حج 27
ghaemiyeh.com
ghaemiyeh.com
سرشناسه : مهدويان، حسن، ۱۳۴۳ - ، گردآورنده.
عنوان و نام پديدآور : حج ۲۷: گزارش حجگزاري ايرانيان در موسم حج سال ۱۴۲۷ هجري قمري آذر و دي ۱۳۸۵/حسن مهدويان ؛ [به سفارش] حوزه نمايندگي ولي فقيه در امور حج و زيارت.
مشخصات نشر : تهران: مشعر، ۱۳۸۶.
مشخصات ظاهري : ۵۲۵، ۶۲ ورق تصوير.
شابك : ۵۰۰۰۰ ريال 9789645400611
وضعيت فهرست نويسي : فيپا
عنوان ديگر : گزارش حجگزاري ايرانيان در موسم حج سال ۱۴۲۷ هجري قمري آذر و دي ۱۳۸۵.
موضوع : بعثه مقام معظم رهبري در امور حج و زيارت.
موضوع : حج.
موضوع : حج -- فلسفه.
رده بندي كنگره : BP۳/ب۶ م۹
رده بندي ديويي : ۲۹۷/۰۶
شماره كتابشناسي ملي : ۱۱۱۶۵۱۲
حج داراى ابعاد سازنده و گوناگونى است، يكى از اين ابعاد، اجتماع ميليونى امّت اسلامى در كنار كعبه مىباشد كه برادرى و اخوّت اسلامى را به نمايش مىگذارد. فاصلهها را كم مىكند، دلها را به يكديگر نزديك مىسازد، لباسهاى قوميتها و نژادهاى گوناگون را به يك رنگ تبديل مىكند، هدفها يكى مىشود و همه در گرداگرد كعبه و به سوى كعبه نماز مىگزارند و خداى واحد را مىپرستند.
آنان كه از گوشه و كنار جهان به حج مىآيند معنى و مفهوم يك زندگى آميخته با ايمان، الفت و دوستى، به يكديگر نزديك شدن، و دور ريختن عوامل تفرقه و جدايى را به خوبى لمس و احساس مىكنند.
اگر سردمداران جوامع اسلامى به افزايش اين احساس دينى در مردم كمك كنند و در نتيجه شعور و آگاهى مسلمانان ارتقا يابد، مىتوان از آنان كه حتى براى يك بار به حج آمدهاند طرفدارانى براى ايجاد جامعه متحد و نظام اجتماعى متعادل اسلامى ايجاد كرد و رفته رفته به اين هدف بزرگ دست يافت و در نتيجه فرصتى براى ايجاد هم فكرى و تبادل نظر با مسلمانان جهان و ساختن نظامى متمدن و مترقى اسلامى فراهم ساخت.
نقش آگاهانه در تكامل خود داشتن، تنها مربوط به انسانها است، و اين خصيصه مىتواند در رشد و بهبود وضعيّت روحى واخلاقى او تأثير جدّى بگذارد. اينكه ما انسانها مىتوانيم در شكل دادن به خودمان نقش آگاهانه داشته باشيم موجب مىشود به فكر ساختن خويش و در نتيجه دستيابى به سعادت خود باشيم. ليكن مشكل بزرگ جوامع بشرى اين است كه نمىدانند اين خودسازى براساس چه الگويى بايد صورت پذيرد! داشتن يك الگوى مناسب در استفاده از فرصت براى خودسازى نقش اساسى دارد و به همين جهت است كه ما معتقديم خودسازى در گرو داشتن يك ايدئولوژى روشن، صحيح و جامع است، آن كس كه ايدئولوژى صحيح و درستى ندارد خودسازى او نيز به نتيجه مطلوب نمىرسد.
نماز و روزه و حج وسيلهاى براى تحقّق خودسازى در مسلمانان است، كه حج در ميان آنها نقشى برجستهتر دارد، حج نوعى شستشو و پالايش روحى و اخلاقى براى انسانها است، يك برنامه خودسازى براساس نظام عقيده و عمل و اخلاق اسلامى است كه تعهد خوددارى از لذّتهاى جنسى، سركوب خودخواهى و خشم، اجتناب از مفاخره و جدال، مبارزه با آسايشطلبى، ترك خودآرايى نمونههايى از آن است و حج را به يك دوره تمرين براى خودسازى تبديل مىكند.
با آنچه كه ذكر گرديد، تفاوت اصلى حجگزارى در نظام جمهورى اسلامى با نظامها و حكومتهاى ديگر روشن مىشود. زيرا هدف از حجگزارى در نظام ما تنها انجام يك عبادت خشك و بىروح نيست وتمام مسؤولان، برنامهريزيان و سياستگذاران حج تلاش مىكنند تا با ايجاد تسهيلات و فراهم آوردن براى زائران، آنان را به سوى خودسازى و ساختن نظام اجتماعى متعادل سوق دهند.
ثبت وقايع و رخدادهاى حج چه به صورت سفرنامه و يا گزارش و چه در قالب كتاب، از جمله كارهايى است كه مىتواند تأثيرگزارى حج را ماندگارتر كند و به نسلهاى بعدى منتقل سازد، اينكه ايرانيان چگونه حج را انجام مىدهند؟ تا چه حدّ خود را به اهداف حج نزديك كردهاند؟ چه تلاشهايى براى هر چه باشكوهتر و تأثيرگزارتر بودن حج صورت گرفته و مىگيرد؟ جايگاه ايرانيان در حج در مقايسه با ديگر ملل اسلامى در كجا قرار دارد؟ و پرسشهاى ديگرى از اين قبيل، بعثه مقام معظم رهبرى را بر آن داشته، تا همه ساله، حجگزارى ايرانيان و فعاليتهاى فرهنگى و اجرايى حج جمهورى اسلامى ايران را به صورت كتاب حج ارائه نمايد.
معاونت آموزش و پژوهش بعثه مقام معظّم رهبرى از سال 1370 ه. ق. تا كنون توانسته آثار ارزشمندى در اين زمينه توليد و به علاقمندان عرضه كند كه كتاب حاضر نيز نمونهاى از آنهاست كه با الگوگيرى از دو كتاب تأليف شده قبلى در سالهاى 1383 و 1384 ه. ق. در چند فصل تدوين گرديده است.
در اين فصلها كوشش شده تا ضمن حفظ قالبهاى دو كتاب قبلى، قدرى باورهاى نگارنده در زمينه چگونگى تدوين كتاب حاضر نيز در آن منعكس گردد و از ثبت و يا تكرار برخى مطالب غير مفيد پرهيز شود.
حج 85 از ويژگىهاى فراوانى برخوردار بود كه در نتيجه هم در برنامهريزىها و كيفيت برگزارى آن تأثير بهسزايى داشت و هم در برخورد متقابل ايرانيان با زائران غيرايرانى و هم در همكارى و تعامل بعثه و سازمان با زائران و مسؤولان فرهنگى و اجرايى كاروانها تأثيرگزار بود برخى از اين ويژگىها عبارتند از:
1- ناميده شدن سال 1385 ه ش. به نام سال پيامبر أعظم صلى الله عليه و آله كه موجب محور قرار
گرفتن سيره و اخلاق پيامبر صلى الله عليه و آله در كليّه فعاليتهاى فرهنگى و اجرايى بود.
2- تحوّلات اساسى در دنياى اسلام و رويكرد پرشتاب مردم دنيا به ارزشهاى اسلام و انقلاب.
3- پيروزى حزب اللَّه و تغيير معادلات سياسى و نظامى در رويارويى با صهيونيزم و استكبار.
4- چالشهاى جديد آمريكا در مقابله با پويايى سياسى و علمى جمهورى اسلامى و شكست آشكار آنها در كنترل اوضاع عراق و افغانستان.
5- پيشرفتهاى حاصله در تكنولوژى هستهاى و صنايع نظامى جمهورى اسلامى ايران و مواضع شجاعانه رئيس جمهور كشورمان در دفاع از حقوق مسلّم امّت انقلابى.
6- تصويب قطعنامه شوراى امنيّت سازمان ملل عليه ايران در پى متوقف نكردن فعّاليتهاى هستهاى.
7- برگزارى انتخابات خبرگان و شوراى شهر همزمان با موسم حج.
8- تشديد اقدامات امنيّتى و سياسى كشورهاى همسو با آمريكا و اسرائيل براى فتنهانگيزى بين تشيّع و تسننّ و ايجاد درگيرى طائفهاى در لبنان، عراق، پاكستان و افغانستان و به طور كلّى در كلّ منطقه خاور ميانه و عربى.
9- تقارن موسم حج با ايام كريسمس و تعطيلات پايان سال كشورهاى مسيحىنشين كه موجب افزايش تعداد حجاج از ميان مسلمانان مقيم اين كشورها گرديد.
10- اعدام طاغوت جنايتپيشه عراق، همزمان با عيد قربان.
ويژگىهاى ديگر حج امسال مربوط به وضعيّت عربستان و اقدامات نهادهاى مرتبط با امور حج اين كشور بود، كه از آن جمله است:
1- تجديد بناى پل جمرات كه فاز اوّل آن شامل توسعه و تعريض پل و افزايش عرض و ارتفاع ستونهاى سهگانه جمرات به بهرهبردارى رسيد.
2- برنامهريزى همه جانبه سازمانهاى دولتى عربستان براى كنترل كامل رفت و آمدهاى حجاج در منى و عرفات، به ويژه در رمى جمرات سهگانه.
3- تبليغ شبانهروزى وهابىها در بين حجاج كشورهاى مختلف دنيا، با كمك هزاران مأمور دعوت و ارشاد.
4- نشر بىسابقه ميليونها جلد كتاب و جزوه مبتنى بر تعاليم وهابيّت به زبانهاى مختلف و انتشار دهها نوع كتاب و جزوه به زبان فارسى، كه نشان مىداد با بهرهگيرى از قلمبهمزدان ايرانى ضد انقلاب تدوين يا ترجمه شده است.
5- بهكار گيرى دانشجويان دختر و پسر دانشگاه المدينة و أمالقرى، مسلّط به زبان فارسى در حرمين شريفين و اماكن تجمّع ايرانيان.
6- كمبود آب در مكّه به طورى كه حتّى برخى مسؤولان ايرانى را هم وادار به دادن هشدار به زائران كرد.
7- آتشسوزى در هتل محلّ اقامت يمنىها در مكّه.
8- آتشسوزى در بازار نزديك به صفا و مروه (4/ 10/ 85).
9- اقدامات شديد امنيّتى در مكّه و مدينه و تمام مشاعر مقدسه و به دنبال شيوع تهديدهاى القاعدة نسبت به خرابكارى و قتل حجاج.
سوّمين نوع ويژگىهاى حج سال 85 را مىتوان در مسائل درون سازمانى و اقدامات و فعاليتهاى سازمان حج و زيارت و بعضى نهادها و سازمانهاى مرتبط با آن جستجو كرد كه تعدادى از آنها عبارتند از:
1- انتصاب رياست جديد سازمان و شروع به كار آقاى مصطفى خاكسار قهرودى در اين جايگاه با بهرهگيرى از تجربيّات و موفّقيتهاى چند ساله در پستهاى مختلف ذيربط حج.
2- اعزام زائران به سفر حج با گذرنامه بين المللى.
3- جلوگيرى از سفر حاجيان و زائرانى كه خارج از سيستم رسمى سازمان حج و زيارت، اقدام به گرفتن ويزاى سعودى كرده بودند.
4- بهرهورى زائران بيت اللَّه از سرويس خبرى SMS و اطلاعرسانى رايگان در پىتوافق سازمان حج و زيارت با برخى مؤسسات خبرى.
5- راهاندازى سايت اينترنتى حج «هما» http:// haj. iranair. com براى اطلاعرسانى سريع نسبت به پروازهاى حجاج.
6- بيمه كامل همه زائران از 48 ساعت قبل از پرواز تا يك هفته پس از بازگشت.
7- ارسال گوشت و برخى مواد مصرفى حجاج مانند عسل و مربا از ايران.
8- انجام اقداماتى براى ارسال هزاران رأس گوسفند به عربستان براى قربانى نمودن زائران ايرانى در زو عيد قربان.
9- فعّاليتهاى صدا و سيما، در توليد ويژهبرنامهها حج و نيز در پخش مستقيم مراسم دعاى كميل و برائت و اطلاعرسانى و پخش اخبار روزانه حج.
10- تصويب وظايف و اختيارات جديد بعثه مقام معظّم رهبرى توسط شوراى عالى ادارى كشور.
11- راهاندازى شوراهاى فرهنگى و توسعه فعاليتهاى گروههاى ارشاد در كاروانها و اقدامات الكترونيكى معاونت امور روحانيون.
12- راهاندازى شوراى راهبردى حج و فعاليت مستمر آن در موسم حج.
همه اين ويژگىها و بسيارى ويژگىهاى ذكر ناشده ديگر تأثيراتى را در جريان حج و روند فعاليتها و برنامههاى هر بخش از ستاد و بعثه مقام معظّم رهبرى پديد مىآورد كه در بخشهايى از كتاب حج انعكاس يافته است.
در پايان از كلّيه معاونتها و واحدهاى مختلف بعثه و سازمان حج و زيارت و بهويژه از واحد ارتباطات خبرى بعثه و نيز نشريه زائر و ديگر عزيزانى كه در تهيه مطالب اين كتاب كمك نمودهاند، كمال تقدير و تشكر را دارم.
قابل ذكر است كه علاوه بر نشريه زائر و اخبار و گزارشات واحد خبرى بعثه، روزنامهها و مجلات عربستان و سايتهاى مختلف خبرى و حضور 45 روزه در مدينه و مكّه و يادداشت بردارى هاى كامل و دقيق از كلّيه جلسات و مراسم كه امكان شركت در آنها وجود داشت، دستمايه اصلى تأليف اين كتاب بوده است.
والحمد للَّهربّ العالمين وصّلى اللَّه على نبيّنا
وحبيب قلوبنا محمّد وآله الطاهرين
حسن مهدويان
اوّل رجب 1428
بخش اوّل: پيش از سفر
بخش اول: پيش از سفر
سخن رهبر فرزانه انقلاب، در آستانه برگزارى حج
رهبر معظم انقلاب در ديدار با نماينده ولى فقيه و رييس سازمان حج و زيارت و جمع كثيرى از مديران، روحانيان و كارگزاران حج فرمودند:
حقيقتاً خدمت در اين ميدان در هر ردهاى موجب افتخار انسان است.
نيتها را در كار حج و كارگزارى حج خيلى فراتر از مراتب كوچك و معمولى- كه ما انسانها دچار آن هستيم- بايد درنظر داشت؛ علت آن هم اين است كه افق حج بسيار بالاست. حج فريضه پرظرفيتى است كه اگر درست عمل شود و آنچه كه شارع مقدس خواسته است، در هر دورهاى متناسب با آن انجام گيرد، تأثيرات آن علاوه بر تأثيرات فردى، بينالمللى هم خواهد بود.
ايشان در مقايسه حج با ساير واجبات فرمودند:
كدام واجب چنين است؟ حج، هم دل و روح و باطن حجگزار را نورانى و تصفيه مىكند، به خدا نزديك مىسازد، با تضرع آشنا و معنوى مىكند، و هم بر روى مسائل يك ملت تأثير مىگذارد و فرهنگ و معنويت آنان را ارتقا مىبخشد، و هم تأثيرات بينالمللى دارد و جهات اشتراك و اتحاد بين
ملتهاى گوناگون ايجاد مىكند. اينكه گفتهاند اين عمليات را با هم انجام دهيد، همه در اين موعد و در اين ميقات بايد جمع شوند، خواستهاند مناسك حج ابعاد بينالمللى پيدا كند وگرنه مىگفتند هركس در هر وقت [از] سال [كه خواست، [حج انجام بدهد.
مقام معظم رهبرى با اشاره به اين حقيقت كه مسائل مهم دنيا و آخرت در حج گنجانيده شده، به مسؤوليتها و بايستههاى حج پرداخته، افزودند:
آنچه در حج بايد مورد نظر باشد، اين است كه حج به لوازم خودش نزديك شود؛ يكى از لوازمش آمادگى قبلى است. كسى كه با صرف هزينههاى سنگين، شايد فقط براى يك بار در عمرش، مىخواهد به چنين سفر با اهميتى برود، بايد از قبل آماده باشد. كار سازمان حج و بعثه ايجاد آمادگى در حج گزار است. بايد با كتاب، با برنامهريزىهاى گوناگون، آموزش، با بيان مسائل مورد نياز او؛ چه فقهى، چه سياسى، چه عبادى و چه اخلاقى، آمادگىهاى لازم را در او ايجاد كنند.
يك مطلب ديگر اينكه بايد حج را از انگيزههاى مادى و دنيايى، تا آنجا كه ممكن است، تخليه كنند. در حج مىگويند: حق نداريد [از] بوى خوش استفاده كنيد، از جايى گذشتيد كه بوى ناخوشى هست، حق نداريد جلوى بينى خود را بگيريد. اين براى كنترل نفس و جلوگيرى از رشد روحيه ماديگرى و لذتگرايى در انسان است.
پذيرايى از حجاج، تأمين مسكن، غذا و نيازهاى طبيعى آنان را نهى نمىكنيم، اما انگيزههاى مادى، رفاهطلبى، سوغات خريدن و مانند آن را بايد كم كرد، نگاه به حج نبايد بهعنوان يك سفر گردشى باشد.
رهبر معظم انقلاب با تأكيد بر اهميت اتحاد مسلمانان در عصر حاضر آن را يكى ديگر از بايستههاى كليدى حج برشمردند و فرمودند:
حج بايد آيينه اتحاد باشد نه آيينه اختلاف! بعضىها حج را فرصتى مىشمارند براى چهره درهم كشيدن و يكديگر را نفى كردن و شيعه و
سنى را درمقابل هم قرار دادن!
امروز بيش از گذشته اختلاف شيعه و سنى از محورهاى اساسى سرمايهگذارى دشمنان اسلام است. با اين همه، يك عده بىعقلهايى هم هستند، بدون اينكه پولهاى هنگفت بگيرند، بىمزد و مواجب نوكر دشمن مىشوند و همان هدف دشمن را دنبال مىكنند.
ما مىدانيم، نه از روى تحليل، بلكه از روى اطلاع خبر داريم كه دستهاى استعمار افرادى را گماشتهاند كه يك بهانه كوچك بهدست آورند، جنجال بهپا كنند، فحش بدهند، درگيرى بين شيعه و سنى ايجاد كنند. البته اگر خبر نداشتيم، تحليل هم اين را نتيجه مىداد. مراقب باشيد در اين دام نيفتيد؛ ايرانىها چه شيعه و چه سنى، مراقب اين توطئهها باشند. به برادران سعودى هم همين را سفارش مىكنيم.
ايشان اظهار برائت از مشركين را از مسؤوليتهاى مهم ايام حج دانستند و تأكيد كردند:
در اين امر بايد همه ملتها خودشان پيشقدم باشند. بهنظر ما خود عربستانىها هم چون ميزبان حجاج هستند، بايد در اين زمينه پيشقدم باشند. شك نيست كه دنياى استكبار با اسلام دشمنى دارد. مايلند اسلام نباشد تا بر ملتها تسلط پيدا كنند و بتوانند فرهنگشان را بر آنان تحميل كنند و آنها را به بخش درجه دو از ملتهاى خودشان تبديل كنند؛ بخشى فرودست، تحت سلطه و اطاعتپذير.
اين دشمنى در شكلهاى استكبارى و صهيونيستى، خشن و سبعانه هم هست. ما كه نمىخواهيم در مكّه لشكر راه بيندازيم. مىخواهيم مسلمانان اعلام موضع كنند. اين امر جايش كجاست غير از مكّه؟
سعى بشود اين حقيقت به ملتهاى مسلمان تفهيم گردد. اينكه معناى اين اعلام برائت چيست، اينها تدوين شود و به شكل متناسب و قابل فهم نوشته شود و در اختيار حجاج قرار گيرد.
رهبر فرزانه انقلاب در پايان سخنان خود با تأكيد بر افزايش شوق مردم دنيا به اسلام ناب و شعلهورتر شدن شعله انقلاب اسلامى، به اوضاع فلسطين، لبنان و عراق اشاره كردند كه نشاندهنده نفرت روزافزون از استكبار و ميل فزاينده به عزت و استقلال در بين ملتهاى منطقه و ساير امتهاى اسلامى در سراسر دنياست.
در اين مراسم باشكوه، پيش از سخنان مقام معظم رهبرى، نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت، به پيشرفتهاى حاصله در ساماندهى امر حج اشاره كرده، و آن را پايگاه مهم تحول معنوى در جامعه، خصوصاً براى قشر جوان و تحصيلكرده برشمرد و گفت:
حج و عمره، بحمداللَّه از نظر اجرايى، فرهنگى، پژوهشى و اطلاعرسانى به تدريج به آن نقطه مطلوب نزديك مىشود. لكن در سال جارى با دو برنامه اساسى درصدديم جهشى اساسى در امر حج و زيارت ايجاد كنيم؛ يكى تدوين چشمانداز بيستساله حج و ديگرى تجديد سازماندهى بعثه براساس شرح وظايف مصوّب است.
پس از سخنان آيةاللَّه رىشهرى، رييس جديد سازمان حج و زيارت، آقاى مصطفى خاكسار قهرودى نيز طى گزارشى فشرده، فعاليتهاى ستادى سازمان را طى چند بند، خدمت رهبر انقلاب توضيح داد. بنا به اظهارات او، امسال 99850 نفر در قالب 582 كاروان، توفيق تشرّف به حج را خواهند داشت. عمليات انتقال حجاج به عربستان از 16 آذر شروع و در 4 بهمن پايان خواهد يافت و اجراى فعاليتهاى مربوطه 48 روز بهطول خواهد انجاميد. ارتقاى سطح خدمات مختلف، افزايش هزينه 6% را باعث شده است، 80% اسكان در مدينه در منطقه مركزى و اطراف مسجدالنبى صلى الله عليه و آله است و درمجموع 600 دستگاه اتوبوس براى نقل و انتقال حجاج درنظر گرفته شده كه امكان تشرّف به حرم، بهصورت ميانگين سه نوبت در روز را براى آنان فراهم مىآورند.
ايجاد زمينه مشاركت بخش خصوصى و تأمين گوشت مصرفى مورد نياز حجاج از ايران، انتقال بخش زيادى از اقلام مصرفى و مواد غذايى مختلف به عربستان و اقداماتى براى اخذ موافقت مسؤولان عربستان جهت انتقال گوسفندهاى قربانى به تعداد حاجيان
ايرانى از ايران، از ديگر فعاليتهاى سازمان در حج سال جارى است.
گفتنى است كه اين ديدار، ضمن برنامههاى اعلام شده روابط عمومى حوزه نمايندگى ولى فقيه در امور حج و زيارت، به مناسبت بزرگداشت هفته حج، يك روز پيش از شروع هفته حج، (چهارشنبه 1/ 9/ 85 مطابق با سىام شوال 1427) برگزار شد.
-: ارزيابى حضرتعالى از حج 85 چيست؟
آقاى رىشهرى: بحمدالله خداوند به ما و همه كارگزاران حج و حجاج عزيز كشورمان، اين توفيق را عنايت فرمود تا يكبار ديگر، حج بهتر و باشكوهترى از سالهاى گذشته، با نقاط قوّت بيشتر و ضعفها و كاستىهاى كمتر برگزار كنيم.
در حج 85، چند نكته مهم وجود داشت:
پيش از حج، حزبالله لبنان در رويارويى با رژيم اشغالگر قدس به پيروزى دست يافته بود و پيشبينى مىشد كه گرايش و علاقه مسلمانان جهان به جمهورى اسلامى ايران افزايش يافته، تردد آنها به بعثه مقام معظم رهبرى بيش از گذشته باشد و اين مسئله تحقّق يافت.
پيش از موسم حج، به دلايلى فضاى سياسى جمهورى اسلامى ايران و عربستان كمى به سردى گراييده بود و به همين جهت احتمال مىداديم كه مشكلاتى نسبت به سال گذشته بهوجود آيد و بعثه مقام معظم رهبرى در برخى از اهداف برنامهريزى شده خود،
با دشوارىهايى روبهرو شود كه بحمدالله و به لطف حضرت حقتعالى چنين چيزى اتفاق نيفتاد و سفير محترم جمهورى اسلامى ايران در رياض- كه تازه مأموريت خود را آغاز كرده بود- با تلاش قابل تحسينى كوشيدند ارتباطات خوبى با مسؤولان سياسى عربستان برقرار كنند و علىرغم خبرهاى دروغى كه به مسؤولان عربستان منتقل شده بود، مبنى بر اينكه ايرانىها امسال برنامههاى ويژهاى دارند كه مىتواند مشكلآفرين باشد، خوشبختانه اين توطئه خنثى شد و ما به موقع توانستيم آن را پيشبينى و نسبت به حلّ آن اقدام كنيم.
از جمله حرفهاى دروغى كه منتقل كرده بودند، اين بود كه ايرانىها مىخواهند امسال مراسم برائت را در مكّه برگزار كنند كه چنين چيزى صحّت نداشت.
اما بحمدالله حجاج عزيز ايرانى با مشكل جدى روبهرو نشدند و من مىتوانم بگويم در طول سالهايى كه بنده در خدمت حاجيان هستم، امسال سهلترين و راحتترين رمى جمرات را داشتيم و خوشبختانه هيچگونه حادثه مرگ و ميرى در آنجا رخ نداد.
نكات ديگرى هم بود كه در پاسخ به پرسشهاى ديگر به آن اشاره خواهدشد.
-: لطف كرده، وضعيت حجاج ايرانى را براساس آمار توضيح دهيد.
آقاى رىشهرى: در حج سال 1385 ش/ 1427 ق. تعداد كلّ زائران، از كشورهاى مختلف جهان 680، 378، 2 نفر بود، كه از اين ميان، تعداد 450، 654، 1 زائر از ساير كشورها و تعداد 239، 724 از كشور عربستان آمده بودند.
تعداد كلّ افراد اعزامى از ايران 860، 99 نفر بود، كه از 900، 90 نفر، تعداد 315، 53 نفر مرد (53/ 40%) و 635، 46 نفر زن (46/ 6%) بودند. و 960، 8 نفر از آنان را اعضاى وابسته به ستاد، بعثه و عوامل اجرايى تشكيل مىدادند؛ به ترتيب زير:
آشپزخانه 456 نفر، پزشكى 325 نفر، ذابحين 106 نفر، عوامل كاروانها 904، 6 نفر، هواپيمايى 15 نفر، بعثه و ستاد 931 نفر و عوامل ميهمانان خارج از كشور 69 نفر.
ايرانيان خارج از كشور: 10 كاروان با 2500 زائر؛
ايرانيان ورود آزاد: 2700 نفر؛
تعداد كاروانها: 585؛
كاروانهاى شيعه: 553؛
كاروانهاى اهل سنت: 32 كاروان و 4900 زائر.
-: ويژگىهاى فرهنگى حج 85 را بيان فرماييد:
آقاى رىشهرى: زائران ايرانى، مخاطب نخست در همه فعاليتها هستند.
كارگزاران حج مىكوشند هرسال گامهاى بلندترى در مسائل فرهنگى و اجرايى بردارند.
امّا به طور كلّى، در فعاليتهاى فرهنگى از پنج موضوع عمده مىتوان ياد كرد:
دعاى كميل در محدوده ميان مسجدالنبى و قبرستان بقيع، در 4 نوبت برگزار شد.
دو نوبت پيش از اعمال حج و براى مدينه قبلىها و دو نوبت پس از آن، براى مدينه بعدىها.
جمعيت شركت كننده در هر كدام، كه با كنترل و محدوديت شديد پليس عربستان صورت مىگرفت، افزون بر 000، 20 زائر بود. در دعاى اوّل، فقط ايرانىها حضور داشتند، در دعاى دوم زائران خارجى؛ بهويژه لبنانىها، از دو ساعت پيش از مراسم، در محل تجمع كردند تا بتوانند در مراسم حضور يابند و پس از مراسم نيز از مديران برنامه
گلايه داشتند كه چرا وضعيتى فراهم نمىكنند تا آنان بتوانند حضور يابند.
در دعاى سوم و چهارم، مأموران عربستان از دو ساعت قبل، اجازه نشستن به زائران خارجى را در محل ندادند و بدينوسيله از حضور زائران خارجى جلوگيرى شد.
نظم و آرامش و حضور منسجم زائران ايرانى در رفت و آمد و نظافت محلّ دعا، اعجاب و قدردانى پليس عربستان را به همراه داشت. در دعاى سوم خللى در سيستم صوتى از سوى يكى از نيروهاى امنيتى سعودى ايجاد گرديد كه مراتب از سوى بعثه پىگيرى و حلّ شد.
مراسم برائت، بهتر از سالهاى گذشته در صحراى عرفات انجام گرفت. زائران ايرانى حضورى چشمگير داشتند. همچنين تعدادى از زائران ساير كشورها در آن شركت داشتند. وسايل صوتى بسيار مناسب بود. مراسم برائت، از سيماى جمهورى اسلامى ايران و چند شبكه خارجى به صورت زنده پخش شد.
امسال پانزده بعثه از ايران و چهار بعثه از عراق، افغانستان و لبنان حضور داشتند.
ديد و بازديد از بعثهها در مدينه و مكّه صورت گرفت. يكى از آثار مثبت اين ارتباطها، هماهنگى جهت شركت در مراسمهاى عمومى بعثه، مانند دعاى كميل و برائت است.
علاوه بر آن، نزديك شدن ديدگاهها در فتاواى مربوط به حج از ديگر آثار مثبت اين ارتباطهاست.
در حج 1385، تعداد 1227 روحانى، معين و نيز معينهاى خانم، هدايت فرهنگى و معنوى 585 كاروان را برعهده داشتند. از اين تعداد 243 نفر از معينها خانم بودند كه در
تبيين احكام و مسائل فرهنگى، به زنان يارى مىدادند.
علاوه بر اين، شش سخنران عهدهدار برگزارى جلسات سخنرانىهاى عمومى بودند كه از اين تعداد 2 نفر خانم بود. در مجموع 117 جلسه سخنرانى عمومى داخل كاروانها برگزار شد كه 60 جلسه مربوط به آقايان و 57 جلسه مربوط به خانمها بود. و نيز 35 جلسه سخنرانى عمومى در سالن اجتماعات بعثه برگزار شد كه روزانه چندين كاروان حضور مىيافتند.
يادآورى مىشود كه راه اندازى جلسات سخنرانىِ عمومى براى زائران به صورت گسترده از برنامههاى حج امسال است.
شوراهاى فرهنگى داخل كاروانها امسال سومين سال خود را پشتسر مىگذارند.
اين شوراها بهخصوص با توجه به دستورالعمل رياست محترم سازمان به مديران كاروانها و پىگيرى كردن تشكيل آن، از جدّيت بهترى برخوردار بودند؛ زيرا از يكسو بعثه از طريق روحانى پىگير آن بود و از سوى ديگر، سازمان از طريق مديران كاروانها. بسيارى از اين شوراها نيز پيش از عزيمت شكل گرفته بودند و اينها همكاران و ياوران فرهنگى كاروان بودند كه به برخى از دستاوردهايش اشاره مىگردد:
الف) تخلفات سالهاى پيش در اطراف بقيع و حرم نبوى به حداقل رسيد.
ب) حضور زائران در بازارها، با رعايت شؤون اسلامى و ايرانى همراه شد.
-: در زمينههاى اجرايى چه نكات برجستهاى وجود داشت؟
آقاى رىشهرى: بخش اجرايى كه عهدهدار سلامت، آسايش و رفاه زائران است، بهصورت جدّى براى تحقّق اهداف خود تلاش كردهاند كه به مواردى از اين تلاشها اشاره مىكنم:
هيأت پزشكى ايران در مجموع 910 نفر بودند:
پزشك داخل كاروان 585 نفر و اعضاى هيأت پزشكى مدينه قبل و بعد 325 نفر.
از برنامههاى جديد هيأت پزشكى در حج 85 يكى گزينش پزشكان با سابقه تشرّف براى كاروانها بود و ديگرى سلامت محورى به جاى بيمار محورى؛ يعنى هيأت پزشكى تنها بهدنبال درمان بيمار نبود، بلكه بهدنبال فراگير كردن سلامت در ميان زائران بود؛ از همينرو آمار فوت زائران در حج 85، 20% كمتر از سالهاى پيش بود.
زائران ايرانى در مدينه، عمدتاً در منطقه مركزى و اطراف حرم اسكان داشتند و بدون استفاده از سرويس، به مسجدالنبى رفت و آمد مىكردند و تنها بخشى از زائران در منطقههاى بيرون از محدوده مركزى اسكان داشتند كه تقريباً 25% زائران را تشكيل ميدادند. البته اينها از سرويس استفاده مىكردند.
زائران ايرانى در مكّه، در 16 محلّه اسكان داشتند كه فاصله آنها با حرم متفاوت بود و به طور عمده از سرويس استفاده مىكردند.
در مدينه، تمام پخت به صورت متمركز بود و در دو آشپزخانه، با ظرفيت حداكثر 000، 34 پُرس غذا در هر وعده انجام مىگرفت.
در مكّه 60% غذا به صورت پخت متمركز بود و 40% در داخل كاروانها پخته ميشد. دو آشپزخانه با ظرفيت حداكثر در هر وعده 000، 64 پُرس، طبخ متمركز را برعهده داشتند. امسال از نظر كمّيت، پخت متمركز 20% رشد داشت و از نظر كيفيت نيز به گونهاى بود كه هيأت پزشكى غذايش را از آنجا دريافت مىكرد.
حمل و نقل درون شهرى در مدينه و مكّه، براى زائرانى كه از اماكن مقدس دور بودند، انجام مىشد. براى زائرانى كه در منطقه عزيزيه ساكن بودند- كه بيش از نيمى از زائران را تشكيل مىداد- در انتقال از مسجدالحرام به ايستگاههاى مناطق كه به «باب على» معروف است، مشكل ترافيكى جدّى وجود داشت. برخى از مشكلات با تلاش نيروهاى سازمان مرتفع شد، ولى قسمت مهم آن، به محدوديت فضا و كثرت ماشينها بر مىگردد كه بايد عربستان آن را حل نمايد.
حمل و نقل برون شهرى با مشكل همراه نبود. تنها در مسير عرفات به مشعر، مشكلات جدى وجود داشت كه در بخش مشكلات بدان اشاره مىگردد.
قربانى زائران ايرانى به وسيله يكصد ذابح ايرانى انجام شد كه در روز نخست حدود 000، 85 قربانى انجام گرديد و زائران از احرام خارج شدند و 000، 15 قربانى هم در روز يازدهم انجام شد.
ورود گوشت از ايران و نيز برخى از اقلام موردنياز كاروانها مانند عسل و مربّا، از دستاوردهاى بخش اجرايى امسال به شمار مىرود.
-: حج يك عرصه بينالمللى است؛ در اين عرصه، حضرت عالى و همكاران محترمتان چه فعاليتهايى داشتيد؟
آقاى رىشهرى: در پاسخ بايد بگويم كه به يقين هيچ رخدادى، از بُعد بينالمللى در اسلام، مهمتر از حج نيست. شما اگر در پيامهاى حضرت امام خمينى قدس سره و مقام معظم رهبرى تأمل كرده باشيد، بهخوبى در مىيابيد كه عميقترين، جامعترين، كاملترين و بلندترين پيامهاى آنها در ايام حج صادر شده است. طبيعى است كه توجه به اين معنى، ما را مصمم مىكند تا در بُعد بينالمللى حج، تلاشهاى چشمگير و قابل توجهى
داشته باشيم.
در حج 85، حدود 000، 400، 2 نفر طبق آمار دولت عربستان حضور داشتند كه حدود 000، 650، 1 نفر آنها زائران خارجى بودند كه از گوشه و كنار جهان به حج آمده بودند. شايد بتوان گفت كه از همه كشورهاى اسلامى و غيراسلامى، زائر و نمايندهاى در حج حضور دارد. حال با اين مقدمه، ببينيم بعثه مقام معظم رهبرى در اين عرصه چه فعاليتهايى داشته است؟
اوّلين مسئله، همايشهاى برگزار شده در بعثه مقام معظم رهبرى است. شش همايش بينالمللى داشتيم كه اگر مىخواستيم آنها را در تهران با همين تعداد شركت كننده- كه از كشورهاى مختلف آمده بودند- برگزار كنيم، بايد صدها ميليون تومان هزينه مىكرديم.
در همايش تقريب، چيزى حدود 480 نفر ديده مىشدند كه تعدادى از آنها از شخصيتهاى معروف بودند؛ مثلًا قاضىالقضات كنيا، مفتى بزرگ استراليا و افرادى از اين دست، در شمار سخنرانان همايش بودند.
همايش قدس را با حدود 400 نفر از بيست و پنج كشور جهان برگزار كرديم. در اين همايش، جمع قابل توجهى از لبنان، فلسطين، پاكستان، تركيه و ... حضور داشتند.
همايش منزلت زن را داشتيم كه با حضور 200 نفر از شخصيتها و بانوان كشورهاى مختلف تشكيل شد.
در همايش اهل بيت، شخصيتهايى از عراق، لبنان، فرانسه، الجزاير، تايلند و افغانستان جزو سخنرانها بودند.
در همايش فرهيختگان، مجموعاً از 32 مليّت حضور داشتند. جمعيتهاى قابل توجهى از مسلمانان كشمير، پاكستان، تركيه و جمهورى آذربايجان به بعثه آمده با بنده و ديگر اعضاى بعثه ديدار داشتند.
همايش ايرانيان خارج كشور، بهخصوص در حج 85 با استقبال قابل توجه آنها روبهرو گرديد و بسيارى از آنها از سطح علمى و موقعيت بالايى در خارج از كشور برخوردار بودند.
-: جنابعالى ديدارهايى هم با بعثههاى حج ديگر كشورها داشتيد، خواهشمنديم در اين زمينه نيز كمى توضيح دهيد.
آقاى رىشهرى: همانطور كه اشاره كرديد، ديدارهايى هم با شخصيتها و مسؤولان بعثههاى ديگر كشورها داشتيم كه در مجموع، در حج 85 تعداد آنها به شانزده عدد رسيد؛ وزير ارشاد و اوقاف سودان، وزير حج الجزاير، وزير ديانت تركيه، وزير حج افغانستان، معاون وزير اوقاف كويت، رؤساى بعثههاى حج تايلند، چين، عراق، آفريقاى جنوبى، افغانستان، اردن، اندونزى، مسؤول بعثه حزبالله لبنان، بعثه امارات، فلسطين و بنگلادش از جمله آنها بودند.
تلاش اين است كه از اين ظرفيت در جهت همفكرى و حركت به سوى وحدت امت اسلامى، آشنايى با توطئهها و نقشههاى دشمنان اسلام، تبادل تجربيات و فضاسازى جهت ارتباطهاى بيشتر، پس از موسم حج بهرهگيرى كنيم.
يكى ديگر از فعاليتهاى بينالمللى بعثه، ارتباط با مراكز علمى و فرهنگى عربستان است كه در حج 85 برخى از مسؤولان بعثه مقام معظم رهبرى با شيخ عبدالعزيز آلشيخ، مفتى اعظم عربستان، دكتر عبدالمحسن قاسم و دكتر صالح البدير، امامان جمعه مسجدالنبى، شيخ المزنى رييس امر به معروف و نهى از منكر مدينه، رؤسا و اساتيد نُه دانشكده و دانشگاه عربستان ديدار داشتند.
ارزيابى بنده در مجموع از اين ديدارها مثبت است و اميدوارم به گسترش روابط بين جمهورى اسلامى ايران و ديگر كشورهاى اسلامى كمك كند.
-: در حج 85 با چه مشكلاتى روبهرو بوديد؟
آقاى رىشهرى: اگر بخواهيم مشكلات اين سال را با مشكلات سالهاى گذشته بسنجيم، بايد بگويم به دليل بهبود وضعيت، شكايات مردم به شكل چشمگيرى كاهش پيدا كرده بود و من در طول 17 سال گذشته، با مراجعان گوناگونى كه دارم و اقشار مختلف؛ چه در بعثه و چه در حرم و يا در داخل كاروانها، مسائل خود را با من در ميان
مىگذارند، امسال در اين زمينه كمترين مراجعه را داشتيم و اين نشان از بهبود وضعيت داشت. البته اين به آن معنى نيست كه ما مشكلى نداشتيم و يا حجاج با مشكلى روبهرو نبودهاند.
هرچند در سالهاى گذشته تلاشهاى بسيارى جهت سلامت، رفاه و عزت زائران ايرانى صورت گرفته و هميشه زائران ايرانى به دو صفت «نظم» و «نظافت» در كشور عربستان شهرهاند، با اين حال هنوز پارهاى مشكلات جدى وجود دارد كه برخى به كشور عربستان بر مىگردد و برخى به سازمانها و نهادهاى داخل كشور كه بايد براى جبران آن، اقداماتى صورت گيرد. مهمترين اين مشكلات عبارتند از:
امسال زائران ايرانى به ترافيك و ازدحام سنگين برخوردند و ساعتها معطل ماندند و بسيارى پس از نيمه شب به مشعر رسيدند.
حمل و نقل درون شهرى، در قسمت بابعلى با مشكل جدى روبهرو بود؛ زيرا حدود 70% زائران ايرانى از اين منطقه آمد وشد مىكنند.
اعزام بيماران صعبالعلاج، كه گاه موجب مختل شدن آسايش كاروانها مىشد.
تأخير در پروازهاى بازگشت هواپيمايى، بهويژه در پروازهاى اوليه هواپيماهاى جمهورى اسلامى ايران و نيز مشكلات در مبادى ورودى حجاج به ايران؛ بهويژه در فرودگاه مهرآباد.
-: در ملاقاتها با سران بعثهها و يا زائران ديگر كشورها، چه نكات مهمى مطرح شد، خواهشمنديم بخشى از آنها را بيان فرماييد.
آقاى رىشهرى: نكتهاى كه معمولًا در ديدار با بعثهها مطرح مىشد، نظم و تشكّل حجگزارى ايرانيان بود. بسيار اظهار علاقه مىكردند تا كميسيونهاى مشتركى با آنها
داشته باشيم و تبادل اطلاعات و تجربيات كنيم.
نكته ديگر اظهار نگرانى از هتك حرمت مقدسات اسلامى، بهخصوص اهانت به شخصيت نبىّ اعظم اسلام، در سال گذشته بود كه همه خواهان وحدت امت اسلامى، جهت مقابله با اين توطئهها بودند.
نكته سوم، نگرانى وسيع و گستردهاى بود كه از سوى اقشار مختلف، در زمينه فتنه دشمنان اسلام، مبنى بر ايجاد جنگ سنى و شيعه در كشورهاى گوناگون جهان ابراز مىشد و آنچه همه بر آن وحدت نظر داشتند، آن بود كه اين حركت توطئهاى از سوى دشمنان اسلام است و اين نشان از شعور و آگاهى مسلمانان جهان داشت.
نكته مهم ديگر، علاقهمندى و دلبستگى مسلمانان ديگر كشورها به حضرت امام خمينى قدس سره، رهبر فقيد انقلاب اسلامى و رهبر معظم انقلاب حضرت آية الله خامنهاى (مدّظلّه) بود. از موضعگيرى رياست محترم جمهورى آقاى احمدىنژاد خوشحال بودند و حمايت مىكردند. از همه جالبتر، حمايت قاطع آنها از پيشرفتهاى علمى جمهورى اسلامى، بهخصوص در بخش انرژى هستهاى بود.
اظهار خرسندى از پيروزى حزبالله و اظهار خوشحالى از ناكامى آمريكا در لبنان و عراق و افغانستان، از پديدههاى جالب توجه در حج سال 85 بود.
اينها همه، بيانگر اين است كه انقلاب اسلامى، راه خود را به بيرون مرزها به خوبى پيدا كرده و تا اعماق كشورها و در قلب مردم مسلمان دنيا نفوذ كرده است و همين امر بايد مسؤولان كشور عزيز ما را وا دارد تا با دقت، درايت و با پرهيز از تفرقه، به پيش روند كه هر پيشرفتى در ايران اسلامى حاصل شود، موجب خوشنودى ملتهاى مسلمان دنيا خواهد شد.
-: براى گسترش امر آموزش حج در آينده، چه برنامههايى انديشيدهايد؟
آقاى رىشهرى: سياست كلّى بعثه اين است كه امر آموزش را در همه بخشها و حوزهها جدىتر بگيرد؛ زيرا ما هر مقدار سطح آموزشها را بالاتر ببريم، موفقيتمان
در كارها بيشتر خواهد بود. مركز بزرگ آموزش حج و زيارت، در جوار مرقد مطهّر حضرت امام قدس سره، در حال احداث است. در برخى از مراكز استانها نيز مشابه اين مركز ساخته مىشود. آموزشهاى عمومى و متمركز را توسعه خواهيم داد. تعداد جلسات آموزشى براى زائران افزايش خواهد يافت. از ابزارهاى آموزشى و كمكآموزشى؛ همچون ماكت كعبه، نوار و CD و كتب آموزشى استفاده خواهد شد. ان شاءالله در آينده آموزشهاى مجازى حج براى زائران داخل و خارج كشور طراحى و اجرا مىشود و اميدوارم مجموع اين حركتها بتواند مردم را در بهرهورى هرچه بهتر و بيشتر از اين فريضه مهم عبادى سياسى كمك و يارى دهد.
-: اخيراً اعلام گرديده كه در آينده از حج تكرارى افراد جلوگيرى به عمل خواهد آمد، ممكن است دليل آن را بيان فرماييد؟
آقاى رىشهرى: حج سفرى شيرين و پرجاذبه است. كسانى كه به حج مشرف مىشوند، با همه سختىهاى ايام تشريق، باز علاقهمندند كه سال بعد و سالهاى بعد هم مشرف شوند. از يكسو خوشبختانه استقبال مردم بسيار بالا رفته، به شكلى كه بيش از يك ميليون نفر براى حج ثبتنام كردهاند و از سوى ديگر متأسفانه به دليل محدوديت سهميه، اگر همين تعداد بخواهند مشرف شوند، بايد حدود دهسال در نوبت بمانند. و چه بسا كساني كه به دليل سن بالا، پس از تحمل اين چند سال، موفق به انجام حج هم نشوند.
به همين دليل بود كه در شوراى عالى حج، به اين نتيجه رسيديم كسانى كه از هماكنون براى حج ثبتنام مىكنند، تنها يكبار توفيق تشرف پيدا كنند و سالهاى بعد كسانى مشرف شوند كه تاكنون توفيق اين سفر را پيدا نكردهاند.
اما راجع به كسانى كه در گذشته ثبتنام كردهاند، به دليل اين كه پيش از اين به آنان اعلام نگرديده، هماكنون تصميمى نگرفتهايم. ان شاء الله پس از كسب نظر مراجع معظم تقليد و نيز كار كارشناسى كه روى آن صورت خواهد گرفت، موضوع در شوراى عالى حج مطرح و تصميمگيرى خواهد شد.
البته لازم است به اين نكته هم اشاره كنم كه تعداد افراد تكرارى نسبت به مجموع ثبتنام كنندگان، زياد قابل توجه نيست.
-: اخيراً شنيديم كه شوراى راهبردى حج تشكيل شده است، ممكن است مقدارى در زمينه اهداف تشكيل اين شورا توضيح دهيد؟
آقاى رىشهرى: شوراى راهبردى حج، بهمنظور تهيه و تنظيم سياستهاى كلان حج، در چارچوب سند چشمانداز 20 سالهاى است كه براى حج در حال تدوين است.
شوراى راهبردى، آن سياستهاى كلان را همراه با تجديد ساختار و تشكيلات بعثه مقام معظم رهبرى در دستور كار خود قرار داده است. شرح وظايف بعثه، كه در چهارده بند مورد تأييد مقام معظم رهبرى قرار گرفته نيز محور تعيين اين سياستها و خط مشىها خواهد بود.
اميدوارم هرچه زودتر سند چشمانداز و برنامههاى چهار يا پنج ساله حج تدوين شود تا ما بتوانيم با داشتن برنامههاى مناسب، به اهداف والاى حج دست يابيم.
-: سلفىها و تكفيرىها در سالهاى اخير تلاشهاى زيادى براى تخريب چهره تشيع و نيز برخورد نامناسب با شيعيان انجام مىدهند. حضرتعالى اين تلاشها را چگونه ارزيابى مىكنيد؟
آقاى رىشهرى: متأسفانه همانگونه كه فرموديد، سلفىها و تكفيرىها تلاشهاى زيادى براى تخريب چهره تشيع انجام مىدهند. كتابها و جزوات زيادى در حج منتشر مىكنند. برخوردهاى نامناسبى با حجاج و شيعيان دارند و اينها همه به خاطر احساس خطرى است كه كردهاند. اين گروهها متأسفانه با قتل و كشتار افراد بىگناه در عراق و افغانستان و برخى كشورهاى ديگر، چهره اسلام را مخدوش كردهاند و با افكار متحجرانهاى كه دارند، هرگز نمىتوانند در دلها نفوذ كنند، تنها عدهاى افراد ناآگاه را تحت تأثير قرار مىدهند و البته اين تأثير موقتى است.
ما در ديدارهايى كه با زائران ديگر كشورها داشتيم، آن ها هم اظهار ناراحتى مىكردند.
طبيعى است اينگونه حركتها، توطئه استكبار براى ايجاد تفرقه بين امت اسلامى است و ما بايد مراقب باشيم تا در اين دام گرفتار نشويم و با درايت آن را پشت سر بگذاريم.
البته طبيعى است ما در مقابله با اين حركت انحرافى، افشاگرى مىكنيم؛ حرفهاى نادرست آن ها را به نقد مىكشيم و پاسخ مىدهيم. از طريق سياسى هم موضوع را پىگيرى كردهايم و مكرر به مسؤولان سياسى عربستان تذكر دادهايم كه اينگونه حركتهاى غير دينى و نادرست، به نفع اين كشور و نيز به نفع مسلمانان نيست. بسيارى از آنها نيز در جلسات خصوصى اظهار ناراحتى كردهاند كه اينها مورد تأييد ما نيستند و ما كارهاى آن ها را تأييد نمىكنيم. البته انعكاس اين مشكلات به مسؤولان عربستان موجب شد تا از حجم اينگونه حركتهاى نادرست و ايذايى كاسته شود و در يك مورد نيز معاون امير مدينه به بعثه آمد و از اتفاق به وجود آمده عذرخواهى كرد و آقاى امير نايف هم در گفتوگويى با سفير محترم جمهورى اسلامى ايران، ناراحتى خود را از اتفاق پيشآمده ابراز داشته، عذرخواهى كرده بودند. به هرحال، من فكر مىكنم توطئهاى حساب شده در جريان است تا به شكلى شيعيان و بهخصوص ايرانىها را متهم و براى آنها پروندهسازى كنند تا در ايجاد فتنه و آشوب ميان شيعه و سنى، از آن بهره بگيرند.
بنابراين ما بايد خيلى هوشيارانه عمل كنيم و اين موضوع را نيز به مقامات سعودى گوشزد كردهايم.
اكنون كه به لطف پروردگار براى عزيمت به بيتاللَّهالحرام و حضور در كنگره عظيم بينالمللى اسلامى جهت برگزارى مراسم حج ابراهيمى ديگر آماده مىشويم.
با توجه به جايگاه ويژهاى كه حج در شناخت زائران از مكتب انسان ساز اسلام و تعميق فرهنگ متعالى آن خواهد داشت. پيرو تأكيد نماينده محترم ولى فقيه درامور حج و زيارت و سرپرست محترم حجاج ايرانى در اهميت نقش و تأثير مديران محترم كاروانها در امور فرهنگى در همايش حج 1385، شايسته است جنابعالى موضوعات پيوستى را در شوراى فرهنگى كاروان مطرح و در اجراى هماهنگ آن تلاش نماييد.
بديهى است با هماهنگى كامل و همكارى روحانيون معزز كاروان و ساير اعضاى محترم اين شورا و با عنايت به سطوح و اقتضائات زائران تلاش جدى و همه جانبهتر تحقق اهداف فرهنگى در كاروان بعمل آيد. مسؤولين محترم مناطق نيز در ايام حج بخشى از زمان جلسات روزانه مديران را با همكارى رابطين محترم روحانيون و سربازرسان محترم به بررسى اجراى اين برنامهها اختصاص خواهند داد و انجام اين مهم در ارزيابى نهايى عملكرد مديران محترم كاروانها مورد توجه خاص قرار
خواهد گرفت.
يادآورى مىگردد هزينههاى اجرايى مورد نظر در صورت تصويب شوراى فرهنگى كاروان و تأييد مسؤول محترم منطقه قابل تأمين مىباشد.
مصطفى خاكسار قهرودى
معاون وزير و رييس سازمان
فراهم آوردن زمينه بدرقه گرم و صميمى زائران به منظور برخوردار شدن آنان از روحيه خوب در طول سفر.
استقبال از حجاج در مبادى ورودى در مقاطع مختلف سفر و مهياى امكانات مورد نياز آنان (جدّه، مدينه، مكّه) به نحو مطلوب به گونهاى كه از سفر، خاطره شيرينى برايشان بماند.
آمادهسازى ورودى ساختمانهاى محل استقرار زائران (در مكّه و مدينه) از ابعاد مختلف و آرايش تبليغاتى مناسب در محل كاروان.
پيشبينى زمانهاى توزيع غذا به گونهاى كه با اوقات نمازهاى واجب و ساير برنامههاى هفتگى تداخل نداشته باشد.
برنامهريزى براى حضور به موقع زائران كاروان در نمازهاى واجب مسجدالحرام و مسجدالنبى صلى الله عليه و آله.
برنامهريزى براى برگزارى زيارتهاى دوره مكّهمكرمه و مدينهمنوره و كمك به روحانى محترم كاروان در زمينه بيان مسايل تاريخى اماكن مكّه و مدينه و معرفى و شناخت اين اماكن.
برنامهريزى براى برگزارى جلسات ختم قرآن در مسجدالحرام و مسجدالنبى صلى الله عليه و آله و محلهاى استقرار زائران در مكّه و مدينه و نيز برگزارى آيينهاى
معنوى شبى با قرآن با حضور قاريان بعثه و كاروان.
برگزارى مسابقات فرهنگى در درون كاروان براساس برنامههاى اعلام شده از سوى نشريه زاير.
برگزارى مناسبتهاى (اعياد و وفيات) ويژه حج مطابق تقويم اعلام شده از سوى بعثه مقام معظم رهبرى.
ترغيب و تشويق مستمر زائران نسبت به رعايت حقوق همسفران و بويژه افراد سالخورده و ناتوان و همكارى آنان با عوامل كاروانها.
تذكر مستمر به زائران در مورد ضرورت درك موقعيت سفر و اماكن متبركه و مشاهد شريفه.
پيشبينى نوارهاى صوتى يا تصويرى مناسب براى استفاده زائران در مقاطع سفرهاى برونشهرى (جده، جحفه، مكّه به مدينه، مدينه به مكّه و ...).
توجه دادن زائران به مسائل مربوط به مناسك و ضرورت مراعات حالت احرام و ...
مهيّا نمودن زائران براى انجام عمره تمتع در زمان مناسب و بسيج اعضاى كاروان براى همكارى با روحانيون به گونهاى كه آنان (زائران) در يك حركت جمعى اين مرحله را انجام دهند.
مهيّا سازى امكانات لازم براى حضور مؤثر زائران در جلسات آموزشى كاروانها (مسائل پذيرايى، امكانات صوتى تصويرى و ...)
هماهنگى با روحانيون محترم كاروان براى انجام مناسك پس از عيد قربان زائران و فراهم نمودن امكانات لازم.
تذكر مستمر به زائران در زمينه نحوه حضور در مسجدالحرام و مسجدالنبى صلى الله عليه و آله و بقيع و استفاده از فرصتها و ارشاد زائران در جهت انجام طوافهاى مستحبى پس از اعمال حج تمتع و همكارى و همراهى با كسانى كه توان اداى مناسك عمره مفرده را دارند.
برنامهريزى فوقالعاده براى زائرانى كه تمايل دارند علاوه بر زيارت دوره با برخى ديگر از اماكن مكّه و مدينه (جبلالنور، جبل ثور، حديبيه، جعرانه، بدر، شهداى فخ، موزه مكّه، پرده بافى كعبه، مركز چاپ قرآن مدينه و ...) آشنا شوند. (در اينگونه موارد هماهنگى با مسؤولين محترم مناطق الزامى است).
شناساندن و معرفى دقيق اماكن و موقعيتهاى تاريخى درون مسجدالحرام و مسجدالنبى صلى الله عليه و آله (استوانههاى مسجدالنبى، روضه، فرازها، اركان كعبه، حجر و زمزم، صفا و مروه و ...)
برنامهريزى در زمينه شركت جدى و استفاده بهينه زائران از آيينهاى اعلام شده از سوى بعثه مقام معظم رهبرى در مكّه و مدينه (سخنرانىهاى عمومى، دعاهاى كميل و ندبه، همايش برائت، شبى با قرآن و ...) و زمينهسازى براى حضور شخصيتهاى فكرى و فرهنگى بعثه در درون كاروان.
برنامه ريزى براى برقرارى رابطه قوى و مستمر زباندانان كاروان با واحد مربوط در بعثه مقام معظم رهبرى و كمك به انجام بهينه مأموريت آنان.
فراهم آوردن زمينه زيارت و طواف وداع در مدينه منوره و مكّه مكرمه بهگونهاى كه اين خاطره دلانگيز در طول زندگى زائران همواره در اذهان آنها بماند.
همكارى ويژه مدير و عوامل با روحانى محترم كاروان در زمينه اقامت و بيتوته زائران در عرفه، مشعر و منى و بيان فلسفه و اسرار اين مشاعر و انجام اعمال واجب و مستحب ايام تشريق (دعاى عرفه، نمازهاى جماعت، وقوف، رمى، قربانى، حلق، شبزندهدارى، دعاى كميل و ...) و تذكر به زائران در جهت ضرورت درك مواقف كريمه (حتى الامكان همه اعمال به صورت جمعى انجام شود).
مهيّا نمودن زائران وقوف اضطرارى و توجيه دقيق آنها بريا استفاده بهينه از فرصت رمى و انجام قربانى در ساعات اوليه صبح عيد قربان.
برنامهريزى براى استفاده بموقع و مستمر مردان از حضور در بقيع و زنان از حضور در كنار مضجع شريف نبوى صلى الله عليه و آله و هدايت و راهنمايى آنان.
تذكر مستمر به زائران در جهت قوانين و مقررات كشور ميزبان و رعايت بايدها و نبايدهاى مقاطع مختلف سفر (مكّه، مدينه، مشاعر، فرودگاهها و ...).
آشنا نمودن زائران با اخلاق و سيره پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه معصومين عليهم السلام و نحوه حضور آن بزرگواران در مكّه و مدينه.
ترغيب زائران به ثبت خاطرات سفر معنوى حج (خاطرهنويسى، سفرنامهنويسى) و يادداشت برداشتهاى ويژه آنان از سفر.
همكارى با روحانى محترم كاروان در هر مقطع، به منظور كنترل اعمال زائران و كمك به كسانى كه در صحّت اعمال ترديد دارند.
تذكر مستمر به زائران كه در طول اين سفر روحانى، حضرت ولى عصر «عج» ارواحنا فداه حضور دارند و نبايد با انجام اعمال خلاف، قلب مقدس آن بزرگوار را به درد آورند.
به منظور استفاده بيشتر زائران از معنويت سفر حج، آنان به خريد سوغاتى از فروشگاههاى شاهد كه در مبادى خروجى كالاهاى خود را عرضه كردهاند، تشويق شوند.
تذكر مستمر به زائران در جهت رعايت نظم و انضباط ويژه شهروند ايرانى و برنامهريزى، كنترل و هدايت آنان در جهت استفاده بهينه از اتوبوسهاى درون شهرى.
زمينهسازى براى مشاركت سمبليك زائران در امور اجرائى كاروان و مساعدت به عوامل در خدمت رسانى بهتر.
تذكر مستمر به پرسنل زحمتكش كاروان در رعايت اعمال رفات فردى و توجه دادن آنان به انجام مأموريت به صورت شايسته و ضرورت حسن تعامل با مهمانان خدا.
برنامه ريزى لازم براى تشكيل به موقع جلسات شوراى فرهنگى و گروه ارشاد كاروان و اجراى دقيق مصوبات.
شناسايى توانايىها و استعدادهاى زائران در حوزه فرهنگى و استفاده از آنان
در اين گونه برنامهها با هماهنگى كامل روحانيون محترم كاروانها.
اجركم عنداللَّه
بخش دوّم: مقدّمات حج 27
بخش دوم: مقدّمات حج 27
برگزارى اوّلين جلسه شوراى عالى حج با حضور رييس جمهور
شوراى عالى حج، يكى از مهمترين بخشهاى تصميمگيرى در سياستهاى كلان و كلّيات اجرايى و فرهنگى حج است كه مىتواند سير رو به رشد حجگزارى ايرانيان را به سمت اهداف بلند جمهورى اسلامى، ساماندهى و راهبرى كند. حضور رييس جمهور در جايگاه رياست شوراى عالى، موقعيّت و قدرتى به اين شورا بخشيده كه شايد در كمتر كشورى نظير داشته باشد.
دغدغههاى رييس جمهور در زمينه رويكرد فرهنگى حج، مشاركت دادن گستردهتر دانشجويان، دانشآموزان و معلّمان در عمره، جلوگيرى از سفرهاى مكرّر مسؤولان دولتى براى انجام حج و عمره مستحبى، كاهش طول سفر و هزينهها، رفع مشكلات موجود در زمينه برخورد با زائران ايرانى و اهانت به تشيّع در عربستان، افزايش خدمات و تسهيلات براى حجاج و عمرهگزاران، توسعه امكانات رفاهى زوّار در فرودگاهها، اهتمام بيشتر به هواپيمايى جمهورى اسلامى و تقليل قراردادها با شركتهاى سعودى در زمينه حمل و نقل زائران و ساير خدمات و بررسى راهكارهايى در جهت منع سفرهاى حج مستحبى براى كاهش فاصله اعزام وثبت نام افراد مستطيع بهويژه سالمندان، از مهمترين محورهايى است كه در دو سخنرانى دكتر احمدىنژاد مورد تأكيد قرار گرفته
و خوشبختانه با توافق اعضاى محترم شوراى عالى حج، اكثراً به تصويب نهايى رسيده است.
اوّلين جلسه شوراى عالى حج سال 1385- كه سومين جلسه اين شورا با رياست دكتر احمدىنژاد بود- در تيرماه امسال و دومين جلسه با حدود پنج ماه فاصله، در آذرماه و در آستانه آغاز سفرهاى زائران بيتاللَّه الحرام صورت گرفت كه در اينجا خلاصه صورتجلسهها ارائه مىشود:
جلسه شوراىعالى حج در ساعت 30/ 15 روز دوشنبه 19/ 4/ 85 به رياست جناب آقاى دكتر احمدىنژاد، رييس جمهور و رييس شوراى عالى حج و با حضور ساير اعضاى شورا در دفتر كار رييس جمهور تشكيل شد.
در ابتداى اين جلسه نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت و رييس سازمان حج و زيارت گزارشهايى درباره برنامههاى حج و عمره و زيارت عتبات عاليات بيان كردند.
پس از آن، شوراىعالى به بررسى دستور جلسه پرداخت و موارد ذيل را تصويب كرد:
الف) وزارت كشور، نيروى انتظامى و سازمان حج و زيارت در جهت رفع مشكلات احتمالى اهتمام كنند.
ب) وزارت امور خارجه مراتب تبديل گذرنامه زيارتى به گذرنامه بينالمللى را به وزارت خارجه عربستان منعكس نموده، هماهنگى لازم را صورت دهد.
سازمان حج و زيارت بررسى نمايد كه از سال 1370 تا كنون چند نفر به صورت مكرّر حج تمتّع به جاى آوردهاند و آمار آن را جهت ارائه به شوراى عالى حج استخراج نمايد.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى آييننامه ادارى و مالى سازمان حج و زيارت و هزينههاى حجتمتّع و عمره مفرده را بررسى و تصويب كند و بازرس و حسابرس سازمان حج و زيارت را انتخاب نمايد.
تصويب آييننامههاى مربوط به مركز آموزش و پژوهش حج و زيارت و امور مربوط به احداث آن نيز بر عهده وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى است.
هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران با رعايت توافقنامههاى امضا شده ميان جمهورى اسلامى ايران و عربستان سعودى براى انتقال زائران ايرانى حج تمتّع، با هواپيمايى سعودى قراردادى مناسب امضا كند و از حقوق زائران ايرانى حمايت به عمل آورد. در اين زمينه وزارت امور خارجه نيز تسهيلات لازم را فراهم آورد.
هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران «هُما» ضمن استفاده از هواپيماهاى مطمئن از بروز تأخير در پروازها جلوگيرى كند و همواره آسايش، احترام و كرامت زائران را مدّ نظر داشته باشد.
اعزام زائر به حج تمتّع و عمره مفرده فقط از طريق سازمان حج و زيارت و براساس نوبتهاى از پيش تعيين شده انجام پذيرد و هيچ دستگاه دولتى و غير دولتى ديگر مجاز به اعزام زائر به عربستان نباشد. وزارت امور خارجه مراتب را به سفارت عربستان اعلام كند تا اين سفارت صدور رواديد را فقط از مجراى سازمان حج و زيارت صورت دهد و از صدور رواديدهاى انفرادى (در تهران و مشهد) نيز خوددارى كند.
نيروى انتظامى مراقبت كند كه فقط افراد واجد شرايط و مورد تأييد سازمان حج و زيارت از همه مبادى خروجى كشور براى انجام مناسك حج تمتّع به عربستان عزيمت كنند و تدبيرى اتخاذ كند كه از روز اوّل ذيقعده تا پايان مراسم حج از سفرهاى غير مجاز به عربستان جلوگيرى شود.
استاندار، شهردار، فرماندار و مدير كل به بالا مجاز به انجام حج تمتّع مكرّر (غير واجب) نباشند. بعثه مقام معظّم رهبرى با اطلاع دفتر رييسجمهور، نيروهاى مورد نياز را از بين مديران انتخاب كند؛ در موارد خاص موافقت بالاترين مقام دستگاه، شرط سفر مديران مذكور باشد.
در حج تمتّع سال جارى افزون بر مصوبات شوراى برنامهريزى حوزه نمايندگى ولى فقيه در امور حج و زيارت، 50 سهميه در اختيار وزارت فرهنگ و ارشاد
اسلامى براى استفاده اهالى فرهنگ و هنر و 500 نفر نيز در اختيار ستاد كلّ نيروهاى مسلح قرار گيرد.
الف) پنج هزار سهميه در اختيار ستاد كلّ نيروهاى مسلح قرار گيرد.
ب) دو هزار سهميه در اختيار معاون اجرايى رييس جمهور قرار گيرد.
ج) يك هزار سهميه براى استفاده بازنشستگان در اختيار وزارت رفاه قرار گيرد.
د) 50 سهميه در اختيار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى قرار گيرد.
ه) تا سقف يكهزار و پانصد نفر سهميه براى استفاده زوجهاى جوان و افراد همراه ناتوان، در اختيار دفاتر حج و زيارت استانها قرار گيرد.
چگونگى اعزام زائران به عتبات عاليات با صلاحديد شوراىعالى امنيت ملى انجام پذيرد.
سازمان حج و زيارت نظر كارشناسى خود در مورد ادامه صدور مجوز راهاندازى دفاتر زيارتى بند (پ) و يا توقف آن را تهيّه و براى تصميمگيرى در اختيار وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى قرار دهد.
تشكيلات پيشنهادى سازمان حج و زيارت براى تصميمگيرى نهايى در اختيار رييسجمهور و رييس شوراى عالى حج قرار گيرد.
در اين جلسه رييسجمهور و رييس شوراىعالى حج اظهار داشتند:
«فصل جديدى آغاز شده است. موضوع اسلام و انقلاب اسلامى در محافل مردمى و دانشگاهى از نو مطرح گرديده است. ظرفيت فرهنگى و اعتقادى حج و عمره بالاست. اسلام نشان داده است كه قدرت دارد جهان را اداره كند. متفكران كشورهاى اسلامى بايد در جهت معرفى اسلام اهتمام كنند و بعثه مقام معظّم رهبرى بايد در اين زمينه برنامهريزى كند.»
در اين جلسه همچنين نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت گزارشى از آغاز عمليات احداث مركز آموزش حج امام خمينى قدس سره و عملكرد حج سال گذشته و عمره سالجارى و رضايتمندى زائران را ارائه داده، خواستار رفع تأخير در پروازهاى عمره شد.
اين جلسه كه چهارمين جلسه شوراى عالى حج در دولت نهم به شمار مىآمد، در ساعت 20 روز يكشنبه 12/ 9/ 85 به رياست جناب آقاى دكتر احمدىنژاد، رييسجمهور و رييس شوراىعالى حج و با حضور ساير اعضاى شورا در دفتر كار رييس جمهور تشكيل شد.
در ابتداى جلسه رييس سازمان حج و زيارت گزارش مبسوطى درباره اقدامات صورت گرفته براى حج سال 1385، برگزارى عمره سال جارى و برنامههاى عمره آينده ارائه كرد. پس از آن شوراىعالى به بررسى دستور جلسه پرداخت و موارد ذيل را تصويب كرد:
كليه كارهاى مربوط به عمره مفرده بايد به صورت متمركز در سازمان حج و زيارت صورت گيرد. اصل برگزارى عمره يك كار فرهنگى است و نبايد از آن غفلت شود.
در زمينه پروازهاى عمره آينده بايد مسؤوليت پروازها با هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران باشد و هُما اختيار داشته باشد كه با هر شركتى از جمله خطوط هوايى سعودى قرارداد ببندد. ليكن چنانچه مذاكرات تا 15 بهمن به نتيجه نرسد، سازمان حج و زيارت مىتواند مانند سالهاى گذشته عمل نمايد. سفير جديد جمهورى اسلامى ايران در رياض، در اين زمينه با مقامات ذيربط عربستان مذاكره كند.
با توجّه به تعيين 12% از كلّ ظرفيت عمره به سهميهها، (نظر به احتمال افزايش عمره در سال آينده تا سقف 700 هزار نفر) شوراى عالى به نماينده ولى فقيه در امور حج
و زيارت و رييس سازمان حج و زيارت اختيار داد كه با تعيين كميتهاى سهميه هر بخش از دستگاههايى را كه در رديف گيرندگان سهميه بودهاند، مشخص نمايد. نگرش فرهنگى به تعيين سهميهها بايد مورد توجّه قرار گيرد.
حجاج و عمرهگزاران بايد در فرودگاهها و داخل هواپيماها بهترين خدمات را دريافت كنند. بر اين اساس وزير راه، رييس سازمان حج و زيارت و مدير عامل هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران و رييس سازمان هواپيمايى كشورى در نشستى مشكلات فرودگاهها را بررسى و نحوه خدمترسانى به زائران را تعيين كنند.
شوراىعالى حج با بررسى و تحليل دلايل افزايش ثبتنام متقاضيان حج و پيدا كردن راهكار براى كنترل سرعت و در نظر گرفتن اولويتهاى لازم براى تشرف و طرح آن در اولين جلسه پس از حج 85 موافقت كرد و جلوگيرى از تشرف كسانى كه حج واجب خود را انجام دادهاند را تصويب نمود.
شوراى عالى با كاهش 5 روز از طول سفر زائران همراه با افزايش قيمت مخالفت كرد و مقرر داشت كه طرح كاهش طول سفر حج تمتّع با كارشناسى بيشتر در جلسه آينده بررسى شود.
در موضوع ساماندهى امور مربوط به سفر زائران به سوريّه مقرر شد رفع مشكلات مرزى توسط وزارت كشور و داخل كشور سوريه هم توسط وزارت امور خارجه بررسى شود. آقاى احمدىنژاد در پايان جلسه اظهار اميدوارى كرد كه مراسم برائت از مشركين در حج امسال بسيار باشكوهتر و آگاهىبخشتر از سال گذشته باشد و كارهاى جانبى ديگر نيز از رونق افزونترى برخوردار شود و در مسلمانان عزم و همّت بيشترى ايجاد گردد. و همچنين اخبار خوبى از رسانهها شنيده شود و افرادى كه از سفر برمىگردند، نورانيت پيدا كنند و پس از حج موجى در دنياى اسلام و در جهت انقلاب اسلامى به راه افتد.
در اين همايش يك روزه كه در شهر رى، در مصلّاى بزرگ حرم مطهّر حضرت عبدالعظيم حسنى عليه السلام برگزار گرديد، ابتدا پس از تلاوت آيات نورانى قرآن، حجةالاسلام و المسلمين قاضىعسكر، معاون محترم آموزش و پژوهش بعثه مقام معظّم رهبرى با شرح تفصيلى اقدامات معاونت، به انتشار حدود 550 اثر در مورد حج اشاره كرد و با برشمردن برنامههاى فرهنگى در موسم حج، بر نقش ويژه شوراى فرهنگى كاروانها، در ايجاد فضاى معنوى و انجام فعّاليتهاى فرهنگى تأكيد كرد.
وى با اشاره به اختصاص يافتن 200 ريال سعودى براى خريد هداياى مسابقات و فعاليتهاى فرهنگى هر كاروان توسّط رياست محترم سازمان گفت: «بايد كارى كنيم كه تحوّلى در امور فرهنگى حاصل شود. بايد سيره پيامبر صلى الله عليه و آله را پياده كنيم. با سلام كردن، تبسّم كردن، با تعاون با ديگران بايد بكوشيم تا الگوى رفتارى پيامبر را پياده كنيم».
معاون آموزش و پژوهش بعثه در ادامه با تأكيد بر نقش روحانى كاروان گفت:
«براى بهرهورى بيشتر، مىتوانيم كاروان را 10 نفر 10 نفر تقسيم كنيم و در اتاقها جلسات مختلف تشكيل شود. و قرائت قرآن و احكام و غيره به آنان آموزش داده شود.
او طرح جديد كتابخانه كاروان را هم دستاورد نظرات و پيشنهادهاى روحانيان و
مديران خواند و افزود: «تهيّه 10 كتاب براى كتابخانه كوچك كاروان توسط معاونت صورت گرفته و در اختيار مديران قرار گرفته تا طى ايام حج بين زوار بچرخد».
سپس آيةاللَّه رىشهرى در اين همايش سخنرانى كرده، روى دو موضوع اساسى تأكيد كردند:
يكى نقش روحانيون در تحوّل فرهنگى جامعه است. با يك محاسبه كوتاه مىتوانيم به نتيجه برسيم كه مهمترين پايگاه روحانيّت براى تبليغ، موسم حج و عمره است. نزديك به 700 هزار نفر در طول سال براى زيارت بيتاللَّه مشرّف مىشوند. اگر در كنار اين آمار، زوّار عتبات عاليات عراق و سوريه را حدود 500 هزار نفر در نظر بگيريم، مجموعاً يك ميليون و 200 هزار نفر مىشود. از هر خانوار اگر 4 نفر تحت تأثير حاجى و زائر قرار گيرند، جمعيت زيادى مىشود. سهم عمده حج و زيارت در حضور جوانان در مراسم مذهبى را با همين ديدگاه مىتوان به خاطر حضور هزاران دانشجو در عمره دانشجويى دانست كه در دانشگاهها تأثير گذاشتهاند.
نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت با اشاره به سال پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گفت:
امسال محور تبليغات حج، سيره اخلاقى رسول اكرم صلى الله عليه و آله است. بايد برنامهريزى كنيم تا هر كس در حوزه مسؤوليت خود بهره بيشترى براى زوّار داشته باشد. متأسفانه مردم، شناخت قابل قبولى از پيامبر عظيم الشأن ندارند. برخى مردم امامزاده دهشان را بيشتر از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىشناسند و مسؤوليت اين امر با من و شماست.
سرپرست حجاج با بيان چند نكته درباره سيره پيامبر صلى الله عليه و آله، در باب سخنرانى توضيحاتى در مورد كوتاهى سخنرانى، جامعيّت، وضوح، همه فهم بودن، مطابق نياز مردم بودن، به اندازه ظرفيت مخاطبين بودن سخنانى ارائه داد و گفت:
پيامبر علاوه بر اينها، سخن گفتنش همراه با لبخند بود. با روى عبوس و گرفته با مردم سخن نمىگفت. امّا مهمتر از همه اينها، آنچه كه هر سخندان بايد از پيامبر بياموزد، اين است كه به خاطر خدا سخن بگويد. با قصد
قربت سخنرانى كند و اين از همه آنچه گفته شد مهمتر، مشكلتر و تأثيرگذارتر است.
نكته ديگر راجع به مسؤوليت مديران كاروانها در پيشبرد اهداف فرهنگى است. شايد جدا كردن بخش اجرايى و فرهنگى به يك معنا دقيق نباشد؛ بله، تقسيم كار مىشود امّا در حقيقت هر دو هم فرهنگى است، و هم اجرايى.
مديران كاروانها كار فرهنگى انجام مىدهند. در همان كار اجرايى هر چه با سوادتر و وظيفهشناستر باشند، اثر فرهنگى بيشتر دارند.
مسئله توجيه زائران و اطلاعرسانى به زائران درباره حقوق و وظايف آنان از وظايف مديران است و رعايت عزّت زوّار، خاصّه سالخوردگان وظيفه مديران و روحانيان است. با عنايت به فرمايشات مقام معظّم رهبرى مسئله برائت و دعاى كميل كه به طور حضورى هم بارها تأكيد كردهاند، بايد از دغدغههاى روحانىها و مديران كاروانها تلقى شود.
سخنران بعدى اين همايش رييس محترم سازمان حج و زيارت آقاى خاكسار قهرودى بود كه در آغاز، تقارن هفته بسيج و هفته حج را تبريك گفت و در بيان ارتباط اين دو مناسبت مهم، مراسم حج را از منظر سياسى يكى از مصاديق بسيج جهان اسلام برشمرد و گفت:
در اين بسيج جهانى توانمندىهاى جهان اسلام به نمايش گذاشته مىشود و پيامى كه در آن براى همه انسانها عرضه مىشود، اين است كه هيچ قدرتى در دنيا به جز خدا رسميّت ندارد و هر عقيدهاى جز عقيده الهى باطل است.
حج دعوتى است براى توجّه به نظام خدامحور هستى، بسيجى است براى اثبات بيهوده بودن هر سعى و كوششى كه در مسير خداست.
اجتماع شما روحانيون و مديران حج يكى از مصاديق بزرگترين اجتماع بسيجى است؛ چون شايسته وارد شدن به صحنه مبارزه فرهنگى و پيروز خارج شدن از آن، نيازمند كسب آمادگى و دارا بودن آموزشهاى لازم
است كه مسؤوليت آن به عهده شما حاضران است.
او با تأكيد بر فرهنگى بودن تمام فعاليتها در حج گفت:
تقسيم كار و آرايش اجرايى بايد به گونهاى باشد كه همه آنها اجراى مسؤوليتهاى فرهنگى را تسهيل كند؛ بنابراين اگر مدير با روحانى هماهنگى داشت، كار مهمّى نكرده، بلكه وظيفه ابتدايى و اوليّه اوست كه مورد توجّه قرار گرفته. وظيفه مهم مدير آن است كه هيچ كار اجرايى بدون توجّه و ايجاد زمينه لازم براى اجراى كار فرهنگى، اساساً نبايد تنظيم شود. البته آنچه مىتواند براى زائران كاروان اساسى و تعيين كننده باشد، عامل بودن شخص دعوت كننده است و از اين رو همه بايد خود را خدمتگزار زائر بدانند.
رييس سازمان حج در ادامه به شرح برخى اجرائيات انجام شده در سازمان در خصوص حج آينده پرداخت و در مورد گوشت و مواد غذايى ارسال شده از ايران به عربستان، گوسفندهاى قربانى، وضعيت جمرات پس از انجام پروژه بازسازى آن توضيحاتى داد و افزود: به فعّاليت كشيدن بخش خصوصى اراده جدّى ما در سازمان است. در مورد عمره مناقصههايى صورت گرفته و خدمات حج از جمله آشپزخانههاى متمركز در مكّه و مدينه در اختيار بخش خصوصى گذاشته خواهد شد.
آقاى خاكسار قهرودى با تأكيد مجدد بر ضرورت توجّه به امور فرهنگى گفت:
اقدامات خوبى در حوزه كار فرهنگى صورت گرفته كه امسال و سال آينده آثارش روشن مىشود. ما از حيث بودجه، محدوديتى براى كار فرهنگى نداريم، مشروط بر اينكه در مراجع ذيصلاح مورد تصويب قرار گرفته باشد.
آخرين سخنران اين اجتماع آقاى دكتر صفّار هرندى، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى بود كه موضوع سخن خود را «فريضه حج و فرهنگ عمومى» اعلام كرد و با بيان تعريف مورد قبول صاحبنظران، فرهنگ را مجموعه سنن، اعتقادات، علايق، زبانها، تاريخ و وجدانهاى تاريخ يك ملّت برشمرد، و آن را اساس تفكيك و تمايز اقوام و ملل
دنيا دانست و گفت: «آنچه در موسم 40 تا 45 روزه حج تمتّع خيلى مهم است، اختلاط و امتزاج ملل مختلف با فرهنگهاى مختلف است كه باعث ارزيابى فرهنگها مىشود».
او با تأكيد بر نقش مديران و روحانيان در تأمين بخش معيشت روزمره زائر و تبيين ابعاد اعتقادى و فرهنگى حج براى او افزود:
مديران و روحانيون عنايت داشته باشند كه بايد علاوه بر صحّت انجام مناسك- كه اندكى غفلت در آن موجب زحمت بسيار زائر مىشود- التزام ديگرى را هم در نظر داشته باشند و آن اينكه آيا اين قافله در شأن ملّت ايران ظاهر مىشود يا نه؟
اينجاست كه بحث فرهنگ عمومى در حج تمتع مطرح مىشود و موجب تأمل در مسائلى مىشود كه اگرچه به ظاهر كوچك و بى اهميّت است، امّا در باطن نشان مىدهد كه اين ملّت در چه جايگاهى از حيث فرهنگ عمومى قرار دارد. هويّت ملّتها به همين اعمال و مناسك است كه فرهنگ آنها را تشكيل مىدهد.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى در ادامه بحث به مشاركت در نماز جماعت حرمين، وضعيت پوشش زائران، خريد و فروش اجناس و نوع برخوردها اشاره كرد و اظهار اميدوارى كرد كه در كنار آموزش مناسك، روى آموزش فرهنگ عمومى هم كار شود.
سخنران ديگر اين همايش حجة الاسلام والمسلمين عرب مسؤول معاونت امور روحانيون بعثه بود كه از فعّاليت امور روحانيون در آستانه حج سالجارى گزارشى ارائه داد.
او درباره آزمون غيرحضورى روحانيون و كيفيت امتيازبندى و نفرات برتر آن، فرمهاى نظرسنجى و نتايج اجمالى آن، جزوه وظايف روحانيون و معين و معينهها توضيحاتى داده، نسبت به مندرجات برخى منشورات امور روحانيون تذكراتى داد و سپس با ذكر جزئياتى از محتويات سايت امور روحانيون به شرح گزينههاى مختلف آن پرداخت و افزود:
در بخش آموزش امور روحانيون كارهايى انجام شده. شوراى آموزش تشكيل
گرديده و در رابطه با برنامه آموزش ابتدايى نسبت به روحانيون تازه جذب شده، دو سال كار شده و متون آن در دفتر تبليغات تدوين گرديده، آموزش مستمر براى 3700 روحانى و معين و معينه داريم و بايد عدد را به 5500 نفر برسانيم. همچنين تدوين جزوات آموزشى به عهده كميته تخصّصى گذاشته شده. از كسانى كه مىتوانند در تدوين كتب آموزشى همكارى كنند دعوت مىشود با كميته ارتباط برقرار كنند.
در تطبيق فرمايش مقام معظّم رهبرى كه فرمودند از وسايل روز استفاده شود، مناسك از طريق تلفن همراه در اختيار روحانيون گذاشته مىشود. نسبت به همكارى با نشريه صفا كه ويژهنامه زائر مخصوص روحانيون است، به همه شما توصيه دارم.
سخنران بعدى همايش روحانيون كاروانهاى حج 85، حجة الاسلام و المسلمين مهدوى بود كه روى چند موضوع مختلف، توضيحاتى داد و گفت:
اولين بحث ما تشريح آخرين وضعيّت در روابط بين جمهورى اسلامى ايران و عربستان سعودى است كه همواره رو به بهبود است. دومين بحث ما بررسى سياستهاى بعثه در طول مدّت حج و عمره است. سومين مبحث سياستهاى تبليغى بعثه است و چهارمين مبحث نيز وظايفى است كه همه ما بايد در طول حج و عمره آنها را رعايت كنيم. آخرين نكته، همكارى بين دو معاونت امور روحانيون و بين الملل است.
معاون امور بين الملل بعثه سپس به تشريح هريك از مباحث مذكور پرداخت و با تأكيد بر لزوم همكارى سياسى با عربستان سعودى در مقابله با دشمنهاى مشترك، نقش روحانيون كاروانها را در پيگيرى و انجام كليه سياستهاى بعثه جمهورى اسلامى ايران به ويژه تبليغ ارزشهاى اسلام و انقلاب، حسّاس و اساسى توصيف كرد؛ او در پايان، فعاليت روحانيون زباندان را يكى از مهمترين بخشهاى عملكرد بعثه در راستاى بين المللى كردن حج بر شمرد.
سالن اجتماعات شيخ صدوق در شهررى در جوار حرم مطّهر حضرت عبدالعظيم حسنى عليه السلام، در غروب و شامگاه آخرين روز ماه شوّال، شاهد اجتماع بزرگ كليه مديران حج امسال بود.
مراسم از ساعت 4 بعد از ظهر آغاز شد و تا ساعتى پس از غروب ادامه يافت. در اين مراسم كه پس از تلاوت آياتى از كلام اللَّه مجيد با سخنرانى رييس محترم سازمان حج آغاز شد، سيد مصطفى خاكسار قهرودى با تأكيد بر اهمّيت حج و ويژگىهاى منحصر به فرد اين سفر روحانى و معنوى و نقش تأثيرگذار آن در زندگانى فرد و جامعه و اينكه چه بسا براى اكثر زائران بيتاللَّه يك تجربه منحصر به فرد و غير قابل تكرار در تمامى عمرشان است، فرمايش رهبر معظّم انقلاب را براى همه مسؤولان و دست اندركاران حج راهگشا دانست. (1)
او با تأكيد دوباره بر فرهنگى بودن كليه عمليّات اجرايى در حج، مديران كاروانها را مسؤول زمينه سازى و تسهيل و اجراى برنامههاى فرهنگى دانست كه به ظاهر
1) 1. رهبر فرزانه انقلاب فرمودند: حج اهميّتى دارد كه اگر يك بار حاجى آن را به طور شايسته انجام دهد براى بهرهبردارى در تمام طول عمرش كافى است.
مأموريّت ديگر عوامل شمرده مىشود. امّا بدون همكارى و مسؤوليتپذيرى مدير ممكن نيست به نتيجه مطلوب برسد.
همايش مديران در جوّى پرنشاط و با مشاركت فعّالانه مديران در بخش بعدى كه به صورت پرسش و پاسخ انجام مىشد، ادامه يافت.
در اين بخش از برنامه كه بسيار طولانىتر از بخش اول بود، مدير پشتيبانى سازمان حج آقاى رضوى و مدير امور مالى سازمان، آقاى مراديان نيز در كنار مدير سازمان حج و زيارت قرار گرفتند تا بارِ كارشناسى پاسخها افزايش يابد و ابهامى در وضعيت مالى و پشتيبانى كاروانها باقى نماند.
تالار انديشه جوان واقع در صحن شرقى حرم مطهّر حضرت عبدالعظيم عليه السلام، محل برگزارى همايش علماى اهل سنّت بود كه از حدود ساعت 30/ 3 بعدازظهر چهارشنبه آغاز شد و سه ساعت به طول انجاميد.
در اين برنامه علاوه بر تلاوت قرآن و شعر خوانى، سخنرانىهاى مختلفى نيز صورت گرفت. اولين سخنران اين همايش حجة الاسلام و المسلمين علم الهدى، قائم مقام معاونت امور اهل سنت بعثه بود كه در مورد وظيفه روحانيون و مديران كاروانها در حج مطالبى را بيان داشت و بر لزوم هماهنگى بين بعثه و ستاد با كاروانها و همكارى بين مدير و روحانى در هر كاروان تأكيد كرد.
سخنران ديگر برنامه حجة الاسلام و المسلمين محمد حسن زمانى مسؤول محترم واحد اهل سنّت بعثه بود كه با بررسى نقش روحانيّت در سلامت جامعه و برگزارى صحيح و بدون تنش حج، اهميّت بعد بينالمللى حج را مورد تأكيد قرار داد و مسؤوليت روحانيون اهل سنّت را در ترسيم تصويرى درست و واقعى از اوضاع اجتماعى و همزيستى مذاهب مختلف در جمهورى اسلامى، اساسى و مهم دانست.
وى با اشاره به شرايط موجود جامعه جهانى در عصر حاضر، صدور ارزشهاى
انقلاب را راهحل مشكلات جوامع مختلف برشمرد و وظايف روحانيّت به ويژه روحانيّون و علماى اهل تسنّن را كليدى و موثّر خواند.
او با استناد به آيات و رواياتى در فضايل مكّه و مدينه و ايّام حج و با ذكر اقوالى از رهبر معظم انقلاب اسلامى، اجتماع ميليونى مسلمانان دنيا در حرمين شريفين و مناسك حج را بهترين فرصت براى تحكيم اتّحاد بين امّت مسلمان و مقابله با توطئههاى استعمار دانست.
سخنرانانى از اهل سنّت نيز در اين همايش، سخنرانى يا قرائت شعر و مقاله داشتند.
مشاور رييس جمهور در امور اهل سنّت، مولوى اسحاق مدنى نيز در زمينه اتحاد مسلمانان و لزوم همدلى در رفع نابسامانىهاى جوامع اسلامى مطالبى ايراد كرد و بر بهرهگيرى از فرصت موسم حج در اداى رسالت تبليغى روحانيون معظّم تأكيد نمود.
تالار شيخ مفيد در دانشكده علوم حديث محل برگزارى همايش معاونت بينالملل بعثه بود كه عصر چهارشنبه 1/ 9/ 85 با حضور معاون بينالملل بعثه و ساير دستاندركاران اين معاونت، برگزار گرديد.
در اين همايش مسؤولان اداره كل پژوهش و مبلغان به تشريح فعّاليتهاى انجام شده و برنامههاى مورد نظر براى حج سال جارى پرداختند و با ارائه آمار و اطلاعات لازم در هريك از بخشها، وضعيّت حج امسال را در همه زمينهها بهتر و حسابشدهتر از سالهاى گذشته ترسيم كردند.
در اين سخنرانىها به معيارهاى ارزيابى مبلّغان و كيفيت تاثير گذارى دورههاى آموزشى انجام شده اشاره شد و سياستهاى معاونت در انجام هرچه بهتر مأموريتهاى برادران و خواهران مبلّغ در حج 85 تشريح گرديد.
حجة الاسلام و المسلمين آقاى هادوى، مسؤول هيئت علمى نيز به حسّاسيّت و اهميّت اين جايگاه و لزوم همكارى و هماهنگى هرچه بيشتر بين اعضاى كميتههاى هيئت علمى با كليّه افراد زباندان اعزامى به حج پرداخت.
سخنران بعدى حجة الاسلام و المسلمين محمد شريف مهدوى، معاون بين الملل
بعثه بود كه با تأكيد بر ضرورت رعايت كليه بندهاى شرح وظايف اعضاى گروهها، عملى شدن نيّات و اهداف و رهنمودهاى مقام معظم رهبرى در بند بينالمللى حج را مشروط به دقّت، انضباط و تلاش مخلصانه مبلغان دانست.
نماينده مقام معظّم رهبرى به عنوان سخنران پايانى اين همايش، رعايت اخلاص و طلب توفيق از خداوند را شرط اصلى تأثيرگذارى و ثمر بخش بودن كليه فعاليتها دانست و با شاره به شرايط سياسى كنونى دنيا و وضعيّت رو به رشد اسلام خواهى در بين ملّتهاى مختلف، به توطئههاى استكبار و صهيونيزم بينالملل در مقابله با جمهورى اسلامى و ارزشهاى اصيل اسلام پرداخت و پيروزى حزب اللَّه را نقطه عطفى براى رويكرد به اهل بيت و تشيّع در همه كشورهاى تحت ستم برشمرد.
