هر چه خواهی

در لحظه‌ی ترا شود مهیا

در گلشن این چنین چو باشی

فردوس نمی‌کنی تمنا

فارغ گردی ز رنج و راحت

یکسان بینی به زشت و زیبا

چند این هوس و هوا که هیچ است

از هیچ نمی‌شوی شکیبا

پیری و هنوز همچو طفلان

لوزینه ⁽¹⁾طلب کنی و حلوا

جود است و سجود زینت مرد

مردی، چه کنی پرند و دیبا

هر ذره ز مهر دوست سرگرم

تن سرد تو هم چنان که حربا

افتاده به عجز و ناتوانی

شرمی است ز مردم توانا

مستوره نه ای و پا شکسته

از خانه‌ی جهل نه برون پا

چون باز بود در عنایت

از رفته سخن مگو و بازآ

زنهار مباش از زنان کم

کاری که ببایدت بفرما

مردان نکنند جا به پستی

گیرند زنان چو راه بالا

آن به ز زنان بود که دارد

مردانه به صدر مردمی جا

بهتر ز هزار مرد نادان

آن زن که عقیله است و دانا

از جنس دوگانه گر بپرسی

دانا گوید جواب و کانا ⁽¹⁾.

زن با همه رفعت و مزیت

هر مرد نشد مقدم، الا

آن زن که سرای شاه مردان

زو گشت سماء عالم ما

ام‌السبطین، دخت احمد

غمخوار علی، بتول عذرا

زهرا که کنیز حضرت اوست

صد زهره‌ی تابناک زهرا

آن مشرق از هر دو نیر

آن مطلع انور دو بیضا

آن مایه‌ی احتشام یثرب

آن علت احترام بطحا

با اختر او مبین به گردون

با گوهر او مگو، ز دریا

پنهان خود و آسمان قدرش

هر روز چو آفتاب پیدا

گر او ننهد قدم به محشر

فردا، که؟ شود شفیع فردا

او پرده‌ی عفو اگر نپوشد

رسوا گردیم جمله، رسوا

با ریشه‌ی چادر عفافش

اندیشه‌ام از گناه حاشا

ایزد بخشد همه کبایر

لطفش چو کند به عفو اِنها ⁽¹⁾.

در نقد کمال، فضه‌ی اوست

از جمله‌ی نقص‌ها مبرا

ماهیت وی که نور محض است

لامع سازد وجود اشیا

آزرم گل و حریم گردد

بیند اگر او به خار و خارا

جبریل امین نمی‌شناسد

اندر ره خدمتش سر از پا

ای سیده‌ی نساء عالم

در عالم خاص قدس یکتا

ای نسل تو فر جمله اخلاف

ای کفو ⁽¹⁾تو فخر جمله اکفا ⁽²⁾.

ای مادر آن کسان که هستند

آرایش امهات ⁽³⁾و آبا ⁽⁴⁾.

حوا سبب هبوط آدم

آسوده نشد ز شرم اغوا

تا آمدی و ز کرده‌ی خود

کردی تو سفید روی حوا

مملوکی و ملکی از جنایت

بوده است و بود بهشت و حورا

با کوی تو کم زنم ز جنت

آنجاست کجا چو هست اینجا

هر شام ستاره‌بار باشد

بر تربت تو سپهر مینا

بر قبه‌ی تو همی برد رشک

این گنبد زر نشان خضرا

مشتاق بقیع و مرقد تو

آید چو نهد قدم به بیدا ⁽¹⁾.

یک گام ز هند تا سمرقند

یا گام به روم از بخارا

تا خواجه بود مطاع ⁽²⁾خادم

تابنده بود مطیع مولا

مولا باشند زادگانت

عالم همه بندگان آنها

افزون گردد به نور توفیق

ما را به ولای تو تولا

و آن کس که معاند تو باشد

زو جمله جهان کند تبرا

از بهر ثنای تو «فروغی»

خواهد ز خدا زبان گویا

غلامرضا مرادی

آفتاب سرمد

مستوره‌ی آفتاب سرمد زهراست

مقصود خدا ز بعد احمد زهراست

بانوی شریف بانوان دو جهان

پرورده‌ی دامان محمد زهراست

همای قله درد

ای آنکه همای قله دردی تو

در خواب سحر ستاره‌ی سردی تو

پرورده‌ی دامان رسولی، ز آنروی

در دامن خود حسین پروردی تو

حاج اصغر عرب «خرد»

سرور زنان

مصراع‌های دوم شعر از حافظ تضمین شده است.

تا با ادب به کوی غمت رو نهاده‌ایم

روی و ریای خلق به یک سو نهاده‌ایم

مولود فاطمه است بدین مژده نقد جان

در راه جام و ساقی مه رو نهاده‌ایم

ای بضعه‌ی رسول خدا، سرور زنان

عمریست تا به راه غمت رو نهاده‌ایم

تکبیر گوی، افسر شاهان گرفته‌ایم

ما تخت سلطنت نه به بازو نهاده‌ایم

از پهلوی شکسته‌ی زهرا سر ملال

همچون بنفشه بر سر زانو نهاده‌ایم

پرسی چه؟ حافظ از دل دیوانه‌ی «خرد»

در حلقه‌های آن خم گیسو نهاده‌ایم

قصه‌ی زهرا

مصراع‌های دوم شعر از حافظ تضمین شده است.

شکسته قامت موزون سرو بستانش

به هر شکسته که پیوست تازه شد جانش

ز اشک چشم علی می‌توان نمود ادراک

که دل چه می‌کشد از روزگار هجرانش

بسوخت جان جهانی حدیث شرح غمش

که خون دیده‌ی ما بود مهر عنوانش

تن چو برگ گلشن را به خاک گور نهاد

و یا ز شرم تو در غنچه کرد پنهانش

مصیبتی است جگر سوز قصه‌ی زهرا

که جان زنده‌دلان سوخت در بیابانش

به بلبل چمن از مرگ گل خبر ندهید

که بر شکسته صبا ز لف عنبر افشانش

شرح غم

مصراع‌های دوم شعر از سعدی تضمین شده است.

شرح غم جانگداز زهرا

هر جا که نشست خاست غوغا

از اشک روان آن گل ناز

شد سبزه و موسم تماشا

دل زان غم و رنج غرق خون شد

دیوانه‌ی عشق گشت و شیدا

تا دشت به خون نشسته بینی

برخیز و بیا به سوی صحرا

می‌گفت علی ز هجر آن گل

خار است نخست بار خرما

تو نور دو دیده‌ی رسولی

من بی تو خسم کنار دریا

ترسم که به سیلیت نوازند

زنهار مرو ازین پس آنجا

سعدی چو «خرد» بسوز و بخروش

تا می نشوی ز غیر رسوا

می‌گفت شکسته پهلو از درد

روزی دو برای مصلحت را

راه غم عشق پیش گیرم

دنباله‌ی کار خویش گیرم

حمید سبزواری

سرای فاطمه

آنچه کرامت خدای فاطمه دارد

جمله مکان در سرای فاطمه دارد

جلوه‌ی توحید و نور عشق و فضیلت

کلبه‌ی مهر آشنای فاطمه دارد

گوهر عصمت به حکم آیه‌ی تطهیر

عاصمه‌ی پر صفای فاطمه دارد

حجره گلین است و کوچک است و عجب آنک

هست جهانی، چو جای فاطمه دارد

فخر محمد (ص) بس است آنکه به مشکوی

آینه‌ی حق نمای فاطمه دارد

خانه‌ی زهراست این و کعبه‌ی جان است

جان جهان اندرین سراچه نهان است

پایگه عصمت است و جایگه صدق

قبله‌ی دلهای عارفان جهان است

رشحه‌ی ایمان تراود از در و بامش

خانه‌ی علم است و باب علم در آن است

رزم ازین خانه زاد و صلح از آن زاد

دشت قیام است این و شهر امان است

صبغه‌ی ذلت از این سرای به دور است

شاهد قولم محرم و رمضان است

مهد حسین، گاهواره‌ی حسن است این

مولد زینب، خدایگونه زن است این

بیشه‌ی شیران و صفدارن و دلیران

کوی شهیدان لاله‌گون کفن است این

مدرسه‌ی طاعت است و مکتب توحید

مصدر نام‌آوران بت‌شکن است این

دایره‌ی حکمت است و محکمه‌ی عقل

مظهر محراب و دفتر و سخن است این

خاک درش توتیای اهل یقین است

کوی شرف، خانه‌ی امید من است این

زاویه‌ی صبر و پهنه‌ی ظفر اینجاست

ساحل آرام و موج جان شکر اینجاست

کشتی و توفان و ناخدا و خداوند

ورطه و پایاب و راه و راهبر اینجاست

صاعقه‌ی ابر و نوشخنده‌ی خورشید

تیرگی شام و پرتو سحر اینجاست

پرسش و میزان و حشر و نشر و مکافات

محتسب و داوری و دادگر اینجاست

طرفه سرایی است در گذرگه انسان

راه جنان و جحیم و نفع و ضر اینجاست

آری، جز حق در این سرا نتوان جست

از در این خانه جز صفا نتوان جست

خانه‌ی شیر خداست این و در این جا

جز به خداوند آشنا نتوان جست

ای که به کارت گره فتاده جز این در

دست خدا را گره گشا نتوان جست

ای دل اگر در پی رضای خدایی

نقش رضا جز ز مرتضی نتوان جست

خانه خدا اندرین سراست خداوند

آری اینجا به جز خدا نتوان جست

هر که به این خانه راه یافت امان یافت

ملک شرف، شهر علم، گوهر جان یافت

عزت و آزادی و سلامت و امید

سروری و سرمدی و توش و توان یافت

کسوت آزادگی و خلعت اسلام

دولت جاوید و راحت دو جهان یافت

پشت به میراث بانیان ستم کرد

رمز سعادت ازین دریچه عیان یافت

وای به چشمی که کاخ قیصر و جم جست

شاد ضمیری کزین سراچه نشان یافت

هر که در این آستان پناه ندارد

وای به حالش که دادخواه ندارد

قیمت پاکی و مردمی نشناسد

جانب مهر و وفا نگاه ندارد

خانه‌ی زهرا چو کاخ قیصر و دارا

حاجب و دربان به بارگاه ندارد

روی بدین خانه کن «حمید» که اینجا

رنگ ستم، لکه‌ی گناه ندارد

«گو برو و آستین به خون جگر شوی ⁽¹⁾

هر که در این آستانه راه ندارد»