سرپرست حجاج ايرانى در اين همايش، خاطرهاى از ديدار خود با سيد حسن نصراللَّه، دبيركل حزب اللَّه لبنان بازگو كرد كه طىّ آن ايشان از قول فرمانده عمليات منطقه جنوب، عنايت حضرت زهرا عليها السلام در بيست و نهمين روز جنگ سى و سه روزه حزب اللَّه با صهيونيستها را عامل دفع شرّ و پيروزى بر دشمنان برشمرده بود.
هفته حج كه امسال با هفته بسيج نيز مصادف شده بود، فرصتى كم نظير براى مسؤولان ادارات كلّ حج و زيارت استانها پيش آورده بود تا توانمندىهاى مختلف خود را براى آشنا ساختن مردم با اهداف و سياستهاى سازمان در امور حج و زيارت به نمايش گذارند.
برگزارى نمايشگاههاى مختلف عكس، پوستر، كتاب و طرح و نقّاشى با محوريّت حج و زيارت و اماكن مقدسه، در كنار ماكتهاى كعبه مكرّمه كه گاه در ابعاد چهار- پنج مترى جلوهاى ملكوتى به نمايشگاه مىبخشيد و در كنار صحنه هايى بديع كه با الگوگيرى از محلّه قديم بنى هاشم، ديداركنندگان از نمايشگاه را باگذر از كوچه هايى با ديوارهاى كاهگلى به ماكتى بزرگ از بقيع و قبور ائمّه اطهار راهبرى مىكرد، معنويتى فراوان به ارمغان مىآورد. به طور مثال در استان فارس نمايشگاه «از حرم عشق تا حرم دل» مجموعهاى بديع از فضاهاى مقدّس و نورانى عتبات عاليات و مكّه و مدينه بود.
برگزارى همايش بزرگ حج با شركت زائران بيتاللَّه الحرام از سطح استان، يكى ديگر از مراسم با شكوه و بياد ماندنى براى حجّاج هر استان بود كه علاوه بر ايراد سخنرانىهاى مختلف توسط شخصيّتهاى استان و برگزارى انجام نمادين عمليّات و
مناسك حج از احرام پوشيدن تا طواف، سعى و نماز پشت مقام ابراهيم عليه السلام مىشد كه در برخى استانها با شكوه و دقّتى چشمگير در همه زمينهها همراه بود.
در بسيارى از استانها به برگزارى همايش عمومى حج و نمايشگاه حج اكتفا نشده، برنامه هفته حج طىّ جدولى براى كليه ايّام اين هفته، اعلام و اجرا مىشد كه شامل برنامههاى متنوّع و جذّابى بود.
برگزارى شب شعر با شركت شاعران سرشناس استان و در برخى استانها با دعوت از شاعران نام آشناى كشور، برنامهاى بود كه مىتوانست اهل ذوق و ادب را طى ساعاتى سرشار از معنويت، در فضاى عشق و شور ديدار بيتاللَّه و حرم مطهر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و بقيع پررمز و راز قرار دهد. مراسم شعرخوانى در بعضى استانها، همراه با قصّهخوانى و تعريف خاطرات حج بود و نمايش قطعه فيلمهايى از برگزارى مناسك مختلف حج، برطراوت و جذابيت آن مىافزود.
پايان اولين روز هفته حج، در بسيارى استانها، با شور مناجات و نواى عاشقانه دعاى كميل در مساجد و حسينيهها همراه بود كه زائران مدينه را به ياد دعاهاى كميل كنار بقيع و حرم پيامبر صلى الله عليه و آله مىانداخت كه خاطره فراموش نشدنى آن را از زبان زائران سالهاى گذشته بارها شنيده بودند.
دومين روز هفته حج، روز جمعه دوم ذيقعده، در همه استانها، سخنرانى پيش از خطبهها به يكى از مسؤولان سازمان حج يا روحانيّونى اختصاص داشت كه شركت كنندگان نماز جمعه را در فضاى حج و برنامههاى مختلف اين سفر ملكوتى قرار دهند.
در برخى استانها مسابقات مختلف طرّاحى، نقّاشى، مقالهنويسى، شعر و قصه، يا حدّاقل يكى از اين رشتهها كه از قبل اعلام شده بود، طى هفته حج به برندگان اين مسابقات هدايا و جوايزى تقديم گرديد. برخى مسابقات انجام شده به صورت سراسرى در سطح كل كشور اعلام و برگزار گرديد.
در دو- سه استان كشور، مسابقه نقاشى همگانى برگزار شد كه در يكى از روزهاى هفته، دانشآموزان و دانشجويانى كه تجربه هنر نقّاشى داشتند، در نگارخانه يا سالن
مشخّصى به نقاشىهايى از مراحل مختلف مناسك حج پرداختند و با مشاركت يكديگر جلوهاى چشم نواز از اين مراسم الهى ارائه دادند.
مركزيّت سازمان حج و زيارت نيز با پخش پوسترهايى زيبا با تصويرى از خانه خدا و حرم پيامبر صلى الله عليه و آله در گرامىداشت هفته حج سهيم بود. اين پوسترهاى رنگى به همه مراكز استانها ارسال و در غالب شهرها، خيابانها و اماكن عمومى به نمايش گذاشته شد. علاوه بر اين، تابلوهاى بزرگ تبليغاتى با عنوان هفته حج در نقاط حساس تهران و مراكز استانها توزيع و نصب گرديد.
برنامههاى اعلام شده سازمان حج و زيارت براى هفته حج، ديدار كارگزاران و مسؤولان حج با مقام معظم رهبرى، شركت در نماز جمعه و سخنرانى پيش از خطبههاى نماز جمعه تهران توسط نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت، افتتاح نمايشگاهها و موزه حج، توزيع جوايز برندگان مسابقات فرهنگى حج، مشاركت در برنامهها و همايشهاى اعلام شده استانها، جلسه ويژه تواصى به حق و اهداى جوايز مسابقه حديث تواصى، عرضه محصولات فرهنگى و برگزارى همايشهاى تخصصّى روحانيان، مديران و هيئت پزشكى و امور بينالملل بود.
يكى از تأثيرگذارترين جايگاهها براى ارائه فرهنگ حج و ايجاد شوق و رغبت براى آموزههاى معرفتى و اخلاقى حج، صدا و سيماست كه امسال به حق با كميّت و كيفيّتى قابل قبول در هفته حج برنامههايى متنوّع ارائه داد.
پخش سخنرانىهاى مربوط به حج، انجام مصاحبهها و برگزارى نشستهاى ويژه، پخش نماهنگها و كليپهاى مخصوص حج و زيارت و اماكن مقدسه مكّه و مدينه، ارائه اخبار مراسم و همايشهاى مختلف از تهران و مراكز استانها، تصويربردارى مناسب از نمايشگاهها و پخش متناوب آنها، گزينش و پخش قسمت هايى از فرمايشات امام راحل و مقام معظم رهبرى و شهدايى همچون شهيد مطهرى و شهيد بهشتى در مورد حج و ابعاد معنوى، فرهنگى و سياسى آن، تهيه و پخش ويژه برنامههايى با حضور برخى مسؤولان حج يا روحانيان مرتبط با سازمان و برنامههاى پرسش و پاسخ فقهى مربوط به احكام و مناسك حج، از جمله برنامههايى بود كه حجم زيادى از شبكههاى مختلف راديو و تلويزيون را در ساعات مختلف روز و شب به خود اختصاص داده بود.
گفتنى است كه عزيزان دستاندركار صداوسيماى جمهورى اسلامى ايران با درك درست از تأثيرگذارى فرهنگى و معنوى حج در طى سال برنامههاى متعددّى را به امر
حج تمتع و عمره مفرده اختصاص دادهاند و در طىّ موسم حج نيز در خبر رسانى به موقع و پخش مستقيم برنامه هايى همچون دعاى كميل بينالحرمين، ارائه تذكّرات مختلف و زندهنگهداشتن شور حج در مردم كوتاهى نمىكنند.
در دومين روز از هفته حج و به عنوان يكى از برنامههاى پيشبينى شده در اين هفته، نماينده ولىّ فقيه در امور حج، با حضور در نماز جمعه تهران و سخنرانى در جمع پرشور نمازگزاران جمعه، «بركات حج از منظر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله» را برشمرد كه به خلاصه اين سخنان طى چند نكته اشاره مىشود:
امسال هفته حج مصادف با هفته بسيج است كه اتفاقاً ارتباط نزديكى با يكديگر دارند و طى اين گفتار به عنوان حج و بسيج جهان اسلام به آن اشاره خواهد شد.
با الهام از رهنمود رهبر معظّم انقلاب كه امسال را «سال پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله» ناميدند، محور تبليغات حج سيره اخلاقى و عملى پيامبر خواهد بود و كوشش مىشود تا زائران خانه خدا با بهرهگيرى از سيره پيامبر، عطر اخلاق نبوى را براى خانواده، محيط كار و كشور خود به ارمغان بياورند.
اهميت، آثار و بركات حج و نقش آن در زندگى فردى و اجتماعى نيز در كلام نورانى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مطرح شده كه همگان بايد در تحقّق آن بكوشند.
طهارت نفس و پاكى روح يكى از مهمترين بركات حج است كه پيامبر صلى الله عليه و آله دربارهاش مىفرمايد: «حج به جا آوريد كه حج تمام گناهان را مىشويد؛ چنانكه آب همه آلودگىها را مىزدايد».
حصول طهارت جان در اثر آمرزش گناهان شرطش اين است كه زائر در اين سفر جز خدا را در نظر نداشته باشد. كسى كه به حج مىرود تا به او «حاجى» بگويند، يا حج را سفر تفريحى و سياحتى مىداند، يا براى حلّ مشكلى به سفر حج مىرود، آمرزيده نمىشود، چون پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: «كسى كه از خانه و وطن خود تنها با نيّت
خالص، به خاطر خدا خارج شود، خداوند گناهان قديم و جديد او را مىآمرزد.»
اثر ديگر حج، «اجابت دعا» ست، بنا به فرمايش پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله خدا نه فقط دعاهاى زائر خانهاش را مستجاب مىكند، بلكه شفاعت او را براى اجابت دعاى ديگران نيز مىپذيرد؛ بنا به صريح روايات، حجگزاران و عمره گزاران مهمانهاى خدا هستند، خدا آنان را دعوت كرده و آنان اجابت كردهاند. پس هرچه از او بخواهند اجابت خواهد كرد؛ حتى اگر در مورد ديگران باشد.
سومين بركت و اثر حج، غنا و بىنيازى است. بنابر فرمايش پيامبر صلى الله عليه و آله كسى كه توفيق حج يافت، در آينده زندگى دچار فقر و مسكنت نمىشود، بلكه به بركت زيارت خانه خدا غنى و بىنياز خواهد شد. در مقابل، اگر كسى مستطيع باشد و حج نرود، گرفتار فقر خواهد شد.
چهارمين بركت حج آن است كه زائر خانهخدا از خير دنيا و آخرت بهرهمند خواهد شد و اين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله ريشه در آيه شريفه دارد كه فرمود ى لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْى (1)
يعنى اصولًا فلسفه و حكمت حج، تأمين منافع جامعه اسلامى است. وقتى از امام صادق عليه السلام مىپرسند كه منافع دنيوى مراد است يا اخروى؟ مىفرمايد: هردو.
بركات و آثار حج منحصر به منافع فردى نيست؛ حج مىتواند مشكلات امّت اسلامى را حل كند. انواع مشكلات سياسى، اقتصادى، فرهنگى امّت، در حج حل مىشود.
مقام معظّم رهبرى در ديدار چهارشنبه گذشته با كارگزاران حج، بخشى از بركات اجتماعى و سياسى حج را ذكر كردند كه بايد مورد توجّه همه مسؤولان و دستاندركاران حج و همه زائران بيتاللَّه الحرام قرار گيرد.
از نگاه رهبر انقلاب، يكى از بركات مهم حج، هوشيارى جهان اسلام است؛ يعنى وقتى مسلمانان كشورهاى مختلف، با يك مناسك مشخّص، در يك مكان و در
1) 1. سوره الحج/ 28.
يك وقت معيّن در كنار هم قرار مىگيرند، بايد تلاش كنند تا به منافع مورد نياز جهان اسلام دست پيدا كنند. بايد همگى در برابر فتنه هايى كه اسلام و قرآن را تهديد مىكند، هشيار باشند. بايد مشكلات مسلمانان مورد بررسى قرار گيرد. بايد مسئله تلاش استكبار جهانى براى سلطه روز افزون بر جهان و خصوصاً ممالك اسلامى در حج مورد بحث و بررسى مسلمانان و نخبگان جهان اسلام قرار گيرد.
از ديدگاه امام راحل كه احياگر حج ابراهيمى بود و از ديدگاه خلف صالح او، مسئله تفاهم و وحدت كلمه امّت اسلامى، يكى ديگر از آثار اجتماعى و بركات مهم حج است. همه ديدند كه حزب اللَّه لبنان با يك جمع محدود چگونه اسرائيل را- كه ابرقدرتى مانند آمريكا آن را پشتيبانى مىكرد- از پا درآورد. حالا اگر همه امّت اسلامى و دولتهاى اسلامى در كنار هم قرار بگيرند، چه نيروى عظيم و لايزالى ايجاد خواهد شد! در حقيقت غفلت از همين وحدت همگانى است كه باعث شده دشمنان اسلام و غارتگران ثروتهاى مسلمين بر سرنوشت ملّتهاى مسلمان مسلّط شوند.
يكى ديگر از نكات مورد تأكيد در فرمايشات مقام معظّم رهبرى كه بايد همه كارگزاران حج و زائران به آن توجه داشته باشند، وجود دستهاى مرموز در بين مسلمانان براى ايجاد اختلاف و تفرقه است. عدّهاى مزدور هستند و عدّهاى بىمزد و مواجب به دشمن خدمت مىكنند. از اين رو لذا همه زائران خانه خدا بايد از هر حركتى كه موجب اختلاف است اجتناب كنند.
شركزدايى در مراسم حج هم از آثار مهم حج است؛ «لبيك لا شريك لك لبّيك» شعار مهّم شركزدايى است. امروزه «لات و هبل» در كعبه وجود ندارد، امّا بتهاى نوين جهان امروز خطرناكتر از آن «لات» و «هبل» ديروز هستند. امروز آمريكاى جنايتكار و اسرائيل غاصب، بت بزرگ هستند و كسانى كه دنباله روى آنها هستند، بت پرستند. شعار مرگ بر آمريكا و مرگ بر اسرائيل، شعار برائت از مشركان و مراسم برائت در حج، مراسم شركزدايى در جهان امروز است. كه بحمداللَّه اين شعار در حال تحقق است.
وظيفه برائت از مشركان همانطور كه رهبر معظم انقلاب بر آن تأكيد دارند، يك اعلام موضع است. كسى قصد لشكركشى براى مبارزه با آمريكا و اسرائيل، از مكّه را ندارد، بلكه بايد در آنجا مردم با آگاهى، موضع خودشان را عليه دشمنان اسلام اعلام كنند.
آنچه در تناسب بين هفته حج با هفته بسيج بسيار مهّم است، فرمايش امام راحل است كه مىفرمودند: «بسيجيان جهان اسلام بايد در فكر حكومت بزرگ اسلامى باشند».
بسيج منحصر به ايران اسلامى نيست، بلكه بايد هستههاى مقاومت در تمام جهان به وجود آيد و در مقابل شرق و غرب ايستادگى كنند. از نگاه امام و خلف صالح او بسيجيان بايد مقدمه حكومت جهانى اسلام به رهبرى مهدى آل محمد (ارواحنا له الفدا) را فراهم كنند؛ شعار برائت از مشركان در حج يك شعار اصلى براى پديد آمدن بسيج جهان اسلام است.
بخش سوم: روز شمار حج 27
بخش سوم: روز شمار حج 27
گزارشهاى روزانه موسم حج 1385
چهارشنبه 15/ 9/ 85
پانزدهم ذيقعده 1427
استقبال مسؤولان بعثه و ستاد مدينه از اوّلين گروه زائران
456 زائر از هموطنان تهرانى، كرجى و همدانى، با اوّلين پرواز هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران، در سحرگاه پانزدهم آذرماه وارد فرودگاه مدينه منوّره شدند. اين گروه از زائران بيتاللَّهالحرام و حرم قدس نبوى به محض ورود، مورد استقبال جمعى از مسؤولان ستاد مدينه قرار گرفته، با نقل و شيرينى و شكلات پذيرايى شدند.
يكى از مسؤولان ستاد مدينه گفت: «به يارى خدا همين امروز 17 پرواز ديگر هم براى انتقال حجاج محترم به مدينه منوره صورت مىگيرد و اين پروازها تا تاريخ 27 آذرماه- كه آخرين پرواز مدينهقبلىهاست- ادامه خواهد يافت».
وى افزود: «امسال ترتيبى فراهم شده است كه زائران پس از رسيدن به فرودگاه كمترين مشكل را براى دريافت بارهاى خودشان داشته باشند».
وى با اشاره به هماهنگىهاى انجام شده با دولت سعودى اظهار اميدوارى كرد كه امسال سعودىها با تعامل بهترى زمينه حضور زائران ايرانى در عربستان را فراهم نمايند، تا كليه امور ادارى و گمركى با سرعت بيشترى صورت پذيرد.
پرواز شماره 1017 هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران، با 50 دقيقه تأخير، ساعت 10 و ده دقيقه صبح امروز، فرودگاه مهرآباد را به مقصد مدينه منوره ترك گفت. اين هواپيما كه حامل اغلب كاركنان بعثه مقام معظم رهبرى، تيم پزشكى حج، قاريان بينالمللى و كليه نمايندگان بعثههاى مراجع عظام تقليد بود، پس از دو ساعت و نيم در فرودگاه مدينه به زمين نشست. امور گمركى زياد طول نكشيد، اما بيش از يك ساعت و نيم سرگشتگى و انتظار بيهوده در داخل اتوبوسها، امرى غيرعادى، خستهكننده و سئوالبرانگيز بود. گفته مىشد مأموران سعودى، در اين اولين روزهاى پرواز، نسبت به مقررات مربوطه، خيلى توجيه نيستند و ترتيبات لازمه طول مىكشد. يكى از برادران كه پيگير قضيه بود، مىگفت: رييس مأموران سعودى خارج از فرودگاه كه بايد برگه تردد رانندگان اتوبوسها را امضا كند، براى نهار رفته و آمدنش طول خواهد كشيد!
اما واقعيت امر چنانكه بعد كشف شد، اين بود كه مأموران سعودى دستور داشتند كه به هر اتوبوس پس از قطعىشدن محل اسكان زائران، اجازه حركت از فرودگاه بدهند؛ در حالىكه نيروهاى بعثه كارتهاى مربوطه را كه دربردارنده نام و نشانى و شماره تلفنهاى هتل محل اقامت بود، همراه نداشتند و طبق مقررات تا روشن شدن تكليف از طرف مسؤولان نمىتوانستند اجازه حركت به سمت مدينه را دريافت كنند.
عاقبت پس از پيگيرىهاى فراوان، سعودىها قرار گذاشتند كه مأمورى را همراه اتوبوس كنند تا كارگزاران بعثه را تا محل هتل نجوم المدينه كه طبق ادعاى اشخاص پيگيرى كننده محل اسكان آنان بود، برساند و اين، تازه آغازِ مشكلى ديگر بود؛ زيرا محل واقعى اسكان «قصرالدخيل» بود و مأمورى كه نامش محمد بود، به غير پياده كردن افراد در هتل «نجومالمدينه» رضايت نمىداد.
اين كميته كه با هدف ايجاد هماهنگى ميان كليه ادارات دولتى و مؤسسات رسمى در امر خدمترسانى به حج تأسيس شده، مقر اصلى آن در مكّه است و نمايندگانى از
وزارت حج، وزارت كشور و ساير وزارتخانهها و نهادهاى مرتبط با حج در آن عضويت دارند.
محمد بن على الشافعى، دبير كميته مركزى حج گفت:
اين كميته علاوه بر ايجاد هماهنگى بين وزارتخانهها و ادارات دولتى در امر حج، نظارت بر حسن اجراى سياستها و مقررات دولت در خدمترسانى به حجاج را نيز بهعهده دارد و در رفع نارسايىهاى احتمالى هم با قدرت و سرعت عمل خواهد كرد.
او از كليه دستاندركاران اجرايى در بخشهاى مختلف دولتى و غيردولتى خواست تا هرگونه كمبود و نقصى در زمينههاى مختلف را به اين كميته گزارش دهند و از هر قصور و تقصيرى در خدمت رسانى به حجاج برحذر باشند.
به گزارش پايگاه اطلاعرسانى حج، شيبانى مدير كل حج و زيارت استان تهران كه مسؤوليت ستاد مدينه را نيز در حج امسال عهدهدار خواهد بود، اعلام كرد:
براساس قراردادى كه بين بيمه البرز و سازمان حج و زيارت منعقد شده، تمام زائران تحت پوشش انواع بيمهها قرار مىگيرند. خدمات بيمه كه در سال 85 به زائران حج تمتع ارائه مىشود، شامل بيمه عمر، حادثه و درمان، بيمهنامه حوادث انفرادى تكميلى، بيمه بار زائران و بيمه تأمين هزينه مجدد حج تمتع است.
مدير كل حج و زيارت استان تهران درباره بيمه عمر، حادثه و درمان گفت:
بازماندگان كليه زائران حج تمتع در مقابل خطر فوت به هر علت، تا مبلغ 4 ميليون تومان و در مقابل خطر فوت به علت حادثه، تا مبلغ 8 ميليون تومان با نظر پزشك مورد اطمينان، دريافت خواهند كرد.
هزينههاى بيمارستانى ناشى از بيمارى يا حادثه در صورتى كه بيمهشده نياز به معالجه در ايران داشته باشد، تا سقف 3 ميليون تومان قابل
پرداخت است.
هزينه مراجعت بيمهشده بيمار يا مصدوم به شهر مبدأ، پس از ترخيص از بيمارستان تا مبلغ 150 هزار تومان با ارائه رسيد معتبر قابل پرداخت است.
چنانچه بيمه شده در اثر حادثه، دچار نقص عضو يا از كارافتادگى شود، تا سقف مبلغ فوق، غرامت دريافت خواهد كرد و هزينه پزشكى ناشى از حادثه در اين قرارداد 250 هزار تومان است.
چنانچه بار همراه زائر، هنگام عزيمت به عربستان و يا موقع بازگشت دچار آتشسوزى، پرت شدن بار از روى وسيله نقليه حامل كالا، عدم تعديل، جاماندن بار، مفقود شدن بار، سقوط از هواپيما، سرقت، شكستگى و آسيبديدگى كالا شود، شركت بيمهكننده خسارت آن را به موجب قرارداد منعقد شده با سازمان حج و زيارت جبران مىكند. سقف خسارت پرداختى به هر زائر در سفر رفت، حداكثر 200 هزار تومان و در سفر برگشت، حداكثر 800 هزار تومان است.
چنانچه زائر اعزام شده قبل از انجام مناسك حج تمتع به علل شرعى يا پزشكى، به تشخيص هيئت پزشكى يا حوزه روحانيون قادر به انجام اعمال حج نباشد و ناچار به مراجعت به كشور باشد، شركت بيمه در سال بعد و پس از بهبودى، چنانچه زائر قصد انجام اعمال تمتع را داشته باشد، هزينه اعزام مجدد زائر را پرداخت مىكند.
تعهد شركت بيمه، جهت پرداخت هزينه هر سفر، حداكثر يك ميليون و 700 هزار تومان و براى حداكثر 20 زائر است.
مدير كل حج و زيارت استان تهران، مدارك لازم جهت پرداخت خسارات را، فاكتور كالاى خريدارى شده، گزارش واحد اشياى گمشده، تأييديه شركت هواپيمايى در مبادى ورودى و خروجى فرودگاه مبنى بر عدم تحويل يا آسيبديدگى بار، استشهاد همراهان مستقر در محل، گزارش و تأييديه رييس كاروان، روحانى كاروان و بازرس
كاروان و تأييديه دفاتر سازمان حج و زيارت يا اداره كل پشتيبانى اعلام كرد. زائران موظف هستند در صورت وقوع خسارت، مراتب را كتباً و حداكثر ظرف 3 ماه پس از مراجعت به كشور، به شركت بيمه اعلام كنند.
گفتنى است كه كليه زائران حج از 48 ساعت قبل از اعزام تا يك هفته پس از مراجعت، تحت پوشش بيمه هستند.
مدير كل گمرك فرودگاه بينالمللى مهرآباد گفت: ارزش كالاهاى مجاز همراه حجاج هنگام بازگشت 160 دلار است.
جهرمى با بيان اينكه از اين رقم 80 دلار شامل معافيت گمركى و بقيه مشمول حقوق و عوارض است، افزود:
به زائران حج امسال دو ساك در مجموع با ظرفيت 40 كيلوگرم تحويل شده است كه اين ميزان، معادل حجم كالاى مجاز همراه مسافر است. وى ضمن توصيه به زائران حج امسال براى پرهيز از خريد اضافى از عربستان گفت: فرهنگ خريد هديه و سوغات از آداب خوب ايرانيان و بهويژه حجاج است، اما حجاج سقف كالاى همراه مسافر را رعايت كنند تا در بازگشت با مشكلى روبهرو نشوند و كالاهاى آنها تجارى محسوب نشود.
مدير كل گمرك فرودگاه بينالمللى مهرآباد همچنين درباره داروى همراه مسافر گفت: «زائران فقط مجازند به ميزان داروى مصرفى هنگام بازگشت، دارو همراه داشته باشند».
گفتنى است ورود گوشىهاى تلفن همراه به كشور ممنوع نيست؛ اما از آنجا كه شركت مخابرات اعلام كرده كه اينها را فعال نخواهد كرد، زائران ايرانى از خريد و همراه آوردن هرگونه گوشى تلفن همراه به كشور اكيداً خوددارى كنند.
همزمان با ورود اولين گروههاى زائران ايرانى به مدينه منوره، واحد امدادگمشدگان در بعثه مقام معظم رهبرى مستقر شد.
اين واحد بهطور شبانهروزى در خدمت زائران بوده، تا آخرين روز اقامت حجاج ايرانى در مدينه، راهنمايى گمشدگان و نيز پيدا كردن اشياى مفقوده زوار ايرانى را عهدهدار خواهد بود.
براساس گزارش خبرنگار زائر در مدينه، نرخ مكالمه با تلفن همراه از عربستان به ايران هر دقيقه 13346 ريال است.
همچنين نرخ مكالمه با تلفن همراه از ايران به عربستان 1670 ريال تعيين شده است.
گفتنى است نرخ ارسال پيام كوتاه از عربستان به ايران 1953 ريال و ارسال پيام از ايران به عربستان 134 ريال است.
خاطرنشان مىشود كه نرخهاى ارائه شده به واحد پول ايران محاسبه مىشود.
پنجشنبه 16/ 9/ 85
شانزدهم ذيقعده 1427
اعلام برنامهها و همايشهاى بعثه مقام معظم رهبرى در مقطع مدينه قبل
روابط عمومى بعثه مقام معظم رهبرى طى اطلاعيهاى برنامههاى عمومى مقطع مدينه قبل از تاريخ 17 آذرماه مطابق با هفدهم ذيقعده تا اول دىماه، (يكم ذيحجه) را اعلام كرد. طبق اين اطلاعيه، هر روز حداقل دو يا سه برنامه عمومى در سالن اجتماعات بعثه برگزار خواهد شد. يكى از برنامهها، مراسم قرآن صبحگاهى است كه طى آن قاريان ممتاز و بينالمللى ايرانى براى زائران خانه خدا، قرآن قرائت خواهند كرد. اين برنامه از روز يكشنبه 19 آذرماه شروع مىشود و به مدت دو هفته ادامه مىيابد. همين قاريان به همراه گروه تواشيح اعزامى از ايران، شبها در دو محفل انس با قرآن مشام جان زائران حرم قدس نبوى را معطر خواهند ساخت.
آموزش مناسك حج، طى يك هفته شبها ساعت 9 و سخنرانى عمومى طى دوازده روز، صبحها ساعت 10 برگزار خواهد شد.
دو برنامه عمومى دعاى ندبه در سالن اجتماعات بعثه، دو مراسم دعاى كميل در جوار بقيع و دو همايش عمومى «منزلت زن» و «حضرت محمد صلى الله عليه و آله، پيامبر رحمت» از ساير برنامههاى اعلامشده در اين اطلاعيه است.
چنين برنامههايى، همهساله افزون بر برنامههاى جارى و ويژه هر كاروان، در محل بعثه مقام معظم رهبرى بهطور عمومى و بهمنظور بهرهورى بيشتر زائران برگزار مىشود.
امسال شانزدهمين سال انتشار اين نشريه است.
اين نشريه 12 صفحه دارد و تأكيد اصلى آن بر انتقال اخبار حج و خبرهاى داخلى ايران به زائران ايرانى است.
طبق مصوبه، قرار است نشريه زائر مخصوص عتبات عاليات نيز بهزودى منتشر شود. اغلب مطالب نشريه در ايران نگارش و آماده مىشود و در اينجا تمركز روى خبرها و گزارشهاست. رويكرد نشر معارف در اين نشريه آن را از حالت يك خبرنامه درآورده، بهعنوان ابزارى در خدمت معاونت آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبرى، البته با اشراف روزانه دفتر آيةاللَّه رىشهرى بر محتويات آن، قرار داده است.
كادر نشريه مسؤوليت تهيه، تدوين و تنظيم مطالب و اخبار و صفحهآرايى و آمادهسازى آن را بهعهده دارند و تكثير و انتشار و توزيع به عهده معاونت اجرايى است.
البته برادران اجازه چاپ رنگى و حتى استفاده از چاپخانه را ندارند و تنها از دستگاه تكثير استفاده مىشود.
اولين شماره نشريه، روز شنبه (يك روز پس از ورود نماينده مقام معظم رهبرى به مدينه) منتشر مىشود و طبق معمول سالهاى گذشته، بنا داريم 39 تا 40 شماره منتشر كنيم. در دوره عمره هم يك شماره نشريه زائر البته با صفحات زيادتر و در قالب مجله به عمرهگزاران داده مىشود.
سال گذشته سه ويژهنامه هم داشتيم كه چند شماره از هركدام به پيوست زائر تقديم حجاج محترم گرديد كه عبارت بودند از: نشريه صفا (ويژه روحانيان كاروانها)، مروه (ويژه بانوان)، دليل (ويژه مسؤولان و مديران كاروانها).
امسال برآنيم كه تهيه و نشر اين سه ويژهنامه را ادامه دهيم و بهطور يك روز در
ميان در هفته، يك شماره از آنها را ضميمه زائر كنيم. البته ويژهنامه عيد غدير و عيد قربان را هم امسال مانند سال گذشته خواهيم داشت. امسال علاوه بر چهار خبرنگار كه دو نفرشان در كاروانها، يك نفر در بعثه پزشكى، و يك نفر در ستاد فعاليت مىكنند، ويراستار مخصوص هم داريم. يكى از برادران كار ترجمه اخبار و گزارشات گزينششده از روزنامههاى عربستان (المدينه و عكاظ) را بهعهده دارد. منابع خبرى ما، غير از مطالب و گزارشهاى خبرنگاران و روزنامههاى سعودى، واحد ارتباطات خبرى بعثه، سايتهاى مختلف خبرى و گزارشات واصله از ستاد و معاونتهاى مختلف بعثه است.
روزنامه «البلاد» كه به ادعاى مؤسسان آن نخستين روزنامه سعودى است، در آوريل سال 1932. م مطابق با 1311 ش. تأسيسشده، ابتدا با نام صوتالحجاز و بعدها به اسم البلاد السعوديه و طى حدود نيمقرن اخير تحت عنوان البلاد انتشار يافته است.
«سازمان انتشارات البلاد» كه مركز آن در جده است، سازمانى دولتى است كه ظاهراً تحت پوشش مؤسسهاى خصوصى اداره مىشود و براى انتشار يكماهه ويژهنامه هشتصفحهاى «البلاد به زبان فارسى» بهعنوان ضميمه روزنامه البلاد مبالغ هنگفتى از دولت عربستان دريافت مىكند.
در اين ويژهنامه فارسى بهطور معمول، صفحه اول به اخبار ديدارها، بازديدها و سخنرانىهاى شخصيتهاى سعودى، صفحه دوم به گزارشهاى مربوط به جهان اسلام، اعم از ايران و غير ايران، صفحه سوم به گزارشها و اخبار عربستان، صفحه 4 و 5 به مؤسسات و خدمات سعودى در حج، صفحه 6 به مقالاتى راجع به حج و اخلاقيات به سبكى تعديل شده، صفحه 7 به تصاويرى از اماكن مختلف سعودى و برخى كشورهاى اسلامى تبليغات، اوقات شرعى و تلفنهاى ضرورى و صفحه 8 به گزارشهاى علمى- فرهنگى اختصاص دارد.
جالب است كه هر روز صبح بستهاى از اين ويژهنامهها، احتمالًا حاوى تعدادى
برابر زائران فارسىزبان مستقر در هر ساختمان، به مدير مستقر يا مسؤول بخش اطلاعات آن ساختمان تحويل مىشود كه غالباً حاجيان ايرانى رغبتى براى گرفتن و مطالعه آن نشان نمىدهند.
گروه توليد حج و زيارت صدا و سيما، در سال جارى به منظور ايجاد تحول و نشاط در محتواى برنامههاى معارف تلاش ويژهاى را آغاز كرده است.
به نقل از روابط عمومى حج و زيارت، امسال در ايام حج، برنامههاى مختلف و متنوعى توليد مىشود. يكى از اين برنامهها، مستندى است كه به كارگردانى كمال تبريزى و با حضور رضا كيانيان در مقام بازيگر و محمّد ابراهيميان به عنوان مدير تصويربردارى در دو قسمت 30 دقيقهاى توليد خواهد شد.
از برنامههاى ديگرى كه در طول ايام حج امسال توليد خواهد شد، مىتوان برنامه مستندى به نام «سفر عشق»، به كارگردانى محمود غلامى و با حضور حسن پورشيرازى در مقام بازيگر و راوى اشاره كرد كه مسعود مسجدى آرانى هم تصويربردارى اين برنامه را به عهده خواهد داشت؛ در اين برنامه تمامى مراحل سفر حج تمتّع از ابتدا تا انتها به تصوير كشيده خواهد شد. «همگام با پيامبر در حجة الوداع» برنامه ديگرى است كه در شش قسمت 20 دقيقهاى به كارگردانى محمّدعلى زارع شريفى ساخته مىشود. «سير الى اللَّه» مستند ديگرى است كه به چهرههاى شاخص حج در خارج از كشور و تازه مسلمانشدهها مىپردازد. اين برنامه در 13 قسمت 20 دقيقهاى به كارگردانى نويد كاوين ساخته خواهد شد.
سفر خانواده شهدا و جانبازان به حج، دستمايه ساخت برنامهاى ديگر قرار گرفت كه رضا ابراهيم پور در شش قسمت 10 دقيقهاى آن را مىسازد. احمدرضا داورى، امسال مستند «كوچ» را كارگردانى مىكند. يك برنامه مستند نمايشى با نام «حديث شبلى» درباره معارف حج هم به كارگردانى سعيد اميركاوه ساخته خواهد شد. «حج ابراهيمى»
برنامه ديگرى است كه به كارگردانى عبدالرسول گلبن حقيقى و با تصويربردارى ايرج عاشورى ساخته خواهد شد تا ريشههاى تاريخى آداب و مناسك حج در آن بررسى شود. اين برنامه در 2 قسمت 30 دقيقهاى ساخته مىشود.
امسال شبكههاى تلويزيونى، راديويى، برون مرزى و استانى برنامههاى فاخرى را براى ايام حج تدارك ديدهاند كه جزئيات اين برنامهها روى پايگاه اطلاع رسانى اين امور به نشانى www. Labbaik. ir قابل دسترسى است.
علاقهمندان به زمان پخش مستقيم دعاى كميل از مدينه، پخش مستقيم مراسم برائت از مشركان و ديگر جزئيات برنامههاى معارف در اين زمينه را مىتوانند روى پايگاه اطلاعرسانى مربوطه مشاهده كنند. (1)
1) 1. روزنامه رسالت، 23/ 9/ 1385.
جمعه 17/ 9/ 85
هفدهم ذيقعده 1427
مراسم بدرقه نماينده مقام معظم رهبرى پيش از عزيمت به عربستان
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى كه همراه با رييس محترم سازمان حج و زيارت و تعدادى از معاونان و مسؤولان بخشهاى مختلف بعثه و ستاد حج بعد از ظهر امروز عازم سفر به عربستان بود، در فرودگاه مهرآباد گفت:
در چنين شرايطى كه جهان اسلام با چالشهاى گوناگون، بهويژه در كشورهاى فلسطين، لبنان، افغانستان و عراق مواجه است، حج بايد صحنه وحدت و تفاهم مسلمانان باشد. زائران ايرانى نيز بايد همچون سالهاى گذشته منادى صلح، دوستى، مودت و وحدت جهان اسلام باشند.
وى با توجه به روابط خوب ميان دو كشور ايران و عربستان اظهار اميدوارى كرد كه مراسم امسال با همكارى دولت عربستان، همچون گذشته آرام، منظم و باشكوه برگزار گردد.
سرپرست حجاج ايرانى با اشاره به سخنان رهبر انقلاب- كه امسال را سال «پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله» ناميدند- گفت: «كارگزاران حج در سال جارى تلاش خواهند كرد تا زائران خانه خدا را با سيره نبوى آشنا كنند».
او در همين راستا به زائران خانه خدا و حرم پيامبر صلى الله عليه و آله توصيه كرد كه از ظرفيتهاى حج براى خودسازى و فراگيرى اخلاق و سيره نبوى استفاده كنند و همراه با عطر اخلاق پيامبر صلى الله عليه و آله به وطن اسلامى بازگردند و اين عطر را به خانواده، فرزندان، دوستان و محيط كار انتقال دهند.
نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت در مورد برنامههاى پيشبينى شده در مراسم حج امسال گفت:
دعاى كميل در هفته آينده با همكارى دولت عربستان در كنار بقيع و حرم نبوى برگزار مىشود. همچنين مراسم برائت از مشركان نيز مانند سالهاى گذشته در عرفات، با شكوه هرچه تمامتر برگزار مىشود.
در مراسم بدرقه آيةاللَّه رىشهرى و هيأت همراه، حجةالاسلام والمسلمين «محمدى گلپايگانى»، رييس دفتر رهبر معظم انقلاب و جمعى از شخصيتهاى روحانى، لشكرى و كشورى حضور داشتند.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى، نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى ساعت 30/ 6 بعد از ظهر به وقت عربستان وارد مدينه شد. او و همراهانش در فرودگاه مدينه مورد استقبال «آقاى سيد محمد حسينى»، سفير ايران در عربستان، «آقاى سيدكاظم خوانسارى» سفير ايران در سازمان كنفرانس اسلامى، جمعى از مسؤولان حج و ساير نهادهاى ايرانى و عربستانى قرار گرفتند.
سرپرست زائران ايرانى در بدو ورود در جمع خبرنگاران گفت: «حج امسال نخستين حجى است كه در تاريخ جمهورى اسلامى ايران، در سال پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله واقع شده است و اين وجه تمايز آن با مراسم حج در سالهاى گذشته است».
وى در پاسخ خبرنگارى كه پرسيد: «در اين لحظه چه احساسى داريد؟» گفت: «در اين لحظه كه وارد اين سرزمين الهى شدهام، احساس مسؤوليت سنگينى مىكنم؛ براى
اينكه بتوانم آنچه مدّنظر مقام معظم رهبرى است در عرصه اجرايى و فرهنگى به نحو احسن اجرا كنم.
آيةاللَّه رىشهرى در پاسخ به اين سئوال كه: بعثه رهبرى در سال پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله چه برنامههايى دارد، اظهار داشت: همه برنامههاى فرهنگى امسال بعثه بر محور تبيين و گسترش سيره عملى و اخلاقى پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله خواهد بود. همه رهنمودهاى رهبر انقلاب مدّنظر ماست و تلاش ما بر اين است كه هر سال بيش از سالهاى گذشته بتوانيم از ظرفيتهاى حج استفاده كنيم.
روزنامه البلاد در دومين صفحه از سومين ويژهنامه فارسى خود ضمن نقل اين خبر آورده است: «رىشهرى در پاسخ به سئوال خبرنگارى مبنى بر اينكه آيا امسال آخرين سال مسؤوليت وى بهعنوان سرپرست حجاج ايران است، گفت: «با خداست؛ پيشگويى بلد نيستم».
دكتر سعود الشريم امام و خطيب مسجدالحرام با ذكر تاريخچه مختصر پيدايش مكّه گفت:
يك خانواده كوچك متشكل از يك مادر و نوزادى شيرخوار در اين درّه استقرار يافت كه تمامى دارايىاش، كيسهاى خرما و كوزهاى آب بود؛ در زمانى كه هيچكس در آن نبود و كشت و زرعى هم يافت نمىشد. اما آن زن بىتابى نكرد و اين واقعيت را پذيرفت كه خداوند براى او و نوزادش [زندگى در] اين سرزمين را مقرر كرده است. او به شوهر خود ابراهيم عليه السلام گفت: آيا خداوند به تو امر كرده كه ما را اينجا ساكن كنى؟ فرمود: آرى.
گفت: پس هرگز نافرمانى نمىكنيم.
اين خانواده با همين روحيه تسليم در برابر اراده خدا، هسته و اصل آبادانى و عمران در اين مكان گرديد؛ اين خانواده شرف پيامبرى را به اين
سرزمين آورد. بيتاللَّه الحرام خانه آنان شد و آب زمزم سرچشمه نوشيدن آنان! لطف خدا شامل حالشان بود تا آنجا كه به حضرت ابراهيم عليه السلام اجازه داد به كمك فرزندش اسماعيل عليه السلام پايه و اساس كعبه مشرفه را بنا نهد.
امامجمعه مسجدالحرام با اشاره به فرمان الهى كه پيامبرش را مأمور ندا دردادن و دعوت حجگزاران از گوشه و كنار دنيا فرمود، گفت:
خداوند اراده كرد كه اين مكان قبلهگاه دل و جان مؤمنان جهان شود و مردم از راههاى دور و نزديك بهسوى آن بيايند و با شكل و رنگ و زبانهاى مختلف در كنار هم به عبادت خدا بپردازند.
خداوند با لطف و عنايت فراوان مكّه مكرمه را «امالقرى قرار داد؛ مكانى كه تمامى مردم از سراسر جهان در هنگام نماز و عبادت بايد رو به آن بايستند و آنقدر به آن اهميت داد كه در دو جاى قرآن به قداست آن سوگند خورد: ى وَهَذا الْبَلَدِ الأمينِى (1)
و ى لا أُقْسِمُ بِهذا الْبَلَدِى (2).
دكتر الشريم امام و خطيب اين جمعه مسجدالحرام گفت:
خداوند سرزمين مقدس مكه مكرمه را «مكان امن مسلمانان» اعلام كرد كه جان و مال و ناموس هيچكس نبايد در آن مورد تعرض قرار گيرد. او در تكميل همين امنيت مقرر فرمود كه در هنگام حج در اين سرزمين، نبايد سخنى ناپسند بر زبان جارى شود و عملى ناپسند از كسى صادر گردد.
خداوند فرمود: ى الحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ فَمَنْ فَرَضَ فيهِنَّ الحَجَّ فَلا رَفَثَ وَلا فُسُوقَ وَلا جِدالَ في الحَجّى (3)
و پيامبر اكرم در ذيل همين آيه فرمود: كسى كه حج بهجا آورد و مرتكب فسق و خطايى نشود، در حالى باز مىگردد كه از گناه و آلودگى پاك شده؛ همچون زمانى كه از مادر متولد گرديد.
با گذشت تنها سه روز از آغاز پروازهاى حجاج، جمعيتى افزون بر هفده هزار نفر از زائران بيتاللَّه الحرام طى 53 پرواز به مدينه منوره منتقل شدند كه با احتساب عناصر ستادى و اجرايى حج- كه پيش از آنان در مدينه مستقر شدهاند- بيشتر از يكپنجم مجموع يكصدهزار نفرى ايرانيان حجگزار امسال را تشكيل مىدهند.
به گزارش ستاد حج مستقر در مدينه، كار انتقال زائران ايرانى به مدينه منوره كه از روز چهارشنبه 15 آذرماه آغاز شده است، تا دوشنبه 27 آذرماه ادامه خواهد يافت.
گفتنى است كه بهمنظور تسريع در اعزام حجاج ايرانى به عربستان، از روز يكشنبه 19 آذرماه، دو فرودگاه مدينه و جده بهطور همزمان، پذيراى ورود ايرانيان خواهند بود.
برخى از مأموران امر به معروف و نهى از منكر سعودى، به ويژه مأموران دايره توجيه وارشاد مدينه كه داراى تعصّب، تكبّر و حقد و كينه نسبت به شيعه و جسارت و بىادبى نسبت به زائران محترم رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام هستند، در همه ايّام حج و عمره و نسبت به بسيارى از زائران مرد و زن از كشورهاى مختلف اسلامى به خصوص جمهورى اسلامى ايران، اهانت كرده، ستمهاى آشكارى را روا داشتهاند، امّا تاكنون كمتر سابقه داشته است كه يكى از مسؤولان رده بالاى بعثه جمهورى اسلامى ايران گرفتار چنين جسارتها و اهانتهايى گردد.
معاون محترم آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبرى، در ساعات پايانى شب شنبه در حالى كه در بينالحرمين به زيارت اهلبيت مدفون در بقيع عليهم السلام مشغول بود، توسط يكى از اين مأموران مورد اعتراض قرار گرفته، كتاب زيارت نامهاش گرفته شد و علاوهبراين با تعبيرى بسيار زشت مورد اهانت قرار گرفت.
اگرچه خود حجة الاسلام و المسلمين قاضىعسكر در گفتگو با مسؤول اداره توجيه و ارشاد مستقر در مسجدالنبى صلى الله عليه و آله، محكوميّت آن مأمور را در تصرّف خارج از
ادب و شريعتش اثبات مىكند، امّا به نظر مىرسد براى جلوگيرى از تصرّفات مشابه و حتّى جلوگيرى از تكرار اين نوع حركات مغرضانه و عناد آلود نسبت به هركس ديگر، پيگيرىهايى از طرف مسؤولان لازم است تا مقامات عالى رتبه حج سعودى با عنايت به عواقب وخيم اينگونه رفتارها، در تنبيه آن فرد و تأييدكنندگانش عملكردى جدّى داشته باشند.
مدير اداره كل گذرنامه سعودى اعلام كرد: «دستورالعمل ممنوعيت ورود اتباع عربستان به شهر مكّه در ايام موسم حج صادر شده است و ورود به اين شهر منوط به داشتن گذرنامه است».
روزنامه «المدينه» دراين باره نوشت: «همه اتباع عربستان سعودى موظف به رعايت اين دستورالعمل خواهند بود ودر ورودى هاى شهر مكّه از ورود آنان به اين شهر ممانعت خواهد شد؛ مگر آنكه اجازه انجام مناسك حج را از دواير رسمى كسب كرده باشند».
سرتيپ «سالم البليهد» از شركتها و مؤسسات مختلف خواست كه در اين زمينه براى ارائه خدمات به حجاج هماهنگى لازم را با وزارت حج داشته باشند.
وى همچنين از رانندگان وسايل نقليه عمومى خواست تا در اين زمينه دقت لازم را داشته باشند و از سوار كردن مسافران بدون گذرنامه خوددارى كنند؛ تا مشمول اجراى قانون ممنوعيت كه شامل زندان رفتن و پرداخت جريمه است، نشوند.
رييس كميته مركزى خدماترسانى حج عربستان اعلام كرد: ساختمانهاى مسكونى كه در اختيار حجاج قرار مىگيرند بايد در زمينههاى بهداشت، شهرسازى و سرويسهاى مختلف، از استانداردهاى لازم برخوردار باشند. محمد الشافى افزود:
اين كميته كه متشكل از چند نهاد دولتى است، تنها براى واحدهاى مسكونى
كه از لحاظ مهندسى و فنى و رعايت مسايل بهداشتى از استانداردهاى پيشبينى شده برخوردار باشند، مجوز صادر مىكند. اين ساختمانها هرسال مورد بازديد نمايندگان كميته قرار مىگيرد و اگر نقصى در ساختمان يا سرويسهاى مختلف آن ايجاد شده باشد، مجوز سال قبل باطل خواهد شد.
رييس كميته مذكور با تقدير از صاحبان هتلها و ساختمانهاى مسكونى نسبت به رعايت استانداردهاى اعلام شده گفت:
صاحبان هتلها در صورت تأييد نشدن واحدهاى مسكونى و عدم دريافت مجوز، حق اجاره دادن آنها را به حجاج ندارند و در صورت تخلف با آنها به شدت برخورد خواهد شد.
او گفت:
همه تلاش ما اين است كه به هدف واحد يعنى ايجاد زمينه آسايش و رفاه حجاج دست يابيم، تا هركس، از هر كشورى كه هست، بتواند بدون اضطراب و در كمال راحتى مناسك خود را انجام دهد.
گفتنى است كه اتخاذ تدابير لازم در رعايت ايمنى ساختمانهاى مسكونى، در پى فروريختن يك ساختمان قديمى در منطقه غزّه- كه سال گذشته اتفاق افتاد- صورت گرفته است.
وزارت فرهنگ و اطلاعرسانى عربستان اعلام كرد: «با نزديك شدن به ايام برگزارى مراسم بينالمللى حج و در جهت آگاهىبخشى به حجاج كشورهاى مختلف كه در روزهاى آينده مهمان اين كشور خواهند بود، راديو راهنماى حج، طبق معمول سالهاى گذشته از امروز به پنج زبان دنيا، بهطور شبانهروزى پخش برنامههاى خود را آغاز مىكند».
معاون وزارت فرهنگ و اطلاعرسانى، «عبدالرحمن بن عبدالعزيز هزّاع» گفت:
اين راديو فعاليت خود را در طول ايام حج با برنامههاى زنده، گفتوگوها و مصاحبه با مسؤولان، تهيه گزارش از دستگاهها و مؤسسات مرتبط با خدمات حج، به پنج زبان عربى، انگليسى، فرانسوى، اندونزيايى و اردو ارائه خواهد داد.
اين راديو در سالهاى گذشته، پخش برنامه بهزبان فارسى را نيز در دستور كار داشت كه گويا به علت ناموفق بودن در جذب حداقل مخاطبان و عدم دسترسى به كادرى مجرب و توانمند و قابل قبول، تعطيل كردن اين بخش را آبرومندانهتر يافت.
رييس سازمان حج و زيارت، سيد مصطفى خاكسار قهرودى، پيش از عزيمت به مدينه منوره اعلام كرد: «شوراى عالى حج به رياست دكتر احمدىنژاد مقرر نمود به افرادى كه فريضه حج تمتع واجب را انجام دادهاند، اجازه تشرف براى بار دوم يا چندمين بار داده نشود».
وى در توضيح علت اين تصميم شوراى عالى حج گفت كه نبايد اعمال مستحبى يك عده قليل، مانع و مزاحم انجام اعمال فريضه واجب تعداد كثيرى از مسلمانان شود.
به گفته خاكسار قهرودى، اين موضوع براى اولين بار توسط رييسجمهور مطرح شد كه مورد تصويب اعضاى شوراى عالى حج نيز قرار گرفت.
در اين مصاحبه، رييس سازمان حج و زيارت به ثبت نام 930 هزار نفر براى حج تمتع و در نوبت قرار گرفتن آنان با احتساب سقف صدهزار حاجى در هر سال اشاره كرد و افزود: «آنهايى كه قبلًا فريضه واجب حج را بهجا آوردهاند، خوب اين فرصت را در اختيار كسانى قرار دهند كه بايد هفت يا هشت سال به انتظار نوبت خود بمانند».
وى در بيان كيفيت تطبيق اين مصوبه و تعيين وضعيت كسانى كه قبل از تصويب آن براى بار دوم يا بيشتر ثبت نام كردهاند، گفت:
«پس از انجام موسم حج امسال، آييننامه مشخصى براى بيان چگونگى اجراى اين مصوبه، تدوين و اعلام مىشود».
شنبه 18/ 9/ 85
هجدهم ذيقعده 1427
تأكيد سرپرست حجاج بر فرهنگى بودن امور حج
آيةاللَّه محمدى رىشهرى در اجتماع مسؤولان و كارگزاران بعثه مقام معظم رهبرى و تعدادى از مديران كاروانهاى حجاج ايرانى گفت:
همانطور كه مقام معظم رهبرى در هفته حج فرمودند، خدمت به زائران خانه خدا حقيقتاً يك افتخار بزرگ و بىبديل است. براى حفظ اين موقعيت و اين افتخار، از همين روز اول حضوردر جايگاه خدمتگزارى بايد برنامهريزى صورت گيرد. اولويّت اول برنامهريزى براى خدمت بهتر، كاملتر و عميقتر و اولويّت بعدى، برنامهريزى براى بهرهبردارى بهتر از اين فضاى نورانى است.
اولين نكتهاى كه در هردو جهت، يعنى خدمت بهتر و بهرهگيرى بيشتر، مفيد و مؤثر است، توجه به صاحبخانه و صاحب كار است. ما همگى در محضر صاحبخانه؛ يعنى خداوند متعال هستيم و با ميزبانى رسول اكرم صلى الله عليه و آله در محضر ارواح طيبه و تحت نظارت و اشراف حضرت بقيةاللَّه الأعظم بهسر مىبريم. او در خلوت و جلوت ناظر ماست و اين بعثه و اين تشكيلات متعلق به اوست و مقام معظم رهبرى هم نايب اوست. اين توجه
باعث مىشود تا از همه ظرفيتهاى خود براى تحقق اهداف اين تشكيلات استفاده كنيم.
نكته دوم، نظم و انضباط كافى در كارهاست؛ در اين زمينه بايد از رسولاللَّه صلى الله عليه و آله در اين سال پيامبر الگو بگيريم كه براى هر ساعات از روز و شبش برنامه داشت و براساس همين برنامه امور اجتماعى، سياسى و عبادى خود را بهطور منظم انجام مىداد. ما هم طبق برنامهها چه در ستاد، چه در بعثه و چه در كاروانها بايد نظم و انظباطمان بيشتر از سالهاى گذشته باشد.
نكته سوم، رعايت اخلاق نبوى در برخوردها و انجام مأموريتهاست. اين اخلاق بايد در همه ما نمود داشته باشد. در محضر پيامبر صلى الله عليه و آله كارى نكنيم كه خداى ناخواسته پيش آن بزرگوار شرمنده باشيم.
حسن خلق دو معنى دارد؛ يكى اينكه ويژگىهاى اخلاقى خوب داشته باشيم و در كارها صبر، زهد، يقين و توكل را مراعات كنيم و ديگرى داشتن برخوردى نيكوست.
اولين نكته در اين برخورد نيكو متبسم بودن است. كمتر مىشد كسى رسولاللَّه صلى الله عليه و آله را ببيند و بر چهرهاش لبخند نباشد. عبداللَّه حارث مىگويد: «ما رأيتُ أحداً أكثر تبسّماً من رسولِ اللَّه».
نكته ديگر، پيشى گرفتن در سلام است. پيامبر اكرم به همه و حتى بچهها در سلام كردن پيشى مىگرفت.
نكته ديگر اينكه پيامبر هركس را كه مىديد، با او دست مىداد و مصافحه مىكرد و دستش را هم نمىكشيد. اميرالمؤمنين عليه السلام بهترين شاگرد رسولاللَّه صلى الله عليه و آله مىفرمايد: «صافِحْ عَدُوَّكَ وَإِنْ كَرَه، فَإنَّهُ مِمَّا أَمَرَ اللَّهُ عزّوجلّ بِهِ» (1)
؛ اسلام مىخواهد چنين صلح و صفايى در جامعه باشد.
1) 1. با دشمنت دست بده، اگر چه برايش ناخوشايند باشد؛ زيرا اين كار از امورى است كه خدا به آن فرمان داده است؛ وسائل الشيعة، ج 12، ص 225.
در سال نبوى بايد كارى كنيم كه زائران خانه خدا اينگونه شوند. اگر ما در بعثه و ستاد چنين بوديم، زائران تأثير مىگيرند و جامعه هم از اين صدهزار حاجى تأثير مىپذيرد. بنابراين بايد سعى كنيم تا فضاى بعثه، فضاى معنويت و اخلاق رسول اللَّه صلى الله عليه و آله باشد.
نكته آخر اينكه اميرمؤمنان على عليه السلام به يكى از اصحاب مورد علاقه خود، صعصعة بن صوحان فرمودند: «أَنْتَ لَخَفِيفُ المَؤُنَةِ، كَثِيرُ المَعُونَةِ» امام زمان عليه السلام همچنين ياورانى مىخواهند؛ كمتوقع و پركار. همه بايد اين گونه باشيم. اگر مىخواهيم امام زمان عليه السلام در بعثهاش ما را بپذيرد، بايد با كمترين امكانات، بيشترين كار و خدمت را ارائه دهيم.
اين مراسم با قرائت قرآن و مداحى آغاز شد و پيش از سخنرانى نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى، حجةالاسلام و المسلمين خوانسارى نماينده جمهورى اسلامى ايران در سازمان كنفرانس اسلامى، به ايشان و همراهان خير مقدم گفت و افزود: «با وجود افزايش سالانه تعداد حجاج ايرانى، خدمات به حجاج هر سال بهتر مىشود و اين نتيجه برنامهريزى و بهرهگيرى از تجربيات سالهاى گذشته و تلاش بيشتر كارگزاران حج است.»
وى برگزارى دعاى كميل بهطرزى با شكوه و با نظمى چشمگير در مدينه و انجام مراسم عبادى- سياسى اعلان برائت در عرفات را دو جلوه مهم حج ابراهيمى دانست.
رييس سازمان حج و زيارت، سيد مصطفى خاكسار طى مصاحبهاى، خدمات و تسهيلات حج سال 85 را اعلام كرد. او درباره اسكان حجاج در عربستان گفت:
منازل اجارهشده در مدينه 67 عدد و در مكه مكرمه 247 عدد؛ يعنى مجموعاً 314 باب هتل يا ساختمان مجهز است كه نزديك به 83 درصد آنها با كيفيت و امكانات خوب در اختيار حجاج محترم ايرانى قرار دارد و بهلحاظ منطقه نيز اكثراً نزديك به حرم است.
رييس سازمان درباره تغذيه حجاج گفت:
غذاى زائران بيتاللَّهالحرام در مكّه و مدينه بهصورت متمركز در آشپزخانههاى مجهز و بهداشتى و زيرنظر متخصصان گوناگون آماده و ميان كاروانها با برنامهاى يكسان و كيفيتى يكنواخت توزيع مىشود.
امسال براى نخستين بار گوشت مصرفى آشپزخانهها، عسل، كره و مرباى مورد استفاده حجاج از ايران وارد عربستان مىشود.
خاكسار قهرودى با اشاره به قرار داد بين سازمان حج و شركت بيمه گفت كه تمامى حجاج از 48 ساعت پيش از اعزام به عربستان تا يك هفته پس از بازگشت به ايران، بهطور كامل تحت پوشش بيمه بوده، از تسهيلات آن برخوردارند.
او درباره ارائه تسهيلات وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات به حاجيان ايرانى در عربستان نيز اظهار داشت كه تمام اطلاعات لازم و پيامهاى ضرورى حجاج طى سفر بهصورت رايگان به تلفنهاى همراه آنان ارسال خواهد شد.
رييس سازمان حج و زيارت و معاون وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى درباره تسهيلات خريد هدايا و سوغات افزود:
با هماهنگىهاى انجامشده بين سازمان و فروشگاههاى شاهد، امسال در 17 نقطه خروجى ايستگاههاى پروازى، اكثر اقلام مورد نياز حجاج ايرانى، بهويژه وسايل الكترونيكى با قيمتهاى مناسب و در مواردى پايينتر از قيمت عربستان به آنان عرضه مىشود.
او نسبت به نقل و انتقال فيش حجاج گفت:
هركس بدون دليل فيش خود را به كس ديگرى واگذار كند، امكان اعزام او به مكّه در همان سال وجود ندارد و نوبتش به تعويق مىافتد. براساس تصميم شوراى برنامهريزى بعثه رهبر معظم انقلاب، مقرر شده افرادى كه بالاى 65 سال سن دارند و فيش دريافت مىكنند، بتوانند در همان سال به حج تمتع اعزام شوند. اما اگر افرادى كه زير 65 سال سن دارند، بدون مجوز سازمان حج و زيارت اقدام به نقل و انتقال فيش كنند، اعزام آنها به
پنج سال بعد موكول خواهد شد.
رييس سازمان در مورد زمان بازگشت حجاج از عربستان اعلام كرد كه اين پروازها از پانزدهم دىماه شروع مىشود و تا چهارم بهمنماه ادامه خواهد يافت.
همزمان با استقرار نخستين كاروانهاى زائران ايرانى خانه خدا در عربستان، كار بازرسان بعثه مقام معظم رهبرى نيز شروع شد. معاونت بازرسى بعثه با هدف نظارت بر حسن اجراى كليه مقررات اجرايى و فرهنگى، با تقسيم شهر مقدس مدينه منوره به چند منطقه، مأمورانى را در هر منطقه دارد كه هر دو روز يك بار، با حضور در محل كاروانهاى مستقر در آن منطقه، كيفيت انجام امور مختلف در خدمات رسانى به زوار هر كاروان را از نزديك بررسى نموده، با گفتوگو با مدير و عوامل اجرايى و تعدادى از زائران در جريان مشكلات احتمالى آنان قرار مىگيرند.
هدف اصلى معاونت از اين اقدام، علاوه بر ارزيابى وضعيت كاروانها، اطلاع بهموقع از هرگونه خلل اجرايى يا فرهنگى، بررسى و تلاش در جهت مرتفع ساختن آن است. مديران و مسؤولان كاروانها نيز بهطور متقابل از اين طريق مىتوانند در جريان مقررات جديد، دستورالعملهاى ويژه و ديدگاههاى بعثه و ستاد قرار گيرند.
معاونت بازرسى بعثه از زائران بيتاللَّه الحرام و مرقد مطهر نبوى خواسته است تا در صورت مشاهده هرنوع مشكلى در طول سفر يا اقامت در مدينه منوره و مكه مكرمه، مراتب را به بازرسان بعثه مقام معظم رهبرى اطلاع داده، يا با مراجعه به معاونت بازرسى در بعثه رهبرى، مسؤولان امر را در جريان قرار دهند.
بنابر آمار موجود و اقدامات صورت گرفته، پيشبينى مىشود كه روند شكايات در شهر مدينه نسبت به چند سال گذشته كاهش چشمگيرى داشته باشد كه دليل اين امر مىتواند استقرار 80 درصدى زائران در هتلهاى منطقه مركزى مدينه و نيز سيستم تغذيه متمركز باشد.
در اين ديدار كه در فضايى صميمى برگزار شد، موضوعات متعددى بحث شد.
اختلافنظر بر سر چگونگى برخورد با بىادبىهاى برخى مأموران سعودى يا عاملان امر به معروف و نهى از منكر آنان، يكى از اين موارد بود.
موضوع ديگر، مشكلات ايجاد شده نسبت به محل اسكان بعثههاى مراجع بود و اينكه مأمورانى كه از استقرار بعضى بعثهها در ساختمانهاى پيشبينى شده جلوگيرى مىكنند، گفتهاند كه اين ساختمانها فاقد مجوز هستند و بهخاطر قديمى بودن و نداشتن استانداردهاى لازم نمىتوانند مورد اجاره و اسكان قرار گيرند. در اين زمينه نيز يكى از مسؤولان پيگيرىكننده گفت: «جالب است كه گفتهاند: ما فكر مىكرديم زوار مىخواهند در چنين ساختمانهايى مستقر شوند، لذا طبق قانون جلوگيرى مىكردهايم. اما حالا كه نمايندگان مراجع هستند اشكالى ندارد».
مشروح واقعه شب گذشته كه طى آن معاون آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبرى مورد اهانت مأمورالدعوة والإرشاد قرار گرفت، يكى ديگر از موضوعات مورد بحث بود و اينكه بايد از طريق نهادهاى ذيربط، اقدامات لازم در جهت مجازات فرد خاطى و جلوگيرى از تكرار اينگونه جسارتها و اهانتها صورت گيرد.
آيةاللَّه رىشهرى در اين ديدار، با عنايت به سختى كار روحانيون كاروانها و مشكلاتى كه در اثر تعدد فتاوا و احتياطات مختلف مراجع محترم تقليد در مناسك حج براى آنان پيش مىآيد، بر لزوم ارتباط مستمر با روحانيون و رسيدگى سريع به مشكلات احتمالى آنان در هر باب تأكيد كرد و گفت:
ما گاهى صبحها زودتر از آقايان [با] خبر مىشويم كه فلان مشكل در فلان كاروان وجود داشته، در حالى كه مناسب است شما به ما خبر دهيد و قبل از اينكه زوار در اين زمينه تحركى داشته باشند، ما را در جريان امور قرار دهيد تا تدبير لازم پيشبينى شود.
سرپرست حجاج ايرانى از حضور روحانيون ايرانى در داخل مسجدالحرام و مسعى كه بهصورت نوبتى و بهمنظور پاسخگويى به اشكالات طواف و سعى زائران در كليه ساعات شبانهروز برنامهريزى و اجرا خواهد شد، قدردانى كرد و افزود:
با اينكه حاجيان ايرانى 120 حجاج ساير كشورهاست، اما اين خدماترسانى [به گونهاى شايسته صورت مىگيرد كه هم اثر عملى در رفع مشكل حجاج دارد و هم اثر تبليغى و بيرونى دارد كه مىتواند الگويى براى دستاندركاران امور شرعى ساير حجاج باشد.
جالب است كه روزنامه فارسى «البلاد» روز يكشنبه 19 ذيقعده، خبر اين ديدار را با همين عنوان به نقل از خبرگزارى حج و به شرح ذيل چاپ كرده است:
به گزارش پايگاه اطلاعرسانى حج در اين ديدار ابتدا حجةالاسلام والمسلمين عربنيا معاون امور روحانيون حج ايران گزارشى از برنامههاى ارزيابى روحانيون كاروانها ارائه دادند و ضمن ارائه برنامههاى ارزيابى به نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج، تأكيد كردند كه در راه تحقق و اجراى ارزيابى روحانيون كاروانها عزم جدى دارند.
معاون امور روحانيون بعثه حج ايران بر عزم جدى در اجراى برنامههاى متنوع پيشبينى شده و مساعدت رابطين با روحانيان در انجام باشكوه حج ابراهيمى اشاره [كرده ، از برنامهريزى و تدارك انجام گرفته براى استفاده از مبلغان مذهبى در ارائه سخنرانى در مراسم بعثه مقام معظم رهبرى و كاروانهاى حج خبر دادند.
در اين ديدار آيةاللَّه محمدى رىشهرى با تشكر از زحمات و تلاشهاى انجامگرفته در تدارك برنامهها، براى برگزارى هرچه بهتر مناسك حج، بر همدلى و همگرايى تأكيد كردند و خواهان حل و فصل دوستانه مسائل و پرهيز از هر نوع تنش در كاروانها شدند. همچنين بر اطلاعرسانى بهنگام و صحيح از رخدادها و مسائل كاروانها تأكيد نمودند.
امروز در اولين روز حضور رسمى نماينده محترم ولى فقيه و معاونان ايشان در مدينه منوّره، اولين شماره نشريه داخلى بعثه مقام معظّم رهبرى، ويژه حجگزاران جمهورى اسلامى ايران، در 12 صفحه انتشار يافت.
تصويرى از امام راحل قدس سره همراه با يكى از سخنان ايشان در مورد حج، زينتبخش بالاى سمت چپ اولين صفحه است؛ چنانكه در سمت چپ نيز تصويرى كوچك از مناره مسجدالنبى همراه با اوقات شرعى مدينه به چشم مىخورد.
در صفحه اول علاوه بر يادداشت روز كه «نصيحتى براى همين امروز» است، تصويرى از سرپرست حجاج ايرانى در هنگام ورود به مدينه، همراه با عناوين اخبار، گزيدههايى از اهمّ مطالب و مندرجات صفحات داخلى را در خود جاى داده است.
دومين صفحه به اخبار ايران و سومين صفحه اخبار و گزارشهاى حج اختصاص يافته است. در صفحات 5 تا 7 مطالب فرهنگى متنوعى مانند تجلّى وحدت، همگام با پيامبر، آشنايى با تاريخ مدينه و بركات سرزمين وحى به چاپ رسيده كه غالباً تناسب آشكارى با حال و هواى حج و زيارت دارند. هشتمين صفحه به مصاحبه و گزارش در مورد حج، و نهمين صفحه به اخبار حج با تأكيد بر اخبار جرايد عربستان اختصاص دارد.
دو صفحه يازدهم و دوازدهم باز هم اخبارى عمومى و متنوّع از ايران دارد كه شرح مناسبتهاى روز و سخنان برگزيده اخلاقى از امامان معصوم عليهم السلام در كنار آنها موجب غناى بيشتر نشريه شده است.
آخرين صفحه علاوه بر كلام نور كه به نقل كلام پيامبر صلى الله عليه و آله و معصومين عليهم السلام درباره حج مىپردازد، اخبارى مهم از دنياى اسلام و سراسر جهان را در معرض مطالعه علاقهمندان قرار مىدهد.
با آرزوى توفيق براى دستاندركاران پرتلاش اين نشريه و آرزوى قبولى اعمال براى همه زائران بيتاللَّهالحرام.
يكشنبه 19/ 9/ 85
نوزدهم ذيقعده 1427
زائران بيتاللَّه، دعوتشدگان از سوى پيامبر!
امروز اولين روز برگزارى سخنرانى عمومى در سالن اجتماعات بعثه رهبرى در مدينه منوره است. دعوتشدگان از كاروانهاى: خوزستان، تهران، همدان، سمنان، فارس و اصفهان هستند و همگى سراپاشور و احساس، به نواى گرم يكى از مداحان اهلبيت عليهم السلام دلسپرده و عاشقانه به ياد رسولاللَّه صلى الله عليه و آله اشك شوق مىبارند.
اى اميد همه سلام، سلام پدر فاطمه سلام، سلام
اين سفر را تو قسمتم كردى هركه هستم تو دعوتم كردى
سائلم، سائل قديم توأم زائرم، زائر حريم توأم
اى به قربان لطف و احسانت سالها سوختم زهجرانت
بعد يك عمر پاسخم گفتى در حريمت مرا پذيرفتى
اى به قربان اشك زينب تو من مسكين كجا و تربت تو
من مزار تو در بغل دارم خواب بينم و يا كه بيدارم
كيستم؟ عبد روسياهم من پاى تا سر همه گناهم من
گرچه اى سرورم گنهكارم گرد صحن رضا به رخ دارم
گر تو از مرحمت كنى نگهم پاك گردد تمامى گنهم
سخنران جلسه حجةالاسلام والمسلمين راشد يزدى است كه سخنش را با آيهاى از آيات كريمه قرآن در مورد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اينچنين آغاز مىكند:.
ى فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّه لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظّاً غَليظَ الْقَلْبِ لانْفَضّوا مِنْ حَوْلِكى. (1)
برخى موجودات خلقتشان در مرتبه كمال است و بعد از خلق رو به نقص مىروند؛ مانند خورشيد كه حرارت و حجمش بعد از خلق كم و كمتر مىشود؛ تا برسد به ى إذا الشَّمْسُ كُوّرَتْى. (2)
برخى ديگر از موجودات خلقتشان براى كمال است، يعنى ناقص خلق مىشوند و بعد از خلق در مسير كمال قرار مىگيرند؛ مانند انسان كه رفتهرفته رو به كمال مىرود تا برسد به مقام قرب الهى. و پيامبر ما تنها موجودى است كه به بالاترين حدّ تكامل و به مقام ى قابَ قَوْسَيْنِ أو أدنىى (3)
رسيده تا آنجا كه «براق از روش خويش بهعجز آمد و جبرئيل فروماند».
ما مسلمانها كارمان از همه آسانتر است. پيامبرى كه همه مراتب كمال را طى كرده و به همه راههاى كمال آشناست، دعوتمان كرده: ى يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْى. (4)
دعوتمان كرده تا ما را به حيات ابدى زنده سازد. دعوتمان كرده تا غل و زنجير از دست و پاى ما بردارد و كمكمان كند تا بالا برويم و به كمال برسيم. حالا چگونه؟ ى وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُواى (5)
راهش اين است كه هرچه را امر كرده انجام دهيم و از آنچه نهى كرده، اجتناب كنيم.
راهش اين است كه ببينيم اخلاق پيامبر- كه خدا آن را عظيم خوانده- چطور بوده و سعى كنيم در برخورد با بچههايمان، با همسرمان، با همسفرهايمان با اخلاق خوش و با مهربانى رفتار كنيم ....
آيةاللَّه رىشهرى در ديدار با دستاندركاران ستاد و مسؤولان بخشهاى مختلف اجرايى آن، اهتمام به شاد كردن ديگران و خدمترسانى به مردم را گرامىترين كارها و محبوبترين اعمال نزد خداوند شمرده، در اين زمينه به حديثى كه حضرت امام محمد باقر عليه السلام از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل فرموده، استناد كرد و گفت:
از پيغمبر پرسيدند: «أيُّ الأَعمالِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ؟ (1)
» برخى گمان مىكنند محبوبترين كارها نماز خواندن، نماز شب خواندن، ذكر گفتن و مانند آن است. اما رسولاللَّه صلى الله عليه و آله جواب دادند: «إِتِّباعُ سُرورِ المُسلم»؛ يعنى پىدرپى كار مىكند كه دل مؤمن شاد شود. از حضرت پرسيدند: «مَا اتّباعُ سُرُورِ المُؤْمِنِ؟ قالَ: شَبعُ جَوْعَتِهِ وَتَنْفِيسُ كُربَتِهِ وَقَضاءُ دَيْنِهِ (2)
»؛ چه كند تا دل مؤمن را شاد كند؟ پيامبر فرمودند: گرسنگىاش را برطرف كند، ناراحتى و گرفتارىاش را از بين ببرد و بدهكارى او را بپردازد.
نماينده مقام معظم رهبرى با قدردانى و تشكر از برادران ستاد، خدمات آنان به زائران را عبادت شمرد و تأكيد كرد:
بايد كارى كرد كه مشكلى براى زائران پيش نيايد، اما اگر احياناً پيش آمد همه بايد سعى در برطرف كردنش داشته باشند.
وى با يادآورى مسؤوليتها در سال پيامبر صلى الله عليه و آله گفت:
پيامبر شخصاً پيشگام حلّ مشكلات مسلمانان بود، ما هم بايد در اين
مسير تلاش كنيم و از پيامبر الگو بگيريم.
كليه برادران بخش اجرايى كار و مسؤوليت سنگينى دارند؛ اما چون در راه خدمت به زائران خانه خداست، اجرش زياد است. بايد همه بكوشيم تا از بيشترين ظرفيتها در خدمت به حجاج استفاده كنيم.
پيش از سخنان آيةاللَّه رىشهرى، آقاى نظافتى مسؤول تغذيه متمركز، گزارشى از كيفيت رفع نواقص آشپزخانههاى متمركز و چگونگى تهيه غذا در آنها ارائه داد و تأكيد كرد كه برنامه غذايى حجاج با مشورت اساتيد دانشگاه تنظيم شده، خاصّه برنامه غذاى رژيمى كه قبلًا فقط مرغ آبپز بوده، امسال با مشورت آنان داراى تنوع است.
حجم زياد هماهنگىها و پيگيرىها و كثرت جلسات در اولين روزهاى استقرار رييس سازمان حج و زيارت در عربستان، باعث شد كه شبگذشته خود او جزو مراجعان بيمارستان هيأت پزشكى حج در مدينه قرار گيرد و براى مدتى كوتاه بسترى شده، تحت آزمايش و مراقبتهاى مختلف قرار گيرد.
پزشك معالج، تنها با گرفتن نوار قلب و اطمينان از سلامت قلب و عروق ايشان اجازه ترك بيمارستان داد. نماينده ولى فقيه از همان ابتدا پيگير اين موضوع بوده و در جلسات امروز كه بدون حضور آقاى خاكسار قهرودى برگزار مىشد، براى سلامتى ايشان دعا مىكرد.
به گزارش واحد ارتباطات خبرى بعثه مقام معظم رهبرى، از امروز افزون بر فرودگاه مدينه، تعدادى از كاروانهاى زوار ايرانى بيتاللَّه الحرام از طريق فرودگاه جده وارد عربستان مىشوند. اين پروازها تا 4/ 10/ 85؛ يعنى به مدت 16 روز ادامه خواهد يافت و در هر روز حداقل يك و حداكثر 21 پرواز از هواپيماهاى ايرانى و سعودى حمل
و نقل زوار را برعهده خواهند داشت. براساس اين گزارش، با ورود سه هزار و 125 زائر ايرانى به مدينه منوره و جده در صبح امروز، تعداد كل ايرانيان مستقر در عربستان به 25 هزار و 666 نفر رسيد.
وضعيت عمومى كليه زائران خانه خدا خوب گزارش شده و مشكل خاصى وجود ندارد.
دكتر رجايى رييس هيأت پزشكى و دكتر مصطفى نادرى رييس بيمارستان ايرانى در مدينه، به همراه جمعى از مسؤولان بخشهاى مختلف بيمارستان، در محل بعثه حج جمهورى اسلامى ايران با نماينده ولى فقيه ديدار كردند. در اين ديدار كه با حضور كاردار سفارت ايران در عربستان و مسؤول ستاد مدينه برگزار شد، ابتدا گزارشى توسط رييس هيأت ارائه شد:
بيمارستان در 15/ 9/ 85 آماده بهرهبردارى و ارائه خدمات به زوار گرديد.
ما مجموعاً 150 پزشك در مدينه خواهيم داشت كه تاكنون 129 نفر آنان رسيدهاند. از بين اين عده 35 پزشك با تخصصهاى مختلف حضور دارند.
بيمارستان مدينه داراى 25 تخت در بخش داخلى، 15 تخت معاينه و 15 تخت براى بيماران تحت نظر مىباشد و آزمايشگاه و قسمت راديولوژى آن از امكانات خوبى برخوردار است و ...
آيةاللَّه رىشهرى با اشاره به سال پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله و اينكه هريك از زائران بايد سعى كنند دستكم يك ويژگى آن حضرت را در خود ايجاد كنند گفت:
يكى از چيزهايى كه حضرت در دعاهايش از خدا مىخواست، عشق و محبت حضرت حق بود.
در اين دعا آمده: «اللّهمَّ اجْعلْ حُبَّكَ أحَبَّ الأَشْياء إلَيَّ» (1)
يعنى خدايا كارى
1) 1. بحار الأنوار، ج 88، ص 69.
كن كه عطش نسبت به عشق تو در دلم افزوده شود و محبوبتر از هركس و هر چيز نزد من باشد. [؛ الهى سينهاى ده آتش افروز] هرچه محبت خدا در دل انسان بيشتر شود، درواقع زمينه براى رسيدن به مقصد نهايى انسانيت در او فراهمتر است.
«وَاقْطَعْ عَنّي حوائج الدُّنْيا بِالشَّوقِ إلى لِقائِكَ» (1)
وقتى انسان شوق لقاى خدا را داشته باشد، نيازهاى مادى در وجودش كم مىشود، تا آنجا كه ديگر نيازى به غير خدا احساس نمىكند.
آنكس كه تو را شناخت جان را چه كند؟ فرزند و عيال و خانمان را چه كند؟
ديوانه كنى هر دو جهانش بخشى ديوانه تو هر دو جهان را چه كند؟
خيلىها اينجا مىآيند و خانه خدا را مىبينند. اما خوشا به حال آنها كه صاحب خانه را مىبينند. «وَإِذا أَقْرَرْتَ عُيون أَهْلِ الدُّنْيا فاجعل قُرّة عَيْني في طاعتك» (2)
. مردم دنيا خوشحال مىشوند كه فلان زمينشان گران شد، فلان معاملهشان چقدر سودآور شد، اين روشنى چشم براى آنهاست؛ اما خدايا كارى كن كه چشمروشنى من عبادت تو باشد، از نماز، از طواف، از ذكر تو و نزديكى به تو چشمم روشن شود.
اين سفرى كه ما و شما و زائران در پيش داريم، بيشترين بركتش رسيدن به همين نقطه يا مراتبى از آن است.
بعثه رهبر معظم انقلاب، با كمك و همكارى شركت تلفن همراه، اقدام به تهيه نرمافزارى كرده كه بهوسيله آن هموطنان عازم سفر حج بيتاللَّه الحرام و كليه
علاقهمندان مىتوانند «مناسك حضرت امام خمينى قدس سره» با حاشيه مراجع كنونى تقليد و كتاب «جامع الفتاوا» و مجموعه ادعيه حرمين شريفين را از طريق «پايگاه اطلاعرسانى حج» روى تلفن همراه نوكيا سرى 60 خود نصب كنند و از آن در طول سفر بهرهمند شوند.
برخى صاحبنظران بر اين عقيدهاند كه اين اقدام اگرچه حركتى جديد در مسير بهرهگيرى از وسايل ارتباطى و سهلالوصول تلقى مىشود، تنها براى روحانيان كاروانها، آن هم بهطور محدود قابل استفاده است، غالب كاربران تلفن همراه كه با زبان عربى و اصطلاحات فقهى اينگونه كتب آشنايى لازم را ندارند، توانايى بهرهگيرى از اين طرح را نخواهند داشت.
هيئت پزشكى در اقدامى جديد تلاش كرده تا نقش پزشكان را در ارائه خدمات به حجاج ارتقاى كمى و كيفى بخشد.
اين سخن در گفتوگوى خبرنگار زائر با دكتر مصطفى نادرى، رييس بيمارستان هيئت پزشكى حج در مدينه عنوان شد. وى خاطرنشان ساخت:
باتوجه به معايناتى كه از زائران در ابتداى ثبتنام در كاروانها توسط پزشك كاروان صورت گرفته است، پزشكان از آگاهى مناسبى درباره وضعيت سلامت و نوع بيمارىهاى حجاج برخوردارند. از اينرو در برنامه امسال تلاش شده كه با اجراى «طرح ارجاع» از توان پزشكان كاروان و امكانات تخصصى، استفاده بهينه صورت پذيرد. بر اساس اين طرح ابتدا بيمار توسط پزشك كاروان معاينه مىگردد و در صورت تشخيص نياز به اقدامات تخصصى يا فوق تخصصى، بيمار به مركز تخصصى و بيمارستان مدينه معرفى مىگردد. اين طرح باعث مىگردد تا از يكسو بيماران از مراجعه بىمورد به بيمارستان خوددارى كرده، دچار سردرگمى و اتلاف وقت نشوند و از سوى ديگر، امكانات بيمارستان و مركز تخصصى به زائرانى اختصاص يابد كه نيازمند اقدامات تخصصى مىباشند و با اين عمل از سرويسدهى مناسبى برخوردار باشند.
شبيه اين طرح در بسيارى از كشورهاى جهان تحت عنوان «پزشك خانواده» اجرا مىگردد و طرح موفقى بوده است.
رييس بيمارستان حجاج ايرانى در مدينه در پاسخ به اين پرسش كه آيا بيماران مىتوانند مستقيماً به بيمارستان مراجعه كنند، گفت:
هر بيمارى مىتواند مستقيماً به بيمارستان مراجعه كند، ولى معاينه ابتدايى توسط پزشك عمومى صورت مىگيرد؛ از اينرو مناسبتر آن است كه براى جلوگيرى از اتلاف وقت، ابتدا به پزشك كاروان مراجعه نمايند.
البته برخى قسمتها كه پزشك مستقل ندارند، مىتوانند مستقيماً به بيمارستان مراجعه كنند.
دكتر نادرى در پاسخ به پرسش ديگرى مبنى بر اينكه آيا پزشكان كاروانها از امكانات دارويى مناسب برخوردارند، گفت:
همه پزشكان كاروان در ابتداى ورود به مدينه به اينجا مراجعه مىكنند و داروهاى لازم در اختيار آنان قرار مىگيرد. كليه داروها از ايران آمده و ليست داروهايى كه مورد استفاده پزشكان عمومى قرار مىگيرد، از قبل مشخص بوده و به آنان تحويل داده مىشود.
رييس بيمارستان ايرانيان در مدينه منوره در توضيح بخشهاى مختلف بيمارستان گفت:
كليه بخشهاى درمانى كه وجود آن ضرورى بوده؛ مانند: بخش چشمپزشكى، دندانپزشكى، گوش و حلق و بينى، ارتوپدى، زنان و زايمان، داخلى، قلب و C. C. U درنظر گرفته شده است.
علاوه بر اين، تدبيرى اتخاذ شده كه درصورت نياز، بيماران در بيمارستانهاى مدينه بسترى گردند.
وى با اشاره به توصيههاى ضرورى به زائران گفت:
بهدليل سردى هوا بايد مواظب سرماخوردگى باشيم. اگر مواظبت نكنيم در طول سفر با مشكل مواجه مىشويم؛ پوشيدن لباس گرم را توصيه مىكنم.
در صورتى كه [زائران كوچكترين علائم سرماخوردگى را مشاهده كردند، برخى پرهيزها و استفاده از برخى خوراكىها را رعايت كنند، از مصرف ادويه زياد و مكملهاى غذايى تند بپرهيزند.
استفاده از مايعات گرم و نيمهگرم و شير، خيلى مناسب است. استفاده از آب نمك و شستوشوى گلو را از ياد نبرند. در هنگام كسالت و بيمارى، استفاده از ماسكهاى تنفسى مىتواند از انتشار بيمارى به افراد ديگر جلوگيرى كند.
وى به بيمارانى كه زمينه قبلى بيمارى در آنان وجود دارد، تأكيد كرد:
آن دسته از بيمارانى كه رژيم غذايى آنان نسبت به ايران تغيير مىكند، بايد رعايت استفاده از نمك و مواد قندى را داشته باشند تا بيمارى آنان تشديد نشود؛ متأسفانه هرساله تعدادى از زائران و پرسنل خدمتگزار متوجه مىشوند كه مرض قند پيدا كردهاند و فشار خون آنان بالاست. علت اين امر آن است كه برنامه غذايى آنان به هم خورده است. اگر كمى دقت بهعمل آيد، اين مشكلات بهوجود نمىآيد.
آقاى دكتر نادرى در پاسخ به اين پرسش كه آيا بيمارى خاصى حجاج را تهديد مىكند، گفت:
يكى از بيمارىهاى شايع در موسم حج، مننژيت است كه خوشبختانه در ايران به حجاج توصيه شده خود را واكسينه كنند. كسانى كه واكسينه نشدند، تعداد كمى واكسن در اينجا وجود دارد.
وى در خصوص ساعات كار بيمارستان و نحوه ارائه خدمات اعلام كرد:
143 نفر پرسنل بيمارستان مدينه، در اورژانس و بخشهاى مختلف بهصورت شبانهروزى به خدمات رسانى مشغولاند؛ اما در درمانگاه از 8 صبح تا 12 ظهر و از 4 بعد از ظهر تا 8 شب با پزشكان متخصص در خدمت زائران بيتاللَّه الحرام هستيم. البته برخى بخشها مثل مراقبتهاى ويژه بهصورت شبانهروزى خدماترسانى مىكنند.
حاجى آذربايجانى «شهيد قرباناف» پس از طى مسافتى بيش از 4 هزار كيلومتر، امروز با ورود به ميقات «السيل الكبير» در طائف، مورد استقبال برخى از مسؤولان سعودى قرار گرفت. او براى رسيدن به شهر مقدس مكّه و انجام حج امسال، حدود 4 ماه پيش، از كشور آذربايجان، تنها و پياده حركت خود را آغاز كرده، پس از عبور از كشورهاى ايران و كويت، وارد عربستان شده است.
او در مصاحبهاى اظهار داشت:
در طول اين سفر با مشقتهاى زيادى در مناطق مختلف مواجه بودم و سختىها و مرارتهاى فراوانى را در راه رسيدن به سرزمين پيامبر صلى الله عليه و آله و ديار وحى الهى، تحمل كردم.
من به كمك و صداى خدا اطمينان دارم. مىدانم كه خدا خودش مرا خوانده است و براى تحمل اين همه مشكلات سفر، مرا يارى كرده است.
او اين حج پياده را شيرينترين خاطره زندگى خود شمرد و تأكيد كرد كه در طول سفر با استقبال خوب و فراموشناشدنى مردم شهرهاى مختلف ايران و كويت روبهرو شده كه خستگى راه را از تنش بهدر كرده است.
دوشنبه 20/ 9/ 85
بيستم ذيقعده 1427
ديدار و نشست آيةاللَّه رىشهرى با اعضاى هيأت استفتا
اين ديدار كه بدون برنامهريزى قبلى و در جوّى كاملًا صميمانه و دور از تشريفات برگزار شد، از نظر محتوايى و اهميت موضوعات محل بحث، قابل توجه بود.
دايره اختيارات ولى فقيه، مبحث مالياتهاى حكومتى و نسبت آن با خمس و زكات، نقش امام خمينى قدس سره در ايجاد زمينه جهت روشن كردن مبانى حكومت اسلامى، رابطه ولايت فقيه با ولايت ادارى در سطوح مختلف دواير و ادارات دولتى، لزوم بازنگرى برخى مقرّرات تثبيت شده قضايى از منظر فقهى، عنوانهايى انتزاعى براى مباحث فشرده و ... در اين جلسه مطرح گرديد.
بهنظر مىرسد اينگونه جلسات مىتواند آغازى اميدبخش براى حركتى حياتى در جامعه اسلامى ما باشد كه با گردهمآيى و همفكرى كارشناسان فقهى حوزه و متخصصان امور مختلف ادارى، اقتصادى و اجتماعى دولت، ابهامات زدوده شده، و راهكارهاى حل مشكلات دولت و مردم تبيين گردد.
حجة الاسلام والمسلمين راشد يزدى، خطيب مراسم عمومى بعثه رهبرى در دومين جلسه كه با حضور نماينده محترم مقام معظم رهبرى و روحانيون و مسؤولان بعثه برگزار شده بود، با اشاره به توفيقات الهى در رشد و كمال انسانها، پنج مرحله از اين توفيقات را «نعم توفيقية ربّ الأرباب» برشمرد: هدايت، رشد، تسديد، تأييد و عصمت.
وى با تشريح اولين نعمت يعنى توفيق هدايت، راههاى وصول به آن را منحصر در پيامبر درون (وجدان)، پيامبران برون (رسولان الهى) و رياضتهاى شرعى دانست و گفت:
انسان وقتى توفيق زيارت رسولاللَّه صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام را پيدا مىكند، زمينه براى هدايتش فراهم است. اول بايد در مورد خودش قضاوت درست داشته باشد؛ اعتراف كند كه مقصّر است و حق تبعيت از پيغمبر را بهجا نياورده است. دوم اينكه پيغمبر را خوب بشناسد و اراده اطاعت از او پيدا كند. انس بن مالك گويد: 9 سال در خدمت پيغمبر بودم، يكبار هم عصبانى نشد و چين بر ابرو نينداخت.
اينجا كه آمدهايم بايد تحت تأثير اخلاق ملكوتى پيامبر باشيم، مجاهدت كنيم، تمرين كنيم كه اخلاق محمدى داشته باشيم. ما گاهى در منزل رفتارمان خوب نيست، فكر مىكنيم پادگان نظامى است و بايد ژست فرماندهى بگيريم. در حالىكه روش تربيتى پيامبر و سفارش پيامبر در برخورد با كودكان «تصبّى» است؛ يعنى آدم مثل بچهها رفتار كند. كسى كه مىخواهد روش پيامبر را داشته باشد، بايد تلاش كند كه در هيچ شرايطى ژست قدرت نگيرد. رهايشان هم نكند. بچههاى ما در خانههاى ما دارند يتيموار بزرگ مىشوند؛ كامپيوتر و اسباببازى پدر و مادر نمىشود.
«دكتر محمد آل خضيم» نايب رييس امور حرمين شريفين گفت:
اين طرح شامل بخش اطلاعرسانى به حجاج در جهت انجام صحيح حج، از طريق دفترچه راهنما و نوار كاست است. شش هزار كارمند جديد براى اجراى اين طرحها در مسجدالحرام و مسجدالنبى صلى الله عليه و آله ما را يارى مىدهند.
براى نخستين بار در موسم حج امسال، وزارت بهداشت اوضاع بهداشتى حجاج را از طريق ماهواره زيرنظر مىگيرد. اين عمل توسط بىسيمهاى مرتبط با ماهواره صورت مىگيرد كه بدين وسيله مىتوان محل استقرار مأموران بهداشتى مراقب حجاج را تعيين كرد. مسؤول اين طرح در جمع 30 نفر از مسؤولان اكيپهاى بهداشتى گفت: علاوه بر انجام واكسيناسيون حجاج همه كشورها عليه بيمارىهاى مسرى، مراقبت از حجاج در هتلها، چادرها و راهها نيز صورت مىگيرد.
مدير كل امور بهداشتى مكّه مكرمه اعلام كرد:
در سال جارى 9 مركز بهداشتى سيار براى معالجه آسانتر و سريعتر بيماران راهاندازى شده است.
از اين تعداد 5 مركز بهداشتى سيار در بزرگراه مكه مكرمه به مدينه منوره استقرار يافته كه از تاريخ 15 ذيقعده فعاليت خود را آغاز كردهاند.
اين واحدها در جهت تسهيل خدمترسانى به حجاج، شبانهروزى فعال خواهند بود.
به گزارش پايگاه اطلاعرسانى حج، دولت عربستان در پى بهرهگيرى از امكانات پيشرفته براى خدمات رسانى به حجاج امسال- كه تعداد آنان بيش از دوميليون خواهد بود- سامانه الكترونيكى جديدى راهاندازى كرده كه در نخستين مرحله، ثبتنام از حجاج عربستانى براى گرفتن مجوز انجام حج را ساماندهى مىكند. پيشبينى مىشود شركتهاى داخلى حدود 200 هزار نفر از شهروندان عربستانى و افراد مقيم در عربستان را ثبتنام و براى انجام اعمال حج اعزام كنند.
مسؤول اداره نظافت و بهداشت شهردارى مكّه گفت:
جهت مقابله با انواع بيمارىهاى واگيردار و ويروسهاى احتمالى با وزارتخانههاى بهداشت و ارگانهاى مربوطه هماهنگى لازم صورت گرفته است. كليه خيابانها، كوچهها و محلههاى مكّه و تمام هتلها و ساختمانهاى محل اسكان حجاج، طىّ يك حمله بهداشتى مورد نظافت و سمپاشى مستمر قرار مىگيرند. در اين حمله كه هدف نابودى كليه حشرات موذى و ناقل ميكروب است، 250 مأمور با 60 ماشين و 150 دستگاه سمپاشى مشغول فعاليت هستند.
مسؤول واحد اهل سنت بعثه مقام معظم رهبرى در مدينه منوره اعلام كرد كه امسال حدود پنجهزار نفر از برادران و خواهران اهلسنت ايرانى در كنار ديگر برادران و خواهران شيعه خود مناسك حج ابراهيمى را بهجاى مىآورند.
مسؤولان كاروانهاى زيارتى خواهران و برادران شيعه و اهلسنت ايرانى همهروزه در محل بعثه مقام معظم رهبرى براى ارائه خدمات بهتر و تسهيلات بيشتر
بهمنظور سفر بدون دغدغه زائران، تلاش مىكنند.
كاروانهاى مستقل زائران شيعه و اهل سنت در مدينه منوره ضمن برگزارى آيينهاى ويژه خود، براى حل مشكلات احتمالى و تسهيلات سفر روحانى، در نشستهاى مختلف شركت دارند.
مسؤول واحد اهلسنت بعثه رهبرى همچنين در اين باره گفت: «شرايط و امكانات برخوردارى از سفر معنوى حج براى تمام شيفتگان و خداجويان شيعه و اهل سنت ايرانى يكسان است».
حجةالاسلام والمسلمين «محمد حسن زمانى»، روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگاران افزود: «زائران ايرانى اهلسنت در سفرهاى حج به هر تعداد كه مايل باشند مىتوانند از امكانات سفر حج بهرهمند شوند».
به گفته وى، خواهران و برادران اهلسنت امسال با 32 كاروان از استانهاى كردستان، كرمانشاه، آذربايجان غربى، هرمزگان، گلستان، سيستان و بلوچستان و خراسان به عربستان اعزام مىشوند. همچنين 65 نفر از روحانيون اهل سنت براى پاسخگويى به مسائل فقهى و مناسك حج، كاروانيان را همراهى مىكنند.
زمانى اضافه كرد: «سالانه حدود 15 نفر از برادران و خواهران اهلسنت با هزينه بعثه مقام معظم رهبرى به سفر معنوى حج اعزام مىشوند كه در بين آنان از علما و روحانيون، همچنين ائمه جمعه و جماعات، نمايندگان مجلس شوراى اسلامى و قشرهاى ديگر اهل سنت حضور دارند.
به بيان وى، حضور زائران شيعه و اهل سنت ايرانى در كنار هم در موسم حج ابراهيمى و سفرهاى عمره در طول سال، تمام تبليغات و جوسازىهاى دشمنان مبنى بر وجود اختلاف بين شيعه و اهلسنت را در ايران نقش بر آب كرده است.
هرگز كسى توقع ندارد كه روزنامهاى مثل «البلاد» با سياستگذارىهاى مؤسسهاى
وهابى و وابسته به دولت سعودى، در طرفدارى از مواضع جمهورى اسلامى بنويسد و حتى در ويژهنامهاى فارسى كه تنها در موسم حج و تنها براى فارسىزبانان تدوين و منتشر مىشود، عقايد و احساسات مذهبى و ملى آنان را كاملًا رعايت كند. اما از طرف ديگر هم متوقع نيست كه تريبون مخالفان نظام شود و با ناديده گرفتن روابط حسنه دو دولت عربستان و جمهورى اسلامى ايران، تبليغكننده انديشهها و آراى تفرقهگرايانه باشد!
آنچه امروز در شماره 5 ويژهنامه فارسى «البلاد» تحت عنوان «ايران و مسابقه تسليحاتى» چاپ شده است، قضاوت غيرمنصفانهاى است كه اعتبار اين روزنامه را بهشدت زير سئوال مىبرد؛ در اين مقاله آمده است:
مسابقه تسليحاتى ايران جهت حصول به يك زرادخانه اتمى براى كشورهاى عربى منطقه كه فاقد سلاح هستهاى هستند، يك زنگ خطر بهحساب مىآيد. متأسفانه جامعه بينالمللى در حالى عاجز از ايجاد راه حلى براى مسئله اتمى ايران شده كه ايران هر روز گامهاى بلندى در جهت دستيابى به تكنولوژى هستهاى برمىدارد.
البته دلايل ادعاى اعلانشده ايران براى دسترسى به سلاح اتمى قانعكننده نيست؛ زيرا ايران بهاندازه كافى داراى انبارهاى اسلحه سنتى است و جمعيت آن نيز مىتواند ضامن دفاع از كشور شود. براى همين است كه تصور مىشود ايران به شعار اولى انقلاب مىخواهد جامه عمل بپوشاند كه صادر كردن انقلاب است. هرگاه ايران نخواهد با كشورهاى منطقه جهت مهار مسابقه تسليحاتى خود همكارى كند، بدون تعارف كشورهاى منطقه ناگزير وارد يك مسابقه تسليحاتى بحرانزا خواهند شد. در هرصورت هرگاه ايران تصور كند كه سلاح هستهاى باعث برترى آن در منطقه خليج مىشود، حقيقت اين است كه عامل و باعث حركت كشورهاى منطقه بهسوى دستيابى به تكنولوژى و سلاحهاى اتمى خواهد شد.
تسليحات اتمى ايران هرگز عليه اسرائيل نيست؛ زيرا ايران مىداند كه اسرائيل خود داراى زرادخانه اتمى است. افزون بر اينكه از كشورهاى
غربى و اقمار آمريكا مورد حمايت قرار خواهد گرفت؛ از اين رو دو احتمال مىماند: يكى تمايل ايران نسبت به ايجاد توازن تسليحاتى با پاكستان، و دوم آنكه مىخواهد به طرحها و چشمداشتهاى قبلى خود در منطقه خليج جامه عمل بپوشاند. و بهنظر مىرسد كه احتمال دوم به حقيقت نزديكتر باشد. امرى كه باعث مىشود تا كشورهاى منطقه بايد يك فكر اساسى براى آن بكنند.
جالب توجه اينكه دو روز پيش نيز همين ويژهنامه در صفحه دوم از شماره 3 طى خبرى با عنوان «طرفداران خاتمى خواهان استعفاى احمدىنژاد شدهاند»، از تظاهرات دوهزار نفرى عليه رييس جمهور كشورمان سخن مىگويد و بهانه عوامانه مخالفان دولت را نقل مىكند كه: «آقاى احمدىنژاد قول داد كه درآمد نفت را ميان خانوادهها توزيع كند، در حالىكه اين كار صورت نگرفت و ايشان خلف وعده كرد».
بهنظر مىرسد بايد تدوينكنندگان اين نشريه روش معقولترى براى انعكاس خبرها و ديدگاههاى خود پيش گيرند تا بيش از اين خود را مفتضح نسازند.
اولين شماره ويژهنامه صفا، ويژه روحانيون محترم كاروانها در موسم حج سال 1385 امروز در 8 صفحه به پيوست نشريه زائر شماره 3، منتشر گرديد.
امسال دومين سال انتشار اين ويژهنامه است و طىّ برنامه اعلامشده توسط مسؤولان نشريه زائر، قرار است تا پايان موسم حج هفتهاى يكبار يعنى مجموعاً سه و حداكثر 4 شماره از آن بهدست روحانيون محترم برسد.
اين شماره كه در اولين صفحه با تصويرى گرافيكى از مسجدالنبى زينت يافته، حاوى يك خبر، يك مقاله نسبتاً طولانى درباره سيره و اخلاقيات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله با عنوان «اسوهاى براى هميشه»، يك توصيهنامه فقهى و اجرايى خطاب به روحانيون كاروانها، يك زندگينامه مختصر درباره مرحوم شيخ عباس قمى با عنوان «آيينه فروتنى»، يك نكته
حكمتآميز عرفانى، يك گفتوگو درباره «راهكارهاى كاهش اضطراب زائران در موسم حج»، يك دستورالعمل با عنوان «بايدها و نبايدهاى مناسك» و يك ليست 24 بندى ويژه روحانى كاروان تحت عنوان عوامل موفقيت روحانى، معين و معينه است كه براساس تجارب روحانيون اعزامى سالهاى پيشين تدوين گرديده است.
انتشار چنين ويژهنامهاى مىتواند روحانيون محترم كاروانها را در زمينههاى مختلف اجرايى، فقهى و مراقبتهاى اخلاقى و معنوى بهگونهاى مختصر، واقعبينانه و كاربردى يارى رساند.
با آرزوى توفيق روزافزون براى تهيهكنندگان محترم اين ويژهنامه، عناوين سفارشهاى مرحوم شيخ عباس قمى، صاحب مفاتيحالجنان، خطاب به روحانيون و اهل منبر را كه در پى شرح مختصر زندگى و فعاليتهاى علمى آن بزرگمرد در اين ويژهنامه نقل شده، با حذف تفاصيل برمىشماريم:
اخلاص و دورى از ريا؛ از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است كه فرمود: ترسناكترين چيزى كه از آن بر شما بيم دارم، شرك كوچك است. گفته شد: اى پيامبر خدا شرك كوچك چيست؟ فرمود: ريا.
راستى و راستگويى؛ راوى گويد: به امام صادق عليه السلام عرض كردم: عبداللَّه بن أبىيعفور شما را سلام مىرساند. فرمود: بر تو و بر او سلام. وقتى نزد عبداللَّه رفتى سلام مرا به او برسان و بگو: جعفر بن محمد گفت: بنگر چه عاملى على عليه السلام را نزد پيامبر به اين مقام رساند، همو را مراعات كند و پاس دارد. همانا على عليه السلام، با راستى در سخن و اداى امانت، آن جايگاه بلند را نزد پيامبر كسب كرده است.
اباطيل را ترويج نكنيد و فاجر و فاسق را مدح ننماييد.
بزرگان دين را سبك مشماريد.
اسرار آل محمد صلى الله عليه و آله را در منبر فاش نكنيد.
سخنان شما باعث اختلاف مردم نشود.
اعانت و يارى ظالمان نكنيد. خدا در قرآن فرمود: ى وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ
ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُى (1)
؛ و به كسانى كه ستم كردهاند، متمايل نشويد كه آتش دوزخ به شما نرسد.
گناهكاران را مغرور نسازيد و مطلبى نگوييد كه به فاسقان جرأت در كارشان دهد؛ زيرا فقيه كامل آن است كه مردم را از رحمت خدا مأيوس نگرداند و از مكر الهى در امانشان ندارد.
گناهان را در انظار مردم سبك و كوچك نشماريد.
قرآن را با رأى خود تفسير نكنيد.
براى سخنان معصومين عليهم السلام توجيهات ناسالم و باطل نكنيد و در آنها تصرّفات و تحليلهاى سبك و ركيك ننماييد.
بههنگام بيان فضائل و مقامات پيامبران و امامان معصوم عليهم السلام مطالبى را نگوييد كه نزد خردمندان مايه نقص آنان گردد.
اگر توان پاسخگويى نيكو و علمى به شبهههاى عقيدتى را نداريد، وارد آن نشويد و اساس دين و عقيده مردم را ويران نسازيد.
با نرمى و مدارا رفتار كنيد كه رعايت نرمش در همه كارها اصل اساسى است.
سخن را براى هدفهاى باطل و غيرالهى، طولانى نكنيد و در وعظ خويش منظور شخصى نداشته باشيد.
سزاوار است بهويژه در ايام غير عاشورا، حالتهاى روحى مردم را مراعات نماييد. مثلًا بهاندازهاى ذكر مصيبت نماييد كه دلها رميده نشود و گفتهها سست نگردد.
بههمينخاطر مصيبتهاى بسيار فجيع و دلخراش را بر زبان نياوريد.
امر به معروف و نهى از منكر كنيد. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: وقتى بدعتها پيدا شد وظيفه عالم است آنچه را كه حق است به مردم بگويد و علمش را آشكار كند.
مطلبى كه ذلّت امام حسين عليه السلام و اهلبيت گرانقدرش از آن برداشت شود،
1) 1. سوره هود/ 113.
نگوييد؛ زيرا آن جناب، آقا و سرور سرفرازان و غيرتمندان بود. جان دادن زير شمشير را بر خوارى و ذلت برگزيد و با نداى بلند روز عاشورا فرياد كرد: «هيهات منّا الذّلة».
كاروانهاى زائران ايرانى در منى و عرفات، از برگزارى مراسم دستهجمعى دعا در ساعات پايانى شب، خوددارى كنند.
براساس آخرين مصوبه شوراى برنامهريزى حج و زيارت، كاروانهاى حج موظف هستند بهمنظور رعايت حال زائران، برنامههاى گروهى و مراسم دستهجمعى دعا و نيايش را در عرفات و منى تا پيش از ساعت 11 شب خاتمه دهند. اين تصميم در پى شكايات متعدد واصله از سوى زائران بيتاللَّه الحرام در زمينه مزاحمتهاى صوتى در شب عرفه و هنگام بيتوته در منى و بهمنظور رعايت حال زائران و رفاه و آسايش كاروانهاى مجاور اتخاذ شده است.
همهساله برگزارى مراسم دستهجمعى بعضى كاروانها در ساعات پايانى شب، در منى و عرفات، موجب سلب آرامش و اخلال در استراحت كاروانهاى مجاور مىشد، كه لزوماً تنها كاروانهاى ايرانى هم نبودند و چهبسا صوت بلندگوهاى چادرهاى محل استقرار حجاج غير ايرانى در جنب منطقه ايرانىها را پوشش مىداد و اسباب شكايت مكرّر آنان را فراهم مىكرد.
بهرهبردارى از دو مرحله اول طرح ساخت و توسعه پل جمرات، امروز بيستم آذرماه افتتاح گرديد. براساس گزارش منابع خبرى عربستان، در اين مراسم كه دوهفته جلوتر از موعد حج تمتع برگزار مىشود، اعضاى كميته مركزى حج حضور دارند. معاون شهرسازى وزير امور شهردارى عربستان دراينباره گفت:
اين طرح با هدف تسهيل رمى جمرات و جلوگيرى از ازدحام و تلفات جانى
اجرا شده و تاكنون طبقه زيرزمين (ويژه خودروها و تأسيسات)، طبقه همكف و اولين پل آماده بهرهبردارى شده كه طى همين مرحله 30 متر بر عرض پل افزوده شده تا تعداد بيشترى از حجاج امكان استفاده از پل را داشته باشند.
بهگفته وى مرحله دوم و سوم اين طرح كه مشتمل بر دو طبقه پل ديگر است، سال آينده آماده مىشود كه كار آمادهسازى آنها بلافاصله بعد از موسم حج امسال آغاز مىشود.
وى افزود:
برخلاف گذشته، زائران بايد طى برنامه زمانبندى شده بهسمت منى و جمرات حركت كنند و تابلوهاى الكترونيكى بزرگ، مسير زائران را مشخص خواهد كرد. براساس اين برنامه از ازدحام و هجوم يكباره حجاج بهسوى جمرات جلوگيرى مىشود و محوطههاى اطراف پل جمرات نيز بهگونهاى سازماندهى شده كه مسير ورود و خروج كنترل شده، رفت و آمد حجاج در مسيرهاى جداگانه صورت مىگيرد و هيچكس حق نشستن، فرش پهن كردن و تجمع كردن در محوطه و مسيرها را ندارد.
طبق اين برنامه هريك از كاروانها و گروههاى حجاج از مليتهاى مختلف، صرفاً در زمانها و ساعات تعيينشده مىتوانند براى رمى جمرات در محوطه حضور يابند.
سهشنبه 21/ 9/ 85
بيست و يكم ذيقعده 1427
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بهترين الگوى اهميت دادن به مردم
خطيب امروز جلسه سخنرانى عمومى بعثه، با عنوان «اهميت مردم از ديدگاه قرآن و پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله» به آيه شريفه سوره توبه درباره پيامبر صلى الله عليه و آله استناد كرد و گفت:
در اين آيه كوتاه دقت كنيد: ى لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌى؛ اين آيه با اينكه در شأن پيامبر است، پنج بار نام و ضمير مردم تكرار شده، تا نشان دهد كه خدا چقدر به مردم اهميت مىدهد. در اين مورد مثالى بزنم؛ خاك بر فرق من و تمثيلم، اگر رييسى بخواهد وزيرى را معرفى كند همه توجهش به اوست، در جلسه معارفه او را تعريف مىكند، اوصاف او را ذكر مىكند و او را مهم مىشمارد. اما در مورد خدا، ببينيد چگونه دارد پيامبرش را معرفى مىكند، تمام توجهش گويا به مردم است؛ رسولى كه از بين شما مردم است، بهسوى شما آمده، آنچه شما مردم را به رنج مىاندازد برايش سخت است، براى هدايت شما مردم حرص مىورزد، نسبت به شما مردمِ با ايمان، رأفت و رحمت فراوان دارد.
خدا آنقدر به مردم اهميت مىدهد كه وقتى براى پيروزى پيامبر آيه نازل
مىكند، مىفرمايد: خدا بود كه تو را به نصرت خويش و بهوسيله مؤمنين تأييد كرد. خودش و مؤمنين را كنار هم ذكر مىكند.
پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت به مردم مبادى آداب بود. حصيرى داشت يك متر در دو متر، كسى كه مىآمد روى همان حصير كنار پيامبر مىنشست. گاهى نيز عدهاى مىآمدند و حضرت عبايش را برايشان پهن مىكرد، اگر عبا هم كفايت نمىكرد، اولين كسى كه بيرون از حصير روى خاك مىنشست، آن حضرت بود. هيچكس حضرت را لميده نديد، مگر خانوادهاش! حتى اگر بچه مميزى مىآمد و تكيه داده بود، به احترام آن بچه راست مىنشست و تكيه نمىداد. اينقدر مردم را احترام مىكرد.
روزى جوانى وارد شد، هيبت پيامبر او را گرفت و رنگش تغيير كرد.
دستهايش را به هم مىماليد. حضرت تا او را چنين ديدند، سريع رفتند بهگونهاى كه عبايشان افتاد. سُرعَةُ المَشْيِ تَذْهَبُ بِبَهاءِ المُؤْمِنِ؛ عمداً دويد، عبا را انداخت تا بيشتر هيبتش كم شود. جلو رفت، با جوان معانقه كرد.
كنار گوشش گفت: اى برادر! من كه شاه نيستم تا هيبتم تو را بگيرد. من هم مثل تو بنده خدايم!
ديگر مباد كه كسى از ما بهخاطر مقامش، بهخاطر رياستش بهفكر اين باشد كه هيبتى براى خودش فرض كند. مبادا كه يك حاجى بعد از برگشت از حج انتظار القاب داشته باشد، مبادا كسى از ما به مردم بىتوجهى كند يا بىحرمتى و بىاحترامى نسبت به كسى داشته باشد.
آيةاللَّه رىشهرى در ديدار با برادران صدا و سيما كه با مأموريتهاى مختلف و در راستاى تهيه گزارشات و آمادهسازى برنامههاى مختلف به سفر حج اعزام شدهاند، اظهار اميدوارى كرد كه دستاندركاران حج با همكارى جدى و صميمى آنان بتوانند حج كاملتر و زيباترى را به ايران اسلامى و سراسر جهان معرفى كنند. وى گفت: «صدا و
سيما درواقع بازوى قوى و كارساز بعثه مقام معظم رهبرى براى انتقال مفاهيم بلند حج است و طى سالهاى اخير جهش چشمگيرى داشته است».
نماينده رهبرى در امور حج با عنايت به سال پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و با تأكيد بر اينكه همگان بايد سيره اخلاقى و عملى آن بزرگوار را بهعنوان سرمشق و الگوى كار خود قرار دهند، گفت:
يكى از نكات برجسته در سيره رفتارى پيامبر صلى الله عليه و آله توجه به حسن عمل و اتقان و كمال كار است. انسان كارها را مىتواند دوگونه انجام دهد، نوع اول اينكه بهگونهاى انجام دهد كه مسؤوليت را از گردن خود ساقط كند. و نوع دوم اينكه كار را با انگيزه قوى و بهگونهاى محكم و متقن انجام دهد كه از هر جهت قابل قبول باشد.
ما وقتى به سيره نبوى نگاه مىكنيم، مىبينيم آن حضرت به كيفيت عمل فوقالعاده عنايت داشته، هرچه كيفيت قوىتر باشد، از نظر رسول خدا صلى الله عليه و آله اهميت بيشترى دارد و در نزد خدا مورد قبولتر است.
شيخ صدوق از امام صادق عليه السلام نقل مىكند كه فرمود: شخصى بهنام «سعد بن معاذ» كه از اصحاب خوب و بزرگوار پيامبر بوده، در دوران پيامبر فوت مىكند. حضرت پس از غسل و تكفين او شخصاً در تشييع جنازهاش شركت كرده، زير جنازه او را گرفت و وقتى خواستند در همين بقيع او را دفن كنند، پيامبر برخلاف ساير موارد، خود وارد قبر شد و جنازه را با دست مبارك خود در قبر گذاشت و شروع به چيدن خشتهاى لحد كرد.
اصحاب ديدند كه پيامبر خيلى دقت مىكند كه خشتها را منظم و با دقت بچيند. تعجب كرده بودند كه اين همه دقت و محكمكارى چه ضرورت دارد؟ پيامبر خواست درسى به همه بياموزد، لذا پس از اتمام تدفين فرمودند:
«إنِّي لأَعْلَمُ أَنَّهُ سَيُبلى ويَصِلُ إلَيْهِ البَلاءُ ولكنَّ اللَّهَ يُحِبُّ عبداً إذا عَمِلَ عَملًا
أحْكَمَهُ» (1)
؛ مىدانم كه اين جسد مىپوسد و از بين مىرود، اما خداوند آن بندهاى را دوست دارد كه وقتى كارى را انجام مىدهد، محكمكارى كند. و اينجاست همان درسى كه اگر در نظام و كشور ما مورد عنايت قرار بگيرد، همه نظام تحت تأثير واقع مىشود، كمبودها اصلاح مىشود و مشكلات از بين مىرود.
چند سال قبل در سفرى به فرانسه، ما را به ساختمانى قديمى بردند كه بهعنوان مهمانخانه سفارت از آن استفاده مىشود. از عمر ساختمان پرسيدم، گفتند: مال 300- 400 سال قبل است. تعجب مرا كه ديدند، گفتند:
در اين بخش قديمى پاريس همه ساختمانها همينطور است. ياد همين حديث افتادم. مىبينيم كسانى كه مسلمان نيستند، همانگونه عمل مىكنند كه پيامبر صلى الله عليه و آله 1400 سال پيش سفارش فرموده است.
شما هم سفارش پيامبر را مراعات كنيد، بكوشيد هر كارى كه توليد مىكنيد با اتقان باشد. دقت بيشتر شما باعث مىشود كه صد سال ديگر هم كارتان قابل بهرهبردارى باشد.
اما دنباله حديث يك درس خانوادگى دارد. مادر سعد بن معاذ در مراسم تدفين حضور داشت، وقتى چنين احترامى را از پيامبر ديد، خطاب به فرزندش گفت: «هنيئاً لَكَ الجَنَّةَ»؛ اينجا باز پيامبر صلى الله عليه و آله درس ديگرى داد.
فرمود: اى مادر سعد! مطمئن مباش! چون همينكه از قبر بيرون آمدم، قبر او را فشار داد. همه تعجب كردند كه فشار قبر براى چه؟ فرمود: «كانَ سَيِّيّءَ الْخُلُقِ مَعَ أَهْلِهِ»؛ چون با خانوادهاش بداخلاق بود.
از مجموع 16 دفتر مربوط به مراجع عظام تقليد در مدينه منوّره، امروز سه شنبه، 11 مجموعه متشكل از نماينده محترم و اعضاى هر دفتر با حضور در بعثه رهبرى با
1) 1. وسائل الشيعه، ج 3، ص 230.
سرپرست حجاج ديدار كردند.
اين ديدارها از ساعت 30/ 8 بامداد شروع شد و در دو نوبت صبح و بعدازظهر تا ساعت 4 بعد از ظهر ادامه يافت.
برنامهريزى ديدارها به گونهاى تنظيم شده بود كه اعضاى محترم هر دفتر در وقتى محدود و از پيش تعيين شده، بين 10 دقيقه تا بيست دقيقه، در محل برگزارى اين ديدارها حضور مىيافتند.
مباحث مطرح شده در اين جلسات كه گاه بين چند بعثه مشترك بود، عبارت بودند از:
رفتار مأموران سعودى در فرودگاه، گشتن چمدانهاى برخى كاروانها و نگشتن برخى ديگر، زنهاى سعودى داخل حرم مسلّط به زبان فارسى، نمازهاى جماعت حرم و ضرورت مشاركت در آنها، برنامههاى هفته حج، مباحث فقهى مبتلا به در حج، ضبط و مصادره كتب برخى بعثهها، رفت و آمد زنهاى ايرانى در بقيع، مقايسه سالهاى اوّل انقلاب ايران با اوضاع كنونى عراق، وضعيت لبنان و اعتصابها، مشكل محل اسكان برخى بعثهها، بحث انتخابات مجلس خبرگان، كيفيت تعامل با سعودىها، جمرات جديد ووضعيت برنامهريزى سعودىها، پيشنهاد اسكان كليه بعثهها در ساختمانى مشترك براى سالهاى آينده، تحركات آمريكايىها و عملكرد سعودىها، مزاحمت صداى زنگ تلفنهاى همراه در حرم و لزوم چارهانديشى، وضعيّت شيعيان در عربستان، مانع تراشىهاى سعودىها در جهت محدود يا تعطيل كردن دعاى كميل بين الحرمين، لزوم برخورد مسالمتآميز در مقابل مزاحمتها و بهانهتراشىهاى مأموران امر به معروف و نهى از منكر سعودى، لزوم دقّت بيشتر نسبت به اوقات شرعى مذكور در نشريه زائر و ...
هنوز هيچيك از علماى سنى يا وهابى حاضر در جلسات امتحان حفظ كل قرآن كريم از كودك معجزه ايرانى، سيد محمد حسين طباطبايى، خاطره آن روزها را از ياد نبردهاند. آنان با گذشت بيش از ده سال از آن واقعه، هنوز چهره مليح و معصومانه، صوت لطيف و كودكانه، لهجه عربى و قرائت صحيح و جوابهاى قاطعانه آن كودك ششساله قمى را بهياد دارند كه چگونه از هركجاى قرآن و از هر واژه قرآنى كه پرسيدند، جواب درست داد و در مقابل اشارتهاى پدرش كه پرسشهاى علما را با زبان اشاره به او مىفهماند، آيههايى متناسب ارائه داد و علاوه بر آن، با ارائه نمونههايى از خطبههاى نهجالبلاغه و اشعارى عربى آنان را به شگفتى واداشت.
بهنوشته «البلاد» (1)
، اين بار يك كودك مصرى باعث شگفتى علما و محققان حاضر در دومين اجلاس اوقاف در مكه مكرمه شد. در حالى كه حاضران آماده شنيدن گزارش چهارمين جلسه بودند، ناگهان دكتر سعيد قحطانى كه يك مبلغ مذهبى است، با آوردن اين كودك معجزه، همگان را به تحسين واداشت.
نامبرده با اين كودك در حضور همه گفتوگو كرد و او را از نظر حفظ قرآن كريم آزمود؛ بهنحوى كه باعث تعجب همه حضار شد. نام اين كودك مصرى عبدالفتاح محمد الأورش است، از روستاى شوير كه در 6 كيلومترى شهر «طنطاى» مصر واقع است.
پدربزرگ، پدر و مادر و خواهر و برادر وى نيز حافظ قرآن هستند. او از سن چهار و نيم
1) 1. ويژه نامه فارسى البلاد، ش 6.
سالگى حفظ قرآن را شروع و طى يك سال آن را كامل كرد.
دكتر قحطانى گفت: اين كودك روزانه 5 جزء و در هفته كل قرآن كريم را مرور و حفظ آن را تقويت مىكند. در حال حاضر 1050 بيت از ديوان شعر شاطبيه و 240 بيت از الفيه ابن مالك را نيز حفظ است.
مىبينيد كه محمدحسين طباطبايى طفل معجزه ايرانى نه فقط در ايران، بلكه در مصر هم اقتداكننده دارد!
رييس بانك توسعه اسلامى اعلام كرد كه اين بانك يك سايت اينترنتى مخصوص براى انجام قربانى حجاج بيتاللَّه الحرام را راهاندازى كرده است.
نامبرده گفت:
كسانى كه مىخواهند، براى حج امسال اقدام به خريد كوپنهاى قربانى نمايند، هم مىتوانند از كارتهاى عابربانك استفاده كنند و هم مىتوانند از طريق سايت اينترنتى www. adahi. com و حواله كردن مبلغ مورد نظر به حساب بانك اهلى تجارى، كوپن لازم را دريافت دارند.
رييس بانك توسعه اسلامى افزود:
دولت عربستان سعودى، طرح قربانى را با وكالت دادن بهنام «مَشروعُ الهَدْىِ والأَضْاحي» در اختيار بانك توسعه اسلامى قرار داد و بانك در جهت ايجاد تسهيلات براى حجاج، با فروش كوپن به مشتريان خود، وكالت براى ذبح قربانى از طرف آنان را بهعهده مىگيرد و در روز عيد قربان انجام عمل ذبح را بلافاصله به آنان اعلام مىكند.
قابل ذكر است كه بانك توسعه اسلامى براى موسم حج سال جارى 700 هزار رأس گوسفند وارد كرده كه با قيمت 405 ريال سعودى (معادل يكصد و يك هزار تومان) در اختيار حجاج قرار مىدهد.
بنابه گزارش روزنامه البلاد، اتحاديه اتوبوسرانى با همكارى شركتهاى حمل و نقل و مؤسسات دستاندركار حمل و نقل حجاج از روز شنبه گذشته دورهاى جهت آموزش چگونگى برخورد رانندگان با زائران بيتاللَّه آغاز كردند. در اين دوره علاوه بر ارائه آموزشهاى اخلاقى، آشناسازى مجدد رانندگان با قوانين عربستان نيز صورت مىگيرد كه افسران وزارت راه آن را بهعهده دارند.
كارشناسانى از وزارت كشور نيز عهدهدار بيان زيانهاى مواد مخدر و اثرات منفى آن بر رانندگان و ساير افراد جامعه هستند.
اين دوره تحت عنوان «رفتارشناسى رانندگان و اثرات آن» برگزار مىشود و طىّ آن علماى دين، رعايت اصول اخلاق اسلامى را به رانندگان آموزش مىدهند. مسؤوليتها و حقوق رانندگان نيز بخشى ديگر از اين آموزشهاست.
چهارشنبه 22/ 9/ 85
بيست و دوم ذيقعده 1427
رعايت منزلت طرف مقابل، در رفتار پيامبر صلى الله عليه و آله
خطيب جلسه سخنرانى عمومى بعثه، حجةالاسلام والمسلمين راشد يزدى، در بيان آداب تعليم و تربيت از ديدگاه قرآن و سنت نبوى گفت:
درك منزلت مخاطب از فنون معلمى است؛ اينكه با جوان، نوجوان، بچه و بزرگسال چگونه بايد برخورد كرد. معلم بزرگ انسانها، خداوند متعال كه بالاتر از او معلمى تصور نمىشود، فرمايشى دارد كه اگر مىخواهيد به فرزندانتان يا به هركس ديگر نماز و اخلاق و ديندارى بياموزيد، بايد مرتبه مخاطب را درك كنيد: ى ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُى حكمت يعنى براساس استدلال و منطق؛ موعظه حسنه يعنى براساس احساس و تأثيرگذارى اخلاقى؛ جدال يعنى گفتوگو و مناظره و سعى بر غلبه.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «نحن مَعاشِرَ الأنبياء أُمِرنا أَنْ نكلّمَ النّاسَ عَلى قدرِ عُقُولهم». باديهنشينى خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت: خدا را به من بشناسان.
پيامبر صلى الله عليه و آله پرسيد: شتردارى؟ گفت: آرى. فرمود: بعرة الإبل (پهن شتر)، بدون شتر ممكن است؟ گفت: نه. فرمود: اثر پا بدون پا مىشود؟ گفت: نه.
فرمود: اين آسمان وزمين بدون خدامىشود؟ گفت: أشهد أن لا إله إلّااللَّه و ...
حالا اگر يك عالم تحصيلكرده پيش پيامبر صلى الله عليه و آله آمده بود، باز هم پيامبر به «بَعْرَةُ الإِبِلِ تَدُلُّ عَلى البَعير» استدلال مىكرد؟
پيامبر صلى الله عليه و آله «معاذ بن جبل» را به يمن فرستاد و در كيفيت معامله با مردم به او وصيت كرد؛ از جمله فرمود: «صَلّ فيهم صَلاةَ أَضْعَفِهِمْ وكن رؤوفاً بهم»؛ نماز هم كه مىخوانى، مراعات حال ضعيفترين مأمومها را بكن و با آنان مهربان باش.
پيامبر در نماز بود و سجده را طولانى كرد. بعد از نماز يكى علت را پرسيد.
فرمود: بچه روى پشتم سوار شده بود. در نماز ديگر ركوع و سجود را خيلى سريع انجام داد. پرسيدند: چرا؟ فرمود: مگر نمىشنيديد بچهاى داشت گريه و بىتابى مىكرد؟
بچهاى تازه بهدنيا آمده بود، او را پيش پيامبر آوردند. در آغوش پيامبر بود كه شروع كرد به ادرار. شرمنده شدند و عجله كردند او را بگيرند.
حضرت طفل نگه داشتند تا آسوده شد. بعد فرمودند: مىخواستيد چه كنيد؟ اينكه نگهش داشتم، لباسم را نجس كرد، خدا آب داده مىشويم. اما اگر شما يكباره او را مىگرفتيد ناراحت مىشد و دامن جانش آلوده مىشد كه به آب دوعالم پاك نمىشد!
حالا اينكه مىگويند خواندن يك نماز در مسجدالنبى، بهتر است از هزار نماز در مسجد ديگر، فقط بهخاطر در و ديوار مسجد نيست، بهخاطر نزديكى به پيغمبر و ايجاد انگيزه در اقتداى به اوست. اينجا ارزان مىفروشند، اما گرانبهاترين چيز را مىدهند.
اين بيمارستان كه در يكى از خيابانهاى فرعى شارع العوالى، با فاصلهاى كوتاه از بعثه مقام معظم رهبرى واقع شده، ساختمانى چهارطبقه است كه راديولوژى و
آزمايشگاه آن در طبقه زيرزمين، بخش عمومى و داروخانه در طبقه همكف، درمانگاه تخصصى شامل بخشهاى تخصصى زنان و زايمان، ارتوپدى، چشمپزشكى، روانپزشكى، گوش و حلق و بينى و جراحى عمومى در طبقه اول، ccu و بخشهاى ويژه در طبقه دوم و بخش داخلى مشتمل بر 25 تخت بيمارستانى در طبقه سوم واقع شده است. بخش اورژانس، تخصصى قلب و داخلى نيز از ديگر بخشهاى اين بيمارستان است.
در اين بازديد، كليه قسمتهاى بيمارستان مورد بازديد قرار گرفت و مسؤولان هر قسمت توضيحاتى را خدمت نماينده محترم ولى فقيه ارائه دادند.
رييس بيمارستان جناب دكتر رجايى، ضمن همراهى هيئت، گزارش مختصرى پيرامون عملكرد بيمارستان بيان داشت و گفت:
به هر مراجعهكننده در همان ابتداى پذيرش، برگه نظرخواهى هم داده مىشود كه روى آنها كار مىشود و اگر نقصى يا شكايتى مطرح شده باشد، رسيدگى مىشود.
امسال تعداد مراجعان به بيمارستان كم شده و علت اين كاهش، اجراى كامل «طرح ارجاع» بوده كه بيمار ابتدا بايد به پزشك كاروان مراجعه كند و در صورت لزوم توسط خود پزشك، به بخش خاصى از بيمارستان معرفى شود؛ به عبارت ديگر سعى شده تا بيمارى بهطور مستقيم و بدون برگه معرفى پزشك كاروان، پذيرش نشود.
در سال جارى 4 پزشك رابط هم داريم كه بر عملكرد پزشكان كاروانها و فضا و امكانات كار آنان نظارت مىكنند. خوشبختانه امسال پزشك سال اول كه بخواهد حج تمتع بهجا آورد، نداريم. يعنى همه حج واجبشان را انجام دادهاند و علاوه بر تجربهاى كه دارند، مىتوانند بدون دغدغه اعمال و مناسك خود، به خدمت حجاج محترم بپردازند.
امسال روى فرهنگ بهداشت و درمان هم كار شده و 10 تا 15 دقيقه از جلسات كاروانها به فرهنگسازى بهداشتى و تذكرات پزشكى موجود در
جزوه، اختصاص يافته است.
تعداد كل پرسنل بيمارستان در مدينه اعم از پزشكان، پرستاران و غيره 145 نفر است كه خوشبختانه دو نفر از برادران روحانى هم جزو اين مجموعه هستند.
انتخاب پزشكان توسط هلال احمر در ايران و براساس امتيازات ثبتنامكنندگان صورت مىگيرد.
در اين جلسه كه با حضور نماينده مقام معظم رهبرى، معاونين بعثه، كاردار سفارت ايران در عربستان و رييس ستاد مدينه برگزار شد، آخرين هماهنگىهاى انجامشده بين مسؤولان ايرانى و مقامات عربستانى در مدينه منوره مورد بررسى قرار گرفت.
ملاقاتهاى انجامشده با نمايندگانى از امارت مدينه منوره و رييس پليس اين شهر جهت هماهنگىهاى لازم براى برگزارى 4 نوبت مراسم دعاى كميل كه دو مراسم در مدينه قبل و دو مراسم در مدينه بعد اجرا خواهد شد، از موضوعات مورد بحث در جلسه بود.
تشكر سعودىها از نظم مراسم دعاى كميل، گلايه از بلند بودن صداى بلندگوها، هشدار نسبت به درگير نشدن با روحانيون سعودى، تأكيد بر عدم دعوت از خارجىها و همكارى با مأموران امنيتى سعودى، از مسائل طرحشده توسط پليس مدينه بوده كه هيئت ديداركننده، متقابلًا از همكارى سال گذشته مسؤولان و نيروهاى انتظامى مدينه تشكر كرده، نسبت به برگزارى بدون هرگونه مشكل مراسم امسال اظهار اميدوارى كرد.
آيةاللَّه رىشهرى با تقدير از اقدامات انجامشده نسبت به حسن اجراى برنامه دعاى كميل و قسمتهاى مختلف آن و نيز مراقبت بر حفظ نظم در جايگاه و كيفيت استقرار روحانيون تذكراتى داده، از دستاندركاران اجرايى برگزارى مراسم دعاى كميل خواست كه تمام تلاش خود را بهكار گيرند تا اين مراسم با آرامش و شكوه لازم برگزار
گردد و بهانهاى به دست بهانهجويان براى تعطيل كردن آن داده نشود.
در ادامه جلسه آيةاللَّه رىشهرى با تأكيد بر ضرورت همفكرى و همكارى كليه معاونتها و مديريتهاى مختلف بعثه با شوراى راهبردى بعثه، گفت:
شوراى راهبردى كه براى تدوين سياستهاى كلان بعثه تشكيل شده، امسال هم چند نفر روى آن كار مىكنند. اطلاعات لازمه از كليه فعاليتهاى بعثه بايد جمعآورى و در اختيار برادران قرار گيرد. مسؤوليت شوراى راهبردى با آقاى محمد شريعتمدارى است؛ ايشان آقاى عابد جعفرى را اينجا تعيين كردند. آقاى ناظمى هم مسؤول دبيرخانه شورا هستند و قرار شده جلساتى دراينجا برگزار شود. ديشب هم يك جلسه بود.
بحث پايانى جلسه، عزيمت نماينده ولى فقيه به مكّه مكرمه در اوايل هفته آينده و تعيين وضعيت اداره امور كاروانهاى باقيمانده در مدينه و بخشهاى مختلف بعثه تا آخرين روز مقطع مدينهقبل بود كه طى آن سرپرست حجاج، بر ضرورت توجه كامل به ارائه تسهيلات مناسب براى انجام برنامههاى از پيشتعيين شده و دعاى كميل هفته آينده تأكيد كرد.
مسؤول بعثه حج اردن، «دكتر سميح احمد عثامنه»- كه استاد فقه و اصول دانشگاه اسلامى اردن است- در اين ديدار گزارشى مختصر از كيفيت خدماترسانى به حجاج اردنى ارائه داد و گفت:
كارهاى حج، تحت اشراف وزارت حج اردن صورت مىگيرد. گزينش حجاج براساس ثبتنام، با رعايت سقف يك هزار نفر از يك ميليون صورت مىگيرد كه با احتساب كلّ جمعيت كشور كه 6 ميليون است، حق اعزام شش هزار حاجى را داريم كه در همه آنها شرط سنى رعايت مىشود؛ بهطورى كه حجاج امسال همگى متولد 1943 ميلادى و پايينتر از آن هستند. يعنى بهجز همراهان ضرورى و اشخاص محرم بانوان تنها، كه
شرط سنى ندارند، عمر همگى حاجىهاى ما بالاتر از 63 سال است.
مجموع مدت سفر 21 روز است و حدود هزار نفر حاجى از طريق هوايى و بقيه از طريق زمينى به عربستان سفر مىكنند.
در مورد مسكن حجاج تا سال گذشته، ساختمانى با فاصله حداكثر 5/ 1 كيلومتر تا مسجدالنبى در مدينه و 5/ 2 كيلومتر تا مسجدالحرام در مكّه اجاره مىكرديم، اما امسال با گرفتن 100 دلار بيشتر از هر حاجى، همه را در منطقه مركزى اسكان دادهايم. ما براساس قانون متعارف بين حجاج اردنى، زنان و مردان را در طبقات مجزّا اسكان مىدهيم و زن و شوهر را با هم نمىگذاريم. هزينه سفر هر حاجى اردنى شامل مسكن و حمل و نقل از راه زمينى 1400 دلار است. البته ثروتمندانى هستند كه تعدادشان بيش از 70 نفر نيست؛ آنها در هتلهاى پنجستاره اقامت مىكنند. هر خانواده اتاق و سرويس مخصوص دارد و از غذا و خدمات ويژه هتل استفاده مىكند كه مخارج هركدام حدود پانزدههزار دلار مىشود.
دكتر سميح كه علاوه بر رياست هرساله بعثه اردن، مسؤوليت مؤسسه دارالحفظ قرآن كريم در اردن را نيز برعهده دارد، درباره مسابقات بينالمللى حفظ و قرائت قرآن كريم كه هرساله در اردن برگزار مىشود، گفت:
در اين مسابقات كه امسال چهاردهمين دوره آن برگزار شد، از 33 تا 40 كشور دنيا شركت مىكنند و تنها در مسابقات حفظ كل، 20 جزء و 10 جزء قرآن كريم ويژه خواهران 2300 شركتكننده از كشورهاى مختلف داشتيم.
او كه در سال 1975 ميلادى درس فقه و اصول را در دانشگاه مدينه شروع كرده و دكتراى خود را نيز از همين دانشگاه دريافت داشته، نسبت به جمهورى اسلامى علاقه فراوان دارد و احترامى كامل براى علماى ايران قائل است و متواضعانه ضمن دعوت نماينده مقام معظم رهبرى و ساير همكاران ايشان براى ديدار از اردن مىگويد: «نَكْتَحِلْ عُيُونَنا بِتُرابِ اقْدامِكُمُ»؛ شما به اردن تشريف بياوريد و ما خاك قدمهاى شما را سرمه
ديدگانمان مىسازيم.
آيةاللَّه رىشهرى با ابراز خرسندى از اين ديدار، ايام حج را بهترين فرصت براى نزديكتر ساختن صفوف امت اسلام دانست و افزود:
در شرايط كنونى كه بهدليل تفرقه مسلمانان، دشمنان اسلام بر بعضى مناطق اسلامى سلطه دارند و افكار خود را بر مسلمانان تحميل مىكنند، وحدت امت اسلامى بيش از هر زمان ديگر ضرورى است.
سرپرست حجاج ايرانى وضعيت اسفبار مردم فلسطين و خطرات پيش روى ملت عراق را نتيجه تفرقه امت مسلمان دنيا دانست و بر ضرورت حمايت جهان اسلام از مردم تحت ستم فلسطين و عراق تأكيد كرد.
در اين ديدار هر دو طرف، بر ضرورت تحكيم روابط برادرانه بين دو كشور و گسترش ارتباطات فرهنگى دو ملت مسلمان ايران و اردن تأكيد كردند.
سال پيامبر، شهر پيامبر، سخن درباره پيامبر، با زائران پيامبر، همه شرايط براى بهرهگيرى از اخلاق پيامبر آماده است. يكى از چيزهايى كه هيچكس از آن حضرت نديده، سنگدلى، تعدى و خشونت در اخلاق بود.
خطيب امروز جلسه عمومى بعثه مقام معظّم رهبرى، با بيان مقدمه مذكور، به ذكر يكى ديگر از ويژگىهاى اخلاقى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پرداخت و گفت:
خدا در حديث قدسى فرمود: «لا يَسَعُنى أرضي ولا سَمائي، ولكن يَسَعُنى قَلبُ عَبدِيَ المُؤْمِنِ (1)
». تنها قلب نرم و با ظرفيت بنده مؤمن خداست كه جايگاه خداست. حالا چهجورى بايد فهميد كه قلب نرم و ملايم است يا سخت و خشن؟ ميخ را بر ديوار مىكوبى سال آينده هم اثرش هست. اما دستت را تا مرفق در آب مىكنى، بيرون كه مىآورى جايش از بين مىرود.
1) 1. عوالى اللآلى، ج 4، ص 7.
به تو مىگويند: فلانى غيبتت را كرد، اگر بهدل گرفتى و تا مدتها از او دلآزرده بودى، قلبت مثل همان ديوار سخت و كمظرفيت است.
اميرمؤمنان عليه السلام فرمود: اگر كسى كنار گوش راست من سخن ناروا و حرف درشتى بگويد و بلافاصله بغل گوش چپم عذرخواهى كند، او را مىبخشم.
مالك اشتر نخعى، سپهسالار لشكر على عليه السلام بود؛ در بازار كسى به او اهانت كرد و مالك به مسجد رفت تا برايش دعا كند و از خدا بخواهد كه او را بهخاطر اين جسارت و اهانت مؤاخذه نكند.
با روزگار در زد و خورديم و مىزنيم او سنگ را به شيشه و ما شيشه را به سنگ
اين ناراحتىها كه بين ماست، اين عصبانيتهايى كه از همديگر پيدا مىكنيم، اين درگيرىهايى كه در خانه و كوچه و بازار و سركار داريم، از بينبرنده عمر و نابودكننده صفا و معنويتهاست. بياييد از پيامبر صلى الله عليه و آله خوشخلقى و مهربانى با ديگران را بياموزيم و از هيچكس كينه بهدل نگيريم:
روبهرو بودن ندارد لذّتى در كنار هم نشستن لذت است
روابط عمومى بعثه مقام معظم رهبرى با صدور اعلاميهاى، ضمن دعوت از زائران ايرانى بيتاللَّه الحرام بهمنظور شركت در مراسم دعاى كميل كه در جوار حرم شريف نبوى و قبرستان مظلوم بقيع برگزار مىگردد، با آرزوى قبولى طاعات و عبادات برادران و خواهران گرامى هموطن، بر موارد زير تأكيد كرد:
حداكثر تا ساعت 30/ 21 با هدايت روحانيون محترم و نظارت مديران محترم كاروانها، در محل برگزارى مراسم حضور يافته و استقرار زائران پايان پذيرفته باشد.
در مسير حركت بهسوى بقيع و هنگام مراجعت به كاروانها، بهمنظور ارائه تصويرى شايسته از رشد و نظم و متانت ملت مسلمان ايران و با هدف رعايت مقررات و موازين، از سر دادن هرگونه شعار و حتى ذكر صلوات با صداى بلند خوددارى نمايند.
در طول مسير رفت و برگشت، بهمنظور حفظ سلامتى و تندرستى خود، مقررات راهنمايى و رانندگى را كاملًا رعايت نموده، حركت در مسير به نحوى باشد كه مطلقاً موجب ايجاد ترافيك نشده، هنگام استقرار در محل برگزارى دعا، به تذكرات نيروهاى راهنما و انتظامات كاملًا توجه نمايند.
مديران محترم كاروانها با تهيه حداقل دو تابلوى راهنما، بهمنظور راهنمايى زائران محترم، به آنان توصيه نمايند تا با توجه به شرايط جوى و هواى متغير مدينه، ملبس به پوشش مناسب باشند و زيرانداز مناسب نيز با خود به همراه آورند.
زائران محترم، از برگزارى مراسم جداگانه در مقابل قبرستان شريف بقيع اجتناب نموده، صرفاً بهدعايى كه از طريق تريبون اجرا و پخش مىشود توجه فرمايند.
بعد از استقرار در محل برگزارى مراسم، تابلوهاى راهنماى كاروان را بهنحوى در كنار خود و بر روى سطح زمين قرار دهند كه عظمت و يكپارچگى حضور ملت بزرگ ايران اسلامى را تحتالشعاع قرار نداده، امكان تصويربردارى مناسب از مراسم فراهم گردد.
در طول برگزارى مراسم دعا، ضمن رعايت نظم و سكوت شايسته، شرايطى را فراهم سازند تا اين مراسم عرفانى و معنوى باشكوه تمام برگزار گردد.
پس از پايان مراسم دعا، به احترام حرم شريف نبوى، كليه وسايل اضافى و زايد را از محل استقرار خود جمعآورى و زيراندازها را نيز از محل خارج نمايند.
باتوجه به اينكه مراسم يادشده بهصورت كامل و از زواياى مختلف فيلمبردارى خواهد شد و زائران محترم ايرانى مىتوانند فيلم كامل مراسم را دريافت نمايند، بهمنظور حفظ نظم مراسم و جلوگيرى از اخلال در برگزارى آن، توصيه مىشود از عكسبردارى و فيلمبردارى جداگانه خوددارى فرمايند.
رجاى واثق دارد، بذل عنايات ويژه حجاج ايرانى بيتاللَّه الحرام و توجه به تذكرات روحانيان محترم و مديران محترم كاروانهاى حج و نيروهاى انتظامات مردمى موجب آن خواهد شد تا از رهگذر تعهد و هوشيارى زائران ايرانى، مراسمى باشكوه و
بهيادماندنى برگزار شود و آنان پاداش خود را در قالب استجابت دعاهاى خويش از خداوند بزرگ و قاضىالحاجات دريافت نمايند.
سيد مصطفى خاكسار، رييس سازمان حج و زيارت براى اطمينان از وضعيت اجرايى برنامههاى پيشبينى شده در استقبال و پذيرايى «ضيوفالرحمان»، پس از اقامتى چندروزه در مدينه منوره، امروز اين شهر را به مقصد مكه مكرمه ترك گفت. وى در اين سفر كوتاه علاوه به بررسى وضعيت امور ستادى و خدماتى و اطمينان از روند اجرائيات حج در مكه مكرمه با مسؤولان ذيربط سعودى نيز گفتوگو خواهد كرد.
طبق برنامه مقرر، رييس سازمان و مسؤولان ستاد مكّه همچنين از مراحل پيشرفت عمليات احداث پروژه جديد پل جمرات نيز بازديد بهعمل خواهند آورد و از كيفيت تغييرات ايجادشده در محل و برنامه رمى جمرات حجاج ايرانى مطلع خواهند گشت.
اولين گروه زائران ايرانى مدينهقبل، امروز چهارشنبه، پس از يك هفته اقامت در جوار مرقد نورانى رسولاللَّه صلى الله عليه و آله در مدينه منوره، عازم مسجد شجره شدند تا پس از احرام در اين ميقات، به مكه مكرمه عزيمت نمايند.
گفتنى است كه سفر اين زائران از مدينه منوره به مكّه، همزمان با اولين پرواز حجاج به جده، يعنى مصادف با سفر اولين كاروانهاى مدينه بعد از ايران به مكه مكرمه است.
زائران ايرانى كه از جده به مكّه منتقل مىشوند در ميقات جحفه، مراسم با معنويت احرام بستن را بهجا مىآورند.
رييس ستاد مدينه اعلام كرده كه انتقال تدريجى كاروانهاى مدينهقبل به مكه مكرمه تا دوشنبه 4/ 10/ 85 ادامه خواهد يافت كه در اين تاريخ آخرين كاروانهاى
زائران ايرانى مدينهبعد نيز با پروازهاى جده به عربستان انتقال يافته و در مكه مكرمه مستقر خواهند شد.
سازمان حج و زيارت امروز با انتشار اطلاعيهاى، خطاب به زائرانى كه هماكنون در مدينه منوره حضور دارند و طى روزهاى آينده به مكه مكرمه عزيمت خواهند نمود، توصيههايى را براى بهرهگيرى بيشتر از بركات اين سرزمين در اين سفر معنوى ارائه كرد.
در اين اطلاعيه آمده است:
اينك كه توفيق تشرف به آستان نبى اكرم صلى الله عليه و آله و زيارت مراقد شريف بقيع يارتان شده و آماده مىشويد تا بهزودى جهت انجام اعمال واجب خود راهى سرزمين مكّه مكرمه و مشاعر مقدس شويد، رعايت نكات ذيل براى رفاه حال شما مفيد خواهد بود:
مطلع باشيد كه شرايط محيطى شهر مكّه و وضعيت ساختمانها و بهطور كلى زيستن در مكّه نسبت به اوضاع موجود در مدينه متفاوت است؛ در مكّه ساختمانهاى محل استقرار شما به نسبت مدينه از حرم دورتر است و بايد از وسيله نقليهاى كه شبانهروزى در خدمت شماست استفاده كنيد.
همچنين ازدحام جمعيت نيز فراوانتر است. ترافيك و فشردگى خودروها فوقالعاده است و به همين دليل رساندن غذا به كاروانها از مراكز پخت بهسختى انجام مىگيرد و بعضاً غذا را در داخل ساختمان مىپزند. اسكان در اتاقها فشردهتر از مدينه است. بهطور كلى خدماترسانى به زائران دشوار است. ضمن اينكه اعمال واجب حج را در پيش داريد و حفظ انرژى و سلامتى براى انجام مناسك و دقت در صحت آن اهميت دارد؛ بنابراين لازم است بيش از هرچيز به فكر برنامهريزى بهمنظور حضور و بهرهگيرى بيشتر و عميقتر از فضاى معنوى سفر باشيد تا خداى ناخواسته در بازگشت به كشور در حسرت عدم بهرهبردارى از اين
فرصت گرانبها نمانيم.
همچنين مراقب سلامتى و حفظ انرژى خود باشيد و از انجام كارهاى غيرضرورى- كه موجب صدمهديدن و به هم خوردن برنامههاى زيارتى و عبادى و معنوى است- بپرهيزيد. امورى مانند خريد سوغات را كه معمولًا فكر و جسم انسان را مىآزارد و بسيار وقتگير است، ساده برگزار كنيد تا به اصل سفر شما لطمه نخورد.
حيف است كه اوقات عزيز معنوى به اين راحتى از دست برود. با توجه به اين كه در حال حاضر يك ايرانى متقاضى بايد تقريباً ده سال بعد از ثبتنام در انتظار تشرف بماند.
ضمن اينكه براى تهيه سوغات، فروشگاههاى شاهد اقلامى را فراهم كردهاند كه دفترچه راهنماى مشخصات و قيمت آنها قبلًا در اختيار شما قرار گرفته است.
زائران حرم پيامبر صلى الله عليه و آله در «روضةالنبى» گرد آمده بودند. از كشورهاى مختلف دنيا بودند، ولى اكثريت آنان كه حال خوشى داشتند و عاشقانه به ديار پيامبر صلى الله عليه و آله و خاطرات پرمرارت پس از وفات پيامبر در كنار محراب و منبر گريه مىكردند، ايرانىها بودند؛ يكى نماز مىخواند و مىگريست، يكى قرآن مىخواند و به ياد قرآنخواندنهاى پيامبر در همين مكان اشك مىريخت، يكى زيارتنامه مىخواند و با ياد رنجهاى پيامبر صلى الله عليه و آله و خانهنشينىهاى على عليه السلام و مظلوميتهاى زهراى اطهر عليها السلام آهسته مىناليد.
در اطراف من يكىدو عرب مصرى و يك مالزيايى و در سمت چپم چند ايرانى بودند. ناگهان مردى با عجله به يكى از آن چند ايرانى نزديك شد و با نگرانى گفت:
آقاى دكتر! زود بياييد يكى از افراد كاروان حالش خيلى بد شده. دكتر كه جوانى 35 ساله بهنظر مىرسيد، بىدرنگ كتاب دعايش را بست، بلند شد و پرسيد: كى؟ كجا؟ مرد گفت:
سيد رحيم، آقا، مىشناسيدش. هردو راه افتاده بودند و شنيدم كه مرد به دكتر مىگفت:
يكهو افتاد! با خودم گفتم: خوش بهحالش! و بعد در نظرم مجسم كردم يك نفر سيد را كه در داخل مسجدالنبى كنار روضه پيامبر كه باغى از باغهاى بهشت است، افتاده. شايد وقتى دكتر به بالين او مىرسد، زنده باشد. شايد هم به آرزويش رسيده باشد. آرزويى كه خيلىها دارند.
امروز كه دارم اين ماجرا را مىنويسم، سه روز از آن قضيه مىگذرد. سومين صفحه از پنجمين شماره زائر را پيشرو دارم كه نوشته است: «شامگاه نوزدهم ذيقعده، برابر با نوزدهم دىماه سال 1385 يكى از زائران ايرانى در مسجدالنبى صلى الله عليه و آله دارفانى را وداع گفت. «سيد رحيم خاتمى» كه از اهالى اراك بود و با كاروان 13217 از اين شهرستان عازم مدينه منوره شده بود، پس از حضور در روضةالنبى دعوت حق را لبيك گفت. اين زائر ايرانى 65 بهار از عمرش گذشته بود. نشريه زائر درگذشت اين حاجى عاشق را به خانواده و همسفرانش تسليت مىگويد.»
برايم تعبير «حاجى عاشق» جالب بود. اين هم يكجور پاداش عاشقى است. و چه پاداش ارزشمندى؛ جان دادن در خانه معشوق! سيد باشى از نسل پيامبر، رحيم باشى هموصف پيامبر و خاتمى، منسوب به خاتميت او. و به مهمانى او آمده باشى و در روضه او بر سر سفره رحمت او نشسته باشى كه يكباره خداى رحمان و رحيم تو را به سوى خويش بخواند!
نشريه زائر امروز براى اولينبار، نيمى از يك ستون در صفحه اخبار حج را بهعنوان «اخبار كوتاه مدينه» اختصاص داده كه حاوى چند خبر است:
مسؤول واحد اهل سنت بعثه رهبرى همچنين در اينباره گفت: «شرايط و امكانات برخوردارى از سفر معنوى حج در همه زمينههاى خدماتى و فرهنگى براى تمام شيفتگان و خداجويان شيعه و اهلسنت يكسان است».
عموپورنگ چهره مورد علاقه كودكان ايران، عصر دوشنبه براى عزيمت به سفر حج با بينندگان برنامه كودك و نوجوان شبكه اول سيما خداحافظى كرد و عصر ديروز وارد مدينه شد.
اولين نشست عمومى خواهران معينه كاروانها بهمنظور بررسىراههاى وحدت رويه و خدمترسانى فرهنگى و مراقبتهاى فقهى ويژه خواهران زائر، ساعت 10 صبح ديروز در بعثه رهبر معظم انقلاب برگزار شد.
روزانه بيش از 15 نفر از نيروهاى خدماتى و آشپز كاروانها مورد آزمايش قرار مىگيرند. خبرنگار زائر در مدينه ضمن حضور در يكى از مراكز آزمايشگاهى در شارع السلطان مدينه در جريان چگونگى آزمايش نيروهاى خدماتى قرار گرفت.
براساس اين گزارش، اين نيروها كه در هنگام گزينش و اعزام به عربستان، همه مراحل تست آزمايشگاهى را در ايران گذرانده بودند، با اين حال براى افزايش ضريب اطمينان موظف شدهاند يك بار ديگر اين آزمايشها را تكرار كنند. تاكنون هيچ موردى از مشكلدار بودن نيروهاى خدماتى مشاهده نشده است.
قابل ذكر است كه اين دقت و اصرار در سلامت و صحت نيروهاى آشپزخانه و خدمات و سختگيرى در رعايت بهداشت، چه از طرف هيئت پزشكى و بهداشت حج جمهورى اسلامى ايران و چه از طرف سعودىها، بهخاطر تجمع زوار مليتهاى مختلف
در اماكن محدود و تماسهاى مكرر در موارد ازدحام صورت مىگيرد كه با آگاهى از بيمارىهاى واگيردار در بسيارى از كشورها، خطر ابتلا در اين نيروها را افزايش مىدهد.
مدينه خبرنگار زائر: مديرعامل مؤسسه فرهنگى مشعر در گفت و گوى اختصاصى با خبرنگار ما گفت: تاكنون بيش از 550 اثر مربوط به حج و زيارت توسط اين مؤسسه چاپ و توزيع شده است.
مجيد آخوندزاده افزود: كليه مراسم مكّه و مدينه در ايام موسم و كليه برنامههايى كه در كاروانها برگزار مىشود، توسط اين مؤسسه ضبط مىشود و بىدرنگ در اختيار زائران قرار مىگيرد. وى خاطرنشان كرد: «امسال براى اولين بار بلافاصله پس از مراسم دعاى عرفه، سىدى و نوار ويديويى مراسم در محل آماده تحويل و توزيع بين علاقهمندان است».
بهگفته آخوندزاده، در حال حاضر، مؤسسه مشعر علاوه بر عربستان، در كشور سوريه هم فعال است و اميدواريم بهزودى بااستقرار در مشاهد مشرفه عراق بتوانيم به زائران عتبات عاليات نيز سرويس مناسب ارائه دهيم.
بنا به گزارش روزنامه البلاد، در چارچوب تلاشهاى وزارت امور اسلامى و اوقاف و دعوت و ارشاد عربستان، از روز سهشنبه 21/ ذيقعده/ 1427 ساعت 30/ 9 شب، برنامه تلويزيونى و تبليغى «مناسك گام به گام حج» از كانال ماهوارهاى «إقرأ» پخش مىشود. اين كانال يكى از چندين كانال ماهوارهاى سعودى است كه به ادعاى گردانندگانش 30 ميليون بيننده در سراسر جهان دارد.
هدف از اين برنامه شرح مناسك حج بهشيوه مدرن و معاصر اعلام شده است. از طرفى مشاور وزير امور اسلامى و رييس كميته تبليغات اسلامى در همين رابطه اعلام كرد
كه همهروزه ساعت 9 تا 10 شب فيلمى از استقبال از كاروانهاى حج توسط مردم عربستان از تلويزيون پخش مىشود. در اين فيلمها علاوه بر ارائه گزارشهايى تصويرى از امكانات و خدمات دولت، بخشهايى در توضيح امور عقايد و اركان اسلام و انجام مناسك حج نيز وجود دارد.
در اين برنامهها، تماس تلفنى با نمايندگان وزارت اسلامى نيز برقرار خواهد شد كه طى آن، گزارشها و توضيحات آنان درباره موضوعات مختلف پخش مىشود.
فيلم مستندى از چگونگى احرام، محرمات احرام، اعمال مكّه، احكام عرفه و مزدلفه، قربانى و رمى جمرات و نيز آداب زيارت مسجدالنبى هم تهيه شده كه طى اين برنامههاى ويژه ايام حج نمايش داده خواهد شد.
مؤسسه اهلى مطوّفان كشورهاى عربى، 10 دفتر را به استقبال حجاج كشورهاى عربى اختصاص داد كه 4 دفتر آن در فرودگاه مدينةالحجاج جده، 2 دفتر در بندر اسلامى جده، 3 دفتر در مدينه منوره و 1 دفتر در مشاعر مقدسه قرار دارد.
اين دفاتر مجهز به سيستم رايانه است و علاوه بر 60 دستگاه كامپيوتر، 500 كارمند نيز آموزشهاى لازم را ديده، تنها در موسم حج در خدمت اين دفاتر خواهند بود.
گفتنى است كه در سال جارى 350 هزار حاجى از 22 كشور عربى به عربستان مىآيند كه 30 هزار نفر از حجاج، عراقى هستند كه نخستين گروه آنان روز دوشنبه از طريق فرودگاه جده به عربستان وارد و رهسپار مدينه شدند.
طبق خبرى ديگر كه در تاريخ 19/ 9/ 85 در همين روزنامه چاپ شد، تعداد 111 نفر از كاروانداران حجاج كشورهاى عربى فعاليت خود را رسماً آغاز كردند.
رييس جمعيت كاروانداران كشورهاى عربى دراين باره گفت: «تعداد 2300 نفر از جوانان سعودى را كه آمادگى لازم را داشتهاند، از مناطق مختلف جهت راهنمايى حجاج كشورهاى عربى انتخاب كرديم».
كار بهرهبردارى از دو مرحله طرح توسعه پل «جمرات» در حومه شهر مكه مكرمه آغاز شد.
روزنامه «عرب نيوز» چاپ عربستان به نقل از «حبيب زينالعابدين» معاون وزير امور شهرى سعودى، هدف از اين طرح را تسهيل در مراسم رمى جمرات و جلوگيرى از بروز حادثه احتمالى عنوان كرد.
به گزارش واحد ارتباطات خبرى بعثه رهبر معظم انقلاب، زينالعابدين گفت: با اجراى اين طرح بهپهناى مرحله اول پل جمرات 30 متر اضافه شده و تعداد بيشترى از زائران مىتوانند از اين پل رفت و آمد كنند.
وى افزود: كارهاى تكميلى پل، بعد از ايام مناسك حج شروع مىشود و مرحله دوم و سوم طرح در سال آينده آماده خواهد شد.
دولت عربستان امسال براى جلوگيرى از ازدحام زائران خانه خدا در منطقه جمرات برنامهريزى كرده است كه براساس آن زائران كشورهاى مختلف طبق زمانبندى به جمرات وارد مىشوند.
پنجشنبه 23/ 9/ 85
بيست و سوم ذيقعده 1427
«شبى با قرآن» در جوار حرم پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله
«كاروانيان نور» جمهورى اسلامى ايران، متشكّل از قاريان و تواشيح خوانان بين المللى ايران، چهارشنبه شب در بعثه مقام معظّم رهبرى در مدينه منوّره گردهم آمدند و با برگزارى آيين «شبى با قرآن»، آياتى از كتاب الهى و آسمانى را به گوشجان زائران شيفته و تشنه معنويّت رساندند.
در اين مراسم كه در سالن اجتماعات بعثه برگزار شد، علاوه بر جمع كثيرى از زائران مرد و زن ايرانى، روحانيون و مديران كاروانها، تعدادى از شخصيّتهاى خارجى شركتكننده در حج سال جارى نيز حضور داشتند.
اين برنامه با همّت «كاروان نور» و «راديو قرآن» برگزار شد و جمعى از استادان، قاريان و حافظان بين المللى قرآن از چند كشور ديگر، ميهمانان ويژه مراسم بودند.
گروهى از زائران اهل سنّت ايرانى نيز در كنار خيل خواهران و برادران شيعه خود، با حضور در اين آيين، عشق و ارادت خويش رابه قرآن مجيد به نمايش گذاشتند.
اجراى اين برنامه را استاد عباس سليمى به عهده داشت و چند تن از قاريان بينالمللى از جمله: سيد حسن موسوى، مرتضى آقايى و سيد كريم موسوى به تلاوت
آيات روحبخش قرآن كريم و انجام نيايش پرداختند.
گروههايى از زائران كاروانهاى قم، اصفهان و تهران نيز در اين مراسم شركت داشتند. قرار است مراسم مشابهى با عنوان «محفل انس با قرآن» در هفته آينده سه شنبه 28/ 9/ 85 در همين سالن برگزار گردد.
بعد از ظهر امروز نماينده مقام معظم رهبرى و هيئت همراه، در ميان شور و نشاط كاركنان و دستاندركاران آشپزخانه مركزى «الدخيل»، در مدينه منوره از قسمتهاى مختلف آشپزخانه بازديد كردند.
طارق الدخيل به همراه دو برادر خود مالك آشپزخانه است و علاوه بر آن چندين هتل از جمله هتل محل استقرار بعثه رهبرى نيز تحت ملكيت اوست. صفوت عباسى كه مصرىالأصل و مقيم سعودى است، از طرف مالك آشپزخانه «الدخيل» مديريت آن را بهعهده دارد. علاوه بر او آقاى نظافتى از طرف بعثه مسئوليت اشراف ادارى بر اين آشپزخانه و آشپزخانه مركزى ديگر در مدينه را دارد. 110 كارمند طبّاخ و دستيار طبّاخ ايرانى و 220 نفر غير ايرانى كارهاى مختلف تأمين مواد، آمادهسازى مواد، نظافت، پخت و پز، حمل و نقل و ... را بهعهده دارند.
مسؤولان آزمايشگاه آشپزخانه موظّفند انواع مواد غذايى بهويژه گوشت مرغ، ماهى و ... را در هنگام تحويل و قبل از طبخ، مورد آزمايش قرار دهند و از بهداشت آن مطمئن شوند.
در سالن آمادهسازى گوشت، مرغ و ماهى، يك سالن مخصوص آمادهسازى سبزيجات، يك سالن مخصوص دستگاههاى كبابپزى داراى سه دستگاه اتوماتيك- كه هركدام 5000 سيخ كباب را در هر ساعت مىپزند- و 10 دستگاه كبابپزى عادى با ظرفيت 40 سيخ در هر نوبت، يك سالن بزرگ انبار، يك سالن بزرگ جهت شستن و در آب نمك گذاشتن برنج، يك سالن براى شستشوى ديگها و دو سالن محل استقرار
هيترها كه غذاهاى پختهشده تا زمان حمل به هتلها و استفاده زوار در آنها گرم نگهداشته مىشود، از ديگر بخشهاى اين آشپزخانه بزرگ است.
در گاراژ اختصاصى آشپزخانه 10 دستگاه كاميون ويژه پارك شدهاند كه هركدام با نقل 24 هيتر غذاى زوّار ايرانى را رأس ساعات مقرّر در هر ظهر و شب به هتلهاى محل استقرار آنان مىرسانند.
آيةاللَّه رىشهرى پس از بازديد مراحل مختلف تهيه و آمادهسازى مواد غذايى و آگاهى بر كيفيت اقدامات شبانهروزى در پخت و توزيع غذا، از تلاش كاركنان و مسؤولان آشپزخانه مركزى قدردانى كرده، از نوع غذاها و كيفيت پخت آنها اظهار رضايت نمود.
طرح پخت متمركز غذا در مدينه منوره و مكه مكرمه براى پنجمين سال متوالى زير نظر كميته تداركات و تغذيه سازمان حج و زيارت انجام مىشود كه در اين بازديد نيز حضور داشتند.
آقاى نظافتى مسؤول آشپزخانههاى متمركز مدينه در گزارشى مختصر براى بازديدكنندگان گفت: «آشپزخانههاى سازمان در هر ظهر و شب 26000 وعده غذا را طبق برنامه مصوّب، با روش مكانيزه و مطابق استاندارد، آماده و در اختيار كاروانها قرار مىدهند».
او افزود: «از ويژگىهاى پخت متمركز غذا در حج سال 85، افزايش تجهيزات نگهدارى مواد غذايى و پخت غذا، افزايش كيفيت مواد غذايى، آموزش كادر اجرايى آشپزخانهها و مراقبت بيشتر نسبت به بهداشت آشپزخانه و صحت كاركنان ايرانى و غير ايرانى است».
نماينده سازمان در مديريت آشپزخانه، نسبت به ميزان استفاده زوّار از پخت متمركز گفت:
در مدينه منوره پخت كليه غذاى مورد نياز كاروانها متمركز است. اما در مكّه امسال 60% از پخت متمركز و 40% از غذاى آشپزخانه كاروانها
استفاده مىكنند كه اين 40% هم به تدريج از غذاى آشپزخانه متمركز استفاده خواهند كرد.
يك مقام مسؤول تغذيه در بعثه مقام معظم رهبرى گفت:
نتايج نظرسنجىهاى انجام شده از زائران ايرانى نشان مىدهد كه رضايت نسبى از بهبود كيفيت پخت غذا در سيستم پخت متمركز در مدينه منوره و مكه مكرمه وجود دارد و رضايت زائران هر سال نسبت به سال قبل افزايش داشته است.
اين مسؤول در مقايسه بين وضعيت غذايى زائران ايرانى و ساير كشورها گفت:
روش جمهورى اسلامى ايران در پخت متمركز غذاى حجاج براى بسيارى از كشورهاى اسلامى الگو قرار گرفته و كشورهاى مختلف در مذاكرات خود با مسؤولان ستاد حج جمهورى اسلامى ايران خواستار بهرهگيرى از تجارب سازمان حج ايران در اين زمينه هستند.
وى در پاسخ سئوالى درباره مقايسه ايران با ساير كشورها از حيث درصد استفاده از پخت متمركز گفت:
در بين چند كشور مانند اندونزى، مالزى و عراق كه از روش پخت متمركز غذا استفاده مىكنند، بهترين، متنوعترين و گستردهترين طرح و برنامه غذايى را ايرانىها دارند و هيچ كشورى مانند ايران حجم زياد پخت متمركز و درصد بالاى استفادهكنندگان از آن را ندارد.
در طرح پخت متمركز، اصول و استانداردهاى مختلف پخت و توزيع غذا در شرايط متفاوت حج رعايت مىشود و بازرسانى از طرف بعثه مقام معظم رهبرى بهطور مستمر، با نظم و برنامهاى معّين نسبت به مراحل مختلف، تأمين، نگهدارى، تنظيف، آمادهسازى، پخت و توزيع غذاها بازديد و نظارت مىكنند.
در ايام حج در عربستان، بسيارى از زائران كشورهاى مختلف از جمله تركيه، بخشى از وقت خود را در ايام حج صرف پختن غذا مىكنند و يا غذاى مورد نياز خود را بهصورت آزاد و شخصى از اغذيه فروشىهاى مكّه و مدينه تأمين مىكنند كه فاقد
استانداردهاى بهداشتى و كيفيت علمى لازم است. از نظر بسيارى از كارشناسان تغذيه در كشور عربستان، زائران ايرانى در مقايسه با زائران ديگر كشورها در ايام حج از بهترين و مناسبترين تغذيه برخوردارند.
آية اللَّه مكارم شيرازى از مراجع عظام تقليد، نسبت به اقدامات سعودىها در تغيير وضعيّت رمى جمرات انتقاد كرد.
بنابه گزارش برخى خبرگزارىها، مسؤولان عربستان در پى كشته شدن مسلمانان در اثر ازدحام جمعيّت هنگام رمى جمرات، طى چند سال اخير، تصميم به بازسازى جمرات و افزايش تعداد طبقات پل جمرات و زمانبندى رمى و تقسيم حجّاج در راهروهاى هفتگانهاى گرفتهاند كه هر راهرو به بخشى از جمره منتهى مىشود و از مخلوط شدن جمعيّت و ازدحام بىمورد جلوگيرى مىكند.
آية اللَّه مكارم با استنداد به مندرجات پايگاه اينترنتى سعودى «الجمرات» (1)و تصاوير مربوطه، كه موهم تقسيمبندى اصل هر جمره به هفت قسمت است (2)، مطالبى توضيحى و اعتراضآميز را در ابتداى درس خارج فقه اظهار داشتند كه متن آن به شرح ذيل است:
جمرات در امسال با سالهاى قبل تفاوت كرده و عربستان تغييرات عظيمى در جمرات ايجاد كرده و به جاى هر جمره، هفت جمره درست كرده كه طول هر كدام 125 متر و در مجموع حدود هزار متر است. در زير اين جمرات مكانى به صورت قيف است كه ريگهاى جمره به مركز آن و همان جاى سابق اصلى مىريزد.
مطابق فتواى ما مشكل حل است، ولى فقهاى ديگر اين مبتنا را نپذيرفتهاند، مشكل
بزرگى دارند.
ما معتقديم «جمرة» به معنى «مجتمع الحصى» (محل جمع شدن سنگريزهها) است، و ستونها علامت و شاخص هستند. در رسالهاى كه در اين زمينه نوشتهايم، حدود پنجاه مدرك براى اين معنا از شيعه و اهل سنّت نقل كردهايم. مطابق فتواى ما، هرجا بزنند به جاى اصلى مىافتد و اين كافى است، چون در روايات داريم كه اگر سنگ به راحله و انسان ديگر و يا جاى ديگر بخورد و به «جمره» بيفتد، كافى است. ولى آنها كه مىگويند بايد به ستون بخورد، الآن ستونى در كار نيست؛ به جاى يك ستون، هفت ستون است.
اينجا يك سئوال مطرح است: آيا عربستان سعودى و علماى حجاز حق دارند هرگونه كه دلشان بخواهد، اعمال و مناسك را تغيير دهند؟ آيا نبايد شورايى تشكيل شود و از همه علما نظرخواهى شود؟ اينها چه ولايتى بر مشاهد مشرّفه دارند؟ چرا علماى اسلام اعتراض نمىكنند؟ آنها بايد با مشورت با علماى بلاد ديگر اين كارها را انجام دهند و نبايد علما ساكت بنشينند، بايد اعتراض كنند، چون متعلّق به تمام مسلمين است.
امروز پس از انتشار خبر موضعگيرى آيةاللَّه مكارم در سايتهاى خبرى، تحرك بىسابقهاى در بعثه بهوجود آمد؛ تقريباً در همه جلسات بهگونهاى در اينباره سخنى بهميان مىآمد و هركس بهاقتضاى دانستههاى خويش نظرى داد. معاونت آموزش و پژوهش بعثه طى تماسهايى با دفتر آيةاللَّه مكارم و مسؤولان بعثه ايشان بهدنبال جزئيات خبر و متن دقيق سخنان ايشان بود و از طرفى در مذاكره با رييس سازمان كه به تازگى از جمرات ديدن كرده و حامل تازهترين خبرها بود درصدد روشنتر كردن سرنوشت جمرات و اطلاع دادن به آيةاللَّه و تدارك و جمع و جور كردن موضوع بود. بهگونهاى كه درصورت اشتباه بودن اطلاعات دريافت شده، موضعگيرى ايشان بهنحوى توجيه شود.
تحرك خبرنگاران شبكه العالم و برخى خبرگزارىها هم براى مصاحبه با آگاهان و مخابره درست و سنجيده خبر نيز در بعثه مشهود بود.
اين واقعه بهدرستى جايگاه مرجعيت شيعه و ميزان حساسيت سردمداران امور فقاهت نسبت به مناسك حج و صحت عمل حجگزاران را نشان داد و ثابت كرد كه مسؤولان و تصميمگيران حج و مشاعر و مناسك آن، تنها علما يا حكام سعودى نيستند و هرگاه تغييرى در يكى از مشاعر يا اماكن انجام مناسك حج لازم باشد، بايد خود را موظّف به گرفتن آراء مراجع ساير مذاهب، خصوصاً شيعيان بدانند و يا پيش از هرگونه اقدام، دستكم اطلاعرسانى لازم را به آنان داشته باشند. وگرنه هرگونه اشتباه احتمالى يا اعمالنظر نسنجيده خودمحورانه در اين امر خطير، اركان مديريت و مباشرت آنان را در خدمت به حرمين و حجاج متزلزل خواهد ساخت.
روابط عمومى بعثه مقام معظم رهبرى مستقر در مكّه مكرمه، اهم برنامههاى بعثه را طىّ ايام حج اعلام كرد.
مسؤول روابط عمومى بعثه مقام معظم رهبرى با اشاره به جزئيات برنامههاى بعثه مقام معظم رهبرى گفت:
برنامهها همهروزه در محل سالن اجتماعات بعثه در ساعت 10 صبح با اجراى برنامههاى عمومى شامل تلاوت آياتى از قرآن مجيد توسط قاريان ممتاز، اجراى مرثيهسرايى و مديحهسرايى آغاز مىشود و به تناسب ايام يكى از سخنرانان و خطيبان برجسته مانند آقايان: راشد يزدى، صديقى، نقويان، ادبى و فرحزاد سخنرانى مىكند.
وى تصريح كرد: «درصدد هستيم با استفاده از فرصتهاى كاروانها از آنان دعوت كنيم تا در برنامههاى بعثه شركت كنند. همچنين با سرپرست محترم حجاج ايرانى ديدار و گفتوگو داشته باشند».
سليمى، برگزارى مراسم دعاى كميل را از ديگر برنامههاى بعثه عنوان كرد و اظهار داشت كه در برنامه مراسم دعاى كميل، همهسال حدود 24 هزار زائر ايرانى شركت مىكنند. اين برنامه در كمتر از يك ساعت با نظم خاصى برگزار مىگردد.
وى خاطرنشان كرد كه در بامداد هر آدينه كه مصادف ايام تشريق نباشد، دعاى ندبه را به ياد امام عصر عليه السلام در محل بعثه برگزار مىكنيم. وى با اشاره به اينكه برنامههاى مكّه از اول ذيحجه آغاز خواهد شد گفت:
روابط عمومى درنظر دارد يك گروه پيشرو را از همين جمعه به مكه مكرمه اعزام كند تا ضمن فراهم ساختن مقدمات كار، ترتيبى اتخاذ كنند تا اولين دعاى ندبه در مكه مكرمه برگزار شود.
مسؤول روابط عمومى بعثه مقام معظم رهبرى، برگزارى همايشهاى مختلف در مكّه از جمله همايش تقريب بين مذاهب، همايش اهل بيت عليهم السلام، همايش فرهيختگان و همايش ايرانيان را از ديگر برنامههاى بعثه عنوان كرد و گفت:
اميدواريم با تدابير لازم بتوانيم برنامههاى ويژه مشاعر مقدسه و ايام را بهنحو شايسته اجرا كنيم. اهم اين برنامهها مراسم باشكوه برائت از مشركين، قرائت زيارت آل ياسين و دعاى عرفه است. همچنين در منى ضمن اقامه نماز جماعت در اوقات شرعى، از سخنرانى چند تن از خطباى برجسته بهرهمند خواهيم شد.
وى افزود: «اين برنامهها پس از بازگشت از منى بلافاصله به صورت همزمان در مكّه و مدينه تا آستانه ماه محرم ادامه خواهد يافت».
سليمى افزود: «برنامه جشن عيد غدير خم و مراسم شكر و نيايش نيز در مكّه برگزار خواهد شد».
وى در پايان از حضور اصحاب رسانه در اطلاعرسانى و پوشش خبرى تشكر و قدردانى كرد و گفت كه اميدوار است ذيل توجهات حضرت بقيةاللَّه الاعظم- كه اميرالحاج حقيقى است، برنامهها بدون هيچ مشكلى برگزار شود.
بنا بر اعلام مسؤولان واحد خواهران بعثه رهبر معظم انقلاب روز گذشته خواهران معينه براى بازديد از مسجد شجره و آشنايى با كم و كيف كار به اين مسجد اعزام شدند. خاطرنشان مىشود آشنايى خواهران معينه با اماكن حساسى مثل مسجد شجره، مىتواند در هنگام حضور زائران، بسيارى از كارها را آسان كند و امر مهمى همچون محرم شدن خواهران بهطور صحيح و مطابق با شرايط خاص فقهى صورت گيرد و آرامش خاطر بيشترى براى خود خواهران معينه و نيز خواهران حجگزار فراهم آورد.
بنابر اعلام يكى از خواهران معينه از كاروان 20165، روحانى و معينه كاروان در يك اقدام ابتكارى، با خريد تسبيح هزاردانه از بازار كوه احد، زائران را براى فرستادن هزار صلوات جهت سلامتى امام زمان عليه السلام تشويق مىكردند. اين خانم معينه افزود: «در هر سفر زيارتى در حدود 25 هزار تومان اختصاص به خريد تسبيح هزاردانه مىدهيم تا بدين وسيله، انگيزه بهرهمندى از بركت تعداد بيشترى صلوات بر محمد و آل محمد را در همسفرانمان ايجاد كنيم».
عصر امروز هركس وارد راهروهاى طبقه چهارم بعثه مىشد و دود حاصله از آتشسوزى و رفت و آمد و دويدنهاى خدمه هتل و تجمع برادران را مىديد، تصور مىكرد خطر خيلى جدى است و حداقل اتاقهاى سالن شرقى در معرض سرايت آتشسوزى قرار گرفتهاند. اما زياد طول نكشيد و تقريباً همه مطمئن شدند كه به لطف خدا، آتش در همان اتاق مهار شده و حتى بسيارى از وسايل شخصى برادران ساكن در اتاق هم سالم ماندهاند.
بىاحتياطى يكى از افراد مستقر در بعثه در روشن گذاشتن بخارى برقى پس از ترك اتاق و نامناسب بودن جاى آن در روى كمد چوبى، اگرچه اينبار با توجه به پررفت و آمد بودن سالن و وقت حادثه، آتشسوزى وسيعى ايجاد نكرد و در همان لحظات اول با
تلاش عزيزان آتشسوزى مهار شد، لكن زنگ خطرى بود كه درصورت تكرار، خداى ناخواسته ممكن است خساراتى جبرانناپذير پديد آورد.
امروز، از صبح حال و هواى غريبى در مدينه حكمفرما بود. هزاران هزار زائر دلباخته كه زمزمه دعاى كميل در جوار مسجدالنبى صلى الله عليه و آله و قبرستان غريب بقيع را در روياهاى خود جستجو مىكردند، خود را براى حضور در اين مراسم آسمانى آماده مىكردند. شور و اشتياق و انتظار، سكه رايج كاروانهاى ايرانى بود. پروانه دل همه زائران ايرانى، پرتوافشانى شمع كميل در بينالحرمين را انتظار مىكشيد.
با فرا رسيدن زمان مقرر، سيل خروشان مشتاقان منتظر از هر سو به حركت در آمد و در جوار بقيع به دريا تبديل شد و آرام گرفت. همه در جوار خانه پيامبر صلى الله عليه و آله و فاطمه عليها السلام ميهمان خدا بودند.
امشب بار ديگر، عطر مناجات على، در مدينه پيچيد و امشب على عليه السلام در مدينه تنها نبود. همه مدينه با على زمزمه مىكرد: الهى و ربى من لى غيرك!
امشب، زائران مشتاق دل خود را با مشبكهاى آسمانى بقيع گرهزدند و در بيت الاحزان مدينه بر غربت و مظلوميت تبار آفتاب اشك ريختند.
شب جمعه، آرزو و رويايى كه ساليان سال در انتظارش بوديم و تحققش را در خواب هم نمىديديم، جامه تحقق گرفت:
ما، مدينه، بين الحرمين و دعاى كميل!
چند روز قبل از انجام مراسم اوّلين دعاى كميل، دهها نفر از زائران ايرانى جهت تشكيل گروه انتظامات مراسم و تعدادى كمتر از آنها جهت برقرارى سيستم صوتى در منطقه بينالحرمين توسط كاروانها انتخاب و به بعثه معرفى مىشوند تا طى جلساتى آموزشهاى لازم را دريافت كنند.
تبليغات قابل توجهى نسبت به برگزارى دعاى كميل صورت مىگيرد. روحانيون و مديران كاروانها، مسؤولان بعثه، دستاندركاران امور فرهنگى و نشريه زائر بهشكلهاى مختلف در ايجاد شوق فراوان زائران در مراسم فعالند؛ بهطور مثال تيتر درشت نشريه زائر در روز چهارشنبه، «فردا شب، اولين دعاى باشكوه كميل در مدينه»، همراه تصويرى نسبتاً بزرگ از دعاى كميل سال قبل مدينه، نيمى از صفحه اول را به خود اختصاص داده بود.
سعودىها هربار به بهانههايى همچون افزايش خطر گروههاى افراطى و احتمال بروز مشكلات امنيتى تأمّلاتى دارند، اما عاقبت به برگزارى دعا طى چند شب جمعه رضايت مىدهند و همكارىهايى هم دارند.
از ساعات اوليه صبح پنجشنبه، در كاروانها، ستاد و بعثه ايران، افراد و گروهها خود را براى برگزارى منظم، بىخطر و با شكوه مراسم آماده مىسازند.
جمع شدن و استقرار مردم در منطقه بين بقيع و نردههاى دور مسجدالنبى صلى الله عليه و آله بلافاصه بعد از پايان نماز عشا (حدود ساعت 30/ 7 بعد از ظهر) آغاز مىشود و استقرار كاروانها بيشتر از ساعت 9 تا 45/ 9 صورت مىگيرد.
مأموران داخل مسجدالنبى صلى الله عليه و آله از ساعت 9 نسبت به بسته شدن زودتر درها در شب برگزارى اعلان مكرّر دارند و از ساعت 30/ 9 شروع به بستن درهاى حرم مىكنند و قبل از ساعت 10 كليه درهاى حرم و صحنهاى اطراف بسته است.
نيروهاى امنيتى و انتظاماتى سعودى همراه با لباس و تجهيزات ويژه در كنار پليس ضدشورش كه هيكل و هيبتى نسبتاً رعبانگيز دارند، از حدود ساعت 8 از اطراف محل برگزارى و در طول خيابانهاى منتهى به بينالحرمين مستقر مىشوند و از ساعتى قبل از
شروع مراسم سختگيرى خود را نسبت به كنترل رفت و آمدها و منع غير ايرانيان به محوطه افزايش مىدهند.
پشت نردههاى صحن مطهر، بالاى پلههاى بقيع و راهروهاى غربى آن، روى پشتبامهاى مسجدالنبى صلى الله عليه و آله در قسمت مشرف بر بقيع، علاوه بر نيروهاى انتظامى افرادى در حال رفت و آمدند كه تعداد فيلمبرداران در بين آنها كم نيست.
نيروهاى انتظاماتى كه سن اغلب آنها بين 30 تا 40 سال نشان مىدهد، در حالىكه دستهاى يكديگر را گرفتهاند دور منطقه محل برگزارى مراسم را احاطه كرده و بر باز بودنمسير رفتوآمد كنترلكامل دارند. تعدادىاز آنان نيز در مسيرهاى منتهى به محوطه در كنار مأموران پليس سعودى، راهنمايى حجاج به مكان مراسم را برعهده گرفتهاند.