حدیث فضل

مهی که چشم مه و ستاره، به خلوت او گذر ندارد

بغیر معمار آفرینش، ز طینت او خبر ندارد

چنان ز عصمت نقاب دارد، که شرم از او آفتاب دارد

صبا به کویش نمی‌برد ره، خرد ازو پرده برندارد

مسنج با علم و عقل جاهش، که علم و عقلست عذر خواهش

مجو در آئینه‌ی خیالش، که وهم از آنسو گذر ندارد

عفاف ازو اعتبار گیرد، وقار ازو برگ و بار گیرد

جهان و ایمان و صبر و تقوی، زنی چنین نامور ندارد

صفاش جز مصطفی نداند، وفاش جز مرتضی نداند

بجز خدیجه زنی به دامن، گلی فروزان گهر ندارد

سرور جان رسول رویش، بتول نامش بتول خویَش

که گلبن احمدی جز این گل، طراز بستان دگر ندارد

گلی که دور از طراوت آن، به باغ رضوان گلی نروید

گلی که همزاد رنگ و بویش، نهال هستی ثمر ندارد

گلی علی را جمیله همسر، گلی حسن را ستوده مادر

گل بدامن حسین پرور، نه، گل چنین زیب و فر ندارد

گو است کوثر ز پایه‌ی او، نشسته طوبی به سایه‌ی او

ندیده چشمی طلایه‌ی او، که چشم احسان بدر ندارد

کرانه چشم امید بر در، پی شفاعت به روز محشر

وبال تن آن سراست، آن سر، که شور زهرا به سر ندارد

ذریعه‌ی محشر است زهرا، به خیر و شر داور است زهرا

گران بود این سخن بر انکو، نگاه داور نگر ندارد

حدیث فضل ترا نشاید، که جز نبی از تو لب گشاید

«حمید» از عهده چون برآید، که بهره‌ای از هنر ندارد

طلب

روشن نظران راه بین می‌طلبم

آگاه دلان حق گزین می‌طلبم

با مهر محمد و علی و زهرا

راهی به دیار عقل و دین می‌طلبم

علامه محمد صالح حائری مازندرانی

دریای ولای حق

ای جان جهان آرا، جانها به فدای تو

وی روح روان بخشای خاک کف پای تو

وی سر نهان در غیب در حلقه‌ی نورانی

حق از عظمت بگرفت، این مایه برای تو

وی سلسله اسما جمع از موی افشانت

وی جامعه‌ی حسنا فردی ز سنای تو

لوح و قلم و کرسی، ظاهر ز ضمیر تو

شمس و قمر و انجم رویش ز ضیای تو

وی نزد حق اندر عرش مهمان عزیز او

تهلیل، شراب تو، تسبیح، غذای تو

روح القدس و جبریل با سر تو نامحرم

حق روی سریر قدس شد پرده سرای تو

ای جلوه تو در عرش افکنده ملائک را

در سجده و می‌خوانند تسبیح و ثنای تو

وی رمز تو در حامیم در لیله‌ی قدر آمد

تا امر فراگیرند از تو امنای تو

ای کوکب دری را روی تو فروزنده

صد آیه نو آمد یک پای بهای تو

صد آسیه، صد حوا، صد مریم و صد هاجر

صد موسی و صد عیسی غلمان و امای ⁽¹⁾تو

انسیه حورائی، یا مام دو نوری تو

حور و ملک و انسان عکسی ز لقای تو

جنس تو بود نوعی شد منحصر اندر فرد

فردی چو خدای تو یکتا به خدای تو

یکتا گهر پاک دریای ولای حق

وان میر غضنفر فر کفوی‌ست برای تو

ای تاج کرامت تو بر تارک پیغمبر

وی حله ابراهیم در طی عبای تو

سر تو نگینی بود در دست سلیمان را

کز تخت کشید آصف بلقیس سبای تو

عیسی ز دمت بگرفت روح کلمات الله

موسی زده اندر طور تکیه به عصای تو

زد بوسه محمد چند بر سینه‌ی پاک تو

تا سر زده از پشتش مهری ز ولای تو

کاری به خدا کردی در راه رضای حق

کافلاک کند گردش در راه رضای تو

تسلیم نمودی تو هر گونه قضای حق

تا گشت قضای حق بر وفق قضای تو

در تاب و شگفتم من کان آتش در چون سوخت؟

ابواب نبوت را در درب سرای تو

خورشید اگر می‌دید روزی رخ زینب را

شبنم به گل افشاندی از آب حیای تو

ای شافعه‌ی محشر دل بر مکن از امت

کز ظلم نماند از ما جز لطف و رضای تو

«صالح» زده بر گردن گر طوق عبودیت

فاسد نشود هرگز در ملک هوای تو

ای از شب زلف تو در روز پریشانی

هر عقده شود منحل زان عقده گشای تو

زان سایه که افکنده موی تو به دور عرش

خصمم نتواند سوخت در ظل لوای تو

با مهر تو و باب و شوی و حسنینت ما

باشیم به فضل الله باقی به بقای تو

این خاتمه‌ی مدحم بس حسن و صفا دارد

صد لولو لالا را بسته به صفای تو

من با رخ دلجویت باز از سر نو گویم

ای جان جهان‌آرا جانها به فدای تو

قبر زهرا

در مدینه آدم امروز از چه من سیار بینم

نوح بر قبر نبی با کشتی زخار بینم

هم به یثرب از نجف در سیزده ز اول جمادی

تیغ بر کف روی دُلدل حیدر کرار بینم

حمزه را با نیزه‌ی کوه افکنش سوی مدینه

با هزار افرشته و با جعفر طیار بینم

هم پیمبر سوی قبر و منبر خود بر براقش ⁽¹⁾

روی سر قرآن و گردش انبیا بسیار بینم

شیث و مهلائیل و قینان ⁽²⁾با صحایف گرد آدم

نزد قبر حضرت پیغمبر مختار بینم

هم خلیل الله ابراهیم را تسبیح گویان

بر سر قبر نبی با دیده‌ی خونبار بینم

هم کلیم الله موسی با عصای اژدر آسا

روی کف تورات بگرفته در استفسار ⁽³⁾بینم

در حرم احرام بسته گرد صندوق سکینه ⁽¹⁾.

قبر زهرا در بغل بگرفته در اذکار بینم

عیسی از چرخ چهارم با ملایک نور باران

روی قبر فاطمه ز انجیل گوهربار بینم

حوریان جویای قبرش گشته از لعیا که گوید

در چهل تصویر قبر از کینه‌ی اغیار بینم

لیک من دانم کدام استی ز بوی گیسوانش

زان هم از رویش به عالم پرتو انوار بینم

گفت لعیا مو پریشان از غمش کرده ملایک

جمله را بر مرقدش با دیده‌ی خونبار بینم

هاشم و عبدمنافش را و عبدالمطلب هم

سوی زهرا با طبق‌های گل از گلزار بینم

هم کنانه ⁽²⁾تیرها اندر کمان بر دشمن دین

هم نزار ⁽³⁾اندر زره آماده‌ی پیکار بینم

هم لوی ⁽¹⁾از غصه گردنهای سیمین خم نموده

دور مولانا علی در تعزیت دوار بینم

هم قصی ⁽²⁾را روی اسب جنگی وی با خزاعه ⁽³⁾.

از شکست بازوی زهرا بسی افگار بینم

هم حسن گریان و نالان هم حسینش را در افغان

مضطرب از سوء قصد دشمن مکار بینم

هم علی را بر چهل تصویر قبر اندر تکاپو

ذوالفقارا کشیده در تحذیر و در انذار بینم

هم علی را بیقرار اندر میان غسل زهرا

از شکست جنب زهرا از در و دیوار بینم

زینب و کلثوم را سینه زنان و مو پریشان

روی نعش مامشان بی‌تاب و استقرار بینم

شمس الضحی

از لب لعل تو سخن کیمیاست هم گهر

گر دو نعل تو همه توتیاست در بصر

روی تو را جلوه‌ی صد آفتاب آب و تاب

بوی تو از عنبر و مشک ختاست خوبتر

و آنکه حق و قدر تو نشناخته باخته

کرم خراطین ⁽¹⁾شده و خُنْفَساست

و آن قد و قامت بدل نخل طور داده نور

زان ید بیضای کلیم و عصاست جلوه‌گر

عرش برین هم شده زان مد ظل مستظل ⁽²⁾

نخله‌ی مریم هم از آن ظل به پاست بارور

فاطمه‌ی زهرا، دخت رسول هم بتول

سیده بر کل رجال و نساست در بشر

فاطمه از نور ازل مشتق است و اسبق است

ختم رسل، احمد، شمس الضحی است و آن قمر

طوبی بافد به ولایش حلل ⁽¹⁾بی خلل

سندس و دیبا به تن اولیاست بی اِبَر ⁽²⁾.

با زهرا امر شفاعت بدان بی گمان

بر دستش امر شفاعت به پاست بی حذر

هر کس از فضل بتول آنچه گفت دُر بسفت

مدحش بر السنه‌ی اصفیاست چون گهر

هر که بدان ریشه‌ی چادر زده است نیک دست

اوست همانسان که مجاب الدعاست ⁽³⁾مغتفر ⁽⁴⁾.

چامه‌ی من گر به حضور بتول شد قبول

فخر مرا در عرش و نُه سماست بحر و بر

چامه‌ام ای حجت کبری بتول کن قبول

از تو عمل صحت و عمر و غناست منتظر ⁽¹⁾.

از ما بر آل محمد (ص) سلام تا قیام

لوح و قلم مادحشان را سزاست سیم و زر

رفعت سمنانی

روضه‌ی مینو

گلچهره بتی شوخ وش و چابک و چالاک

یغمایی و غارتگر و تاراجی و بی‌باک

از نیم نگه هوش ربود از سر ادراک

ز ابرو، دو کمان بست و ز گیسوی، دو فتراک

تیر نظرش کرد گذر از دل افلاک

ز افلاک نشینان باز برخاست هیاهو

خورشید وشان، پرده ز رخسار فکندند

سیمین بدنان سایه، سمن‌وار فکندند

از زلف، بتان بر رخ، زنار فکندند

شوخان نه که شیخان سر و دستار فکندند

صوفی صفتان خرقه‌ی پندار فکندند

تا شعشعه‌ی طلعت او تافت ز هر سو

از مشرق جان سر زد، تا عارض جانان

شد مغرب هستی چو رخ ساقی مستان

زد ساقی مستان پا بر تخت سلیمان

با خاتم دل، هست سلیمان شدن آسان

فرمان برد آن را که بود بنده‌ی فرمان

ذرات سماوات و زمین یک دل و یک رو

آنان که ره بندگی دوست سپردند

بوی همه آلایش، از روی ستردند

چون مردمک دیده، بزرگ، ار همه خردند

در باختگانند و لیکن همه بردند

صافند ز اوصاف، نه چون صافی دُردند

داروی همه درد، نه درد همه دارو

چرخند و سپهرند و زمینند و زمانند

جان دو جهانند و جهان ⁽¹⁾از دو جهانند

بی نام و نشانند و به هر نام و نشانند

هر جا بنشینند دو صد فتنه نشانند

نادیده و ننوشته ببینند و بخوانند

پنهان ز کجا ماند، ز ایشان سر یک مو

ز آن سرمه که از عصمت، بر دیده کشیدند

هر پرده که در سینه‌ی جان بود، دریدند

بی پرده به سر منزل تسلیم رسیدند

از دیده‌ی جان آن رخ جانانه بریدند

بر سینه‌ی بی کینه‌ی خود باز خریدند

هر ناوک غم آمد از آن دو خم ابرو

بر درگه عصمت بنهادند ز جان سر

کردند ز تقوی دل هر شی‌ء مسخر

بستند و گشودند ره ناظر و منظر

دادند و گرفتند تن و جان منور

چون ماهی در آب و در آتش چو سمندر ⁽¹⁾

سوزان و غریقند، چه سحر است و چه جادو؟

زندان مجرد که ز تجرید گذشتند

از خویش و ز بیگانه به تاکید گذشتند

با روی تو از جنت جاوید گذشتند

در کثرت و از منزل توحید گذشتند

شادان ز غم و بیم و ز امید گذشتند

آری چه بود پیش رخت روضه‌ی مینو؟

در آینه‌ی عصمت، با دیده‌ی انوار

دیدند جمال ازل و چهره‌ی دلدار

چون شمس حقیقت شد، بی پرده پدیدار

پنهان شد و شد از افق غیب نمودار

با دیده‌ی جان دید توان معنی اسرار

از ما طلبد او دل و ما جان و دل از او

در گلشن ختم رسل از نخل عنایت

رویید یکی شاخه پر از غنچه‌ی آیت

از قدر و شرف شد صدف دُر ولایت

انجام بدایت شد، آغاز نهایت

شد همسر سر الله ⁽¹⁾و میزان هدایت

شاهین الوهیت، زد باز به تیهو

هستی حیات ابد و مادر سرمد

حی احدی راتبه، سر دل احمد

بحر ازلی جزر و بحار ابدی مد

سرمایه‌ی جاه و شرف و قدر محمد

شیرازه‌ی راز کتب فرد حد و مد

اصل صدف گوهر هر یازده لولو

آن جوهر قدسیه که اندر قدس ذات ⁽²⁾.