بخشى از مكان برگزارى دعا كه تقريباً مقابل درِ بزرگ ورودى بقيع قرار دارد، براى شخصيتها، نمايندگان بعثههاى مراجع، روحانيون و مسؤولان بعثه و قسمتهاى مربوطه درنظر گرفته شده كه آن هم تا حدود بيست دقيقه قبل از ساعت 10 كاملًا پر شده بود.
چند دقيقه قبل از ساعت 10، نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى، با تعدادى از همراهان در كنار رييس سازمان و معاونان بعثه و ستاد در محل برگزارى مستقر شدند.
رأس ساعت 10 شب، مراسم دعاى كميل در فضايى كاملًا روحانى و معنوى، با مقدمه كوتاه مجرى و قرائت دلانگيز آيات قرآن توسط يكى از قاريان ممتاز ايرانى شروع شد. پنجدقيقه قرائت قرآن، ده دقيقه مداحى با زمانبندى دقيق و شروع دعا رأس ساعت 15/ 9 و پايان آن در 45/ 9 دقيقاً نيمساعت و باز هم مداحى دهدقيقهاى و ختم مراسم با تكرار آيه شريفه ى أَمَّنْ يُجِيبُ ... ى و دعاهاى آيةاللَّه رىشهرى و تذكرات پايانى مسؤول روابط عمومى بعثه، همه در پنج دقيقه، نظم چشمگير اين مراسم را رقم مىزد كه از ديدگاه خيلى از شركتكنندگان و نيز مسؤولان سعودى، شاخصترين ويژگى آن بهشمار مىرود.
سرپرست حجاج در دعاى پايانى كه به زبان عربى و با آمينهاى شورانگيز زائران
ايرانى همراه بود، براى نابودى دشمنان اسلام و اتحاد مسلمانان دنيا دعا كرد و پيروزى برادران مسلمان در كشورهاى فلسطين، لبنان، عراق و افغانستان را خواستار گرديد. او همچنين براى انجام شدن هرچه باشكوهتر انتخابات فردا در ايران و انتخاب نمايندگانى اصلح دعا كرد.
در تذكرات پايانى از مردم خواسته شد كه در كمال آرامش به سمت محل اسكان خود حركت كنند و از هرگونه شعارى، حتى فرستادن صلوات خوددارى كنند. مسؤول روابط عمومى در همين تذكرات پايانى مراسم از همكارى مسؤولان سعودى و مأموران انتظاماتى آنان نيز تشكر كرد.
نيروهاى صدا و سيما با استقرار در محل و فيلمبردارى از كليه مراحل برنامه و ارسال به ايران و پخش كامل مراسم از شبكه 3 صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران با تأخيرى حدود يك ربع، فعاليتى چشمگير و تحسينبرانگيز داشتند.
بهخاطر توجه بيشتر به دعا، رعايت نظم و آرامش جلسه و نيز بهخاطر اينكه تمام برنامه توسط مؤسسه فرهنگى مشعر ضبط و در اختيار زائران قرار مىگيرد، از آنان خواسته شده بود كه از عكاسى و فيلمبردارى در طول مراسم خوددارى كنند كه متأسفانه برخى زوّار اين درخواست را ناديده گرفتند.
صداى سرفهها و آواى موزيك تلفنهاى همراه، تنها صداهايى بود كه هر از چند گاه با نواى روحبخش دعا درهم مىآميخت و شايد براى برخىها حساسيت مىآفريد.
قارى دعاى كميل كه، هم بايد سقف دقيق نيم ساعت را رعايت كند و هم بايد به ملاحظه سعودىها و عربهاى حاضر در مراسم، لهجهاى عربى در قرائتش داشته باشد، احتمالًا از اينكه چنين مراسمى بايد شور و حال معنوى مناسبتر و حزن و سوز بيشترى داشته باشد، غافل مىماند وگرنه با چنين دعايى، در چنين مكانى، با چنين مردم دلسوخته و آمادهاى، چه گريه و نالهاى و چه انقلاب دلهايى را مىتوانست باعث شود.
پس از پايان مراسم، تعدادى از درهاى اطراف صحن پيرامون مسجدالنبى صلى الله عليه و آله باز
شد و زائرانى كه در سمت شرق و شمال مسجدالنبى سكونت داشتند با عبور از صحن مسير كوتاهترى را پيمودند.
هيچ مزاحمتى پس از پايان دعا براى زيارتخوانان و گريهكنندگان اطراف محل برگزارى، ايجاد نشد. يكىدو كاروان بهصورت دستهجمعى و بقيه يا به همراه خانواده يا به تنهايى، در همان فضاى بينالحرمين دعا مىخواندند يا به زيارت مشغول بودند و گريه و زمزمه داشتند.
حدود ساعت 30/ 11 شب، نظافتچىها كه اكثراً هندى و بنگلادشى بودند و لباس نارنجىرنگ با نوار فسفرى شبتاب بر تن داشتند، از سمت جنوب محوطه، با كمك ماشينهاى آبپاش به نظافت اطراف حرم و محل برگزارى دعا مشغول شدند.
يكى از مسؤولان بعثه مىگفت: «قبل از برگزارى دعا، تعدادى خانم به من مراجعه كردند و پرسيدند: كجا مىتوانيم نماز بخوانيم؟ با تعجب پرسيدم: مگر تا حالا نمازتان را نخواندهايد؟ گفتند: ما همين حالا يكسره از فرودگاه آمدهايم، براى اينكه مبادا فرصت شركت در دعاى كميل بينالحرمين را از دست بدهيم، هتل نرفتهايم. گفتيم حتماً يك جايى براى نماز خواندن قبل از دعا پيدا مىكنيم.
آيةاللَّه رىشهرى در جلسهاى پيرامون شوق فراوان زائران براى شركت در دعاى كميل مدينه اظهار داشت:
برخى از زائران كه روز پنجشنبه زمان حركت كاروانشان براى سفر به مكّه است، به ما مراجعه مىكنند و با گريه و زارى درخواست مىكنند كه سفر كاروان جورى تنظيم شود كه بتوانند قبل از حركت به مكّه، در دعاى كميل شركت كنند.
آنان كه اين روزها در مدينه منوره، مهمان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و اهلبيت عصمت و طهارت عليهم السلام هستند، كما بيش در جريان هستند كه در حوالى مسجدالنبى، قبلًا اماكن
تاريخى و مقدسى وجود داشت كه اگرچه ممكن است بازسازى شده باشند، لكن يادآور همان بافت قديمى شهر مدينه در صدر اسلام و ساخت باستانى مساجد كوچك ولى با معنويت و ساده آن زمان بودند.
زائران شهر پيامبر صلى الله عليه و آله اين روزها ديگر نشانى از مسجد حضرت على عليه السلام و مسجد حضرت زهرا عليها السلام در اطراف مسجدالنبى نمىيابند. امروزه ساختمانهاى ده پانزده طبقه هتلها و مهمانپذيرها كه به بركت زائران پيامبر صلى الله عليه و آله به محل كسب ميليونى و ميلياردى سرمايهداران خوشگذران سعودى تبديل شده است، ديگر حتى انديشه آن ساختمانهاى قديمى و اماكن مقدس تاريخى را از ذهنها زدوده است.
امروزه حتى براى ديدن گنبدهاى مسجد غمامه كه منظره چشمنوازش از كنار مسجدالنبى هواى رفتن و نماز خواندن در آن را در دل زنده مىكرد، بايد از لابهلاى ساختمانهاى بىروح سرمايهپرستان گذر كرد. و حتى براى وارد شدن و دو ركعت نمازخواندن در مسجد بلال، بايد از بين مغازههاى لوكس كه عرضهكننده لوازم آرايش و لباس زنانه و وسايل الكتريكى و الكترونيكى ساخت شرق و غرب بىخبر از خداست، عبور كرد و بر بام همين بازارهاى وسوسهانگيز كه جولانگاه شيطان است، در طبقه دوم، در زير گنبدى كه هيچ تناسبى با بلال و مسجدش ندارد، خداى بلال را عبادت كرد!
آنچه در پى مىآيد، مقالهاى است با همين عنوان كه گويا در پاسخ به جستوجو برخى زوّار مدينةالنبى صلى الله عليه و آله براى يافتن اثرى از آن اماكن تخريبشده به دست سعودىها، در نشريه زائر چاپ شده است:
خانه امام جعفر صادق عليه السلام؛
خانه ابوايوب انصارى (اقامتگاه پيامبر)؛
خانه ابوبكر و عثمان.
مرقد آن بزرگوار در جنوب غربى مسجدالنبى و در شرق مسجد على بن ابىطالب بود.
احداث خيابان زيرگذر در آن محدوده باعث شد تا محل قبر به كنار مسجدالنبى منتقل شود كه در طرح توسعه و بازسازى مسجدالنبى و اطراف آن، هماكنون محل قبر در مدخل درِ شماره 5 مسجدالنبى بهنام «باب قبا» قرار دارد.
مساجد اطراف مسجدالنبى صلى الله عليه و آله
غير از مسجدالنبى و مسجد قبا كه تاريخ آن به طور مختصر گذشت، تعداد هفت مسجد ديگر در محلهايى كه نماز عيد فطر و قربان توسط پيامبر صلى الله عليه و آله اقامه مىشد، ساخته شد كه در حال حاضر سه مسجد موجود است و ساير مساجد در جريان طرح توسعه و نوسازى مسجدالنبى و اطراف آن تخريب گرديد.
مساجد موجود- كه در فاصله پانصدمترى مسجدالنبى و در سمت جنوب غربى آن قرار دارند- عبارتند از:
مسجد غَمامه؛ يكى از روزها در آفتاب گرم و سوزان، رسول خدا صلى الله عليه و آله در اين محل نماز عيد مىخواندند. از طرف خداوند ابرى در آسمان ظاهر شد و بر سر پيامبر صلى الله عليه و آله سايه افكند تا نماز بهپايان رسيد. چون ابر را به عربى «غَمامه» مىگويند، از اينرو اين مسجد به «مسجد غمامه» معروف است.
مسجد ابوبكر؛ پس از پيامبر صلى الله عليه و آله ابوبكر نيز در اينجا نماز عيد اقامه مىكرده است.
مسجد علىبنابىطالب عليه السلام؛ آن حضرت نيز در اين مكان نماز عيد اقامه كرده است.
نجران، نقطه مرزى حجاز و يمن، سرزمينى مسيحىنشين بود. رسول خدا صلى الله عليه و آله مسيحيان آنجا را به اسلام فراخواند. آنها مشورت كردند و قرار شد گروهى از سران نجران به مدينه رفته، دلايل نبوت پيامبر را بررسى كنند. هيئت نمايندگى كه در رأس آن سه تن از بزرگان آنها بودند، خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله رسيدند و درباره حضرت عيسى گفت و گو كردند. آنها عيسى عليه السلام را پسر خدا مىدانستند، ولى پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمود: او بنده خداست. طرفين حاضر نبودند نظر يكديگر را بپذيرند. فرشته وحى بر آن حضرت نازل شد و فرمود:
ى فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَنِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَى (1).
بنا بر اين شد كه در موعد معينى، در خارج از شهر (محدوده فعلى مسجد مباهله) به مباهله بروند. سران نجران از قبل گفته بودند اگر ديديد پيامبر با ساز و برگ نظامى به ميدان آمد، بدانيد وى به نبوت خود اعتماد ندارد؛ ولى اگر بدون تشريفات و با عزيزان خود آمد، بدانيد پيامبر واقعى است و در اينصورت حاضر به مباهله نشويد.
مسيحيان ناگهان ديدند كه پيامبر صلى الله عليه و آله همراه حضرت على عليه السلام و فاطمه عليها السلام در حالى كه حسين عليه السلام را در آغوش و دست حسن عليه السلام را در دست داشت، گام به ميدان مباهله نهاد و به آنها فرمود: «هرگاه من دعا كردم، شما آمين بگوييد».
در آن لحظه اسقف نجران گفت: «من چهرههايى را مىبينم كه هرگاه دست به دعا بردارند تا بزرگترين كوهها از جاى كنده شود، بىدرنگ كنده مىشود. اگر ما با اينها مباهله كنيم، همه نابود مىشويم؛ از اينرو حاضر به مباهله نشدند و قرار شد، هرساله مبلغى بهعنوان ماليات به حكومت اسلامى بپردازند و در قبال آن تحت سرپرستى حكومت اسلامى زندگى كنند.
1) 1. سوره آل عمران/ 61.
داستان مباهله در بيست و چهارم ذيحجه سال نهم هجرت رخ داد.
يك روز پس از نماز در اين محل، دعاى پيامبر صلى الله عليه و آله بسيار طولانى شد. وقتى از ايشان علت را جويا شدند، فرمود: از خداوند سه چيز خواستم كه دو خواستهام اجابت شد. به اين سبب آن مسجد را «مسجدالإجابة» نيز مىنامند. آن دو خواسته اين بود كه خدايا! امت مرا به فقر و گرسنگى و غرق شدن نابود مكن.
چون قبيله بنىمعاويه در اين محل سكونت داشتند، در بازسازى جديد، آن را «مسجد بنى معاويه» نام نهادند.
اين مسجد در انتهاى خيابان ابوذر است. پيامبر صلى الله عليه و آله در اين مكان وضو گرفتند و پس از نماز، سجدههاى طولانى داشتند. براى يادبود، اين مسجد را در آن مكان ساختند.
بعضىها گفتهاند كه مكان مسجد، منزل ابوذر غفارى بوده است.
دو زائر ايرانى هنگام مشرّف شدن به حرم نبوى صلى الله عليه و آله، مورد حمله يك جوان ديوانه قرار گرفته، مضروب و مجروه شدند.
اين جوان كه به شهادت مأموران و كسبه اطراف حرم، داراى اختلال روانى است، بدون هيچگونه دليل و مقدّمهاى، ناگهان به سمت دو بانوى ايرانى حمله مىبرد و آنان را به شدّت مورد ضرب و شتم قرار مىدهد، به طورى كه بىدرنگ آنان را به بيمارستان منتقل مىكنند و تحت درمان قرار مىدهند.
يكى از مسؤولان ستاد مدينه در پى اين حادثه گفت: «به زائران و به خصوص خانمها توصيه مىكنيم حتّى الامكان به صورت گروهى به حرم مشرّف شوند و در مسير حركت از توجّه به افراد يا مسائل مشكوك بپرهيزند.
«توصيه ديگر اينكه خانمها، به جهت اينكه در يك كشور خارجى هستيم، حتى
الامكان با يك همراه مرد از محل اسكان خارج شوند».
گفتنى است كه اين جوان 16 ساله توسط مأموران سعودى دستگير شده و مسؤولان ستاد مدينه در حال پيگيرى مراحل قانونى اين قضيّه هستند.
جمعه 24/ 9/ 85
بيست و چهارم ذيقعده 1427
بازديد نماينده مقام معظم رهبرى و هيئت همراه از بعثه مراجع عظام تقليد
از اولين ساعات بامداد امروز بازديد آيةاللَّه رىشهرى و جمعى از مسؤولان و روحانيون بعثه رهبرى از بعثه مراجع عظام تقليد شروع شد و دفاتر آيات عظام: فاضل لنكرانى، سيستانى، شاهرودى، طباطبايى، حكيم، مكارم شيرازى، وحيد خراسانى، صافى گلپايگانى، موسوى اردبيلى، عزالدين حسين زنجانى، بهجت، شبيرى زنجانى، فيّاض، نورى همدانى و حائرى به ترتيب مورد بازديد قرار گرفت.
در اين ديدارها انواع مختلف بحثهاى فقهى مربوط به جمرات، خروج از مكّه در موسم، فاصله دو عمره، سعى از طبقه دوم مسعى وقوف اضطرارى و غيره و انواع مباحث اجتماعى و سياسى حج و پارهاى كشورهاى اسلامى مطرح گرديد.
اين ديدارها تا اندكى پيش از اذان ظهر ادامه يافت و هر كدام در جوّى آكنده از صميميّت و در فضايى سرشار از احترام متقابل برگزار شد. اگرچه زمان اين ديدارها كوتاه بود امّا مباحث مطرح شده در آنها قابليّت بررسىها و پيگيرىهايى طولانى را داشت كه اميد است با اختصاص كميتههايى تخصّصى در آيندهاى نزديك تحقّق يابد.
آيةاللَّه رىشهرى در اين ديدار ضمن ناگوار و نگرانكننده شمردن حوادث كنونى عراق، اظهار اميدوارى كرد كه به بركت سرزمين وحى و خانه توحيد، همه مسؤولان عراق، همدل و هميار هم باشند. او گفت: «اميدواريم اختلافات موجود در عراق هرچهزودتر به پايان برسد و دشمنان خارجى و در رأس آنها آمريكا از عراق خارج شوند و سرنوشت مردم عراق را بهدست خودشان بسپارند».
او با اشاره به فرمايش رهبر معظم انقلاب در پشتيبانى دولت و مردم ايران از مردم عراق افزود:
همه مسؤولان و مردم ايران آمادگى دارند كه در كنار مردم عراق و دولت منبعث از آراى آنان بايستند تا دولت عراق بتواند سيادت عراق را حاكم گرداند و مشكلات موجود در عراق را حل كند.
سرپرست حجاج ايرانى به روند قضايى پيگيرى پرونده جنايات بىشمار صدام اشاره كرد و گفت: «سقوط صدام براى همه ما و همه كسانى كه دوستان مردم عراق هستند، خوشحالكننده بود و اميدواريم هرچه زودتر به جزاى اعمالش برسد؛ اگرچه هرنوع مكافاتى براى اين سفّاك كم است و كيفر اصلى او در قيامت در پيشگاه دادگاه عدل الهى خواهد بود».
وى با زياد دانستن مشكلات عراق گفت كه آنچه مىتواند اين همه مشكل را حل كند، وحدت مردم عراق است.
محمد تقى المولا رييس هيئت عالى حج و عمره و رييس بعثه حج عراق با اظهار خوشنودى از حضور در بعثه حج جمهورى اسلامى ايران در شهر رسول اللَّه اظهار اميدوارى كرد كه اين ديدارها زمينه بهرهگيرى از سيره و اخلاق پيامبر بزرگوار باشد كه محبت، برادرى، يگانگى و وحدتگرايى را به همه انسانها آموخت.
او كه در رأس هيئتى متشكّل از روحانيون شيعه و سنى و كارگزاران فرهنگى و اجرايى حج كشور عراق در بعثه مقام معظم رهبرى حضور يافته بود، گفت:
ما مراتب تقدير و تشكر خود را بهشما و مسؤولان جمهورى اسلامى تقديم مىكنيم كه همواره آغوش خود را براى پذيرايى مردم كرد، عرب و ترك عراقى باز كرديد و در زمانى كه صدام با حمايت اربابانش ما را مىكشت، دلهاى خود را كانون محبت و حمايت ما قرار داديد؛ هيچكس و هيچ دولتى مانند ملت، دولت و رهبرى ايران غمخوار و كمككار ما نشد.
رييس بعثه حج عراق با اشاره به خطر درگيرىهاى طائفهاى كه امنيت عراق را بهشدت تهديد مىكند، گفت:
ما در گذشته دور از هر گونه جنگ و نزاع بين طوائف بوديم، بين كرد و عرب، عرب و فارس و هر طائفه با طائفه ديگر وصلت مىكرد، حتى در تجارت و صنعت شراكت با هم داشتند. آنچه كه حالت جبههگيرى طائفهاى را بين مردم عراق ايجاد كرد، نظام بعثى، خاصّه صدام بود كه تعداد كثيرى از شيعيان را مىكشت و در روزنامههاى بعثى آنان را سبب فتنه و مشكلات معرفى مىكرد. همچنانكه از اهل تسنن هم تعداد زيادى را مىكشت و آن را به گردن شيعيان مىانداخت. از كردها هم مىكشت و خانههايشان را ويران مىكرد. اوفقط 18000 نفر از كردها را در جريان «انفال» كشت. هدف او تضعيف كل طوائف عراق بود. آمريكايىها آمدند، صدام دستگير شد، اما جماعت او، با همان طرز فكر آزاد ماندند.
باقيماندههاى صدام و تكفيرىها هستند كه شيعهكشى راه انداختهاند. البته وجود اجنبىها نيز پشت اين ناامنىهاست.
در اين جلسه نماينده رسمى اهل تسنن و مسؤول امور تبليغاتى بعثه عراق نيز سخنانى ايراد كردند.
گفتنى است كه بنا به اظهارات مسؤولان عراقى حاضر در اين ديدار، در حج سال جارى 32000 زن و مرد عراقى شركت دارند كه از بين 343000 ثبتنام كننده، از طريق قرعه انتخاب شدهاند. البته ثبتنامكنندگانى كه بين 80 تا 100 سال سن داشتهاند، بدون قرعهكشى اعزام شدهاند. همچنين تعدادى از خانواده شهدا نيز بدون قرعه در زمره
حجاج امسال قرار گرفتهاند.
هزينه سفر حج هر عراقى يك هزار دلار است و بقيه هزينه از طرف دولت اختصاص داده مىشود. در ايام وقوف در عرفات و منى غذاى آماده در اختيار حجاج قرار مىگيرد و در بقيه ايام كمكهزينه غذا داده مىشود و خودشان غذا تهيه مىكنند.
البته مسكن و نقل و انتقالات را بعثه عهدهدار مىشود. نيمى از حجاج عراقى از طريق هوايى و بقيه از راههاى زمينى به عربستان سفر مىكنند.
در پايان اين ديدار صميمانه، براى معرفى 15 نفر از افراد بعثه عراق به سازمان حج و زيارت جمهورى اسلامى ايران، جهت دريافت آموزشهاى لازم در زمينه اداره امور حج طى يك دوره كوتاه مدت، توافق گرديد. همچنين مقرر شد مسؤول محترم ستاد مدينه، پيگيرىهاى لازم را در امر زمانبندى و برنامهريزى و مقدمات اجرايى عهدهدار باشد.
رييس سازمان حج و زيارت ايران اعلام كرد: «همهچيز در مكه مكرمه براى انجام اعمال حج تمتع زائران ايرانى فراهم شده است».
او شامگاه امروز در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «سيستم حمل و نقل، امكانات پزشكى، امور تغذيه و مسكن زائران ايرانى در مكه مكرمه در مقايسه با سال گذشته در وضعيت مطلوبترى قرار دارد».
سيد مصطفى خاكسار كه به تازگى از امكانات زائران ايرانى و فعاليتهاى ستاد حج در مكه مكرمه بازديد كرده، افزود: تا پايان شب گذشته حدود 7500 نفر از جده و مدينه وارد مكّه شدهاند و اين تعداد امروز به 10 هزار نفر مىرسد.
خاكسار قهرودى درخصوص هماهنگى با مسؤولان سعودى گفت: «در مذاكراتى كه با مسؤولان ذيربط عربستان انجام شد، آنان درخصوص ارائه خدمات لازم به زائران ايرانى در سه روز اقامت آنان در مشاعر مقدسه اعلام آمادگى كردند تا تمام امكانات
بهداشتى مربوط به دستشويىها، وضوخانهها، نظافت گذرگاههاى بين چادرها، محلهاى خاص تراشيدن سر و غيره را براى زائران ايرانى فراهم كنند.
وى در رابطه با وضعيت حمل و نقل افزود: «درخصوص تأمين اتوبوس براى عزيمت به عرفات نيز بحث شد و مقرر گرديد طبق برنامه زمانبندى شده، كاروانهاى ايرانى، با 2000 دستگاه اتوبوس حركت كنند.
رييس سازمان حج جمهورى اسلامى ايران با اشاره به حضور جانبازان در برخى كاروانها گفت: دراينخصوص نيز تسهيلات بيشترى براى جانبازان تدارك و فرصت و امكانات مناسبترى براى تردد آنان به حرم درنظر گرفته شده و همچنين از لحاظ تأمين وسايل مورد نياز و مسكن متناسب، در مقايسه با سالهاى گذشته، از تسهيلات بهتر و بيشترى برخوردارند.
خطيب جمعه مسجدالحرام، دكتر شيخ صالح بن حُميّد از مسلمين خواست تا دربرابر تجاوز و تهاجم دشمنان، به اوضاع و احوال خود بپردازند و راه سازندگى را با خوب گوش دادن به حرفهاى ديگران و ايجاد رابطه با طرف مقابل طى كنند! او گفت:
امروز مسلمانان بهخوبى احساس مىكنند كه دين آنان شديداً مورد تجاوز و تهاجم قرار گرفته است. درباره علل اين تهاجم بىرحمانه تاكنون كنفرانسها و اجلاسهاى بسيار تشكيل شده و مقالات و كتابهايى نيز بهچاپ رسيده است. آنچه اهميت دارد اين است كه مسلمانان بايد به اوضاع و احوال خود بپردازند و راه سازندگى و تعالى را طى كنند و اجازه ندهند كه گفتار ناهنجار ديگران در دل آنان تأثير بگذارد. گفته معروفى است كه مىگويد: هرگاه مردم از پشتسر بهسوى شما سنگ پرتاب كردند، نشانه آن است كه شما از آنان پيشى گرفتهايد.
خطيب جمعه مسجدالحرام افزود:
ما بايد عادت كنيم تا اظهارات طرف مقابل را گوش دهيم و با طرف مقابل رابطه ايجاد كنيم و همين امر كليد موفقيت ما خواهد بود. ما براى قانع كردن ديگران نسبت به حقانيت دين اسلام بايد برخوردار از اخلاق پسنديده و نرمش لازم باشيم؛ بهطورى كه الگوى ديگران شويم. زيرا استفاده تنها از عقل و منطق هرگز كافى نيست. ما براى اينكه بتوانيم موضع مناسبى اتخاذ كنيم، مجبوريم بهخوبى و با اخلاق حسنه به سخنان مخالفان گوش دهيم. بهترين نوع گوش دادن آن است كه با آرامش سخنان كسى را بشنويم كه با غيظ و غضب با ما سخن مىگويد.
با ورود تدريجى زائران ايرانى به شهر مكه مكرمه، شبكه حمل و نقل درونشهرى متعلق به جمهورى اسلامى ايران در اين شهر بهطور شبانهروزى با ظرفيت كامل فعال شد.
به گزارش واحد ارتباطات خبرى بعثه مقام معظم رهبرى، ايرانيان زائر در بيتاللَّه الحرام مىتوانند بهطور رايگان در طول شبانهروز از مقابل هتل كاروان خود از اتوبوسها و مينىبوسهاى اين شبكه حمل و نقل درونشهرى استفاده كنند.
بهموجب اين گزارش، شبكه حمل و نقل ايرانى داراى خطوط متعددى است كه زائران را از محل مسكونىشان واقع در 18 منطقه شهرى مكّه مستقيماً به حرم مطهر انتقال مىدهد.
براى سهولت تشخيص اتوبوسها و مينىبوسهاى ويژه حمل زائران ايرانى تمامى آنها مزين به پرچم بزرگ جمهورى اسلامى و نصب پارهخط هستند.
براساس اطلاعيهاى كه از سوى معاونت حمل و نقل درونشهرى نمايندگى حج و زيارت جمهورى اسلامى ايران در عربستان صادر شده از تاريخ ششم تا چهاردهم ذيحجه به دليل محدوديتهاى ترافيكى در مكه مكرمه و اعزام اتوبوسها براى انتقال زائران به مشاعر مقدس، خدماترسانى حمل و نقل درونشهرى در اين فاصله زمانى موقتاً تعطيل خواهد بود.
مؤسسه مطوّفان حجاج ايرانى در سال جارى، با رهنمود رييس هيئت مديره آن دكتر طلال قطب، دست به ابتكار عملى تازه زده و آن، استفاده از همسران و دختران مطوّفان، جهت پذيرايى و خدمترسانى به بانوان حجگزار ايرانى است.
در اين عمل كاملًا تبليغاتى، قرار است از اين زنان در كمكرسانى به زنان بيمار در كاروانهاى حجاج ايرانى استفاده شود. مؤسسه درنظر دارد ضمن رسيدگى به بيماران زن ايرانى، هديههايى را هم به آنان تقديم كنند!
مهندس طلال مكى نايب رييس هيئت مديره مطوفان ايرانى گفت: «در سال جارى جمعىاز اينزنان بهاستقبال از بانوانايرانى در سالنفرودگاهها رفتندواكنون نيز به خدمت وپرستارى از زنانباردار ايرانىكهاحتمال وضع حمل در مدينه و مكّه را دارند، مشغولند».
اين مؤسسه چنانكه از نامش پيداست، از ديرباز جهت همراهى و راهنمايى حجاج در امر طواف و ساير مناسك حج تشكيل شده و براى تأمين چادر و برخى ضروريات و توقف در عرفات و منى هم اقداماتى انجام مىداده است؛ اينك سالهاى طولانى است كه با وجود گرفتن صدها ميليون دلار از حجاج بهطور هرساله، كمترين خدمات را آن هم فقط در عرفات و منى انجام مىدهند و تنها اسمى بىمسمّا و عنوانى رسمى براى كسب درآمدهاى كلان از حج است.
بهنظر مىرسد مؤسسه مطوّفان بهجاى تبليغاتى از اين دست، لازم است به رفع كاستىهاى مختلف، خصوصاً در مشاعر مقدّسه همت گمارد و در هماهنگى با مسؤولان ستادى حج هر منطقه، بهويژه ايرانى، در بالا بردن سطح بهداشت، حمل و نقل، اسكان و ساير خدمات وارد عمل شوند.
در ويژهنامه فارسى البلاد شماره 9، گزارشى از وضعيت طرح تغذيه متمركز حجاج ايرانى چاپ شده كه بهنوعى مكمل گزارش روز پنجشنبه 23/ 9/ 85 دراينباره محسوب
مىشود. در اين گزارش آمده است: دو آشپزخانه بزرگ و مركزى عربستان در شهر مدينه منوره روزانه غذاى حدود 30 هزار زائر ايرانى را آماده و طبخ مىكنند.
بخشهاى اصلى اين دو آشپزخانه مجهّز كه براى طبخ غذاهاى ايرانى استفاده مىشود، به سفارش سازمان حج و زيارت و توسط كارخانههاى صنعتى ايران توليد و در اين دو مركز نصب شده است.
كارشناس مواد غذايى و بازرسى وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكى در اين آشپزخانهها گفت: «طرح آشپزخانههاى مركزى شهرهاى مقدس مكّه و مدينه، توسط دولت عربستان در سال 1381 مورد توجه قرار گرفت».
«محمود احساسى» افزود:
اين آشپزخانهها به تمام امكانات آزمايشگاهى و كنترل كيفيت، سردخانههاى متعدد، انبار مكانيزه و سالنهاى مدرن آمادهسازى و طبخ جداگانه انواع غذاهاى ايرانى، مجهز هستند. طرح بخشهاى مختلفى از اين آشپزخانه را كارشناسان ايرانى تهيه و توليد كردهاند.
به گفته وى، بخش عمده مواد غذايى مورد نياز اين آشپزخانهها از ايران، و از بين بهترين توليدات داخلى، تأمين مىشود و برخى مواد غذايى نيز با ملاحظه شرايط و ضوابط شرعى، از چند كشور خارجى وارد مىشود.
او گفت: «95 نفر از كاركنان و آشپزهاى باتجربه اين مركز از هموطنان ايرانى هستند و 75 نفر از اتباع عربستان و چند كشور مسلمان نيز با اين مجموعه همكارى دارند».
اين كارشناس در بيان آمار انواع غذاها گفت:
در حال حاضر، روزانه يكميليون و يكصدهزار عدد از انواع غذاهاى مورد مصرف زائران ايرانى، شامل چند نوع غذا براى سه وعده صبحانه، نهار و شامِ حدود 30 هزار زائر ايرانى مستقر در مدينه آماده و طبخ مىشود. و ساعتى قبل از صرف آن، با حفظ حرارت لازم در هيترها، با استفاده از وسايل مدرن حمل و نقل به محل اسكان زائران تحويل مىشود.
موضوع زنگ تلفنهاى همراه در نماز جماعت مسجدالنبى صلى الله عليه و آله و ديگر مساجد مدينه منوره باعث آزار نمازگزاران شده است.
بىاعتنايى برخى از زائران خانه خدا در خاموش نكردن تلفنهاى همراه خود به هنگام حضور در مسجدالنبى صلى الله عليه و آله، نمازگزاران اين مكان مقدس را دچار ناراحتى كرده است.
در ايام حج كه مسجدالنبى صلى الله عليه و آله در تمام ساعات روز مملوّ از نمازگزار است، روشن بودن تلفن همراه تعداد كمى از زائران نيز موجب آزار ديگران شده، حرمت اين مكان را كه طبق روايات نبوى صلى الله عليه و آله نماز خواندن در آن معادل هزار ركعت نماز در ديگر مساجد است، مىشكند و باعث بهره كم مسلمانان از آن مىشود.
«اسماعيل محمد»، زائر اهل مالزى با ابراز تأسف از شنيدن صداى زنگ تلفن همراه در مسجد نبوى صلى الله عليه و آله مىگويد: «زائران بايد ارزش اين مكان را درك كنند و تلفنهاى خود را به هنگام حضور در آن خاموش كنند؛ چرا كه شنيدن موسيقىهاى متنوع تمركز مؤمنان را برهم مىزند».
او ادامه مىدهد: «از اين بدتر آنكه برخى در اين مكان با گوشىهاى خود بلندبلند حرف مىزنند و به هيچ وجه تقدس مسجد را درنظر نمىگيرند».
مديريت دفاع مدنى يا به تعبير ديگر مديريت امداد و كمكرسانى در حوادث غيرمترقبه خود را براى مقابله با حوادث احتمالى مانند: آتشسوزى، انفجار و جارى شدن سيل آماده كرده، اعلام نمود كه سه مركز مجهّز را در مشاعر مقدسه راهاندازى كرده تا حجاج درصورت نزول بارانهاى شديد و جارى شدن سيلاب به آن پناهگاهها بروند.
مسؤول مراكز مزبور در مشاعر مقدسه گفت: «كليه امكانات از قبيل: مركز اطلاعات و ثبت حوادث، خدمات پزشكى و هلال احمر در اين مراكز وجود دارد».
از طرفى اين مديريت از مؤسسهها و شركتهاى حج خواست تا از پرداختن به دكوراسيون اضافى در چادرهاى حجاج خوددارى كنند و تا مىتوانند از مواد قابل اشتعال استفاده نكنند.
وى گفت: «اكيپهاى گشتى ما در بعضى چادرها، پردهها، تابلوها و تزييناتى يافتهاند كه از مواد قابل اشتعال ساخته شده و اين از مواردى است كه سلامت و امنيت حجاج را به مخاطره مىاندازد.»
رييس ستاد مدينه منوره سازمان حج و زيارت با انتشار اطلاعيهاى نكات قانونى چندى را براى توجه زائران ايرانى در خريد سوغات يادآورى كرد. به گزارش خبرنگار زائر در مدينه، سعيد شيبانى در اين اطلاعيه آورده است:
باتوجه به اعلام دو شركت هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران و هواپيمايى سعودى، بار مجاز قابل حمل براى هر زائر به ميزان حداكثر 40 كيلوگرم و شامل دو عدد ساك استاندارد است و درصورت عدم رعايت سقف تعيينشده، شركتهاى هواپيمايى مذكور در ازاى هر كيلوگرم بار اضافى معادل 20 ريال سعودى از مسافران جريمه دريافت مىكنند.
اين اطلاعيه مىافزايد: شركتهاى هواپيمايى از پذيرش بار حجيم و خارج از استاندارد خوددارى كرده، آنها را بهعنوان اضافهبار تلقى مىكنند.
شيبانى با اعلام اينكه شركتهاى هواپيمايى بار اضافى احتمالى زائران را پس از دريافت هزينهها، با پروازهاى بعدى ارسال مىكنند و اين بارها همراه ساكهاى معمولى و همزمان با حضور زائر در فرودگاه ايران بر روى غلطكها نخواهد آمد، آورده است: با توجه به اين نكته كه در مجموع با احتساب هزينههاى حمل و نقل، مخاطرات فوق، دردسرها و مشقتهاى جابهجايى بار اضافى و نيز محروميت استفاده كافى از نعمت زيارت حرم شريف و از دست دادن اين فرصت ارزنده، بهنظر مىرسد خريد كالا افزون
بر ميزان ياد شده به صرف و صلاح نيست و توصيه مىشود كه زائران عزيز به خريد حداقل سوغات و در حد استحباب اكتفا كنند و فرصت بهدست آمده در اين سفر مقدس را بيشتر به بهرهگيرى از مواهب معنوى آن اختصاص دهند.
مدينه- خبرنگار زائر: به گزارش خبرنگار ما طى هفته گذشته 26 مورد سرقت از زائران ايرانى گزارش شده است كه بيشترين آن متعلق به گوشى تلفن همراه و پول نقد بوده است.
بنابراين گزارش، فقط در روز پنجشنبه 6900 دلار وجه نقد از دو زائر ايرانى بهسرقت رفته است. برهمين اساس مسؤول حراست ستاد مدينه در گفتوگو با خبرنگار ما توصيه كرد كه زائران محترم ضمن مراقبت كامل از اشياى قيمتى خود به هشدارهاى امنيتى توجه لازم را داشته باشند. از همراه بردن وجه نقد بيش از نياز خود جداً خوددارى كرده پولهاى نقد خود را در صندوقهاى امانت هتلها نگهدارى كنند. همچنين بهجهت سرقت تعداد قابل توجهى گوشى تلفن همراه نيز توصيه مىشود نكات ايمنى را در به همراه داشتن آن رعايت كنند.
شنبه 25/ 9/ 85
بيست و پنجم ذيقعده 1427
بيست و پنجم ذيقعده، يادآور سه واقعه مهم تاريخى
گسترش يافتن زمين از زير كعبه (دحوالارض)، خروج پيامبر صلى الله عليه و آله از مدينه براى حجة الوداع، خروج امام رضا عليه السلام براى سفر به خراسان همگى در 25 ذيقعده اتفاق افتاده است. همزمانى سالگشت اين سه حادثه مهم تاريخ بشريت و اسلام، هر مسلمان معتقد به جهانى شدن اسلام و ولايت، آن هم با محوريت جمهورى اسلامى ايران را به تأمل در اين حوادث وامىدارد. مناسب است زائران كعبه، پيروان پيامبر صلى الله عليه و آله و مواليان امام رضا عليه السلام، در روز بيست و پنجم ذيقعده به تناسبى كه بين آغاز گستردگى زمين از زير كعبه و آغاز حركت پيامبر صلى الله عليه و آله براى اعلام كامل شدن دين در پرتو ولايت اميرمؤمنان عليه السلام و آغاز حركت امام رضا عليه السلام براى بناى استوارترين پايگاه شيعى در تاريخ وجود دارد، بينديشند و به اميد برقرارى حكومت جهانشمول حضرت مهدى عليه السلام، انتظارى پويا را تحقق بخشند.
«در كوچه باغ خاطره» عنوان شرح مختصرى بر وقايع اين روز، در نشريه «زائر» است كه با هم مىخوانيم:
روز دَحْوُ الأرض
دحوالارض به معناى گستردگى خشكى بر روى زمين است. پيش از پيدايش خشكى، اطراف كره زمين را آب فراگرفته بود. در اين روز، زمين از زير كعبه خشك شدن خود را آغاز كرد.
روز دحوالارض، يكى از روزهايى است كه روزهدارى در آن مستحب است و طبق بيان على بن موسىالرضا عليه السلام، روزه اين روز ثواب 60 ماه روزه را دارد. و در اين روز حضرت ابراهيم عليه السلام و حضرت عيسى بن مريم عليه السلام متولد شدند.
در مناظره معروفى كه بين امام صادق عليه السلام و ابن ابىالعوجا اتفاق افتاد، حضرت چنين فرمود: خداوند كعبه را دو هزار سال قبل از دحوالارض خلق كرد. (1)
ترجمه فرازهايى از دعاى اين روز:
خدايا! زمين را گستراندى، دانه را در لايههاى تاريك زمين شكافتى، مرارت را از دوش بندگانت برگرفتى، غم و اندوه را از دلها زدودى؛ عزيزا! در اين روز بزرگ و پرفضيلت كه نزد مؤمنان به امانتش نهادى، تو را به رحمت بىانتهايت سوگند مىدهم كه بر بنده صالحت محمد مصطفى و بر خاندان پاكش درود فرست و از گنجينه الطافت بارانى پايان نيافتنى بر ما بباران! و بر توبهاى خالص و بازگشتى نيكو بهسوى خودت يارىمان كن.
خروج پيامبر صلى الله عليه و آله از مدينه جهت حجة الوداع (10 ه. ق.)
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در ماه ذيقعده سال دهم هجرى قمرى به اهالى مدينه و قبيلههاى اطراف اعلام كرد كه آن حضرت قصد زيارت خانه خدا و برپايى مراسم حج دارد. به همين جهت، تعداد بسيارى از مسلمانان به همراه آن حضرت عازم مكّه شدند. پيامبر صلى الله عليه و آله در روز 25 ذيقعده سال دهم هجرى از مدينه حركت كرد و در مكانى بهنام «ذوالحليفه»
1) 1. حدائق الناظره؛ ج 17، ص 390.
احرام بست. تمام همسران آن حضرت و يگانه دختر گرامىاش، حضرت فاطمه عليها السلام در اين سفر همراه پيامبر صلى الله عليه و آله بودند. حضرت على عليه السلام نيز پس از مأموريت جهادى و تبليغى در منطقه يمن، بهدستور پيامبر صلى الله عليه و آله در مراسم بزرگ حجةالوداع حضور يافت؛ از آنجا كه اين حج، آخرين حج پيامبر صلى الله عليه و آله بود، به حجةالوداع مشهور گرديد. پس از پايان مراسم حجةالوداع، پيامبر صلى الله عليه و آله هنگام بازگشت به مدينه، در مكانى بهنام غديرخم، در اجتماع يكصدهزار نفرى، حضرت على عليه السلام را به فرمان خداوند متعال به جانشينى خود منصوب فرمود و همگان با على عليه السلام بيعت كردند.
سالروز هجرت امام رضا عليه السلام از مدينه بهسوى خراسان در سال 200. ق.
ابوالحسن على بن موسى عليه السلام ملقب به «رضا» امام هشتم، و دهمين معصوم از چهارده معصوم عليهم السلام است.
سال تولد آن حضرت را 148 و 153 ق. ذكر كردهاند و مشهور آن است كه روز تولد آن حضرت يازدهم ذيقعده بوده است.
پس از آنكه محمد امين در بغداد كشته شد و خلافت در خراسان بر مأمون مسلم گرديد، مأمون تصميم گرفت تا از وجود حضرت امام رضا عليه السلام در تثبيت حكومت خود بهره گيرد و از سوى ديگر، ايشان را تحت كنترل قرار دهد؛ از اين رو كسى را فرستاد و آن حضرت را از مدينه به خراسان فراخواند.
ذكر اين نكته حائز اهميت است كه فضل و مأمون با شمّ سياسى خود از مشاهده اوضاع نابسامان شهرهاى مهم و شورش مردم (مانند قيام ابوالسرايا در كوفه و علوى ديگر در يمن) به اين مطلب پى برده بودند و مىخواستند با انتخاب فرد برجسته و ممتازى از خاندان حضرت على عليه السلام به ولايتعهدى، رضايت مردم را به خود جلب كنند و پايههاى خلافت مأمون را مستحكم سازند. به همين جهت مأمون در سال 200 ق. بنا به گفته طبرى، رجاء بن ابىالضحاك و فرناس خادم (در بعضى روايات شيعه ياسر خادم) را به مدينه فرستاد تا على بن موسى بن جعفر عليهم السلام و محمد بن جعفر عموى حضرت
رضا عليه السلام را به خراسان ببرند.
رجاء بن ابىالضحاك، از خويشان نزديك فضل بن سهل بود و همين امر شايد مؤيد اين مطلب باشد كه فضل بن سهل در كار ولايتعهدى حضرت رضا عليه السلام دخالت داشته است.
در روايات شيعه آمده است كه مأمون به حضرت رضا نوشت تا از راه بصره و اهواز و فارس به خراسان برود، نه از راه كوفه و قم. دليل اين امر را كثرت شيعيان در كوفه و قم ذكر كردهاند؛ زيرا مأمون مىترسيد كه شيعيان كوفه و قم بهدور آن حضرت جمع شوند.
اين مؤيد آن است كه عامل فراخواندن حضرت رضا به خراسان عاملى سياسى بوده و مأمون مىترسيده كه كثرت شيعيان در كوفه يا قم سبب شود تا آن حضرت به خلافت برسد و رشته كار بهكلى از دست مأمون خارج گردد.
شخصيت ملكوتى و مقام شامخ علمى و زهد و اخلاق حضرت رضا عليه السلام و اعتقاد شيعيان به او سبب شد كه نهتنها در مدينه، بلكه در سراسر دنياى اسلام بهعنوان بزرگترين و محبوبترين فرد خاندان رسول اكرم صلى الله عليه و آله مورد قبول عامه باشد و مسلمانان او را بزرگترين پيشواى دين بشناسند و نامش را با صلوات و تقديس ببرند. بيست و چند سال بيش نداشت كه در مسجد رسول اللَّه صلى الله عليه و آله به فتوا مىنشست. علمش بىكران، رفتارش پيامبرگونه و حلم و رأفت و احسانش شامل خاص و عام بود.
در روايت آمده كه چون مأمون از امام عليه السلام خواست تا به خراسان بيايد، آن حضرت براى وداع با قبر پيامبر صلى الله عليه و آله داخل مسجد شد و مكرر با قبر آن حضرت وداع مىكرد و بيرون مىآمد و دوباره برمىگشت؛ در حالى كه صداى آن حضرت به گريه بلند بود ...
جماعتى از اصحاب حضرت امام رضا عليه السلام چنين نقل مىكنند كه حضرت فرمود:
«زمانى كه مىخواستم از مدينه بيرون بيايم و بهسوى خراسان حركت كنم، اهل و عيال خود را جمع كردم و به ايشان دستور دادم كه بر من گريه كنند، تا صداى گريه ايشان را بشنوم» (1).
1) 1. إعلام الورى، ص 325.
اين روزها اگر بخواهى حال و هواى يك مسجد يا حسينيه شيعى را ببينى و بخواهى در فضايى كه رنگ و بوى ولايت و اهلبيت عليهم السلام دارد، آزادانه نفس بكشى و يا بر سر سفرهاى كه صلوات بر محمد و آل محمد عليهم السلام طعام مادىاش را معنوى كرده بنشينى و با ياد امام مجتبى عليه السلام غذاى تبركى بخورى، بايد به باغ نخاوله و منزل شيخ عمرى بيايى.
او با اينكه از مدتها قبل حالش مساعد نيست، اما براى ديدار نماينده ولى فقيه و همه مسؤولان بعثه حج جمهورى اسلامى ايران، وقت زيادى را اختصاص داده، همگى را براى ناهار دعوت كرده و در تدارك يك ضيافت كريمانه و آبرومندانه از چيزى فروگذار نكرده است.
ساعت يك و بيست دقيقه بعد از ظهر، درست يك ساعت پس از اذان، همه در حسينيه جمع بودند و پس از استقبال گرم جناب شيخ و پذيرايى با چاى و منقل بخور معطّر، طبق برنامه، مراسم خيرمقدم با قرائت قرآن شروع شد. عربى حدوداً سىساله با لباس عربى و چفيه و ارگال سفيد، بدون رعايت قواعد تجويدى و در مواردى با غلطهايى در قرائت، در حالت ايستاده قرآن خواند كه در وسط قرائت وقتى تلفن همراهش زنگ زد، دستپاچه شده بود.
شيخ كاظم عمرى فرزند جناب شيخ، به نيابت از پدرش- كه او را آيةاللَّه عمرى مىخواند- به آيةاللَّه رىشهرى و روحانيان و مسؤولان همراه ايشان خير مقدم گفت و با تأكيد بر كرم و عنايت امام حسن مجتبى عليه السلام گفت: «و به نام كريم اهلبيت امام حسن مجتبى عليه السلام مقدم شما را بر سر سفره آن بزرگوار گرامى مىدارم و از اينكه دعوت ما را براى نشستن بر سر سفره آن امام كريم پذيرفتهايد، سپاسگزارم».
او در پايان، ضمن دعا براى امنيت روزافزون دو كشور و رشد و استحكام بيشتر در پيوند و همبستگى دو ملت و دو دولت، همه را براى صرف ناهار به سالن بالا دعوت كرد كه در آن ميز و صندلىها به ترتيب خاص سالنهاى پذيرايى رسمى چيده شده بود و طىّ
اين دو سال كه از ساخت آن مىگذشت، هيئتهاى مختلف و شخصيتهاى فراوانى از كشورهاى مختلف دنيا در آن بهطور رسمى پذيرايى شده بودند.
در و ديوارهاى مسجد كه روزانه توسط بسيارى از حجاج شيعه كشورهاى مختلف بهويژه ايران مورد بازديد و فيلمبردارى واقع مىشود، بهخلاف مساجد عربستان، تابلوها و تزئينات مختلف و جالب توجهى دارد. در ارتفاع سه مترى ديوارهاى مسجد سوره «يس» دورنويسى شده و حدود سه متر بالاتر از آن، در دايرههايى قهوهاى رنگ اسامى معصومين عليهم السلام هركدام جداگانه نوشته شده. جالب است كه دايرههايى همرنگ و مشابه همان دايرهها به اسامى الهى و اذكارى مانند: اللَّه اكبر، سبحان اللَّه، ماشاء اللَّه و الحمدللَّه اختصاص يافته كه همه آنها پشت سر نمازگزاران و اسامى اهلبيت عليهم السلام در قسمت قبله و روبهروى نمازگزاران واقع شده است.
چندين تابلوى «يا آل بيت رسول اللَّه عليهم السلام»، «محمد رسول اللَّه صلى الله عليه و آله»، اسامى پنجتن، «يا قائم آل محمد عليه السلام»، «يا اباعبداللَّه عليه السلام»، «يا فاطمة الزهراء عليها السلام» و «يا على عليه السلام» در اطراف حسينيه، خاصه در ضلع شرقى بر ديوار نصب شده است. در ديوار سمت شمالى پشت سر كسانى كه به نماز مىايستند، چند طاقچه محرابىشكل قرار دارد كه در آنها كتبى مانند مفاتيحالجنان، نهجالبلاغه، رساله عمليه و ... گذاشتهاند.
در اين حسينيه كه غالباً نماز جماعت ظهر و عصر و مغرب و عشا به امامت شيخ كاظم برگزار مىگردد، مهر گذاشتن آزاد است و برگزارى مراسم ويژه در مناسبتهاى خاص اعياد و وفيات اهلبيت عليهم السلام همراه با سخنرانى و مداحى و گاهى سينهزنى برگزار مىشود.
بعد از ظهر امروز مصطفى خاكسار قهرودى، رييس سازمان حج و زيارت، با فؤاد عبدالسلام الفارسى وزير حج عربستان ديدار و گفتوگو كرد. طىّ اين ديدار كه در دفتر وزير حج در جده برگزار شد، رييس سازمان حج و زيارت گزارشى از برخى اقدامات اهانتآميز مأموران سعودى كه هفته گذشته در مدينه منوره رخ داده بود، ارائه داد و
خواستار رسيدگى بيشتر گرديد.
وزير حج عربستان اظهار داشت: «از وقايع بهوجود آمده در مدينه متأسفم و اين قبيل رويدادها را بازتاب اعمال سليقههاى شخصى افراد مىدانم و اطمينان مىدهم كه هرگز از موضع حكومتى نيست و مسؤولان دولت سعودى دستور دارند كه با شدت با چنين افراد خاطى برخورد كنند؛ همانطور كه با متخلّفين وقايع اخير برخورد جدى صورت گرفته است».
وى با تأكيد بر روابط حسنه ايران و عربستان افزود: «اميدوارم تحت تعليمات و آموزشهاى لازم نيروها و در پرتو مناسبات برادرانه موجود بين دو كشور، مراسم حج موفقيتآميزى در پيش داشته باشيم».
وى با تقدير از مسؤولان حج و زيارت ايران گفت: «حجاج ايرانى الگوى نظم و انضباط و ادب هستند و نظم ايرانيان مثال زدنى است».
خاكسار قهرودى در اين ديدار، آمادگى كامل سازمان، جهت اجرايى شدن برنامههاى پيشبينى شده جهت راهاندازى عمره سال آينده را اعلام كرد. وزير حج نيز ضمن استقبال از اين سطح آمادگى قول داد در اواخر ذيحجه امسال، (يك ماه ديگر و بلافاصله پس از پايان مراسم حج تمتع امسال) نخستين نشست كارى پيرامون عمره، بين مسؤولان ذيربط دو كشور برگزار شود.
رييس سازمان حج و زيارت از ايجاد مقدمات لازم براى انجام مناسك حج در مكه معظمه و مشاعر مقدسه خبر داد.
مصطفى خاكسار قهرودى در جمع خبرنگاران گفت: «هيچ مشكلى براى انجام اعمال و مناسك صحيح و بدون دغدغه براى حجاج ايرانى وجود ندارد و توسعه پل جمرات در انجام مناسك صحيح خللى وارد نمىكند».
وى كه دو روز قبل، از طرح توسعه پل جمرات بازديد كرده بود، اعلام كرد: «هيچ
تفاوت اساسى در طرح توسعه پل جمرات صورت نگرفته و تنها سه ستون محل رمى هر يك 7 متر عريضتر از پارسال شده است كه اين توسعه موجب ايجاد تسهيلات لازم براى حجاج مىشود».
خاكسار افزود: «حدود 2 هزار دستگاه اتوبوس، حجاج ايرانى را به مشاعر مقدسه منتقل خواهند كرد و با زمانبندى صورت گرفته، انتظار كاروانها براى دراختيار گرفتن وسايل نقليه از چندين ساعت به 10 دقيقه كاهش يافته و امسال روانتر خواهد شد. در رمى جمرات، مقامات عربستان سعودى با برنامهريزى كه داشتند، از ما خواستهاند در ساعات ازدحام حضور جمعيت حجاج، به طرف جمره حركت نكنيم و با برنامهريزىهاى صورت گرفته در جمرات حضور يابيم و اگر اين زمانبندى رعايت شود، چند ساعتى بيشتر در احرام باقى خواهيم ماند، اما از مخاطرات مربوط به مسير رمى جمرات نسبتاً در امان هستيم».
امروز در دهمين روز فعاليت دستاندركاران نشريه زائر در سرزمين وحى، اولين شماره ويژهنامه بانوان حجگزار ايرانى با نام «مروه» منتشر شد. سال گذشته در مراسم حج، انتشار اين ويژهنامه شروع شد و امسال در دومين سال انتشار، قرار است تا پايان موسم دو- سه شماره ديگر از اين ويژهنامه نيز بهدست خواهران ايرانى حاضر در اين ديار برسد.
شماره 1 «مروه» در هشت صفحه، با عرضه مطالبى ظاهراً درباره خواهران يا به قلم خواهران، در پى موضوعيت بخشيدن به ويژهنامهاى مخصوص خواهران زائر بيتاللَّه الحرام و حرم مطهر نبوى است. سرمقاله با خطاب به خواننده خواهر چنين آغاز شده:
خواهرم! آيا مىدانى كه سرانجام انتظار بهسر آمد و روزها و شبهايى را كه به شوق حرم پيامبر صلى الله عليه و آله و خانه خدا بهسر برده بودى، به پايان رسيد ...
«زهره ملكوت در آسمان زمين» عنوان مقالهاى ناتمام است كه در اين نشريه به همه
آنانى تقديم شده كه مىخواهند فاطمه عليها السلام را بهگونهاى ديگر بشناسند. در بخشى از اين مقاله آمده:
در اين مختصر، براى ترسيم چهرهاى از بانوى دو گيتى و جايگاه و منزلت او، به آموزههاى وحى (آيات و روايات) پناه بردهايم؛ اما بهخلاف شيوه مرسوم كه «نتيجهگيرى» را در پايان نوشتار مىآورند، در اينجا بحث را از «نتيجهگيرى» آغاز مىكنيم.
«آموزههاى زندگى حضرت زهرا عليها السلام»؛ عنوان مقالهاى كوتاه درباره جامعيت حضرت زهرا عليها السلام نسبت به كمالات اخلاقى و شرحى مختصر از مجاهدتهاى آن بزرگوار در «دفاع از ولايت» است كه ارزشمندترين شاخصه رفتارى ايشان شمرده شده است.
زندگىنامه مختصر مادر بزرگوار اميرمؤمنان عليه السلام، «فاطمه بنت اسد» و آخرين همسر پيامبر صلى الله عليه و آله، «ميمونه بنت حارث»- كه از پرهيزكارترين همسران آن بزرگوار شمرده شده- با عنوان «سرودهاى مدينه»، زينتبخش دو صفحه ميانى اين ويژهنامه است.
«بانوان و آداب زيارت» عنوان مقالهاى يك صفحهاى است كه ويژگىها و آداب عام زيارت را تحت عناوين فرعى معرفت زيارتشونده و مكان زيارت، غسل زيارت، اذن ورود، اقرار به گناهان، ورود با نام خدا، تلاش براى برقرارى ارتباط با صاحب بيت، تجديد پيمان و عهد با زيارتشونده، اميد به برخوردارى از پاداش و ثوابهاى بىشمار برشمرده و هيچگونه ارتباطى خاص با عنوان بانوان در آن نيست.
«شهر آرزوها»، قطعهاى ادبى درباره اماكن مدينه و شور و حال يك آرزومند مشتاق زيارت است. و آخرين مبحث ويژهنامه، گفتوگويى مختصر با خانم نرگس شهرابى (اودوليا مونيس)، اهل آمريكاست كه قبلًا يك مسيحى معتقد و ملتزم و دانشجوى الهيات مسيحى در آمريكا بوده و پس از سفر به ايران و كشف خباثت آمريكايىها و رسانههاى غربى در زشت جلوهدادن اسلام و مسلمانان، به اسلام تشرّف پيدا مىكند و تشيّع را از طريق شيعيان مقيم آمريكا مىشناسد و به آن گرايش پيدا مىكند.
او تعاليم تربيتى اسلام و جامعيت قوانين آن براى جزئىترين مسائل واقعى زندگى فردى و اجتماعى انسان و نيز اهميت دادن به زنان و تبيين حقوق آنان را از شاخصههاى مهم اسلام و تعاليم اهلبيت عليهم السلام مىشمارد و «اسلام» را بهعنوان «مسيحيت كمال يافته» مىشناسد و معقد است كه بايد كعبه، در دل هر مسلمان باشد.
«مروه»، در مجموع ويژهنامهاى ارزشمند است؛ اما اىكاش بهخاطر اصلىترين هدف سفر مخاطبين آن، يعنى حج و زيارت بيتاللَّه الحرام، قدرى هم به حج و بايستههاى آن و مباحث فقهى، اخلاقى و اجتماعى ويژه بانوان مىپرداخت و به آن نيمستون سرمقاله درباره درسهاى حج بسنده نمىكرد.
هرسال سعادتمندانى در جمع لبيكگويان و دلدادگان حريم كبريايى كعبه پيدا مىشوند كه پيش از رهسپارى به مكه مكرمه، در منزلگاه عزيزترين بنده و گرامىترين پيامبر خدا- كه به مهمانىاش آمدهاند- رحل اقامت دائم مىافكنند و به دعوت او كه پردهدار عرش خداوند است، نه بهطواف كعبه سنگى، بلكه به طواف قبله وصال تشرّف مىيابند.
حديث پرواز روحشان به آسمان لقاءاللَّه، حكايتى است و سخن تدفين جسمشان در سرزمين آلاللَّه و بقيع اهل بيت رسول اللَّه صلى الله عليه و آله، حكايتى ديگر.
گزارش زير درباره دفن يك زائر ايرانى در بقيع است:
قرار بود جنازه يك زائر ايرانى 65 ساله كه در روضةالنبى صلى الله عليه و آله دعوت حق را لبيك گفته بود و سيد رحيم خاتمى نام داشت در قبرستان بقيع دفن شود.
خودم را كنار قبرستان بقيع رساندم، همانجا كه شُرطهها ايستاده بودند و اجازه نمىدادند كسى وارد قبرستان شود. از وضعيت جنازه يك متوفاى ايرانى پرسيدم. يكى اظهار بىاطلاعى كرد و ديگرى گفت: عصر! ولى خاطرجمع بودم كه جنازه حالا بايد تشييع شود. سماجت كردم و پشت ديوار بقيع كنار پلهها، همانجا كه هرچند دقيقه يك
بار درِ آن باز مىشد و يكى وارد مىشد، ايستادم.
دونفر ديگر هم از ايرانىها كنارم سبز شدند، يكى از بعثه آمده بود و ديگرى از كاروانى كه جنازه، مربوط به آن كاروان بود؛ يعنى يك مرد اراكى.
سرانجام يكى از شرطهها اشاره كرد تا برويم كنار درِ مردهشوى خانه. گفت: جنازه از آنجا مىآيد و من اجازه مىدهم داخل بقيع شويد. تشكر كرديم. دو دقيقه بعد خودش از داخل راهپلهها آمد پايين و در را باز كرد و رفتيم داخل. جنازه هم از راه رسيد.
سى- چهلنفرى هم دنبال جنازه ... جنازه غريب بود و كسى از بستگان، دنبال جنازه نبود، نه فرزندى، نه برادرى و ...
شايد همه حاجىهاى كاروان، دلشان مىخواست كه در مراسم تشييع شركت كنند؛ مثل همه زائران ايرانى ديگر، ولى چنين اجازهاى داده نشده بود.
از پلههاى بقيع كه رفتيم بالا، نيروهاى هيئت امر به معروف و نهى از منكر (!) و شرطهها، حسابى ما را زير نظر گرفته بودند و چشمغره مىرفتند. بعد هم يكى آمد جلو و گفت: تصوير ممنوع!
جنازه با شعار لا إله إلّااللَّه وارد بقيع شد. بعد هم كنار ائمه بقيع جنازه روى زمين گذاشته شد و عرض سلام و ارادت به بارگاه آسمانى تبار آفتاب! اينجور مردن و تشييع هم توفيق مىخواهد. جنازه روى زمين بود كه سروكله يك مأمور پيدا شد و گفت:
حجى، حرّك .... راه افتاديم و او همراه ما شد و لحظه به لحظه با بىسيمى كه در دستش بود، اوضاع را گزارش مىداد.
طبق آداب شرعى و مستحبات تدفين، تابوت را تا انتهاى قبرستان روى شانهها گذاشتيم و تشييع كرديم. چند بار ديگر جنازه را بر زمين گذاشتيم و بلند كرديم. همه گريه مىكردند. روحانى كاروان كه، بر نحوه غسل و تكفين او نظارت داشت، بر پيكر ميت نماز خواند. حسابى صورتش خيس شده بود. قبر را از قبل آماده كرده بودند و سه مرد افغانى منتظر جنازه بودند. زودتر آمدم قبر را برانداز كنم. شكل و شمايل قبر به گورهايى كه تا به حال در ايران ديده بودم، شباهتى نداشت. نهجاى چيدن سنگ لحد بهچشم
مىخورد و نه از سنگ لحد خبرى بود.
افغانىها كه به استخدام اين كار درآمده بودند، گودالى را ايجاد كرده بودند كه ابتداى آن پهن و انتهاى آن كمى جمع و جورتر بهنظر مىرسيد؛ مثل كانالى كه مىخواهند به جايى راه پيدا كند، به اندازهاى كه جنازه در آن جاى بگيرد، كنده بودند.
جنازه در قبر، درست همانجايى كه بهصورت كانال بود، آرام گرفت؛ با ايران تماس گرفته شد و روحانى كاروان از فرزند بزرگ متوفا اجازه خواندن تلقين گرفت. حاجآقا تلقين مىخواند و در آن سوى خط تلفن، صداى گريه مىآمد و در درون قبر هم كسى شانههاى مرده را تكان مىداد، افهم اعلم يا ... إذا سألكَ ... قل لهما ...
مرد افغانى مشغول چيدن خشتهايى كه شبيه آجر بود شد و عدهاى هم به كمك او دست به دست خشت مىآوردند و پيرمرد، خشتها را مثل آجر روى هم مىگذاشت و پيكر مرد كه در سفينه مرگ با كفنى سفيد، آرام خفته بود، پشت خشتها پنهان مىشد.
معلوم بود، اين خشتها چندبار مصرفاند و از داخل همين قبر بيرون آورده شدهاند؛ ولى معلوم نبود براى چندمين بار!
كار تدفين با پر كردن قبر از خاكهاى دستى به پايان رسيد.
قبر به همين شكلى كه قبرهاى ديگر دارند درمىآيد. همه مشغول فاتحهخوانى شدند. بعد هم متوفا، ميهمان تلاوت آيةالكرسى حاضران شد. و صداى مأموران در همهجا پيچيد كه فرصت تمام. كمى كه معطل مىكنيم، مىگويند: او ديگر چيزى نمىشنود و آنچه مىخوانيد براى او فايدهاى ندارد ...
تازه متوجه مىشوم چه زود جنازه دو كودكى كه قبل از آمدن ما وارد قبرستان شده بودند به خاك سپرده شد و چه زود آن دو را تنها گذاشته و رفتهاند.
بىشك اين مرگ، مرگ شيرينى است و بازماندگان مىتوانند خود را تسلى ببخشند كه پيكر پدرشان در چند قدمى پيامبر اكرم و در جوار ائمه بقيع عليهم السلام دفن شده است؛ اما شايد كسانى كه آنجا بودند، كمى از غربت چند قرن ائمه اطهار را درك كردند.
سيّد، حتماً ميهمان رسول اللَّه است ....
كاردار سفارت روسيه در عربستان، روز گذشته اعلام كرد كه تعداد 18000 حاجى روسى با هواپيماى روسيه وارد عربستان شده، در مكه مكرمه مستقر شدهاند. اين تعداد نسبت به سال گذشته 50% افزايش نشان مىدهد؛ از اين تعداد 5000 نفر از طريق فرودگاه جده و بقيه از مرزهاى زمينى وارد عربستان شدهاند.
13500 حاجى داغستانى، 1300 حاجى از چچن و 3200 حاجى از روسيه مركزى هستند. كميته امور دينى روسيه، اطلاعات و بروشورهاى لازم همراه با نقشهاى از مكّه و مدينه و مشاعر مقدسه به زبان روسى را در اختيار اين حجاج قرار داده است.
رييس بخش كنسولى سفارت عربستان در پاريس اعلام كرد كه رواديد مورد تقاضاى حجاج فرانسوى در زمان مقرّر صادر شده است. خبرگزارى فرانسه قبلًا اعلام كرده بود كه سفارت عربستان در فرانسه، در اعطاى رواديد با مشكل مواجه شده است.
دكتر المالكى گفت:
كنسولگرى عربستان در پاريس، براى موسم حج امسال 23 هزار ويزا صادر كرده و كليه گذرنامههاى داراى ويزا به شركتهاى توريستى واجد شرايط داده شده است. اين ويزاها همگى قبل از موعد مقرّر صادر شده و با هيچ مشكلى روبهرو نگشته است.
المالكى در پايان، ادعاى خبرگزارىها را بىاساس خواند و افزود: «ما هرگز به وزارت امور خارجه فرانسه نگفتهايم كه در امر صدور ويزا براى حجاج با مشكلى روبهرو هستيم».
حجاج آمريكايى در صدد شكايت عليه شركتهاى آمريكايى بهخاطر اعمال تبعيض نژادى در پروازهاى حج هستند.
روزنامه آمريكايى واشنگتن پست نوشت:
شوراى روابط اسلامى آمريكا تأكيد كرد كه حجاج آمريكا خواهان درك حقوق مدنى مسلمانان و رعايت يكسان مقرّرات در مورد مسافران شركتهاى هواپيمايى هستند. اين مطالبات در حالى است كه اخيراً شش نفر از ائمه مساجد مسلمانان مورد تعرض و اهانت قرار گرفتند و حتى به دلايل واهى از انجام سفر حج منع شدند.
ابراهيم جبير، سخنگوى مجلس اسلامى آمريكا گفت:
با توجه به تعداد روبه افزايش شكايات و ايجاد مزاحمتهاى مكرر براى مسلمانان در فرودگاههاى آمريكا، از تمامى حجاج خواسته شده كه حقوق قانونى و مدنى خود را مطالبه كنند و جلوى اشكالتراشىها و بهانهجويىهاى بىمورد و تبعيضآميز شركتهاى حمل و نقل هوايى آمريكا را بگيرند.
طبق نوشته روزنامه «يو إس اى تودى» (1)
ميزان مزاحمت و تبعيض نژادى براى مسلمانان آمريكا در فرودگاهها به حدى است كه يا مجبور مىشوند از سفر حج خوددارى كنند و يا اقدام به تغيير نامهاى عربى و اسلامى خود بهنامهاى غربى نمايند تا از شر بهانهتراشىها و مزاحمتهاى مأموران آنان در امان باشند.
بهرغم بازگشايى مجدد گذرگاه «رفح» اسرائيل تا روز گذشته، مجوز عبور هزاران فلسطينى را كه قصد سفر حج را دارند، نداده است. اين فلسطينىها مدتهاست كه در
1) 1 1. U. S. A. To day.
انتظار مجوز رژيم صهيونيستى براى عبور از اراضى اشغالى و سفر به مكّه هستند.
بنا به گزارش روزنامه «الشرق الأوسط» چاپ لندن، مسؤول كميته ارتباط با فلسطين در بخش مصرى گذرگاه «رفح»، اين مجوز بايد مدتى قبل در اختيار مقامات مصرى و فلسطينى قرار مىگرفت.
به گفته اين مسؤول، طرف فلسطينى اسامى حدود سه هزار و پانصد نفر از حجاج فلسطينى را طبق درخواست طرف اسرائيلى، براى رسيدگى به پروندههاى آنان، در اختيار ناظران اروپايى قرار داده است. قرار است طرف مصرى بهمنظور تضمين بازگشايى گذرگاه رفح براى حداقل سه روز متوالى جهت عبور همه فلسطينىهايى كه عازم حج هستند، مذاكراتى را با مقامات ذيربط اسرائيلى داشته باشد.
گفتنى است كه سختگيرى مسؤولان اسرائيلى براى حجگزاران فلسطينى در سالهاى قبل هم سابقه داشته و آنان علىرغم دريافت رواديد حج از سفارت عربستان سعودى، همواره با مشكلاتى در زمينه خروج و بازگشت مواجه بودهاند. در برخى سالها، گروههايى از فلسطينىها در اثر تأخير در صدور مجوز عبور توسط اسرائيلىها، از انجام سفر حج بازماندند.
معاون وزارت امور اسلامى، اوقاف و دعوت و ارشاد در امور مساجد اعلام كرد كه وزارت متبوعش تلاش دارد تا در موسم حج سال جارى بر وسعت دامنه برنامههاى تبليغاتى خود بيفزايد؛ زيرا اين برنامهها در سال گذشته با موفقيت كامل روبهرو بود.
رئوس مطالب مطرح شده در سخنان معاون امور مساجد چنين بود:
ما بلافاصله بعد از موسم حج سال گذشته، آمادگى جهت تبليغات در سال آينده را آغاز كرديم.
با موافقت وزير و ارشادات و پيگيرىهاى شخصى او، فعاليت تبليغى ما در طول سال نيز ادامه داشت.
كميتههاى گوناگونى با شركت مبلغان و مترجمان فراوان تشكيل دادهايم كه كار اصلى آنان ارشاد حجاج كشورهاى مختلف به 25 زبان مختلف دنياست.
آگاهسازى حجاج طى سه مرحله صورت مىگيرد: برنامهريزى، اجرا و پيگيرى. مرحله اجرا از ابتداى ماه ذيحجه شروع و تا پايان موسم حج ادامه مىيابد.
استراتژى نوين وزارت، مبتنى بر دو اصل است: اصل اول آگاهسازى مستقيم با برپايى سخنرانىها، مجالس وعظ و ارشاد، خطبههاى نماز جمعه و پاسخگويى به سئوالات مردم پس از هر برنامه؛ اصل و روش دوم پاسخگويى به سئوالات از طريق شماره تلفن مجانى (8002451000) و اجراى برنامههاى تبليغى غيرمستقيم مانند برنامههاى راديويى، تلويزيونى و درج مقالات در روزنامههاست.
استخدامشدگان وزارت براى تبليغ و دعوت و ارشاد حجاج در موسم حج، عمدتاً دانشگاهى و يا از اعضاى وزارت آموزش و پرورش هستند.
تاكنون 45 برنامه راديويى و تلويزيونى تهيه شده كه شامل پيامهاى آموزشى كوتاه و برنامههاى علمى و آموزشى مفصل است.
كليه مراكز ما در مكه مكرمه، مدينه منوره و مشاعر مقدسه به سيستم رايانه مجهز شده، با هم مرتبط هستند و جمعى از كاركنان را جهت كار با اين دستگاههاى مدرن آموزش دادهايم.
9- مقاديرى فيلم، نوار ويدئو، مجله و لوحهاى فشرده تهيه كردهايم كه در ميان حجاج بهطور رايگان توزيع خواهد شد.
پيامهاى ارشادى ما از طريق پيامك (اس ام اس) به تلفنهمراه حجاج ارسال خواهد شد.
ما از لحظه ورود حاجى به عربستان، برنامه تبليغى و ارشادى خود را آغاز مىكنيم. حاجى به محض ورود از مرزهاى هوايى، زمينى يا دريايى شاهد پيام خوشامدگويى با دو زبان عربى و انگليسى خواهد بود كه همراه
با شماره تلفن پاسخگويى مجانى به سئوالات، به تلفنهمراه او ارسال مىشود.
در نقاط مرزى، حجاج پيش از هرگروه ديگر، مورد استقبال كاركنان ما قرار مىگيرند كه انواع كتب و بروشورهاى ما را به آنان هديه مىدهند.
مبلغان ما در همهجا وجود دارند؛ در نقاط مرزى، در هتلها، در اماكن وجود حجاج، در اتوبوسهاى حامل آنان و در چادرهاى عرفات و منى
در مشاعر مقدسه تلفنهاى خودكارى بهنام «پاسخگويى به سئوالات» براى حجاجى كه موبايل ندارند، نصب شده كه مىتوانند بهطور مجانى پاسخ خود را دريافت كنند.
يكشنبه 26/ 9/ 85
بيست و ششم ذيقعده 1427
از مُحرم شدن در ميقات تا مَحرم شدن در مسجدالحرام
در كاروانها، نشانههاى كوچ و زمزمههاى رفتن آشكار مىشود. بايد به «مكّه» رفت؛ اما «احرام» در پيش است و «ميقات» و گفتن «لبيك». كسانى كه از مدينه به مكّه مىروند، بايد در ميقات «مسجد شجره» احرام ببندند و عازم خانه خدا شوند. با شور و شوق همراه با التهاب درونى، سوار ماشين شده، مدينه را در حالى پشت سر مىگذارند كه چشمهاى اشكبار همچنان بهسوى حرم پيامبر است.
اشكها در چشمها حلقه مىزند. بيرون آوردن لباسهاى دنيا و پوشيدن لباس آخرت! براى مردان دو حوله، يكى بر كمر و ديگرى بر دوش! راستى چه دنياى معنوى شگفتى در اعمال و مناسك اين سفر، نهفته است! با خشوع و خضوع، به مسجد مىروند.
ازدحام است. نمازى خوانده و نيت احرام مىكنند؛ با گفتن جملات «لبيك، اللهم لبيك ...» مُحرم مىشوند تا مَحرم شوند.
باز هم به ياد آخرت و قبر افتادن. دلهاى خاشعان ذوب مىشود و بهصورت قطرات گرم اشك، بر چهرهها مىبارد. دلها به ياد احرام بستن پيامبر در همينجا مىافتد؛
احرام بستن امام مجتبى عليه السلام و امام حسين عليه السلام و سفرهاى پياده بهسوى خانه خدا.
اباعبداللَّه عليه السلام در آغاز سفر كربلا، از همينجا مُحرم شد و به مكّه رفت. از مسجد كه بيرون مىآيند، طنين «لبيك، اللهم لبيك» در فضا مىپيچد. آنان كه دلى عاشقتر و معرفتى بيشتر دارند، بيشتر منقلب مىشوند. آهنگ حركت مىكنند؛ اما حالت روحى افراد با لحظه ورود به اين شهر و روزهاى اقامت در مدينه متفاوت است. هنگام ورود، يكپارچه شوق و سوز و گريه آميخته به عشق بودند. اما اينك، دلها دو نيم است؛ نيمى سوز خدا و خشوعى كه از «احرام» پيدا كردهاند و نيمى ديگر كه در مدينه جا مانده است.
همهجا را «مسجد شجره» مىبينند. احساس مىكنند كه از آبهاى زلال «چاههاى على» سيراب شدهاند و اين آب، در رگ جان و دلشان جريان يافته است. ماشين، از ميان تپهها و كوهها مىگذرد و بهسوى خانه محبوب مىشتابد. شب است، اما حس مىكنند نورانيت مسجدالنبى صلى الله عليه و آله را در دل خود به ارمغان مىبرند.
اينك، اينان همه مهمانان خدايند و به «ضيافت خانه الهى» مىروند ... تا از «ميقات خاك» به «ميقات خدا» برسند. (1)
در اطلاعيهاى كه چندى پيش بهمنظور اعلام برنامهها و همايشهاى بعثه مقام معظم رهبرى منتشر شد، برنامه «همايش منزلت زن» جزو برنامههاى روز دوشنبه 27/ 9/ 85 اعلام شده بود كه در آن، ساعت سه بعد از ظهر، زمان آغاز همايش ذكر شده بود. در اطلاعيه بعدى روابط عمومى بعثه، زمان همايش به ساعت 30/ 8 صبح روز يكشنبه 26/ 9/ 85 تغيير يافته كه اين زمان دقيقاً با آنچه در شناسه 9 برگى همايش «رسول اعظم صلى الله عليه و آله و منزلت زن مسلمان» آمده است، مطابقت دارد ....
اكنون ساعت 9 صبح است، اما هنوز همه صندلىها خالى است، نغمه زيارت
1) 1. به نقل از نوشتههاى استاد جواد محدثى.
مبارك «آلياسين» از بلندگوى داخلى سالن پخش مىشود. تا ساعت 50/ 8 تعدادى خانم مشغول چيدن تعدادى كتاب روى ميزى واقع در زاويه غربى سالن بودند و چنين برمىآمد كه زمان شروع همايش به ساعت 9 تغيير يافته است. 20 عنوان كتاب انگليسى، 24 عنوان كتاب عربى و چند رديف جزوات مختلف، مجموعه نمايشگاه مختصرى است كه احتمالًا پس از پايان همايش مورد بازديد خواهران قرار خواهد گرفت.
مدير جلسه، خانم دكتر ديالمه است كه مسئوليت خانمهاى مبلغه در معاونت بينالملل را دارد. دبير همايش نيز خانم دكتر كرمانى است كه عضو هيئت علمى معاونت است و دو همايش زنان و ايرانيان خارج از كشور در سال گذشته را اداره كرده است.
برادرى كه مدير اجرايى در انجام مقدمات همايش است، شناسه همايش و يك مقاله انگليسى 22 صفحهاى، فتوكپى شده از صفحات 559 تا 580 يك كتاب، همراه با يك مقاله تلخيصشده سهصفحهاى به زبان عربى و 4 فرم يكصفحهاى نظرخواهى به زبانهاى عربى، انگليسى، اردو و تركى استانبولى را بهعنوان منشورات توزيعشونده در همايش، در اختيارم قرار مىدهد و توضيح مىدهد كه يك بسته هديه نيز شامل جزوه معرفى ايران، CD ايرانشناسى بهزبان انگليسى و عربى، سجاده و خودكار نيز در اختيار شركتكنندگان قرار خواهد گرفت.
شروع همايش 30/ 9 صبح با مقدمه خانم دكتر طوبى كرمانى و دعوت از چند نفر آقا و خانم براى حضور در جايگاه مخصوص پس از قرائت قرآن صورت مىگيرد.
صحبت ده دقيقهاى خانم كرمانى راجع به استكبار جهانى و حمله به عراق و لزوم اتحاد مسلمانان بود. خانم احلام علىالحسن رييس دانشكده «الدعوة» در أمّ درمان سودان، طى صحبت 12 دقيقهاى خود گفت: «اگر نقش تبليغ به زن سپرده شود، عايشه بهترين الگوى مبلغه اسلامى است (و در اين زمينه به حديثى از پيامبر استناد كرد) و اگر نقش ملكه به او داده شود ملكه سبا بهترين الگو است ...»
ساعت 05/ 10 سخنرانى حجةالاسلام والمسلمين راشد يزدى در حالى شروع شد كه حدود 60 نفر در سالن حضور داشتند. او با استناد به آيهاى از قرآن كريم گفت: «اسلام
اولين پرچم احقاق حقوق زن را در عالم بلند كرد.» در قرآن در بعضى آيات ذكر دختر مقدّم بر ذكر پسر آورده شده كه حكمت دارد و حكمت آن مىتواند ظلمى باشد كه در پيش از اسلام به زن و دختر مىشد؛ مرد بهدنيا آمدن دختر را براى خودش ننگ مىدانست و چهرهاش از شدت غضب سياه مىشد. در اسلام زن هنرمند است، زن هنر خلقت است، زن مكمّل مرد است، آدم كه آفريده شد، آرام نبود، سكون نداشت. حوّا كه خلق شد آرامش يافت. پيامبر از دخترى كه پدرش بدون درنظر گرفتن رضايت او مىخواست شوهرش بدهد دفاع كرد و براى رسيدن او به شوهر دلخواهش اقدام كرد. در روايات متعدد پيامبر حق مادر را بر پدر مقدّم مىشمارد.
ساعت 30/ 10 پس از اجراى سرود توسّط گروه تواشيح ثقلين، آيةاللَّه رىشهرى با بيان اهميت جايگاه زن در ساختن جامعه ايدهآل اسلامى و زمينهسازى براى حكومت جهانى اسلام برگزارى اينگونه همايشها را در سرزمين وحى و با الهام از سيره پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ضرورى شمرد.
او مهمترين راه براى خودسازى در اين سرزمين را كسب محبت رسول خدا صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام دانست و گفت: «دستيابى به كيمياى محبت مىتواند زائر خدا را متحول كند.
چه مىشود كه دلم سوى حق ربوده شود به جذبهاى، همه اخلاق من ستوده شود
قلب، حرم خداست. دل شما بايد جاى خدا و عشق به خدا، جاى عشق به رسولاللَّه صلى الله عليه و آله و فاطمه زهرا عليها السلام و دوستان خدا باشد، نه چيز ديگر. تلاش كنيد تا دلتان در اين سرزمين پاكسازى و نورانى شود؛ كارى كنيد كه با عطر محبت خدا و رسول خدا صلى الله عليه و آله به وطنهايتان بازگرديد.
نماينده مقام معظم رهبرى با اشاره به توطئههاى استكبار در به فساد كشيدن دختران و زنان، زائران خانه خدا را به پيمان بستن براى همدوشى با مردان در مبارزه با دشمنان اسلام فراخواند و به مقاومت 33 روزه حزباللَّه در مقابل اسرائيل و انقلاب اسلامى ايران در مقابله با شرق و غرب اشاره كرد كه چگونه زنان همدوش مردان، بلكه در مواردى مقدّم بر مردان افتخار آفريدند.
استاد محمد عليوى الشمرى، رييس دانشكده مستنصريه بغداد ضمن سخنانى كوتاه با اشاره به اينكه هر سخنى درباره موضوعات زندگى بايد تماماً بر قرآن و سنت تكيه داشته باشد، انحرافات در زمينه ارزشگذارى منزلت زنان در رتبهاى پايينتر از مردان را نتيجه فهم نادرست نصوص قرآن و سنت دانست و افزود:
«فرهنگسازى در جامعه بدون پرداختن به اصلاح فرهنگ زنان و پرورش ديندارى در آنان ممكن نيست».
دبير همايش با اين عذر كه خواهران «جميله الشنطى» عضو پارلمان فلسطين، «رجاء المسعودى» استاد ادبيات و زبان عربى در دانشگاه مغرب و «سناء الموسوى» نماينده زنان در شوراى نجف، هركدام 10 دقيقه از ساعت 9، 10/ 9 و 20/ 9 وقتهايشان بود و دير تشريف آوردند، لذا ممكن نيست بيشتر از 5 دقيقه صحبت كنند؛ آنان را به صحبتى كوتاه فراخواند و در پايان هم از خانمها «مريم بيتريس» از آرژانتين و «نصرت» از ايران بهخاطر نبودن فرصت عذرخواهى شد.
و ... همايش در ساعت 35/ 11 پايان يافت.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى نماينده ولى فقيه و سرپرست زائران ايرانى عصر امروز در پايان عمليات مدينهقبل زائران ايرانى، مدينه منوره را بهسوى مكّه مكرمه ترك كرد.
آيةاللَّه رىشهرى پيش از ترك مدينه منوره در يك گفت و گوى مطبوعاتى اظهار داشت كه با لطف پروردگار عمليات مدينه قبل زائران ايرانى با موفقيت انجام شد و زائران ايرانى براى انجام مناسك حج تمتع آماده مىشوند.
نماينده ولى فقيه برگزارى باشكوه انتخابات اخير را به مقام معظم رهبرى و ملت بزرگ ايران تبريك گفت و اظهار داشت: «مردم عزيز ايران يكبار ديگر با حضور دشمنشكن خود در انتخابات، ثابت كردند شايستگى دارند پرچم انقلاب اسلامى را به حضرت ولىعصر عليه السلام، صاحب اصلى آن برسانند.»
سرپرست زائران ايرانى گفت: «بحمداللَّه كليه برنامههاى پيشبينى شده براى زائران در عمليات مدينه قبلبهخوبى انجام شد و امسال ازنظر معنوى و اجرايى در كليه امور شاهد پيشرفت خوبى نسبت به سالهاى قبل بوديم.»
آيةاللَّه رىشهرى افزود:
يكى از برنامههاى بسيار خوب مدينه منوره علاوه بر حضور منظم زائران ايرانى در نمازهاى جماعت مسجدالنبى صلى الله عليه و آله، برگزارى باشكوه و منظم مراسم دعاى كميل با حضور گسترده زائران مدينه در كنار حرم نبوى بود.
از ويژگىهاى عمليات مدينه قبل امسال، برگزارى همايش منزلت زن در سيره پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله بود كه با حضور گروهى از انديشمندان كشورهاى مختلف اسلامى در محل بعثه مقام معظم رهبرى با موفقيت انجام شد و زنان برجسته جهان اسلام درباره چالشهاى پيش روى زنان در شرايط كنونى، همانديشى خوبى كردند. اين همايش مورد استقبال زنان مسلمان از كشورهاى مختلف قرار گرفت.
آيةاللَّه رىشهرى ادامه داد:
عمليات سنگين حج تمتع با مراسم مهم برائت از مشركان را در مكه مكرمه پيشرو داريم كه برنامهريزىهاى خوبى براى آن شده است و اميدواريم با عنايت پروردگار، اين عمليات نيز بهخوبى برگزار شود و زائران ايرانى امسال نيز حج مقبول و خوبى داشته باشند.
سرپرست زائران ايرانى تأكيد كرد كه ابلاغ پيام برائت از مشركان مقام معظم رهبرى به مسلمانان جهان از ويژگىهاى مراسم حج امسال است كه اميدواريم بتوانيم اين مهم را بهخوبى انجام دهيم.
وى در پايان، موفقيت زائران ايرانى در مراسم حج امسال را از خداوند منان مسئلت كرد و براى همه آنان آرزوى سلامتى نمود.
برادران صدا و سيما، نشريه زائر، سايت حج و اكثر كارگزاران معاونتهاى آموزش و پژوهش، امور روحانيون، بينالملل، بازرسى و خدمات، بعد از ظهر امروز مدينه منوره را براى عزيمت به مكه مكرمه ترك كردند.
5/ 2 ساعت تأخير از موعد پيشبينى شده براى وصول به مكّه مكرمه، دليلش سه مورد تأخير 50 دقيقهاى، يكى بهخاطر تأخير همسفران درخروج از هتل مدينه و كامل نشدن ليست مربوطه، ديگرى بهدليل تأخير «سفر اوّلىها» در محرم شدن در مسجد شجره و نيز ضبط برخى برنامهها در همين مسجد توسط صدا و سيمايىها و سومين مورد تأخير 50 دقيقهاى هم بهخاطر ناواردى رانندهها و وارد شدن اتوبوسها به جاده اشتباهى در مسير مكّه بود؛ بهگونهاى كه در قسمتى از مسير مجبور به پيمودن جادهاى ناهموار و سرگردانى در شنزار شده بودند كه شكر خدا به خير گذشت.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى، ساعتى پس از غروب امروز وارد مكّه مكرمه شد.
وى در هنگام ورود به مكّه به حجاج ايرانى توصيه كرد كه خود را براى بهرهمندى از فرصتهاى معنوى و بىنظير حج، بهويژه عرفات و ايام تشريق آماده كنند و از لحظهلحظه حضور خود در اين سرزمين مقدس نهايت استفاده را ببرند.
محمدى رىشهرى خطاب به زائران تأكيد كرد: «حج، هنگام رحمت، بخشش و آمرزش الهى است و زائران در زندگى دوباره معنوى خود كه پس از آمرزش الهى و ايام حج شروع مىشود، بايد تلاش كنند با سرمشق قرار دادن سيره رسول اكرم صلى الله عليه و آله، زندگى و تولدى ديگر را تجربه كنند.»
اميرالحاج ايران افزود: «زائران ايرانى با تمام وجود در حق مسلمانان جهان و عزت و سربلندى امت واحده اسلامى دعا كنند كه اگر ذكر و دعا از صميم قلب باشد، كارساز
خواهد بود.»
وى افزود: «كارهاى جدى و اساسى بعثه مقام معظم رهبرى در موسم حج از روزهاى آتى آغاز مىشود و بعثه با برنامهريزى از قبلانجام شده تلاش مىكند در زمينههاى مختلف در خدمت زائران خانه خدا باشد.»
سرپرست حجاج ايرانى پس از اقامتى ده روزه در مدينه منوره، يكشنبهشب وارد مكه مكرمه شد و مورد استقبال مسؤولان بعثه و ستاد حج و زيارت قرار گرفت.
دوشنبه 27/ 9/ 85
بيست و هفتم ذيقعده 1427
برگزارى نخستين جلسه شوراى معاونين بعثه در مكّه مكرمه
در اين جلسه موضوعات مختلفى مانند پيگيرى ارجاع كتب اخذشده از زوار و نمايندگان مراجع تقليد در فرودگاه مدينه، عذرخواهى از افرادى كه توسط مأموران سعودى مورد اهانت و آزار قرار گرفتهاند، رسيدگى ويژه به مسكن كاروان جانبازان و تسريع در انجام امور ادارى براى حمل جنازه چند حاجى متوفا مورد بحث قرار گرفت و رهنمود يا دستورهاى لازم توسط نماينده ولى فقيه صادر شد.
گزارشهاى مربوط به فعاليتهاى روابط عمومى در آمادهسازى سالنها و فضاسازى هتل براى انجام مراسم مختلف از روز چهاشنبه و مقدمات برگزارى دومين دعاى كميل مدينهقبل در شب جمعه آينده و نيز توضيحات مسؤول ستاد مكّه نسبت به منطقهبندى مكّه، استقرار و شروع به كار مسؤولان مناطق و بازرسها، اقدامات انجامشده در مورد آشپزخانه متمركز، كيفيت تغذيه و اسكان حجاج در مكّه از مباحث ديگر اين جلسه بود.
موضوع حمل و نقل شهرى و فعال شدن اتوبوسهاى طرف قرارداد در 18 خط ويژه بين حرم و كاروانها و مشكلات ايجادشده در «باب على» كه بهخاطر تجمع بيش از
حد زوار و افزوده شدن حجم بالاى زوار اندونزيايى و هندى براى تردد با اتوبوسها در همين منطقه است، بحثى طولانى را به خود اختصاص داد كه سرپرست حجاج در همين زمينه دستور داد تا جلسهاى با حضور كليه كسانى كه در توجيه زوار مؤثر هستند، مانند روحانيون كاروانها، مديران و برادران نظارت و بازرسى تشكيل و راهكارهايى براى تقليل رفت و آمد زوار در ساعات پرازدحام اتخاذ شود و نشريه زائر هم در مصاحبهاى با آقاى رضايى مسؤول حمل و نقل، چگونگى تنظيم رفت و آمد زوار را مشخص و چاپ نمايد.
آيةاللَّه رىشهرى درباره كيفيت برگزارى جلسات عمومى هم، برادران روابط عمومى و بازرسى را موظف كرد كه دعوتها را بهگونهاى تنظيم كنند كه كاروانهاى عرب، كرد، ترك و فارسزبانها بهطور مخلوط در جلسه شركت نكنند، بلكه مثلًا كاروانهاى عرب با هم، تركها با هم و ... بهگونهاى باشد كه سخنران با همان زبان كاروانهاى دعوتشده سخنرانى كند و ذكر مصيبت نمايد.
مدير كل پژوهش معاونت بينالملل بعثه مقام معظم رهبرى در همايش شيعيان پاكستان در مدينه، با تقبيح اقدام برخى محافل جهانى در توهين به ساحت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گفت: «كاريكاتوريستها و نويسندگان اهانتكننده به پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله با انسانيت دشمنى دارند.»
به گزارش واحد ارتباطات خبرى بعثه رهبرى، حجةالاسلام والمسلمين حسين صفدرى روز دوشنبه در سخنانى در اين همايش تأكيد كرد: «پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بهعنوان آخرين سفير الهى مبعوث شد تا انسان از پليدىها نجات يابد و چگونه زندگى كردن را بياموزد. پيامبر آمد تا پيام انسانيت انسان را به جهانيان بفهماند و اين پيام دل همه انسانها را شاد كرد. اما مستكبران، پيام پيامبر را نپذيرفتند و دشمنى آنها با پيامبر از روز بعثت تا امروز ادامه دارد.
در سال گذشته بيش از دهها بار از سوى نويسندگان، كاريكاتوريستها و ديگران به ساحت مقدس پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اهانت شد. اهانت آنها به شخص پيامبر نيست، آنها با انسانيت دشمنى دارند.»
وى افزود: «پيامبرى كه براى خداوند آنقدر عزيز است كه خداوند بهخاطر او جهت قبله را تغيير داد، چرا بايد مسلمانان اجازه دهند كه از سوى مستكبران مورد اهانت قرار بگيرد؟»
صفدرى ادامه داد: «دنيا دروغ مىگويد كه طرفدار حقوق بشر است؛ زيرا كه به پيامبر مسلمانان- كه بيش از يكپنجم جمعيت جهان را تشكيل دادهاند- توهين شده است.»
وى در ادامه، خطاب به حاضران گفت كه سفر حج توفيق بزرگى است كه نصيب زائران شده و تكتك آنان ميهمان خدا هستند.
در اين همايش يكى از شيعيان پاكستان به نمايندگى از حاضران شركتكننده در همايش از بعثه مقام معظم رهبرى براى برگزارى اين همايش تشكر كرد.
ويژهنامه فارسى روزنامه سعودى «البلاد» تنها نشريه روزانه سعودى است كه گهگاه از جلسات و همايشهاى بعثه مقام معظم رهبرى بهطور محدود و در چهارچوب سياستهايى مشخص، خبرى را منتشر مىكند. اين ويژهنامه، امروز دوشنبه، خبر همايش رسول اعظم صلى الله عليه و آله و منزلت زن مسلمان را با نقل سخنانى از خانم «احلام على» در صفحه «گزارش» چنين چاپ كرده است:
استاد دانشگاه ادبيات دانشگاه سودان روز يكشنبه در همايش «منزلت زن در سيره نبوى» در مدينه گفت: «دين مبين اسلام بهترين جايگاه اجتماعى و منزلت را به زنان داده است.»
در اين همايش كه از سوى بعثه جمهورى اسلامى ايران با حضور گروهى از
شخصيت مرد و زن چند كشور مسلمان در بعثه مدينه برگزار شد، دكتر «احلام على الحسن على» افزود: «جايگاه زن در اسلام يك جايگاه انسانى است و امروز زن مسلمان مىتواند با پيروى از دستورات اسلام راه روشن خود را در جوامع بيابد.»
وى تأكيد كرد كه منزلت واقعى زنان در سنت و قرآن كريم تعريف شده و حجاب و عفاف ملاك انسان خوب يا بد بودن براى زنان است.
اين استاد دانشگاه اظهار داشت: قرآن كريم اشارههاى فراوانى دارد كه زنان، قشرى موفّق در عرصههاى اجتماعى و اقتصادى هستند.
احلام همچنين تأكيد كرد كه جايگاه زنان در قرآن كريم بسيار وسيع است و زنان در جهاد و هجرت از صدر اسلام تاكنون كنار مردان بودهاند.
قابل ذكر است كه اين خبر به نقل از «ايرنا» در اين ويژهنامه به چاپ رسيده و به هيچيك از ديگر برنامههاى همايش اشارهاى نكرده است.
اتحاديه جهانى پيشاهنگان ميزبان چهارمين گروه از سران پيشاهنگى دانشآموزى شركتكننده در مراسم حج امسال است.
اين دانشآموزان عضو پيشاهنگى از چندين كشور اسلامى و غير اسلامى به حج اعزام شدهاند و تعدادشان به يكصد نفر مىرسد كه از كشورهاى سويس، مصر، برزيل، ايالات متحده آمريكا، سوئد، سودان، بنگلادش، اندونزى، پاكستان، هند و عراق هستند.
گفتنى است كه سازمان پيشاهنگى بهعنوان نهادى بينالمللى- كه مديريتهاى منطقهاى آن در نوعى هماهنگى با مركزيت اتحاديه جهانى پيشاهنگان عمل مىكنند- هرسال سفرهاى متنوعى را براى برگزيدگان پيشاهنگى در سطح كشور متبوع يا بهگونه متمركز به مقصد مراكز سياحتى و تاريخى دنيا ترتيب مىدهند و اين چهارمين سال است كه برنامه سفر حج هم براى پيشاهنگان كشورهاى اسلامى و يا غيراسلامى در
نظر گرفته شده كه تعداد مهاجران مسلمان در آنها زياد و داراى مدارس متعدد رسمى خاصّ مسلمانان هستند.
رييس اتحاديه پيشاهنگان مسلمان شاخه عربستان دراين باره گفت: «ما ميزبان سران، افسران و اعضاى پيشاهنگى در سازمانهاى پيشاهنگى كشورهاى اسلامى هستيم، تا در مراسم حج امسال، علاوه بر انجام مناسك حج، از برنامههاى پيشبينى شده ما استفاده ببرند.»
بخشى از هزينههاى اين سفر توسط اتحاديه و بخش ديگر آن توسط سازمان پيشاهنگى كشور متبوع و خود دانشآموزان تأمين مىشود.
شهردارى مكه مكرمه قرارداد اجاره جايگاه سلمانى حجاج در كنار كشتارگاه «ربوه منى را به مبلغ يكميليون و هفتاد و پنج هزار ريال سعودى (حدود دويست و هفتاد ميليون تومان) با يك شركت داخلى منعقد كرد.
اين جايگاه كه 260 صندلى مخصوص سلمانى دارد، بزرگترين مركز سلمانى در منطقه «منى محسوب مىشود و مساحتى به وسعت 400 متر مربع را دربرمىگيرد. گفتنى است كه سرتراشى حجاج بعد از انجام قربانى در روز عيد قربان، همهساله بهصورت يك معضل بهداشتى در منى موجب بروز مشكلات متعدد مىشود.
تراشيدن سر كه غالباً بهطريقه غيربهداشتى و با تيغهاى مشترك و احياناً آلوده، در كنار چادرها و معابر عمومى صورت مىگيرد، علاوه بر خطرهاى بهداشتى و كثيف كردن محيط، به علت خونآلودگى سرها باعث نجسكارىهاى فراوان نيز مىشود.
راه حل سعودىها كه ايجاد مركزى دور از دسترس در جنب كشتارگاه مناست، تأثير چندانى بر كاهش اين مشكلات ندارد. حاجىها علىرغم ممانعت رسمى از سرتراشى در معابر محل اسكان، باز هم غالباً تمايلى به مراجعه به مراكز سلمانى عمومى ندارند. از طرفى خود سعودىها هم مىدانند كه حدود 5/ 2 ميليون حاجى كه حداقل
نيمى از آنها سر خود را مىتراشند، نه به 260 صندلى، بلكه به صدبرابر آن، يعنى 26000 صندلى نياز دارند كه بشود اميدوار بود كه هر صندلى توسط حداقل 50 نفر مورد استفاده قرار گيرد.
شايان ذكر است حلق و يا تقصير طبق عقيده شيعه حتماً بايد در منى صورت بگيرد و درخارج منى كه كشتارگاهها وجود دارند، حلق و يا تقصير صحيح نيست.
براى خيلىها سفر زيارتى به عربستان و حاجى شدن علاوه بر بهرهگيرى از فضاى معنوى آن، فرصتى است براى خريد سوغاتى. اين خريد سوغاتى هم حكايتى دارد عريض و طويل كه در اين مجال نمىگنجد تا تمام جوانب آن را بررسى كنيم.
از لوازم يدكى اتومبيل گرفته تا لوازم صوتى و تصويرى و تنقلات و هزار و يك رقم جنس كوچك و بزرگ در سبد خريد زائران ايرانى ديده مىشود.
در نگاه اول چند سئوال اساسى به ذهن هر بيننده خطور مىكند: اول اينكه چرا اينقدر حجم خريد ايرانىها بالاست و دوم اينكه مگر تفاوت قيمتهاى ايران و اينجا چقدر است؟ سوم اينكه سوغاتى تا چه اندازه؟
در يك نگاه كلى درمىيابيم كه وقتى كسى حاجى مىشود و لياقت سفر به اين سرزمين را پيدا مىكند، در نگاه عامه مردم سطح توقعات در جنبههاى مختلف از او بالا مىرود. يكى از جنبهها كه البته بسيار هم تأثيرگذار است، اين نكته مهم است كه حاجى لحظهاى توانايى رفتن به اين سفر را دارد كه مستطيع باشد و مستطيع، يعنى كسى كه علاوه بر اداره زندگى خود مىتواند هزينه اين سفر را بدهد. در كشور ما نيز شايد به همين دليل بسيار توقع مىرود كه حاجيان، هم سوغاتى خوبى به همراه داشته باشند، هم پس از آمدن، وليمه مفصلى را به بازديد كنندگانشان بدهند. به هرحال چه بخواهيم و چه نخواهيم، اين فرهنگ ناسازگار باعث شده، كه بهخصوص پس از بازگشت به زائر فشارى
مضاعف بيايد. از اينها كه بگذريم، باز هم بحث خريد سوغاتى، اين روزها در مكّه و مدينه بسيار داغ است. آقايانى كه پلاستيكهاى بزرگ را از اين خيابان به آن خيابان مىكشند؛ خانمهايى كه صداى چانهزدنهايشان در بازار مىپيچد؛ ماشينهايى كه زائران ما را از اين فروشگاه به آن فروشگاه مىبرند؛ فروشندههايى كه به زبان فارسى اموالشان را به حراج گذاشتهاند و حالا فروشگاههايى كه نام ايرانى براى خودشان انتخاب كردهاند.
بدون قضاوت عجولانه از شما مىخواهم به گفت و گوى ما با چند زائر و فروشنده توجه كنيد شايد از كنار هم گذاشتن اين جوابها شما هم به نتيجهاى برسيد:
شما چه چيزى بيشتر خريديد؟
خانم تهرانى: ما فقط سوغاتى مىخريم ... ناچاريم ... همه از ما توقع دارند!
آقاى اصفهانى: جنسها بيشتر چينىاند، جنس چينى هم كه وضعيتش معلوم است.
زن و شوهر شيرازى: ارزانى يا گرانى فرق نمىكند، بايد سوغاتى بخريم. خيلىها منتظرند تا ببينند ما چه سوغاتىهايى مىآوريم ...
قيمتهاى اجناس مناسب است؟
خانم تهرانى: قيمت ثابتى وجود ندارد، يك جنس را من در سه جا با قيمت متفاوت ديدم.
آقاى اصفهانى: تنها چيزى كه قيمت ثابتى دارد، نوشابههايى است كه با دستگاه كنار خيابان مىفروشند.
خانم تهرانى: قيمت وسايل برقى اصلًا حساب و كتاب ندارد. بيشتر وقتها تا مىبينند ما ايرانى هستيم، قيمتى را مىگويند كه براى آن چانهخور هم گذاشتهاند.
آقا و خانم شيرازى: چون جنسها چينى هستند، قيمتها خيلى متفاوت است.
اينجا فروشندهها هرچقدر زورشان برسد پول مىگيرند.
جنس آنها هم بهتر است.
شما چگونه سوغاتى مىخريد؟
يك روحانى: بهنظر من آن چه مستحب است سوغاتى است، امّا سوغاتى مىتواند يك تسبيح كوچك هم باشد. ما به هر شكلى سوغاتى ببريم، مردم سطح توقعشان را همانطور تنظيم مىكنند؛ مثلًا اگر سوغاتىهاى ما گرانقيمت باشد، زمينه مقايسه را با هم ايجاد مىكند؛ اما اگر سوغاتىهاى ما يك يا چند قلم باشد كه فقط تبرك اين سرزمين را به همراه داشته باشد و سوغاتى هم محسوب شود، اين بهتر است. اگر زائران سوغاتىهاى خودشان را كم حجم و كمهزينه انتخاب كنند، مىتوانند بيشتر به زيارت بپردازند.
يك خانم معلم: من با همسرم تصميم گرفتيم يك روز در مكّه و يك روز در مدينه وقت جدى بگذاريم و تمام خريدهمايمان را انجام بدهيم. بقيه وقتمان را بيشتر بهدنبال زيارت و كسب معرفت از پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه بقيع عليهم السلام باشيم.
يك جوان: من فقط به مغازههاى 2 ريالى و 3 ريالى مىروم و اجناس ريز مىخرم، خانه پرِ خريدهايم 15 ريال بوده است.
بد نيست پاى صحبت يك فروشنده افغانى هم بنشينيم كه از آمدن ايرانىها و رونق گرفتن بازار خوشحال بود.
راستى خريد كردن و سوغاتى بردنها آنقدر مهم است كه اين همه براى آن وقت بگذاريم؟
براى پاسخ به اين سئوال به يكى از كارشناسان اجتماعى و فرهنگى بعثه رهبرى مراجعه كردم. آقاى عبداللَّه رستگار مىگويد:
در اينكه گروه زيادى از خويشان و بستگان زائران چشمانتظار آمدن حاجى از سفر و چشمروشنى هستند، شكى نيست. اتفاقاً اين امر، نشانه گرايشهاى زيباى دينى و مذهبى مردم و جوانان ماست كه با حاجى و سوغاتىهاى مكّه و مدينه بهگونهاى ديگر برخورد مىكنند؛ آن را مقدس و عزيز مىشمارند. بنابراين اصل آن لازم و ضرورى است. اگر شادىها و خوشىهاى ما، رنگ دينى و مذهبى بگيرد، خيلى از نابهنجارىهاى اخلاقى و رفتارى كاهش مىيابد.
اما هر كار خوب، اگر با تدبير و برنامهريزى با آن برخورد نكنيم، ممكن است از جهت اصلى منحرف شود و آثار و پيامدهاى پيشبينى نشدهاى به همراه داشته باشد. ضرر و زيان زائران بهعلت ناآشنايى با قيمتها و كيفيت اجناس از آسيبهاى بسيار محتمل خريدهاى زياد و مكرر در بازارهاى مكّه و مدينه است. تقلب و چندقيمتى بودن اجناس از پديدههاى رايج در سالهاى اخير بوده كه زائران بسيارى را متضرر و پشيمان كرده است.
اين كارشناس اجتماعى در پايان چند توصيه مهم را مطرح كرد:
زائرانى كه با قيمت كالاها و كيفيت آنها آشنا نيستند، حتماً پيش از خريد با زائران آشنا و خبره كاروان مشورت يا به همراه آنان براى خريد بروند.
از خريد كالاى گرانقيمت و سنگين و حجيم خوددارى كنند؛ چون هم در انتقال و جابهجايى آسيبپذيرند و هم خدمات پس از فروش و گارانتى ندارند و امكان تبديل و تعويض آنان نيز وجود ندارد.
زائران مدينهاول كه قرار است به مكّه مشرف شوند، تلاش كنند كه بار خود را سنگين و حجيم نكنند. زائران مكّه نيز كه بعد از اعمال به مدينه مىآيند، سعى كنند با پرهيز از خريدهاى سنگين و حجيم، بار خود را در سفر سنگين نكنند.
از خريد كالاها و هدايايى كه مشابه آنان با همين قيمت يا كمتر در ايران
يافت مىشود، خوددارى شود؛ زيرا امكان تعويض و خدمات پس از فروش در اينجا بسيار كم است ولى در ايران وجود دارد.
خيلى خوب است مدير كاروان با شناسايى و دعوت از افراد خبره و آشنا به بازار و قيمتها، وقتى را در جلسات كاروان به آنان اختصاص دهد كه تجارب و توصيههاى خود را در خريد كالا، در اختيار ديگر زائران قرار دهند.
در هرحال، اصل محورى، خريد حداقلى در اينجاست كه افزون بر همه منافع گفته شده، كمكى بزرگ به اقتصاد ملى و در حال رشد كشور است.
سهشنبه 28/ 9/ 85
بيست و هشتم ذيقعده 1427
بازديد نماينده ولى فقيه از منطقه جمرات پس از توسعه
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى در آستانه فرارسيدن ماه ذيحجه عصر روز سهشنبه از منطقه جمرات بازديد كرد و در جريان جزييات مراحل توسعه جمرات قرار گرفت.
بهگزارش واحد ارتباطات خبرى در ابتداى اين بازديد كه تنى چند از علما و معاونان بعثه و رييس نمايندگى سازمان حج در عربستان، آيةاللَّه رىشهرى را همراهى مىكردند، هيئت ايرانى از سوى مقامات بلندپايه وزارت حج عربستان مورد استقبال قرار گرفت.
اطلاعات مربوط به عمليات توسعه جمرات را دكتر حبيب زينالعابدين، معاون وزير كار و مدير پروژه به استحضار نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى رساند.
معاون وزير كار عربستان در تشريح اقدامات انجامشده براى توسعه جمرات گفت:
«محل رمى جمرات نسبت به سال گذشته تعريض شده و براى حج سال جارى 2 طبقه براى رمى جمرات آماده شده كه تا سال آينده به 4 طبقه افزايش مىيابد.»
وى افزود: «حوضچههاى جمرات بزرگتر شده و پهناى ستونهاى آن از 25 متر به
32 متر افزايش يافته تا براى حجاج مشكلى ايجاد نشود.»
مدير پروژه توسعه جمرات نيز گفت: «مسير ورود و خروج خودروها يكطرفه شده و هر طبقه خروجى خاصى را به شهر مكّه خواهد داشت تا از ازدحام زائران در يك مكان جلوگيرى شود.»
آيةاللَّه رىشهرى نيز دراين بازديد ابراز اميدوارى كرد كه با پيشبينىهاى صورتگرفته ازدحام حجاج براى رمى جمرات تلفاتى درپى نداشته باشد.
رمى جمرات سهگانه مرحلهاى از انجام مراحل حج تمتع در روزهاى 10 تا 12 ذيحجه بهشمار مىآيد.
سال گذشته 363 حاجى در جريان رمى جمرات جان باختند و 289 تن ديگر زخمى شدند. دو سال پيش از آن نيز 250 نفر تلف شوند.
نماينده اهل تسنن مريوان كردستان ايران در مجلس شوراى اسلامى بر ضرورت تقويت و تحكيم مشتركات اعتقادى ميان همه فرقههاى اسلامى براى استمرار وحدت ميان مسلمانان تأكيد كرد.
محمدعلى كريمى عصر سهشنبه در گفت و گو با خبرنگار واحد ارتباطات خبرى بعثه مقام معظم رهبرى در مدينه منوره گفت: «مسلمانان بايد از مسائل اختلافى پرهيز كنند و با پيروى از قرآن و اسلام بر وحدت بيشتر خود بيفزايند.»
وى همچنين از مسؤولان و سياسيون كشورهاى اسلامى خواست كه با افزايش ارتباط و گفت و گو، راه وحدت بيشتر را هموار كنند و بهدنبال مشتركات باشند.
وى به توطئههاى برخى كشورها عليه اسلام اشاره و خاطرنشان كرد: «آمريكا و اسرائيل دشمن اسلام هستند و نبايد از اين موضوع غفلت كنيم، بلكه بايد كشورهاى اسلامى تلاش كنند تا با يكديگر وحدت داشته باشند.»
اين نماينده مجلس از حوادث لبنان عراق و افغانستان بهعنوان مسائل جهان اسلام
ياد كرد و گفت: «مسلمانان نبايد در برابر اين حوادث بىتفاوت باشند، بلكه بايد محكم ايستاده و با وحدت خود راه مبارزه با اين تعرضات را درپيش گيرند.»
نماينده مريوان در عينحال خاطرنشان كرد: «اسلام همواره دين صلح است و مسلمانان جنگطلب نيستند، اما دفاع از كيان مسلمانان و كشورهاى اسلامى در مقابل تجاوزات وظيفه همه است.»
كريمى با اشاره به حوادث لبنان و ستايش مقاومت حزباللَّه يادآور شد كه مقاومت حزباللَّه در لبنان براى اسلام بود و بايد از اين جريان مقاومت همه كشورهاى اسلامى دفاع كنند.
نماينده اهل تسنن در مجلس ايران در ادامه حج را مناسبترين موقعيت براى بررسى و حل مشكلات و مسائل مسلمانان دانست و تأكيد كرد كه مسلمانان و دولتمردان اسلامى بايد با برنامهريزى از اين فرصت بهره لازم را درجهت مصلحت خود ببرند.
آرزوى هر فرد مسلمان اين است كه در طول زندگى خود دستكم يك بار به زيارت خانه خدا و مرقد مطهر پيامبر اكرم مشرف شود و من نمىدانم چگونه شكر و سپاس او را بهجا بياورم كه در 13 سالگى اين توفيق را نصيب من كرد.
در سال 1381 هنگامى كه پدر و مادرم براى ثبتنام حج تمتع اقدام كردند، من در كلاس چهارم ابتدايى به تحصيل اشتغال داشتم و در همان زمان پدرم نام مرا هم نوشت.
در آن زمان نمىدانستم كه خداوند بزرگ بهزودى مرا به ضيافت بزرگ خود فراخواند.
زمان بهزودى سپرى شد و از همان موقع موفقيتهاى روزافزونم را مديون عنايات خداوند حقتعالى مىدانم. در تابستان 1385 زمانى كه سازمان حج و زيارت اسامى كسانى را كه امسال به حج تمتع اعزام مىشوند اعلام كرد، شوقى وصفناشدنى وجودم را فراگرفت. عدهاى از آشنايان با توجه به شرايط سنى و تحصيلى من، به پدر و مادرم توصيه مىكردند كه اعمال حج تمتع بسيار سنگين است و بهتر است مرا در اين سفر در
شيراز بگذارند و همراه خود نبرند؛ اما پدر و مادرم مصرانه عقيده داشتند كه چون خداوند متعال مرا دعوت كرده است، خود حافظ و نگهدار من خواهد بود و اين توفيق الهى را نبايد از دست بدهم. صبح روزى كه ساعت 4 براى ثبتنام اوليه به كاروان مراجعه كرديم، هرگز فراموش نمىكنم؛ سراپا شور و شوق بودم. تنها موردى را كه از آن واهمه داشتم، تزريق واكسن و آزمايش خون بود. اما انگيزه زيارت خانه خدا و مرقد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چنان در من قوى بود كه با توصيه آقاى دكتر بر ترس خود غلبه كردم. از آغاز سال تحصيلى در درس خود كوشا بودم و امتحانات ميانترم خود را با بالاترين نمره نسبت به ساير دانشآموزان به پايان رساندم. به گونهاى كه دبيرانم همگى با مشرف شدن من به خانه خدا با اشتياق كامل رضايت دادند.
در جلسات مناسك حج شركت نمودم و هرگز خاطره روزى را كه براى خريد لباس احرام همراه مادرم رفته بودم فراموش نمىكنم. سرانجام روز موعود فرا رسيد. روز چهارشنبه، 15 آذر، با شور و شوق به مدرسه رفتم و امتحان آزمون پيشرفت تحصيلى را دادم. با دوستان و دبيران خداحافظى كردم؛ همگى التماس دعا داشتند، سپس در آزمون «فاينال» كانون زبان شركت كرده، با مسؤول مربوطه در مورد امتياز ثبتنام ترم بعدى خود براى دانشآموزان برتر صحبت كردم. سپس به منزل بازگشتم. مادرم اصرار داشت چند ساعتى بخوابم، اما از شوق خوابم نمىبرد. حمام كرده، غسل زيارت بهجاى آوردم ... براى ساعت پرواز ثانيهشمارى مىكردم.
هنگام رسيدن به مدينه اصلًا احساس خستگى نمىكردم و مشتاق رفتن به حرم پيامبر بودم. قبلًا فقط چند سفر به مشهد مشرف شده بودم، ديدن گنبد سبز پيامبر- كه هميشه آرزوى ديدن آن را از نزديك داشتم- صحن حرم و داخل حرم برايم بسيار دلنشين و باشكوه بود. از پنجره اتاق براى اولين بار بيرون را نگاه كردم و بسيار شاد شدم.
ديدن مسلمانان مختلف، زن و مرد، پير و جوان، سفيد و سياه كه همگى با شنيدن صداى اذان براى اقامه نماز به مسجد مىرفتند، برايم بسيار جالب و زيبا بود و از اينكه خداوند چنين توفيقى را به من عطا كرده، بسيار سپاسگزارم. با شوق بهطرف حرم پيامبر دويدم و با
سختى جلوى ستون توبه نماز خواندم و قرآن قرائت كردم. با پدرم صبح زود به قبرستان بقيع رفتم و قبر چهار امام بزرگوار را در كمال سادگى و مظلوميت مشاهده كردم و آرزو كردم كهاىكاش اين چهار امام معصوم در ايران بودند تا مىتوانستيم همچون امام رضا عليه السلام، پروانهوار به دورشان بگرديم و ضريحشان را در بغل بفشاريم. اكنون نيز شوق ديدار مسجدالحرام و خانه خدا را دارم و براى آن لحظه، ثانيهشمارى مىكنم و از خداوند بزرگ مىخواهم كه زيارت خانهاش و ديدار مرقد پيامبر را نصيب همه مسلمانان و همه همسالان من كند.» (1)
هنگام حضور در صفوف نمازهاى جماعت در حرمين شريفين، تنها چيزى كه سكوت ملكوتى موقع نماز را مىشكند، سرفه است. از آنجا كه دين اسلام به بهداشت فردى و جمعى اهميت زيادى مىدهد، لازم است كه زائران محترم با موارد ذيل آشنايى داشته باشند:
سرفه يك مكانيسم دفاعى بدن است كه موجب دفع ترشحات راههاى تنفسى مىشود. لازم است بدانيم كه سرفه با سرعت بسيار زيادى ترشحات را از دهان خارج كرده، تا شعاع 6 مترى بهاطراف پخش مىكند.
سرفه در بسيارى از بيمارىهاى تنفسى همچون: سل، ريوى، عفونتهاى باكتريايى و ويروسى و ... ديده مىشود كه اين بيمارىها در مراكز شلوغ و پرجمعيت، شيوع بيشترى دارند. اگر فردى مبتلا به بيمارى سل و يا ساير عفونتها باشد، مىتواند با انتشار اين ميكروب، موجب ابتلاى ساير حجاج شود كه اين كار به خطر انداختن سلامتى و جان برادران و خواهران دينى است كه مىتواند گناهى بزرگ باشد.
لازم است حجاج محترم براى پيشگيرى از اين بيمارىها به نكات مهم زير توجه كنند:
1) 1. دستنوشته عليرضا كمالىپور، زائر 13 ساله حج.
كليه زائرانى كه سرفه مىكنند، بايد تحت معاينه و آزمايشهاى لازم قرار گيرند.
كسانى كه سرفه مىكنند، از ماسك استفاده كنند.
موقعى كه سرفه مىكنند، با يك دستمال (ترجيحاً دستمال كاغذى و يكبار مصرف) جلوى دهان و بينى خود را بگيرند.
خلط دهان خود را روى زمين نيندازند.
موقعى كه سرفه فعال دارند، از رفتن به مسجد و مراكز پرجمعيت خوددارى كنند.
در مواقعى كه احساس مىكنند فرد مجاور آنها سرفه شديد و خلطدار دارد و نكات بالا را رعايت نمىكند، حتماً محل خود را تغيير دهند.
هنگام حضور در محلهاى شلوغ از ماسك استفاده كنند.
يكى از مسؤولان حراست بعثه رهبرى خواستار توجه بيشتر زائران ايرانى به مسئله سارقان مكّه و مدينه شد.
وى گفت: «متأسفانه علىرغم تأكيد مسؤولان مناطق و مديران كاروانها مبنى بر همراه نداشتن اشياى قيمتى، تلفن همراه و وجوه نقد اضافى در حرم، بازار و كليه محلهاى شلوغ، بعضى از زائران به اين موضوع توجه نمىكنند و طعمه سارقان مىشوند.»
به گفته وى نظر به حجم بالاى زائران از كشورهاى مختلف و محدود نبودن سرقتها به مكانى خاص، شناسايى و دستگيرى سارقان براى پليس عربستان امكانپذير نيست. ازاينرو خود زائران در درجه اول بايد از همراه داشتن پول زياد و اشياى قيمتى در اماكن شلوغ خوددارى كنند و در درجه دوم لازم است در هر حال، حتى در حين زيارت از اين اشيا غافل نشوند يا دستكم آنها را در جايى قرار دهند كه دسترسى سارقان به آنها به سهولت ممكن نباشد.
اين مسؤول حراست خاطرنشان كرد: «خسارت حاصله از سرقت وجوه نقد و تلفن
همراه و سوء استفاده احتمالى از آن، در زمره تعهدات بيمهاى نيست و به همين دليل زائران بايد دقت بيشترى به هشدارهاى امنيتى داشته باشند.»
وى يادآور شد كه اكثر سرقتها در زمان نماز صبح و در اماكن ازدحام مانند بقيع و ورودىهاى مسجدالحرام صورت مىگيرد.
گفتنى است كه در روز جمعه گذشته، مبلغ 1750 و در روز شنبه، 3500 دلار از زائران ايرانى به سرقت رفته است.
ساعت 13/ 6 صبح است، دقيقاً 44 دقيقه از طلوع فجر گذشته و 44 دقيقه ديگر به طلوع خورشيد باقى است. پس از اتمام نماز جماعت مسجدالحرام و قرائت تعقيبات و چند صفحهاى از قرآن كريم، عازم بازگشت به بعثه هستم كه در مسعى مقابل بابالنبى صلى الله عليه و آله در سمت سعى از صفا بهطرف مروه، منظرهاى عجيب مىبينم. خون زيادى روى زمين، كنار ديوارچه مرمرينى كه محل عبور ويلچرها را مجزا مىكند، ريخته و هنوز تازه است. هيچكس نيست، نه آن دو مأمورى كه معمولًا كنار هر درى به نگهبانى مشغولند، سرجايشان هستند. نه مأمور نظافتى، نه مأمور امر به معروف و نهى از منكرى ...
و مردم همچنان در حال سعى! كسى چه مىداند كه اينجا ديگر بايد پيش پايش را هم نگاه كند! بعضىها كه متوجه لزجى خون مىشوند، قدرى با تعجب به خونها نگاه مىكنند، اما نمىدانند چه بايد بكنند و به ناچار مىگذرند. همه در حال رفتن، پا بر خونها نهاده و مىروند. شايد من تنها كسى هستم كه با نگرانى، با حركات سر و دست و با تكرار يكريز حاجى دم! حاجى دم! مىخواهم از سرايت خون به ديگر نقاط مسعى جلوگيرى كنم! اما تلاشم حاصل چندانى ندارد. من كه رسيده بودم، با اينكه پاهايى كه بر خونها نهاده شده بود، شايد هم پاهاى كسانى كه حاجى مصدوم را از مسعى خارج كرده بودند، حدود يك متر مربع از مسعى را آلوده كرده بود، اما حالا كه به شش و نيم نزديك مىشديم، با عبور دهها حاجى كه اشارتهاى مرا نمىديدند و به خلوتتر شدن آن
قسمت توجهى نمىكردند، بيش از ده متر از مسعى خونآلود بود. خونها كاملًا پخش شده بود. حالا فقط رد پاها بودكه هرچه از محل اصلى ريختن خونها دورتر مىشد، كمرنگتر مىشد.
دو نفر از مأموران چفيهقرمز حرم از برابرم مىگذرند، صدايشان مىزنم، با دست اشاره مىكنم، خونها را نشانشان مىدهم؛ برمىگردند و نيمنگاهى مىكنند و بىخيال رد مىشوند. مأموران دم در برمىگردند، اما مردم همچنان بىآنكه كسى مانعشان شود، يا حاجزى بگذارند، در حال سعىاند. خونها ديگر خشكيده است، اما پاى مردم، برهنه شايد نمناك از عرق، آن هم روى مرمرهاى صاف و صيقلى، كمكم دارد اثر خونها را كمتر و كمرنگتر مىكند.
ساعت دقيقاً 40/ 6 است كه جوانى بنگلادشى تنها با يك قطعه پارچه كوچك و يك شيشه ربعليترى آب از راه مىرسد. پارچه را زير پايش مىاندازد، قدرى آب روى پارچه و خونها ريخته، بعد پارچه را با پايش روى خونها مىكشد و جابهجا مىكند.
ساعت 45/ 6 دقيقه دو نفر ديگر مثل خودش بنگلادشى اما ميانسال به يارىاش آمدند. دوسه دقيقه بعد، ديگر خبرى از خونها نبود. البته خونهايى كه قبل از آمدن مأموران بيش از يكپنجمش نمانده بود. من همچنان مبهوت اين همه سرعت عمل مأموران حرم!! به آن چهار پنجم خونها فكر مىكردم كه چسبيده به پاهاى مردم، به همهجاى مسعى به مروه، به صفا، به مطاف، بلكه به همهجاى حرم و حتى اقامتگاههاى اين حاجىها كشيده شده بود.
وقتى خواستم از حرم خارج شوم، از آن دو مأمور كشيك بابالنبى صلى الله عليه و آله پرسيدم:
خونهايى كه آنجا ريخته بود، در اثر چى بود؟ معلوم بود رغبتى به جواب دادن ندارند.
سئوالم را جور ديگرى تكرار كردم: «وقتى من آمدم، خون زيادى آنجا ريخته بود، شما اينجا بوديد؟ مىدانيد چرا؟»
يكى از آندو با لحنى عادى گفت: «يك پيرمرد حاجى افتاد، سرش به سنگها خورد و خونى شد. همين!» قانع نشدم. خونى كه من ديدم بيشتر از خون يك نفر آن هم
در اثر افتادن و خونين شدن سرش بود. اما با خودم گفتم: شايد هم همينطور باشد، اما با اين توضيح كه وقتى افتاد و خون از سرش جارى شد، تا دقايقى طولانى همينطور افتاده بود و خونها روى سنگهاى مسعى مىريخت و كسى جرأت نزديك شدن و برداشتن او را نداشت؟ شايد از هوش رفته بود و مردم فكر مىكردند مرده است. شايد هم منتظر مأموران اورژانس بودند و شايد با خود مىگفتند: حالا او را از مسعى بيرون برديم، كجا ببريم؟ و شايد ... و شايد ...
اما مهمتر از دانستن علت ريختن خونها، دانستن تكليف مردم حجگزار با اين همه نجاست حرم مطهر و مسجدالحرام بود. تكليف سعى و طوافشان، تكليف نمازشان، حتى تكليف امثال من كه شاهد اين ماجرا بوديم و نحوه تنظيف، نه تطهير مأموران را ديديم و يقين هم داريم كه داخل مسعى در هيچ زمان ديگر هم جز با آب قليل شسته و تنظيف نمىشود! بهياد فتاواى علما مىافتم كه ديدن سر سوزنى خون در مسجد را موجب ثبوت تكليف بر همه مسلمانان مىدانند كه به وجوب كفايى، همه وظيفه دارند در تطهير آن بكوشند و اين مزيد بر اشكالاتى است كه در سعى و طواف پيش مىآورند.
چهارشنبه 29/ 9/ 85
بيست و نهم ذيقعده 1427
برگزارى همايش «پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله، كانون مهر و عدالت» در مدينه منوره
همايش علمى اهل سنت با موضوع «پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله، كانون مهر و عدالت» روز چهارشنبه در بعثه رهبر معظم انقلاب در مدينه منوره برگزار شد.
در اين همايش ملى كه 400 تن از زائران مرد و زن اهل سنت ايرانى حاضر در كاروانهاى مختلف شركت داشتند، شش تن از سخنرانان ديدگاههاى خود را درباره ابعاد عظمت پيامبر، جهانى بودن رحمت و محبت رسول اللَّه صلى الله عليه و آله، مهرورزى و تكريم، عدالت اجتماعى، قاطعيت و مداراى پيامبر بيان كردند و پيشنهادهايى براى وحدت پيروان مذاهب مختلف اسلام ارائه كردند.
در ابتداى اين همايش «آخوند عبدالرزاق رهبر»، دبير همايش و مدير حوزه علميه اهل تسنن آققلاى گلستان در سخنانى با اشاره به اهداف برگزارى همايش، بر ضرورت تجديد اخوت مسلمانان از فرق مختلف تأكيد كرد.
«رهبر»، به نمايندگى از مسلمانان اهل سنت اعلام كرد: «با برادران مسلمان در ساير مذاهب دست بيعت مىدهيم و بر اخوت و برادرى بيش از پيش تأكيد مىكنيم.»
وى با اشاره به اهميت شناخت ديدگاههاى اهل سنت و شيعه درباره اهلبيت
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله تصريح كرد: «بدون توجه به سيره اهل بيت عليهم السلام ايجاد تحول در زندگى ممكن نيست. از ديدگاه اهل سنت وجوب محبت اهل بيت يك امر قطعى و ضرورى است.»
در اين مراسم نمايندگانى از بعثههاى مراجع عظام در مدينه نيز حضور داشتند.
اين همايش با حضور اعضاى هيئت رييسه از جمله آيةاللَّه صابرى همدانى، مولانا اسحاق مدنى رييس شوراى افتاى اهل سنت در دفتر رهبرى، محمدعلى كريمى نماينده مريوان در مجلس شوراى اسلامى و ماموستا رشيد ثنايى، امام جمعه اهل سنت سرپل ذهاب ادامه يافت.
در اين همايش سخنرانان از استانهاى مختلف كشور مواضع خود را درباره مشكلات مسلمانان شيعه و سنى در جهان اسلام تشريح كردند.
در پايان همايش، هدايايى به شركتكنندگان اهدا شد و حاضران نماز ظهر را به جماعت در مسجدالنبى صلى الله عليه و آله اقامه كردند.
در اين همايش حجةالاسلام والمسلمين راشد يزدى طى سخنانى با اشاره به ادعاى برخى از رهبران مسيحى كه مدعى شدهاند «اسلام دين خشونت است» گفت: «اسلام دين محبت و عدالت است و پيامبر اسلام نيز منادى رحمت و محبت است». وى افزود:
«اسلام با هيچ دينى و مليتى در جهان سر جنگ ندارد و تا كسى به اسلام تعدى و تجاوز نكند، اسلام وارد جنگ نمىشود و صرفاً از ارزشهاى خود دفاع مىكند.
اگر كسى به اسلام و ارزشهاى اسلامى تعدى و تجاوز كند اسلام از خود دفاع خواهد كرد.»
دكتر چركزى مسؤول فرهنگى تركمنصحرا نيز با اشاره به سيره پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله اظهار داشت: «در بين اهلسنت گروههاى زيادى از مردم به اهل بيت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ارادت دارند و برخى براى ابراز ارادت خود به اهل بيت نام فرزندانشان را از اسامى اهلبيت انتخاب مىكنند و براى برآورده شدن حاجات خود به مرقد مطهر امام رضا عليه السلام مىروند و به امامزادههايى كه در محل اسكان آنها وجود دارد توسل مىجويند.
مشاور نخست وزير و رييس امور ديانت تايلند، معاون استاندار استان جنوبى تايلند، رييس امور مكّه، رييس جمعيت حجاج تايلندى، فرزند شيخالاسلام و رييس مسؤول امور روحانيون و شئون دينى حج، برخى از اعضاى بعثه بودند كه در ابتداى جلسه معرفى شدند. آيةاللَّه رىشهرى ضمن عرض خير مقدم، آشنايى مسلمانان نقاط مختلف جهان را با يكديگر يكى از بركات حج خواند و افزود:
جهان اسلام در فضاى كنونى دچار چالشها و مصايبى است كه بايد مسلمانان بهفكر چارهانديشى نسبت به حل آنها باشند؛ بهويژه در ايام حج كه بهترين فرصت براى مقدمهسازى جهت تشكيل جامعه توحيدى و تحقق امت واحده اسلامى است.
امام خمينى قدس سره مىفرمودند: كليد حلّ مشكلات جهان اسلام، وحدت كلمه است كه بايد با وسايل مختلف از كنار خانه خدا- كه خانه توحيد است- تقويت شود.
نماينده ولى فقيه در امور حج با اعلام برگزارى همايش تقريب بين مذاهب اسلامى در روزهاى آينده و دعوت اعضاى بعثه تايلند براى شركت فعالانه در آن خاطرنشان كرد:
اگر مسلمانان جهان با هم بودند، امروز دشمنان اسلام نمىتوانستند به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اهانت كنند و قلوب همه مسلمانان را جريحهدار سازند.
اگر مسلمانان با هم بودند، امروز چند ميليون اسرائيلى نمىتوانستند آنهمه ستم در حق فلسطين كه قلب اسلام است، روا دارند؛ نمىتوانستند آنهمه ظلم و قتلعام كودك و پير و جوان فلسطينى را انجام دهند و از مسلمانان كارى ساخته نباشد. امروز بيش از 5/ 1 ميليارد مسلمان در دنيا زندگى مىكنند كه اگر با هم باشند بزرگترين قدرت اقتصادى، نظامى و سياسى دنيا خواهند بود.
سرپرست حجاج ايرانى در پاسخ به سئوال يكى از حاضران درباره راههاى عملى ايجاد وحدت گفت:
ما قانون اساسى داريم كه طبق آن، همه مذاهب موجود در ايران و حتى اقليتهاى مذهبى از حقوق يكسان بهرهمند هستند و خود اين قانون، محور وحدت است. اما اگر مراد وحدت مسلمانان در سطح دنياست، راهش تمسّك به نقاط مشترك و ترك اختلافات مذهبى است. هركس مىتواند عقايد و واجبات شخصى خود را داشته باشد؛ اما در امور اجتماعى كه به امت اسلام ارتباط دارد، بايد يك سياق و يك رهبرى را قبول كنند.
اطلاعات ما از يكديگر بايد اضافه شود و به دشمن اجازه ندهيم تا با دادن اطلاعات اشتباه رابطه ما را با همديگر خراب كند.
اختلافات فعلى امت اسلام، پيش از آنكه ريشه عقيدتى داشته باشد، ريشه سياسى دارد. از اينرو بايد هوشيارى سياسى را عامل مهم ايجاد وحدت امت اسلام دانست كه مسئوليت آن برعهده روشنفكران و عالمان امت است.
رييس بعثه تايلند ضمن اظهار خوشحالى از ديدار با برادران ايرانى گفت:
اين عيب بزرگى براى امت اسلام است كه عدهاى صهيونيست اينچنين حكومت و بين ما تفرقهانگيزى كنند. قرآن مىگويد: يهود و نصارا در دشمنى با اسلام و مسلمانان از هيچ تلاشى فروگذار نمىكنند. ما بايد كارى كنيم كه ملتها آگاه شوند؛ بايد يك انقلاب فرهنگى در هر كشور ايجاد شود.
عداوت بين مسلمانان و غرب ادامه خواهد يافت و اگر ما عزت و قدرت نداشته باشيم، تحت سلطهايم. من شيفته رييسجمهور شما آقاى احمدىنژاد هستم. اوست كه شرق و غرب را به مبارزه فرهنگى طلبيده و قدرت اسلام را در مقابل آنان آشكار مىسازد.
رييس بعثه تايلند با ارائه آمارهايى به بيان وضعيت مسلمانان در تايلند پرداخت و
گفت: «امسال تعداد حجاج تايلندى 12000 نفر است كه از بين 8 تا 9 ميليون مسلمان بر طبق قانون OIC مجوز حج گرفتهاند.» گرفتن مجوز از طريق شركتها صورت مىگيرد. او تعداد مسلمانان را بيش از آمارهاى رسمى دولت ذكر كرد و گفت كه از زمانى كه كودك بوده، عدد مسلمانان را دو ميليون ذكر مىكردند. الآن شصت سال دارد، باز هم همان آمار است.
در ادامه جلسه برخى از ديگر اعضاى بعثه تايلند مطالبى درباره دشمنان مشترك ملتهاى مسلمان و كيفيت مقابله با آنها مطرح كردند.
آيةاللَّه رىشهرى در اين ديدار كه در جوّى صميمانه برگزار شد، نسبت به آزادى مردم چين براى انجام اعمال و مراسم مذهبى خود، ابراز خوشنودى كرد و گفت:
اين سياست درستى است كه دولت چين در پيشگرفته و اميدواريم مسلمانان بتوانند از طريق اين سياست، از معارف دينى خود بهتر آگاه شوند.
نماينده رهبرى با برشمردن حج بهعنوان فرصتى براى خودسازى بيشتر مسلمانان و آشنايى آنان با معارف عظيم اسلامى افزود: «يكى از حكمتهاى حج آشنايى مسلمانان با مشكلات ساير مسلمانان است و ما در اين فرصت سعى مىكنيم با مشكلات ساير بلاد مسلمين آشنا شويم و حتىالامكان در حلّ آن بكوشيم.»
او با ذكر اين نكته كه پيام جمهورى اسلامى ايران، پيام محبت و همدلى و نزديكتر شدن همه مسلمانان دنيا به يكديگر است، اظهار اميدوارى كرد كه در سايه اتحاد و همدلى مسلمانان، توطئههاى دشمنان اسلام و پيامبر صلى الله عليه و آله در هم شكسته شود و اسلام دين آينده جهان باشد و در سراسر دنيا گسترده شود.
مسؤول بعثه چين از اين كه براى چهارمين بار از بعثه جمهورى اسلامى ايران ديدار مىكند، ابراز شادمانى كرد و با مستحكم و مستمر شمردن روابط سياسى ايران و
چين گفت:
ارتباطات ما بهويژه در حيطه شئون اديان زياد است و دولت ما با همكارى سفارت شما در پكن، هرساله گروههايى را از چين براى شركت در سمينارها و ديدار با مقامات ايرانى مىفرستد.
او فهم وحدت اسلامى را موجب ارتباط بيشتر مسلمانان با يكديگر دانست و تأكيد كرد كه در همين راستا ديدگاه رييسجمهور سابق ايران در مورد گفتوگوى تمدنها بايد تقويت شود.
او گفت: «مسلمانان در چين از آزادى عقيده برخوردارند و اين بهترين فرصت براى ساير چينىهاست. با پيشرفت تمدّنها وضع مسلمانان رو به پيشرفت است، خاصّه در چين كه امسال عدد حجّاج به 9700 نفر رسيده است.»
رييس بعثه چين با اشاره به تاريخ ارتباطات بين چين و ايران از دوران باستان، بر نقش زبان فارسى در نشر فرهنگ اسلامى در چين تأكيد كرد و افزود:
«تعداد زيادى از پيشوايان مذهبى چينى معارف اسلامى را به زبان فارسى در مساجد آموختهاند و به اينخاطر عقيده دارم كه به ارتباطاتى قوىتر از گذشته نياز داريم و آرزوى ماست كه تمدن چينى و ايرانى پيوند بيشترى پيدا كند.»
او با ابراز تأسف از بىتجربگى و خبرگى لازم در تنظيم امور حجاج چينى گفت:
«لازم است از تجربه و اندوختههاى شما استفاده شود. در همين راستا چهارماه پيش به ايران سفر كرديم و بسيارى از امور را فرا گرفتيم. اينك هم فرصت را مغتنم مىشماريم و با اعضاى بعثه برنامهريزى مىكنيم و از اماكن اقامتى حجاج ايرانى ديدار مىكنيم ...»
در پايان سرپرست حجاج ايرانى اعلام آمادگى كرد كه مسؤولان فرهنگى و اجرايى را براى تشكيل كميسيونهاى ويژه با مسئولين بعثه چين مأمور نمايد.
پنجشنبه 30/ 9/ 85
اول ذيحجه 1427
نخست حاجى شدن، سپس ناجى شدن
خطيب امروز جلسه «سخنرانى عمومى بعثه» با نقل حكايت مردى روستايى كه در سفر به تهران، براى رفع عطش، گرفتار چند رِند زمان طاغوت شد و آنان بهجاى آب، شراب به خوردش دادند، كوشيد تا از لابهلاى قصه، دروسى اخلاقى استخراج كند و كام تشنه زائران بيتاللَّه را به تذكراتى عرفانى سيراب كند:
درِ شيشه بزرگ ويسكى را كه باز كرد، بوى گندش زد بيرون. مولوى مىگويد: حرفهايى كه مىزنيم، مثل غذاها بو دارد. پياز و سير كه خورده باشى، طرف مقابل بويش را مىفهمد:
بوى حرص و بوى كبر و بوى آز در سخن گفتن بيايد چون پياز
اما چه كسى بوى بد را مىفهمد؟ كسى كه خودش پياز و سير نخورده باشد. اين بنده خداى روستايى چون اهل ويسكى نبود، بوى گندش را فهميد. اما باز هم خواست كم نياورد؛ گفت: همهاش را مىخوريم. خدا عقل داده، ولى مردم استفاده نمىكنند؛ اكثرهم لا يعقلون.
صوفى ار باده به اندازه خورد نوشش باد ورنه انديشه اين كار فراموشش باد
مرد روستايى اندازه نگه نداشت. در حالى كه در همهچيز بايد اندازه نگه داشت. حتى در امور معنوى هم بايد حدّ نگه داشت. يك نفر در زمان اميرالمؤمنين عليه السلام چسبيده بود به عبادت، زن و بچهاش را رها كرده بود و يكسره عبادت مىكرد. حضرت منعش كرد. [ما هم نبايد] غوره نشده مويز شويم! شاگردى نكرده استادى نكنيم.
بايد بياييم اينجاها درجه معرفتمان را بالا ببريم. بعضىها در اينجا فقط از كعبه همين سنگها و ناودان طلا و درِ طلا را مىبينند؛ در حالى كه بايد كارى كرد كه صاحبخانه را ديد.
بعضىها به حاجآقا و حاجخانم شدن كفايت مىكنند، در حالىكه بايد اينجا حاجى شد، حاجى كه شديم ناجى مىشويم.
آن روستايى شيشه را سر كشيد، مست شد، عربده كشيد، همهچيز را به هم ريخت. او را گرفتند، زدند و انداختند بيرون. وقتى به هوش آمد، يادش آمد كه روى در مغازه نوشته بود: «ليموناد، آناناس، ويسكى و غيره» چون بقيه را نفهميده بود خيال كرد «و غيره» همان شربت و دوغ است. نشست و سفارش «وغيره» داد. پس همه اين كتكخوردنها و گيج و منگ شدنها و ذلتكشيدنها زير سر «وغيره» است.
غير خدا هرچه هست، هست «وغيره» نيست «وغيره» بهجز حريم حرمسوز
عبادت مهم نيست؛ عبوديت مهم است. اين «شاه كليد» است. بايد مثل كلاساولىها شد كه هرچه مىخواهد بگويد و هرچه مىخواهد بكند، دستش بالا است؛ از معلم اجازه مىگيرد. حاجى بايد جورى بهوطن بازگردد كه ديگر بىاجازه خدا و رسول كارى نكند.
رييس بعثه حج مسلمانان آفريقاى جنوبى، دكتر امام هاشم، به همراه رييس دانشكده الدعوة، رييس هيئت پزشكى و برخى ديگر از مسؤولان امور حج آن كشور در
فضايى صميمانه با مسؤولان بعثه مقام معظم رهبرى در مكه مكرمه ديدار كردند.
آيةاللَّه رىشهرى در اين جلسه، با اشاره به سفر چند سال پيش خود به آفريقاى جنوبى گفت:
يكى از نكاتى كه از نظر فرهنگى برايم جالب بود، اين [است كه مسلمانان در آفريقاى جنوبى برنامه منظم و خوبى دارند و قابليتهاى خوبى بهدست آوردهاند.
درواقع مسلمانان بايد از اين شرايط جديدى كه در نظام حكومتى پيش آمده، بيشترين بهرهبردارى را براى گسترش فرهنگ خود داشته باشند و بهترين كارى كه براى تبليغ اسلام مىتوانند انجام دهند، تبليغ عملى است.
وى با اشاره به لزوم الگو گرفتن از پيامبر صلى الله عليه و آله گفت: «همچنانكه پيامبر صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام با اخلاق و رفتار خود موجب جذب دلها مىشدند، مسلمانان هم با الگو قرار دادن آن بزرگواران مىتوانند كسانى را كه به دين اسلام معتقد نيستند، جذب كنند.»
نماينده ولى فقيه يكى ديگر از خاطرات جالب خود در سفر به آفريقاى جنوبى را ديدار با مرحوم دكتر احمد ديدات و پيروان او برشمرد و افزود:
ايشان با صبر و مقاومتى كه طىّ 8 سال بيمارى از خود نشان داد و با وجود كسالت شديد باز هم تبليغ كرد و با مسيحيان مناظره نمود، براى ما آموزنده بود؛ بهطورى كه بعد از ديدن ايشان در بستر بيمارى در دفتر خاطراتم نوشتم: «مىارزد كه انسان به آفريقاى جنوبى سفر كند تا اين نمونه صبر و پايدارى را ببيند.».
او در پايان ضمن تشكر از بعثه آفريقاى جنوبى، اظهار اميدوارى كرد كه در جوار رسولاللَّه صلى الله عليه و آله و بيتاللَّهالحرام، همگى سفرى پربارى داشته باشند و بتوانند نور اسلام را بيش از پيش به كشورشان منتقل كنند.
رييس بعثه حجاج آفريقاى جنوبى نيز اينگونه ديدارها را يكى از اهداف حج مسلمانان برشمرد و با اشاره به تاريخ ظهور اسلام در آفريقاى جنوبى گفت:
در قرن هفدهم ميلادى گروهى از مسلمانان چينى به آفريقاى جنوبى آمدند و در همانجا به تجارت مشغول شدند و در همان قرن، اولين مسجد در كيپتاون ساخته شد. طى حدود 5/ 3 قرن، جمعيت مسلمانان به دو ميليون نفر رسيده و اكنون 340 مسجد در كل كشور و 146 مسجد در كيپتاون داريم كه بهترين مراكز براى توسعه اسلام بهشمار مىروند.
امام هاشم با تأكيد بر نقش جمهورى اسلامى در سرنوشت مسلمانان آفريقاى جنوبى گفت:
سقوط شاه در ايران تأثير زيادى روى مردم، بهويژه جوانان ما داشت و همين تأثيرات باعث فعاليتهاى مختلف دينى و مذهبى شد، بهطورى كه آزادى اديان به رسميت شناخته شد و مسلمانان آفريقاى جنوبى توانستند نمايندگانى در دولت و مجلس داشته باشند.
قابل ذكر است كه تعداد حجاج آفريقاى جنوبى در سال جارى 4000 نفر هستند كه بهخاطر تقاضاى زياد دوبرابر سهميه مقرر است. مخارج حج آنان بين 4000 تا 7000 دلار است كه 1500 دلار آن پول بليط هواپيماست و شركتهاى طرف قرارداد با سعودى ثبتنام و ترتيبات قانونى را بهعهده دارند.
شرايط عراق شرايط پيچيدهاى است؛ رقباى شيعه عادت به پذيرفتن شريك ندارند. با اينكه اهل سنت بيش از 16 درصد آرا را ندارند، سهم 65% از حكومت مىخواهند. جالب است كه وقتى قانون فدراليته مطرح شد، بحث كردند و عاقبت راضى شدند و قرار بود شب جمع شوند و همگى امضا كنند؛ اما متأسفانه نيامدند، حتى عذرخواهى هم نكردند. پيدا بود كه از طرف كشورهايى با آنان تماس گرفته شده و آنان را از شيعه به اتهام تجزيهطلبى عراق ترسانده بودند.
با اينكه زرقاوى تصريح داشت كه دستش به خون هزاران شيعه آلوده
است، پس از كشته شدنش حاضر نشدند حتى بهعنوان يك تروريست محكومش كنند!
از آن طرف شيعه هم هنوز به آن مقدار از همبستگى و وحدت كلمه نرسيده كه وقتى افرادى از اهل سنت كشته مىشوند و ما محكوم مىكنيم و مىگوييم اين كار تكفيرىهاست، شيعه برادركشى نمىكند، برخى از آقايان هستند كه حاضر نيستند همين جنايت تكفيرىها را كه براى بدنام كردن شيعه، سنىكشى مىكنند، محكوم نمايند!
اظهارات فوق در ديدار با آيةاللَّه رىشهرى توسط سيد عمّار حكيم، نماينده مجلس اعلاى انقلاب اسلامى عراق مطرح شد و او در پاسخ، پس از خير مقدم به روحانيون حاضر در جلسه گفت:
شما روى اساسىترين نقطه انگشت گذاشتيد. دشمن نمىخواهد وحدت و وفاق بين مردم عراق باشد. طبيعى است كه با راههاى مختلف ايجاد فتنه مىكند. از اينرو در گام اول، خود شيعيان بايد متحد باشند و در گام دوم با اتحاد شيعه و سنى شرّ صدام و اشغالگران كنده شود.
نماينده علماى عراق با تأكيد بر شدت تلاش دشمنان براى جلوگيرى از اتحاد شيعه و سنى در عراق گفت:
مهمترين اهتمام ما بر اين است كه نظم و انتظام در كار شيعه باشد. به صرف اينكه كسانى از شيعيان كشته مىشوند، گروهى راه نيفتند و به خونخواهى آنان بخواهند سنىها را بكشند؛ اين همان چيزى است كه دشمن مىخواهد و كار را بيشتر پيچ مىدهد و مشكل را عميقتر مىكند.
البته كسانى هم هستند كه مىگويند توازن رعب بايد برقرار باشد. ما اگر عكسالعمل در مقابل كشته شدن شيعهها نشان ندهيم، جرأت بيشترى براى ادامه اين كشتارها پيدا مىكنند. ولى ما مىگوييم دشمنان عراق و تكفيرىها شيعه و سنى نمىشناسند. آنها مىخواهند شيعه را وادار به عكسالعمل كنند و از اينكه هر تعداد سنى به دست شيعه كشته شود،
خوشحال مىشوند.
اعدام صدام هم خيلى تعيينكننده نيست، چون آن «بت» بودن صدام، حتى نزد بعثىها هم شكسته شده. وقتى در دادگاه پخش مستقيم است، شير مىشود قيافه مىگيرد، حرفهاى متناسب با پخش مستقيم و موافق طبع طرفدارانش مىزند، اما تا پخش مستقيم تمام مىشود، به همه صغير و كبير، حتى به قاضى تحقيق و مأموران هم با نهايت ذلت «بله قربان» مىگويد.
در اين ديدار مسائلى ديگر از عتبات عاليات، همچون: بازسازى مرقد امام حسين عليه السلام، ساخت ضريح جديد امام حسين عليه السلام توسط قمىها، انفجارهاى سامرا، بازسازى حرم مطهر عسكريين عليهما السلام، بدرفتارى با زائران ايرانى و ...
نيز مطرح گرديد.
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى در اين ديدار، با مقايسه وضعيت افغانستان در گذشته و حال گفت:
قطعاً بيگانگان كه بر افغانستان حاكم شدند، مصالح خودشان را دنبال مىكردند، اما هوشمندى مردم باعث شد كه آنها به خواسته خود نرسند.
اميدواريم كه مردم افغانستان با تقويت هوشيارى، وحدت كلمه، تبعيت از آگاهان و سختكوشى خود، بتوانند مشكلات باقيمانده را حل كنند و با اخراج بيگانگان، بر سرنوشت خود حاكم شوند.
ما طى موسم حج، دعاگوى مردم افغانستان هستيم. مشكلات آنان را مشكلات خودمان مىدانيم و اصولًا امنيت كشورهاى همجوار را امنيت خود ايران مىشماريم.
آيةاللَّه رىشهرى با تأكيد بر اينكه دشمنان اسلام نمىخواهند كشورهاى منطقه روى آرامش و آسايش را ببينند، گفت:
آنان فكر مىكردند با ساختن جاى پايى براى خود در افغانستان و عراق مىتوانند به خواستههايشان برسند؛ اما حالا مىفهمند اينطور نيست و اگر مردم مسلمان آگاهى و اتحاد لازم را داشته باشند، قطعاً شرّ آنان كوتاه خواهد شد و زمينه تحقق آن وعدهاى كه خداوند سهبار در قرآن كريم تكرار كرده، به دست مردم پديد آيد: ى هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِى؛ و ما به هر تقدير معتقديم كه اين وعده الهى روزى عملى خواهد شد.
رييس بعثه افغانستان با تشكر از بعثه جمهورى اسلامى ايران اظهار اميدوارى كرد كه نشست متقابلى در بعثه حج افغانستان صورت پذيرد. او در اينباره اظهار داشت:
«دوستان ما كه از بعثه افغانستان آمدهاند، خواهان استفاده از تجارب دوستان خود در بعثه ايران هستند تا بهجايى برسيم كه شما به بعثه افغانستان افتخار كنيد، همانطور كه ما امروز به بعثه شما افتخار مىكنيم.»
نماينده ولى فقيه و سرپرست زائران ايرانى خانه خدا، عصر پنجشنبه در ديدار با جمعى از مسؤولان سياسى و فرهنگى افغانستان اظهار اميدوارى كرد كه با خروج بيگانگان از اين كشور، مردم افغانستان بهصورت كامل بر سرنوشت خود حاكم شوند.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى گفت: «قطعاً بيگانگان در افغانستان در پى تأمين مصالح خود هستند، اما هوشمندى علما و سياسيون افغانستان سبب شده كه دشمنان به مطامع شوم خود نرسند. با تقويت اين هوشيارى و تحكيم وحدت كلمه مردم و تبعيت از علما و آگاهان جامعه، افغانستان قادر است مشكلات باقيمانده خود را حل كند.»
اميرالحاج جمهورى اسلامى ايران امنيت هريك از كشورهاى منطقه را بهسود تمامى كشورها و مردم منطقه دانست و گفت:
دشمنان اسلام نمىخواهند كشورهاى اسلامى آرامش داشته باشند. آنها با تجاوز به افغانستان و عراق درصدد حاكميت بر كل منطقه بودند، اما با
هوشيارى ملت محروم و مظلوم افغانستان و عراق، اشغالگران به اين نتيجه رسيدهاند كه تداوم حضورشان به نفع آنها نيست.
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى تأكيد كرد كه اگر مردم تمسك به اسلام داشته باشند در آينده نزديك دست دشمنان از منطقه كوتاه شده با تحقق وعده الهى سايه پربركت اسلام بر سراسر جهان پرتو خواهد افكند.
وى با اشاره به مشتركات تاريخى و مذهبى دو كشور ابراز اميدوارى كرد كه در سايه اعتماد متقابل مقامات و مسؤولان ايران و افغانستان، روابط برادرانه و دوستانهاى ميان دو كشور در تمامى زمينهها، بهويژه در امور فرهنگى هرچه بيشتر گسترش يابد.
در اين ديدار كه در بعثه مقام معظم رهبرى در مكه مكرمه انجام شد، آقاى ذكريا زكى رييس بعثه حج افغانستان، از آخرين تحولات كشورش گزارش داد و طى آن گفت كه مردم افغانستان در سالهاى متمادى از حمايتهاى بىشائبه جمهورى اسلامى ايران برخوردار بودند و وظيفه خود مىدانند كه قدردان دولت و مردم ايران باشند.
وى با اشاره به كيفيت خدماترسانى به حجاج جمهورى اسلامى ايران گفت:
ايران اسلامى با كولهبارى از تجربه در زمينه ارائه خدمات به حجاج در صدر كشورهاى اسلامى قرار دارد و كارگزاران حج افغانستان اميدوارند بتوانند با بهرهگيرى از تجارب ايران، خدمترسان خوبى براى حجاج افغانى باشند.
بعثه حج جمهورى اسلامى ايران افتخار ما و ساير كشورهاى اسلامى است و ما تلاش داريم با حمايت ايران، بعثه حج افغانستان را به افتخارى براى جهان اسلام تبديل كنيم.
آيةاللَّه صالحى وزير مشاور دولت افغانستان نيز با آرزوى صحت و سلامتى براى مقام معظم رهبرى- نماينده ولى فقيه و مسؤولان جمهورى اسلامى ايران گفت: «مردم افغانستان دو دهه گرفتار تجاوز خارجى و جنگ داخلى بودند و با دستيابى به موفقيتهاى قابل توجه در نهادينه كردن قانون، افتخار دارد به بازويى براى جهان اسلام تبديل شود.»
وى از وحدت اهل تسنن و تشيع افغانستان بهعنوان الگويى براى جهان اسلام ياد كرد و گفت: «ملت متدين، زجركشيده و فقير، اما با عزت افغانستان از تلاش براى حاكميت اسلام عقب نخواهد نشست.
شيخ باقر شيخزاده نماينده پارلمان افغانستان با سپاس از جمهورى اسلامى ايران به دليل ارائه حمايتهاى اقتصادى و سياسى در طول بيش از دو دهه اخير گفت:
جمهورى اسلامى افغانستان با شجاعت توانسته است اسلاميت خود را به جهانيان ثابت كند و بعد از شكست طالبان، اينك به كشورى مستقل و آزاد تبديل شده است.
خواست ما از كشورهاى اسلامى، شناسايى هويت اسلامى افغانستان است و اميد داريم در بازسازى افغانستان نيز از حمايت ايران اسلامى و ساير كشورهاى مسلمان بهرهمند شويم.
به گفته وى اگر جهان اسلام با وحدت كلمه حول محور قرآن و اسلام متحد شوند، هيچ ابرقدرتى قادر به ايستادگى دربرابر آنها نخواهد بود.
افغانستان با جمعيتى بالغ بر 24 ميليون نفر، 24100 زائر را به حج تمتع سال جارى اعزام كرده است.
يكبار ديگر فضاى مدينةالنبى صلى الله عليه و آله با نواى دعاى كميل على عليه السلام عطرآگين شد.
اولين شب جمعه ذيحجه است و هزاران زائر پيامبر صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام با دلهايى سوخته از درد و داغِ مصائب اهلبيت مدفون در بقيع عليهم السلام، در جوار حرم رسولاللَّه صلى الله عليه و آله گرد آمدهاند تا با مناجاتهاى اميرمؤمنان عليه السلام، خاطره گريههاى بىپايان او را در اين شهر زنده نگه دارند؛ شهرى كه هركوچهاش شاهد مظلوميتهاى او و هر گوشه نخلستانهايش گواه بىتابىهاى او از خوف خداست.
شركتكنندگان دعاى كميل مدينه، زن و مرد، پير و جوان، ايرانى و غير ايرانى در
اينجا كه نشستهاند، بين حرم پيامبر صلى الله عليه و آله وقبور تخريبشده امامان معصوم عليهم السلام در بقيع، مىدانند كه در نزديكىهاى قبر مخفى حضرت زهرا عليها السلام نشستهاند، اما قبرى در كجا؟
سمت راستشان در كنار روضه پيامبر صلى الله عليه و آله يا در سمت چپشان در كنار قبور ائمه عليهم السلام؟ هرچه هست، تنها ذكر نام زهراى مظلومه عليها السلام كافى است تا چشمههاى اشكشان را بجوشاند و صداى ضجّه آنان را به آسمان برساند.
يا فاطمه من عقده دل وانكردم گشتم ولى قبر تو را پيدا نكردم
آخر اينجا كه نشستهاند، سالها محل عبور فاطمه عليها السلام بوده. ذرهذره خاك اينجا، هواى اينجا، آسمان اينجا شاهد لحظهلحظه حيات زهرا عليها السلام بوده، همان زهرايى كه به على عليه السلام و مناجاتهاى او عشق مىورزيده. و دعاى كميل تصويرى هميشه به ياد ماندنى از همان مناجاتهاست.
دهها هزار زائر حرم نبوى در مدينه منوره، پنجشنبهشب همزمان با نخستين روز از ماه ذيحجه در مراسم پرفيض دعاى كميل در بينالحرمين شركت كردند و با شور و حال وصفناپذيرى فرازهاى دعاى كميل را زمزمه نمودند.
در اين مراسم كه دومين دعاى كميل زائران ايرانى در مدينه منوره است، علاوه بر سيل عاشقان ايرانى اهلبيت عليهم السلام، اعضاى بعثه مراجع تقليد فعال در مدينه، آيةاللَّه غيورى و حجةالاسلام والمسلمين قاضىعسكر، نمايندگان بعثه مقام معظم رهبرى در مدينه حضور داشتند.
بسيارى از زائران حرم نبوى از چند شب قبل براى شركت در مراسم دعاى كميل كه به يك مراسم پرشور در مدينه منوره تبديل شده است، لحظهشمارى مىكردند و از دستاندركاران برگزارى دعاى كميل زمان برگزارى آن را جويا مىشدند.
زائران ايرانى همانند پنجشنبه گذشته با نظم و ترتيب ويژهاى در مراسم دعاى كميل حضور مىيافتند.
500 تن از نيروهاى انتظامات داوطلب مردمى، نظمدهى به مراسم را برعهده داشتند.
اكثر زائران ايرانى در نظرسنجىهايى كه انجام شده، مراسم دعاى كميل بينالحرمين را يكى از جلوههاى ويژه حج مىدانند و اصرار و علاقهمندى خود را به شركت در اين مراسم ابراز مىدارند.
پليس مدينه از ساعاتى قبل از شروع مراسم مبادى ورودى به محل برگزارى دعا را به شدت كنترل مىكرد تا زائران خارجى وارد محوطه برگزارى دعا نشوند. اما با اين همه، تعداد زيادى از زائران مشتاق به شكلهاى مختلف خود را به محل برگزارى رساندند ...
در پايان مراسم دعاى كميل، آيةاللَّه غيورى براى زائران ايرانى، مسلمانان جهان، مردم ايران و شيعيان جهان دعا كرد و از خداوند منان وحدت و يكپارچگى همه مسلمانان و خنثى شدن توطئههاى دشمنان اسلام را خواستار شد.
زائران پس از برگزارى دعاى كميل كه دقيقاً در ساعت مقرر (23 به وقت مدينه) به پايان رسيد، بهطور منظم محل دعا را ترك كردند و قبل از عزيمت به هتل خود، همه محوطه محل استقرار زائران ايرانى را نظافت نمودند كه اين اقدام آنان مورد توجه مأموران سعودى و كسانى كه نظارهگر مراسم دعا بودند قرار گرفت.
ستاد امداد گمشدگان نيز در اطراف محل برگزارى دعا حضور داشتند تا اگر زائرى كاروان خود را گم كرد، وى را به مقصد برسانند.
قبرستان بقيع در مدينه منوره كه تا چندى پيش، بيشتر زيارتگاه زائران ايرانى بود، اين روزها پذيراى خيل شيفتگان اهلبيت عليهم السلام از سراسر جهان است و به يك حرم بينالمللى تبديل شده است.
در حالى كه هر روز تعداد بيشترى از زائران ايرانى مدينه را بهسوى مكه مكرمه ترك مى كنند و انسان انتظار دارد بقيع خلوتتر از روزهاى قبل باشد، اما هر روز صبح قبرستان بقيع پذيراى خيل زائران خارجى از مليتهاى مختلف است كه براى زيارت مزارويران چهار امامشيعه عليهم السلام، قبر گمشده زهراى اطهر عليها السلام، شهداى احد، ام البنين، همسران
پيامبر وهزاران شهيد رويدادهاى شهرمدينه در صدراسلام بهاينقبرستان قدم مىگذارند.
زائران خارجى، بهخصوص زائران لبنانى، فلسطينى و شيعيان كشورهاى حوزه خليج فارس، تركهاى تركيه و شيعيان آسياى مركزى و قفقاز و برخى كشورهاى اروپايى نيز به تبعيت از زائران ايرانى در حالىكه كتاب دعا و قرآنى در دست دارند، آرام آرام و احتياطكنان از ميان نيروهاى پليس مدينه كه خيلى راضى بهحضور زائران خارجى در بقيع نيستند، مىگذرند و خودشان را در ميان خيل زائران ايرانى گم مىكنند.
زائران بقيع در حالىكه كتاب دعا مقابل صورت قرار دادهاند و نگاه غريبانهاى به مزار شهداى بقيع دارند، اشكريزان فرازهاى زيارت شهداى بقيع را زمزمه مىكنند ...
نيروهاى سعودى اطراف مزار امامان شيعه را با نردههاى آهنين پوشاندهاند تا زائران نتوانند بيش از حد به مزار آنان نزديك شوند. زائران فقط از ميان نردههاى آهنى مىتوانند مزار امامان خود را نظاره كنند و همين مسئله بر مظلوميت امامان شيعه مدفون در بقيع افزوده است.
زائران، در حالى كه سر بر ميلههاى آهنين سرد مىگذارند و اشك مىريزند، با امامان خود گفت و گو مىكنند.
يكى از ويژگىهاى بقيع و خانه محزون و غبار گرفته فاطمه عليها السلام اين است كه گرچه وهابىها تلاش كردهاند با ساختن امارتهاى مدرن و بزرگ و تخريب آثار تاريخى مدينه بهويژه آثارى كه متعلق به شيعيان است، چهره اين شهر را دگرگون كنند؛ اما جاذبه اصحاب پيامبر بهويژه چهار امام مظلوم شيعه عليهم السلام و مزار گمشده فاطمه عليها السلام در بقيع، آنقدر زياد است كه ناخودآگاه فكر انسان را با خود به زمان رسولاللَّه صلى الله عليه و آله و زمان مصيبتهاى وارده بر اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله بعد از فوت ايشان مىكشاند. مىتوانى حدس بزنى كه در آن دوران چه بر اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله رفته است!
در بقيع زائران ايرانى و خارجى سئوالات زيادى درباره دلايل پنهان ماندن مزار فاطمه عليها السلام از روحانيون مىپرسند و اين سئوال به رازى تبديل شده كه هيچكس پاسخى براى آن ندارد و فقط مىتوان حدس زد كه اين موضوع از رموز بقيع است تا شايد بقيع
براى آيندگان به يادگار بماند و پاسخى براى نامردمىهاى دوران صدر اسلام با اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله باشد.
شايد همين مظلوميت بقيع است كه ميليونها زائر را از اقصى نقاط جهان بهسوى خود مىكشاند. در موسم حج بقيع خالىشدنى نيست و خلوت نمىماند و هر روز شرطهها مجبورند با زور عاشقان اهلبيت عليهم السلام را از بقيع بيرون كنند.
به همين ترتيب هر روز شيفتگان ايرانى و خارجى اهلبيت گروهگروه زائر بقيع مىشوند و بقيع را به حرمى بينالمللى تبديل كردهاند.
بقيع اين روزها بهخصوص در سالروز شهادت امام جواد عليه السلام به محلى براى آشنايى و ارتباط زائران كشورهاى مختلف با يكديگر تبديل شده است كه در طول زندگىشان يك بار هم يكديگر را نديدهاند، اما گويى سالهاست دلهايشان به هم وصل است و يكديگر را مىشناسند و دهها فصل مشترك فكرى با يكديگر دارند و همين فكر مشترك باعث شده تا رفتارى كاملًا مشترك با يكديگر در بينالحرمين داشته باشند.
امروز در بقيع شاهد صحنه زيباى در آغوش گرفتن يك ايرانى با يك لبنانى شيعه بودم كه گويى دو برادر هستند و متوجه شدم كه آنها با اشكهاى مشتركشان با يكديگر آشنا شدهاند و نقطه وصل آنها گريههايشان براى شهداى مظلوم بقيع بوده است.
عجيب است! نمىدانم بقيع با ساير قبرستانها چه تفاوتى دارد كه اينقدر تكاندهنده و حيرتآور است. شايد همين رمز و راز پنهان ماندن مزار فاطمه عليها السلام است.
گويى فاطمه عليها السلام با پنهان كردن مزار خود با زائرانش در بقيع حرف مىزند. گويى اين فاطمه عليها السلام است كه دارد از مصائب على، حسن، حسين عليهم السلام و ... براى زائران خود درددل مىكند كه آنها اينگونه اشك مىريزند و زارى مىكنند. گويى فاطمه عليها السلام مىدانسته كه مزار پنهان او عامل وحدت شيعيان از سراسر جهان خواهد شد. گويى اين فاطمه عليها السلام است كه به پيروان اهلبيت عليهم السلام پيغام مىدهد تا مراقب يكديگر باشند.
پيش از ترك بقيع، گويى پاسخ سئوال خود را يافتهام؛ مزار فاطمه عليها السلام عجب پر رمز و راز است.
بنا به گفته معاون امور روحانيان بعثه رهبر معظم انقلاب، براساس تدابير اتخاذشده در لحظات پرازدحام و شلوغ براى تسهيل انجام اعمال توسط زائران در مسجدالحرام و ابتداى مسير سعى و صفا و مروه، روحانيان جهت راهنمايى مستقرند و پاسخگوى سئوالات شرعى زائران هستند.
به گزارش خبرنگار زائر در مكه مكرمه، محل استقرار روحانيان در مسجدالحرام، پشت مقام ابراهيم و روى كوه صفاست كه زائران مىتوانند با مراجعه به آنها پاسخ پرسشهاى خود را دريافت كنند و اعمال خود را با آسودگى خاطر انجام دهند.
همچنين واحد خواهران امور روحانيون مستقر در بعثه مقام معظم رهبرى اعلام كرد كه اين واحد، همهروزه صبحها از ساعت 8- 12 و بعدازظهرها از ساعت 30/ 3- 5 پاسخگوى سئوالهاى شرعى خواهران زائر است. درضمن، اين واحد، شبها از ساعت 9- 11 در مسجدالحرام، مقابل مستجار، پاسخگوى مراجعان مىباشد و شماره تلفنى نيز به همين منظور اعلام كرده است.
امروز آخرين روز آذرماه، اولين روز ذيحجه و مصادف با بيست و يكمين روز دسامبر، آخرين ماه تقويم ميلادى است. بنابراين، موسم حج امسال دقيقاً مطابق با تعطيلات عيد كريسمس در كشورهاى مسيحىنشين است و همين امر موجب افزايش تعداد مسلمانان آمريكايى شركتكننده در حج امسال شده است.
«فيض فيصل» مهندس كامپيوتر- كه تبعه آمريكا و ساكن ايالت كاليفرنيا است- مىگويد: «منتظر چنين فرصتى بودم تا در تعطيلات عيد كريسمس براى اداى مناسك حج، به مكه مكرمه مشرف شوم. من اگرچه در سالهاى گذشته هم استطاعت مالى داشتم، ولى بهخاطر محدوديتهاى شغلى موفق به اداى فريضه حج نشدم.»
«لينا علوانى» يك زن خانهدار مقيم كاليفرنيا نيز از همزمان شدن موسم حج با
تعطيلات كريسمس ابراز خرسندى كرد و گفت: «همسر من كه دبير دبيرستانى در اين ايالت است، بهخاطر كار خود نمىتوانست سه هفته مرخصى بگيرد، اما امسال اين فرصت را غنيمت شمردهايم و عازم سفر حج شدهايم.
بنابه گزارش «اسلام آنلاين» بيشتر كاروانهاى حجاج در طول اين هفته، ايالات متحده آمريكا را به قصد مكه مكرمه ترك مىكنند و اوايل ماه ژانويه به كشور خود باز خواهند گشت. گفتنى است كه تعداد اقليتهاى مسلمان در ايالات متحده آمريكا در آمارهاى رسمى و غير رسمى، بين پنج تا ده ميليون نفر نقل مىشود.
جمعه 1/ 10/ 85
دوم ذيحجه 1427
أين بابُ اللَّهِ الّذي منه يؤتى
زيباست در مكه مكرّمه كه خاستگاه اسلام است، به جستوجوى موعود اسلام برخيزى! در نزديكىهاى مسجدالحرام كه قبله همه مسلمانان است، در پى يافتن قبله دلهاى عاشقان باشى. در فاصلهاى نهچندان دور از كعبه كه خانه خداست، به اميد عنايت دوست كه باب رحمت اوست، ندبه كنى، با دعاى ندبه «باب اللَّه» را طلب كنى.
زيباست در روز جمعه كه روز حضرت مهدى عليه السلام است، با دعاى امام صادق عليه السلام عشق و ارادت خود را به ساحت آن بزرگوار عرضه بدارى و براى خدمتگزارى به آستان مقدسش، تجديد پيمانى دوباره داشته باشى.
دعاى ندبه خواندن، در اولين جمعه ماه ذيحجه، در بعثه مقام معظم رهبرى در مكه مكرمه، در جمع عاشقان و منتظران ولى عصر عليه السلام، خاطرهاى فراموشنشدنى براى همه كسانى است كه ساعتى پيش از شروع مراسم در سالن اجتماعات بعثه گردآمدهاند.
دقايقى چند از ساعت 7 صبح گذشته كه برنامه با قرائت قرآن آغاز مىشود. قرائت قرآن و مداحى تا ساعت 30/ 7 طول مىكشد و قارى دعا با 5 دقيقه مقدمهچينى دعا را
شروع مىكند. ده دقيقه از 8 صبح گذشته كه بلندگوها قطع مىشوند و مردمى كه در راهرو و بيرون سالن نشستهاند، از شنيدن صداى دعا محروم مىمانند.
حضور چشمگير حجاج علاقهمند در حدّى بود كه در بيرون ساختمان هم دو- سه فرش اضافه برايشان پهن شد. دقايقى از هشت و نيم گذشته بود كه دعا خاتمه يافت و بلندگوها هنوز وصل نشده بودند.
جمعى از علما، روحانيون و حجاج بيتاللَّه الحرام از تركيه، صبح جمعه با حضور در بعثه مقام معظم رهبرى با نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى ديدار كردند.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى در اين ديدار يكى از بركات حج را آشنايى مسلمانان با يكديگر و آگاهسازى مسلمانان از نقاط قوت و ضعف جهان اسلام دانست و گفت:
«جمهورى اسلامى ايران تلاش دارد در حد توان و وسع خود، براى حل مشكلات مسلمانان بكوشد.»
وى به پيامهاى حج امام خمينى قدس سره و خلف صالح آن حضرت مقام معظم رهبرى اشاره كرد و گفت: «امام امت قدس سره و رهبر معظم انقلاب حضرت آيةاللَّه خامنهاى در پيامهاى حج خود در هر سال بر ضرورت اتحاد و يكپارچگى مسلمانان تأكيد دارند. پيام حج رهبر معظم انقلاب، روز عرفه صادر مىشود و به عنوان هديهاى معنوى دراختيار مسلمانان قرار مىگيرد.»
وى به توطئه دشمنان عليه مقدسات اسلامى اشاره و توهين اخير پاپ به پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله را اقدامى احمقانه و در راستاى توطئههاى دشمنان اسلام ارزيابى كرد.
آيةاللَّه رىشهرى با تمجيد از احساس مسئوليت مسلمانان در تركيه گفت:
«مسلمانان تركيه در جريان ديدار پاپ از اين كشور تظاهراتى اعتراضآميز برپا كردند و احساسات دينى خود را به نمايش گذاشتند كه قابل تقدير است.»
آيةاللَّه رىشهرى روزهاى آينده، همزمان با نزديك شدن روز عرفه را بسيار مهم و
سرنوشتساز در تحقق معنويات حج دانست و گفت: «قرآن كريم در اين روزها بر ذكر و ياد خدا تأكيد دارد. ياد خدا هميشه خوب است؛ اما تأكيد قرآن در اين ايام بر احساس حضور در محضر حق در سازندگى انسان بسيار مؤثر است.»
وى افزود كه ياد حقيقى خدا در روزهاى پيش رو، انسان را بهطور كامل از نظر اخلاق و مسئوليت فردى و اجتماعى متحول مىكند.
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايران پيش از ظهر جمعه در ديدار با چند تن از علما و زائران بحرينى تأكيد كرد كه مصالح سياسى و اجتماعى و آيندهنگرى مسلمانان ايجاب مىكند كه در جهت تحكيم وحدت كلمه تلاش كنند.
آية اللَّه محمّدى رىشهرى ابراز اميدوار كرد كه پيروان مكتب اهل بيت در كشورهاى مختلف اسلامى با هوشيارى و درايت مكتب اسلام را ترويج كنند و زمينهساز حكومت جهانى اهل بيت شوند.
وى در پاسخ به سئوال يكى از حاضران به تشريح موضع جمهورى اسلامى ايران در قبال بهرهبردارى از فنآورى صلحآميز انرژى هستهاى پرداخت و گفت:
با استوارى مردم و دولت جمهورى اسلامى كه ملهم از سياستها و رهنمودهاى مقام معظّم رهبرى است، دشمنان ايران و اسلام گام به گام عقب نشستند.
دولت و ملّت ايران مصمم هستند تا مسير پيشرفت را تا نيل به توانايى بهرهبردارى صلحآميز ادامه دهند.
تمامى گروهها و جناحها در ايران در مورد استفاده صلحآميز از انرژى هستهاى اتفاقنظر دارند و بر اساس اعلام رييس جمهورى اسلامى ايران در دهه فجر امسال جشن رسيدن به قله پيشرفت را خواهيم داشت و به لطف خداوند با تلاش نيروهاى مؤمن جمهورى اسلامى، ايران مجهز به فنآورى هستهاى خواهد شد.
مردم ايران نيز از برنامههاى نظام جمهورى اسلامى براى دستيابى به فنآورىهاى نوين حمايت مىكنند؛ حضور پرشكوه و كم نظير مردم در انتخابات 24 آذر كه جهانيان را به شگفتى واداشت، نمونهاى از اينگونه حمايتهاست.
اميرالحاج جمهورى اسلامى ايران همچنين با اشاره به برنامههاى دشمن براى ايجاد تفرقه بين مسلمانان خواستار يكپارچگى جوامع اسلامى و پرهيز از اختلافات شد.
نماينده ولى فقيه از نيروهاى ستاد و امور حمل و نقل براى حل سريع مشكل تردد زائران قدردانى كرد.
در پى دستور اكيد نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت براى حل سريع مشكل حمل و نقل زائران در مكّه مكرمه، كارگزاران ستاد و امور حمل و نقل با بسيج نيروها و تلاش پيگير توانستند بخش اعظمى از مشكلات پيشآمده را مرتفع سازند.
بهگزارش خبرنگار زائر، كارگزاران امور حمل و نقل از صبح ديروز با بسيج نيروها، در ايستگاه باب على و مظله فعاليت وسيعى را براى تسريع در سرويسدهى و حمل و نقل زائران آغاز كردند. اين فعاليتها، با حضور مسؤولان ارشد ستاد حج در محل، شتاب بيشترى گرفت.
آقاى امينيان مسؤول دفتر نمايندگى سازمان حج و زيارت در عربستان، شب گذشته به خبرنگار زائر گفت:
عشق به خدا و زائران بيتاللَّه الحرام موجب شده كه نيروهاى ستاد در حل مسائل و مشكلات پيشآمده، صبح و شب نشناسند و اين وضعيت را فقط مىتوانم به دوران ماندگار دفاع مقدس تشبيه كنم.
ناوگان حمل و نقل زائران ايرانى حدود سه برابر ناوگان حمل و نقل شهر مكّه است و ارائه اينگونه خدمات وسيع در كشور ديگر، تحسين برانگيز
است. فعاليت در كشور ديگر، يكسرى محدوديتها را به ما تحميل مىكند كه گريزى از آن نيست و در پارهاى موارد موجب ايجاد اختلال ناخواسته در خدمات رسانى به زائران محترم بيتاللَّه الحرام مىشود كه تاكنون تلاش كردهايم با شناسايى اينگونه موارد، در اسراع وقت براى حل آن اقدام نماييم.
در پى گزارشهاى واصله درباره حل مسائل و مشكلات تردد زائران، نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت، از تلاشهاى پيگير كارگزاران ستاد و امور حمل و نقل قدردانى كرد و براى آنها از خداوند متعال آرزوى توفيق نمود.
رييس كل شئون مسجدالحرام و مسجد شريف نبوى، شيخ صالح الحصين، امروز جمعه طى مراسمى كه با حضور معاون رياست شئون الحرمين و برخى شخصيتها، در محل كارخانه پردهبافى كعبه، واقع در منطقه امالجود مكه مكرمه، برگزار شد؛ پرده جديد كعبه را به بزرگ خدّام بيتاللَّه الحرام، شيخ عبدالعزيز الشيبى تحويل داد.
طبق معمول هر ساله، در اولين جمعه ماه ذيحجه، پرده مبارك كعبه به رييس خدمه حرم تحويل داده مىشود تا در روز عرفه، نهم ذيحجه كه بهخاطر وقوف حاجيان در عرفات، جمعيت كمى در مكّه و اطراف كعبه وجود دارد، جايگزين پرده قديمى گردد.
گفتنى است كه پرده قديمى، هر سال به قطعات بزرگ و كوچك تقسيم شده، در اختيار پادشاه سعودى، برخى وزيران و شخصيتها و همچنين رييس شؤون مسجدالحرام و مسجد نبوى قرار مىگيرد و غالباً به سران كشورهاى اسلامى، شخصيتهاى شركتكننده در همايشها، مهمانان ملك و مسؤولان رده بالاى بازديدكننده از كارخانه پردهبافى كعبه و مقر رياست شئون الحرمين هديه مىگردد.
هزينه تهيه پرده كعبه بالغ بر 20 ميليون ريال سعودى (معادل 5 ميليارد تومان) است.
جنس آن از ابريشم طبيعى است و الياف بافته شده آن را به رنگ مشكى درمىآورند و
در نوشتههاى آن از تارهاى ساخته شده از طلا و نقره استفاده مىكنند.
ارتفاع پرده كعبه به 14 متر مىرسد و در ارتفاع 10 مترى آن، نوارى بهعرض 95 سانتىمتر دورادور آن كشيده شده كه از 16 قطعه فاخر مستطيلشكل، مزين به نقوش اسلامى و آيات مبارك قرآنى، تشكيل شده است.
مهمترين و گرانبهاترين بخش پرده كعبه، پوشش درب كعبه است كه به آن «برقع» گويند. اين پوشش نيز از حرير و به ارتفاع 5/ 6 متر و به عرض 5/ 3 متر بافته شده و بر روى آن اسامى خداوند، آيات قرآن و نقشهاى تزيينى اسلامى، با الياف طلا و نقره، زيبايى خيرهكنندهاى دارد.
پرده خانه خدا از پنج قطعه تشكيل شده كه هر قسمت يك طرف خانه كعبه را مىپوشاند و پنجمين قطعه در پوشش درب كعبه بهكار مىرود. اين پرده كه بدون شك ارزشمندترين و گرانبهاترين پرده در كل دنياست، با دربر داشتن دهها كيلو طلا و نقره، نزديك به دو تن وزن دارد و در ساخت آن، علاوه بر استفاده از دستگاههاى اتوماتيك، دهها متخصص- كه بيشتر آنان اهل عربستان هستند- در تمام طول سال، مشغول به فعاليت هستند.
امروز اولين جمعه ماه ذيحجة الحرام، روز برگزارى اولين نماز جمعه مسجدالحرام در ماه حج و با حضور اكثر حجگزاران امسال است و به همين دليل تمامى خيابانهاى منتهى به مسجدالحرام، از اولين ساعات بامداد بر روى تمامى وسايط نقليه بسته است.
هجوم نمازگزاران جمعه بهسوى مسجدالحرام، طى چندين ساعت پيش از ظهر جمعه به حدى است كه پليس مكّه، طبق معمول همهساله، از چند روز پيش اقدام به چاپ و نشر اطلاعيههايى در سطح جرايد و رسانههاى گروهى عربستان مىنمايد و كليه راههاى منتهى به حرم را مسير پيادهروى اعلام مىكند.
ممنوعيت تردّد خودروها، تا شعاع دو كيلومتر، شامل توقفگاههاى اتوبوسهاى حمل و نقل زوّار ايرانى نيز مىشود و معاونت حمل و نقل درونشهرى ستاد مكّه را نيز وادار به نشر اطلاعيه در كليه كاروانهاى ايرانى مىنمايد؛ چنانكه در نشريه زائر هم اطلاعيهاى به همين منظور درج گرديده است. تاريخ نشر اطلاعيه روز پنجشنبه 30/ 9/ 85 و قبل از اعلام رؤيت هلال ذيحجه توسط دولت عربستان است.