چون ارض و سما، تن زد از حمل امانات ⁽³⁾.

شد ذات مقدس را حامل ز کرامات

آن صورت هر معنی، آن معنی آیات

کشاف مهمات شد و قبله‌ی حاجات

بر درگه او جن و ملک گرم تکاپو

در سینه‌ی اسرار، عیان عصمت ذاتش

در مردمک دیده، نهان نور صفاتش

عارف نسراید بجز از اصل حیاتش

چون دید ز هر طوری ⁽¹⁾طور لمعاتش

تقدیس همه شیی‌ء بود از نفخاتش

او داده به تن جان و به می رنگ و به گل بو

یا فاطمه، ای خاتمه‌ی مقصد خلقت

ای قائمه‌ی هستی، ای آیت رحمت

ای خالق قدر و شرف و مالک عصمت

هر چند عطای تو فزونست به «رفعت»

محتاجم و حاجت طلب ای قاضی حاجت

نومید نشد از در امید تو هندو

ای مریم دو عیسی، وی طور دو موسی

ای عصمت یک معتصم ⁽²⁾و فلک دو دریا

ای شمس یکی برج و یا برج دو جوزا

لالای دو لولوئی و لولوی دو لالا

روح دو روانی و روان دو هیولا

تو آب حیاتی و همه خلق جهان، جو

در هر صفتی اعظم اسماء الهی

اندر فلک قدرت نبود چو تو ماهی

عالم همگی بنده‌ی شرمنده، تو شاهی

نی غیر تو حصنی ⁽¹⁾نه ملاذی ⁽²⁾، نه پناهی

محتاج توایم، از ره الطاف نگاهی

یا فاطمه الزهرا انی بک اشکو ⁽³⁾.

ای دختر پیغمبر، ای همسر حیدر

ای صادره‌ی اول، در اول مصدر

ای حاصل اسرار ولا آیت اکبر

ای دُر دو دریا و ای بحر دو گوهر

آن جا که کشد کوکبه‌ی فضل تو لشکر

کمتر خیَمی ⁽¹⁾آید این گنبد نه تو ⁽²⁾.

میر محمدتقی رضوان

روح رسول

ای مهین بانوی نه خانه‌ی خلاق قدم

سر ناموس رسول مدنی خاتم

ای تو خاتون همه کشور ملک و ملکوت

ای بانوی همه ملک عرب تا به عجم

تو اگر سلسله جنبان نشدی هیچ نبود

کی به هستی ز عدم خانه کسی داشت قدم

ای تو آن دختر زیبا که به یکتائی تو

مادر دهر نیاورد و نیارد به شکم

دختر اینگونه به صلب ازلیت نایاب

نیست فرزند چنین دختر حق را به رحم

نه به پشت قدم این نقش و نه در بطن حدوث

پس ازین نقش مجرد فلقد جف قلم

مطلع شمس جمال و افق ماه جلال

مشرق سر وجود و فلک خلق و شیم

چادر عفتت از بافته‌ی نور خدا

پرده‌ی عصمتت از اقمشه‌ی شهر قدم

بطن در بطن همه لامعه‌ی نور ازل

صلب در صلب همه بارقه‌ی علم و کرم

مام در مام همه صاحب جاه و حشمت

باب در باب همه قبله‌ی حاجات امم

دوده در دوده همه مظهر انوار خدای

پشت در پشت همه مطلع الطاف و نعم

پدران تو همه یکه سواران وجود

مادران تو همه صاحب اعزاز و حشم

پسران تو نیاکان همه کون و مکان

ابن در ابن همه شمس ضحی بَدر ظلم

شمس از پرتو تو جلوه‌گر کون و مکان

ماه از جلوه‌ی تو در سر چرخش پرچم

روحت از روح رسول و تنت از جوهر قدس

در سراپای تو پا و سر احمد مدغم

محمدعلی مجاهدی «پروانه»

در رثای فاطمه زهراء

(ترجیع بند)

به دعا دست خود که برمی‌داشت

بذر آمین در آسمان می‌کاشت

به تماشا، ملک نمازش را

نردبانی ز نور می‌پنداشت

چه نمازی؟ که تا به قبه‌ی عرش

برد او را و نردبان برداشت

پرچم دین ز بام کعبه گرفت

برد و بر بام آسمان افراشت

بسکه کاهیده بود، شب او را

شبحی ناشناس می‌انگاشت

خصم بیدادگر ز جور و ستم

هیچ در حق او فرونگذاشت

تا نینداختش به بستر مرگ

دست از جان او مگر برداشت؟!

قصه را تازیانه می‌داند

در و دیوار خانه می‌داند

دشمن از حد فزون جفا پیشه است

چکند بعد ازین؟ در اندیشه است

نسل در نسل او حرامی بود

خصم بدخواه تو پدر پیشه است!

ریشه‌اش را ز بیخ می‌کندم

چکنم؟ دشمن تو بی ریشه است!

به گمانش که جنگل مولاست

غافل از اینکه شیر در بیشه است

یک طرف نور و یک طرف ظلمت

یک طرف سنگ و یک طرف شیشه است

دل گل خون ز دست گلچین است

وانچه بر ریشه می‌خورد، تیشه است!

قصه را تازیانه می‌داند

در و دیوار خانه می‌داند

سخن از درد و صحبت از آه است

قصه‌ی درد او چه جانکاه است!

راه حق، جز طریق فاطمه نیست

هر که زین ره نرفت، گمراه است

در محیطی که موج گوهر نیست

گر خزف جلوه کرد، دلخواه است!

عمر دل کاش ادامه‌ای می‌داشت

ورنه این قبض و بسط گه گاه است

در مسیری که عشق می‌تازد

تا به مقصود، یک قدم راه است

در بهاران، خزان این گل بود

عمر گلها همیشه کوتاه است

با غم تو، دلی که بیعت کرد

تا ابد در مسیر الله است

هر کس آمد، به نیمه‌ی ره ماند

غم فقط با دل تو همراه است

آنکه در گوش جان او مانده است

ناله‌های دل علی، چاه است

اینکه بر لب رسیده، جان علی است

دل گمان می‌کند هنوز، آه است!

خون شد، از سینه‌ی تو بیرون ریخت

حق ز حال دل تو آگاه است

آنکه بعد از کبودی رخ تو

با خسوف آشتی کند، ماه است

قصه را تازیانه می‌داند

در و دیوار خانه می‌داند

ساز غم گر ترانه‌ای می‌داشت

آتش دل، زبانه‌یی می‌داشت

چون زبان دل آتش افشان بود

کوه غم گر دهانه‌یی می‌داشت

کاش مرغ غریب این گلشن

الفتی با ترانه‌یی می‌داشت

یا علی! با تو بود همسایه

اگر انصاف، خانه‌یی می‌داشت

با تو عمری هم آشیان می‌شد

حق اگر آشیانه‌یی می‌داشت

آستان تو بود یا زهرا

گر ادب، آستانه‌یی می‌داشت

در زمان تو زندگی می‌کرد

گر صداقت، زمانه‌یی می‌داشت

گر مزار تو بی‌نشان نبود

بی‌نشانی نشانه‌یی می‌داشت

گر که میزان حق زبان تو بود

این ترازو زبانه‌یی می‌داشت

سینه‌ی خونفشان فاطمه بود

گر گل خون، خزانه‌یی می‌داشت

گر نمی‌سوخت گلشن توحید

گلبن او، جوانه‌ایی می‌داشت

قصه‌ی زندگانی او بود

گر حقیقت، فسانه‌یی می‌داشت

شب اگر داشت دیده، در غم او

گریه‌های شبانه‌یی می‌داشت

گر غمش بحر بیکرانه نبود

غم ما هم کرانه‌یی می‌داشت

بهر قتلش بجز دفاع علی

کاش دشمن بهانه‌یی می‌داشت

به سر و روی دشمنش می‌زد

شرم اگر، تازیانه‌یی می‌داشت

شانه می‌کرد زلف زینب را

او اگر دست و شانه‌یی می‌داشت

قصه را تازیانه می‌داند

در و دیوار خانه می‌داند

آتش کینه چون زبانه کشید

کار زهرا به تازیانه کشید

دشمن دل سیه، به رنگ کبود

نقش بی مهری زمانه کشید!

آتش خشم خانمانسوزش

پای صد شعله را به خاک کشید

همچو شمعی که بی‌امان سوزد

شعله از جان او زبانه کشید

در میانش گرفت شعله‌ی کین

پای حق را چو در میانه کشید

دل او در میان آتش و خون

پر به سوی هم آشیانه کشید

سوخت بال کبوتران حرم

کار این شعله‌ها به لانه کشید!

دامن گل که سوخت از آتش

شعله سر از دل جوانه کشید!

سینه‌اش مخزن گل خون شد

به کجا کار این خزانه کشید؟!

قامتش حالت کمانی یافت

بسکه بار محن به شانه کشید

سبحه، مشق سرشک او می‌کرد

بسکه نقش هزار دانه کشید!

بر رخ این حقیقت معصوم

نتوان پرده‌ی فسانه کشید

قصه را تازیانه می‌داند

در و دیوار خانه می‌داند

گل خزان شد، صفای او مانده‌ست

رنگ و بوی وفای او مانده‌ست

رفت زهرا، ولی به گوش علی

ناله‌ی ای خدای او مانده‌ست!

در دل او که بیت الاحزانست

ناله‌ی وای وای او مانده‌ست

یا علی گفت و گفت تا جان داد

این خدایی ندای او مانده‌ست

بر لب او که خاتم وحی‌ست

نقش یا مرتضای او مانده‌ست

زیر این نه رواق گنبد چرخ

ناله‌ی او، صدای او، مانده‌ست

رفت و، زیر زبان لیل و نهار

مزه‌های دعای او مانده‌ست

گرچه دستش ز دست رفته ولی

کف مشکل گشای او مانده‌ست

دل خبر می‌دهد به ناله ازو

گرچه در مبتدای او مانده‌ست!

در دل ما که کربلای غم‌ست

نینوایی نوای او مانده‌ست

که قدم می‌نهد به خانه‌ی دل

در دلم جای پای او مانده‌ست!

نیمه جانی علی به لب دارد

چکند؟ این برای او مانده‌ست!

قصه را تازیانه می‌داند

در و دیوار خانه می‌داند

تا عقیق‌ست و تا یمن باقی است

رگه‌هایی ز خون من باقی است!

شهر من تا مدینه‌ی عشق است

هم اویس‌ست و، هم قرن باقی است

خون من، این زلال جاری سرخ

در دل لعل، موج زن باقی است

ماند زینب، اگر که زهرا رفت

بچه شیری ز شیرزن باقی است

گرچه آهسته چون نسیم گذشت

جای پایش درین چمن باقی است!

تا که نمرود هست، آزر هست

تا تبر هست، بت‌شکن باقی است

تا سر کفر و شرک می‌جنبد

ذوالفقارست و بوالحسن باقی است

در دل شعله سوخت پروانه

گریه‌ی شمع انجمن باقی است!

سوخت شمع و، بجاست فانوسش

از علی نقش پیرهن باقی است!

بر رخ آن فرشته‌ی معصوم

اثر دست اهرمن باقی است!

قصه را تازیانه می‌داند

در و دیوار خانه می‌داند

رفتی و، زینب تو می‌ماند

خط تو، مکتب تو می‌ماند

بر کف زینب، این زبان علی

رشته‌ی مطلب تو می‌ماند

تا حسینی و کربلایی هست

زین اَب، زینب تو می‌ماند

از علی دم زدی و، نام علی

تا ابد بر لب تو می‌ماند

تا ابد در صوامع ملکوت

ناله‌ی یا رب تو می‌ماند

هم نماز نشسته‌ی تو به روز

هم نماز شب تو می‌ماند

منصب تو، حکومت دلهاست

بهر تو، منصب تو می‌ماند

در سپهر شهامت و ایثار

پرتو کوکب تو می‌ماند

خون تو پشتوانه‌ی دین‌ست

تا ابد مذهب تو می‌ماند

دل تو می‌طپد به سینه هنوز

شور تاب و تب تو می‌ماند

قصه را تازیانه می‌داند

در و دیوار خانه می‌داند

بی تو ای یار مهربان علی!

شعله سر می‌کشد ز جان علی

بی تو ای قهرمان قصه‌ی عشق

ناتمامست داستان علی

عیسی ار چار پله بالا رفت

دم آخر، ز نردبان علی

در عروج تو از ادب می‌سود

سر به پای تو، آسمان علی!

خطبه‌ی ناتمام زهرا کرد

کار شمشیر خونفشان علی

خواست نفرین کند، که زهرا را

داد مولا قسم به جان علی!

که ز قهر تو ماسوا سوزد

صبر کن صبر، مهربان علی!

ذوالفقار برهنه‌ی سخنش

کرد کاری به دشمنان علی

که دگر تا ابد بزنهارند

از دم تیغ جانستان علی

با وجودی که قاسم رزق است

ساخت عمری به قرص نان علی!

بعد او، خصم دون که می‌پنداشت

به سه نان می‌خرد سنان علی

بود غافل که چون بسر آید

دوره‌ی صبر و امتحان علی

دشمنان را امان نخواهد داد

لحظه‌یی تیغ بی امان علی

زینب! ای خطبه‌ی حماسی عشق

ای به کام علی، زبان علی

باش کز خطبه‌ات زبانه کشد

آتش خفته در بیان علی

دیدم انصاف را به کوچه‌ی عشق

سر نهاده بر آستان علی

نسب خویش را جوانمردی

می‌رساند به دودمان علی

عشق، چون من ارادتی دارد

به علی و به خاندان علی

رفت زهرا و اشک از دنبال

وز پی او روان، روان علی

خرمن او اگر در آتش سوخت

رفت بر باد خان و مان علی

بازمانده‌ست سفره‌ی دل او

غم و دردست، میهمان علی!

راز دل را به چاه می‌گوید

رفته از دست، همزبان علی!

آن شراری که سوخت زهرا را

سوخت تا مغز استخوان علی

قصه را تازیانه می‌داند

در و دیوار خانه می‌داند

کعبه‌ی ارباب یقین

چون بر او خصم قسم خورده‌ی دین راه گرفت

بانگ برداشت، موذن که: رخ ماه گرفت!

چشم هستی نگرانست که این واقعه چیست؟

وانکه دامن زده بر آتش این فاجعه، کیست؟

در سماوات ملایک همه بی‌تاب و سکون

که دم آخر عمرست و دم کن فیکون

ماسوا رفته فرو یکسره در بهت و سکوت

تا چه آید به سر عالم ملک و ملکوت؟!

رزق را کرده دریغ از همه کس میکائیل

عن قریب است که در صور دمید اسرافیل

مریم از خاک سراسیمه سرآورده برون

شسته با اشک ز رخساره‌ی خود گرد قرون

که کنون آتش آشوب قیامت تیز است

مگر این لحظه همان لحظه‌ی رستاخیز است؟!

این خدیجه است که از درد بجان آمده است

از جنان موی کنان، مویه کنان آمده است

کز چه رو رشته‌ی ایجاد ز هم بگسسته است

نکند قائمه‌ی عرش خدا بشکسته است؟!

چه مگر بر سر ارباب نظر می‌آید؟

عمر هستی مگر امروز بسر می‌آید؟

تیغ عریان خلافت به عداوت تیز است

خصم از پا فکن وصف شکن و خونریز است

آنکه آن روز در آن معرکه یاری می‌کرد

سیل بنیان کن این حادثه جاری می‌کرد!

کیست در پشت درای فضه، که جبریل امین

دوخته دیده‌ی حیرت زده‌ی خود به زمین

خانه‌ی کیست که در آتش کین می‌سوزد؟

نکند کعبه‌ی ارباب یقین می‌سوزد؟!

پاسخ این همه پرسش ز در سوخته پرس

از در سوخته‌ی لب ز سخن دوخته پرس

گرچه چون سوختگان مهر سکوتش به لب است

لیکن از فرط برافروختگی ملتهب است

می‌توان یافت از آن شعله که بر خرمن است

که چها آمده از دست ستم بر سر دوست

از سقیفه است هنوز آتش آشوب بلند

دست بیداد رها، پای عدالت در بند

به روی شانه‌ها تابوت می‌رفت!

گذشته نیمه‌یی از شب، دریغا

رسیده جان شب بر لب، دریغا

چراغ خانه‌ی مولاست خاموش

که شمع انجمن آراست خاموش

فغان تا عالم لاهوت می‌رفت

به روی شانه‌ها تابوت می‌رفت

علی زین غم چنان ماتست و مبهوت

که دستش را گرفته دست تابوت!

شگفتا! از علی با آن دلیری

کند تابوت زهرا دستگیری؟!

به مژگان ترش یاقوت می‌سفت

سرشک از دیده می‌بارید و می‌گفت

که: ای گل نیستی تابوت بویم

مگر بوی تو از تابوت بویم!

جدا از تو، دل آرامی ندارد

علی بی تو دلارامی ندارد

چنان در ماتمش از خویش می‌رفت

که خون از چشم غیر و خویش می‌رفت

که دیده در دل شب بلبلی را

که زیر گل نهان سازد گلی را؟

ز بیتابی گریبان چاک می‌کرد

جهانی را به زیر خاک می‌کرد!

علی با دست خود خشت لحد چید

بساط ماتم خود تا ابد چید

دل خود را به غم دمساز می‌کرد

کفن از روی زهرا باز می‌کرد

تو گویی ز آن رخ گردیده نیلی

به رخسار علی می‌خورد سیلی؟

از آن دامان خود پر لاله می‌کرد

که چون نی بند بندش ناله می‌کرد

علی در خاک زهرا را نهان کرد

نهان در قطره، بحر بیکران کرد!

گل خود را به زیر گل نهان دید

بهار زندگانی را خزان دید

شد از سوز درون شمع مزارش

علی با آب و آتش بود کارش

چنان از سوز دل بی‌تاب می‌شد

که شمع هستی او آب می‌شد

غم پروانه‌اش بی‌تاب می‌کرد

علی را قطره قطره آب می‌کرد

چو بر خاک مزارش دیده می‌دوخت

سراپا در میان شعله می‌سوخت

علی از هستی خود دست می‌شست

گل خود را به زیر خاک می‌جست

مگر او گیرد از دست علی دست

که دشمن بعد او، دست علی بست

مفتون همدانی

بدر الدجای اسلام

زهرا زنی که قاصر، عقل است از تمیزش

غلمان ز جان غلامش، حورا کم از کنیزش

بر هیچ زن نمی‌ماند در دهر هیچ چیزش

بابای او همی داشت چون جان خود عزیزش

ایزد شفیعه خواندست در روز رستخیزش

آری شفیعه باشد بدر الدجای اسلام

احمد چو رفت بشنو کز بعد او چها شد

زهرا به سوگ بابا در سوز و در نوا شد

از سقط محسن آن مه بر مرگ خود رضا شد

غصب فدک چو کردند، حقی ز حق جدا شد

خاموش شمع ایمان از جور اشقیا شد

خیری ندید زهرا خیر النسای اسلام

با پهلوی شکسته رحلت چو کرد زهرا

با امر شاه مردان غسلش بداد اسما

در خلد پیش بابا زهرا چو کرد مأوی

ز اهل سقیفه می‌کرد شکوه به پیش بابا

این نکته را ادا کرد مریم به گوش حوا

الحق جگر خراش است این دردهای اسلام

مژده پاک سرشت

جاری نور

تو رنگ آبی پروازی ای دوست

تو با آئینه‌ها دمسازی ای دوست

تو شعر ناب ناب نور عشقی

تو پایان مرا آغازی ای دوست

بسوزان تار و پودم با غم عشق

بیفشان بر شرارم شبنم عشق

وجودم تشنه‌ی یک قطره نور است

مرا سیراب کن از زمزم عشق

تو زهرای عزیز و مهربانی

تو پاکی را همیشه همزبانی

به سویت آمدم از در مرانم

تو در جسم وجودم همچو جانی

توئی کوثر، توئی والاتر از هور

حضور جاری نور علی نور

به خود پیچم چو نیلوفر ز شوقت

به دنبال توام با یک جهان شور

ابوالفضل فیروزی «نینوا»

فراتر از وهم

ای فاطمه، دختر پیمبر

ای همسر باوفای حیدر

ای گلبن گلشن محمد (ص)

کز عطر تو شد جهان معطر

ای باغ پر از شکوفه‌ی غم

ای دامن کوه لاله پرور

ای مادر پاک آسمانی

پرورده‌ی تو شبیر و شبر

ای باعث حادثات عالم

وی شافعه‌ی بزرگ محشر

«عنقای ابد، به قاب قوسین

سیمرغ ازل به عالم ذر»

دیباچه‌ی سفر آفرینش

در دفتر عشق حرف آخر

«ایمای ترا ملک متابع

فرمان ترا فلک مسخر» ⁽¹⁾.