اين محدوديت ترافيكى، به لحاظ دور بودن مسيرهاى اغلب كاروانهاى ايرانى تا مسجدالحرام و نيز عربى بودن خطبههاى نماز جمعه و غير قابل استفاده بودن آنها براى اكثر ايرانيان، باعث كاهش چشمگير تعداد زائران ايرانى در مراسم باشكوه نماز جمعه مسجدالحرام مىشود.
هر سال مشتاقان زيارت خانه خدا كه در ميان آنان جوانان، سالخوردگان و افراد نيازمند به مراقبتهاى ويژه وجود دارند، در كنار ميليونها نفر از مسلمانان جهان، در ديارى با مسائل خاص اقليمى، اجتماعى و فرهنگى، براى انجام مراسمى سياسى- عبادى گرد هم مىآيند. خادمان اين زائران سه وظيفه اساسى دارند كه اصلىترين وظايفى است كه تكتك ما بهعهده داريم و بايد درخصوص آن تلاش نماييم؛ اين وظايف عبارتند از:
تأمين امنيت؛
تأمين سلامت؛
آموزش.
سهلانگارى در مسائل مربوط به تأمين و حفظ تندرستى زائران مىتواند خطرات جدى بهدنبال داشته باشد. امسال 7/ 52% زائران ايران را مرد و 3/ 47% آنان را زنان تشكيل مىدهند كه با توجه به ميانگين سنى آنان- كه 54% بالاى سن 50 سال و 26% بالاى سن 60
سال هستند (1)- بايد به بيماران غيرواگير نظير بيمارىهاى قلبى و عروقى، فشار خون و ديابت كه در افراد مسن شايعتر است توجه ويژه داشت.
بهعلاوه بروز همهگيرىهاى بيمارىهاى تنفسى يا رودهاى، بروز خطر براى افراد آسيبپذير نظير مبتلايان به بيمارىهاى خاص و سالخوردگان و حتى انتقال بعضى از بيمارىهاى نوپديد و بازپديد از ملل ديگر به داخل كشور از مسائلى است كه بايستى بهطور خاص به آن پرداخت. در اين زمينه آموزش، مشاركت در امور، مراقبت و اصلاح رفتارهاى بهداشتى، حرف اول را در حفظ يا تأمين سلامت دارند و زائران، مسؤولان، پزشكان، روحانيان، مديران و عوامل اجرايى كاروانها نقش اساسى دارند.
بهمنظور نشر اطلاعات، جهت اصلاح رفتار بهداشتى، مركز پزشكى حج جمهورى اسلامى ايران بر آن است كه در شمارههاى آينده نشريه «زائر» نكات كليدى را تقديم زائران عزيز كند.
اين نكات به ظاهر ساده اساس مبارزه با بيمارىهاست و تضمينكننده سلامت خواهد بود.
1) 1. لازم به ذكر است كه در تركيب جمعيتى جمهورى اسلامى ايران فقط حدود 7/ 6 درصد بالاى 60 سال دارند.
شنبه 2/ 10/ 85
سوم ذيحجه 1427
همايش «ابعاد حج محمدى صلى الله عليه و آله»
مراسم نيمساعت جلوتر از وقت اعلام شده قبلى شروع مىشود. طبق برنامه اعلامشده، ساعت 9 صبح شنبه، آغاز همايش است؛ اما هنوز دقايقى به 5/ 8 باقى است كه جلسه با قرائت قرآن كريم آغاز مىشود و سپس مسؤول واحد اهل سنت كه برگزارى همايش را نيزبرعهده دارد، با بيان خير مقدم و مقدمهاى كوتاه، نماينده مقام معظم رهبرى را براى سخنرانى دعوت مىكند.
نماينده ولى فقيه و سرپرست زائران ايرانى در همايش «ابعاد حج محمدى صلى الله عليه و آله» در مكه مكرمه گفت: «منافع سياسى و اجتماعى حج، بسيار فراتر و مهمتر از منافع فردى آن است.»
به گزارش روز شنبه واحد ارتباطات خبرى بعثه مقام معظم رهبرى، آيةاللَّه رىشهرى در تبيين ابعاد حج محمدى، افزود: «حج، دست ستمگران جهان را از سلطه بر كشورها كوتاه كرده، غاصبان را در بلاد اسلامى با شكست روبهرو مىكند.»
نماينده ولى فقيه، به اهميت مراسم برائت از مشركان در ايام مناسك حج اشاره و
تأكيد كرد: «با برائت از مشركان امروز و بتهاى نوين، مىتوان مشكلات كشورهاى اسلامى را حل كرد و فلسطين را از چنگ غاصبان رها ساخت.»
آيةاللَّه رىشهرى، تأكيد كرد كه فرياد برائت از مشركان، نداى شركزدايى از جهان و اسلامى كردن جهان امروز و برقرارى حاكميت ارزشهاى اسلامى است.
اميرالحاج زائران ايرانى، جهانى كردن اسلام در بعد سياسى را از جمله فلسفههاى حج دانست و تصريح كرد كه حج ابراهيمى كه توسط پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله احيا شد، مىتواند پاسخگوى مشكلات امت اسلامى باشد و اين ظرفيت را دارد كه اسلام را جهانى كند.
وى با تبيين فلسفه جهانى شدن اسلام و اتفاق نظر فرق اسلامى در موضوع ظهور منجى عالم بشريت، خاطر نشان كرد: «زمانى كه حضرت مهدى عليه السلام ظهور مىكند، قيام آن حضرت از كنار كعبه آغاز مىشود و از همين مكان است كه اسلام ناب را به سراسر جهان مىگستراند.»
سرپرست حجاج ايرانى در ادامه با اشاره به منافع فردى حج، گفت: «توفيق حضور در حج و بهرهگيرى از بركات خانه خدا اعم از بركات معنوى و مادى، از جمله منافعى است كه انسان و امت اسلامى را متحول مىكند.»
اميرالحاج ايران، توجه و پرداختن به موضوع حج از چهار زاويه: تشريع حج، فلسفه حج، مناسك حج و فضايل سرزمين وحى مىتواند ابعاد مهم فرهنگى، سياسى، اجتماعى، اخلاقى و عرفانى اين فريضه بزرگ را بازشناسى كند.
وى از انديشمندان و محققان خواست تا با تأمل و بررسى آيات قرآن و آموزههاى اهل بيت عليهم السلام، در ابعاد مختلف حج محمدى صلى الله عليه و آله سرمايه بسيار ارزندهاى در اختيار جامعه اسلامى، بهويژه حجاج قرار دهند.
همايش يكروزه ابعاد حج محمدى صلى الله عليه و آله، روز شنبه در مكّه مكرمه با حضور نمايندگان بعثه مراجع عظام، علماى اهل تسنن و تشيع و زائران اهل سنت با هدف عمومى مشاركت برادران زائر اهل تسنن در برنامههاى فرهنگى بعثه مقام معظم رهبرى برگزار شد.
به همت بعثه مقام معظم رهبرى در پيش از فرارسيدن ايام تشريق، همايشهاى مختلفى با موضوعات مربوط به جهان اسلام و با حضور صاحبنظران و انديشمندان مسلمان از سراسر جهان برگزار خواهد شد.
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى پيش از ظهر شنبه از دو آشپزخانه متمركز در مكّه مكرمه بازديد كرد و از نزديك در جريان نحوه فعاليت دستاندركاران پخت و توزيع غذاى زائران ايرانى قرار گرفت.
اين دو آشپزخانه، تهيه غذا براى 65% از حجاج ايرانى را برعهده دارند.
در جريان اين بازديد كه آقاى مصطفى قهرودى رييس سازمان حج و زيارت آيةاللَّه رىشهرى را همراهى مىكرد، مسؤولان قسمتهاى مختلف آشپزخانههاى متمركز توضيحاتى در مورد جزئيات فعاليتهاى خود ارائه دادند.
براساس اين توضيحات، شعار اصلى در آشپزخانههاى متمركز ايرانى «اول بهداشت، بعد كار» است.
مواد اوليه در آشپزخانههاى متمركز ايرانى در 5 مرحله ضدعفونى، شستشو و آماده طبخ مىشوند.
آيةاللَّه رىشهرى در بازديد از مركز بهداشت و آزمايشگاه، سالن آمادهسازى، گروههاى مختلف پخت، از عوامل دستاندركار در سيستم تهيه و توزيع متمركز غذا كه با دقت به انجام وظايف خود مشغول بودند، قدردانى كرد.
سرپرست حجاج ايرانى در اين ديدار از تلاشهاى سازمان حج و زيارت و دستاندركاران پخت متمركز تقدير و تشكر كرد.
در اين آشپزخانهها علاوه بر نظارت مستقيم كارشناسان مركز بهداشت و آزمايشگاه در هر مرحله، هيئت پزشكى حج جمهورى اسلامى ايران نيز به سلامت و بهداشت دستاندركاران و كيفيت تغذيه نظارت كامل دارند.
همچنين با توجه به ضرورتها و توصيههاى پزشكى، آشپزخانههاى مذكور، علاوه بر پخت غذاى معمولى، پخت غذاى رژيمى و توزيع ميان زائران داوطلب را در دستور كار دارند.
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى شرح وظايف و اختيارات جديد بعثه مقام معظّم رهبرى را تشريح كرد. وى در گفتوگو با ايرنا وظايف و اختيارات جديد را در 14 بند برشمرد كه 12 بند از بندهاى جديد مربوط به امور اجرايى و پشتيبانى و دو بند نيز در خصوص ابعاد نظارتى بر عملكرد سازمان حج و زيارت است. آقاى رىشهرى گفت:
از جمله وظايف و اختيارات جديد، نيازسنجى، هدفسنجى و سياستگذارى و برنامهريزىهاى خرد و كلان براى برگزارى حج ابراهيمى است. اجراى طرحهاى فرهنگى، آموزشى و سياسى براى مجموعه دستاندركاران حج در چارچوب سياستهاى مصوب، پاسخگويى به نيازهاى معنوى زائران، ارتباط با محافل علمى و مذهبى، پژوهش و تحقيق در زمينههاى گوناگون مسائل اجتماعى و سياسى، تهيه و انتشار كتب و ديگر نشريات مرتبط برخى ديگر از وظايف و اختيارات جديد است. (1)
1) 1. روزنامه ابرار؛ 3/ 10/ 1385.
يكشنبه 3/ 10/ 85
چهارم ذيحجه 1427
حضور سرپرست حجّاج ايرانى در جمع زائران جانباز
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى عصر روز يكشنبه در جمع جانبازان انقلاب اسلامى اعزامى به حج سال جارى، خدمت به آنان را افتخار و نعمتى بزرگ توصيف كرد.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى در اين ديدار كه در فضايى معنوى و صميمى برگزار شد، گفت: «خدمتگزاران بخشهاى اجرايى و فرهنگى جانبازان و خانوادههاى معزّز آنان بىترديد نزد خداوند متعال از اجر مضاعفى برخوردارند.»
اميرالحاج جمهورى اسلامى ايران ماه مبارك رمضان و حرم امن الهى را دو ميهمانسراى زمانى و مكانى خداوند تبارك و تعالى خواند و افزود:
هر قدر معرفت و تلاش ميهمان براى دريافت عنايت صاحبخانه بيشتر باشد، ميهمانى او اهميّت بيشترى دارد. ميهمانى مكانى و زمانى خداوند، داراى مراتب و درجات مختلف است. ميهمانان مكانى خدا با اجتناب از محرمات احرام در سفر حج از بركات عمومى حج بهرهمند مىشوند.
آنانكه در مراتبى بالاتر با تمام جوارح محرم شوند، وارد حريم خصوصى ميهمانى خداوند مىشوند و ميهمان ويژه خداوند زائرانى هستند كه علاوه بر اين تلاش دارند تا دل نيز محرم شود به اين معنا كه غير خدا در دل راه پيدا نكند.
آيةاللَّه رىشهرى گفت: «بيشترين بهره را از حج، زائرى خواهد برد كه در نتيجه سفر، معرفت و محبتش نسبت به خدا افزونتر بشود.»
گفتنى است كه در حج سال جارى، 90 تن از جانبازان جنگ تحميلى در قالب كاروان جانبازان حضور دارند.
اين همايش با حضور شخصيتهاى فرهنگى و سياسى از كشورهاى مختلف جهان، بهعنوان هجدهمين همايش بينالمللى تقريب در مكّه مكرمه برگزار شد و طى آن سخنرانانى از ايران و ساير كشورها با تأكيد بر محوريت قرآن و سيره پيامبر اكرم، تقريب بين مذاهب مختلف و وحدت كلمه امت اسلام را اصلىترين عامل عزت و سربلندى مسلمانان جهان بر شمردند.
آيةاللَّه تسخيرى بهعنوان دبير همايش، ابتدا به ذكر عناوين عناصر چهارگانه در پيروزى اسلام پرداخت و با اشاره به جزوهاى عربى كه در اختيار شركتكنندگان قرار گرفته بود، عوامل اوليه پيروزى را شامل تأييد الهى (كه فيض و عنايت هميشگى خداوند است)، شخصيت پيامبر صلى الله عليه و آله (كه هنوز هم بسيارى از ابعاد وجودى او ناشناخته مانده است)، مجاهدت مؤمنان و وحدت بين امت مسلمان دانست.
شيخ هلالى از روحانيون پرتلاش و جهادگر مقيم استراليا با اشاره كوتاهى به آيه ى وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِى گفت:
كلمه توحيد كه نفى هرگونه طاغوت و قبول حاكميت الهى است، برترين و اساسىترين محور رسالت حضرت محمد مصطفى صلى الله عليه و آله بود كه جز به
توحيد كلمه و وحدت پيروان پيامبر در همهجاى دنيا، قابل تحقق نيست.
اين امت اسلامى در صدر اسلام با كمك كلمه توحيد و وحدت كلمه بود كه انقلابى فرهنگى- اجتماعى ايجاد كرد و چوپانان و شترچرانان را به سرداران و فاتحان و سردمداران حكومتهاى الهى و انسانى مبدل ساخت.
او در پايان با اشاره به تلاش دشمنان اسلام در از بين بردن كلمه توحيد و وحدت كلمه گفت:
«در دنيا جماعت تقريب داريم و در مقابلش جماعت تخريب؛ اگر مجمع تقريب بينالمذاهب را داريم، در طرف مقابل، كسانى هم هستند كه مجمع تفريق بينالمذاهب راه انداختهاند.
سخنران بعدى اين همايش نوه امام راحل قدس سره، فرزند يادگار امام، سيد على خمينى بود كه با نگاهى علمى، چند نكته درباره لوازم ايجاد يك وحدت پايدار در جامعه اسلامى را برشمرد. او با بررسى تعريف وحدت بهعنوان اولين عامل، عدم درك صحيح از وحدت را سبب بروز مشكلات در جامعه دانست و گفت:
يك معنا از اتحاد، يكى شدن و نفى خصوصيتها و اختلافهاست و اين برداشت، موجب حساسيتهاى فراوان مىشود؛ زيرا با اين برداشت، شيعه براى شيعه كردن سنى اقدام مىكند و بالعكس و اين باعث مىشود كه بسيارى از علما با مسئله وحدت مخالفت كنند؛ چون فكر مىكنند بايد دست از معتقدات خود بردارند در حالىكه مىشود يك شيعه متعصّب با يك سنّى متعصّب در حيطه وحدت، با معناى درست آن جمع شود و همراه باشد. و اين معناى درست از وحدت چيزى جز «اجتماع حول مشتركات» نيست.
دومين عامل در ايجاد وحدت پايدار، شناخت موضع اجتماع است، بايد ديد مشتركات ما چيست؟ موضع اجتماع در زمانهاى مختلف مىتواند متفاوت باشد و چهبسا مواضع متعدّدى را بتوان براى رسيدن به وحدت بين دو مذهب يا دو گروه تصور كرد.
سومين عامل، مشخص كردن هدف اجتماع است، غايت و هدف وحدت اگر مشخص نباشد، يا وحدتى پيدا نمىشود يا پايدار نخواهد ماند.
عامل چهارم بررسى نقش ادارهكننده طرح وحدت و اصطلاحاً «رأس الاجتماع» است. در تاريخ جايى را سراغ نداريم كه اجتماعى به وحدت رسيده باشد، مگر اينكه رهبرى در رأس امور، متناسب با سه عامل قبلى، عهدهدار برنامهريزى و پيگيرىهاى لازم بوده است. اگر معناى درست وحدت مورد نظر قرار گيرد، نقاط مشترك ملاحظه شود و هدف وحدت نيز با دقت دنبال گردد و در رأس امور هم رهبرى با وظايف مشخّص وجود داشته باشد، به وحدت پايدار دست مىيابيم.
سپس آيةاللَّه رىشهرى با تأكيد بر نامگذارى امسال بهنام پيامبر عظيمالشأن اسلام، محور اصلى فعاليتها و همايشها را سيره اخلاقى و سياسى آن بزرگوار برشمرد و گفت:
فرزندان اسحاق عليه السلام تحت سيطره قيصرهاى رومى درنيامدند، مگر زمانى كه به تفرقه كشيده شدند و در مقابل، حضرت رسول صلى الله عليه و آله و امت او به عزت و پيروزى دست نيافتند، مگر زمانى كه بين مؤمنان وحدت و برادرى ايجاد كردند.
بدون شك ما براى تجديد عظمت اسلام، ناچاريم به سيره پيامبر صلى الله عليه و آله بازگرديم و راه را براى وحدت امت اسلام هموار سازيم. الحمد للَّهدر سايه مجاهدت علماى اسلام، بحث وحدت اسلامى رشد خوبى يافته و بر همه مسلمانان است كه فرصت تاريخى ايجادشده براى تقريب مذاهب اسلامى را با فعاليتهاى مضاعف و برنامهريزى دقيق، به نفع اسلام مصادره كنند.
وى با اشاره به فرمايش اميرمؤمنان عليه السلام كه رمز پيروزى امت مسلمان را وحدت كلمه و عامل شكست و ناكامى آنان را تفرقه مىداند، گفت: «در شرايط حاضر، مسئله تقريب به انديشهاى عام بين جماهير مردمى تبديل شده و در حالى كه در گذشته تنها نخبگان جوامع اسلامى از آن سخن مىگفتند، امروزه، هم نخبگان و هم توده مردم داراى انديشه و انگيزه تقريب هستند.»
نماينده ولى فقيه با تجليل از تلاشهاى حزباللَّه لبنان در مبارزه همهجانبه با رژيم صهيونيستى گفت:
در گذشته، بحث تقريب و وحدت امت تنها بهصورت نظريهپردازى و در جلسات علمايى و نشستها مطرح بود. اما اينك به فضل مجاهدتهاى حزب اللَّه و در پرتو پيروزىهاى حاصله آنان به امرى واقعى و مردمى تبديل شده و تحولى جديد در روند وحدت امتهاى مسلمان دنيا پيدا شده است.
وى در آخرين بخش سخنان خود به زيانهاى مسكوت ماندن پنجاهساله طرح وحدت مطرحشده از سوى دانشگاه «الأزهر» اشاره كرد و افزود:
ضربههاى واردشده بر پيكره اسلام و مسلمين طى چند دهه گذشته، نتيجه طبيعى تفرقه امت اسلام و بىتوجهى به راهكارهاى وحدت بود. اما اينك كه انديشه تقريب، همگانى و مقاومت در برابر بيگانگان، ارزشى ستودنى شده، دشمنان احساس خطر جدى كردهاند و زياد شدن حملات غربىها به اسلام و پرحجم شدن فعاليتهاى توهينآميز عليه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، آشكارا نشان مىدهد كه ضربه اين وحدت به مصالح غرب چقدر شديد بوده و وحشت آنان از بيدارى، مقاومت و وحدتخواهى اسلامى چقدر زياد شده است. نمونه ديگر اين وحشت غربىها را در صدور بيانيه شوراى امنيت عليه ايران كه ديروز صورت گرفت، مىتوان يافت كه به خيال خود رأس هرم وحدت امت را مىخواهند تحت فشار قرار دهند و از پا درآورند، اما فراموش نكنيم وعده خدا را كه فرمود: ى هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَى.
سخنران بعدى همايش تقريب، نماينده حزباللَّه لبنان، عضور شوراى مركزى حزباللَّه، «شيخ محمد يزبك» بود كه برگزارى اينگونه همايشها در راستاى تقريب مذاهب و وحدت اسلامى را از بركات امام خمينى قدس سره و رهبر فعلى جمهورى اسلامى برشمرد و با ابلاغ سلام مجاهدان حزباللَّه و فرمانده نستوهشان سيد حسن نصراللَّه، به
تحركات آمريكايىها در جنگافروزى اسرائيلىها عليه لبنان اشاره كرد و گفت:
جنگ 33 روزه، جنگى بود به امر آمريكايىها، اسلحه آمريكايىها و پشتيبانى سياسى- تبليغاتى آمريكايىها، جنگى كه انواع سلاح، غير از سلاح اتمى در آن بهكار رفت.
رايس در بيروت با مسؤولان حكومت جلسه برگزار مىكرد و شيرينى مىخورد، در حالىكه بچههاى ما زير بمبارانها بودند. بمبهاى هوشمند آمريكايى كه روى آنها نوشته شده بود: هديه بچههاى اسرائيلى به بچههاى لبنان.
33 روز مقاومت، سرانجام نتيجه داد و به پيروزى رسيد. اين پيروزى نوعى رأىگيرى بر سر وحدت اسلامى بود. حزباللَّه نشان داد كه در سايه وحدت در حدّ يك حزب و يك كشور كوچك هم مىتوان اسطوره شكستناپذيرى اسرائيل و آمريكا را در هم شكست.
آمريكا اينجا بود كه خواست با طرحى جديد روى فتنه مذهبى كار كند.
آنگونه كه در عراق راه انداختند، ولى ما فرصت اين فتنهانگيزى را از آمريكا مىگيريم و با حركتهاى وحدتآميز و همپيمانى با همه طوايف لبنانى، اجازه تحقق فتنه را به آنان نخواهيم داد.
ما مىدانيم آن بهايى را كه مىپردازيم، در ازاى قضيه فلسطين و بازگرداندن قدس شريف به دامن اسلام است. ما منادى وحدت فلسطينيان هستيم. فلسطين در سايه سازمانهاى بينالمللى برنمىگردد. بيانيههاى آنان درباره فلسطين، عراق، لبنان و ايران، همگى براى به زانو درآوردن مسلمانان است. ما به اسم حزباللَّه از همه سران و ملتهاى اسلامى دعوت مىكنيم كه به پاس نام محمد، سال محمد و زير پرچم محمد صلى الله عليه و آله متحد باشيم و با هم در وحدت اين عالم بكوشيم.
سخنرانان ديگر اين همايش آيةاللَّه آصفى از عراق، شيخ حمد محمد قاسم المرزوقى از كنيا، مولوى اسحاق مدنى از ايران و شيخ محمد محىالدين عبدالقادر از نيجريه بودند.
پليس حرم در مورد دستگيرى اين دو ايرانى گفته كه اين دو نفر را در هنگام ارتكاب جرم دستگير كرده است. با پيگيرىهاى مدير كاروان و اقدامات ستاد مكّه اتهامات وارده برطرف شد و در حال حاضر هردو نفر آزاد شدهاند.
رييس ستاد مكّه، پس از بيان اين خبر از زائران خواست در مكانهاى پرازدحام مانند اطراف حجرالأسود مراقب خود باشند تا هم مورد سرقت قرار نگيرند و هم مورد اتهام واقع نشوند. گفتنى است كه يكى از اين دو زائر ايرانى پيرمردى 75 ساله است.
در روزهاى گذشته يك مورد تصادف در منطقه عزيزيه اتفاق افتاد كه منجر به زخمى شدن زائرى ايرانى شد. رييس ستاد مكّه با اشاره به اين حادثه توصيه كرد زائران محترم حتماً مسائل امنيتى را در خيابانها و بزرگراهها رعايت كنند تا مشكل خاصى براى آنها بهوجود نيايد. زائران هرچه به روزهاى شلوغ مكّه نزديكتر مىشوند، بايد مراقبتهاى خود را بيشتر نمايند و احتياط لازم را در رفت و آمدها رعايت نمايند تا اعمال حج خود را به بهترين شكل و در سلامت كامل انجام دهند.
رييس ستاد مكّه خبر داد كمبود آب، امسال در مكّه جدىتر از سالهاى گذشته
است. اين كمبود در روزهاى اوج حضور حجاج از كشورهاى مختلف بيشتر مىشود. از اينرو از زائران ايرانى درخواست مىشود كه حتماً نسبت به صرفهجويى در مصرف آب توجه لازم را داشته باشند و در حدّ امكان از مصرف بىرويه آب در شستن لباس، حمام رفتن و ... خوددارى كنند.
وى گفت: كه اگر زائران پس از ايام تشريق، همگى بخواهند نسبت به شستن لباس احرام و غيره اقدام نمايند حتماً با خطر بىآبى روبهرو خواهند شد.
دوشنبه 4/ 10/ 85
پنجم ذيحجه 1427
همايش ايرانيان خارج از كشور در مكه مكرمه
همايش زائران ايرانى خارج از كشور روز دوشنبه در مكّه مكرمه بر ضرورت مقاومت جمهورى اسلامى ايران دربرابر فشارهاى خارجى و تداوم نهضت علمى در ايران اسلامى تأكيد كرد.
هشتمين همايش زائران ايرانى بيتاللَّه الحرام، روز دوشنبه با حضور آيةاللَّه محمدى رىشهرى، نماينده ولى فقيه و سرپرست زائران ايرانى با عنوان «پاسداران حريم اسلام؛ ايرانيان و پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله» در بعثه مقام معظم رهبرى برگزار شد.
در اين همايش كه با حضور 400 تن از ايرانيان خارج از كشور- كه در حج امسال حضور داشتند- دكتر طوبى كرمانى دبير همايش، در سخنانى با خوشآمدگويى به ايرانيان خارج از كشور اظهار داشت:
هشتمين همايش زائران ايرانى خانه خدا در خارج ازكشور در شرايطى برگزار مىشود كه عوامل استكبار جهانى گستاخانه به ساحت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله اسائه ادب كردهاند و به همين دليل مقام معظم رهبرى امسال را سال پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله ناميدهاند.
وى ضمن محكوم كردن كه قطعنامه شوراى امنيت سازمان ملل عليه جمهورى اسلامى ايران، ابراز اميدوارى كرد اتحاد و مقاومت همه ايرانيان در سراسر كشور، تهديدهاى كنونى را به فرصتهاى جديدى براى موفقيتهاى بزرگتر ايران اسلامى تبديل كند.
وى در سخنان خود از جوانان ايرانى مقيم آمريكا كه به هنگام پخش سرود جمهورى اسلامى ايران در ابتداى همايش، اشعار سرود را زمزمه مىكردند، تجليل كرد و اين جوانان را سرمايههاى ايران در خارج از كشور دانست.
سخنران بعدى اين همايش «ابوسعيد ايروانى»، دبير شوراى راهبردى روابط خارجى جمهورى اسلامى ايران بود كه طى سخنانى تحليل جامعى از فشارهاى آمريكا به ايران در خصوص موضوع انرژى هستهاى و موضع متزلزل آمريكا در عراق بيان كرد.
وى با اشاره به توانمندى جمهورى اسلامى ايران در منطقه گفت: «ايران اسلامى امروز به يكى از اصلىترين بازيگران منطقه تبديل شده و امنيت آن فراتر از مرزهاى جغرافيايى رقم مىخورد.»
آقاى ايروانى گفت: «هدف غايى ايران از دستيابى به چرخه سوخت هستهاى توليد انرژى صلحآميز است.»
وى با اشاره به اينكه هيچ كشور عضو «ان. پى. تى» (1)تاكنون به سلاح هستهاى دست نيافته است، گفت كه ايران تأكيد دارد تا اعتبار معاهده ان. پى. تى حفظ شود. دبير شوراى راهبردى روابط خارجى گفت:
جمهورى اسلامى ايران به نگرانىهاى بينالمللى توجه دارد و به همين دليل بارها اعلام كرده كه توليد سلاح هستهاى در دكترين دفاعى جمهورى اسلامى ايران جايى ندارد؛ اما دنياى غرب بنا ندارد ادبيات جمهورى اسلامى ايران را درك كند.
تاكنون چندين راهكار براى حل اختلافنظرهاى موجود مطرح شده و
1) 1 N. P. T 1.
جمهورى اسلامى ايران معتقد است كه اگر منابع آژانس انرژى هستهاى از ايران تضمين مىخواهند، مىتوانند نظارتهاى خود را افزايش دهند و يا در كنسرسيوم توليد انرژى هستهاى ايران مشاركت داشته باشند و به اين ترتيب اگر خودشان در توليد انرژى هستهاى مشاركت كنند، متوجه مىشوند كه ايران بهدنبال ساخت سلاح هستهاى نبوده و نخواهد بود.
به نفع آمريكاست كه از پيشنهادهاى ايران حمايت كند؛ زيرا منطقه بيش از اين تحمل بحرانآفرينىهاى آمريكا را ندارد و همه كشورها توصيه مىكنند كه اين مشكل مسالمتآميز حل شود.
جمهورى اسلامى ايران نمىتواند به آمريكا اعتماد كند و احتمال بحرانآفرينى جديدى را از سوى آمريكا در منطقه مىدهد، چراكه معتقد است هيئت حاكمه آمريكا براساس عقل و منطق تصميم نمىگيرد و براى پوشش مشكلات داخلى خود ممكن است در منطقه، بحران جديدى ايجاد نمايد.
دبير شوراى راهبردى روابط خارجى با اشاره به نقش علم و دانش در پيشرفت كشورها گفت:
كشور قدرتمند در دنياى امروز، كشورى است كه از پشتوانه علمى و فنآورىهاى نوين برخوردار باشد؛ جمهورى اسلامى ايران نيز بهدستور مقام معظم رهبرى نهضت علمى را با سرعت ادامه خواهد داد و جوانان ايران اسلامى روزبهروز خلاقيتهايشان را بروز خواهند داد.
وى از ايرانيان خارج از كشور خواست تا ضمن حفظ وحدت و دفاع منطقى، از مسير حركت هستهاى ايران دفاع كنند.
آقاى ايروانى تأكيد كرد كه جمهورى اسلامى ايران بحرانآفرين نيست و مدبرانه با حفظ عزت، مسير صلحآميز توليد انرژى هستهاى را ادامه خواهد داد.
وى درباره سياست جمهورى اسلامى ايران درباره عراق گفت:
ايران مايل نيست اختلافاتش با آمريكا را به عراق ببرد، اما در عراق
يكطرف محبوب مردم عراق و طرف ديگر آمريكا با 25 هزار معلول و 400 هزار ميليارد دلار هزينه جنگ بازنده است؛ ازاينرو براى حل مشكل خود دست بهسوى ايران دراز كرده تا از باتلاق موجود خارج شود.
دبير شوراى راهبردى روابط خارجى گفت: ايران معتقد است، آمريكا در عراق حسن نيت ندارد و ايران نمىتواند به آمريكايىها در عراق اطمينان كند.
دكتر اظهرى تيجانى در رأس هيئتى عالىرتبه از مسؤولان وزارت اوقاف و بعثه حج سودان با آيةاللَّه رىشهرى و ساير مسؤولان بعثه رهبر معظم انقلاب ديدار و گفتوگو كردند.
ابتدا نماينده ولى فقيه با يادآورى سفر فراموشنشدنى خود به كشور سودان گفت:
در ملاقاتى كه با مقام معظم رهبرى داشتم، گزارشى اجمالى از سفرم به سودان ارائه دادم و گفتم كه بسيارى از ارزشهاى انقلابى حتى شعارهايمان را در سودان ديدم. گفتم: آقاى عمرالبشير تعدادى از جوانان پرشور و انقلابى را بهعنوان وزرا و مسؤولان كشور جمع كرده كه مرا به ياد جوانان و مسؤولان اول انقلاب انداخت. من با توجه به روحيات مردم سودان و علمايى كه در آن جلسه ذكر با حضور مسؤولان شركت كرده بودند، يقين كردم كه حكومت سودان بر مشكلاتش فائق مىآيد. خاصّه وقتى كه از سخنرانىهايشان فهميدم كه مفهوم ذكر و ذاكرين را مثل برخى از اهل طريقت، بهمعناى انزواطلبى نمىدانند، بلكه اهتمام فراوان به امور اجتماعى و اصلاح آن دارند.
در آن جلسات بود كه همان مواضع جمهورى اسلامى نسبت به قضاياى فلسطين و دشمنى با آمريكا و مقاومت و اصرار بر ارزشهاى اسلامى را شاهد بودم ...
آيةاللَّه رىشهرى با تأكيد بر اينكه كشور دوست و برادر، سودان، يكى از مهمترين
كشورهاى متحد و همپيمان با جمهورى اسلامى ايران در آفريقاست، خواستار تقويت هرچه بيشتر روابط سياسى و فرهنگى و اقتصادى بين دو كشور شد و افزود:
اميدوار هستيم با همكارى اين كشور دوست بتوانيم زمينه وحدت امّت اسلام را هرچه بيشتر فراهم كنيم. و به اين ترتيب نقشه دشمنان اسلام را كه سود خودشان را در تفرقه امت مسلمان دنيا مىدانند، از بين ببريم.
سرپرست حجاج ايرانى با اشاره به انديشههاى امام خمينى كه مىفرمود: «بايد از هر فرصتى براى تقريب مسلمانان استفاده كرد» گفت:
يكى از فرصتهاى بسيار خوب كه امام راحل قدس سره تأكيد داشتند، وحدت همه مسلمانان دنيا بود، خلف صالح ايشان آيةاللَّه خامنهاى نيز همين تأكيد را دارند و در پيامهايشان هرساله به مناسبت حج بر همين وحدت همهجانبه امت اسلام در برابر توطئههاى دشمنان اصرار دارند. ما اين پيام را كه يكى از جامعترين پيامهاى آيةاللَّه خامنهاى است و در روز عرفه منتشر مىشود، بهعنوان هديه فرهنگى حج بهشما تقديم مىكنيم.
وزير ارشاد و اوقاف سودان با اظهار خوشنودى از ديدار مجدّد شخصيتهاى علمى و روحانى بعثه جمهورى اسلامى ايران گفت:
ويژگى جمهورى اسلامى اين است كه انسان را به سمت عزّت مىكشاند.
اسلام اصيل بهعنوان «طرح انقلاب معنوى و ايمانى» طرح مشترك دو كشور ايران و سودان و نقطه تلاقى آنهاست.
ما در زمان دانشجويى در كشور سودان ترديد نمىكرديم كه به شكلى خودجوش همه وقايع انقلاب اسلامى ايران را پيگيرى كنيم و در پيروزىهايش جشن بگيريم.
آنچه در ايران وجود دارد، طرح «ارزش محورى» است؛ درست در مقابل طرح غرب كه «منفعت محورى» است.
سودان اگرچه تجربهاى تازه در ساحت تطبيق حكومت دينى است، آن هم در اجتماعى كه پر از اختلافات مذهبى و تنوعات اجتماعى است، اما با
وجود دشمنىهاى غرب كه طىّ 50 سال، به هرشيوه ممكن با ما مبارزه كرده و مىكوشند وقت و نيروى ما را هدر بدهند، بحمداللَّه توانستيم با صبر و جهاد مقاومت كنيم؛ در طرح جنوب كوشيديم كليه مبانى دين را رعايت كنيم. وقتى دشمن ديد ما بر مشكل جنوب غلبه پيدا كرديم، مشكل «دارفور» را ايجاد كرد. «دارفور» منطقهاى است با پنج ميليون جمعيت كه اقليتى اسلامى تلقى مىشود. مساحتش حدود مساحت فرانسه است و محل تلاقى فرهنگى همه مردمى است كه از اروپا به آفريقا مىآيند. يك مسيحى هم در آنجا نيست، مسلمانان معتقدى دارد و همانجاست كه طى قرنها پرده كعبه را مىبافتهاند.
مشكل دارفور با پشتيبانى آمريكا، انگليس و فرانسه شروع شد و از همان ابتدا تلاش كردند با كمك مزدوران منطقه، وجدان اسلامى مردم را به وجدانى عربى و قومى تبديل كنند. آنها طرحشان را براى ضربه زدن به حكومت سودان آنچنان قوى پيش بردند كه اين مشكل طى چند ماه به بحران تبديل شد. اما مسؤولان حكومت به دقت و با درك كامل شرايط ايجاد شده آن را پيگيرى مىكنند و درصدد حلّ آن هستند. شنيدهايد كه شيخ بشير قسم ياد كرده كه ميدان را براى دشمن خالى نكند. او با پشتيانى وحدت ملت مسلمان درصدد غلبه بر همپيمانان شرور مسيحى است.
او در پايان با تقدير از تلاشهاى ايران در نزديك كردن صفوف مسلمانان دنيا به يكديگر گفت:
اين حركتى حكيمانه و هوشمندانه است كه كشور شما پيش گرفته و مخلصانه در راه تقريب مذاهب عمل مىكند. تقريبى نه براى الغاى ويژگىهاى هر مذهب، بلكه براى تكيه بر كليات و اصول مشترك و رسيدن به وحدت عمل!
ما به آينده اطمينان داريم و نياز به ارتباط بيشتر با كشورهايى مثل ايران، براى تبادل افكار و تجارب را حس مىكنيم؛ از طرفى چون وسايل تبليغاتى غرب و رسانههاى عمومى دشمن، بسيارى از مردم ما را جذب و منحرف
مىكند، نياز به تجربيات جمهورى اسلامى در زمينه هنر و رسانه عمومى داريم.
در اين جلسه ابتدا توضيحات متعددى درباره نحوه عملكرد هيئت پزشكى در حج امسال ارائه شد:
پزشكان كاروان، همگى دكتر عمومى هستند و اين امتياز است؛ چون بايد تجربه طبابت عمومى را داشته باشند. مشكلى در گذشته بود كه دكترهاى متخصص خود را بهعنوان دكتر عمومى معرفى مىكردند و مىآمدند كه كارآيى لازم را در كاروانها نداشتند.
پزشكها همگى آموزشهاى لازم را ديدهاند و ما مديريت پزشكان كاروانها را تشكيل دادهايم كه بر كموكيف كارها نظارت مىكند.
آمار بسترى شدن بيماران ايرانى در بيمارستانهاى سعودى تغييرى نكرده است.
كسانى كه بدون معرفى پزشك كاروان به بيمارستان مراجعه كردهاند، طى روزهاى گذشته در حدود 13 بود و اين روزها 14 شده و نشان مىدهد «فرهنگ ارجاع» دارد نهادينه مىشود. در ايران سه وزير در سه دوره اين شعار را دادند، اما آنجا چون بار مالى زياد دارد موفق نشدند.
نظارت و ارزشيابى پزشكان همينجا با دقت صورت مىگيرد و ارزشيابى را به بعد از برگزارى موسم حج موكول نمىكنيم، بلكه طى همين مدّت مشخص مىشود كه سال آينده بيايند يا نه.
در مورد زنان زائر اگر نگوييم غفلت كردهايم، حداقل سرمايهگذارى لازم نشده، در حالى كه در كاروانها بايد پزشك زن داشته باشيم.
ما با توجه به اينكه طى 10 ماه از هر سال در عربستان زائر حاجى يا عمرهگزار داريم، در صورت امكان بايد يك بيمارستان را در مكّه و مدينه
احداث كنيم. آقاى طلال قطب قول داده كه حركت مشتركى را شروع كنيم، ولى نمىشود خيلى اعتماد كرد.
يك مشكل كه هرسال داريم وقوف اضطرارى است، مىتوان با رايزنى و بررسى راههاى ممكن كارى كرد كه به لحاظ احكام شرعيه، اطمينان خاطر بيشترى براى زوار فراهم گردد.
آيةاللَّه رىشهرى در ادامه جلسه با تشكر از زحمات پزشكان كاروانها، پزشكان و كادر بيمارستان و مسؤولان هيئت پزشكى، براى آنان آرزوى موفقيت و اجر فراوان كرد و افزود:
روايتى از رسول اكرم صلى الله عليه و آله را تذكر مىدهم كه فرمود:
«مَنْ كانَ يُحِبُّ أَنْ يَعرِفَ مَنزِلَتَهُ عِند اللَّه فَلْيَنْظُر كيفَ مَنزلةُ اللَّه عندَه»
همه زائران بيتاللَّه، همه مسؤولان و خدمتگزاران زائرين مىخواهند بدانند عملشان چقدر پيش خدا ارزش دارد. رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايد: اين قابل سنجش است؛ بايد ببيند خدا نزد او چقدر ارزش دارد. هرچقدر خدا در نزد انسان ارزش بيشترى داشته باشد، به همان اندازه او و عملش پيش خدا از ارزش برخوردار است.
در روايت ديگرى آمده كه شخصى از امام رضا عليه السلام پرسيد: چطور مىتوانم بفهمم كه شما چه مقدار ارزش براى من قائليد؟ فرمود: ببين من نزد تو چقدر منزلت دارم؟
هر ميزان انسان براى خدا، رسول خدا صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام ارزش قائل است، بداند كه به همان نسبت نزد خدا، رسول خدا صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام ارزش دارد.
حال براى اينكه بداند خدا در نزدش چقدر ارزش دارد، [يك راه اين است كه ببيند مهمانهاى خدا نزدش چقدر ارزش دارند. به هر ميزان كه هركدام از ما براى حاجىها و مهمانهاى خدا ارزش قائل هستيم، خدا هم براى ما و حج ما و كار ما ارزش قائل است.
البته شما پزشكان با مهمانهايى سر و كار داريد كه دلشكسته هم هستند.
آمدهاند تا حج و زيارت انجام بدهند، حالا مريض و بسترى شدهاند، تلاش براى اينها نشانه منزلتى است كه شما براى خدا قائل هستيد.
آيةاللَّه رىشهرى وظيفه پزشكان را علاوه بر استفاده از دانش و مهارتهاى پزشكى، رعايت اخلاق پزشكى دانست و براى هريك از اين دو وظيفه ارزشى مستقل قائل شد و گفت: «يك پزشك حتى اگر توفيق رفتن به حرم و انجام زيارت را كمتر از ديگران داشته باشد، بهخاطر رعايت اين دو وظيفه نسبت به زائران حرم، در نزد خدا و اهلبيت عليهم السلام ارزشى ويژه خواهد داشت.»
ايشان در پايان از همه مسؤولان و كادر هيئت پزشكى حج تشكر كرد و اظهار اميدوارى كرد كه همگان با رعايت حرمت مهمانان خدا، توفيق رعايت حرمت خدا و رسول خدا را داشته باشند.
در اين جلسه يكى از پزشكان گفت: «70% كاروانها محل مطب پزشك كاروان را در انبار يا آشپزخانه قرار دادهاند يا جايى بسيار كوچك و نامناسب را در اختيار پزشك گذاشتهاند؛ طورى كه بيماران رغبت به مراجعه ندارند و اعتماد نمىكنند.
در همين زمينه پيشنهاد شد كه در انتخاب هتلهاى محل اسكان، يك نفر از هيئت پزشكى بهعنوان نماينده بهداشت شركت داشته باشد.
اين همايش دوشنبهشب با حضور جمعى از انديشمندان و صاحبنظران كشورهاى اسلامى در سالن اجتماعات بعثه مقام معظم رهبرى برگزار شد.
شركتكنندگان در اين همايش با تأكيد بر اين واقعيت كه سيره پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بهترين راه حل مشكلات كنونى جهان معاصر است، با بحث و بررسى چالشهاى مختلف كشورهاى اسلامى و ملتهاى مسلمان، درباره راهكارهاى اجرايى سيره پيامبر عظيمالشأن اسلام صلى الله عليه و آله و راههاى خروج از بحرانهاى كنونى در پرتو تعاليم قرآن و سنت به تبادل نظر پرداختند.
در اين نشست علمى، شخصيتهاى شركتكننده عامل اصلى بروز مشكلات اجتماعى، اقتصادى و سياسى در هريك از جوامع اسلامى دنيا را عدم آشنايى مردم و مسؤولان با معارف اسلامى و سيره و سنت پيامبر صلى الله عليه و آله و اهلبيت عليهم السلام و اجرايى نشدن آنها برشمردند و تأكيد كردند: «روش زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله به زمان و مكان خاصى تعلق ندارد، بلكه در همه زمانها، در همهجاى دنيا و توسط همه نسلها مىتواند مورد استفاده قرار گيرد.»
دكتر هادوى دبير همايش فرهيختگان طى سخنانى ضمن تشكر از انديشمندان و متفكرانى كه از كشورهاى مختلف دنيا در زمره «ضيوف الرحمن»، در اين همايش شركت كردهاند، اظهار داشت:
بررسى سيره نبى اكرم صلى الله عليه و آله نشان مىدهد مىتوانيم مفاهيم جهانشمول اسلام را همانگونه كه پيامبر صلى الله عليه و آله در صدر اسلام با موفقيت به اجرا گذاشت و تحولاتى اساسى در همه ابعاد جامعه ايجاد كرد، در عصر كنونى نيز براى هدايت و آرامش انسان معاصر بهكار بگيريم.
وى با تأكيد بر لزوم بهرهگيرى از فرصت بىبديل موسم حج گفت:
در عصر حاضر سئوالات فراوانى در حوزههاى سياسى، فرهنگى، اقتصادى، بينالمللى و اجتماعى وجود دارد كه سيره پيامبر صلى الله عليه و آله بهترين منبع براى پاسخگويى به آنهاست. اما آنچه مهم است، برنامهريزى مشترك و هميارى فرهيختگانى است كه از همهجاى دنيا در مراسم حج گردهم مىآيند و مىتوانند با همفكرى و يارى يكديگر در يافتن اين پاسخها سهيم باشند.
در ادامه اين همايش، صاحب نظران باديدگاههايى متفاوت حول محور عملياتى ساختن آموزههاى خويش از سيره و سنت رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله براى جوابگويى به نيازهاى جوامع بشرى و قشرهاى مختلف امت اسلامى سخنرانى كردند.
حجةالاسلام والمسلمين مبلّغى از محققين حوزه علميه قم، دكتر مهدى مصطفوى قائم مقام وزارت امور خارجه ايران، دكتر سودانى استاد دانشگاه شهيد چمران اهواز،
دكتر هادوى، آيةاللَّه صابرى همدانى، قاضىالقضاة كنيا، مصطفى رحمانى رييس دفتر حافظ منافع ايران در واشنگتن و خانم دكتر على احمد از دانشگاه دارفور سودان، هركدام در سخنانى جداگانه بر لزوم وحدت مسلمانان بر محور قرآن و سيره پيامبر صلى الله عليه و آله تأكيد كردند و بهموضوعاتى همچون استخراج مكانيزم اجرايى عدالت در صحنه سياسى و بينالمللى، كشف و بهكارگيرى روشهاى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در دو زمينه تربيت فردى و اجتماعى، لزوم رفع موانع در مسير اجراى حدود و احكام اسلام و قرآن، بررسى علمى ضعفهاى گذشته و عوامل انحطاط جوامع اسلامى، توجه واقعى به اتحاد عملى بين سران و تصميمگيران مذاهب مختلف، سرمايهگذارى براى جلوگيرى از انحطاط اخلاقى جوانان و رفع ظلم از زنان و اعطاى جايگاه متناسب با هر قشر اجتماع، بهعنوان راهكارهاى رسيدن به مجد و عظمت درباره اسلام پرداختند.
آنان كه به نيت انجام حج تمتع از هر كشورى مانند ايران به عربستان سفر مىكنند، وارد شدنشان به مكه مكرمه با احرام از ميقات و به نيت انجام عمره تمتع صورت مىگيرد.
اين زائران بيتاللَّه پس از انجام عمره تمتع از احرام درآمده، هر مقدار زمان كه تا هشتم ذيحجه باقى است، در مكّه مىمانند تا در آن روز پس از محرم شدن در مكه مكرمه براى انجام اعمال حج تمتع روانه صحراى عرفات شوند.
حال اگر كسانى به ضرورت كار و شغل خود در ستاد يا بعثه يا اداره كاروانهاى حج، يا هر ضرورت ديگر، يا بدون درنظر گرفتن هر نوع ضرورت و به شكل اختيارى بخواهند قبل از رسيدن ايام حج از مكّه خارج شوند و پيش از موسم به مكّه بازگردند، چه حكمى دارند؟
امروز بعثه حج آيةاللَّه فاضل لنكرانى رحمه الله فتواى ايشان را در اينباره منتشر كرد:
داخل مكّه مىشوند، غير از ماهى باشد كه خارج شدهاند، لازم است مجدّداً محرم شوند و عمره تمتّعى كه در ماه قبل انجام گرفته، لغو و باطل است. و بايد در يكى از مواقيت معروفه براى عمره تمتّع محرم شوند و در صورت عدم تمكّن، خارج از حرم به مقدار ممكن محرِم شوند.
روز گذشته بخشى از بازار مكّه در آتش سوخت. به دنبال آتش گرفتن بخشى از بازار، نماينده بعثه رهبرى در مكّه گفت: «خوشبختانه به هيچ يك از زائران ايرانى در اين حادثه آسيبى نرسيده است. گفتنى است آتشسوزى بازار نزديك صفا و مروه توسط نيروهاى امنيتى عربستان به سرعت مهار شد. تا لحظه تنظيم اين خبر علّت دقيق اين آتشسوزى از سوى مقامات دولت عربستان اعلام نشده است. همچين مدير روابط عمومى سازمان حج و زيارت خبر از آتشسوزى بعثه يمن در يكى از خيابانهاى مكّه خبر داد. اين آتشسوزى در يكى از طبقات زيرين ساختمان بعثه يمن روى داد كه بر اثر آن تعدادى از مغازههاى بازار نزديك مسعى دچار حريق شد. در پى اين حادثه به ساختمان بعثه يمن خسارات جزئى وارد شده است. هيچيك از 98 هزار زائر ايرانى در منطقه آتشسوزى حضور نداشتند.
سهشنبه 5/ 10/ 85
ششم ذيحجه 1427
يادى از شهيدان جمعه خونين مكّه (قربانيان فاجعه سال 66)
گاهى مينىبوسهاى مخصوص حمل و نقل زائران ايرانى كه مسيرشان از جلوى قبرستان ابوطالب عليه السلام مىگذرد، وقتى به زير پل «حُجون» مىرسند، برخى اهل دل را به ياد مظلوميت رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و وابستگان و پيروان واقعىاش مىاندازند. اينجاست كه به ياد حضرت عبدالمطلب و عبدمناف و حضرتابوطالب و حضرت خديجه و فرزندان رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و شهداى مظلوم در فاجعه قتل عام سال 1366 صلوات دسته جمى مىفرستند و فاتحه مىخوانند.
امروز در نوزدهمين سالگرد كشتار بىرحمانه صدها نفر زن و مرد بىدفاع شركت كننده در مراسم برائت آن سال، قرار داريم.
خداوند بر علو درجات آنان بيفزايد.
علىرغم برنامهريزىها و انجام مقدمات لازم براى برگزارى هرچه با شكوهتر همايش اهلبيت عليهم السلام در مكه مكرمه، از همان ابتدا مشكل عدم حضور بهموقع
دعوتشدگان، باعث تأخير نيمساعته در شروع برنامه و افت چشمگير كيفيت آن، بهويژه در يك ساعت ابتداى همايش بود. دقايقى از ساعت 9 صبح گذشته بود كه همايش با قرائت قارى ممتاز ايرانى آغاز شد و پس از آن دبير همايش، دكتر هادوى با مقدمهاى كوتاه، حجةالاسلام سيد على رضوى از روحانيون و مبلغين هندى را براى سخنرانى به جايگاه دعوت كرد.
ساعت از 30/ 9 هم گذشته بود و تنها تعدادى از صندلىهاى چهار رديف جلوى جايگاه پر شده بود. حجةالاسلام والمسلمين مهدوى معاون بينالملل بعثه گفت: «امروز اتوبوسهاى حمل و نقل درونشهرى رفت و آمدشان تعطيل شده و اهالى كاروانها در آمدن به بعثه مشكل دارند. تنها كسانى كه خيلى انگيزه براى شركت در همايش داشته باشند، حاضرند با تاكسى خود را به بعثه برسانند.»
در اين همايش سخنرانان مختلف از كشورهاى اسلامى، با تأكيد بر نقش پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بهعنوان بنيانگذار مكتب اهلبيت عليهم السلام، التزام به جاودانگى و جهانى بودن آيين اسلام را حكمت اصلى لزوم اعتقاد به ولايت و امامت اهلبيت عليهم السلام برشمردند.
در اين سخنرانىها بر كامل نبودن دين بدون ولايت، عدم مصونيت قرآن و سنت از انحراف در فرض عدم وجود رهبران معصوم و تمام نبودن اعمالى همچون حج بدون تبعيت از اهلبيت عليهم السلام تأكيد شد.
نماينده ولى فقيه نيز طى سخنانى با تأكيد بر نقش پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در تعيين و تبيين مرجعيت علمى و سياسى اهلبيت عليهم السلام گفت: «همه احاديثى كه بر جايگاه علمى اهلبيت عليهم السلام دلالت مىكند، درواقع تأكيدى بر مرجعيت علمى آن بزرگواران براى امت اسلامى بهشمار مىروند.»
وى در همين زمينه به حديث مشهور ثقلين كه مورد قبول كليه مذاهب اسلامى است اشاره كرد و افزود:
اين حديث كه دلالت بر مرجعيت علمى اهلبيت عليهم السلام در كنار قرآن دارد، تصريح مىكند كه تمسّك به اهلبيت عليهم السلام در كنار قرآن موجب مصونيت
امت اسلامى در مسائل دينى است و كسانى كه اين مرجعيت را نپذيرند، نمىتوانند به صحت مجموعه باورهاى دينى خود مطمئن باشند.
سرپرست حجاج ايرانى در ادامه يادآور شد:
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله خوب مىدانست كه مرجعيت علمى اهلبيت عليهم السلام بدون رهبرى سياسى آنان عملًا امكانپذير نيست. و تا رهبرى امت با آنان نباشد، جامعه اسلامى و مردم جهان نمىتوانند بهطور شايسته از اقيانوس بىكران علم اهلبيت عليهم السلام استفاده كنند. در يك جمله از نگاه رسولاللَّه صلى الله عليه و آله دين از سياست جدا نيست و قرآن كه برنامه تكامل انسان و قانون اداره جوامع بشرى است، نمىتواند از عترت پيامبر صلى الله عليه و آله كه پاسداران اين پيام و تطبيقدهندگان اين قانون در سطح جامعه و تداومبخش سنت نبوى هستند، جدا شود.
تجربه تاريخى هم نشان مىدهد كه بدون رهبرى اهلبيت عليهم السلام، حاكميت ارزشهاى اسلامى دست يافتنى نيست. در آينده بشريت هم طبق وعده قرآن و تصريح پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، اسلام بهوسيله تشكيل دولت كريمه اهلبيت عليهم السلام در سراسر جهان به حاكميت خواهد رسيد.
وى پيروزى انقلاب اسلامى در ايران را گام اول در جهت زمينهسازى براى دولت اهلبيت عليهم السلام برشمرد و گفت:
مقاومت اسلامى در لبنان كه يكى از بركات بزرگ انقلاب اسلامى است كه با پيروزىهاى مكرر بر رژيم صهيونيستى و حاميان آن توانست گام دوم در جهت تشكيل اين دولت جهانى را محقق سازد و اميدواريم با يارى خداوند و در پى بيدارى اسلامى و وحدت و يكپارچگى امتهاى مسلمان در كلّ دنيا، گامهاى بعدى نيز تكميل گردد.
سرپرست حجاج ايرانى در اين ديدار با تأكيد بر نقش علما و روحانيون افغانستان در سرنوشت سياسى، فرهنگى ملت افغان، توصيه كرد كه با هوشيارى و تدبير از كليه
زمينهها براى تقويت اسلام در كشور و خنثى كردن نقشههاى دشمن استفاده كنند.
آيةاللَّه رىشهرى نسبت به توطئههاى دشمنان اسلام هشدار داد و گفت: «دشمن در پى ايجاد اختلاف ميان مردم افغانستان است و علما و سياسيون وظيفه دارند از فضاى نسبتاً مناسب كنونى كه مردم افغانستان به دشمن اشغالگر تحميل كردهاند، براى تثبيت موقعيت اسلام و تقويت وحدت ملى افغانستان بهره بگيرند.»
نماينده ولى فقيه با اشاره به اينكه آمريكايىها هرگز مصلحت افغانستان و ملت مسلمان را نخواسته، همواره در جهت تأمين منافع سياسى، اقتصادى خود حركت مىكنند، گفت: «دشمن تلاش مىكند از طريق فرهنگى، هويت اسلامى و ملى مردم افغانستان را ضعيف كند.»
رييس بعثه آيةاللَّه محقق كابلى نيز به عمق علاقه مردم مسلمان افغانستان به بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران اشاره كرد و افزود: «مردم افغانستان پس از ارتحال امام امت، همهساله روز 14 خرداد را چون عاشورا و اربعين به عزادارى مىپردازند كه اين نمونهاى از علاقه وافر آنان به ولايت و اهلبيت عليهم السلام است.»
دبير كلّ مجمع جهانى تقريب مذاهب اسلامى در نشست «شب عراق در موسم حج» ملّت عراق را به وحدت و همدلى با يكديگر و تبعيت از احكام الهى براى ساختن آيندهاى روشن و كشورى آباد و مستقل دعوت كرد.
به گزارش روابط عمومى مجمع جهانى تقريب مذاهب اسلامى، آيةاللَّه تسخيرى دبير كلّ مجمع به نمايندگى از بعثه مقام معظّم رهبرى در نشست «شب عراق در موسم حج» كه با حضور تمامى گروههاى عراقى شيعه و سنّى در بعثه مجلس اعلاى انقلاب اسلامى در مكّه مكرمه برگزار شد، سخنرانى كرد. دبير كلّ مجمع در اين نشست با اشاره به مشكلات مردم عراق و عوامل تفرقهانگيز در اين كشور، حجاج عراقى را به پيروزى حق بر باطل و شكست طرحهاى استكبار جهانى و از بين رفتن گروههاى تكفيرى نويد
داد. وى در خاتمه از شهداى ملّت بزرگ عراق به ويژه شهيد صدر و آيةاللَّه سيّدمحمّد باقر حكيم، به عنوان روشن كنندگان مسير اين ملّت به سوى تعالى و ساختن آيندهاى روشن و تأثيرگذار بر جهان اسلام ياد كرد.
طبق معمول سنوات گذشته، در آستانه عزيمت حجاج به عرفات و منى مديران كاروانهاى حج سال 85 و مسؤولان اجرايى بخشهاى مختلف ستاد، در همايشى توجيهى در سالن اجتماعات بعثه گرد هم آمدند، تا ضمن دريافت آخرين دستورالعملها، در جريان آخرين وضعيت مشاعر مقدسه و مناسك مربوط به ايام تشريق قرار گيرند.
«سيد مصطفى خاكسار قهرودى» در اين اجتماع ضمن گرامىداشت سالروز 6 ذيحجه و شهادت بيش از 400 زائر ايرانى در جريان مراسم برائت از مشركان سال 1366، امور اجرايى حج در سال جارى را روان و خوب توصيف كرد.
رييس سازمان حج با ابراز رضايت نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت، از عملكرد اجرايى حج و بهويژه مديران كاروانها، از اهتمام ويژه مديران به امور فرهنگى قدردانى كرد و حضور جدى آنان و همه زائران را در آيين برائت خواستار شد.
قهرودى با اشاره به وضعيت جديد جمرات سهگانه پس از طرح و توسعه به مسئله زمانبندى اشاره كرد و افزود كه اين امر باعث اخلال در برنامه رمى جمرات حجاج ايرانى نخواهد شد.
وى در پايان با تشريح آخرين وضعيت طرح قربانى، نحوه انتقال و استقرار زائران در منى و تغذيه آنان، از مديران كاروانها خواست كه دستورالعملهاى مربوط به مشاعر مقدسه را با دقت بهكار بندند.
در ايناجتماع، رييسستاد مكّه مكرمه نيز در مورد نحوه قربانى، استفاده از كوپنها و حفظ آنها توضيحاتى داد و بر ضرورت تسويهحساب در روز 12 ذيحجه تأكيد كرد.
در ادامه اين همايش حجةالاسلام والمسلمين كاظم صديقى از روحانيون اعزامى به حج امسال نيز طى سخنانى مديران كاروانهاى حج تمتع را «أمناء الرحمن» خواند.
او گفت: «نواميس مردم و مهمانهاى خدا امانتهايى هستند كه به مدت يك ماه مسئوليت اداره و پذيرايى از آنها برعهده مديران كاروانها قرار مىگيرد و آنان با پذيرش چنين مسئوليت سنگينى بايد مبدأ نور باشند و نشانى كارهاى خير را به اين امانتهاى الهى بدهند.»
صديقى با استناد به آيه قرآن، مديريت در كاروانها و خدماترسانى به زائران خانه كعبه را با كار حضرت ابراهيم و اسماعيل عليهما السلام مشابه خواند و اضافه كرد: «مديران نيز مانند اين دو پيامبر بزرگ، بايد امكانات لازم را براى مهمانان خدا آماده و از آنان پذيرايى كنند.»
زائران بيتاللَّه الحرام از سراسر جهان اسلام در تكاپوى آمادگى براى آغاز اعمال حج تمتع هستند. در شهر مكّه جنب و جوش وسيعى بهچشم مىخورد. رفت و آمد خودروها با اجراى تدابير ويژه ترافيكى وضعيت ويژهاى دارد. خريد و تدارك اقلام مورد نياز كاروانها براى ايام تشريق، دستاندركاران مديريت و خدمات كاروانها را به آمادهباشى كامل كشيده است. برگزارى جلسات آموزشى و توجيهى براى زائران، روحانيون و مسؤولان امور فرهنگى را به تلاشى جديد واداشته است.
در اين ميان، كاروانهاى زائران ايرانى با نظم و ترتيب مثالزدنى كه بارها توسط مسؤولان عربستان و رؤساى بعثههاى مختلف كشورهاى اسلامى مورد تحسين قرار گرفتهاند، فعال و پرتلاش با هماهنگى مسؤولان قسمتهاى مختلف بعثه و ستاد، درصدد انجام حجى بىعيب و نقص، پربار و سرشار از معنويت هستند.
شركت مديران كاروانها در جلسات مناطق و دريافت كليه برنامهها و توصيهها، شركت روحانيون كاروانها در نشستهاى توجيهى بعثه و ايجاد وحدت رويه و
هماهنگىهاى لازم، مشاركت زائران در كليه جلسات تعيينشده، همگى نويدبخش اجراى حجى همراه با آسايش و رفاه زائران و مطابق با مناسك صحيح و بايسته است.
كليه مقدمات لازم جهت تأمين اسكان، حمل و نقل، بهداشت و تغذيه زائران در ايام تشريق صورت گرفته و تدابير لازم جهت برگزارى باشكوه مراسم برائت از مشركان، دعاى عرفه، وقوف در مشعر و اعمال منى اتّخاذ گرديده است.
طبق جدول برنامههاى اعلام شده توسط روابط عمومى بعثه مقام معظّم رهبرى در مكّه مكرّمه، شبهاى يكشنبه تا چهارشنبه (شامگاه شنبه سوم ذيحجه تا سهشنبه ششم ذيحجّه) به مدت 4 شب مراسم قرآنى در طبقه فوقانى مسجدالحرام، روبروى ناودان طلا، از ساعت 10 شب به مدّت يك ساعت برگزار مىگردد.
در اين مراسم ملكوتى، اگرچه از هيچ نوع امكانات صوتى نمىتوان بهره گرفت، امّا قاريان بينالمللى كشورمان بانواى آسمانى تلاوت آيات روحبخش قرآن كريم، بسيارى از شيفتگان وحى را مجذوب ساخته، آنان را بىاختيار به توقف و نشستن در اطراف حلقه قاريان وامىدارند.
در همه اين برنامهها، به طور معمول، تعدادى از زائران ايرانى و خارجى بيتاللَّه الحرام توسط دوربينهاى فيلمبردارى يا حداقل دوربينهاى تعبيه شده در تلفنهاى همراه، به تصوير بردارى از اين برنامه بديع و جذّاب مشغول مىشوند.
برنامه همخوانى قرآن كريم به صورت دو نفره يا دسته جمعى و نيز اجراى برنامه توسط گروههاى تواشيح- كه هر شب يك گروه از آنها در اين مراسم شركت دارند- از ديگر برنامههاى اين مراسم قرآنى است.
لطف اين برنامه به حضور زائران زن و مرد از كشورهاى مختلف جهان اسلام است كه شايد براى اولين بار جمعى از قاريان بين المللى را در يك جا، آن هم در جوار خانه كبريايى كعبه، مشغول قرائت قرآن مىبينند. بسيارى از آنان با حالت شگفتى مىپرسند:
اينها كجايى هستند؟ ووقتى مىشنوند كه اينان قاريانى از ايران اسلامى هستمند، بىاختيار لبخند رضايتى برلبانشان مىشكفد.
مهم نيست چقدر از زائران خانه خدا از كشورهاى مختلف، از اين برنامه مطلع مىشوند و چند نفر قرائت قاريان ايرانى را مىشنوند؛ مهم اين است كه در ميان آنان كسانى هستند كه به جمهورى اسلامى ايران به خاطر اين اهتمام به قرآن ارادت پيدا مىكنند. و من خود ديدهام كسانى را كه آنچنان تحت تأثير همين قرائتها قرار گرفتهاند كه در طول مدّت برنامه، بىاختيار اشك مىريختهاند.
در يكى از شبها، حضور چند تن از خواهران جوان كه با اشتياق فراوان در سمت راست حلقه قاريان نشسته و چشم از هر قارى برنمىداشتند، توجّهم را جلب كرد. به يكى از آنها كه نزديكتر بودم گفتم: «مىتوانم بپرسم از كدام كشور هستيد؟» گفت: «من و اين چهار خواهر از انگلستان، براى حج آمدهايم.» گفتم: «براى اولين بار است كه در اين مراسم شركت مىكنيد؟» گفت: «آرى، ولى اينها با اينكه ايرانى هستند، خيلى خوب قرآن مىخوانند.» گفتم: «آنچه قرآن خواندنشان را زيبا مىكند، اين است كه براى خدا مىخوانند.» لبخندى زد و چيزى نگفت. فردا شب همان چند نفر در جمع تعداد زيادترى از زائران انگلستانى بيتاللَّهالحرام در برنامه شركت كرده بودند.
ادب فراوان قاريان و خويشتن دارى زائران به يارى خدا باعث مىشد كه هيچگاه برنامهاى به تشنّج كشيده نشود و در كمال آرامش برنامههاى مؤثّر قرآنى مسجدالحرام در طىّ مدّت اعلام شده، ادامه يابد.
طبق اعلام روابط عمومى بعثه، قرار است همين محفل قرآنى در مسجدالحرام، بعد از پايان مناسك حج نيز از چهارشنبه 14 ذيحجه تا يكشنبه 18 ذيحجه به مدّت پنج شب برگزار گردد.
چهارشنبه 6/ 10/ 85
هفتم ذيحجه 1427
ديدار هنرمندان و برنامهسازان تلويزيون و سينما با نماينده محترم ولى فقيه
در اين ديدار كه با حضور 16 نفر از هنرمندان و دستاندركاران بخشهاى مختلف صدا و سيما در محل بعثه مقام معظم رهبرى برگزار گرديد، ابتدا آقاى گروسى، مدير امور حج صدا و سيما ضمن ارائه گزارشى مختصر پيرامون فعاليتهاى مورد نظر گفت:
سال گذشته 12 نفر آمديم و قرار شد هركدام از زاويهاى نسبت به مكّه و مدينه و انجام مناسك حج برنامهاى را بسازند؛ آقاى ميركريمى، عسكرپور، رضايى، داورى و ديگران هركدام كارى را شروع كردند.
امسال هم هنرمندانى چون كمال تبريزى، مقدم، پورشيرازى، كيانيان، ابراهيميان، حسنپور، ابراهيمپور، داورى، آشورى، زارع، شريفى و جليلوند قرار است تهيه و توليد فيلمهاى داستانى، كليپهاى مختلف و برنامههاى مستند متنوعى در مورد زواياى مختلف حج را آغاز كنند.
او در تشريح مشكلات كار تهيه فيلم در عربستان گفت:
برخى برادران، گروهى با سه بازيگر و تيم فيلمبردارى و صدابردارى را در مسجدالنبى ديده بودند، ما خودمان هم گروهى را در مسجد قبا ديديم و
به آقاى ابراهيميان گفتيم برو با آنها فيلم بگير. مأموران جلوى او را گرفتند. گفت: اما اينها كه دارند فيلم مىگيرند! گفتند: آنها مجوز دارند؛ عربستانى هستند. مشكل بزرگ ما نداشتن مجوز است.
آيةاللَّه رىشهرى با اشاره به اينكه فريضه حج يكى از فرايض پر راز و رمز اسلام است، گفت: «هرچه هنرمند قوىتر باشد و شناختش نسبت به ظرفيتهاى حج بيشتر باشد، بهتر مىتواند از هنر خود در به تصوير كشيدن اسرار حج بهره ببرد. همانطور كه امام مىفرمود:
حج مثل قرآن است كه همه مىتوانند از آن استفاده ببرند. قرآن را همان كسى كه عربى هم نمىداند با خواندن الفاظ و ظاهر قرآن از نورانيتش استفاده مىكند، ولى هرچه با عمق معانى و رمز و رازهاى آن آشناتر شود، بهتر استفاده مىبرد. حج هم چنين است. يك حاجى ظاهرش را كه ببيند فكر مىكند خب چه شد؟ لباسم را عوض كنم، دور يك خانه سنگى بچرخم، در عرفات و مشعر و منى بمانم، جمرات را رمى كنم كه چه بشود؟
اينجا وظيفه هنرمند است كه فلسفه حج و اسرار و رمز و راز اين اعمال را با شكلى تأثيرگذار بهتصوير بكشد.
نماينده رهبرى در تبيين بايستههاى يك كار هنرى در مورد حج افزود:
هر هنرمندى تنها با تكيه بر ارزيابىهاى خودش نمىتواند اسرار حج را بيان كند. ابتدا خودش بايد با اسرار حج كه با مطالعه در قرآن، روايات، تاريخ حج و سخنان اهل معرفت بهدست مىآيد آشنا باشد. بايد سير مطالعاتى عميقى براى شناخت معارف حج داشته باشد و ما آمادگى داريم از نظر همكارى علمى، بخشهاى مختلف بعثه را در خدمت اين كار قرار دهيم.
وى با تأكيد بر لزوم پرداختن به آفات حج و آگاه كردن مردم نسبت به كارهايى كه موجب خدشهدار شدن چهره جمهورى اسلامى و از بين رفتن ثمرات حج مىشود، گفت:
دو پيشنهاد اساسى وجود دارد و خوب است عزيزان هنرمند آنها را در اولويت قرار دهند؛ يكى تاريخ مستند حج و عمره است و اينكه چه بوده و چه شده و چه مىتواند باشد؛ ديگرى به تصوير كشيدن منافع و بركات حج و عمره و راههاى افزايش آن است.
در ادامه اين جلسه آقايان كيانيان و كمال تبريزى ديدگاهها و پيشنهادهايى را مطرح ساختند كه قول پيگيرى آنها داده شد.
طبق معمول سالهاى گذشته، آيةاللَّه زاده وحيد و مسؤول بعثه ايشان در محل بعثه مقام معظم رهبرى حضور يافته. با آيةاللَّه محمدى رىشهرى ديدار كردند.
عصر امروز نماينده محترم ولى فقيه به همراه رييس محترم سازمان حج و زيارت و جمعى از شخصيتهاى مستقر در بعثه با رييس و كارگزاران بعثه عراق كه تحت عنوان رسمى «الهيئة العليا للحج والعمرة» در ساختمانى نزديك بعثه ايران استقرار يافتهاند، ديدار و گفت و گو كرد. ابتدا حجةالاسلام والمسلمين شيخ محمد تقى مولا ضمن خوشآمدگويى به اميرالحاج جمهورى اسلامى ايران و هيئت همراه گفت:
خداوند لطف كرد و با سرنگونى طاغوت عراق، مردم توانستند به حكومت منتخب و مجلس شورا و غيره دست يابند. اما امروزه ملت عراق از وجود تروريستهايى كه باقيمانده رژيم سابق هستند رنج مىبرد. اين جنايات تا حدى است كه ما حتى در بيمارستانها و مدارس هم در امان نيستيم.
حاجيان ما هم امسال سه بار در معرض ترور قرار گرفتند.
او تعداد حاجيان عراقى را امسال 32 هزار نفر ذكر كرد كه 31 هزار نفر آنان تاكنون به مكّه و مدينه رسيدهاند.
آيةاللَّه رىشهرى طى سخنانى يكى از بركات مهم حج را همين ديدارها و نزديكى مسلمانان كشورهاى مختلف با يكديگر ذكر كرد و افزود: «اميدواريم كه اين ديدارها مقدمه نزديكى ملتهاى جهان اسلام و در رفع مصائب و آلام آنان مؤثر باشد.
يكى از كشورهاى اسلامى كه مشكلات آن از ديرباز موجب رنج و اندوه مردم و مسؤولان ما بوده، عراق است. هرچند بحمدللَّه با مجاهدت مردم و علما، حكومت مورد تأييد آنان سركار آمده، اما مشكلات فراوانى هنوز وجود دارد.
او اشغالگران عراق را سبب اصلى مشكلات دولت و مردم عراق برشمرد و افزود:
«بيگانگان مىدانند كه اگر مردم عراق متحد باشند و در كنار هم قرار گيرند، جاى پايى براى آنان باقى نخواهد ماند، از اينرو به شيوههاى گوناگون تلاش مىكنند تا اين وحدت در عراق تحقق پيدا نكند.»
نماينده مقام معظم رهبرى ضمن آرزوى پايان يافتن مصائب مردم عراق در سايه هوشيارى بيشتر آنان گفت: «مقام معظم رهبرى انقلاب اسلامى همهساله در ايام حج پيامى بسيار قوى براى امت اسلامى دارند كه طى آن مصائب و مسائل كشورهاى اسلامى و راه حل آنها را يادآور مىشوند.
در ادامه اين جلسه يكى از مسؤولان دولتى مستقر در بعثه عراق و نيز يكى از علماى شيعه جنوب عراق و يك روحانى اهل تسنن كه مسئوليت اوقاف سنى عراق را بهعهده دارد، سخنانى را در زمينههاى مختلف از جمله نقش حج در ايجاد محبت و اخوت بين مسلمانان و اهميت اينگونه ديدارها در انتقال تجارب بيان داشتند.
در اين جلسه كه آيةاللَّه امينى و مولوى اسحاق مدنى مشاور رييسجمهور ايران در امور اهل سنت نيز مطالبى را بيان داشتند، پيشنهاد تعيين هيئتى مشترك جهت بررسى نقاط مثبت و منفى در زمينه امور ادارى و فرهنگى حج و نيز انتقال تجارب طرفين ايرانى و عراقى مورد گفتوگو و تصويب قرار گرفت.
حدود 170 نفر از شيعيان آذربايجان از كشورهاى اتحاد جماهير شوروى سابق، ساعت هشت شب در سالن اجتماعات بعثه گردهم آمدند تا ضمن گرامىداشت سالگرد شهادت حضرت امام باقر عليه السلام، علاقه و ارتباط قلبى و عاطفى خود را با جمهورى اسلامى ايران ابراز دارند. در اين مراسم پس از قرائت قرآن و شعرخوانى و تواشيح، معاون بين الملل بعثه طى سخنانى خاطرات خود را از سفر به آذربايجان، مؤثر، اميدواركننده و بيادماندنى توصيف كرد و نكاتى درباره فراگيرى و حفظ ارزشهاى اسلامى بيان كرد.
حجةالاسلام اجاقنژاد، نماينده دفتر رهبرى در آذربايجان سخنران بعدى بود كه با روضهخوانى به زبان آذرى بر معنويت و روحانيت اين مراسم افزود. اين عزيزان در ضيافت شام ميهمان بعثه رهبرى بودند.
طبق برنامه اعلامشده، ساعت 30/ 8 بعد از ظهر امروز به ديدار وزير اوقاف الجزاير با نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى اختصاص يافته بود كه پنجاه دقيقه به تأخير افتاد! و احتمالًا بهخاطر ترافيك سنگين خيابانهاى مكّه بود.
آيةاللَّه رىشهرى طى سخنانى كوتاه ضمن خوشآمدگويى و اظهار محبت به وزير اوقاف، به شرايط موجود جهان اسلام و ضرورت اتحاد بين مسلمانان اشاره كرده و گفت:
با توجه به اينكه ارزشهاى اسلام ريشه در عقل و فطرت دارد، به موازات رشد علم، اسلامخواهى هم در دنيا رشد بيشترى مىيابد. در سوره سبأ آمده: ى وَيَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَيَهْدِي إِلى صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِى كه نشان مىدهد هرچه انسان علم بيشترى داشته باشد، حقانيت معارف الهى را بيشتر درك مىكند و زودتر ايمان مىآورد.
او با اشاره به واكنش دنياى استكبار در مقابل اين پديده افزود:
دشمنان اسلام كه احساس مىكنند اسلام در جهان امروز در حال رشد و
درخشندگى است، ساكت ننشستهاند و دست به توطئههاى مختلف در جهت جلوگيرى از اين رشد مىزنند. يكى از خطرناكترين ابزارهاى دشمن براى ضربهزدن به مصالح اسلام، ايجاد اختلاف بين مسلمانان است كه نمونههاى روشن آن را در عراق و لبنان مىبينيم.
نماينده ولى فقيه با تأكيد بر نقش علماى اسلام و نخبگان سياسى در دعوت مردم به وحدت كلمه خاطرنشان كرد: «رهبر انقلاب اسلامى هرسال پيامى براى حاجيان دارند كه مهمترين بند آن تأكيد بر همين وحدت امت اسلام است.
وزير حج الجزاير با اظهار اين نكته كه ما اين ديدار را جزو اركان سفر حجّمان مىشماريم، نسبت به اظهارات آيةاللَّه رىشهرى در مورد وحدت، ابراز اشتياق كرد و افزود:
ما مىبينيم اسلام گسترده است و مىتواند در ساحتهاى مختلف با ارزش نهادن به شخصيت انسان، اسلام را مورد رغبت مردم قرار دهد.
امروزه مردم اروپا و آمريكا تمايل زيادى براى گرايش به اسلام دارند. اگر از آنان بپرسى در اسلام چه ديدهاى؟ مىگويد: خانواده اسلام را ديدهام، روابط محبتآميز مسلمانان را ديدهام. آنها كه بيرون از اسلامند، اين حقايق اسلام را ارزشگذارى مىكنند و رغبت پيدا مىكنند.
او با اشاره به نقش ايران در پيوند ملتها گفت:
ما نسبت به ايران، چه در جانب تربيت و تكوين شخصيت و معنويات و چه از جانب مادى و تكنولوژى علاقه داريم و مثل شما معتقديم كه تكفيرىها و نفىكنندههاى ديگران، نفرت از اسلام ايجاد مىكنند. اگر رويكرد اساسى در بين ملتها «كلمة اللَّه هي العليا» باشد، همه با هم متحدند.
وزير اوقاف الجزاير تعداد حاجيان اين كشور در مراسم حج امسال را 35 هزار نفر اعلام كرد كه از بين 120 هزار نفر ثبتنام كننده، به قيد قرعه انتخاب شدهاند. او عدد عمرهگزاران الجزايرى را هم 120 هزار نفر دانست و بر لزوم برنامهريزى فرهنگى در سفرهاى عمره تأكيد كرد.
اين توصيههاى بهداشتى كه در جهت برگزارى بهتر مناسك و كاهش خطرات و آسيبهاى احتمالى طى مدت وقوف در عرفات و منى در اختيار مديران كاروان قرار گرفته، به شرح ذيل مىباشد:
پيش از استقرار زائران محترم، تا حد امكان به نظافت فضاى داخلى چادرها در عرفات و منى بهويژه ديواره داخلى آنها و دهانه كولرها در منى اقدام كنند.
قبل از عزيمت براى انجام مراسم، در يك جلسه آموزشى، طرز مقابله با مشكلات بهداشتى ايام تشريق، بهويژه مشكلات حلق، شيوه دفع موها و تيغهاى مستعمل و نظافت توالتها مخصوصاً توالتهاى زنانه، به زائران محترم آموزش داده شود.
قبل و در حين انجام مراسم، محلهاى استقرار عوامل مسؤول نظافت منطقه (عوام مطوّفين) را شناسايى كنند و به محض آلوده شدن محيط، افرادى كه با زبان عربى آشنايى دارند، از كاروان به آنها مراجعه كنند؛ از ايشان بخواهند تا جهت نظافت مكرر منطقه و فضاى بيرونى چادرها اقدام كنند.
در مواقف، از يخهاى قالبى بزرگ (بدون بستهبندى) منحصراً بهعنوان «خنككننده» استفاده شود و به هيچ وجه بهصورت مستقيم براى خنك كردن آب، خاكشير يا شربت مورد استفاده قرار نگيرد.
كاروان خود را نظافت فرمايند تا در زمان حلق، با پراكندن موهاى خود، محيط را آلوده نكنند و تيغهاى مستعمل خود را در محيط پراكنده نكنند و آنها را در سطلهاى زباله يا ظرف مقاومى كه در اختيار آنها قرار مىگيرد، دفع كنند.
پس از قربانى، ذابحين محترم به هيچ وجه با پوشش آلوده وارد چادرهاى كاروان نشوند و تحت هيچ شرايطى گوشت قربانى را وارد كاروان نكنند.
بديهى است مأموران بهداشت مركز پزشكى موظفند به مراتب فوق نظارت كنند و گزارش آن را از طرف مسؤولان مركز به ستاد حج ارسال كنند.
امير نايف بن عبدالعزيز پس از بازديد دستگاههاى حكومتى مرتبط با امور حج در مكه مكرمه و مشاعر مقدسه و بررسى آمادگى كامل آنها براى خدمت حجاج امسال، در يك كنفرانس مطبوعاتى به پرسشهاى خبرنگاران پاسخ گفت. او در پاسخ به سئوالى درباره جواز رمى جمرات قبل از زوال خورشيد در روزهاى دهم، يازدهم و دوازدهم گفت:
ما همگى از پيشرفتهاى بزرگى كه امسال در بازسازى و توسعه پل جمرات حاصل شده مسروريم؛ اما نسبت به صدور فتوا از طرف علما درخصوص رمى جمرات قبل از زوال، همانطور كه مىدانيد، خود آنهايند كه حق رأى و نظر دارند و من تخصّص فقهى ندارم تا بتوانم در اين مورد مناقشه يا اظهار نظر كنم. طبعاً فقهايى هستند كه رمى قبل از ظهر را جايز مىدانند و ما براساس نظر آنان به مسؤولان حج ابلاغ كرديم كه از رمى حاجيانى كه مىخواهند پيش از ظهر رمى كنند، جلوگيرى نكنند. اساس احكام دين بر آسانگيرى است و شك نداريم كه علما نسبت به اين موضوع اهتمام دارند و ما اميدواريم كه اگر همگى به آرامش و انضباط ملتزم باشند، حج امسال بدون هيچ حادثهاى انجام خواهد گرفت.
او در پاسخ سئوالى درباره خبر دستگيرى 136 نفر از اخلالگران تحت تعقيب و دلايل رشد كمى اين قبيل افراد گفت: «ما هيچگاه نگفتهايم كه اين موضوع در كشور پايان پذيرفته است. اين مأموريت دستگاه امنيتى كشور است كه بايد با آمادگى كامل همواره پيگير شناسايى، تعقيب و دستگيرى اينگونه اخلالگران باشد كه هست.
وى سئوال خبرنگارى را درباره علت آتشسوزى هتل غزّه بىجواب گذاشت و تنها به تشكر از نيروهاى پليس و آتشنشانى و آرزوى بهبود مصدومان يمنى كفايت كرد.
خبرنگارى پرسيد: «آيا درست است كه مسؤولان كشور از بعضى كشورهاى
اسلامى تعهد كتبى گرفتهاند كه به شهروندانشان اجازه انتقال تنشهاى طايفهاى و مذهبى به مراسم حج را ندهند؟»
امير نايف گفت:
«اولًا اين امر احتياج به گرفتن تعهد از كسى يا كشورى ندارد؛ زيرا حج عبارت از يكسرى اعمال و مناسك شناخته شده است و هر عملى غير از آنچه پيامبر در حجةالوداع انجام داده و ضمن مناسك حج به ما تعليم داده شده، قابل پذيرش نيست. بنابراين، حج مجالى نيست كه هركس بتواند آنچه را با اداى مناسك و تكميل حج منافات دارد، انجام دهد و معتقدم كه اين امر بر كسى پوشيده نيست. با اينهمه ما هم هرگز اجازه انجام اينگونه امور را به كسى نمىدهيم، هرچه مىخواهد باشد و از هر جهت و جايگاهى كه مىخواهد باشد!
او در مورد تدبيرات امنيتى حج امسال و پيشبينىهاى اخلال در امنيت حجاج گفت:
هرچيزى بايد رو به پيشرفت باشد و طبيعى است كه ما هم نسبت به پيشرفت دستگاههاى امنيتى با بهرهگيرى از تكنولوژى جديد دنيا اقداماتى داشته و داريم و بايد دستگاه امنيتى سعودى در بالاترين سطح باشد. اما اينكه آيا ما توقع خرابكارىهايى را داريم، اين همان چيزى است كه هر سال مورد نظر ما بوده و هست و بحمداللَّه همه شما مىدانيد كه سالهاى گذشته بدون هيچ خللى در مسائل امنيتى گذشت و امسال هم مثل سالهاى گذشته است و شايد هم بهتر.
او در مورد گزارش تحقيق ارائه شده توسط مدرسه عالى پژوهشهاى حج ناظر بر وجود 000، 200، 1 حاجى كه بدون مجوز و از طرق غيرقانونى در حج سال گذشته شركت داشتهاند و اسباب مشكلات تردّد حجاج را در گذرگاهها پديد آوردهاند، گفت:
حاجيانى كه از خارج و داخل مىآيند، بايد برگه رسمى براى حج داشته باشند، اما ساكنان مكه مكرمه بيش از سه ميليون نفر هستند و منع آنان از
حج و يا سيطره قانونى بر آنها دشوار است. از سوى ديگر ايجاد كمربندى طبيعى يا مصنوعى پيرامون مشاعر جهت منع ورود حجاج غيرقانونى دشوارتر از آن است و معتقدم كه اصل اين موضوع از امور فقهى است كه حدّ و حدود آن توسط فقها مشخص مىشود.
پس مادامى كه دولت راههاى حج را قانوناً مشخص كرده و بر همه حجاج داخل مملكت اعم از سعودى و غير سعودى شرط كرده كه بايد مجوز قانونى داشته باشند، بر همگان لازم است كه به اين قوانين پايبند باشند و در غير اين صورت، چهبسا حجّشان دچار اشكال مىشود كه البته علما در بيان چنين حكمى تواناتر از من هستند.
او در مورد پديده پهن كرده فرش و بساط در خيابانها و پيادهروهاى منى توسط متخلّفين گفت: اين امرى است كه مسؤولان مملكت آن را نمىپذيرند و آن را براى هيچ حاجى نمىپسندند و قطعاً مؤسسات خاصى مأموريت دارند كه آن را بررسى كرده، در رفع آن همت گمارند.
امير نايف در جواب پرسش يكى از خبرنگاران راجع به مجموعههاى تروريستى و برخى جهات كه پشتيبانى مالى اين مجموعهها را برعهده دارند، گفت: «دستگاههاى امنيتى به اين قضيه اهتمام دارند و تاكنون در اين زمينه به نتايجى دست يافته و مىيابند. ما مىكوشيم تا به هر چيزى در اين باب از جمله منابع مالى و پشتيبانىكنندگان آنان دسترسى پيدا كنيم.»
او در رابطه با وجود نيت كاهش تعداد حجاج و يا تقليل سهميه دولتها براى اعزام حجاج بهخاطر طرحهاى توسعه در مكه مكرمه و مشاعر مقدسه گفت: «حكومت خادمالحرمين ملك عبداللَّه هيچگونه نيتى براى كاهش عدد حجاج ندارد.»
وزير كشور سعودى درباره نقش زنان و دختران سعودى در آينده گفت: «دختران سعودى در هر ميدانى كه زن توان انجام آن را دارد، مىتوانند وارد كار شوند و در حال حاضر زنانى هستند كه در قالب نيروهاى انتظامى به بعضى دستگاههاى امنيتى كشور كه نياز به آنان داشته، پيوسته و مشغول خدمتاند.
امسال طرح ويژه امداد گمشدگان در مشاعر مقدسه به اجرا در آمد. اين طرح از ظهر روز هشتم ذيحجه در منطقههاى مكّه و مسجدالحرام؛ روز نهم در عرفات؛ شب دهم در مشعرالحرام؛ روز دهم، يازدهم و دوازدهم ذيحجه در منطقه منى و مسير رمى جمرات و از ظهر روز دوازدهم به بعد در خيابانهاى منتهى به مسجدالحرام، عزيزيه و محل اسكان زائران ايرانى انجام خواهد شد.
مسؤول ستاد مكّه با اعلام اين طرح گفت: «امسال هم مثل سالهاى گذشته زائران محترم بايد به علامتها و نشانىهاى كاروانها توجه لازم را داشته باشند تا محل استقرار خود را گم نكنند و مشكلات جنبى آن برايشان پيش نيايد.»
گفتنى است كه مديران كاروانها پيش از شروع اعمال حج، از محل استقرار چادرهاى كاروان بازبينى خواهند كرد تا در حمل و نقل وسايل و زوّار و نيز راههاى رسيدن به جمرات و بازگشت به كاروان دچار مشكل نشده، زائران را نيز نسبت به اين امور توجيه كنند.
امروز نوزدهمين شماره زائر، همراه با ويژهنامهاى 8 صفحهاى، با دو صفحه رنگى منتشر شد كه حاوى مطالب قابل توجهى درباره مشاعر مقدسه و بايستههاى آن است.
اولين مقاله با نام «پر و بال در سرزمين آرزوها» از اولين صفحه همراه با تصويرى از يك كبوتر آماده پرواز، نشسته بر بامى مشرف بر مسجدالحرام آغاز مىشود و با عنوان فرعى «رهيافتى به اسرار وقوف در عرفات» به شرح واژه عرفات مىپردازد و با ادامه در صفحات 3 و 8، پانزده نكته جالب درباره اسرار نامگذارى اين سرزمين به عرفات و وظايف حجاج و حكمتهاى وقوف در عرفات از آيات و روايات استخراج و بهطور خلاصه عرضه گرديده است.
تبارشناسى برائت عنوان مقالهاى دوصفحهاى است كه به مناسبت برگزارى مراسم
برائت از مشركان در روز عرفه، به مفهومشناسى و پيشينه تاريخى و بيان نظرات امام خمينى قدس سره مىپردازد.
روح حماسه در حج ابراهيمى كنكاشى در برائت از مشركين از ديدگاه امام خمينى قدس سره است كه بر شيوههاى اعلام برائت و رعايت نظم و آرامش در اجتماع برائت تأكيد دارد.
«روز از خودگذشتگى» مقالهاى يك صفحهاى درباره عيد قربان و آداب آن است؛ دستورالعملهاى اجرايى چندگانه ايام وقوف در مشاعر با عنوان «اين توصيهها را جدى بگيريد»، كاربردىترين بخش اين ويژهنامه است كه در پى مىآيد:
در اين روزها، بازار اطلاعيهها و توصيهها داغ است. بخشها و مراكز مسؤول، هر يك در حوزه مسئوليتها و وظايف تعيين شده، آخرين نكات و توصيهها را اعلام نمودهاند. اهم توصيهها و نكاتى كه از سوى مراكز مسؤول اعلام شده، به تفكيك زمان هر يك بدين شرح است:
پيش از حركت به سوى عرفات
قبل از ايام تشريق، استراحت كنيد و انرژى خود را ذخيره نماييد.
وسايل زير را به همراه داشته باشيد:
دمپايى راحت، كيسه كفش، صابون بدون بو، بند عينك، ماسك غير دوخته، خودتراش شخصى و تيغ خودتراش به تعداد كافى (براى مردان)، كلاه براى مردان، جهت استفاده بعد از حلق و وسايل شخصى.
اگر بيماريد و از داروهاى خاصى استفاده مىكنيد، داروهاى خود را همراه داشته باشيد.