همتای تو گر علی نمی‌بود

شایسته‌ی تو نبود همسر

بالله که حقیقت تو باشد

از وهم و گمان و عقل برتر

ای برج کبوتران دلها

مائیم و دلی چنان کبوتر

مائیم و دلی که خورده پیوند

با مهر تو ای بزرگ مادر

قربان تو ای شکسته پهلو

ای فاطمه، بضعه‌ی پیمبر

آن را که تواش شفیعه باشی

پروا نکند ز روز محشر

ملک الشعراء بهار

گوهر شهوار

ای زده زنار بر، ز مشک به رخسار

جز تو که بر مه ز مشک بر زده زنار

زلف نگونسار کرده‌ای و ندانی

کو دل خلقی ز خویش کرده نگونسار

روی تو تابنده ماه بر زبر سرو

موی تو تابیده مشک از بر گلنار

چشم تو ترکی و کشوریش مسخر

زلف تو دامی و عالمیش گرفتار

سخت به پایان کار خویش بنالد

آنکه بر آن زلفش اوفتاده سر و کار

ریحان داری دمیده بر گل نسرین

مرجان داری نهاده بر دُر شهوار

آفت جانی از آن دو غمزه‌ی دلدوز

فتنه‌ی شهری از آن دو طره‌ی طرار

فتنه شد ستم به لاله و سمن از آنک

چهر تو باغی است لاله‌زار و سمن‌زار

لعل شکر بارداری و نه بدیع است

گرچه نماید بدیع لعل شکربار

زان لب شیرین تو بدیع نماید

این همه ناخوش کلام و تلخی گفتار

ختم بود بر تو دلربائی، چونانک

نیکی و پاکی به دخت احمد مختار

زهرا آن اختر سپهر رسالت

کاو را فرمان برند ثابت و سیار

فاطمه، فرخنده مام یازده سرور

آن به دو گیتی پدرش سید و سالار

پرده‌نشین حریم احمد مرسل

صدر گزین بساط ایزد دادار

عرفان عقد است و اوست واسطه‌ی عقد

ایمان پرگار و اوست نقطه‌ی پرگار

بر همه اسرار حق ضمیرش آگاه

عنوان از نام او به نامه‌ی اسرار

از پی تعظیم نام نامی زهراست

اینکه خمیده است پشت گنبد دوار

بر فلک ایزدی است نجمی روشن

در چمن احمدی است نخلی پربار

بار ولایش به دوش گیر و میندیش

ای شده دوش تو از گناه گرانبار

قدر وی از جمله کائنات فزون است

نی نی، کاو راست زین فزونتر مقدار

چندش مقدار باید آنکه جهانش

چون رهیان ایستاده فرمانبردار

راستی اربنگری جز این گهر پاک

از دو جهانش غرض نبود جهاندار

عصمت چرخ است و اوست اختر روشن

عفت بحر است و اوست گوهر شهوار

آدم و حوا دو بنده‌ایش به درگاه

مریم و عیسی دو چاکریش به دربار

کوس کمالش گذشته از همه گیتی

صیت جلالش رسیده در همه اقطار

فر و شکوه و جلال و حشمت او را

گر به ندانی به بین به نامه و اخبار

شباب شوشتری

اسرار دین

ای دل از نو ساز عشرت کن که شد فصل بهار

جان نمی‌گنجد به تن ز این مژده در لیل نهار

از پی تقدیم دیدار گل از کتم عدم

خیز و ز کاشانه خرگه زن به طرف لاله‌زار

گو به ساقی تا دهد جام صبوحی پر ز می

گو به مطرب تا نهد چنگ نوا خوان در کنار

در چنین بزمی نشاط انگیز عشرت خیز اگر

لاله را بینی نگونسارش بدار از شاخسار

کو نمی‌گنجد در این هنگامه جز عیش و طرب

در تو این نبود که هم خونین دلی هم داغدار

سرو را بنگر کز این شادی نمی‌یابد شکیب

کبک را بنگر کز این بهجت نمی‌گیرد قرار

مرغ دارد چون نکیسا ناله‌های دلفریب

مرغ دارد همچه جیب نفخه‌های مشکبار

بهر مولود بهین بانوی حورا منزلت

بهر ایجاد مهین خاتون ختمی اقتدار

زهره‌ی برج حیا زهرای ازهر فاطمه

دخت احمد، جفت حیدر، مظهر پروردگار

آنکه از ایجاد او اسرار دین شد مشتهر

آنکه از دیدار او مقصود حق شد آشکار

احمد ار بی وی بُدی بودی چه بحری بی گهر

حید ار بی وی بدی بودی چه حسنی بی‌نگار

هر پدر کو را چنین دختر بود گر مصطفی است

باک نبود گر پسر از وی نماند یادگار

مادر گیتی گر اینسان دختر آرد کاشکی

هر کجا نطفه‌ی پسر از صلب می‌کردی فرار

کیست غیر از او که بتواند به تقریب نسب

گه نماید بر پدر، گاهی به مادر افتخار

نسل او بر اصل احمد، برتر آمد در حسب

صبر او با فقر حیدر، همسر آمد در عیار

عیسی او را چون حواری بنده‌ی فرمان پذیر

مریم او را چون جواری برده‌ی خدمتگزار

تا قبول افتد که بوید خاک درگاهش به چشم

ساره می‌گردد بگرد سر، ورا دست آس وار

تا ابدها جر ز هجران خلیل آسوده بود

در منای مهر او گر نقد جان کردی نثار

فضه‌اش را یافتی گر فیض خدمت آسیه

شافع فرعون و هامان بد به هنگام شمار

گر صفورا گرد راهش را نمودی کحل چشم

لن ترانی چون کلیم او را نگفتی کردگار

خادم درگاه او سلمان اگر بلقیس را

خواستگاری کردی از وصل سلیمان داشت عار

دست یزدان دوش احمد را شرافت بر فزود

تا بر او گردد گهی فرزند دلبندش سوار

گر عروس ذات او در حجله‌ی کتم عدم

تاکنون بودی نبودی اصل فرع از هفت چار

او سبب شد خلقت حوا و آدم را، بلی

نخل و نی باید که خرما و شکر آید ببار

گر جمال عصمتش تابان شدی در آینه

از رخ آئینه با سوهان نمی‌رفتی غبار

عفتش با مهر اگر نبود چرا از عکس مهر

رعشه در آب روان جاری بود سیماب‌وار

تا قیامت آفتاب از مه نماید کسب نور

ماه را گر گرد نعلینش نشیند بر عذار

وجه استحباب استهلال از آن آمد به شرع

چون هلال آمد به هیئت قمبرش را گوشوار

گر نبد مفتاح مهرش بهر استفتاح خلد

خلد می‌بودی نشیمن جغد را ویرانه‌وار

بوسه‌ها بر دست او دادی شهنشاهی که بود

عرش را بر خاک پایش بوسه دادن افتخار

بهر استخلاص آن کورا ز نار آید دخیل

خویش را در آتش اندازد ملک پروانه‌وار

رشته‌ای گر در بهشت از معجرش کردی به دست

بهر شیطان می‌گذشت از جرم آدم کردگار

ای مهین خاتون خلد، ای در عصمت را صدف

ای بهین بانوی دهر، ای بحر رحمت را کنار

بهر ایجاد تو و باب تو و جفت تو حق

آنچه در نیروی قدرت داشت فرمود آشکار

گر یکی زین هر سه را در پرده پنهان داشتی

تا بدی در پرده جا در پرده بودی پرده‌دار

خاصه فخر عالم امکان محمد کز ازل

اولیا را مرجع آمد انبیا را شهریار

اینکه می‌گویند مدحش کوچه گویم زانکه هست

در ثنایش هر وجودی غیر یزدان شرمسار

یا رسول‌الله، من و مدح تو، حاشا کی سزد

نسبت نیرنگ افسونگر به وحی کردگار

از «شباب» ای باب احسان روی رأفت بر متاب

در دو عالم ز آنکه هست از رحمتت امیدوار

تا قناعت گنج مقصود است، تسلیمش کلید

تا توکل نخل امید است، شکرش برگ و بار

نیک خواهان تو را امروز نیکوتر زدی

جان نثاران تو را امسال میمون‌تر، ز پار

آیت دشتچی آیت اصفهانی

بحر قدس و تقوی

آنکه در توصیف و شأنش سوره‌ی کوثر بود

حضرت زهرای اطهر دخت پیغمبر بود

افتخار عالم انسانی و فخر بشر

زیب دامان پیمبر شافع محشر بود

آنکه باشد در همه کون و مکان فخر زنان

همسر مولای مردان، حیدر صفدر بود

از برای حضرت مولا به حق دخت رسول

در طریق زندگی لایق‌ترین همسر بود

مادر پاک امامان، فاطمه خیر النساء

شافع روز جزا صدیقه‌ی اطهر بود

در جهان آفرینش این مقامش بس که او

حضرت ختم رسل را برترین دختر بود

نیست در خلقت زنی زیبنده‌تر از فاطمه

آنکه بحر قدس و تقوی را مهین گوهر بود

زهره زهرای اطهر دُر یکتای وجود

در سپهر علم و دین رخشان‌ترین اختر بود

چهارده قرن است می‌گویند «آیت» وصف او

باز شأن او از این اوصاف افزونتر بود

سید عباس جواهری «ذاکر»

حقیقت زهرا

شنید گوش دلم مژده از ولادت زهرا

گشود بلبل طبعم زبان به مدحت زهرا

فضای کعبه منور شد از فروغ جمالش

صفا گرفت «صفا» از صفای صورت زهرا

خدای اکبر و اعظم نکرده خلق به عالم

ز نسل حضرت آدم زنی به شوکت زهرا

بجز خدیجه‌ی کبری، که هست مظهر عصمت

نزاد مادر دیگر زنی به عصمت زهرا

بخوان حدیث کسا و ببین که خالق یکتا

نموده خلقت دنیا برای خلقت زهرا

نهاده ساره سر بندی به پای سریرش

ستاده هاجر چون خادمان به خدمت زهرا

چو اوست نور حق، و حق در او نموده تجلی

به غیر حق نشناسد کسی حقیقت زهرا

ولی چه سود که با این همه جلالت و شوکت

زمانه بود مدام از پی اذیت زهرا

چنان به درد و مصیبت نمود صبر و تحمل

که صبر شد متحیر ز صبر و طاقت زهرا

دعبل

ای فاطمه

الم تر للایام ماجر جورها

علی الناس من نقص و طول شتات ⁽¹⁾.

فکیف و من انی یطاب زلفه

الی الله بعد الصوم و الصلوات ⁽²⁾.

سوی حب ابناء النبی و رهطه

و بغض بنی الزرقاء و العبلات ⁽³⁾.

و هند و ما ادت سمیه وابنها

الو الکفر فی الاسلام و الفجرات ⁽¹⁾.

هم نقضوا عهد الکتاب و فرضه

و محکمه بالزور و الشبهات ⁽²⁾.

تراث بلا قربی و ملک بلا هدی

و حکم بلا شوری بغیر هداه ⁽³⁾.

و لو قلدوا الموصی الیه زمامها

لزمت بمأمون من العثرات ⁽⁴⁾.

سقی الله قبرا بالمدینه غیثه

فقد حل فیه الامن بالبرکات ⁽⁵⁾.

نبی الهدی صلی علیه ملیکه

و بلغ عنا روحه التحفات ⁽⁶⁾.

افاطم لو خلت الحسین مجدلا

و قد مات عطشانا بشط فرات ⁽¹⁾.

اذن للطمت الخد فاطم عنده

و اجریت دمع العین فی الوجنات ⁽²⁾.

فاطم قومی یا ابنه الخیر واندبی

نجوم سماوات بارض فلات... ⁽³⁾.

اری فیاهم فی غیرهم متقسما

و ایدیهم من فیئهم صفرات... ⁽⁴⁾.

دیار رسول‌الله اصبحن بلقعا

و آل‌زیاد تسکن الحجرات ⁽⁵⁾.

و آل‌رسول‌الله تدمی نحورهم

و آل‌زیاد آمنوا السربات... ⁽¹⁾.

خروج امام لا محاله خارج

یقوم علی اسم الله و البرکات ⁽²⁾.

یمیز فینا کل حق و باطل

و یجزی علی النعماء و النقمات ⁽³⁾.

فیا نفس طیبی ثم یا نفس ابشری

فغیر بعید کل ما هو آت ⁽⁴⁾.

منصور نمری

مظلومه‌ی پیامبر

استاد بزرگوار دکتر سید جعفر شهیدی در ضبط ابیات بالا در کتاب ارجمند خود فاطمه زهرا مرقوم داشته‌اند: در ضبط شعر در مآخذ مختلف اختلاف کلمات دیده می‌شود و «در بیت چهارم خلاف قاعده دستوری است».

تقتل ذریه النبی ویر

جون جنان الخلود للقاتل ⁽¹⁾.

ویلک یا قاتل الحسین لقد

نؤت بحمل ینوء بالحامل... ⁽²⁾.

دینکم جفوه النبی و ما

الجافی لال النبی کالواصل ⁽¹⁾.

مظلومه والنبی والدها

قریر ارجاء مقله حافل ⁽²⁾.

الا مصالیت یغضبون لها

بسله البیض والقنا الذابل؟ ⁽³⁾.

ابن حماد

رخصت پیامبر

و روی لی عبدالعزیز الجلودی

و قد کان صادقا مبرورا ⁽¹⁾.

عن ثقاه الحدیث اعنی العلائی

هو اکرم بذا و ذا مذکورا ⁽²⁾.

یسندوه عن ابن‌عباس یوما

قال کنا عند النبی حضورا ⁽³⁾.

اذ اتته البتول فاطم تبکی

و توالی شهیقها و الزفیرا ⁽¹⁾.

قال مالی اراک تبکین یا فاطم

قالت و اخفت التعبیرا ⁽²⁾.

اجتمعن النساء نحوی و اقبلن

یطلن التقریع و التعییرا ⁽³⁾.

قلن ان النبی زوجک الیوم

علیا بعلا عدیما فقیرا ⁽⁴⁾.

قال یا فاطم اسمعی واشکری الله

فقد نلت منه فضلا کبیرا ⁽⁵⁾.

لم ازوجک دون اذن من الله

و ما زال یحسن التدبیرا... ⁽⁶⁾.

یا بنی احمد علیکم عمادی

واتکالی اذا اردت النشورا ⁽¹⁾.

و بکم یسعد الموالی و یشقی

من یعادیکم و یصلی سعیرا ⁽²⁾.

ابوالمستهل، کمیت بن زیاد اسدی

فدک

اهوی علیا امیرالمومنین ولا

الوم یوما ابابکر و لا عمرا ⁽¹⁾.

و لا اقول و ان لم یعطیا فدکا

بنت النبی و لا میراثه کفرا ⁽²⁾.

الله یعلم ماذا یاتیان به

یوم القیامه من عذر اذا اعتذرا ⁽³⁾.

مهیار دیلمی

دشمن بداند

الاسل قریشا و لم منهم

من استوجب اللوم او فند ⁽¹⁾.

و قل: ما لکم بعد طول الضلال

لم تشکروا نعمه المرشد؟ ⁽²⁾.

اتاکم علی فتره فاستقام

بکم جائرین عن المقصد ⁽³⁾.

و ولی حمید الی ربه

ومن سن ما سنه یحمد ⁽⁴⁾.

و قد جعل الامر من بعده

لحیدر بالخبر المسند ⁽¹⁾.

و سماه مولی باقرار من

لو اتبع الحق لم یجحد ⁽²⁾.

فملتم بها حسد الفضل عنه

و من یک خیر الوری یحسد ⁽³⁾.

و قلتم بذاک قضی الاجتماع

الا انما الحق للمفرد ⁽⁴⁾.

سیعلم من فاطم خصمه

بای نکال غدا یرتدی ⁽⁵⁾.

سلامه الموصلی

چون فاطمه درگذشت

لما قضت فاطم الزهراء غسلها

عن امرها بعلها الهادی و سبطاها ⁽¹⁾.

و قام حتی اتی بطن البقیع بها

لیلا فصلی علیها ثم واراها ⁽²⁾.

و لم یصل علیها منهم احد

حاشا لها من صلاه القوم حاشاها ⁽¹⁾.

یا نفس ان تلتقی ظلما فقد ظلمت

بنت النبی رسول‌الله وابناها ⁽²⁾.

تلک التی احمد المختار والدها

و جبرئیل امین الله رباها ⁽³⁾.

الله طهرها من کل فاحشه

و کل ریب و صفاها و زکاها ⁽⁴⁾.

ناشئ صغیر

فرزندان پیامبر

بنی احمد قلبی لکم یتقطع

بمثل مصابی فیکم لیس یسمع ⁽¹⁾.

فما بقعه فی الارض شرقا و مغربا

و لیس لکم فیها قتیل و مصرع ⁽²⁾.

ظلمتم و قتلتم و قسم فیئکم

و ضاقت بکم ارض فلم یحم موضع ⁽¹⁾.

عجبت لکم تفنون قتلا بسیفکم

و یسطو علیکم من لکم کان یخضع ⁽²⁾.

جسوم علی البوغاء ترمی و اروس

علی اروس اللدن الذوابل ترفع ⁽³⁾.

کان رسول‌الله اوصی بقتلکم

و اجسامکم فی کل ارض توزع ⁽⁴⁾.

علاءالدین حلی

خانه‌ی فاطمه

و اجمعوا الامر فیها بینهم و غوت

لهم امانیهم و الجهل و الامل ⁽¹⁾.

ان یحرقوا منزل الزهراء فاطمه

فیاله حادث مستصعب جلل ⁽²⁾.

بیت به خمسه جبریل سادسهم

من غیر ما سبب بالنار یشتعل ⁽³⁾.

و دار علی و البتول و احمد

و شبرها مولی الوری و شبیرها ⁽¹⁾.

معالمها تبکی علی علمائها

و زائرها یبکی لفقد مزورها ⁽²⁾.

منازل وحی اقفرت فصدورها

بوحشتها تبکی لفقد صدورها ⁽³⁾.

احمد بن محمد بن حسن صنوبری

چه کسی پیام خواهد داد؟

من ذا لفاطمه اللهفاء ینبئها

عن بعلها وابنها انباء لهفان ⁽¹⁾.

من قابض النفس فی المحراب منتصبا

و قابض النفس فی الهیجاء عطشان ⁽²⁾.

نجمان فی الارض بل بدران قد افلا

نعم و شمسان اما قلت شمسان ⁽³⁾.

سید اسماعیل حمیری

وصیت فاطمه

و فاطم قد اوصت بان لا یصلیا

علیها و ان لا یدنوا من رجا القبر ⁽¹⁾.

علیا و مقدادا و ان یخرجوا بها

رویدا بلیل فی سکوت و فی ستر ⁽²⁾.

انها اسرع اهلی میته

و لحاقا بی، فلا تکثر جزع ⁽¹⁾.

فمضی و اتبعته والها

بعد غیض جرعته و وجع ⁽²⁾.

ابن العودی

میراث فاطمه

منعتم تراثی ابنتی لا ابالکم

فلم انتم آباءکم قد ورثتم ⁽¹⁾.

و قلتم نبی لا تراث لولده

اللاجنبی الارث فیما زعمتم ⁽²⁾.

فهذا سلیمان لداود وارث

و یحیی لزکریا فلم ذا منعتم ⁽³⁾.

هادی پیشرفت «رنجی تهرانی»

حبیبه‌ی داور

یا علی ای ابن عم خوش خصال

فاطمه را ساز به شفقت حلال

سیر شدم دیگر از این زندگی

مرگ بود بهتر از این زندگی

قامتم از بار الم شد کمان

گلشن عمر دل من شد خزان

مرغ دل افتاده به دام فراق

روز جدائی شد و شام فراق

شکوه ز امت به پدر می‌برم

سوی پدر دیده‌ی تر می‌برم

تا نگرد حال دل خسته‌ام

چشم تر و پهلوی بشکسته‌ام

گویمش ای یاور هر ناامید

محسن شش ماهه‌ی من شد شهید

فاطمه‌ات را رخ نیلی نگر

نیلی‌اش از ضربت سیلی نگر

حالی ای گشته ز محنت ملول

چند وصیت به تو دارد بتول

چون که مرا طایر جان شد ز تن

شب بگشا دست پی غسل من

ای به دل غمزدگان غمگسار

شب کفنم ساز و به خاکم سپار

تا نشود با خبر از رحلتم

آنکه به سیلی زده بر طلعتم

تا نشود رهسپر کوی من

آنکه سیه ساخته بازوی من

تا نشود حاضرم اندر نماز

آنکه در کین به رخم کرد باز

ره به خود از فعل بد خویش بست

آنکه به در پهلوی زهرا شکست

ای تو انیس دل بی صبر من

کن تو ز انظار نهان قبر من

تا نبرد راه مرا بر مزار

آنکه فکندم به چنین حال زار

یا علی ای ابن عم تا جور

ای به یتیمان جگر خون پدر

جان تو و جان حسین و حسن

جان تو و زینب و کلثوم من

با حسنینم ز وفا یار باش

غمزدگانم را، غمخوار باش

بعد من ای نور دو چشمان من

جان تو و جان یتیمان من

گر محنی روی کند بر حسن

از غمش آزرده شود جان من

گر المی روی کن بر حسین

خون جگر می‌رودم از دو عین

گر ستمی روی به زینب کند

روزی اگر هست مرا شب کند

ای ز ازل فخر نبی کرام

وی به تو دین تا به ابد مستدام

جان حسین و حسن و زینبت

کن نظری سوی غلام ابت

«رنجیم» و مانده‌ام از هر کجا

جز به توام نیست به کسی التجا

ابن حسام خوسفی

خانه‌ی زهرا در بهشت

چنین گفت آدم علیه‌السلام

که شد باغ رضوان مقیمش مقام

که با روی صافی و با رای صاف

ز هر جانبی می‌نمودم طواف

یکی خانه در چشمم آمد ز دور

برونش منور ز خوبی و نور

ز تابش گرفته رخ مه نقاب

ز نورش منور رخ آفتاب

کسی خواستم تا بپرسم بسی

بسی بنگریدم ندیدم کسی

سوی آسمان کردم آنگه نگاه

که ای آفریننده‌ی مهر و ماه

ضمیر صفی از تو دارد صفا

صفا بخشم از صفوت مصطفی!

دلم صافی از صفوت ماه کن

ز اسرار این خانه آگاه کن

ز بالا صدایی رسیدم به گوش

که یا ای صفی آنچه بتوان بگوش!