همراه داشتن صابون بدون بو به همراه جاصابونى مناسب و استفاده از آن
فراموش نشود.
اطلاعات بهداشتى لازم را از پزشك كاروان كسب نماييد.
در طول اين ايام، سالمندان و بيماران را همراهى نموده، در صورت نياز بعضى اعمال را به نيابت از آنها انجام دهيد.
زيرانداز مناسب و ملحفه تميز همراه داشته باشيد.
دستبند، نشانى و شماره تلفن كاروان خود را به همراه داشته باشيد.
عرفات
تهيّه كروكى عرفات براى پيشگيرى از گم شدن مىتواند بسيار كمك كننده باشد.
حفظ بهداشت محيط در اماكن مقدس عرفات، مشعر و منى وظيفه اخلاقى، مذهبى و ميهنى ماست.
در زمان عزيمت براى انجام مراسم برائت از مشركان، از ريختن قوطىهاى آب ميوه، پلاستيك، آب و آب دهان و بينى در معابر به شدّت پرهيز كنيد.
از پرخورى اجتناب كنيد؛ چرا كه در عرفات تعداد توالتها و دستشويىها به نسبت كم است.
استفاده از صابون بدون بو بعد از دستشويى و قبل از صرف غذا فراموش نشود.
در زمان حركت به سمت مشعر الحرام، حداقل خود را براى 12 ساعت آماده كنيد؛ به ويژه عدم نياز به اجابت مزاج در اين ساعات لازم است، چون در مشعر، امكان استفاده از دستشويى و توالت كم است.
در زمان حركت به طرف مشعر، آب كافى به همراه داشته باشيد.
مشعر الحرام
اگر در مكّه مكرّمه سنگهاى خود را جمع نكردهايد، آنها را از محلهاى تميز جمع كنيد و در هنگام جمع كردن سنگ از دستكش نايلونى استفاده كنيد.
براى جمعآورى سنگ از كوه بالا نرويد.
سنگهاى مناسب جمع آورى كنيد؛ گاهى سنگهاى بسيار درشت موجب جراحت ديگران شده است.
منى
در حين رمى جمرات در تراكم جمعيت، از خم شدن، جهت برداشتن اشيا از روى زمين پرهيز كنيد.
حلق را فقط در محدوده پنجرههاى فاضلاب انجام داده، از انجام حلق بر روى پلهها، معابر، كنار خيابان، كنار چادرها و ... به شدت پرهيز كنيد و در انجام اين عمل از عجله بپرهيزيد.
از پهن كردن لباسهاى شسته بر روى پنجرههاى آلوده، ديوارها و چادرهاى غير تميز و محلهاى عبور و مرور جدّاً پرهيز كنيد. مىتوانيد لباسهاى خود را بعداً، در فرصت مناسب بشوييد.
نظم و ترتيب و نظافت چادرها و محيط اطراف چادرها را به شدت رعايت كنيد.
براى ورود به چادرها حتماً از كيسه كفش استفاده كنيد.
با ورود به منى حتماً قدرى استراحت كنيد تا تجديد قوا شود، سپس براى ادامه اعمال (رمى جمره عقبه) برويد.
با علامتگذارىهاى مناسب چادر خود را شناسايى كنيد. استفاده از دستبند و به همراه داشتن نشانى و مشخصات كاروان الزامى است؛ چرا كه گم شدن در ايام تشريق رايج است.
زمانى كه براى رمى جمره عقبه مىرويد، نكات زير را براى خود و براى همسفر خود كه فكر مىكنيد نيازمند كمك است، بازبينى كنيد:
مىبريد، با مشورت با پزشك كاروان، روحانى كاروان و مدير كاروان، براى خود نايب انتخاب كنيد.
آيا اگر عينكى هستيد بند عينك خود را برداشتهايد؟
آيا دمپايى راحتى داريد؟
آيا دستبند شناسايى به دست داريد؟
آيا سنگهاى خود را برداشتهايد؟
قربانى
براى انجام عمل قربانى شما، ذابحان ايرانى حرفهاى در سالنهاى قربانگاه حضور دارند.
تحت هيچ شرايطى و براى هيچ منظورى مانند: خوردن، آوردن سوغات، هديه كردن، گوشت قربانى را از قربانگاه خارج نكنيد.
به ذبح كنندگان محترم كه بعد از يك كار طاقتفرسا و سخت به چادرها بازمىگردند. كمك كنيد تا پس از تطهير كامل به چادرها وارد شوند و استراحت نمايند.
تراشيدن موى سر (حلق)
در سالهاى گذشته، متأسفانه يكى از موضوعاتى كه موجب آلودگى شد- در حالى كه امرى كاملًا قابل پيشگيرى بوده- «حلق غيربهداشتى» بوده است. در سال جارى با آموزشهايى كه در كاروانها داده شده و با توجه به بالا بودن سطح سواد و آگاهىهاى زائران ايرانى، انتظار مىرود كه ميزان حلق غير بهداشتى به طور قابل توجهى كاهش يابد.
پيشنهاد مىشود:
به هر زائر مرد يك تكّه سفره يك بار مصرف به ابعاد يك متر در يك متر تحويل شود تا در زمان حلق آن را بر روى زمين پهن كنند و پس از انجام عمل حلق آن را جمع كرده، در سطل زباله بيندازند.
نظارت يك فرد مسؤول از كاروان بر انجام حلق بهداشتى زائران مىتواند به اين امر كمك كند. علاوه بر موضوع فوق، به نكات زير نيز اكيداً توجّه فرماييد:
حتماً از تيغ و خودتراش شخصى خود استفاده كنيد.
سعى كنيد با خون افراد- كه ممكن است در زمان تراشيدن موى سر براى آنها عارض شود- تماس نداشته باشيد.
بعد از حلق، استحمام كرده، لباس تميزى را كه به همراه خود آوردهايد، به تن كنيد.
مىتوان شست و شوى لباسهاى آلوده و حولههاى احرام را به بعد موكول كرد تا مجبور نشويم بعد از شستشو، براى خشك كردن، آنها را در جاهاى آلوده پهن كنيم و مناظر نازيبايى را به وجود آوريم.
از بستنطناب رختدر ميانچادرها، كهبعضاً ايجاد سد معبر مىكند، اجتناب كنيد.
بعد از انجام اعمال، استراحت كرده، در خود آرامش ايجاد كنيد.
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى، در همايش روحانيون كاروانها، تأكيد كرد كه ذكر خدا در ايام حج، آثار مضاعفى در كشف حجابهاى باطنى دارد.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى گفت: «حج دو فلسفه مهم دارد كه ابتدا منافع فرد و امت اسلامى و جامعه را تأمين مىكند و ديگر اينكه كسب نورانيت و معنويت در حج در سايه ذكر خدا ميسر است.»
در اين همايش كه با حضور نماينده ولى فقيه و سرپرست زائران ايرانى برگزار شد، مديران اجرايى و فرهنگى حج در ميزگردى به سئوالات روحانيون پاسخ دادند و
سرپرست حجاج ايرانى بر تلاش همه دستاندركاران حج براى برگزارى موفقيتآميز مناسك حج زائران بهويژه در ايام تشريق تأكيد كرد.
آيةاللَّه رىشهرى به تشريح خصوصيات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پرداخت و اظهار داشت:
«در سال پيامبر اعظم همه ما بايد تلاش كنيم خصوصيات پيامبر صلى الله عليه و آله را در تفكر و رفتار خود تقويت كنيم.»
نماينده ولى فقيه و سرپرست زائران ايرانى با استناد به آيات قرآن و روايات اظهار داشت: «ذكر و ياد خدا در همه ايام، بهويژه در حج اهميت فوقالعادهاى دارد و قرآن كريم يكى از فلسفههاى حج را ياد خدا در ايام معلومات معرفى كرده است.»
سرپرست زائران ايرانى با يادآورى اينكه پيامبر خدا در هر لحظه و كارى همواره به ياد خدا بودند، گفت: «ذكر خدا، بهويژه در دهه اول ذيحجه و سه روز پس از آن از اهميت فوقالعادهاى برخوردار است. تداوم ذكر در ايام حج، براى تكامل معنوى انسان و كشف حجابهاى باطنى و رؤيت قلبى انسان فوقالعاده مؤثر است. ذكر زبانى خدا اگر با ذكر قلبى همراه شود، فتوحات معنوى بسيارى خواهد داشت؛ ذكر فراوان در ايام حج، مقدمه رسيدن به معرفت حق و ديدار امام عصر عليه السلام است.»
سرپرست زائران ايرانى در پايان سخنان خود توصيههايى را براى انجام هرچه بهتر مناسك زائران ايرانى خانه خدا به روحانيون كاروانها ارائه كرد و تأكيد نمود كه مهمترين وظيفه همه صحت انجام مناسك زائران خانه خداست و همه بايد مراقبت كنند تا زائران به بهترين وجه اعمال خود را در تمام مراحل حج و به درستى انجام دهند.
وى به روحانيون توصيه كرد كه از زائران بخواهند از انجام طوافهاى مستحبى خوددارى كنند و بهجاى طواف مستحبى، نماز مستحبى بهجاى آورند.
در ادامه اين همايش، آقايان خاكسار قهرودى، رييس سازمان حج و زيارت، قاضى عسكر معاون آموزش و پژوهش، مهدوى معاون بينالملل و عرب معاون امور روحانيون بعثه مقام معظم رهبرى در ميزگردى به سئوالات مختلف روحانيون كاروانها پاسخ دادند.
پنجشنبه 7/ 10/ 85
هشتم ذيحجه 1427
عدم انتشار چهارروزه نشريه زائر
از امروز به مدت چهار روز نشريه زائر منتشر نمىشود. دليل اين امر مشغول بودن حجاج ايرانى به انجام مناسك حج در مشاعر مقدسه است. دستاندركاران نشريه كه خود نيز در زمره حجگزاران امسال، طى اين چند روز، خارج از مكّه بهسر مىبرند، اگرچه بهخاطر عدم امكان تدوين و تكثير نشريه از آمادهسازى و نشر آن محرومند، لكن جمعآورى اخبار، گزارشها، بيانيهها و ساير مطالب را متوقف نخواهند ساخت تا بتوانند در اولين شمارههاى پس از ايام تشريق، آنها را به مخاطبين و علاقهمندان نشريه ارائه دهند.
انتشار ويژهنامه عرفه و قربان، تاحدودى جبرانكننده عدم انتشار نشريه در ايام وقوف در عرفات و منى بهشمار مىرود.
كار قربانى زائران امسال خانه خدا، با استفاده از 95 ذابح ايرانى، 5 ناظر شرعى، در 5 كشتارگاه و با همكارى 80 نفر از پرسنل ستاد انجام خواهد شد.
مسؤول ستاد مكّه با اعلام اين خبر افزود: «95 هزار نفر از زائران ايرانى وجه نقد خود را در ايران براى قربانى در منى پرداختهاند و بقيه كسانى كه هنوز وجه نقد خود را پرداخت نكردهاند، با مراجعه به هتل «سمر» و مسؤولان طرح قربانى، مىتوانند وجه لازم براى قربانى را پرداخت كنند.
وى با تأكيد بر بهرهگيرى ستاد از تجارب سالهاى گذشته در امر قربانى خاطرنشان كرد: «در بين كليه زائران بيتاللَّه الحرام از مليتهاى مختلف، كوپنهاى مخصوص قربانى تنها در اختيار حجاج ايرانى است كه باعث انسجام و نظم خاصى در انجام اعمال شده است».
گفتنى است كه جهت جلوگيرى از مشكلاتى كه در انتخاب گوسفندان واجد شرايط پيش مىآمد، قرار بود گوسفندان قربانى به تعداد حجاج جمهورى اسلامى ايران، از داخل كشور انتخاب و به عربستان ارسال گردد كه متأسفانه بنا به عللى- كه بررسى و رسيدگى به آنها ضرورى بهنظر مىرسد- اين عمل انجام نشد.
جمعه 8/ 10/ 85
نهم ذيحجه 1427
حج اكبر، باورى اصيل يا عوامانه؟
امسال مصادف شدن روز عرفه با روز جمعه، ويژگى قابل ملاحظهاى به حج بخشيده بود كه از ديدگاه بسيارى از مسلمانان دنيا، «حج اكبر» ناميده مىشد و شوق زيارت بيتاللَّه الحرام و انجام مناسك حج را در دلها افزايش مىداد.
هركس بىآنكه به ريشههاى تاريخى اين نامگذارى بپردازد و بدون آنكه در پى اثبات يا نفى آن از ديدگاه تفسيرى يا فقهى برآيد، به سادگى مىتواند با مراجعه به منابع روايى و سخنان اهلبيت عليهم السلام در اهميت و اعتبار روز عرفه و روز جمعه، مزيد فضيلت حجگزارى در چنين سالى را دريابد. جمع دو عيد بزرگ الهى در يك روز و اجتماع دو چشمه فياض رحمت و عنايت و مغفرت پروردگار در يك زمان، نه فقط براى آنها كه در اين سال توفيق زيارت خانه خدا و مهمان شدن بر خوان محبت او را پيدا كردهاند، بلكه براى همه مسلمانان خير و بركت مضاعف به همراه دارد.
خداوند عزّ وجلّ كه اولين و اصلىترين دعوتكننده حاجيان به اين مراسم ملكوتى است، اگر به كسانى توفيق داد كه در روز جمعه- كه درهاى رحمت آسمان به روى همگان گشوده است- و در روز عرفه كه حتى كودكان در رحم مادر نيز از درياى
رحمت و عطوفت بىانتهاى خدا بهرهمند مىشوند، در صحراى عرفات- كه دروازهاى بهدنياى عرفان و شهود و معرفت و بصيرت است- گردآيند و حج، اين انقطاع از غير و قصد پيوستن به خدا- دل بريدن از خود و دل دادن به دوست را در چنين زمان و مكانى آغاز كنند، آيا مىشود حجشان را حجى عادى مثل سالهاى ديگر تلقّى كرد؟
علاوه بر اينكه جمعه، روز امام زمان عليه السلام است؛ امام زمانى كه روح عرفه و عرفات است. اگر كسى توفيق يافت در روز امام زمان عليه السلام در فضايى وقوف كند كه يقين دارد محل حضور امام زمان عليه السلام نيز هست، روزش روز اكبر، وقوفش وقوف اكبر، ذكرش ذكراللَّه اكبر و حجش حج اكبر نيست؟ بزرگتر بودن و متعالىتر بودن اگر به اينها نيست، پس به چيست؟ به علاوه اينكه در روايات و در اقوال اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله روز عرفه بهتنهايى حج اكبر ناميده شده، يا وقوف در عرفات از مصاديق حج اكبر شمرده شده و يا به نقل برخى منابع، در سالى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله حج گزاردند، روز عرفه مصادف با روز جمعه بوده است.
با اين همه، براى آنان كه اهل دقت و پژوهشاند، خواندن مقالهاى تحقيقى در اين مقوله، خالى از لطف نيست؛ بهويژه آنكه توسط معاون محترم آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبرى نگارش شده و در موسم حج سال جارى در نشريه زائر، روز هفتم ذيحجه چاپ شده باشد.
برخى از سالها، در ايام حج، «روز عرفه» با «روز جمعه» مصادف شده و آن سال در ميان حجاج، خصوصاً اهل سنت به «حج اكبر» معروف گشته است. اين مسئله، انگيزه شد تا با بررسى آيات و روايات و همچنين تاريخ، سابقه آن را دنبال نماييم. آنچه در ذيل تقديم مىگردد، نتيجه تحقيقى هرچند كوتاه در اين زمينه است كه اميد مىرود با اظهار نظر محققان و دانشمندان و صاحبنظران تكميل گردد.
خداوند در قرآن كريم مىفرمايد: ى وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِ
اْلأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَ رَسُولُهُى؛ (1)
«و اين اعلامى است از ناحيه خدا و پيامبرش به [عموم مردم در روز حج اكبر، كه خداوند و پيامبر او، از مشركين بيزارند.»
عرفه و حج اكبر
در بين محدثان و مفسران قديم و جديد، در اينكه «حج اكبر كدام است؟» اختلاف نظر وجود دارد، برخى از آنان معتقدند:
ابوالشيخ نيز از ابن عباس نقل مىكند كه گفته است:
همانا روز عرفه، روز حج اكبر است و اين روز، روز مباهات است؛ روزى است كه خداوند به اهل زمين در برابر ملائكه آسمان، فخر كرده و مىفرمايد: «جاؤوني شعثا غبرا آمنوا بى ولم يروني وعزتي لأغفرت لهم.»؛ «ژوليده موى و گرد و خاك بر چهره نشسته، بهسوى من آمدهاند. به من ايمان آوردند، با آنكه مرا نديدهاند. به عزت خودم سوگند آنها را مىبخشم.»
برخى از كسانى كه اين قول را پذيرفتهاند به حديث معروف «الحج عرفه» استدلال كرده و مىگويند: از آنجا كه يكى از بزرگترين اعمال حج، وقوف در عرفه است، و كسى كه آن را درك كند، حج را درك كرده و كسى كه آن را درك نكند، حج او باطل است، از اينرو روز عرفه را روز حج اكبر ناميدهاند.
1) 1. توبه/ 4.
«يوم»، تمامى دوران آن جنگهاست؛ بنابراين در اينجا نيز مراد از «يوم الحج الأكبر» تمامى ايام حج است.
براساس روايتى از امام صادق عليه السلام، اعمال عرفه و منى حج اكبر شمرده شده است.
سفيان ثورى و ابن جُريح و ... روز حج اكبر را تمامى ايام منى مىدانند.
مجاهد، روايت ديگرى را نقل كرده، مىگويد: «الحجّ الأكبر القران، والأصغر الإفراد»؛ «حج اكبر، حج قرآن و حج اصغر حج افراد است.»
ابن ابى حاتم از سعيد بن مسيب نقل مىكند كه گفت: «حج اكبر روز دوم از يوم النحر (عيد قربان) است. آيا نمىبينى كه امام در آن روز خطبه مىخواند؟»
ابن سيرين گفته است: «روز حج اكبر، مربوط به آن سالى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله حجةالوداع را انجام دادند و همراه با ايشان نيز تعداد بىشمارى از مردم حج بهجاى آوردند.»
البته مىتوان اين قول را نيز، مؤيد آن كسانى دانست كه روز حج اكبر را روز عيد قربان مىدانند، زيرا در همان سال، پيامبر صلى الله عليه و آله در منى براى مردم سخن گفت و در روز عيد قربان از مردم پرسيد: امروز چه روزى است؟ گفتند: روز عيد قربان. سپس فرمود: امروز روز حج اكبر است. ابن عربى اين حديث را حَسَن و صحيح مىداند.
فضيل بن عياض نيز از امام صادق عليه السلام نقل مىكند كه فرمود: «علت نامگذارى حج اكبر آن است كه در آن سال، مسلمانان و مشركان، همراه با هم حج انجام دادند و پس از آن ديگر مشركين حج بهجاى نياوردند. همچنين ابن ابى شيبه از ابن عون نقل مىكند كه از محمد راجع به روز حج اكبر سئوال كردند، گفت: روزى است كه حج رسول خدا صلى الله عليه و آله با حج اهل ملل مصادف گرديد.
عيد قربان و حج اكبر
بسيارى از محدثان و مفسران، با استناد به روايات گوناگون، حج اكبر را روز عيد قربان مىدانند. اين سخن علاوه بر آنكه از استحكام بيشترى برخوردار است، با آيه ى فَسِيحُوا فِي اْلأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍى و يا نقلهاى تاريخى كه مىگويد: «على بن ابىطالب عليه السلام بعد از ظهر عيد قربان پيام برائت را ابلاغ فرمود»، سازگارتر است؛ ابنابى اوفى مىگويد:
«روز عيد قربان، روز حج اكبر است. در آن روز خون ريخته مىشود، سرها تراشيده، آلودگىها و زوايد بدن برطرف مىگردد و حرامها حلال مىشوند.
معاوية بن عمار مىگويد: از امام صادق عليه السلام درباره روز حج اكبر سئوال كردم، آن حضرت فرمود: «روز عيد قربان، روز حج اكبر و عمره، حج اصغر است.»
ابن مردويه از ابن ابى اوفى و او از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مىكند كه فرمود: «يوم الأضحى هذا، يوم الحج الأكبر؛ روز عيد قربان، امروز، روز حج اكبر است.»
سيد قطب و حج اكبر
سيد قطب در تفسير «فى ظلال القرآن» مىگويد: «... ويوم الحج الأكبر اختلف الروايات في تحديده: أَهُوَ يوم عرفه أم يوم النحر؟ والأصح أنه يوم النحر.»
در روايات، در تعريف روز حج اكبر و اينكه آيا روز عرفه است يا روز عيد قربان، اختلاف نظر وجود دارد، ليكن صحيحترين قول آن است كه روز عيد قربان باشد.
ابنكثير در تفسيرش مىگويد: «يوم الحج الأكبر» روز عيد قربان است كه برترين و بزرگترين روزهاى انجام مناسك حج است.
نظريه علامه طباطبايى
مرحوم علامه طباطبايى قدس سره در ذيل آيه شريفه: ى وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ... ى
فرمودهاند: «مراد، روز دهم ذيحجه از سال نهم هجرت است، چون در آن روز بود كه مسلمانان و مشركان يكجا اجتماع كردند و هر دو طايفه به حج خانه خدا پرداختند و پس از آن سال، ديگر هيچ مشركى حج انجام نداد. [سپس مىافزايند:] اين قول مورد تأييد رواياتى است كه از اهلبيت عليهم السلام رسيده و با معناى اعلام برائت مناسبتر و با عقل نيز سازگارتر از ساير اقوال است؛ زيرا آن روز، بزرگترين روزى بود كه مسلمانان و عموم مشركين به حج آمده، در منى جمع شده بودند. اين معنا از برخى روايات رسيده از طرق اهل سنت نيز استفاده مىشود. چيزى كه هست در آن روايات مراد از حج اكبر روز دهم از هر سال است، نه فقط سال نهم هجرت؛ بنابراين همهساله حج اكبر تكرار مىشود، ليكن از طريق نقل ثابت نشده كه اسم روز دهم روز حج اكبر باشد.»
و در ادامه نقل اقوال، ذيل آيه شريفه مىفرمايند: «از شنيدن كلمه روز حج اكبر همان روز عيد قربان به ذهن مىرسد، چون تنها روزى كه عموم حجاج آنجا اجتماع كرده، اعلام برائت مىتواند به گوش همگان برسد، همان روز دهم است و وجود چنين روزى در ميان ساير ايام حج، نمىگذارد كلمه يوم الحج الأكبر ساير ايام را نيز شامل شود.»
لغتنامه دهخدا نيز به نقل از مهذّب الأسماء، حج اكبر را عيد اضحى و عيد گوسفندكشان معنا مىكند.
نتيجه بحث
از آنچه گذشت نتيجه مىگيريم كه:
مراد از روز حج اكبر، روز عيد قربان است.
تعبير «يوم الحج الأكبر» براى اولينبار در مورد روز عيد قربان سال نهم هجرت بهكار رفته و در سال بعد كه حجةالوداع صورت گرفت، باز اين تعبير تكرار گرديده است.
پس مىتوان گفت كه همهساله روز عيد قربان، روز حج اكبر است.
طبرى در اين زمينه پس از نقل نظرات مختلف درباره علت نامگذارى اين روز به حج اكبر مىگويد: «از اين اقوال نزد من به صحت نزديكتر، قول كسى است كه مىگويد: حج اكبر به معناى حج و حج اصغر بهمعناى عمره است؛ زيرا اعمال حج از اعمال عمره بيشتر است. آنگونه كه در برخى منابع آمده، روز عرفه در سالى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله حج گزاردند، با روز جمعه مصادف بوده و مؤلف كتاب «الفقه الإسلامي وادلّته»، تعبير «قد ثبت في الصحيحين أنّ يوم عرفة، الّذي وقف فيه النبي صلى الله عليه و آله كان يوم جمعة» دارد. ولى اينكه مصادف شدن روز جمعه با عرفه در هر زمان، دليل آن باشد كه حج آن سال، حج اكبر است، هيچ دليل و مدركى در روايات و منابع تاريخى براى آن ذكر نگرديده و بهنظر مىرسد يك عقيده عوامانه است كه با گذشت زمان بهصورت يك امر مسلّم درآمده است.
صاحب تفسير المنار در اين زمينه مىگويد: «در حجةالوداع، روز عرفه، روز جمعه بود و عوام هر زمان كه وقوف در عرفات با روز جمعه مصادف شود، آن سال را حج اكبر مىنامند. در لغتنامه دهخدا نيز آمده است: ظاهراً در نزد عوام چون عيد اضحى با جمعه تصادف كند، حج آن سال را حج اكبر گويند و ثواب اين حج را بيشتر گمان برند.
روز نهم ذىالحجه فرار مىرسد و آفتاب براى عرض ارادت به ميهمانان خدا، از پشت كوهها به پايين آمده و ميهمان چادرهاى حاجيان است. شور و حال عجيبى در ميان زائران به چشم مىخورد. همه براى اجراى شكوهمند يكى از اركان اساسى حج ابراهيمى آماده مىشوند. با فرمان روحانيون كاروانها، سيلى خروشان از زائران آگاه و مصمم براى حضور در مراسم برائت از مشركان به حركت درمىآيند و سرزمين عرفات زير گامهاى استوارشان به لرزه درمىآيد. دل و جان اين چهرههاى استوار و مصمّم باياد و خاطره درسهاى رهايى بخش معلم بزرگ انقلاب اسلامى طوفانى است:
«فرياد برائت ما، فرياد فقر و تهيدستى گرسنگان و محرومان و
پابرهنههايى است كه حاصل عرقجبين و زحمات شبانه روزى آنان را، زراندوزان و دزدان بينالمللى به يغما بردهاند. مسلمانان با همه امكانات و وسايل لازم به مقابله جدى و دفاع از ارزشهاى الهى و منافع مسلمين برخيزندو صفوف مبارزه و دفاع مقدس خويش را محكم و مستحكم نمايند و به اين بىخبران و دلمردگان و پيروان شياطين، بيش از اين مجال حمله به صفوف عقيده و عزت مسلمانان را ندهند ... فرياد برائت ما، فرياد برائت امتى است كه كفر واستكبار به مرگ او در كمين نشستهاند و همه تيرها و كمانها و نيزهها به طرف قرآنها و عترت عظيم نشانه رفتهاند و هيهات كه امت محمد صلى الله عليه و آله و سيراب شدگان كوثر عاشورا و منتظران وراثت صالحان به مرگ ذلت بار و اسارت غرب و شرق تن دردهند.»
هر لحظه به حجم جمعيت در چادرهاى بعثه مقام معظم رهبرى (محل برگزارى مراسم) افزوده مىشود. فريادها به هم تنيده مىشود و طنين آن آسمان و زمين عرفات را در مىنوردد. حضور گسترده و پر صلابت زائران ايرانى و غيرايرانى در مراسم، تعجب رسانهها و ناظران عربستان و ديگر كشورها را برانگيخته است.
با تلاوت آياتى از قرآن كريم، و امواج خروشان حاجيان آرام مىگيرد مراسم برائت رسماً آغاز مىشود. پيام رهبر معظم انقلاب اسلامى- حضرت آيه اللَّه خامنهاى- كه توسط نماينده محترم ايشان و سرپرست حجاج ايرانى- آيةاللَّه محمدى رىشهرى- قرائت مىشود. اوج مراسم برائت از مشركين است كه دل و جان زائران ايرانى و غيرايرانى و بلكه جهان اسلام را به عطر معارف وحى و آموزههاى حج ابراهيمى مىنوازد و آنها را به تكبير و خروش دوباره وا مىآورد.
پيش از قرائت پيام رهبر معظم انقلاب، نماينده ولى فقيه از همه كسانى كه در صحراى عرفات براى اداى فريضه برائت از مشركان شركت داشتند، به ويژه علماى اعلام و نمايندگان بيوت مراجع تقليد تشكر كرد.
سپس شركت كنندگان در مراسم برائت از مشركان در صحراى عرفات، قطعنامه تحريم شوراى امنيت عليه جمهورى اسلامى ايران را محكوم كردند. آنگاه قطعنامه
مراسم قرائت گرديد، در بخشى از اين قطعنامه آمده است: ما زائران بيتاللَّه الحرام اعلام مىداريم كه ملّت بزرگ ايران راه پر افتخار صعود به قله فناورى هستهاى را با توكّل به خدا و اتكا بر دانش و خلاقيت دانشمندان و مبتكران ايرانى، قاطعانه ادامه خواهد داد.
در اين قطعنامه ضمن تأكيد بر حمايت كامل و همه جانبه از مقاومت حزب اللَّه لبنان و همچنين دولت منتخب وانتفاضه پيروز مردم فلسطين، از صهيونيزم جهانى اعلام نفرت و انزجار شد.
در اين قطعنامه، همچنين هرگونه اقدام تروريستى در جهان، به ويژه اقدامات تروريستى وقيحانه رژيم نامشروع صهيونيستى محكوم شد.
زائران ايرانى در صحراى عرفات در حالىكه لباس احرام به تن داشتند، از ابتداى صبح امروز (روز عرفه) در قالب كاروانهاى منظم به سوى چادرهاى بعثه مقام معظّم رهبرى كه با تابلوى بزرگى منقش به پرچم جمهورى اسلامى ايران از ساير چادرها متمايز شده بود، حركت كردند.
زائران در حالى كه صدها پرچم كوچك و بزرگ با شعارهاى فارسى، انگليسى و عربى «مرگ بر اسرائيل»، «مرگ بر آمريكا»، و «يا أيّها المسلمون اتحّدوا اتحدوا» در دست داشتند، وارد چادرهاى بعثه مقام معظّم رهبرى شدند و در جايگاههاى خود قرار گرفتند.
در بين زائران شركت كننده در مراسم برائت از مشركان، حضور جانبازان انقلاب اسلامى كه در صفوف اوّليه جمعيت حضور داشتند، شكوه خاصّى به مراسم بخشيده بود.
دهها بلندگو مراسم برائت از مشركان را در محوطه صحراى عرفات پخش مىكرد و زائران از طريق بلندگوها مراسم را دنبال مىكردند.
زنان ايرانى نيز در حالىكه چادرهاى سفيد احرام بر سر داشتند به طور گسترده در
اين مراسم شركت كرده بودند.
پيام مقام معظّم رهبرى كه از قبل به يازده زبان مختلف ترجمه و تكثير شده بود، همزمان در كاروانهاى مختلف توزيع شد و براى رؤساى بعثههاى شركت كننده در مراسم حج امسال ارسال گرديد.
همچنين مراسم برائت به طور مستقيم از شبكههاى مختلف تلويزيونى داخلى و خارجى ايران براى مخاطبان خارجى پخش شد.
همزمان با برگزارى مراسم برائت از مشركان، بالگردهاى عربستان سعودى به طور مستمر بر فراز محل برگزارى مراسم و آسمان عرفات پرواز مىكردند. و زائران ايرانى و خارجى شركتكننده در مراسم با دهها دستگاه دوربين عكاسى و فيلمبردارى از صحنههاى زيباى اين مراسم عكس و فيلم تهيّه مىكردند.
جايگاه سخنرانى با تصوير بزرگى از قدس شريف و شعارهاى مرگ بر آمريكا و مرگ بر اسرائيل تزيين شده بود كه خبرنگاران از آنها عكس و فيلم مىگرفتند.
«بسم اللَّه الرحمن الرحيم
والحمدللَّه رب العالمين والصلاة على سيد المرسلين و على آله الطيبين و صحبه الصادقين.
موسم حج مانند همه سال با بشارتهاى معنوى فرارسيده و فرصتى گرانبها پيش روى جهان اسلام نهاده است. هرچند دلهاى مشتاق از همه جا به آن سو پر مىكشند، ليكن نيكبختانى كه به اين آرزو دست مىيابند، اندكى از بسيارند و اين خود مايه پيوستگى جاودانه اين چشمه هميشه جوشان است. ديدار ساليانه برادران در خانه محبوب، دلها را از سويى با قبله آفرينش و از سويى با ياران جدا افتاده پيوندى دوباره مىزند و در پيكر امت اسلامى، هم در معنويت و هم در سياستش طراوت و نشاط مىدمد.
وارستگى از آلودگىهاى مادى و يكسره در همه جا و همه كار، خدا را ديدن، هر
چند در مدتى چند روزه، توشه بزرگ براى آدمى است. همه آداب و مناسك حج براى آن است كه حج گزار به اين تجربه معنوى دست يابد و اين لذت را در كام جان دريابد. در بعد سياسى، محور اصلى در حج، نمايش هويت متحد امت اسلامى است؛ دورى برادران از يكديگر، عرصه را براى بدخواهان مىگشايد و تخم تفرقه ميان مسلمانان را بارور مىكند.
امت اسلامى از ملتها و نژادها و پيروان مذاهب گوناگون تشكيل يافته است. اين تنوع كه با پراكندگى جغرافيايى در بخش حساس و مهمى از كره زمين همراه است، مىتواند خود نقطه قوتى براى اين پيكره عظيم به شمار آيد و ميراث و فرهنگ و تاريخ مشترك آنان را در گسترهاى پهناور، از كارآمدى بيشتر برخوردار سازد و انواع استعدادها و قابليتهاى انسانى و طبيعى را در خدمت آن به كار گيرد.
استعمار غربى از آغاز ورود به كشورهاى اسلامى، همين نكته را مدنظر ساخته، يكسره به تحريك انگيزههاى تفرقهافكن پرداخته است. سياستمداران استعمارگر به خوبى مىدانستند كه اگر هويت يكپارچه جهان اسلام شكل بگيرد، راه بر سيطره سياسى و اقتصادى آنان بسته خواهد شد؛ پس در تلاشى همه سويه و بلند مدت، به اختلافها در ميان مسلمانان دامن زدند و زير چتر اين سياست خبيثانه، از غفلت تودههاى مردم و سست عنصرى زمامداران سياسى و فرهنگى، بهرهبردارى كردند و كار خود را در تسلط بر كشورهاى اسلامى پيش بردند.
سركوب حركتهاى آزادى خواهانه در كشورهاى اسلامى در قرن گذشته و پيشروى استعمارگران در سلطهگرى بر اين كشورها و ايجاد يا تقويت حكومتهاى مستبد در آنها و غارت منابع طبيعى و نابودسازى منابع انسانى آنها، و در نتيجه عقب نگه داشتن ملتهاى مسلمان از قفاله دانش وفناورى، همه در سايه تفرقه و بيگانگى- كه در مواردى به دشمنى و ستيز و برادركشى مىرسيد- پديد آمده است. با آغاز بيدارى اسلامى كه نقطه اوج آن سربرآوردن جمهورى اسلامى در ايران بود، اردوگاه استعمار غربى با تهديدى بزرگ روبهرو شد. شكست مكتبهاى سياسى شرق و غرب و غلط در
آمدن و فروريختن ارزشهايى كه استعمارگران، آن را تنها راه خوشبختى بشر وانمود مىكردند، خودآگاهى اسلامى را در ميان تودههاى مسلمان ريشهدار ساخت و ناكامىهاى پىدرپى مستكبران در پوشاندن و خاموش كردن اين فروغ الهى، نهال اميد را در دل ملتهاى مسلمان بارور ساخت.
نگاه به فلسطين امروز- كه در آن دولتى پايبند به اصل بىخدشه «آزادى از اشغال صهونيستى» بر سركار آمده- و مقايسه آن با غربت و انزوا و ناتوانى ملت فلسطين در گذشته، نگاه به لبنان كه مسلمانان از جان گذشته در آن توانستند ارتش مجهز اسرائيل را با همه كمكهايى كه آمريكا و غرب و منافقان به آن مىرساندند، شكست دهند و مقايسه آن با لبنانى كه صهيونيستها هرگاه اراده مىكردند تا هركجاى آن بىهيچ مانعى پيش مىرفتند، نگاه به عراق كه ملت غيور آن بينى آمريكاى مغرور را به خاك ماليده و ارتش و سياستمدارانى را كه با كبر و نخوت، از مالكيت خود بر عراق دم مىزدند، در باتلاقى از مشكلات سياسى و نظامى و اقتصادى گرفتار ساخته است، و مقايسه آن با عراقى كه حاكم خونخوار آن به پشتگرمى آمريكا، نفسهاى مردم را بند آورده بود، نگاه به افغانستان كه همه وعدههاى آمريكا و غرب در آن، فريب و دروغ از آب درآمده و لشكركشى كم نظير جبهه متحد غربى در آن، جز ويرانى كشور و فقر و كشتار مردم و اقتدار روز افزون مافياى مواد مخدر به بار نياورده است.
و بالاخره نگاه به جامعه جوان در كشورهاى اسلامى و نسل روبه افزايشى كه با گرايش به ارزشهاى اسلامى و نفرت روزافزون از آمريكا و غرب درحال رشد و بالندگى است؛ نگاه به اين همه مىتواند بخت واژگون و سياستهاى شكست خورده مستكبران غربى و پيش از همه آمريكا را به درستى به تصوير بكشد و شكلگيرى هويت متحد اسلامى را نويد دهد.
اكنون دولت آمريكا و سرمايه سالارى غرب و فعالان مفسد صهيونيست حقيقت زنده بيدارى اسلامى را حس مىكنند و با اعتراف به اين كه سلاح و قدرت نظامى در برابر اين حقيقت، كارآيى ندارد، همه توان خود را در حيلهها و شيوههاى سياسى به كار
مىگيرند. امروز روزى است كه امت اسلامى، چه نخبگان سياسى و فرهنگى و دينى و چه تودههاى مردم در آن، بايد بيش از هميشه هوشيار باشند و حيلههاى دشمن را بشناسند و با آن مقابله كنند. يكى از كارآمدترين حيلهها، افروختن آتش اختلاف است.
آنان با صرف پول و تلاش سراسيمه و بىدرنگ، در پىآنند كه مسلمانان را سرگرم اختلاف ميان خود كنند و بار ديگر با بهرهگيرى از غفلتها و كج فهمىها و تعصبها، ما را به جان يكديگر بيندازند. امروز هر حركت تفرقهانگيز در دنياى اسلام، گناهى تاريخى است. آنان كه عنودانه گروههاى عظيمى از مسلمين را به بهانههاى واهى تكفير مىكنند، آنان كه با گمانهاى باطل، به مقدسات فرقههايى از مسلمين اهانت مىكنند، آنان كه به جوانهاى از جان گذشته لبنان- كه مايه سربلندى امت اسلامى شدند- از پشت خنجر مىزنند، آنان كه براى خوشامد آميركا و صهيونيستها از خطر موهومى به نامه «هلال شيعى» سخن مىگويند، آنان كه براى شكست دولت مسلمان و مردمى در عراق ناامنى و برادركشى را دامن مىزنند، آنان كه دولت حماس را كه محبوب و منتخب ملت فلسطين است از هر سو زير فشار قرار مىدهند، چه بدانند و چه ندانند، مجرمانى به شمار مىروند كه تاريخ اسلام و نسلهاى آينده از آنان با نفرت ياد خواهند كرد و آنان را مزدوران دشمن غدار خواهد دانست.
مسلمانان در همه جهان بدانند كه دوران تحقير و عقبماندگى جهان اسلام به سر آمده و دوران تازهاى آغاز شده است. اين گمان باطل كه كشورهاى مسلمان بايد براى هميشه در پنجه اقتدار فرهنگى و سياسى غرب اسير باشند و در انديشه و عمل و رفتار فردى و جمعى از آنان تقليد كنند. به دست خود غربىها و براثر طغيان و افراد و غرور آنان، از ذهنيت تودههاى مسلمان زدوده شده است. غرب به ويژه پس از سردمدارى آمريكا، با ستمهاى آشكار و رفتارهاى بىمنطق و استكبار و غرور بىحد و حصر، در جهان اسلام به يك ضد ارزش تبديل شده است.
رفتار آنان با مردم فلسطين و متقابلًا رفتار آنان با دولت خونخوار صهيونيست، موضع آنان در قبار اعتراف رژيم صهيونيستى به سلاح اتمى و متقابلًا موضع آنان در برابر
استفاده غير نظامى ايران از انرژى هستهاى، حمايت آنان از حمله نظامى به لبنان و كمك تسليحاتى و سياسى به حمله كننده و متقابلًا ضديت آنان با مدافعان جان بر كف لبنانى، باجگيرى دائمى آنان از دولتهاى عربى و متقابلًا باج دهى هميشگى آنان به رژيم صهيونيستى، حمايت از اهانت كنندگان به مقدسات اسلام و حتى افترا و اهانت صريح بلندپايگان غربى همچون پاپ به اين آيين الهى و متقابلًا جرم شمردن تحقيق و ترديد درباره هولوكاست و كيان صهيونيستى، حمله نظامى و كشتار و ويرانى در عراق و افغانستان به نام دموكراسى، و توطئه برضد دولتهاى منتخب مردمسالار در فلسطين و عراق و آمريكاى لاتين و هرجاى ديگرى كه عوامل آمريكا و صهيونيست بر سر كار نيامده باشند، غوغاى مبارزه با تروريسم و متقابلًا گفت و گوى پنهانى و حتى كمك به تروريستهاى جرار در عراق و غيره.
اين رفتارهاى نامعقول و كينه توزانه بر ملتهاى مسلمان حجت را تمام كرده و به بيدارى اسلامى كمك رسانده است. امروز چه بخواهند و چه نخواهند، حركتى عميق و ريشهدار در دنياى اسلام آغاز شده و همين حركت است كه در زمان متناسب خود به استقلال و عزت و حيات دوباره امت اسلامى خواهد انجاميد. اين يك مقطع تاريخى تعيين كننده است. نخبگان، علما و روشنفكران وظيفه سنگينى در اين مقطع بر دوش دارند؛ هرگونه ضعف و سست عنصرى و غرضورزى و كوتاهى آنان مىتواند به فاجعه منتهى شود. علماى دين در برابر اختلاف افكنى مذهبى ساكت ننشينند؛ روشنفكران در دميدن روح اميد در جوانان كوتاهى نكنند؛ سياستمداران و زمامداران، مردم خود را در صحنه نگه دارند و به آنان تكيه كرده، دولتهاى اسلامى همبستگى خود را تقويت كنند و از اين قدرت حقيقى در برابر تهديد سلطه گران بهرهمند شوند.
امروزه سرويسهاى جاسوسى آمريكا و انگليس در عراق، لبنان، و در كشورهايى از شمال آفريقا و در هرجاى ديگرى كه بتوانند، با همه قوا در حال پراكندن ويروس اختلاف مذهبىاند. اجتماع حج بايد ما را در برابر اين بيمارى مهلك مصونسازى كند و آيه شريفه: ى وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَ
اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَى را پيوسته در برابر چشم ما قرار دهد. امروزه برائت از مشركان نداى قلبى و فطرى همه ملتهاى مسلمان است. موسم حج تنها نقطهاى است كه اين ندا مىتواند از سوى همه اين ملتها با صداى بلند طنين افكند.
اين فرصت را مغتنم بشماريد و با دعا براى امت اسلامى و دعا براى تعجيل در ظهور مهدى موعود (سلام اللَّه عليه و عجل اللَّه فرجه)، از هر كرانه خود را در اين اقيانوس عظيم شست و شو دهيد.
توفيق و خوشبختى و حج مقبول را براى همه شما مسئلت مىكنم.
سيد على خامنهاى
سوم ذيحجه 1427، مصادف با سوم دىماه 1385
پس از اين كه سرپرست زائران ايرانى بيتاللَّه الحرام پيام حضرت آية اللَّه خامنهاى را به زبان فارسى خطاب به زائران كشورمان در صحراى عرفات قرائت كرد، ترجمه پيام معظمله به زبان عربى نيز قرائت شد.
شنبه 9/ 10/ 85
دهم ذيحجه 1427
پيام تبريك سرپرست حجاج ايرانى بهمناسبت عيد سعيد قربان
نماينده ولىفقيه و سرپرست حجاج ايرانى با انتشار پيامى در صحراى منى ضمن تبريك فرارسيدن عيد سعيد قربان به مسلمانان جهان، بر ضرورت توجه آحاد مردم مسلمان به مسئوليتهاى معنوى و سياسى اجتماعى پيش رو تأكيد كرد.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى، عيد قربان را عيد رهايى از تعلقات غيرخدايى، قربانى كردن دلبستگىهاى دنيوى، شكوفايى ايمان و يقين و دلسپردن به رضايت محبوب توصيف و براى همگان برخوردارى از بركات و نعمتهاى اين عيد پرفضيلت را آرزو كرد.
به گزارش واحد ارتباطات خبرى بعثه مقام معظم رهبرى، در پيام نماينده ولى فقيه آمده است: «زائران كوى يار با درك عارفانه عرفات و وقوف با شعور مشعرالحرام، اينك با تضرع و دعا قلب خود را آماده پذيرش رحمت الهى در روز عيد عاشقى و بندگى خدا و پيروى از سنت نبوى مىكنند.»
سرپرست حجاج ايرانى همچنين در اين پيام با تقدير و تشكر از زائران ايرانى به دليل حضور باشكوه، هوشمندانه و توأم با نظم و اخلاق اسلامى در مراسم برائت از
مشركان- كه از اصول مسلم و اجزاى جدايىناپذير مراسم عبادى سياسى حج ابراهيمى محمدى است- اظهار اميدوارى كرد كه برگزارى اين مراسم، وحدت مسلمانان و تقريب مذاهب اسلامى را در برابر استكبار جهانى تحكيم بيشترى بخشد و زمينه خنثىشدن توطئههاى دشمنان و عوامل تفرقهافكن را فراهم آورد.
وى از حجاج خواست با استفاده از فرصت بهدست آمده در كنار سفره الهى و در عيد قربان، دست دعا بهسوى معبود بىهمتا بلند كرده، پيروزى مسلمانان جهان را از خداوند مسئلت نمايند.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى در بخش ديگرى از اين پيام، با اشاره به چالشهاى پيش روى جهان اسلام گفت:
در شرايطى كه دشمنان با بهكارگيرى مزدوران آگاه و ناآگاه در پى مقابله با رشد اسلامخواهى و جنبش بيدارى اسلامى برآمدهاند، بر علما و انديشمندان و نخبگان سياسى فرهنگى جهان اسلام فرض است كه تمام همت خود را حول محور قرآن كريم و سيره نبوى، صرف وحدت، همدلى و تقريب در ميان مسلمانان نمايند.
اميرالحاج ايران در اين پيام براى پيروزى مردم عراق، لبنان، افغانستان و فلسطين- كه پيروزى همه مسلمانان جهان است-، عزت روزافزون نظام مقدس جمهورى اسلامى و طول عمر بابركت ولى امر مسلمين دعا كرد.
خبر اعدام ديكتاتور عراق، صدام حسين منتشر و موجى از شادى را در ميان زائران ايرانى خانه خدا درپىداشت. اين اقدام شجاعانه واكنشهاى وسيعى نيز در بين زائران ديگر كشورها و رسانههاى عمومى و جهانى ايجاد كرد.
يك روزنامهنگار برجسته انگليسى در واكنش به اعدام صدام حسين، ديكتاتور سابق عراق از محاكمه نشدن وى براى ارتكاب بزرگترين جنايات جنگى از جمله حمله
به ايران و كشتار مردم انتقاد كرد.
«رابرت فيسك» در مقالهاى در روزنامه «اينديپندنت»، چاپ لندن نوشت: «صدام براى بعضى از بزرگترين جنايات جنگى خود از جمله اشغال ايران كه منجر به كشته شدن يك و نيم ميليون نفر شد، محاكمه نشد.»
وى با بيان اينكه با توجه به حمايت غرب از صدام در حمله به ايران، اين مسئله چندان عجيب نيست، افزود: «در سال 1980 صدام را ترغيب به اشغال نظامى ايران كرده، تسليحات شيميايى به وى فروختيم تا ضد ايران و كردها از آن استفاده كند.»
روزنامهنگار با سابقه انگليسى فاش كرد: «با وجود آنكه اين اعمال صدام بزرگترين جنايات جنگى وى محسوب مىشود، آمريكا همواره از مطرح شدن اين مسائل در دادگاه جلوگيرى كرده است؛ زيرا چنين روندى منجر به از ميان رفتن اعتبار غرب مىشد.»
فيسك با تصريح بر اينكه صدام ديكتاتورى بود كه آمريكا آن را ساخت و سپس نابود شد، نوشت: «اعدام صدام بهعنوان يك تصميم آمريكايى در تاريخ ثبت شد و زمان، اين تفكر را گسترش خواهد داد كه غرب به اين علت يك رهبر عربى را معدوم كرد كه وى ديگر از تصميمهاى واشنگتن اطاعت نمىكرد.»
از سالهايى كه انجام قربانى يكى از سختترين و طاقتفرساترين مراحل مناسك بهشمار مىآمد، زمان زيادى نگذشته است؛ زائرانى كه به ياد ابراهيم پا به عرصه قربانى مىگذاشتند، با مشكلات عديدهاى نظير تهيه دام مناسب براى قربانى، دسترسى به ذابح واجد شرايط و انجام صحيح عمل قربانى دست و پنجه نرم مىكردند. درواقع پيروزى بر اين مشكلات جز از طريق چانهزنى و اندكى رفتار رندانه ممكن نبود؛ آنچنان كه حتى برخى براى كاميابى در اين عمل از هيچ كارى فروگذار نمىكردند! بعد از انجام عمل
قربانى، زائران با لباسهاى احرام خونآلود و در حالى كه گاهى تا ساق پا در لاشههاى روىهمانباشته گوسفندان فرو مىرفتند، از قربانگاه باز مىگشتند و عملًا همّت زائران بر اين بود تا قربانى را انجام دهند و از معركه بگريزند!
ماجرا به همينجا ختم نمىشد؛ دولت سعودى بايد وارد عمل شده، به سوزاندن يا دفن لاشههاى برجاى مانده اقدام مىكرد. كه اين امر علاوه بر تحميل هزينههاى مستقيم اثرات سوئى نيز چون تخريب محيط زيست داشت و چهرهاى مكدر از تعاليم آسمانى اسلام برجاى مىگذاشت.
سرانجام همين حساسيتها و دغدغههاى مبارك مسلمانان و كشورهاى اسلامى باعث شد تا دولت عربستان با اجراى سياست احداث قربانگاههاى مدرن و مكانيزه و انتخاب متولى توانمند براى مديريت طرح قربانى، زمينه را براى يك حركت عظيم خداپسندانه فراهم كند؛ آنچنان كه امروز گوشت حاصل از عمليات قربانى در طرح متمركز به مصرف نيازمندان بيش از 30 كشور مسلمان مىرسد. فرآيندى كه تا 8 ماه ممكن است بهطول بيانجامد؛ بنابراين اگر چند ماه پس از سفر نورانى حج، ناگهان جلوه لبخند الهى را در زندگى خود ديديد، شايد به بركت دعاى گرسنهاى باشد كه در گوشهاى از عالم گوشت قربانى شما به دست او رسيده است.
دولت عربستان سعودى براى اجراى طرح جديد، بانك توسعه اسلامى را كه وابسته به سازمان كنفرانس اسلامى است، برگزيد و تسهيلات كافى سختافزارى و نرمافزارى را براى انجام بهينه طرح يادشده در اختيار اين بانك قرار داد. مزيتهاى طرح جديد باعث شد تا سازمان حج و زيارت كشورمان جزو پيشگامان استفاده از طرح متمركز باشد؛ چرا كه اين طرح در ارائه چهرهاى درخشان از مديريت و همبستگى اسلامى بسيار مؤثر مىنمود.
شش سال از طرح جديد مىگذرد و در اين سالها مديريت طرح قربانى در سازمان
حج در اختيار آقاى رضانيا بوده است؛ رضانيا به تمامى زواياى طرح قربانى اشراف كامل دارد. او تأكيد دارد نوآورىهايى كه تاكنون در اجراى طرح بهوجود آمده است، در سالهاى بعد هم ادامه خواهد داشت.
رضانيا و همكارانش سعى كردهاند تدريجاً روالهاى اجرايى را اصلاح كنند و هر روز بهتر از ديروز باشند؛ راهاندازى كاروان ذابحين از طريق برگزارى آزمون عملى بين 600 ذابح واجد شرايط، تعامل مستمر با مراجع عظام تقليد از طريق معاونت آموزش و پژوهش بعثه با هدف ايجاد تسهيلات جهت خروج از احرام و انجام ذبح شبانه، واريز وجه قربانى در ايران بهجاى دريافت پول از زائران در عربستان، كاهش و بهينهسازى تعداد افراد حاضر در سالنهاى قربانى و اصلاح نظام ارائه كوپن قربانى، گوشهاى از اقداماتى است كه در طول اين سالها انجام و باعث شده طرح قربانى به شكل يك طرح كارآمد، منظم و آسان درآيد.
او مىگويد با اجازهاى كه امسال از بعضى از مراجع عظام تقليد براى ذبح شبانه گرفته شده، روال كارها از سالهاى قبل هم سادهتر خواهد شد. همچنين مانند سالهاى گذشته، امسال هم تمهيدات لازم براى مشاركت ايرانيان خارج از كشور در طرح قربانى در نظرگرفته شده است.
مدير طرح قربانى مىگويد: «همه حجاج ايرانى، قربانى خود را از طريق طرح متمركز انجام مىدهند كه اين استقبال، نشان از اعتماد حجاج به خدمتگزاران دارد.» او وعده مىدهد كه در سالهاى آتى، واريز پول از طريق كارتهاى اعتبارى الكترونيكى صورت بپذيرد كه در اينصورت گم شدن كوپن ديگر معنايى نخواهد داشت.
گوشتى كه پس از طى مراحل بهداشتى بستهبندى مىشود، در مدت زمانى بين
6 تا 8 ماه بين نيازمندان مسلمان توزيع مىگردد. توزيع گوشت حاصل از طرح قربانى ايرانيان توسط كميته امداد صورت مىگيرد. آنچنان كه همين امسال 60 هزار قربانى براى جنگزدگان لبنان و 20 هزار ديگر براى مسلمانان كشور آذربايجان فرستاده شده است.
رضانيا درباره اينكه چرا گوشت قربانى به كشور خودمان آورده نمىشود، مىگويد: «بهخاطر حساسيتهاى سازمان دامپزشكى تا سال گذشته فقط موفق به اخذ مجوز ترانزيت گوشت از خاك ايران شده بوديم، اما با تلاشهاى صورتگرفته مقرر شده است امسال يك تيم از سازمان دامپزشكى بروند و به فعاليتهاى كشتارگاه نظارت كنند تا در صورت تأييد تيم ناظر، گوشت قربانى را بين نيازمندان كشور خودمان توزيع كنيم.»
نظم و هماهنگى حجاج ايرانى همواره زبانزد كشورهاى ديگر بوده است. يكى از مهمترين عرصههاى جلوه اين نظم طرح قربانى است. مدير طرح قربانى با طيب خاطر توضيح مىدهد:
ظرفيت استاندارد سالنهاى در اختيار ما معادل انجام 62500 فقره قربانى در هر روز است در حالى كه سال قبل با نظم و همت مثالزدنى، عوامل اجرايى كاروانها و همكارانمان موفق به انجام 75500 فقره ذبح شرعى شديم.
اين مسئله باعث تحسين بانك توسعه اسلامى و ديگر كشورها شد؛ تا جايى كه بعضى از كشورها از جمهورى اسلامى ايران درخواست كردهاند تا در مديريت طرح قربانى با آنها همكارى كند و بانك توسعه هم به تمامى كشورها توصيه مىكند كه ايران را بهعنوان الگوى موفق طرح قربانى مدنظر داشته باشند.
او صف طولانى مديران در ابتداى صبح عيد قربان را يادآورى و اظهار مىكند كه هيچيك از همكارانش تصور نمىكردند كه اين حجم قابل توجه از مديران كاروانها ابتداى صبح براى قربانى آماده باشند.
سالنهاى قربانى، بلافاصله بعد از نماز عيد قربان گشوده مىشوند. البته مديران (يا عوامل اجرايىشان) از چند ساعت قبل آنجا حاضر مىشوند و زنبيل مىگذارند! مديران در سالن مسؤولان استانى سازمان هستند تا ارتباط بين مديران كاروانها و مديران ستادى را بهخوبى برقرار كنند. براى سهولت كار، ذابحين لباس سبز، رابطين لباس سفيد و سلاخان غيرايرانى لباس قرمز بر تن دارند. سختى كار، محدوديت فضا و الزامات بهداشتى باعث شده تا براى ورود به سالنهاى كشتار محدوديت برقرار شود. درواقع از هر كاروان فقط افراد زير مجوز ورود به طرح را دارند:
مديران، معاونان، روحانيون و روحانيون معين، يك نفر بهعنوان خدمه قربانى و به ازاى هر 50 نفر يك نفر بهعنوان وكيل و مسؤول انجام «پروژه وقوف اضطرارى» و 5 نفر از روحانيون كاروان ذابحين. 95 نفر ذابح بايد در روزهاى دهم و يازدهم تا قبل از ظهر هريك بيش از هزار فقره ذبح انجام دهند و اين در حالى است كه ذابحين و كليه عوامل اجرايى قربانى به سبب حضور در قربانگاه در روزهاى نهم تا يازدهم ذيحجه از انجام اعمال محرومند.
تعداد قابل توجه زائران ايرانى- كه نزديك به صدهزار نفر هستند- مديران طرح قربانى را به اين فكر واداشته كه دام مورد نياز براى عمليات قربانى ايرانيان را از كشور خودمان تأمين كنند؛ اتفاقى كه دو فوريت مهم را در پى دارد: يكى تأمين شرايط شرعى دام و ديگرى ايجاد يك بازار اقتصادى مناسب براى كشور؛ چرا كه چرخه پرورش،
فروش و عمليات صادرات صد هزار دام زنده مىتواند فرصتهاى شغلى مستقيم و غيرمستقيم زيادى ايجاد كند. اما مديران طرح قربانى با دو مشكل عمده مواجهاند كه ممنوعيت صادرات دام از كشورمان و ممنوعيت ورود دام زنده به عربستان از آن جملهاند. رضانيا مىگويد:
با مساعدت و همكارى مسؤولان كشورمان، بهخصوص مساعدت شخص وزير جهاد كشاورزى مسئله صدور دام حل شده و اخذ مجوز ورود دام به عربستان هم مراحل آخر خود را طى مىكند. اين مسئله اگر در حج امسال هم محقق نشود، براى حج 86 حتماً صورت خواهد پذيرفت. بدين ترتيب چرخه قربانى حجاج ايرانى كاملًا بومى خواهد شد و دام زنده مورد نياز از ايران تأمين مىگردد و با نظارت دامپزشكى كشور و توسط ذابحين ايرانى، عمليات قربانى صورت مىپذيرد و انشاءاللَّه نهايتاً توسط كميته امداد بين هموطنان نيازمند توزيع مىگردد.
طرح نوين قربانى آنچنان موفق عمل كرده كه وقتى مراجع عظام تقليد هم در جريان مزاياى طرح قرار گرفتهاند، به مقلدان خود مشاركت در اين طرح را (بهجاى ساير الگوها مانند انجام ذبح در ايران) توصيه فرمودهاند.
آيين پاسداشت سربلندى ابراهيم در آزمون الهى امروز به عرصهاى براى تجلى سربلندى و عزت مسلمين تبديل شده است. طرح نوين قربانى مىتواند الگوى مناسبى براى حركت در ساير ساحات براى ملت مسلمان بهشمار آيد؛ آنچنان كه در هرجا وحدت كلمه بر پايه انديشههاى پوياى اسلام و با استفاده از نوآورىهاى بشرى سرلوحه كار قرار گيرد، بىگمان ظفر نزديك و نصر در پيش روست.
قابل تحمل به نظر مىرسيد.
پنج طبقه براى رمى جمرات (طبقه زيرزمين، طبقه همكف، و سه طبقه اول، دوم و سوم) به خوبى گنجايش حجم رو به افزايش حجاج را خواهد داشت؛ به ويژه اگر برنامه زمانبندى سيرحجّاج هم عملى گردد.
و اگر امسال مشكلى همچون انتقال زائران بيتاللَّه از عرفات به مشعر الحرام پيچيدهتر از سالهاى گذشته و آزاردهندهتر از هميشه بود، دليلش كم توجّهى مسؤولان سعودى در حل ريشهاى اين مشكل است.
رضايتمندى زائران بيتاللَّه و سكوت حاكى از رضايت مراجع محترم تقليد هم نشان داد كه با وجود سختگيرىها و احتياطات واجب و مستحب برخى از اين بزرگواران، باز هم حلّ مشكل مردم را در اولويّت قرار مىدهند و اينكه ستون جمره با عرض كم يكباره به ستونى به عرض 25 متر تبديل شود، برايشان جاى اشكال باقى نمىگذارد.
مسؤولان بعثه و سازمان حج و زيارت مسئوليت سنگينى در اطّلاع از جزئيّات همه اينگونه طرحها، حتّى پيش از عملى شدن آنها دارند؛ تا در صورت مشكلدار بودن آنها از ديدگاه مراجع محترم تقليد، خاصّه مقام معظم رهبرى، بتوانند اقدامات لازم را در فرصت مناسب انجام دهند.
اطّلاع رسانى مناسب و دقيق به مراجع محترم تقليد، روحانيون معظّم، مديران كاروانها و زائران بيتاللَّهالحرام توسط مراجع ذيربط، چه نسبت به مشكلات موجود و
كيفيّت برخورد با آنها و چه نسبت به طرح هايى كه در حل اين مشكلات انجام شده يا بايد بشود، مىتواند موجب كاهش اضطراب و سردرگمىها از يك طرف و كمشدن و يا از بين بردن صدمات، تلفات و خللهاى احتمالى در اعمال و مناسك حجاج از طرف ديگر باشد.
دوشنبه 11/ 10/ 85
دوازدهم ذيحجه 1427
برگزارى سومين جلسه شوراى هماهنگى بعثه در مكّه مكرمه
سومين جلسه شوراى هماهنگى بعثه مقام معظم رهبرى در مكّه مكرمه در تاريخ 11/ 10/ 85 با شركت كليه اعضا در حضور نماينده محترم ولى فقيه و سرپرست حجاج تشكيل شد. اهم مباحث مطرح شده و تصميمات گرفتهشده در اين جلسه به شرح ذيل است:
نماينده محترم ولى فقيه و سرپرست حجاج با اشاره به پايان بخش اعظم عمليات حج، از تلاشها و كوششهاى جناب آقاى خاكسار قهرودى، رييس محترم سازمان حج و زيارت و همكاران محترم ايشان، سفير محترم ايران در عربستان و سركنسول محترم جمهورىاسلامى در جده، تقدير وتشكر و اظهار اميدوارى نمودند كه با تداوم تلاشها، خدمترسانى به حجاج محترم تا پايان عمليات حج به شكل شايستهاى ادامه يابد.
پس از ارائه گزارش مربوط به برنامههاى اجراشده در ايام تشريق، خصوصاً مراسم برائت از مشركان و دعاى عرفه، نماينده محترم ولى فقيه از مجريان برنامهها بهويژه آقايان: آخوندزاده و سليمى و همكاران ارجمند آنان و ساير معاونتها كه در اين امر همكارى داشتهاند، قدردانى نموده، اظهار داشتند: «با تدابير انديشيده شده مشكل
حاد و ويژهاى وجود نداشت؛ بااين حال لازم است در سالهاى آتى موارد ذيل نيز بيشتر رعايت شود:
الف) ضمن كنترل دقيق اشعارى كه قرار است در مراسم قرائت شود، مداحان و قاريان محترم دعا توجيه شوند كه از بيان مطالب اختلافبرانگيز و غير صحيح (بهصورت صريح و يا با كنايه) اكيداً خوددارى نموده، قارى دعاى عرفه فرازهايى از ترجمه دعا را نيز قرائت نمايد.
ب) معاونت اجرايى تدابيرى اتخاذ نمايد كه هنگام برگزارى مراسم برائت، از ايجاد راهبندان و ترافيك در خيابانهاى اصلى عرفات جلوگيرى شود.
ج) زائران شركتكننده در مراسم برائت از مشركان توجيه شوند كه در پايان برنامه از حمل پلاكاردها و شعارهايى كه بين آنان توزيع مىشود، خوددارى نمايند.
د) استحكام چادرهاى ويژه برگزارى مراسم دقيقاً كنترل و با برقرارى پستهاى انتظامات از ورود افراد از لابهلاى چادرها جلوگيرى شود.
ه) روابط عمومى بعثه مقام معظم رهبرى نسبت به توزيع دعاى عرفه با ترجمه (مورد تأييد معاونت آموزش و پژوهش) در بين شركتكنندگان در مراسم دعا اقدام نمايند.
و) براى جلوگيرى از اختلاط خانمها و آقايان در مراسم برائت از مشركان؛ بهويژه هنگام ورود و خروج از درها برنامهريزى شود.
ز) توجيه بيشتر مديران و روحانيون كاروانها براى شركت به موقع زائران در مراسم.
ح) مداحان در پايان مرثيهسرايى در دعاى عرفه به ذكر «العفو» بسنده نمايند.
سعودى اقدام نمايند.
همچنين مقرر شد كه مسؤولان كليه قسمتها درصورت مراجعت به ايران، جانشين خود را خدمت حضرت آيةاللَّه امينى معرفى و تأكيد نمايند تا پايان تاريخ تعيينشده به همراه پرسنل ذيربط در مدينه منوره حضور داشته، معاونت اجرايى نيز از اعزام آقايان پيش از تاريخ مقرر اكيداً خوددارى نمايند.
پس از مراجعت نماينده محترم ولى فقيه و سرپرست حجاج به ايران، فعاليتهاى بعثه مقام معظم رهبرى در مكّه مكرمه به مسئوليت حجةالاسلام والمسلمين جناب آقاى نواب، تا تاريخ بيست و چهارم ذيحجه ادامه يابد و بهصورت فعال پاسخگوى مراجعان محترم باشند و مسؤولان محترم قسمتها نيز پس از مراجعت به ايران و يا مدينه، نسبت به تعيين و معرفى جانشين اقدام و تأكيد نمايند كه تا تاريخ مورد نظر در مكّه مكرمه حضور داشته باشند.
مدير محترم امور حج و زيارت صدا و سيما ضمن هماهنگى با مسئولين ذيربط، ترتيبى اتخاذ نمايند كه اخبار مربوط به ادامه عمليات حج بهصورت مناسب پوشش داده شود و دو دعاى كميل مدينه بعد نيز بهصورت مستقيم از شبكههاى سيما پخش گردد.
امير قلعهنويى، سرمربى تيم ملى فوتبال ايران كه براى اعمال حج تمتع به عربستان سفر كرده است، شامگاه يكشنبه در منطقه منى با آيةاللَّه محمدى رىشهرى ديدار كرد.
قلعهنويى در اين ديدار ابراز اميدوارى كرد كه تجربههاى معنوى كسب شده در اين سفر، در زندگى و فعاليت ورزشى آينده وى مفيد و مؤثر باشد.
رىشهرى نيز در اين ديدار براى وى و اعضاى تيم ملى فوتبال ايران بهعنوان نمايندگان جمهورى اسلامى در ميدانهاى ورزشى آرزوى موفقيت كرد.
مدير دفتر نمايندگى سازمان حج و زيارت در عربستان گفت: «امسال اعمال زائران ايرانى در ايام تشريق به بهترين شكل و با نظم و انضباط خاص انجام شد.»
محمدمهدى امينيان در گفت و گو با خبرنگار زائر گفت: «تمام زائران ايرانى قربانىهايشان را انجام داده، در حال حاضر همه از منطقه منى خارج شدهاند.»
وى افزود: «اگرچه به علت تراكم ترافيكى خيابانها، جمعى از زائران پس از رمى جمرات بهصورت پياده به محل اسكان راهنمايى شدهاند، اما تقريباً با سهولت و روانى خاصى كليه زائران به مقصدهاى خود رسيدهاند.»
وى افزود: «ويژگى برجسته امسال در منطقه منى تغييرات در رمى جمرات بود كه باعث سهولت انجام اعمال توسط زائران شد. همچنين امسال براى اولين بار غذاى گرم در ظروف آلومينيومى و كائوچويى به زائران داده شد كه هم حمل و نقل غذا را تسريع كرده بود و هم از جهت بهداشتى كاملًا مناسب بود. علاوه بر اينها امداد گمشدگان سه ايستگاه در خيابان عزيزيه داير كرده بود و با گشتهاى متعدد در مسير برگشت، زائران را به مقاصد خود هدايت مىكردند.»
امينيان گفت: «تعدادى از زائران بهخاطر تراكم بالاى جمعيت از كاروان خود جدا شده بودند كه با كمك نيروهاى امداد در حال پيدا كردن و رساندن آنها به كاروانهايشان هستيم.»
گفتنى است كه در طول مدت ايام تشريق، پنج نفر از زائران ايرانى در عرفات و مشعر و منى فوت كردهاند و هشت نفر از زائران هم به خاطر بيمارى در بيمارستان بسترى شدهاند. زائران ايرانى پس از سه روز حضور در منطقه عرفات، مشعر و منى روز دوشنبه به شهر مكّه بازگشتند تا اعمال حج تمتعشان را كامل كنند.
سهشنبه 12/ 10/ 85
سيزدهم ذيحجه 1427
مصاحبه مطبوعاتى و راديو- تلويزيونى سرپرست حجاج ايرانى
نماينده ولى فقيه و سرپرست زائران ايرانى در يك مصاحبه مطبوعاتى و راديوتلويزيونى حج 85 را حجى روان، پرمفهوم و پربركت براى جمهورى اسلامى خواند.
آيةاللَّه رىشهرى روز سهشنبه به مناسبت پايان يافتن مناسك حج 85 و بازگشت زائران ايرانى از منى و عرفات در مصاحبه با خبرنگاران روزنامهها، خبرگزارىها و بخشهاى مختلف صدا و سيما كه در مراسم حج امسال شركت داشتند به سئوالات آنان درباره ويژگىها و دستآوردهاى مراسم حج امسال پاسخ داد و گفت:
واقعه حج يكى از مهمترين رويدادهاى جهان اسلام است و به همين دليل مقام معظم رهبرى با عنايت خاصى كه به اين رويداد مهم دارند، هرساله جامعترين و عميقترين پيام خود را به مسلمانان جهان در موسم حج صادر مىكنند كه در مراسم برائت از مشركان قرائت و به همه مسلمانان جهان ابلاغ مىشود.
آيةاللَّه رىشهرى با تأكيد بر ضرورت تشريح ابعاد معنوى و رمز و رازهاى حج در
رسانهها اعلام كرد: «بعثه مقام معظم رهبرى براى آموزش خبرنگارى حج آمادگى دارد؛ تا خبرنگاران به دليل نقش مهمى كه در انعكاس تحولات و رويدادها دارند، با معرفت بيشترى تحولات معنوى و حال و هواى حج را به مردم ايران و جهان منعكس كنند.»
وى در تشريح دستآوردهاى بين المللى حج اظهار داشت: «ايام حج بهترين زمان براى بهرهگيرى از ديدگاهها و نظرات نخبگان جهان اسلام است كه در همايشهاى بينالمللى بعثه توانستيم با سه هزار تن از صاحبنظران و انديشمندان جهان اسلام درباره موضوعات مهم جهان اسلام تبادل نظر داشته باشيم.
آيةاللَّه رىشهرى گفت: «مسؤولان و كارشناسان حج كشورهاى اسلامى در مذاكرات و ديدارهايى كه داشتند، موضوعات مختلفى را مطرح كردند كه مهمترين آنها تحسين آنان از نظم، انضباط و سازماندهى زائران ايرانى در ايام حج و درخواست استفاده از تجارب ايران در زمينه حج بود كه قرار شد در قالب كميتههاى مشترك عملياتى شود. روش آموزش زائران ايرانى امروز الگويى براى ساير كشورهاى اسلامى است كه اين تجارب تدوين و در اختيار علاقهمندان قرار خواهد گرفت.»
آيةاللَّه رىشهرى گفت: «مراسم برائت از مشركان، امسال با شكوه خاصى برگزار شد و پيام ولى امر مسلمين در آن قرائت و به زبانهاى مختلف در سطح گسترده منتشر شد. از نظر اجرايى با توجه به تمهيدات سازمان حج و زيارت يكى از بهترين حجها در سالهاى اخير را برگزار كرديم و نظرسنجى كارشناسان بعثه نشان مىدهد كه حج امسال يكى از كممشكلترين حجها بود و زائران ايرانى رضايت نسبى بالايى از مسائل اجرايى و فرهنگى حج داشتند.
رضايت نسبى زائران به اين معنا نيست كه در بخش اجرايى مشكلى وجود نداشت، بلكه بدين معناست كه با توجه به محدوديتهاى موجود در عربستان و جمعيت بالاى شركتكننده در حج، امسال كمترين مشكل را داشتيم و دستاندركاران تلاش كردند بهترين شرايط رفاهى را براى زائران فراهم كنند.»
وى ضمن انتقاد از دريافت ويزاى مستقيم از دولت عربستان گفت: «از اينكه تعداد
بيشترى از متقاضيان حج توفيق زيارت پيدا كنند، خوشحال مىشويم. اما اگر امكانى براى شركت ايرانيان در حج وجود دارد، بايد براساس اولويت به كسانى داده شود كه ده سال در نوبت ماندهاند.»
رىشهرى درباره پاسخ سئوال خبرنگار صدا و سيما كه به حج امسال چه نمرهاى مىدهيد، گفت: «نمره حج را بايد خدا و مردم به ما بدهند، اما چيزى كه مىتوانم بگويم اين است كه همه كارگزاران حج تمام تلاش خود را براى برگزارى باشكوه حج ابراهيمى بهكار بستند و ما نسبت به گذشته يك گام اساسى به جلو برداشتهايم.»
ستاد مكّه با صدور اطلاعيهاى اعلام كرد:
حجاج مدينهقبل كه در مكه مكرمه بهسر مىبرند، اعم از اينكه با خطوط سعودى يا ايراناير از جده به ايران بازمىگردند، وسايل خود را بايستى قبلًا آماده و بستهبندى نمايند و 30 ساعت قبل از انجام پرواز در مقابل ساختمان محل اقامت مكّه به كاميونهاى ارسالى از طرف شركتهاى هوايى تحويل دهند و مدير كاروان رسيد آن را دريافت كند.
در ادامه اين اطلاعيه آمده است:
بار ديگر يادآور مىگردد كه برابر اعلام شركتهاى ايراناير و خطوط هوايى سعودى، بار مجاز زائران شامل دو عدد ساك در ابعاد استاندارد و مصوب و وزن مجموعاً 40 كيلوگرم به اضافه يك ساك دستى 5 كيلوگرمى است.
بديهى است همراه داشتن وسايل خارج از وزن و اندازه مذكور چنانچه داراى شكل، وزن و اندازه استاندارد باشد با خريد تگ قرمز به ارزش 200 ريال سعودى از دفاتر هواپيمايى واقع در هتل سمر (مكّه) قابل حمل است؛ هرچند ديرتر به مقصد خواهد رسيد. ولى چنانچه بار اضافه فاقد مختصات اعلام شده باشد، حتى در قبال خريد تگ قرمز نيز به هيچ وجه تحويل گرفته نخواهد شد.
زائران عزيز بايد به اين نكته توجه داشته باشند كه همراه داشتن بار اضافى و يا گذاشتن وسايل ممنوعه داخل ساك- چون با اشعه كنترل مىشوند- باعث معطلى و اذيت و نهايتاً اجحاف به ساير مسافرانى است كه مقررات را رعايت مىكنند.
اطلاعيه ستاد مكّه در پايان چند نكته ديگر را متذكر شد كه عبارت بود از:
زمان حضور زائران در فرودگاه جده 6 ساعت پيش از پرواز مىباشد. حضور پيش از موعد موجب ناراحتى زائران و حضور ديرهنگام نيز مشكلاتى را دربردارد.
زائران بايستى مراقب ساكهاى دستى و دوربين و موبايل و ... خود در فرودگاه باشند.
مديران بايستى ساختمان و همينطور اتوبوسها را هنگام تخليه بازبينى كامل نمايند.
از آوردن مواد غذايى و ظروف به محوطه فرودگاه خوددارى شود.
نسبت به توجيه زائران در مورد عدم پراكندگى و جدا نشدن از كاروان تذكر داده شود.
چهاردهم ذيحجه 1427
140 تن از روحانيان و معينههاى نمونه حج سال جارى، روز چهارشنبه با آيةاللَّه محمدىرىشهرى، نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى ديدار و گفت و گو كردند.
در اين جلسه ابتدا تنى چند از روحانيان و معينههاى نمونه كه از ميان كليه روحانيان حج سال جارى برگزيده شده بودند، ضمن ارائه تجربيات خود، پيشنهادهايى را در زمينه مسائل فرهنگى و اجرايى حج مطرح كردند.
كاهش ظرفيت كاروانها و تهيه هديهاى معنوى براى حجاج بيتاللَّه الحرام از جمله پيشنهادهاى مطرحشده در اين جلسه بود كه مورد موافقت نماينده ولى فقيه قرار گرفت.
آقاى رىشهرى از سازمان حج و زيارت خواست تا كاهش ظرفيت كاروانهاى حج را در دستور بررسى قرار دهد.
سرپرست حجاج ايرانى، معاونت آموزش و پژوهش بعثه را نيز مأمور كرد كه تهيه يك هديه معنوى و نيز يك سرى آموزشها و رهنمودها براى نگاه داشتن نورانيت حج در بازگشت از اين سفر معنوى را در دستور كار خود قرار دهد.
وى در اين جلسه از آغاز به كار تهيه دائرةالمعارف حج در ماههاى آينده خبر داد و گفت كه اين دايرة المعارف نيازهاى آموزشى و تخصصى زائران و روحانيان را تأمين مىكند.
آيةاللَّه رىشهرى همچنين از زحمات تمامى روحانيان و خواهران معينه قدردانى كرد و گفت: «در سالهاى اخير با توجه به گزينشهاى معاونت روحانيان، علما و فضلاى بزرگى در جمع روحانيان حج قرار گرفتهاند.»
در ابتداى اين نشست حجةالاسلام والمسلمين محمد صادق عربنيا معاون روحانيون بعثه، گزارشى از روند شناسايى و انتخاب روحانيان و معينههاى برتر ارائه داد.
وى گفت كه انتخاب روحانيان نمونه براساس مصوبات شوراى برنامهريزى و با 10 محور مشخص صورت گرفته است.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى همچنين در نشست جمعى از مبلغان مذهبى حج سال 85 با استناد به روايتى از رسول مكرم اسلام صلى الله عليه و آله به تشريح ويژگىهاى مبلغ دينى از ديدگاه اسلام پرداخت و افزود: «هدف اصلى مبلغ بايد نزديكتر كردن دلها به خدا و ساخت انسانهايى عاشق خداوند باشد. تبليغ براى اسلام توفيق بزرگى است و توفيق مضاعف، خدمت در مسير تحقق اهداف بلند حج ابراهيمى- محمدى است.
نماينده ولى فقيه با اشاره به حديثى از رسول اعظم صلى الله عليه و آله گفت: «توفيق هدايت يك نفر، ارزش بالاترى نسبت به تمامى ارزشهاى مادى دارد.»
آقاى رىشهرى انتقال معارف ناب اهلبيت عليهم السلام را در كنار حل شبهات درباره اسلام ويژگى ديگر مبلغ دينى دانست و افزود: «كسى مىتواند مبلغ دين خدا باشد و امر اهلبيت عليهم السلام را احيا كند كه در شناخت دين همهسونگر باشد و بهگونهاى اجتهادى با معارف اهلبيت عليهم السلام آشنا باشد كه بتوان گفت بيان مبلغ، همان فرمايش رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله و اهل بيت معظم آن حضرت است.
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى از ذابحانى كه در حج تمتع امسال
مسئوليت طرح قربانى حجاج ايرانى را برعهده داشتند، تشكر كرد.
94 ذابحى كه از 20 استان كشور به حج مشرف شدهاند، در روز عيد قربان 85 هزار گوسفند را به نيابت از حجاج ايرانى ذبح كردند و در روز دوم، قربانى كل حجاج ايرانى را به پايان رساندند.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى در جمع ذابحان، فعاليت آنان را بسيار ارزنده خواند و گفت: «قربانى، يكى از نقاط ضعف حج در گذشته بود و گوشتها مصرف نمىشد؛ اما با برنامهريزىهاى صورت گرفته در طول سالهاى گذشته، به يكى از نقاط قوت حج زائران ايرانى تبديل شده است. لازم است طرح موفق قربانى همهساله با قوت هرچه بيشتر انجام شود.»
وى از سازمان حج و زيارت خواست كه با برنامهريزى مناسب، سال آينده گوسفند قربانى حجاج ايرانى از ايران وارد شود. 94 ذابح حج سال جارى از بين دو هزار متقاضى انتخاب شدهاند كه 58 درصد اين عده آزاده، رزمنده، جانباز و فرزند شهيد هستند. در سال جارى دو دامپزشك، كاروان ذابحان را همراهى مىكنند و طى هفت سال اجراى طرح قربانى تاكنون جمعاً 250 ذابح به حج مشرف شدهاند.
ميانگين ذبح هر ذابح در روز عيد قربان 905 گوسفند بود. در كاروان ذابحان نيز پنج روحانى، وظيفه راهنمايى و آموزش اعتقادى را بهعهده داشتند.
رييس سازمان حج و زيارت در يك گفت و گوى مطبوعاتى و راديو تلويزيونى، حج 85 را در كليه جهات موفق و نشانه عظمت و عزت ايران اسلامى دانست.
مصطفى خاكسار قهرودى اظهار داشت كه بسيارى از مسؤولان ايرانى و خارجى، حج امسال را حجى روان و قابل تحسين توصيف كردهاند. در حج امسال در دو بعد فرهنگى و عمليات ميدانى شاهد تحول بوديم و با اقداماتى كه دولت عربستان، بهخصوص در بخش رمى جمرات انجام داده بود، حدود دوميليون و 500 هزار زائر
شركتكننده در كنگره حج، توانستند حج مقبول، خوب و كممشكلى را انجام دهند.
قهرودى تصريح كرد: «به دلايل متعدد، زائران ايرانى در منطقه عرفات تا مزدلفه با مشكلاتى از جمله توقفهاى طولانى در مسير مواجه بودند كه با پيگيرى نيروهاى سازمان حج و زيارت، مشكل برطرف شد و زائران ايرانى، البته با سختى بيشتر، اين مرحله از حج را نيز با موفقيت سپرى كردند.
سازمان حج و زيارت مشكلات زائران ايرانى را به دولت سعودى منعكس كرده و خواستار رفع مشكلات موجود در آينده شده است.»
رييس سازمان حج و زيارت گفت: «زائران ايرانى در بين زائران شركتكننده در حج، در نظم و انضباط انفرادى و گروهى سرآمد هستند و مقامهاى سعودى نيز بارها به نظم زائران ايرانى اذعان كردهاند.»
خاكسار قهرودى گفت: «تلاش زيادى انجام شد تا با اجراى برنامههاى متنوع، رفاه زائران ايرانى در حج امسال افزايش يابد كه در اين زمينه موفق بوديم، اما در زمينه انتقال گوسفندان قربانى از ايران نتوانستيم برنامهاى را كه پيشبينى كرده بوديم انجام دهيم.
علت عدم موفقيت در اين زمينه نيز محدوديت زمانى و مسير طولانى مكانيزمهاى اجرايى و ادارى در دو كشور بود.»
وى در زمينه اسكان زائران در منطقه مركزى حرمين شريفين گفت: «تمركز زائر در منطقه پرتراكم مركزى حرمين شريفين، بهويژه در مكه مكرمه بهمعنى آسايش زائر نيست، زيرا تحقيقات سازمان حج و زيارت نشان مىدهد با ويژگىهاى زائر ايرانى از جمله ذائقه زائران و اينكه زائران ايرانى بهطور ميانگين روزانه سه نوبت در حرمين حضور مىيابند و با توجه به هزينهاى كه مايل به پرداخت آن هستند، در حال حاضر بهترين موقعيت را از نظر اسكان دارند.»
وى تأكيد كرد كه زائر ايرانى در نقطه دورتر از حرم، اما آرام و تميزتر و برخوردار از وسيله نقليه، آسايش و امنيت بيشترى دارد و بهتر مىتواند به عبادات خود برسد.
وى درباره هزينه حج زائران ايرانى گفت: «زائر ايرانى براساس خدماتى كه استفاده
مىكند، بين 580/ 1 تا دو ميليون و چهل هزار تومان پرداخت مىكند كه اين مابهالتفاوت بستگى به ايستگاه پروازى زائر از ايران، نزديكى يا دورى به حرمين در مكّه و مدينه و برخوردارى از امكانات خاص در هتل است. جمهورى اسلامى ايران امروز با كمترين هزينه، بالاترين خدمات را به زائران بيتاللَّه الحرام ارائه مىكند.»
وى در پاسخ اين سئوال كه سازمان حج و زيارت چه اقدامى براى تأمين كالاى مناسب سوغاتى زائران ايرانى انجام داده است، گفت: «علاوه بر شركت شاهد كه برخى كالاهاى مورد نياز زائران را با امتيازاتى تأمين كرده است، درنظر داريم در آينده، شركت شاهد بتواند دامنه فعاليت خود را به داخل عربستان نيز گسترش دهد و با هماهنگى مقامهاى عربستان فروشگاههايى را در مكّه و مدينه ايجاد كند تا زائران ايرانى بتوانند بدون دغدغه با قيمت مناسب سوغاتى كيفى مورد نياز خود را تهيه كنند.»
تأمين و توزيع بيش از 7000 تُن اقلام مورد نياز زائران در مكه معظمه، توسط هشت نفر از خادمين در واحد تداركات انجام مىشود. چنين حركتى جز با توكل خادمين و دعاى حجاج امكانپذير نبوده و نيست. حاج محمدصادق رضايى، مسؤول تداركات زائران در مكّه، ضمن اعلام اين مطلب در گفت و گو با نشريه زائر، همكارى صميمانه مديران و عوامل اجرايى كاروانها و زائران محترم را خواستار شد.
مسؤول واحد تداركات ستاد مكّه معظمه در تشريح فرايند تأمين منابع غذايى مورد نياز گفت: «تعداد اقلامى كه بايد براى ارائه خدمات به حجاج تهيه گردد، 76 مورد است كه از اين ميان 22 قلم به جهت كيفيت بهتر از ايران خريدارى مىگردد، 18 قلم به خاطر سهولتتهيه توسطمديران كاروانها در عربستان تأمين مىشود و 36 قلم كالاهاى اساسى تداركات نيز از طريق انبارهاى مركزى و انبارهاى فرعى، بين كاروانها توزيع مىشود.»
حاج محمدصادق رضايى افزود: «حجم و كيفيت منابع مورد نياز از طريق انجام كار كارشناسى دقيق تعيين مىگردد. سپس از طريق برگزارى مناقصه بين شركتهاى معتبر داخلى و خارجى، پيمانكار تأمين و توزيع اقلام مورد نياز مشخص مىشود. در تمامى اين مراحل، كيفيت حداكثرى اقلام، مورد توجه ويژه كارشناسان تداركات است.»
مسؤول واحد تداركات مكّه اعلام كرد: ميانگين بار دريافتى هر كاروان حدوداً 1200 كارتن به وزن تقريبى ده تن است و سرانه تقريبى هر زائر در مكه مكرمه حدود 111 كيلو!
حاج محمدصادق رضايى كه توفيق خدمتگزارى در نوزده سفر حج تمتع را دارد، بخش مهم فعاليت واحد تداركات را توزيع اقلام اساسى عنوان كرد و افزود: «در سالهاى قبل، كل فرايند صدور و تحويل حواله اقلام به كاروانها و همچنين توزيع اقلام در موسم تمتع صورت مىگرفت كه درنتيجه، امكان برنامهريزى در اين زمينه وجود نداشت و باعث بروز مشكلاتى همچون صفهاى طويل در مراكز توزيع و عدم دسترسى بهموقع برخى كاروانها به اقلام مورد نظر مىشد؛ ازاينرو براى رفع اين مشكل، اولًا صدور و تحويل حوالهها به مديران در ايران صورت مىپذيرد و ثانياً مديران و عوامل اجرايى بايد طبق برنامه زمانبندى كه به آنها اعلام شده، براى دريافت اقلام مورد نياز به مراكز توزيع مراجعه كنند. توزيع اقلام كاروانهاى مدينهقبل، صبح و كاروانهاى مدينه بعد، بعدازظهر انجام مىپذيرد.»
او تصريح كرد: «حوالههاى مذكور در رنگهاى متمايز و داراى تاريخ مشخص بوده و باتوجه به اينكه قسمتى از توزيع در انبارهاى فرعى توسط نيروهاى سعودى صورت مىگيرد، متن حوالهها به دو زبان فارسى و عربى تنظيم شده است.»
حاجآقا رضايى ادامه داد: «علاوه بر اين، براى توزيع اقلام غذايى حساس، تمهيدات خاصى درنظر گرفته شده است كه از آن جمله، مراكز توزيع لبنيات به شش مركز افزايش يافته است.»
حاج محمدصادق رضايى در پاسخ به سئوالى درباره حوادث غيرمترقبه حوزه تداركات و تمهيدات لازم براى مديريت بحران در اين موارد گفت: «كوچكترين اشكالى در خدمات تداركات، ممكن است منجر به بروز صدماتى جبرانناپذير در كل زنجيره خدمات حج گردد. ازاينرو بههيچوجه اجازه بروز بحران در فعاليتها را نمىدهيم و هميشه يك گام از نيازها جلوتر هستيم و به قولى «هميشه جنسمان زير سرمان است».
رييس اداره برنامهريزى و نظارت سازمان حج و زيارت ادامه داد: «پيشبينىهاى لازم از قبيل درنظر گرفتن مقدارى ظرفيت مازاد در انبارها يا اختصاص اعتبار لازم به مديران كاروانها براى تهيه اقلام غذايى ضرورى، با نهايت دقت صورت گرفته و اگر به هر دليلى كاروانها نتوانند اقلام غذايى اصلى را از مراكز توزيع تهيه كنند، بودجه مورد نظر براى تأمين آن پيشبينى گرديده است.»
حاج محمد صادق رضايى در ادامه، خطاب به حجاج امسال گفت:
علىرغم تمامى تمهيدات، دقتها و نظارتهايى كه صورت مىگيرد، زائران نيز حتماً كيفيت و تاريخ انقضاى مواد غذايى را مورد توجه قرار دهند و در صورت وجود هرگونه اشكال، مديران كاروانها را مطلع سازند. در صورت تكرار اين مسئله- كه احتمال آن بسيار ضعيف است- بازرسان و ناظران بعثه مقام معظم رهبرى را كه روزى حداقل يك بار به كاروانها سركشى مىكنند، مطلع سازند. همچنين ستاد منطقهاى در مكه معظمه آماده دريافت پيشنهادها و نظرات زائران محترم خواهند بود.
در پى توقف هشت روزه فعاليت شبكه حمل و نقل درونشهرى در مكّه مكرمه كه بهخاطر اعزام زائران خانه خدا به مشاعر مقدسه انجام گرفت، از روز چهارشنبه مجدداً فعاليت اتوبوسرانى جمهورى اسلامى ايران از هجده منطقه شهرى مكّه آغاز شد.
ناوگان درونشهرى كشورمان در مكّه با ظرفيت كامل و بهصورت شبانهروزى، حجاج ايرانى را از محل مسكونىشان واقع در تمامى مناطق شهرى، مستقيماً به حرم مطهر انتقال مىدهد.
براى سهولت تشخيص اتوبوسها و مينىبوسهاى ويژه حمل حجاج ايرانى، تمام آنها مزين به پرچم بزرگ جمهورى اسلامى و نصب شماره خطر هستند.
گردش تعداد زياد وسايل نقليه ايرانى با علائم جمهورى اسلامى ايران در سطح شهر مكّه، فضاى شهر را به حالت شهرهاى ايران درآورده است. در حال حاضر تمامى حجاج ايرانى كه اعمال خود را انجام دادهاند، در مكه مكرمه بهسر مىبرند و از امروز به تدريج، حجاجى كه مدينهبعد بودهاند عازم اين شهر خواهند شد.
معهد خادمالحرمين درباره چاه زمزم و ويژگىهاى فيزيكى، شيميايى و باكتريولوژى چاه زمزم مطالعاتى را انجام داده است، براساس اين پژوهش، آب زمزم مورد كنترل كيفى قرار مىگيرد.