دعایی ز دانش بیاموزمت

چراغی ز صفوت برافروزمت

بگو ای صفی با صفای تمام

به حق محمد علیه‌السلام

بحق علی صاحب ذوالفقار

سپهدار دین شاه دلدل سوار

بحق حسین و به حق حسن

که هستند شایسته‌ی ذوالمنن

به خاتون صحرای روز قیام

سلام علیهم، علیهم‌سلام

کز اسرار این نکته‌ی دلگشای

صفی را ز صفوف صفایی نمای

صفی چون بکرد این دعا از صفا

درودی فرستاد بر مصطفی

در خانه هم در زمان باز شد

صفی از صفایش سرانداز شد

یکی تخت در چشمش آمد ز دور

سراپای آن تخت روشن ز نور

نشسته بر آن تخت مر دختری

چو خورشید تابان بلند اختری

یکی تاج بر سر منور ز نور

ز انوار او حوریان را سرور

یکی طوق دیگر به گردن درش

به خوبی چنان چون بود در خورش

دو گوهر به گوش اندر آویخته

ز هر گوهری نوری انگیخته

صفی گفت یا رب نمی‌دانمش

عنایت به خطی که برخوانمش

خطاب آمد او را که از وی سوال

بکن تا بدانی تو بر حسب و حال

بدو گفت من دخت پیغمبرم

به این فر فرخندگی در خورم

همان تاج بر فرق من باب من

دو دانه جواهر حسین و حسن

همان طوق در گردن من علی است

ولی خدا و خدایش ولی است

چنین گفت آدم که ای کردگار

درین بارگه بنده را هست بار؟

مرا هیچ از اینها نصیبی دهند

ازین خستگیها طبیبی دهند

خطابی به گوش آمدش کای صفی

دلت در وفاهای عالم وفی

که اینها به پاکی چو ظاهر شوند

به عالم به پشت تو ظاهر شوند

صفی گفت با حرمت این احترام

مرا تا قیام قیامت تمام

زنده‌ی محبت

پس از ثنای جمیل مهیمن ذوالمن

ز ابتدای فطن تا به انتهای زمن

به پنج فرق بود افتخار و نازش من

که روز حشر بدان پنج تن رسانم تن

محمد است و علی، فاطمه حسین و حسن

کسی که آل‌عبا را به طوع بنده بود

دلش به نور محبت همیشه زنده بود

چو برگ شاخ حیاتم ز بیخ کنده بود

مرا شفیع تن، این پنج تن بسنده بود

محمد است و علی، فاطمه حسین و حسن

به نور پاک صفی و به حق صفوت او

به سجده‌ی ملکوت و به قرب و عزت او

که آدم صفی الله پس از انابت او

قبول گشت بدین پنج نام توبت او

محمد است و علی، فاطمه حسین و حسن

سپیده دم که بجنبد نسیم صبح ز جای

شود ز موکب او گل ز جیب نافه گشای

برآورند فغان بلبلان نغمه سرای

کنند ورد زبان طوطیان شکر خای

محمد است و علی، فاطمه حسین و حسن

کسی که پاک بود اصل او و گوهر او

خطا نرفته بود بر وجود مادر او

بر آستانه‌ی این پنج تن بود سر او

نبی و حیدر و سبطین او و دختر او

محمد است و علی، فاطمه حسین و حسن

پرده‌نشین عصمت

چون رفت برون یوسف ازین گلشن مینا

از دامن او ریخت شفق اشک زلیخا

دیباچه سیه کرد شب از فرقت خورشید

چون وامق دلسوخته بی طلعت عذرا

از هر طرفی بوم سیه بوم، غریوان

از زمزمه بسته نفس مرغ خوش‌آوا

زهره جگری ساخته پیراهن گلریز

دل سوخته از داغ دل حضرت زهرا

آن در گرانمایه که بد گوهر پاکش

در پرده‌ی عصمت ز همه عار معرا

شاید که بر و بند سرا پرده‌ی قدسش

حوران بهشتی به سر زلف سمن سا

او پرده‌نشین حرم سید کونین

او سیده‌ی طاهره‌ی مکه و بطحا

او دسته گل باغ ریاحین پیمبر

او دختر شایسته و بایسته‌ی بابا

او تخت نشین حرم مسند یاسین

او سرّ چمان چمن روضه‌ی طاها

ای بارکش مطبخ تو صحن سماوات

وی فرش بساط کرمت مفرش غبرا

پیشانی من خاک سر کوی تو روبد

خود بس بود این منصبم از دولت دنیا

ما آب رخ از خاک کف پای تو داریم

گر زانکه کنی گوشه‌ی چشمی به سوی ما

حسان ثنا خوان شما «ابن‌حسام» است

احسان ز تو می‌خواهد و الطاف تو فردا

ریحان باغ نبوت

چنین گویند کاولاد پیمبر

بجز شمع نبی زهرای ازهر

همه پیش از پدر در خاک رفتند

همه پاک آمدند و پاک رفتند

ز چندان دُر که بود اندر کنارش

پس از وی ماند زهرا یادگارش

هزاران لاله در دار الرساله

پدید آمد ز اصل آن سلاله

نبی را دسته‌ی ریحان باغ، اوست

شبستان نبوت را چراغ اوست

درخت سدره را سبزی ز باغش

پرن، پروانه‌ی روشن چراغش

چو شمعش در شب دیجور تابد

ز تابش، مشعل مه نور یابد

شب تاری به مشعل خانه‌ی سور

چراغ زهره از زهرا برد نور

خور آمد ریشه تاب معجر او

مه نو شد، سرانداز سر او

ز خاکش دیده‌ی حورا منور

ز عطرش گلشن مینا معنبر

ثنائی و سلامی در خور او

بر او و باب او و شوهر او

مطلع انوار قدس

باز بر اطراف باغ، در چمن گل عذار

مجمره پر عود کرد، بوی خوش نوبهار

مقنعه بربود باد از سر خاتون گل

برقع خضرا گشود از رخ گل پرده‌دار

سرو سهی ناز کرد، سرکشی آغاز کرد

سنبل تر باز کرد نافه‌ی مشک تتار

بوی بنفشه به باغ کرده معطر دماغ

لاله چو زرین چراغ در دل شبهای تار

یا قلم من فشاند بر ورق گل عبیر

یا در جنت گشاد خازن دارالقرار

یا مگر از تربت دختر خیر البشر

باد سحرگه فشاند بر دل صحرا غبار

پردگی عصمتش پرده نشینان قدس

کرده به خاک درش خلد برین افتخار

رفته به جاروب زلف خاک درش حور عین

طره خوشبوی را کرده از آن مشکبار

ای فلک چنبری کرده ترا چاکری

زهره ترا مشتری ماه ترا پیشکار

مام حسین و حسن فخر زمین و زمن

همسر تو بوالحسن حیدر دلدل سوار

ای که به عصمت توئی مطلع انوار قدس

از زلل و معصیت دامن تو بی غبار

ورد زبان ساخته نعت تو «ابن‌حسام»

تا بودش در بدن مرغ روان را قرار

تا که بود نور و نار روشن و سوزنده باد

قسم محب تو نور، قسط عدوی تو نار

میهمانی فاطمه از پیامبر

باز بر اطراف باغ از چمن گل عذار

مجمره پر عود کرد بوی خوش نوبهار

مقنعه بربود باد از سر خاتون گل

برقع خضرا گشود از رخ گل پرده‌دار

سرو سهی ناز کرد سرکشی آغاز کرد

سنبل تر باز کرد نافه‌ی مشک تتار

گل چه رخ نیکوان تازه و نر و جوان

مرغ بزاری نوان بر طرف مرغزار

ناله کنان فاخته تیغ زبان آخته

سرو سرافراخته چون قد دلجوی یار

باد ریاحین فروش خاک زمین حله پوش

لاله شده جرعه نوش در سر نرگس خمار

از پی زینت گری لعبت ایام را

لاله شده سرمه‌دان گل شده آیینه‌دار

از دل خارای سنگ آمده بیرون عقیق

لاله رخ افروخته بر کمر کوهسار

بوی بنفشه به باغ کرده معطر دماغ

لاله‌ی خور زین چراغ در دل شبهای تار

یا قلم من فشاند بر ورق گل عبیر

یا در جنت گشاد خازن دارالقرار

یا مگر از تریت دختر خیر البشر

باد سحرگه فشاند بر دل صحرا غبار

مطلعه الکوکبین نیره النیرین

سیده العالمین بضعه‌ی صدر الکبار

ماه مشاعل فروز شمع شبستان او

ترک فلک پیش او جاریه‌ی پیش کار

پردگی عصمتش پرده‌نشینان قدس

کرده به خاک درش خلد برین افتخار

رفته به جاروب زلف خاک درش حور عین

طره‌ی خوشبوی را کرده از آن مشکبار

آنچه ز گرد رهش داده به رضوان نسیم

روشنی چشم را برده حواری بکار

در حرم لا یزال از پی کسب کمال

خدمت او خالدات کرده به جان اختیار

معجر سر فرقدین تحفه فرستاده پیش

مشتری انگشتری داده و مه گوشوار

در شب تزویج او چرخ جواهر فروش

کرد بساط فلک پر درر آبدار

پرده‌نشینان غیب پرده بیاراستند

گلشن فردوس شد طارم نیلی حصار

بس که جواهر فشاند کوکبه در موکبش

پرده‌ی گلریز گشت پر گهر شاهوار

گشت مزین فلک سدره نشین شد ملک

تا همه روحانیان یافت به یکجا قرار

جل تعالی بخواند خطبه‌ی تزویج او

با ولی الله علی بر سر جمع آشکار

روح مقدس گواه با همه روحانیان

مجمع کروبیان صف زده بر هر کنار

همچو نسیم بهشت خواست نسیمی ز عرش

کز اثر عطر او گشت هوا مشکبار

باد چو در سدره زد بر سر حواری عین

لولو و مرجان بریخت از سر هر شاخسار

ای به طهارت بتول، لاله‌ی باغ رسول

کوکب تو بی افول عصمت تو بی عوار

مقصد عالم توئی زینت آدم توئی

عفت مریم توئی اخیر خیر الخیار

مام حسین و حسن فخر زمین و زمن

همسر تو بوالحسن تازی دلدل سوار

ای که نداری خبر از شرف و قدر او

یک ورق از فضل او فهم کن و گوش دار

بر ورقی یافتم از خط بابای خویش

راست چو برگ گل ریخته مشک تتار

بود که روزی رسول بعد نماز صباح

روی به سوی علی، کرد که ای شهسوار

هیچ طعامیت هست تا به ضیافت رویم

نام تکلف مبر عذر توقف میار

گفت که فرمای تا جانب خانه رویم

خواجه روان گشت و شاه بر اثرش اشکبار

زانکه به خانه طعام هیچ نبودش گمان

تا به در خانه رفت جان و دل از غم فکار

پیش درون شد علی رفت بر فاطمه

گفت پدر بر در است تا کند اینجا نهار

فاطمه دل تنگ شد زانکه طعامی نبود

کرد اشارت به شاه گفت پدر را درآر

با حسن و با حسین هر دو به پیش پدر

باش که من بنگرم تا چه گشاید ز کار

خواند انس را و داد چادر عصمت بدو

گفت به بازار بر بی جهت انتظار

شد پدرم میهمان چادر من بیع کن

از ثمن آن به من زود طعامی بیار

چادر پشم شتر بافته و تافته

از عمل دست خود رشته ورا پود و تار

چادر زهرا انس برد و به دلال داد

بر سر بازار شهر تا که شود خواستار

مرد فروشنده چون جامه ز هم باز کرد

یافت ازو شعله‌ی، نور چو رخشنده نار

جمله‌ی بازار از آن گشت پر از مشغله

زرد شد ازتاب او تابش خور بر مدار

یک دو خریدار خواست و آن سه درم خواستند

و آن سه درم را نکرد هیچکس آنجا چهار

بود جهودی مگر بر در دکان خویش

مهتر بعضی یهود محتشم و مالدار

چادر و دلال را بر در دکان بدید

نور گرفته ازو شهر یمین و یسار

خواجه بدو بنگریست گفت که این جامه چیست؟

راست بگو آن کیست راست بود رستگار

گفت که چادر انس داده به من زو بپرس

واقف این چادر اوست من نیم آگه ز کار

گفت انس را جهود قصه‌ی چادر بگوی

گفت تو گر می‌خری دست ز پرسش بدار

گفت به جان رسول آنکه تو یار ویی

کین خبر از من مپوش، راز نهفته مدار

سر به سوی گوش او برد به آهستگی

گفت بگویم ترا گر تو شوی رازدار

چادر زهراست این دختر خیر الوری

فاطمه خیر النساء دختر خیر الخیار

شد پدرش میهمان هیچ نبودش طعام

داد به من چادرش از جهت اضطرار

تا بفروشم به زر وز ثمن آن برم

طرفه طعامی لطیف پیش خداوندگار

خواجه‌ی دکان نشین عالم تورات بود

دید به سوی کتاب دیده چو ابر بهار

از صحف موسوی چند ورق باز کرد

تا که به مقصد رسید مرد صحایف شمار

رو به سوی انس کرد گفت که این، جامه من

از تو خریدم به چار پاره درم یکهزار

قصه‌ی این چادر پرده‌نشین رسول

گفته به موسی به طور حضرت پروردگار

گفته که پیغمبر دور پسین را بود

پرده‌نشین دختر فاطمه‌ی با وقار

روزی از آنجا که هست مقدم مهمان عزیز

مر پدرش را فتد بر در حجره گذار

فاطمه را در سرا هیچ نباشد طعام

تا بنهد پیش باب خواجه‌ی روز شمار

چادر عصمت برند تا که طعامی خرند

وز سه درم بیش و کم کس نبود خواستار

مخلص من دوستی چار هزارش درم

بدهد و در وجه آن نقره به وزن عیار

ذکر قسم می‌کنم من به خدائی خویش

از قسمی کان بود ثابت و سخت استوار

عزت آن چادر از طاعت کروبیان

پیش من افزون بود از جهت اقتدار

خاصه ترا یکهزار درهم دیگر دهم

لیک مرا حاجتی است گر بتوانی برآر

من چو نبی را بسی کرده‌ام ایذا کنون

هست سیاه از حیا روی من خاکسار

روی بدو کردنم، روی ندارد و لیک

در حرم فاطمه خواهش من عرضه دار

گربه غلامی خویش فاطمه بپذیردم

عمر به مولائیش صرف کنم بنده‌وار

رفت انس باز پس تا به حریم حرم

بر عقب او جهود با دل امیدوار

گفت انس را یهود چون برسی در حرم

خدمت او عرضه کن تا که مرا هست بار؟

رفت انس در حرم قصه به زهرا بگفت

گفت که تا من پدر، را کنم آگه ز کار

فاطمه پیش پدر حال یهودی بگفت

گفت پذیرفتمش گو انس او را درآر

شد انس آواز داد تا که درآید یهود

یافته اندر دلش نور محمد قرار

سر بنهاد آن جهود بر قدم عرش سا

کرد ز خاک درش فرق سرش تاجدار

لفظ شهادت بگفت باز برون شد به کوی

طوف کنان بر زبان نام خداوندگار

می‌شد و می‌گفت کیست همچو من اندر جهان

از عرب و از عجم دولتی و بختیار

فاطمه مولای من دختر خیر البشر

من به غلامی او یافته این اعتبار

بر سر بازار و کوی بود در این گفت و گوی

تا که بگسترده شد ظلله نصف النهار

چار هزار از یهود هشتصد و افزون برو

مومن و دین‌ور شدند عباد و پرهیزگار

روح قدس در رسید پیش رسول خدا

گفت هزاران سلام بر تو ز پروردگار

موجب و مستوجب خشم خدا گشته بود

چند هزار از یهود چند هزار از نصار

برکت مهمانی دختر تو فاطمه

داد ز نار سموم این همه را زینهار

ای که به عصمت توئی مطلع انوار قدس

از زلل و معصیت دامن تو بی غبار

ورد زبان ساخته نعت تو «ابن‌حسام»

تا بودش در بدن مرغ روان را قرار

سنائی غزنوی

بنی‌هاشم

نشوی غافل از بنی‌هاشم

وز یدالله فوق ایدیهم

داد حق شیر این جهان همه را

جز فطامش ⁽¹⁾نداد فاطمه را

آل‌یاسین

آل‌یاسین بداده یکسر جان

عاجز و خوار و بی کس و عطشان

کرده آل‌زیاد و شمر لعین

ابتدای چنین تبه در دین

مصطفی جامه جمله بدریده

علی از دیده خون بباریده

فاطمه روی را خراشیده

خون بباریده بی حد از دیده

قوامی رازی

زهرای تنگدل

زهرا و مصطفی و علی سوخته ز درد

ماتم سرای ساخته بر سدره منتها

در پیش مصطفی شده زهرای تنگدل

گریان که چیست درد حسین مرا دوا

ایشان در این، که کرد حسین علی سلام

جدش جواب داد و پدر گفت مرحبا

زهرا ز جای جست و به رویش در اوفتاد

گفت ای عزیز ما، تو کجائی و ما کجا

چون رستی از مصاف و چه کردند با تو قوم

مادر در انتظار تو، دیر آمدی چرا؟

زهرا و حیدر

حب یاران پیمبر فرض باشد بی خلاف

لیکن از بهر قرابت هست حیدر مقتدا

بود با زهرا و حیدر حجت پیغمبری

لاجرم بنشاند پیغمبر سزائی با سزا

ابن‌یمین نقل از دیوان حسینعلی باستانی راد

خاتون محشر

شنیدم ز گفتار کار آگهان

بزرگان گیتی کهان و مهان

که پیغمبر پاک و والا نسب

محمد سر سروران عرب

چنین گفت روزی به اصحاب خود

به خاصان درگاه و احباب خود

که چون روز محشر درآید همی

خلایق سوی محشر آید همی

منادی برآید به هفت آسمان

که ای اهل محشر کران تا کران

زن و مرد چشمان به هم برنهید

دل از رنج گیتی به هم برنهید

که خاتون محشر گذر می‌کند

ز آب مژه خاک تر می‌کند

یکی گفت کای پاک بی کین و خشم

زنان از که پوشند باری دو چشم

جوابش چنین داد دارای دین

که بر جان پاکش هزار آفرین

ندارد کسی طاقت دیدنش

ز بس گریه و سوز و نالیدنش

به یک دوش او بر، یکی پیرهن

به زهر آب آلوده بهر حسن

ز خون حسینش به دوش دگر

فروهشته آغشته دستار سر

بدینسان رود خسته تا پای عرش

بنالد به درگاه دارای عرش

بگوید که خون دو والا گهر

ازین ظالمان هم تو خواهی مگر

ستم کس ندیدست از این بیشتر

بده داد من چون توئی دادگر

کند یاد سوگند یزدان چنان

به دوزخ کنم بندشان جاودان

چه بد طالع آن ظالم زشتخوی

که خصمان شوندش شفیعان او

اثیر اخسیگتی

خون حسینیان

سبزه فکنده بساط بر طرف آبگیر

لاله‌ی حقه نمای شعبده‌ی بوالعجب

پیش نسیم ارغوان قرطه‌ی ⁽¹⁾خونین به کف

خون حسینیان باغ کرده چو زهرا طلب

صادق عنقا

بحر شرف

چون سنین عمر احمد نور دل

پنج سال افزون‌تر آمد از چهل

فاطمه از امر خلاق ودود

رو به سوی عالم امکان نمود

چونکه گوهر زا شد آن بحر شرف

فاطمه گردید احمد را خلف

طا و ها در نفس خود چون گشت ضرب

فاطمه شد نوربخش شرق و غرب

طاست روح و صاد او را چون جسد

طا بود نُه صاد در ابجد نود

چارده شد جمع طاها ای عزیز

چارده معصوم زان گوئیم نیز

ای خدا ما را به حق اهل راز

با ولای مرتضی دمساز ساز

عبرت نائینی

عترت زهرا

هست به ذات وصفت نهفته و پیدا

ایزد حی قدیم قادر دانا

بار خدائی که بر وجوب وجودش

سلسله‌ی ممکنات گشته هم آوا

آخر او را ابد ندیده نهایت

اول او را ازل نیافته مبدا

شاهد آثار قدرتش همه گیتی

حجت اثبات هستی‌اش همه اشیا

کیسه‌ی پر لعل بسته بر کمر کوه

کاسه‌ی پر دُر نهاده در کف دریا

هستی صرفی، ز چون و چند منزه

ذات بسیطی، ز کم و کیف مبرا

گل بدر آرد ز خار و نیشکر از خاک

لاله برآرد ز سنگ و لعل ز خارا

رفت که بر کنه ذات او ببرد پی

معترف آید به عجز، عقل توانا

بار خدایا ز راه بنده نوازی

رحمت خود را مکن مضایقه از ما

رفت خطائی ز دست ما اگر امروز

درگذر از وی به فضل خویش تو فردا

«عبرت» اگر نیک اگر بد است تو دانی

کاو بود از دوستان عترت زهرا

ام‌الائمه

باغ را داد نوبهار نوا

بوستان گشت دلکش و زیبا

از دم باد و از ترشح ابر

یافت بستان و باغ برگ و نوا

بینوا بود بوستان و چمن

بی صفا بود گلشن و صحرا

از هوای بهار و فیض سحاب

هم نوا یافت هم گرفت صفا

راغ پوشید سبزگون حله

باغ پوشید سرخ‌گون دیبا

شد هوا از لطافت و خوبی

راست چون روی دلبر زیبا

باغ ز اشکوفه‌های گوناگون

گشت چون جنتی پر از حورا

خاک در دل هر آنچه داشت نهان

کرد باد بهاری‌اش پیدا

مرده بود این زمین و شد زنده

پیر بود این جهان و شد برنا

ابر گرید چو مردم عاشق

برق خندد چو مردم شیدا

باغ از آن گریه چون بهشت ارم

دشت از آن خنده غیرت سینا

می بگرید همی سحاب و بدو

می به خندد همی گل حمرا

گریه‌ی آن بود طراوت بخش

خنده‌ی این بود نشاط افزا

چون بخندد گل و بگرید ابر

وز طرب بلبلان زنند نوا

خوش بود با نوای بربط و چنگ

خنده‌ی جام و گریه‌ی مینا

این لطافت که در هواست به طبع

می کشان را زنده به باده صلا

من در این فصل راستی نفسی

نتوانم نشست بی صهبا

در چنین فصل و در چنین هنگام

که تر و تازه است آب و هوا

هست کار صواب باده‌کشی

کارهای دگر خطاست، خطا

هر کسی در نشاط و در شادی است

ما نباشیم در نشاط چرا؟

ما هم اکنون کنیم رو به نشاط

تا کی از دست غم خوریم قفا

در گلستان بگستریم بساط

برخوریم از هوای رنج زدا

بگساریم با نوای رباب

سرخگون می به روی سبز گیا

ما نشسته به شادی و رامش

ساقیان پیش ما ستاده بپا

هر یکی خوبتر ز لعبت چین

هر یکی شوخ‌تر ز ترک ختا

چون به وجد آمدیم برخوانیم

مدح ام‌الائمه النقبا

عباس براتی پور

یا زهرا

داغت آتش زده بر جان و تنم یا زهرا

شعله‌ها سر کشد از پیرهنم یا زهرا

از غم مرگ تو داغی که مرا گشته نصیب

آتش افروخته در جان و تنم یا زهرا

بعد فقدان تو ای نوگل گلزار وجود

سیر از گردش باغ و چمنم یا زهرا

شامگان به سر قبر تو با حال پریش

همدم ناله و درد و محنم یا زهرا

نونهالان تو حیران و پریشان و خموش

بی تو خاموش شده انجمنم یا زهرا

یک طرف ناله‌ی زینب ز دلم برده قرار

یک طرف اشک حسین و حسنم یا زهرا

یاد آن پهلوی بشکسته و رخسار کبود

به نظر آورم و دم نزنم یا زهرا

رفتی و بی تو شدم یکه و تنها و غریب

چکنم بی تو غریب وطنم یا زهرا

همدم ناله‌ی من چاه بیابان شده است

محرمی نیست که گویم سخنم یا زهرا

در غمت با دل بشکسته «براتی» گوید

داغت آتش زده بر جان و تنم یا زهرا

برگ و بار

تو تنها یادگار عشق بودی

زلال چشمه‌سار عشق بودی

شرار فتنه برگ و بار تو سوخت

اگر چه برگ و بار عشق بودی

گیسوی خورشید

غمی که گیسوی خورشید را پریشان کرد

چها به سینه‌ی سوزان سوگواران کرد

خزان گرفت اگر از بهار رونق گل

چه رخنه‌ها که در اندیشه‌ی زمستان کرد

ز دیده خون جگر ریخت بر زمین گلشن

به زیر خاک گل خویش را چو پنهان کرد

هنوز درد دل دریائی‌اش شررها داشت

اگر ز سوز جگر گریه‌ی فراوان کرد

نشست بر سر قبر حبیبه‌اش زهرا

ز گریه دامن شب را ستاره باران کرد

جهانی از غم و اندوه تا افق می‌سوخت

علی، نگاه چو بر وسعت بیابان کرد