معهد خادمالحرمين اعلام كرده است: «بيم آن مىرود كه آب زمزم در اثر فعاليتهاى فزاينده انسانى و زيستمحيطى در آينده آلوده شود. به همين دليل قرار است يك سيستم هشدار زودهنگام جهت كشف هرگونه تغييرات ناگهانى در مجراهاى تأمينكننده آب زمزم و منابع آن و تحليل كيفيت آبها راهاندازى شود.
در حال حاضر، آب زمزم پيش از توزيع با اشعه ماوراى بنفش ضدعفونى مىشود.»
مركز پژوهشهاى حج دانشگاه امالقرى از كشورهاى اسلامى خواست حجاج كشورهاى خود را از نظر سنى محدود كنند.
به گزارش دفتر رياست سازمان حج و زيارت كشورمان، اين مركز در پى مطالعات خود، اين درخواست را بهسبب بيمارىهاى مختلف حجاج كشورهاى جهان ارائه كرده و خواستار پايين آمدن ميانگين سنّى حجاج شده است.
براساس مطالعات اين مركز علمى، حجاج مسن- كه نيمى از حجاج را تشكيل مىدهند- به بيمارىهاى زير مبتلا هستند:
9/ 44% دردهاى عضلانى و مفاصل؛
3/ 26% فشار خون؛
8/ 18% ناراحتىهاى ريوى؛
6/ 13% ناراحتىهاى قلبى؛
8/ 11% بيمارىهاى جهاز هاضمه؛
9/ 7% معلوليتهاى حركتى.
پانزدهم ذيحجه 1427
يكى از امور اساسى در حج، انجام درست مناسك حج توسط زائران است كه اين امر زير نظر روحانيانى كه همراه كاروانها اعزام مىشوند، انجام مىگيرد.
همه ساله تعدادى از روحانيون زبده و مجرب بهعنوان رابط ميان بعثه رهبر معظم انقلاب با روحانيون كاروانها انتخاب مىشوند تا بر حسن انجام كارهاى روحانيان در كاروانها، هم در ايران و هم در حرمين شريفين و همراهى آنان با زائران و برگزارى جلسات توجيهى و آموزشى نظارت كنند، گروه رابطان وابسته به معاونت امور روحانيون است.
براى انتخاب روحانيون رابط، آييننامه مدوّن و مصوبى وجود دارد كه شرايط خاصى را براى رابط درنظر گرفته است كه از جمله آن داشتن دست كم سابقه هفت سفر حج يا عمره بهعنوان روحانى است.
رابطان كه از ميان روحانيان باتجربه در امر حج انتخاب مىشوند، در دو نوبت ضمن سركشى به كاروانها و گفت و گو با زائران، مدير و روحانى، به بررسى عملكرد روحانى كاروان پرداخته، نظريات آنان را به معاونت امور روحانيون منتقل مىكنند. اين
سابقه در پرونده روحانى نگهدارى مىشود تا نقاط قوت و ضعف هر روحانى روشن شده، نسبت به اعزام وى در نوبتهاى آينده و نيز رفع نقاط ضعف مديريتى وى، اقدام شود.
درضمن، تجربيات برخى از روحانيون در طول سفر، از طريق رابطين به بعثه منعكس و سپس به روحانيون حج منتقل مىشود تا آنان هم از اين تجربه استفاده كنند.
بهطور معمول هر روحانى رابط، براى بررسى وضعيت پنجاه روحانى در مدينه و به همين تعداد در مكّه، ايفاى مسئوليت مىكند.
گروه رابطان هر روز صبح، ساعت 30/ 7 در معاونت امور روحانيون تشكيل جلسه مىدهد و علاوه بر صحبت درباره مشكلات فرهنگى، مشكلات اجرايى را هم كه در طول سركشى به كاروانها يا شركت در جلسات روزانه ستادهاى منطقهاى به دست مىآورند، مورد بحث قرار مىدهند. جمعبندى اين مطالب بهنظر مسؤولان مىرسد تا آنان درباره رفع اين مشكلات تصميمگيرى كنند.
بسيارى از زائران كشورمان از وضعيت نابسامان حمل و نقل در مكّه مكرمه در روزهاى چهارشنبه و پنجشنبه انتقاد داشتند و از بىنظمى در ورود و خروج سرويسها در خطوط مختلف و سوار نكردن مسافران در ايستگاههاى بين راه و در برخى موارد، معطلىهاى طولانى بهويژه در حاشيه فروشگاهها به شدت گلايه داشتند و خواستار رسيدگى مسؤولان امر به اين بىنظمى شدند.
معاونت آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبرى اعلام كرد كه در روزهاى اخير، بهدليل تراكم جمعيت حجاج و ازدحام در محدوده مطاف زائران بيتاللَّه الحرام به نكات
ذيل اكيداً توجه فرمايند:
از انجام طواف مستحبى خوددارى كرده، محدوده مطاف را براى كسانى كه طواف واجب دارند، خلوت كنند.
درمقابل خط حجرالأسود توقف نكنند، آرام تكبير بگويند و بگذرند تا مشكلى براى طوافكنندگان بهوجود نيايد.
هنگام طواف، اذكار و دعاها را آهسته بخوانند تا طوافكنندگان تمركز بيشترى داشته باشند و دچار ترديد و شك نشوند.
بانوان محترم، پس از انجام طواف واجب، بهدليل اختلاط موجود، از نزديك شدن به حجرالأسود و انجام طواف مستحبى اكيداً پرهيز كنند.
حلقه درست كردن پشت مقام ابراهيم براى خواندن نماز طواف، موجب وهن مذهب است؛ گذشته از اينكه مانع درست انجام شدن طواف ديگران و درنتيجه باعث آزار مسلمانان مىشود. از اين رو پشت مقام ابراهيم هرجا كه حلقه طواف پايان مىپذيرد، نماز طواف را بخوانند كه با فتاواى مراجع معظم تقليد نيز مطابقت دارد.
از خوردن غذا و خوابيدن در مسجدالحرام اجتناب فرمايند.
ادعيه و زيارات را آرام بخوانند تا مانع بهرهبردارى ديگران از فضاى معنوى مسجدالحرام نشود.
هنگام حضور در مسجدالحرام، يكديگر را با صداى بلند صدا نكنند.
تجارت تسبيح و طلا، بالاترين تجارت در شهر مكّه است. تقريباً روزانه پنج ميليون ريال سعودى (يك ميليون و سيصد و اندى هزار دلار) طلا توسط حجاج خريدارى مىشود. بيشترين خريداران طلا از حجاج اندونزى، مالزى و از دول عربى الجزايرى و تونسى و سپس ديگر دول حاشيه خليج فارس هستند. اين اقبال نسبت به طلاى اين محيط، همچنين بهدليل بالا رفتن طراز عالى ساخت طلا در عربستان سعودى است.
تسبيح نيز بهدليل جنبه هديهاى آن، توسط ميليونها حاجى خريدارى و به خويشان و دوستان هديه داده مىشود.
رييس اتحاديه تسبيحفروشان مكّه، بر اين باور است كه ميليونها عدد تسبيح در ايام حج در بيش از 65 تا 75 مركز تجارى مخصوص به تسبيح فروخته مىشود. قيمت اين تسبيحها از 1 ريال تا 20 ريال و گاه بيشتر هم مىرسد. نوع اخير، كار تركيه است و از پوست لاكپشت تهيه مىشود. تسبيح مرجان، نوع ديگرى است كه هر گرم آن، پنجاه تا دويست ريال است. همينطور تسبيحهايى از ياقوت و زمرد ساخته مىشود كه هر گرم آن، از 1500 تا 5000 ريال قيمت دارد. تسبيح از جنس عاج نيز موجود است كه قيمت آن 100 تا 1000 ريال است. يك تسبيح نادر نيز در بازار هست كه از نقره و دستساز است و قيمت آن 3000 ريال است.
تقريباً همه زائران، تسبيح مىخرند، اما حجاج كشورهاى حاشيه خليج فارس بيشتر تسبيحهاى گرانقيمت تهيه مىكنند. در حالى كه حجاج ترك و يمنى به سمت تسبيحهاى متوسط مىروند و حجاج هند و پاكستان و آفريقا و ايران بهدنبال تسبيحهاى ارزانقيمت هستند.
شانزدهم ذيحجه 1427
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى در ديدار اعضاى شوراى راهبردى حج از اين شورا بهعنوان اتاق فكر بعثه رهبر معظم انقلاب ياد كرد و خواستار تدوين سياستها و برنامههاى پنجساله حج براساس برنامه چشمانداز شد.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى در اين ديدار، هدف اصلى شوراى راهبردى حج را تلاش براى رسيدن به حج مطلوب خواند و گفت: «اين شورا بايد براساس ظرفيتها و مقدورات بعثه و محدوديتهاى كشور ميزبان در ايام حج، بررسىهاى لازم را انجام دهد.»
در اين ديدار ابتدا مسؤول دبيرخانه شوراى راهبردى گزارشى از نتايج ارزيابى و بررسى وضعيت عملكرد حج سال جارى و تصميمات اتخاذ شده در يازده جلسه اين شورا ارائه داد. شوراى راهبردى حج با حكم نماينده ولى فقيه، مسئوليت هدايت پژوهشها و مطالعات راهبردى در عرصه حج و ارزيابى طرحها و برنامهها و استراتژىهاى توسعه حج و زيارت را بهعهده دارد.
ارزيابى كلان چگونگى تحقق اهداف حج نيز برعهده اين شوراست. محمد شريعتمدارى رياست شوراى راهبردى حج را بهعهده دارد.
به گزارش پايگاه اطلاعرسانى حج، باتوجه به اينكه اجاره بهاى هريك از ساختمانهاى اجاره شده در مكّه و مدينه براى موسم حج با ساختمان ديگر تفاوت دارد، بنابراين، از يك طرف نمىتوان همه كاروانها و ساختمانها را با نرخ واحد و مبلغ يكسان محاسبه كرد و از سوى ديگر اگر بخواهيم دقيقاً وجه اجاره را براى يكايك كاروانها بهطور جداگانه محاسبه و از زائران دريافت كنيم، فقط در مكّه با صدها نرخ بابت اسكان حجاج ايرانى مواجه خواهيم بود؛ راه حل ميانه اين است كه براساس عوامل متعدد دخيل در امر مسكن، مانند كيفيت منزل، فاصله آن تا حرم، امكانات جانبى و نرخ اجاره و نظاير آن، نسبت به دستهبندى منازل اجاره شده و قيمتگذارى و در واقع تعيين گروه قيمتى در مورد مسكن اقدام نماييم.
بر اين مبنا در مكّه مكرمه با درنظر گرفتن وضعيت ساختمانهاى متعدد، روى هم رفته سه گروه قيمتى تنظيم شده است.
طبيعى است با تشكيل گروههاى قيمتى مسكن، گامى بهسوى ايجاد عدالت نسبى برداشته شده، هرچند مبلغ اجاره ساختمان از زائر دريافت نشده باشد.
نكته بعدى اين است كه گروهبندى منازل مدينه، درواقع نسبت به مقدورات و امكانات و شرايط اسكان در مدينه منوره، معنا و مفهوم پيدا مىكند؛ همانطور كه گروههاى قيمتى مكّه نيز با توجه به موقعيت شهر مكّه قابل تنظيم است.
در مدينه با ساخت و سازهاى موجود و گسترش شهر، تأمين مسكن مناسب تا حدى امكانپذير است، اما در مكّه عوامل مختلف، نظير كوهستانى بودن شهر، حضور جمعيت ميليونى زائران بهطور همزمان براى انجام مناسك حج و همچنين نوع گسترش طولى شهر نسبت به مركزيت حرم كه ساختمانهاى جديد را از بيتاللَّه الحرام دور كرده، در كنار شرايط نامناسب فيزيكى و بهداشتى بسيارى از ساختمانهاى اطراف حرم و سرانه فضاى اختصاصيافته به هر حاجى در مكّه نسبت به مدينه، مجموعاً باعث مىشود كه توقع ما از منازل مكّه در سطح مدينه نباشد؛ ازاينرو بايد انتظار خود را با وضع موجود
و امكانات و مقدورات تطبيق دهيم.
گفتنى است كه مقايسه وضعيت اسكان در عمره با حج تمتع نيز اشتباه است؛ نظام عمره شرايط و بازار خاص خود را دارد و نمىتوان آن را با موضوع حج مخلوط كرد.
در روزهاى اوليه بازگشت حجاج به كشور، هواپيمائى با تأخيرهايى مواجه شد كه علت تأخير بعضى از پروازهاى جده، بىتوجهى برخى از زائران به توصيههايى بود كه قبل از عزيمت بايد به آنها توجه داشته باشند؛ از جمله اين توصيهها مناسب نبودن ساكها و بستههايى است كه به بار تحويل مىشود و يا استاندارد نبودن كيفها و ساكها و همچنين همراه داشتن لوازمى مثل تيغ، چاقو، ناخنگير در ساك دستى كه به داخل هواپيما منتقل مىشود. گفتنى است كه در طول چند روز گذشته توجه نكردن به اين توصيهها و تذكرات باعث تأخيرهايى در پرواز هواپيماها شده است.
زائران بايد اين وسايل را حتماً در ساك بزرگى كه به قسمت بار تحويل مىدهند بگذارند؛ نه در ساك دستى كه به داخل هواپيما مىآورند.
پس از گذشت 72 ساعت از پايان وقوف حجاج در منى و بازگشت آنان به مكّه مكرمه، دومين مرحله ساخت پل جمرات آغاز شد.
به نوشته روزنامه «عكاظ» براى تكميل طرح توسعه پل جمرات، 10 هزار نفر از نيروهاى عادى، فنى و مهندسى مشغول به كار شدهاند.
ساخت و تكميل پل جمرات از ابتدا طىّ سه مرحله پيشبينى و سرمايهگذارى شد.
اولين مرحله آن از سيزدهم ذيحجه پارسال، شروع شد و تا چند روز پيش از موسم حج امسال، دو طبقه از پل مورد بهرهبردارى قرار گرفت. قرار است مرحله دوم اين طرح كه شامل طبقه سوم پل جمرات است، تا نيمه ذيقعده سال آينده به پايان برسد و آخرين
مرحله كه شامل طبقه چهارم و برخى تأسيسات جانبى است، تا دو سال ديگر يعنى قبل از موسم حج 1387 كامل گردد.
براساس اين گزارش، مرحله سوم ساخت پل رمى جمرات، ورود حجاج را از سمت شمال و خروج آنان به غرب منى را سرعت مىبخشد. همچنين ورود حجاج از سمت جنوب مكّه به اين پل مرتبط مىشود.
امسال بهسبب اجراى اولين مرحله طرح توسعه و نيز تدبيرهاى امنيتى نيروهاى انتظامى و نظامى عربستان، رمى جمرات نسبت به همه سالهاى گذشته به آسانترين وجه و بىمشكلترين صورت برگزار گرديد.
هفدهم ذيحجه 1427
معمولًا هر سال پس از اعمال حج، باران رحمت بيكران الهى بر حاجيان مىبارد.
امسال نيز در شامگاه جمعه ساعت 6 تا 7 بعد از ظهر، باران، شهر خدا را شست. گاهگاه باران به تندى مىباريد و گاهى نيز نمنم آن صورت حاجيان را صفا مىداد؛ بهطورى كه از ناودان طلاى كعبه معظمه كه بر بالاى حجر اسماعيل قرار دارد، آب بام كعبه به پايين سرازير مىشد.
زائران تلاش بسيارى مىكردند تا بتوانند از آن آب بهرهمند شوند، اما بهعلت تراكم جمعيت، هرساله از دهه اول ذيحجه به مدت دو هفته حجر اسماعيل را مىبندند و به همين علت امكان بهرهمندى از آن آب براى زائران ميسر نيست ....
زائران با وجود خيس بودن زمين و نمنم باران، شايد زودتر از هميشه در صف نماز جماعت عشا ايستادند و به شكرانه اين نعمت الهى سر بر زمين نهاده، سجده شكر كردند.
قابل توجه است كه هرچند خيابانهاى اين شهر براى ساعاتى با آبگرفتگى و ترافيك مواجه شد، اما پس از آن مأموران نظافت، شهر و مخصوصاً منطقه حرم را به حالت عادى درآوردند.
كارشناسان، بارندگى پس از اعمال حج را براى رفع آلودگىهاى ناشى از حضور بيش از دوميليون زائر در اين شهر مؤثر مىدانند و مىتوان اين پديده طبيعى را از معجزات الهى در ايام حج برشمرد.
بارى، صاحب خانه اين چنين از مهمانان خويش پذيرايى مىكند.
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى وجود برخى عقايد افراطى در جوامع اسلامى را در جهت اهداف دشمنان اسلام دانست و خواستار هوشيارى در مقابل توطئههاى دشمنان شد.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى، در جمع اعضاى واحد امور اهل سنت بعثه رهبر معظم انقلاب، با اشاره به پيام ولى امر مسلمين به جهان اسلام، از تمامى مسلمانان بهويژه علما و نخبگان خواست تا در مقابل اين دشمنىها از خود هوشيارى كامل نشان دهند.
وى با اشاره به نكات مهم پيام حضرت آيةاللَّه خامنهاى در حج سال جارى درباره ضرورت وحدت مسلمانان، خاطرنشان كرد:
يكى از مهمترين حربههاى دشمنان اسلام، اختلافافكنى ميان برادران اهل تسنن و تشيع و متعاقب آن زمينگير كردن حركت جهانى انقلاب اسلامى و خط امام خمينى است.
با اين وجود، روند رو به رشد بيدارى در جهان اسلام نشان مىدهد كه اهداف انقلاب اسلامى و امام امت در مسير بيدارى جهانى در حال محقق شدن است.
نماينده محترم ولى فقيه افزود:
به بركت انقلاب اسلامى، در شرايط كنونى، اسلام گسترش جهانى و بينالمللى پيدا كرده و وعدههاى الهى در حال محقق شدن است. از همين روست كه دشمنان، نگران به خطر افتادن منافع خود شدهاند.
در اين ديدار كه تعدادى از ائمه جماعات، نمايندگان و نخبگان اهل سنت از مناطق مختلف ايران و همچنين تعدادى از ميهمانان اهل تسنن بعثه رهبر معظم انقلاب حضور داشتند، حجةالاسلام و المسلمين محمد حسن زمانى طى سخنانى، قدردانى خود را از عنايات مقام معظم رهبرى نسبت به برادران اهل تسنن ابراز كرد.
همچنين برخى از علماى اهل تسنن و ميهمانان نيز در اين ديدار به بيان نقطهنظرات خود درباره موضوع جلسه پرداختند.
مكّه مكرمه- در پى گزارشهاى متعدد رسيده به ستاد اجرايى حج درباره بروز بعضى اختلالات در جابهجايى زائران، مسؤولان ارشد ستاد با بهكارگيرى كليه نيروها و با حضور در ايستگاههاى مختلف درونشهرى، از نزديك بر نحوه خدماترسانى نظارت و دستور مقتضى را صادر كردند.
آقاى خاكسار قهرودى، رييس سازمان حج و زيارت با پوشيدن لباس عوامل حمل و نقل به همراه رييس ستاد مكّه و مدير حمل و نقل درونشهرى براى بررسى و حل مشكلات پيشآمده، چندين نوبت در ساعات مختلف شبانهروز گذشته در ايستگاههاى مختلف حاضر شدند و از نزديك بر نحوه خدماترسانى و اجراى تدابير اتخاذشده نظارت كردند. خبرنگار زائر از روان شدن خدمات حمل و نقل خبر داد.
بنابر اين گزارش، علت اصلى تأخيرهايى كه در روزهاى اخير در بعضى از ايستگاهها مشاهده شده، تحويل ديرهنگام اتوبوسهاى خط پس از ايام تشريق از سوى عربستان بوده است.
رضايى مدير حمل و نقل درونشهرى در ستاد حج ايران گفت و گو با زائر گفت:
شلوغى و ترافيك سنگين وسايل نقليه در شب دهم (عيد قربان) موجب استهلاك اتوبوسها و نقص فنى آنها شد و همين امر موجب شد كه بيش از
نيمى از آنها پس از ايام تشريق به دليل تعميرات فنى و نصب سقفهاى آنها، در اختيار ناوگان حمل و نقل درونشهرى قرار نگيرد، از اينرو ناچار شديم با كمتر از 50% ظرفيت در خدمت زائران بيتاللَّه الحرام باشيم و درنتيجه، در روزهاى اول پس از ايام تشريق با كمبود اتوبوس و تراكم مسافر مواجه شديم. بهعلاوه وجود ترافيك سنگين در شهر مكّه و كُندى حركت وسايل نقليه در روزهاى پس از ايام تشريق از جمله دلايل ديگر است.
رضايى درباره تدابير انديشيدهشده دراينباره گفت:
ما با تدبير رييس سازمان و پىگيرىهاى همكارانمان در واحد حمل و نقل درونشهرى يك ايستگاه كمكى در كنار باب على مستقر كرديم كه در مواقع پرتراكم با استقرار 10 تا 20 دستگاه اتوبوس از شركتى غير از نقل جماعى، كار انتقال مسافران را انجام بدهد. شب جمعه ما از اين ايستگاه كمكى استفاده كرديم و خوشبختانه با موفقيت، زائران را به منازلشان منتقل كرديم. علاوه بر اين، عوامل كنترلكننده را هم در مسيرها و ايستگاهها افزايش داديم تا رانندگان وظايف خود را دقيقتر انجام دهند.
مسؤول واحد حمل و نقل شهرى درباره طرحهايى كه زائران براى تسهيل در امر حمل و نقل مىدهند گفت:
از حجاج عزيز تشكر مىكنيم كه همكارى خوبى با ما داشتهاند و قدرشناس زحمات همكاران ما در واحد حمل و نقل شهرى هستند. در اين ايام معمولًا زائران از روى دلسوزى و روانتر شدن حمل و نقل، طرحهاى متعددى را ارائه مىدهند كه ما عموماً طرحها را بررسى و درصورت كارآمد بودن از آن استفاده مىكنيم. اما درهرحال ما در يك كشور ديگر با مقررات مخصوص به خودش مىخواهيم كار كنيم كه محدوديتهاى زيادى براى ما ايجاد مىكند و همين محدوديتها باعث كندى رفت و آمد و مشكلات ديگر مىشود.
كميته مركزى حج عربستان با انتشار گزارشى، شمار زائران فوتشده حج تمتع امسال را 713 نفر اعلام كرد.
اين كميته در گزارش خود آورده است كه اين افراد از مليتهاى مختلف بودهاند و بهدليل ضعف جسمانى، پيرى، گرفتگى عروق و برخى بيمارىها فوت كردهاند.
اين كميته همچنين با اشاره به تمهيدات بهداشتى و درمانى مقامات عربستان در مناسك حج تصريح كرد: «جمعيت هلال احمر، مراكز بهداشتى- درمانى و بيمارستانى مستقر در مكّه، مدينه و جده در موسم حج امسال پذيراى 125 هزار و 975 نفر از حجاج بيتاللَّه الحرام بودهاند.»
اين گزارش همچنين با اشاره به افزايش شمار زائران خارجى در حج امسال اعلام كرد: «براساس آمارهاى موجود، يك ميليون و 654 هزار نفر زائر خارجى از مليتهاى مختلف براى انجام مناسك حج وارد اين كشور شدهاند كه اين رقم در مقايسه با سال گذشته حدود 6% افزايش نشان مىدهد.
اين كميته همچنين شمار زائرانى را كه از طريق خطوط هوايى وارد اين كشور شدهاند، يك ميليون و 500 هزار نفر اعلام كرد.
عربستان سعودى در حج تمتع امسال پذيراى 2 ميليون و 378 هزار و 636 زائر بيتاللَّه الحرام از داخل و خارج كشور بود.
وزارت خارجه اندونزى با صدور بيانيهاى از جان باختن 245 نفر از حجاج اين كشور در مراسم حج سال جارى در مكّه و مدينه خبر داد. به نوشته مطبوعات اندونزى، علت مرگ اين حجاج ابتلا به ذاتالريه، سيروز كبدى و ايست قلبى عنوان شده است.
اندونزى پرجمعيتترين كشور مسلمان جهان است كه 250 هزار زائر را در سال
جارى به عربستان اعزام كرد.
هر ساله اندونزى متحمل بيشترين تلفات انسانى در مراسم حج است.
مراسم يادبود زائران بيتاللَّه الحرام- كه در حج سال جارى جان به جانآفرين تسليم كردند- روز شنبه با حضور آيةاللَّه محمدى رىشهرى، نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت و سرپرست حجاج ايرانى در بعثه رهبر معظم انقلاب برگزار شد.
در حج سال جارى تا اين تاريخ 19 تن از زائران ايرانى به رحمت خدا رفتهاند.
در اين مراسم كه از سوى بعثه رهبر معظم انقلاب برپا شد، حجاج ايرانى و همكاروانىهاى درگذشتگان، ياد و خاطره مرحومان حج را گرامى داشتند.
در اين مراسم حجةالاسلام والمسلمين راشد يزدى طى سخنانى از زائرانى كه در حج سال جارى شركت داشتند و از دنيا رفتند، تجليل كرد و از درگاه الهى آمرزش آنان را در كنار حرم امن الهى خواستار شد.
پرده آخر، شعرى با تصويرى نمايشگونه كه صحنه غدير را با ظهور منجى پيوند مىدهد، آغازگر اولين صفحه ويژهنامه است.
«آداب و اعمال روز غدير»، طى هفت بند، دو صفحه اين نشريه را به خود اختصاص داده و مقالهاى با عنوان «كتاب و عترت، دو يادگار پيامبر»، «گذرى بر حادثه غدير خم در يازدهمين سال هجرت»، سه صفحه آن را.
پنج دو بيتى، با عنوان «غديريه» و قطعهاى ادبى با عنوان «غدير عيد مىشود؟» و خاطرات و نكتههاى شنيدنى سه بانوى تازهمسلمان شده درباره تشيع و جاذبههاى آن، ديگر محتويات اين ويژهنامه 8 صفحهاى را تشكيل مىدهند.
نمايشگاه فرهنگى ستاد منطقه 2 در مكّه فعاليت خود را آغاز كرد تا در آن خلاقيت و ابتكار عمل فرهنگى كاروانهاى اين ستاد را به نمايش بگذارند.
هاشمى نماينده مردم ميانه در مجلس شوراى اسلامى و مسؤول برگزارى نمايشگاه، به خبرنگار زائر در مكّه مكرمه گفت: «كاروانها اقدامات فرهنگى خود و ابتكارات و هداياى فرهنگى را در معرض ديد زائران قرار دادهاند.»
وى افزود: «با توجه به اينكه چند كاروان اهل تسنن در منطقه 2 حضور دارند، نقش فرزندان اين زائران با موضوع عيد غدير، عاشورا و ديگر نمادهاى مذهبى به نمايش گذاشته شده است.»
هاشمى گفت: «بسيارى از كاروانها برنامههاى فرهنگى خود را در شكل و قالب زيبايى ارائه دادهاند كه برپايى نمايشگاه مىتواند بستر مناسب و الگوى خوبى براى ديگر كاروانها باشد.»
براساس اين گزارش، ارائه تراكتهايى پيرامون فلسفه حج، آلبوم شهداى وابسته به زائران كاروانها، كتابهايى درباره حج، ماكت فعاليتهاى فرهنگى و ... از ديگر موضوعات عرضهشده در اين نمايشگاه است.
نمايشگاهى از نامههاى فرزندان زير 12 سال زائران كاروان شماره 26192 كرمان در ساختمان محل اقامتشان، واقع در عزيزيه برپا شده است. در اين نامهها كودكان با راز و نياز با خداوند، ظهور امام زمان عليه السلام و سلامتى پدر و مادر و زيارت خانه خدا را خواستهاند. در برخى از اين خواستههاى معصومانه، موفقيت در درسها و برطرف شدن مشكلات ديگران از جمله دوستان و همسايگان مورد توجه قرار گرفته است.
كودكى از خدا خواسته تا پدرش كه از حج برگشت، نمازش را سر وقت بخواند و ديگرى بارش باران و برف در شهر كرمان را آرزو كرده است.
قرار است نامههايى كه توسط فرزندان بالاى 12 سال اين زائران خطاب به حضرت زهرا عليها السلام نوشته شده، در مدينه منوره به نمايش گذاشته شود.
مديريت كاروان 26192 كرمان بهعهده حاج جلال نيكويى است كه اين مورد يكى از فعاليتهاى ايشان در زمينه فرهنگى است.
معاونت امور روحانيون بعثه با ارسال گزارشى به نماينده ولى فقيه در حج، فعاليتهاى خود را طى 30 روز گذشته ايام حج تشريح كرد. بخشهايى از اين گزارش مفصل به شرح زير است:
ارزيابى عملكرد 1227 نفر روحانى، معين و معينه حج سال 1385 يك بار در مكّه و يك بار در مدينه منوره؛ كه ارزيابى عملكرد گروه مدينهقبل انجام و در رايانه نيز ثبت شده است.
برگزارى 117 جلسه سخنرانى عمومى در داخل هتلها كه 60 جلسه آن مربوط به خواهران بوده است. حضور زائران بيتاللَّه الحرام در اين جلسات چشمگير بوده و مورد استقبال آنان قرار گرفته است؛ برنامهريزى دقيقتر و تمهيدات لازم براى اين جلسات در سالهاى آتى شكوه و تأثيرگذارى آن را بيشتر خواهد كرد.
برگزارى 6 جلسه احكام و مناسك در مدينه منوره و مكه مكرمه؛ كه در اين جلسات بالغ بر 400 نفر از روحانيون، معين و معينههاى كاروانها شركت كرده، سئوالات فقهى و شرعى خود را مطرح كردهاند و اعضاى محترم شوراى استفتاى بعثه رهبرى به آنها پاسخ دادهاند.
انجام 12 مورد برنامه بازديد از اماكن تاريخى اسلامى مدينه منوره و مكّه مكرمه؛ در اين برنامهها بيش از 420 نفر از روحانيون و معينهاى محترم كاروانها شركت نموده، نسبت به نحوه بيان تاريخ اماكن يادشده براى حجاج و زائران هماهنگ شدهاند.
انجام طرح رهآورد سفر حج براى تمامى 1227 نفر روحانيون و معينهاى حج
سال جارى و ارائه آييننامه نگارش به آنان و انجام مشاورههاى لازم در مورد ثبت خاطرات، تجربيات و شبهات پاسخ دادهشده توسط روحانيون؛ اين طرح سومين سال است كه در معاونت امور روحانيون به اجرا گذاشته شده است. مطالب ارزشمندى از روحانيون محترم جمعآورى شده و خواهد شد. تاكنون پايگاه اطلاعرسانى معاونت امور روحانيون تجربيات و خاطرات بيش از 2400 نفر از روحانيون سالهاى قبلى را در دسترس كاربران خود قرار داده است.
اعطايى رهبر معظم انقلاب «مدظله العالى» به 6192 نفر خانواده معظم شهدا و ايثارگران و جانبازان توسط رابطان محترم پرداخت شد.
در فاصله بين عمره تمتع و ايام تشريق براى 400 نفر از روحانيون محترم كاروانها شيفتبندى حضور در مسجدالحرام، صفا و مروه انجام شده تا در ساعات مقرر در آنجا حضور يافته، پاسخگوى سئوالات احتمالى حجاج باشند. سئوالات مطرحشده توسط زائران كه در فرم گزارش روحانيون آمده و در رايانه ثبت شده است. به تفكيك موضوع در دست بررسى است.
هيجدهم ذيقعده 1427
امروز به مناسبت عيد غدير، يك ساعت زودتر مراسم را شروع كردهاند. ساعت 9، قارى قرآن ده دقيقه قرآن مىخواند و پس از آن مدّاحى حدود يك ربع مدح اهلبيت عليهم السلام و اشعارى هم درباره غدير مىخواند و ساعت 27/ 9 حجةالاسلام والمسلمين راشد يزدى سخنرانىاش را شروع مىكند:
ى يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَ يَخافُونَ يَوْماً كانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيراً وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراًى.
اميرالمؤمنين على عليه السلام انسان كامل است.
علماى اخلاق براى آدميزاد چند درجه قائلند: يكى درجه پايينتر از حيوان؛ گاهى درجه حيوانيت؛ گاهى انسان و گاهى انسان كامل.
انسانيت را به ابزار و اسباب نمىتوانيم بسنجيم؛ سنجش انسانيت به ملاحظه رفتار با ديگران است. اگر كسى باشد كه از رنج ديگران آسودهخاطر شود، اگر شما را در رنج ببيند دلش شاد مىشود، اين از حيوان پايينتر است. گاهى اندوه و شادى شما را يكسان مىبيند، گاهى
حساس است، ديگران داشته باشند او هم داشته باشد؛ اين متوسط است.
گاهى اينطور نيست؛ خودش سرما مىخورد كه ديگران سرما نخورند؛ خودش گرسنگى مىكشد تا ديگران سير باشند؛ اين را در غرب مىگويند ساديسم و در اينجا مىگويند ايثار.
حضرت على و فاطمه و حسنين عليهم السلام روزه هستند؛ مسكين مىآيد، موجودى سفره را مىدهند. روز دوم يتيم مىآيد، مىدهند. روز سوم اسير مىآيد، مىدهند ....
خطيب اين جلسه، سپس با ذكر رواياتى از زهد اميرمؤمنان عليه السلام، از عدالت، قاطعيت، انفاق و اخلاق آن حضرت سخن گفت و اينكه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودهاند: «طوبى لمن أحبّك وويل لمن أبغضك» و در پايان به لزوم تبعيت عملى از على عليه السلام و عدم اكتفا به شعار ولايت و محبّت اشاره كرد؛
نام فروردين نيارد گل به بار شب نگردد روشن از لفظ چراغ
طى ديشب و امروز در هريك از كاروانهاى زائران ايرانى، مراسمى بهعنوان جشن عيد غدير برپا شد كه طىّ آن علاوه بر مدّاحى و سخنرانى، برنامههاى متنوع ديگرى نيز اجرا گرديد.
برگزارى مسابقات مكتوب كه از چند روز پيش توسط روحانى كاروان يا برخى از زائران عضو شوراى فرهنگى و گروه ارشاد تنظيم شده بود، مسابقات حضورى شاد، اجراى سرود دستهجمعى، انجام نمايش صامت (پانتوميم)، شعبدهبازى و خواندن شعر و قطعههاى ادبى، نمونههايى از برنامههاى متنوع كاروانها بود.
زينت سردر ورودى و راهروها و سالن اجتماعات هتلهاى محل اسكان- كه غالباً توسط خود زائران انجام يافته بود- بر زيبايى جشن غدير افزوده بود.
علاوه بر پذيرايى متداول با شربت و شيرينى، حركت خودجوش برخى زائران كه
پسته، شكلات و گاه اقلامى فرهنگى همچون زيارت اميناللَّه در بين همكاروانىها توزيع مىكردند، حركتى بهيادماندنى و جالب توجه بود.
در اكثر كاروانها پس از سخنرانى، مراسم عقد اخوّت بين زائران برگزار گرديد.
نوزدهم ذيحجه 1427
امشب، آخرين شب اجراى مراسم قرآنى در طبقه دوم مسجدالحرام و در مقابل ناودان طلاست. اگرچه جمعيّت ايرانىهايى كه به صورت پراكنده يا به صورت كاروانى و حلقهزده اطراف روحانى كارونشان كم نيست؛ امّا كاهش جمعيّت در حلقه قرآنيان، چشمگير است. چهار قارى بيشتر نيستند و احتمالًا اگر قرار باشد همخوانى يا اجراى تواشح هم صورت گيرد، خود همين چهار نفر بايد مجرى باشند. طبيعى است يك ساعت ادامه برنامه بدون بلندگو و با فشار فراوان برحنجرهها تا بتواند قدرى بر همهمه اطراف غلبه پيدا كند، خسته كننده و توان فرساست، اما چهار جوان قارى با عشق و علاقه مىخوانند و كمبود زائران حاضر در پيرامونشان از همت و اخلاصشان نمىكاهد.
امشب آخرين شب مراسم قرآنى حرم در حج سال 1385 است و تا سال آينده شايد تغييراتى رخ دهد؛ شايد سختگيرى سعودىها افزايش پيدا كند و همين مقدار از تجمع قاريان ايرانى و تبليغ فرهنگ قرآنى در بين ارادتمندان جمهورى اسلامى ايران را برنتابند و برنامه را به تعطيلى بكشند؛ يا اينكه برعكس، مجال بيشترى در اختيار بگذارند و مثلًا اجازه استفاده از بلندگو و وسايل صوتى به اين قاريان بدهند و جمع شدن جمعيّت
فراوانى از حجّاج قرآنى ساير كشورها برگرداگرد آنان را تحمّل كنند، هر دو احتمال وجود دارد. اگرچه احتمال قوىتر آن است كه با توجّه به قناعت دستاندركاران امور قرآنى بعثه به همين مقدار و ادامه چندين ساله اين برنامه بر همين منوال، هيچ تغييرى در جهت كاهش يا افزايش كمّى و كيفى اين برنامه پديد نيايد.
شوراى روابط اسلامى آمريكا اعلام كرد كه بر نحوه برخورد مأموران فرودگاههاى آمريكا با حجاج دربازگشت از مكّه نظارت خواهد كرد.
بزرگترين سازمان اسلامى آمريكا در بيانيهاى اعلام كرد: «قصد دارد با مصاحبه با مسلمانان آمريكايى كه از سفر خانه خدا بازمىگردند، بر نحوه برخورد مأموران فرودگاههاى آمريكا با مسلمانان نظارت كند.»
CAIR
(1)در بيانيه خود از شكايتهاى زياد حجاج آمريكايى پيش از سفر به سوى عربستان در فرودگاههاى آمريكا به دليل معطلىهاى بيش از حد در خروجىهاى اين كشور و بازرسى بدنى و بازجويىهاى بىمورد ابراز نگرانى كرده است. امسال حدود پانزده هزار زائر از آمريكا براى زيارت خانه خدا به مكّه سفر كردهاند.
معاونت امور روحانيون بعثه رهبرى با انتشار جدول ذيل، برنامههاى زيارت دوره جهت بازديد مساجد صدر اسلام و اماكن تاريخى مدينه را اعلام كرد. براساس اين برنامه، برادران طى پنج نوبت و خواهران در روزهايى جداگانه طى دو نوبت، براساس ثبتنام و نوبتبندى، توفيق زيارت اين اماكن را خواهند داشت.
1) 1. شوراى روابط اسلامى آمريكا CAIR در اوايل دهه 90 ميلادى با شعبات زيادى در ايالات متحدهآمريكا و با هدف ترويج فرهنگ و انديشه اسلامى و نيز دفاع از حقوق مسلمانان آمريكا تشكيل شد.
در اين جدول، همچنين اماكن مورد بازديد براساس منطقهبندى مدينه منوره به چهار دسته تقسيم شده و نام اماكن در هر منطقه ذكر شده است. همه بازديدها بعد از ظهرها و مجموعاً طى حدود 2 ساعت خواهد بود.
افرادى كه داخل عربستان فاقد مجوز قانونى انجام مناسك حج بودند، سعى داشتند به هر طريق ممكن خود را به منطقه مشاعر مقدسه برسانند.
بنابر گزارشهاى واصله، اين افراد كه اكثر آنان را كارگران خارجى مقيم عربستان تشكيل مىدادند، با پنهان شدن در كانتينرها، كاميونهاى حمل بار و با پرداخت مبالغ گزاف به رانندگان اين خودروها كه بعضاً به 2 هزار ريال سعودى براى هر نفر مىرسيد، سعى كردند خود را به مشاعر مقدسه برسانند.
براساس برخى از آمارهاى غيررسمى، تعداد اين افراد بيش از يك ميليون نفر مىشود. گفتنى است كه تاكسىها براى حمل افراد بدون مجوز حج 150 ريال سعودى و براى افراد بدون اجازه اقامت 500 ريال درخواست مىكردند.
بيستم ذيحجه 1427
آيين شكرگزارى موسم حج امسال در بعثه مقام معظم رهبرى در مكّه مكرمه برگزار شد.
در اين آيين معنوى و باشكوه كه آيةاللَّه محمدى رىشهرى، نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى، مصطفى خاكسار قهرودى رييس سازمان حج و زيارت، علما، روحانيون و كارگزاران حج حضور داشتند، حاضران شكر توفيق خدمتگزارى به حجاج ايرانى بيتاللَّه الحرام را به درگاه خداوند متعال بهجا آوردند.
در اين مراسم ابتدا حاضران با زمزمه مناجات شاكرين، پيشانى سپاس بر آستان الهى ساييدند و قبولى تلاشها و فعاليتهاى انجامشده را از خداوند متعال خواستار شدند.
در ادامه، آيةاللَّه رىشهرى براى توفيق هرچهبيشتر كارگزاران حج دعا كرد.
سرپرست حجاج ايرانى از درگاه خداوند براى خدمتگزاران به حجاج آرزوى حجى مقبول و توفيق روزافزون نمود و ضمن دعا براى تعجيل در فرج امام عصر عليه السلام و علو درجات روح امام قدس سره و شهدا، طول عمر، سلامتى و نفوذ كلام مقام معظم رهبرى را از پيشگاه حقتعالى خواستار شد.
در اين همايش كه به همت واحد اهلسنت بعثه رهبر معظم انقلاب برگزار شد، سخنرانان درباره موضوعاتى با محور «ثقلين، دو گوهر گرانبهاى خاتم رسولان»، «عترت و سنت، پرتوى از نبوت»، «عترت، مبين و امين سنت»، «تعريف سنت و عترت و رابطه آندو با هم»، «راههاى دستيابى به سنت» و «سنت و عترت در قرآن و روايات» سخنرانى كردند.
اين همايش با هدف تقويت وحدت ميان مسلمانان و مذاهب گوناگون اسلامى و در روز عيد سعيد غدير و در سالى كه به نام پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله نامگذارى شده انجام گرفت.
آيةاللَّه ابراهيم امينى در همايش «عترت و سنت، دونماد از يك حقيقت» در مدينه منوره گفت: «اگر امت اسلامى بخواهد واقعاً در جهان اسلام نفوذ داشته باشد، راهش عمل به حديث ثقلين و پيروى از قرآن و عترت عليهم السلام است.»
آيةاللَّه امينى با اشاره به شرايط كنونى جهان اسلام و مسائل بينالمللى خاطرنشان كرد: «اسلام، پس از پيروزى انقلاب اسلامى بهصورت يك قدرت ظاهر شده و هرچه اين قدرت بيشتر شود، توجه مردم جهان به آن بيشتر خواهد شد.»
وى به تلاش دشمنان براى ايجاد اختلاف ميان مسلمانان اشاره كرد و گفت:
«دشمنان مىدانند كه راه جلوگيرى از نفوذ اسلام، اختلافافكنى ميان مسلمانان است و لذا با جديت بهدنبال پراكندگى مسلمانان هستند.»
جانشين نماينده ولى فقيه در بعثه تأكيد كرد كه مسلمانان نبايد تسليم تفرقهافكنى شوند و بايد با اين تلاش دشمن، با وحدت كلمه مبارزه كرد.
سيد منظور شرفى امام جمعه اهل سنت پره سر تالش نيز در سخنانى با تشكر از بعثه رهبر معظم انقلاب بهدليل برگزارى اين همايش، به تلاشهاى دشمن براى ايجاد تفرقه ميان مسلمانان اشاره كرد و گفت: «دشمنان مىخواهند، جهل را بر امت اسلامى تزريق كنند و ما بايد ضمن هوشيارى و وحدت، بدانيم كه محتاج راه و نور رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله هستيم.»
دومين جلسه شوراى هماهنگى در مقطع مدينهبعد در ساعت 15/ 20 روز سهشنبه مورخ 19/ 10/ 85 با شركت كليه اعضا درحضور حضرت آيةاللَّه امينى تشكيل شد و پس از تلاوت آياتى از كلاماللَّه مجيد، درباره مسائل جارى بحث و تبادل نظر و تصميمات ذيل اتخاذ گرديد:
براى برگزارى مراسم دعاى كميل قرار شد:
الف) همانند مدينهقبل، شروع دعا ساعت 22 و پايان آن 23 باشد.
ب) برابر آييننامههاى مصوّب، بر همكارى و هماهنگى كليه معاونتها با معاونت اجرايى و روابط عمومى براى برگزارى هرچه باشكوهتر مراسم تأكيد گرديد.
ج) ستاد مدينه منوره به مديران كاروانها تأكيد نمايد كه زائران به موقع (ساعت 30/ 21) در محل برگزارى مراسم حاضر شده ضمن همراه داشتن لباس گرم و زيرانداز، از حمل وسايل اضافى خوددارى نمايند.
د) هيئت پزشكى نسبت به استقرار آمبولانس در قسمت شمالى و جنوبى قبرستان بقيع اقدام نمايند.
ه) هنگام آغاز دعا به شكل ظريفى به زائران تأكيد شود كه ادب حضور را رعايت كنند و از فيلمبردارى و عكسبردارى خوددارى نمايند.
و) با استقرار نيروى كافى توسط واحد امداد گمشدگان و واحد نقليه، پس از پايان مراسم نسبت به انتقال سريع زائران به كاروانهايشان اقدام شود.
ز) در نشريه زائر روز پنجشنبه، نكات و تذكرات ضرورى كه لازم است توسط زائران رعايت شود درج شود.
نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى، مراسم حج امسال را با عزت، اقتدار و موفقيت ارزيابى كرد.
آيةاللَّه محمدى رىشهرى پس از بازگشت از سفر حج در فرودگاه مهرآباد تهران به خبرنگاران گفت: «باتوجه به فضاى سياسى حاكم بر منطقه، پيشبينى مىشد امسال حداقل نسبت به برخى از برنامههاى مهم حج، مشكل داشته باشيم؛ اما با عنايت حضرت حق، همه برنامههايى كه پيشبينى كرده بوديم، بهخوبى انجام شد.»
سرپرست حجاج ايرانى با اشاره به ويژگىهاى حج امسال، اظهار داشت:
باتوجه به پيروزى مقاومت لبنان در برابر رژيم صهيونيستى، جمهورى اسلامى ايران، محبوبيت ويژهاى درميان مسلمانان جهان پيدا كرده و اين پيروزى سبب شده كه حجاج خانه خدا به جمهورى اسلامى و مردم ايران با نگاه ويژهاى بنگرند. اين پيروزى باعث شده بعثه رهبر معظم انقلاب، مورد توجه بيشتر مسلمانان جهان قرار بگيرد و رفت و آمدهاى زائران خارجى به بعثه رهبرى، امسال افزايش يابد. در همايشهايى كه در حج امسال داشتيم، حضور افراد تحصيلكرده چشمگير بود و همچنين حضور زائران ايرانى در نمازهاى جمعه نيز افزايش يافته بود.
آيةاللَّه رىشهرى با اشاره به تغييرات صورتگرفته در منطقه «رمى جمرات» گفت:
«رمى جمرات، خصوصاً «رمى جمره عقبه» كه در روز عيد قربان مشكلات زيادى ايجاد مىكرد، با تغييرات صورتگرفته امسال بسيار روان و آسان انجام شد؛ مساحت منطقه «رمى جمرات» امسال از 25 متر به 32 متر افزايش يافت كه اين تغيير سبب انجام آسان مراسم شده بود. در مجموع ارزيابى من از حج امسال اين است كه رضايت نسبى زائران نسبت به سالهاى گذشته افزايش يافته و گلايهها كمتر شده است.
آقاى رىشهرى در عين حال گفت: «تنها چيزى كه ما احساس مىكنيم قدرى باعث رنجش زائران است، مسئله انتقال آنها به ايران است كه اميدوارم با پيگيرىهاى مسؤولان هواپيمايى، اين مشكل در روزهاى آينده حل شود.»
ايشان با قدردانى از دستاندركاران حج امسال اظهار داشت كه مشكل مهمى در حج امسال وجود نداشت و تنها مشكل، مشكل حمل و نقل داخلى در روزهاى اول عزيمت زائران به مسجدالحرام بود.
آنچه در پى مىآيد، گزارش اجمالى خبرگزارى جمهورى اسلامى ايران از مراسم حج سال جارى است كه در آن به مهمترين رويدادهاى اين مراسم معنوى اشاره دارد:
كشته يا مجروح شدن حدود 700 نفر زائر بيتاللَّه الحرام در رمى جمرات و مرگ طبيعى بيش از يك هزار نفر در آيين حج تمتع سال 1384 باعث شد تا مقامات عربستان در حج تمتع سال جارى تمهيدات گستردهاى بينديشند.
در موسم حج سال 1385 دستاندركاران سعودى با نظارت مستقيم پادشاه اين كشور، با تدابير وسيعى كه در جده، مكّه و مدينه پيشبينى كردند، توانستند براى اولينبار با كمترين حوادث، اين آيين باشكوه اسلامى را پشت سر بگذارند.
همه ساله در موسم حج تمتع، صدها نفر از حجاج بيتاللَّه الحرام، در جريان ازدحام شديد جمعيت در رمى جمرات، كشته يا زخمى مىشدند كه اين رقم به گفته مسؤولان سعودى در حج سال جارى به ميزان قابل قبولى كاهش يافته است.
بهدنبال حادثه سال 1384 در رمى جمرات، مقامات عربستان تصميم گرفتند پلهاى فرسوده منتهى به رمى جمرات را بهكلى تخريب كنند؛ تخريب پلهاى قديمى و ايجاد پلهاى جديد با اعتبارى بالغ بر 7/ 1 ميليارد دلار، باعث شد تا حجاج خانه خدا، حج بدون حادثهاى داشته باشند.
علاوه بر اين، مقامات عربستان و كميته مركزى حج اين كشور با مطالعه جامع مشكلات حج تمتع سال 1384 براى رفاه حال زائران، تمهيدات گستردهاى را در زمينه تأمين نيازهاى رفاهى، خدماتى و بهداشتى آنان به اجر درآوردند.
استقرار 15 هزار نيروى آموزشديده حافظ نظم در ورودى و خروجى رمى جمرات و ايجاد دهها مركز درمانى- بهداشتى و بيمارستانى در جده، مكّه و مدينه باعث شد تا حج امسال بدون حادثه پشت سر گذاشته شود.
عربستان در جريان برگزارى حج سال 1385 با فعال نمودن دهها درمانگاه و مركز بهداشتى و بيمارستانى و استقرار چندين فروند بالگرد در نقاط حساس رمى جمرات،
باعث شد تا آمار مرگ و ميرهاى طبيعى ناشى از ضعف جسمانى و كهولت سن زائران نيز در مقايسه با حج سال گذشته كاهش يابد.
وزارت بهداشت عربستان در جريان برگزارى حج سال 1384 حدود يك هزار و 100 مورد مرگ طبيعى در كارنامه خود ثبت كرد كه اين رقم در مناسك حج سال 1385 براساس آخرين آمار كميته مركزى حج عربستان به رقمى حدود 713 نفر رسيد.
وزارت بهداشت اين كشور به دنبال تلاش گستردهاى كه در حج امسال به عمل آورد و فعاليتهاى آن از سوى سازمان بهداشت جهانى مورد تقدير قرار گرفت، با هماهنگى ديگر ارگانهاى درمانى، از جمله هلال احمر، بيش از 125 هزار مورد بيمار سرپايى و حاد را پذيرا شد.
برخى از حجاج پس از اداى اين فريضه بزرگ الهى به خبرنگار ايرنا گفتند: «امسال را نمىتوان با سالهاى گذشته سنجيد.»
حسين زارعى در اين زمينه گفت: «نيروهاى سعودى علاوه بر انجام مأموريتى كه برعهده آنان گذاشته شده بود، حجاج را با رفتار مناسبى در بسيارى از مشكلات كمك مىكردند.»
به گفته وى، اين تعداد نيرو كه از روزهاى اول برگزارى اعمال حج در نقاط حساس رمى جمرات مستقر بودند، با ساير بخشها از جمله وزارت بهداشت هماهنگى خوبى داشتند.
زارعى گفت: «تنها چيزى كه براى زائران آزاردهنده بود، سرماى شديد منطقه بود كه براثر آن شمار زيادى از حجاج بيتاللَّه الحرام بيمار شدند.»
معاون سفارت جمهورى اسلامى ايران در عربستان نيز در اين زمينه به ايرنا گفت كه حجاج ايرانى برخلاف سالهاى گذشته در سال 1385 كمترين مشكلات را داشتند.
«احمد دستمالچيان»، هماهنگى مسؤولان و مقامات عربستانى را با مقامات كشورمان خوب توصيف كرد و گفت: «حجاج ايرانى توانستند با فضاى بسيار خوبى كه در حج سال جارى وجود داشت، تمامى اعمال خود را به نحو شايستهاى انجام دهند.»
وى افزود: «در حج امسال برخى از مقامات عربستان بامقامات جمهورى اسلامى نيز نشستهايى درباره گسترش روابط دوجانبه داشتند.»
«محسن مرتضايى فر»، سركنسول جمهورى اسلامى در جده نيز ضمن ابراز رضايت از برگزارى حج سال 1385 گفت كه حجاج ايرانى اعمال حج امسال را بدون هيچ حادثهاى بهجا آوردند.
وى افزود: «حجاج ايرانى هرساله به دليل نظم و انضباط خاصى كه در انجام مناسك حج داشتهاند، مورد تقدير مقامات عربستانى قرار مىگيرند.»
حجةالاسلام والمسلمين على دوانى، استاد بزرگ تاريخ اسلام شب گذشته به دليل عفونت شديد داخلى در منزل خود درگذشت. مرحوم على دوانى دانشمند و استاد تاريخ اسلام دوشنبهشب به دليل عفونت داخلى درگذشت.
ايشان از ياران و نزديكان استاد شهيد مطهرى بود. و از وى دهها جلد كتاب تاريخى بهجا مانده است.
به بركت پيروزى انقلاب اسلامى و دستور حضرت امام خمينى قدس سره در برگزارى مراسم برائت از مشركين و تعيين امير الحاج، در اين زمينه، حج انجام شده در طى سالهاى اخير، به حج ابراهيمى بسيار نزديك است.
مرحوم استاد على دوانى پژوهشگر و مورّخ بزرگ معاصر كه ديروز دار فانى را وداع گفت، مصاحبهاى درباره حج دارد كه در آن، ضمن اشاره به مطلب فوق، مىافزايد:
حج بايد كنگرهاى براى برائت از مشركين باشد و اين برائت بايد به گونهاى اعلام شود كه صداى حجاج به تمام دنيا برسد. از ديگر اهداف حج اين است كه بيش از يكميليارد مسلمان جهان با هم متحد شوند و با كنار گذاشتن كينههاى فرقهاى، در برابر ظلم جهانى اسرائيل و آمريكا و متحدانش مبارزه و برخورد كنند و يا با جمعآورى كمك، به يارى دولتهاى
مستضعف مسلمان بروند؛ اگر حج را آنگونه كه قرآن خواسته، انجام دهيم، مشكلات جهان اسلام حل مىشود. امّا در مجموع حج ما براى ابراهيمى شدن مطلق، نواقصى دارد كه البته جزئى هستند.
اين محقّق علوم اسلامى در رابطه با نقاط ضعف حج مسلمانان، مىگفت:
ببينيد، مسلمان بايد براى انجام مناسك و وظايف مربوط به طاعت و بندگى به حج برود، امّا خيلى از اين عزيزان بيشتر وقت خود را براى خريد صرف مىكنند. آوردن سوغات از سفر در دين اسلام سفارش شده، امّا اين افراد كه نام بردم، در خريد سوغات افراط مىكنند. موضوع ديگر اينكه متأسفانه برخى خانمها، مخصوصاً خانمهاى جوان، نسبت به رعايت دقيق حجاب خود دقت نمىكنند و موارد ديگرى در اين زمينه كه اميدوارم رعايت شود.
وى درباره موارد ديگر اينگونه گفته بود: «بگذاريد مثالى بزنم، وقتى براى اولين بار و در سال 1341 به سفر حج مشرف شدم، همراه با آيةاللَّه مكارم شيرازى به ديدار آيةاللَّه گلپايگانى در مدينه منوّره رفتم و ايشان در اين ديدار به ما فرمودند كه به حجاج تذكر دهيد تا از انجام برخى از حركات خوددارى كنند؛ مانند برداشتن خاك از قبرستان بقيع و انجام سينهزنىهاى در حد افراط در كنار قبور مطهر و در كل، اگر اين رفتارها مورد توجّه قرار گيرد و انگيزههاى شخصى فداى مصلحتهاى اسلام نشود، حج ما منطبق با خواست قرآن واسلام و يك حج ابراهيمى خواهد بود.»
بيست و دوم ذيحجه 1427
از جوار حرم كريمه اهلبيت حضرت فاطمه معصومه عليها السلام آمده است. از قافله دل است و حال و هوايى خاص بر وجود او حاكم است. هروقت كه در حالاتش ريز شدم، ديدم براى خود كنج عزلتى را برگزيده و به راز و نياز با پروردگار مىپردازد. اما اينهمه، موجب نمىشود كه او از ارتباط صميمى و عاطفى با همسفران و ديگر زائران جانباز باز ماند.
جالب است بدانيد كه او تنها روحانى ويلچرى است كه با قافله ايثار به حج مشرف شده است. از نشاط و شادابى او نهتنها پس از يك دوره بيست و چهار ساله ويلچر نشينى، كاسته نشده كه با اين حال و در عين گذر ايام و سنين عمر، شور و حال او مثالزدنى است.
او توفيق شاگردى و زانو زدن در پاى درس تفسير حضرت آيةاللَّه جوادى آملى را- كه ساليانى است به او عنايت كردهاند- با هيچ متاعى عوض نمىكند.
ارادت ويژهاى به حضرت اباعبداللَّه الحسين عليه السلام و زهراى مرضيه عليها السلام دارد. به مجرد ذكر مصيبت اهلبيت گرامى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله چشمانش بارانى مىشود.
گمشدهاى دارد و به ديدار او سخت مشتاق.
شنيده است كه مىگويند، آقا همه ساله به فرزندانش- جانبازان هشت سال دفاع مقدس كه براى حفظ كيان اسلام و ارزشهاى مكتب، از تمام هستى خويش مايه گذاشتهاند- سرمىزند.
بگذريم؛ او امام زمان را عصاره خلقت مىخواند. حج را از سويى محل عروج انسان مىداند و از ديگر سو، مظهر قدرتنمايى ملتها در برابر استكبار جهانى. عرفات در نگاه او آخرين نقطه است. جايى كه همه چشمها به آنجا دوخته شده است. ارادت او به جانبازان ويژه است و حماسه آنان را مصداق اثبات صداقت آنها به دين مىداند. به امام و رهبرى، عشق فوقالعاده دارد. امام خمينى قدس سره را احياگر دين در عصر حاضر مىداند. دلسوخته چمران است و روز و شب بهياد اوست.
در نگاه من، بايد حاجآقاى ميرزايى را از نزديك ببينى تا بفهمى چه گوهر ارزشمندى است!
فرزندان او يكى از ديگرى گلتر و شايستهتر. همه اهل ولايت و عاشق اهلبيت عليهم السلام. تواضع او دربرابر فرزندانش مقوله ديگرى است كه در اين مقال نمىگنجد، ولى همين مقدار بشنويد كه هنگام خداحافظى به قصد بيتاللَّه الحرام فرزندش را در آغوش مىكشد و دست او را مىبوسد. از فرزندانش راضى است و آنان را افرادى مقيّد به دستورهاى دينى و موازين اخلاقى معرفى مىكند. به من مىگويد: «به آنها گفتهام بايد رهبرى امت را از من بيشتر دوست داشته باشيد؛ چرا كه او پدر ملت است و من تنها پدر شما.»
همسر مهربان و دلباخته او، حديثى ديگر دارد؛ كوهى از صبر و مقاومت است و پابهپاى او و در كنار او براى تحمل رنجها و سختىها ايستاده است. لحظهاى فراق از همسر جانبازش را تحمل ندارد. كوتاه سخن اينكه او از زندگىاش راضى است و خدا را بر آن شكر مىگويد.
درود خدا و رسول خدا بر اين همه ايثار و جانباختگى و رحمت الهى بر پير جمارانى كه سربازانى چنين فداكار و مقاوم را به جهان اسلام تقديم كرد.
مدينه منوره: در كاروانهاى ايرانى جوش و خروش ديگرى است. از نوع جوش و خروش شيرين شب عرفات. انتظار ساليان دور به سر مىرسد و رؤياها و آرزوها رنگ واقعيت مىگيرد. در جوار رسول خدا و در كنار چهار اسطوره مهربانى در بقيع، با امام مظلومان، همنوا و همناله مىشويم و سرود عشق را غريبانه در مدينه زمزمه مىكنيم ....
بهگزارش خبرنگار زائر، جلسات توجيهى براى حضور باشكوه و منظم زائران در مراسم دعاى كميل، در كاروانها برگزار شده و روحانيون و مديران كاروانها توصيههاى لازم را در زمينه حفظ آرامش و نظم و رعايت آداب دعا به زائران ابلاغ كردهاند.
در همين راستا، روابط عمومى بعثه مقام معظم رهبرى با صدور اطلاعيهاى، ضمن دعوت از زائران ايرانى بيتاللَّه الحرام بهمنظور شركت در مراسم دعاى كميل، رعايت دقيق نكات و توصيههاى اعلام شده در زمينه وقت جلسه، كيفيت حركت و حضور در محل برگزارى، حفظ نظم و خوددارى از دادن هرگونه شعار در مسير رفت و برگشت را خواستار شد.
غروب پنجشنبه است. كنار حرم نبوى، منتظر ساعات پايانى شب براى حضور در مراسم دعاى كميل هستم؛ از بعد از ظهر دلم بهانه بقيع را مىگيرد، اما به او وعده دعاى كميل پنجشنبهشب را مىدهم. از دعاهاى كميل مدينه خيلى شنيدهام. هر زائرى كه از مدينه بازگشته مىگويد: «كميل مدينه با كميلهاى ديگر خيلى فرق دارد»، اما نمىتوانند تفاوتش را بيان كنند. همه مىگويند كه تا كسى نرود، نمىداند دعاى كميل مدينه چيست.
خدا قسمت كند دعاى كميل را در كنار حرم نبوى!
حالا آمدهام به مدينه، اولين پنجشنبه حضور در مدينه است و وقت قرار! بىاشتياق بهسوى حرم مىروم. رفقا با ماشين مىروند، اما دلم مىخواهد پياده بروم؛ دلم مىخواهد تنها باشم؛ نمىدانم! شايد دلم هوس عبور از كوچهپسكوچههاى بنىهاشم را
دارد. اينجا مىخواهم همه آن چيزهايى را كه در طول سالهاى عمرم از زبان پدر و مادر و منبرىها درباره على عليه السلام، فاطمه عليها السلام، زينب عليها السلام، غربت اهلبيت عليهم السلام و پيامبر صلى الله عليه و آله شنيده بودم ببينم.
سالهاى انتظار بهسر آمده و مدينهاى شدهام! اكنون هنگام عقدهگشايى و تجديد خاطرات است؛ آنهايى كه سالها در واقعيت و رؤيا با آنها زندگى كردهام. زمزمهكنان از كوچههاى مدينه با خاطراتى كه در كتابها خواندهام، از كوچههاى منتهى به بقيع و حرم عبور مىكنم. در مقابل هر گذرگاهى منتهى به بقيع در كنار من دهها نيروى امنيتى شهر مدينه با لباسهاى عجيب و غريب به صف شدهاند، اما گويى آنها را نمىبينم. وارد بينالحرمين مىشوم.
بهتدريج در خيل عاشقان ذوب مىشوم و روى زمين مىنشينم و سر بر ديوار بقيع مىگذارم؛ زمزمههايم تندتر مىشود و تپش ضربان قلبم، تندتر. باورم نمىشود؛ من كجا و مدينه و كنار بقيع و حرم رسول اللَّه صلى الله عليه و آله كجا؟! سيل عاشقان و بچه سيدى كه بىتاب كنارم نشسته و من عاصى در كنار همه اينها؛ عجب حال و هوايى دارد مدينه؟ چه بايد بخواهم؟
و چگونه؟ نمىدانم، خودم را در جمع رها مىكنم.
صداى بلندگو در حرم مىپيچد كه با صدايى حزنانگيز مىگويد:
زائران به شهر پيامبر خوش آمديد
به شهر بتول مطهر خوش آمديد
اين است آن مدينه كه بود آرزويتان
اين است آن مدينه كه خاكش سرشت ماست
اين است آن مدينه كه از بام و از درش
خيزد صداى زمزمههاى پيمبرش
اينجا طنين زمزمههاى محمد است ...
اينجا مزار چهار امام غريب ماست
يك سو بقيع و سوى ديگر خانه پيمبر است ....
با شنيدن اين زمزمهها بغض گلويم را مىفشرد و به يكباره به انفجارى تبديل مىشود و سيل اشك جارى مىگردد. زمزمه جمعيت به ناله تبديل مىشود و فضاى مدينه را عطرآگين مىكند، از ميان جمعيت بوى ياس به مشام مىرسد، شاعر از ياس كبود حرف مىزند و همزمان، ناله زنها به فرياد تبديل مىشود.
و آنگاه صداى دعاى مربوط به اميرمؤمنان در فضا طنينافكن مىشود:
اللهم انى اسئلك ...
پس از گذشت يك ساعت دعا با شكوه خاص خود به پايان مىرسد و زائران با نظمى ستودنى به منازل خود بازمىگردند ...
ستاد حمل و نقل هوايى به مديران كاروانها اعلام كرد كه:
باتوجه به اعلام هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران و هواپيمايى سعودى، زمان حضور زائران در فرودگاه مدينه منوره سه ساعت قبل از پرواز ضرورى است، از اينرو ترتيبى اتخاذ فرماييد كه رأس آن ساعت مقرر زائران محترم در فرودگاه حضور يابند، زيرا حضور قبل از موعد، نارضايتى زائران و كمبود جا، و بعد از ساعت مقرر نيز احتمال جا ماندن از پرواز و مشكلات ديگر را در پى خواهد داشت.
بليط هواپيما و تك بار زائران، 72 ساعت قبل از پرواز، توسط دفاتر هواپيمايى ايراناير و سعودى تحويل مىگردد، لازم به ذكر است كه به ازاى هر نفر زائر، دو عدد تگ بار جهت ساكهاى استاندارد تحويل مىشود؛ بنابراين ضمن توصيه به زائران درخصوص خريد كمتر، قبل از مراجعه به دفاتر هواپيمايى، بار زائران خود را برآورد نموده، به ازاى هر ساك اضافى استاندارد يك عدد تگ قرمز 200 ريالى از دفتر هواپيمايى اخذ نماييد. (ساعت كار دفاتر هواپيمايى صبحها 8 تا 12 و بعد از ظهرها 16 تا 20 بوده، محل استقرار آنها نيز در شارع على بن ابىطالب، قصرالدخيل، طبقه S است.
باتوجه به تجارب سنوات قبل، زائران را درخصوص دقت در نگهدارى و جانماندن وسايلى مانند: دوربين فيلمبردارى و عكاسى، تلفن همراه و ساكهاى دستى كوچك در محوطه و سالن فرودگاه توجيه فرماييد.
زائران را توجيه كنيد كه گذرنامه و بليط را پس از تحويل به آنها تا ارائه به مبادى ذيربط در دسترس داشته باشند و در نگهدارى و عدم قرار دادن آن در ساكهاى تحويلى به بار دقتنظر لازم را معمول فرمايند.
به زائران توصيه كنيد كه از قراردادن مايعات و نوشابه در داخل ساكهايى كه به قسمت بار تحويل مىشود خوددارى كنند.
محل تحويل بار پروازهاى سعودى و ايراناير، جنب سالن شماره 6 خواهد بود.
باتوجه به توافق انجام شده بار پروازهاى ايران اير 20 ساعت و بار پروازهاى سعودى 18 ساعت قبل از پرواز در محلهاى تعيينشده در فرودگاه مدينه تحويل گرفته مىشود.
عواملى كه همراه كاميون بار به فرودگاه مراجعه مىنمايند به محض ورود به محوطه تحويل بار براى نوبتبندى و اعلام حضور به اعضاى شيفت مستقر در فرودگاه مراجعه كنند و تا پايان كار و تحويل كامل بار زائران با آنان همكارى لازم را داشته باشند.
پيش از ترك ساختمان محل اقامت در مدينه منوره، كليه اتاقها و همچنين در زمان رسيدن به فرودگاه، اتوبوسها توسط عوامل كاروان مورد بازبينى قرار گيرند تا احياناً وسايلى از زائران در ساختمان يا اتوبوس جا نماند.
نسبت به توجيه زائران در مورد جدا نشدن از كاروان بهخصوص در ساعات نزديك به پرواز اقدام فرماييد. عواقب جا ماندن از پرواز اينگونه زائران، متوجه شخص زائر و مدير كاروان خواهد بود.
بديهى است مدير يا معاون محترم كاروان پس از حصول اطمينان از خروج كليه زائران، سالن را بهطرف هواپيما ترك خواهد كرد.
اشيايى كه بردن آنها داخل هواپيما ممنوع است:
قيچى، چاقو، كبريت، چراغقوه، چكش، تيغ ريشتراش، ابزار، آينه، كارد و چنگال، قليان، اسباببازى، راديوضبط و انواع اسلحه پلاستيكى.
اشيايى كه قرار دادن آن در بستههاى باز ممنوع است:
چراغ پيكنيك، داروهاى مرگبار، انواع فشفشه انواع اسپرى، انواع شويندهها، فندك، انواع قوطىرنگ، انواع باطرى، اشياى اسيددار، نوشابه و انواع مايعات.
رييس مجمع چاپ قرآن كريم در مدينه منوره گفت كه اين مجمع در سال جارى بيش از يك ميليون و 150 هزار نسخه قرآن كريم را در ميان حجاج توزيع كرده است.
وى تعداد كاركنان اين مجمع را 1700 نفر عنوان كرد كه از اين تعداد، 80% سعودىاند. وى همچنين گفت كه بهطور ميانگين، روزانه 3000 نفر از اين مجمع ديدار مىكنند.
براساس اظهارات مسؤولان وزارت بهداشت عربستان، بيشترين بيمارى رايج در زمان مناسك حج تمتع، بيمارى آنفولوآنزا بود كه علت آن نيز شرايط آب و هوايى و هواى سرد ذكر شده است. بنا بر اين گزارش، در موسم حج سال جارى هيچگونه بيمارى مسرى بهطور گسترده ديده نشده است. براساس اظهارات مسؤولان بهداشتى عربستان بيش از 700 هزار حاجى در مشاعر مقدسه به مراكز خدمات درمانى اين وزارت مراجعه و مورد معالجه قرار گرفتهاند. در حج سال جارى، اين وزارتخانه بيش از 9600 نفر از كاركنان خود را در مراكز خدماتى و بهداشتى مكّه و مدينه مستقر كرده بود.
بيست و سوم ذيحجه 1427
نزديك اقامه جماعت بود. با شتاب وارد مسجدالنبى صلى الله عليه و آله شدم تا به جماعت برسم.
مؤذن اقامه را شروع كرد. صفها پر بود و من دنبال جاى خالى! خوشحال شدم كه بين دو هموطن مقدارى جاى خالى ديدم. هردو نفر چهارزانو نشسته بودند. نزديك رفتم و با سلام و اشاره خواستم تا مرا جاى دهند. زانوها را پهنتر كردند و با غرور و عصبانيت گفتند: جا نيست! گويى آب سردى رويم ريخت و عرق سردى بر بدنم نشست. مردم براى شروع نماز، بلند شدند و شانهها را به هم چسباندند. دو نفر سياهپوست در صف جلوتر كه مرا متحير ديدند، با وجود اينكه جاى خالى نداشتند، فوراً اندكى شانههايشان را از هم جدا كرده، به من اشاره كردند كه بين آن دو قرار بگيرم! من رفتم و نماز را با محبت آن دو عزيز بهجا آوردم. بعد از نماز با نگاهى به اطراف، با خود گفتم:
كاش ما هم وقتى كسى جا مىخواست، به او جاى مىداديم.
كاش ساعتى قبل از جماعت در مسجد حاضر مىشديم و در انتظار نماز مىنشستيم.
كاش در مسجدالنبى صلى الله عليه و آله قبل و بعد از نماز بهجاى خنده و بلند حرف زدن و گفت و گو درباره قيمتها و مسائل زندگى، ذكرى مىگفتيم و يا دستكم سكوت
اختيار مىكرديم.
كاش نمازهاى نافله مربوط به هر نماز واجب را مىدانستيم و همه را مىخوانديم.
كاش پس از قرائت قرآن، اين كتاب آسمانى را بهجاى گذاشتن روى زمين، در قفسههاى مخصوص مىنهاديم.
كاش هنگام تردد در مسجد از جلوى هيچ نمازگزارى عبور نمىكرديم تا طبق فقه مذهب او مرتكب معصيت يا بطلان نمازش نمىشديم و اگر ناچار به عبور بوديم با مقدارى فاصله دست خود را حائل مىكرديم.
كاش براى رسيدن به نقطه معينى از مسجد، به ديگر مسلمانان فشار وارد نكرده، با اذيت آنان براى يك مستحب، مرتكب حرام نمىشديم.
كاش يك پلاستيك يا كيسهاى همراه داشتيم كه كفشهايمان را در مسجد داخل آن گذاشته، كفش آلوده را روى فرش و زمين مسجدالنبى صلى الله عليه و آله نمىگذاشتيم.
كاش در حال خواندن نماز، ذكرها را آرام مىگفتيم تا صداى بلند ما موجب بدبينى و حواسپرتى ديگران نشود.
كاش پس از نماز جماعت صبح، اقدام به خواندن نمازهاى مستحبى نمىكرديم تا ما را طبق مذهب خود مرتكب حرام يا مكروه ندانند.
كاش پس از سلام نماز هنگام سه تكبير، دستها را بلند نمىكرديم تا تفسيرهاى غلط عليه ما ننمايند.
كاش در هنگام نشستن در صفوف جماعت، با هر برادر سلام و مصاحبه و اظهار محبت مىكرديم.
كاش در مرثيهخوانىها، آرامش و متانت را حفظ مىكرديم و از نوحهخوانى با صداهاى بلند چشم مىپوشيديم
كاش يك ربع به اذان، خريد از مغازهها را تعطيل مىكرديم تا ما را متهم به سبك شمردن نماز نكنند.
كاش از يك ساعت به نماز از مسجدالنبى صلى الله عليه و آله بهسوى هتلها بازنمىگشتيم تا ما را
بىعلاقه به جماعت مسجدالنبى صلى الله عليه و آله ندانند.
كاش هنگام اذان با كالاهاى خريدارى شده، جلوى فروشگاهها به انتظار بازگشايى نمىنشستيم تا هتك كشور و مذهب نگردد.
ان شاء اللَّه ما زائران ايرانى بهگونهاى رفتار كنيم تا الگو و سرمشق زائران همه كشورها و موجب عزت و آبرومندى ايران اسلامى و مكتب اهلبيت عليهم السلام باشيم.
سرپرست حجاج ايرانى پس از بازگشت از مكّه مكرمه، در ديدار با طلاب مدرسه علميه حضرت عبدالعظيم حسنى عليه السلام و دانشجويان دانشكده علوم حديث تهران، با اشاره به توجه حجاج در حج امسال به مسئله مهدويت گفت: «اين احساس علاقه آنها به دو عامل پيروزى حزباللَّه لبنان و مقاومت ايران در مسائل هستهاى مربوط مىشد.»
به گزارش پايگاه اطلاعرسانى حج به نقل از رسا، آيةاللَّه محمدى رىشهرى صبح چهارشنبه در تالار شيخ كلينى آستان مقدس عبدالعظيم حسنى عليه السلام با خواهران و برادران طلبه مدرسه علميه عبدالعظيم عليه السلام و دانشجويان دانشكده علوم حديث ديدار كرد.
در اين مراسم كه مسؤولان آستان مقدس حضرت عبدالعظيم حسنى عليه السلام، استادان دانشكده علوم حديث و حوزه علميه خواهران و برادران حضرت عبدالعظيم حضور داشتند، آيةاللَّه رىشهرى در سخنانى از سفر معنوى حج امسال سخن گفت و ابراز داشت كه طبق آمار رسمى عربستان، دوميليون و چهارصد هزار نفر زائر، امسال براى انجام فريضه معنوى حج به عربستان آمده بودند كه يكصد هزار نفر از آنان ايرانى بودند.
وى درباره مشكلات مراسم حج امسال اظهار داشت: «به علت هواى بسيار سرد مشعر، انتقال زائران از عرفات به مشعر با مشكل انجام مىشد.»
وى در ادامه ابراز داشت: «باتوجه به مسئله مهدويت، اين باور كه امام زمان عليه السلام حاضر و ناظر است، در ميان مسلمانان بهخصوص مسلمانان تركيه و آسياى شرق چشمگير بود، اما در برابر موج فتنهاى كه در كشورهاى اسلامى در حال گسترش است،
خصوصاً پس از اعدام صدام و اختلافهاى شيعه و سنى، مشكلات فراوانى ايجاد شده است.»
توليت آستان مقدس حضرت عبدالعظيم حسنى عليه السلام خاطرنشان كرد: «درمجموع رضايت نسبى زائران ايرانى از حج امسال براى ما خيلى مهم بود كه باتوجه به اين امر و تلاش فراوان مسؤولان، امسال يك گام جلوتر از سال قبل بوديم و اميدواريم بتوانيم سريعتر به اهداف خود، يعنى رضايت كامل حجاج دست پيدا كنيم.»
براساس دستورالعملهاى مصوب دولت عربستان، سرانه مسكن براى هر زائر 4 متر مربع است. در همين حال سعيد شيبانى رييس ستاد حج ايران در مدينه در گزارشى اعلام كرد: «در حال حاضر هر زائر ايرانى 5/ 4 متر سرانه مسكن دارد و سندهاى اجاره ما نشان مىدهد هميشه بالاتر از سرانه مسكن زائران جهان بودهايم و از اين جهت هميشه مسؤولان تأمين مسكن سازمان، مورد اعتراض مقامات عربستانى بودهاند.»
وى تأكيد كرد كه زائران ايرانى از نظر مسكن و سرانه در بالاترين سطح در بين زائران ديگر كشورها هستند.
رييس ستاد مدينه اعلام كرد: «تاكنون هيچ تأخيرى در پروازهاى مدينه بهوجود نيامده، بلكه برخى پروازها دقايقى زودتر از زمان تعيينشده صورت گرفته است. و وضعيت بار مسافران بسيار مناسبتر از سالهاى گذشته بوده است.»
وى در عين حال تصريح كرد: «ساك تعدادى از حجاج ايرانى از حجم بيشترى برخوردار بود كه مجبور شدند ساكهاى خود را تغيير دهند؛ اين امر موجب ناراحتى خود زائر و ديگر حجاج شده است.»
شيبانى خاطرنشان كرد: «حجاج بايد درنظر داشته باشند ميزان خريدى كه كردهاند
متناسب با آن بايد هزينه بار را هم بپردازند.»
وى با اشاره به ايستايى بار توسط شركتهاى هواپيمايى گفت: «در اين موضوع زائر هيچگونه دخالتى ندارد و ايستايى بار حجاج در پروازهاى سعودى از 18 ساعت به 12 ساعت تقليليافته است چراكه فرودگاه مدينه گنجايش تحويل اين حجم بار را ندارد.»
رييس ستاد مدينه در پايان تصريح كرد بار حجاجى كه به آن تگ قرمز تعلق مىگيرد، ممكن است با تأخير به ايران برسد، چرا كه اعلام شده شركتهاى هواپيمايى در ابتدا بايد بار مجاز را حمل كنند، سپس بار اضافه آنان را كه اين امر ممكن است تأخير در ارسال بار را بهدنبال داشته باشد.
رييس سازمان حج و زيارت كشور گفت:
به رغم تذكر مقامات ايرانى، در فرودگاه جده كتابهاى تبليغى زيادى بين حجاج ايرانى توزيع مىشود.
دولت عربستان بهمنظور تبليغ، 5 جلد كتاب در قطع جيبى، به همراه يك جلد كلاماللَّه مجيد بين حجاج ايرانى در فرودگاه جده توزيع مىكند.
اين كتب مغاير با مسائل فقهى و دينى ماست و حجاج با خواندن آنها بهشدت ناراحت مىشوند.
به گفته خاكسار قهرودى، هماهنگىهاى زيادى با مسؤولان عربستان بهمنظور جلوگيرى از توزيع اين كتب انجام دادهايم، ولى برخلاف قولهايى كه دادهاند باز هم شاهد توزيع اين كتب در بين حجاج هستيم.
تاكنون پس از انجام مناسك حج، سه زائر ايرانى در مدينه منوره دعوت حق را لبيك گفتند.
به گزارش خبرنگار زائر، اين سه زائر بر اثر ايست قلبى، جان به جان آفرين تسليم كردند و در قبرستان بقيع آرام گرفتند.
خانم واليه زندىپور فرزند حسين، اولين زائر ايرانى بود كه پس از انجام مناسك حج دعوت حق را لبيك گفت. همچنين خانم رحيمىنژاد، زائر مشهدى، فرزند محمد از كاروان 16457 كه چهارشنبه شب در مدينه درگذشت و روز پنجشنبه پس از تشييع در بقيع به خاك سپرده شد.
براساس اين گزارش يك زائر ديگر ايرانى كه به صورت آزاد وارد عربستان شده بود، در مدينه جان باخت. اين زائر اسماعيل نعمتى نام داشت و اهل مشهد بود.
اتوبوس حامل حجاج بيتاللَّه الحرام در بازگشت از مكه مكرمه، در مسير كشور امارات متحده عربى، در هفت كيلومترى منطقه مرزى بطحا، با اتوبوس ديگرى تصادف كرد. در اثر اين تصادف 22 نفر كشته و 24 نفر مجروح شدند كه از كشورهاى سوريه، مصر، پاكستان، قرقيزستان و امارات متحده بودند.
مجروحان حادثه به بيمارستان ملك فهد در منطقه هفوف و بيمارستانهايى در منطقه شرقيه بهويژه شهر احسا منتقل شدند و حال برخى از آنان وخيم گزارش شده است. علت اين حادثه كه در صبح زود اتفاق افتاد، مِه غليظ صبحگاهى نقل شده كه موجب كم شدن ديد رانندگان اين دو وسيله نقليه بوده است.
بيست و چهارم ذيحجه 1427
جمعى از علماى شيعه و اهل سنت كشورمان با صدور بيانيه مشتركى در موسم حج، برخى اختلاف افكنىهاى فرقهاى و مذهبى را محكوم كرده، بر وحدت ملت مسلمان تأكيد كردند.
متن بيانيه به اين شرح است:
«پس از نثار صلوات و سلام بر حضرت محمد صلى الله عليه و آله و اهلبيت آن حضرت و اصحاب او، ما گروهى از علماى اهل سنت و شيعه در جمهورى اسلامى ايران- كه خداوند توفيق حج بيتاللَّه الحرام، اين خاستگاه دل تمامى موحدان و محور وحدت امت اسلامى را به ما عطا فرموده- مطلع شديم كه عدهاى تندرو از دو گروه شيعه و سنى كه خود را منتسب به اهل علم مىدانند، به فعاليتهاى غيراسلامى دست زده، به فتنهگرى و ايجاد عداوت بين مسلمانان و بهكارگيرى القاب ناشايست عليه يكديگر و متهمسازى مسلمانان با تهمتهاى واهى دست زدهاند.
آنان همچنين با تكرار اختلافات قديمى- كه مسلمانان آنها را پشت سر
گذاشتهاند و مدتهاست كه علما، آنان را به وحدت و تقريب مذاهب دعوت مىكنند- درصددند تا مسلمانان را عليه يكديگر به نزاع بكشانند. ازاينرو باتوجه به شرايط پيشآمده، ما بر موارد زير تأكيد مىكنيم:
پيروان همه مذاهب اسلامى معروف، مجموعه بزرگ امت اسلامى واحد را تشكيل مىدهند و جانهاى همه آنها محترم است و شايسته است دلهايشان الفت بيشتر و انديشههايشان به هم نزديكتر شود و در تحقق اهداف والاى اسلام با يكديگر همكارى جدى نمايند.
برانگيختن هر فتنه طايفهاى، مذهبى و فرقهاى، خدمت به دشمنان امت اسلامى است و مقدمات طرحهاى فريبكارانه و مقدمات اشغالگرى ددمنشانه آنان را فراهم مىكند.
جمهورى اسلامى ايران تلاش دارد تا اسلام در ايران تحقق يابد و بر اجراى وحدت اسلامى در جهان اسلام اصرار ورزيده، از وحدت ملت مسلمان عراق و نجات آنان از اين مصيبت اختلاف داخلى حمايت مىنمايد.
اين اقدام از سوى همه مخلصين بايد مورد قدردانى و سپاس قرار گيرد، نه اينكه تهمتهاى باطله و ناروا سردهند كه جز خدمت به استكبار جهانى و عوامل آنان نتيجهاى در پى ندارد.
از خداوند متعال مىخواهيم تا ضمن قبولى اعمالمان، توفيق تلاش براى عزت، كرامت و وحدت امت سرافرازمان عنايت فرمايد.
به گزارش خبرنگار نشريه زائر در مدينه منوره، در انتهاى اين بيانيه نام صد تن از علما و فقهاى حوزه و فعالان امر تبليغ مشاهده مىشود.
جانشيننماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت ضمن ديدار از هيئت پزشكى خطاب به كادر هيئت پزشكى جمهورىاسلامى مستقر در مدينه منوره اظهار داشت: «ثواب خدمت به زائران بيتاللَّه الحرام و حجاج، كمتر از ثواب انجام اعمال عبادى حج نيست.
به گزارش خبرنگار زائر، آيةاللَّه امينى در اين بازديد با اشاره به ارزش كار پزشكى و خدماترسانى به حجاج، از رسيدگى بهموقع و سريع به بيماران توسط كادر تيم پزشكى جمهورى اسلامى قدردانى كرد و بيان داشت كه با توجه به امكانات و وسايل و تجهيزات موجود، رسيدگى بحمداللَّه مطلوب بوده است.
وى درباره نحوه رسيدگى به وضعيت بيماران ايرانى مقيم خارج از كشور كه به زيارت خانه خدا آمدهاند، اظهار داشت: «در مقايسه با امكانات موجود، رسيدگى به وضعيت اين دسته از زائران هم در خور توجه و دقت است و رسيدگى به امور اين افراد مىتواند وجهه خوشبينانه داشته، در نگاه آنها نسبت به نظام مقدس جمهورى اسلامى مؤثر باشد.»
جانشين نماينده ولى فقيه از بخشهاى مختلف بازديد كه و از تعداد قابل توجهى بيماران بسترىشده عيادت و ضمن همدردى و همدلى با بيماران، جهت بهبودى سريع آنان دعا كرد.
همچنين در اين بازديد، دكتر نادرى با اشاره به اينكه مراجعات و پذيرش به شكل 24 ساعته است، گفت: «در مقايسه با سال گذشته مراجعات كمتر بوده و درمقابل، بسترى بيمار درصد بالايى را به خود اختصاص داده است و بيشترين حجم كار بر روى بيماران بسترى است.»
وى وجود پزشك كاروان را بسيار مفيد دانست و اظهار داشت: «سياست ما بر اين است كه امكانات بيشترى به پزشك كاروان داده شود و او را پوشش دهيم تا بيماران با وضعيت جدىتر به هيئت پزشكى مراجعه كنند و اكثر بيماران به طور سرپايى توسط پزشك كاروان مداوا شوند.
مسؤول عمليات پروازى حجاج ايرانى در مدينه اعلام كرد كه روزانه حدود 20 پرواز از فرودگاههاى مدينه به فرودگاههاى كشورمان انجام مىگيرد؛ اين پروازها بيشتر به
فرودگاههاى تبريز، تهران، مشهد و رشت صورت مىگيرد و بسيارى از اين پروازها زودتر از زمان مقرر و با تعجيل و يا به موقع بوده است.
وى خاطرنشان كرد كه هواپيمايى ايران هيچ مشكلى نداشته است و ايستايى بار فقط براى پروازهاى سعودى است. اين مقام مسؤول گفت: «روزانه حدود شش هزار مسافر از فرودگاه مدينه به ايران اعزام مىشوند كه 70% پروازها با هواپيماهاى سعودى و 30% با هواپيمايى جمهورى اسلامى صورت مىگيرد.»
وى گفت: «استفاده از هواپيماهاى سعودى طبق قراردادهايى ايجاد شده است كه در هنگام ورود حجاج ايرانى به عربستان 70% هواپيماهاى ايرانى و 30% از هواپيمايى سعودى استفاده شده است. باتوجه به اطلاعرسانىهاى صورت گرفته به زائران درباره چگونگى تحويل بار، تاكنون هيچگونه مشكلى وجود نداشته است.»
وى با بيان اينكه حضور حجاج ايرانى در فرودگاه مدينه با فرودگاه جده يكسان نيست، گفت: «زائران ايرانى كه در فرودگاه مدينه حاضر مىشوند، از اتوبوسها پياده نمىشوند، تا سالن آماده شود و هنگام آماده شدن سالن، حجاج به ترتيب هر اتوبوس با نظم خاصى پياده مىشوند و داخل سالن مىروند و پس از انجام تشريفات، سوار هواپيما مىشوند.»
مسؤول عمليات پرواز فرودگاه مدينه درباره ميزان حمل آب زمزم گفت: «حجاج ايرانى تا ميزان 5 ليتر مىتوانند آب زمزم به داخل هواپيما حمل كنند و با خود به همراه داشته باشند.»
وى پايان عمليات پروازى حجاج از فرودگاه مدينه را تا دوم بهمنماه اعلام كرد و گفت: «اگر همكارى مديران كاروانها و زائران بهلحاظ استاندارد بودن ساكها ادامه داشته باشد، ما مشكل خاصى در پروازهاى مدينه نخواهيم داشت.»
وى در پايان خاطرنشان كرد كه نظام فرودگاه مدينه به اين شكل است كه حجاج مرد در يك صف و خانمها در صف ديگر باشند كه اين امر همكارى حجاج را مىطلبد.
مدينه منوره، خبرنگار زائر: ديروز تعدادى از پروازهاى مدينه به ايران با تأخير طولانى مواجه شد و زائران ساعات متوالى زيادى را از صبح تا غروب در فرودگاه مدينه سرگردان بودند. طبق اين گزارش، سرد شدن ناگهانى هوا و بارش شديد برف در بسيارى از شهرهاى كشور، فرود برخى از پروازهاى زائران را با مشكل مواجه كرده و همين امر موجب تأخير در بازگشت هواپيماها به مدينه و معطلى زائران شده است. يكى از مسؤولان پرواز در پاسخ به خبرنگار زائر درباره تأخير طولانى بعضى پروازهاى مدينه گفت: «پرواز مدينه به اصفهان به علت شرايط نامساعد جوى در شيراز فرود آمد و موقع بازگشت از شيراز نيز به علت همين شرايط با تأخير موفق به پرواز بهسوى مدينه شد و همين امر باعث معطلى زائران در فرودگاه مدينه شد. اگر شرايط جوى كشور به همين گونه باشد، تأخير در برخى از پروازهاى بعدى نيز محتمل است.»
به گزارش روزنامه عكاظ، طى روزهاى گذشته يكصد دستگاه اتومبيل حامل گوشتهاى فاسد پيش از رسيدن به جده، توسط نيروهاى امنيتى عربستان شناسايى و متوقف شدند.
به نوشته اين روزنامه، محموله گوشتهاى فاسدشده كه شامل 1639 رأس گوسفند، و 11 رأس شتر بود، به طريق نامعلومى بهصورت غيرقانونى از قربانگاه منى خارج شده و حملكنندگان آن قصد داشتند، گوشت اين قربانىها را براى فروش به رستورانها و آشپزخانههاى شهر جده حمل كنند.
شهردار جده دراينباره گفت: «اين خودروها از راه قديمى مكّه به جده، راهى اين شهر شده بودند كه تمام آنها متوقف و گوشتهاى فاسد مصادره و اقدامكنندگان به حمل آنها جريمه شدند.»
بيست و پنجم ذيحجه 1427
مركز دينى و فرهنگى الزهرا با هدف گسترش تعاليم اسلامى بين زنان، با حضور علما و شخصيتهاى برجسته شيعى در «احساء» واقع در شرق عربستان افتتاح شد.
به گزارش خبرگزارى رسا، در مراسم افتتاح مركز دينى و فرهنگى الزهرا كه در شهر «دمام» برگزار شد، شيخ على ناصر امام جمعه مسجد جامع امام حسين عليه السلام و عالم برجسته دمام، به حاضران و تمامى شيعيان عالم تأكيد كرد: «اهميت روز غدير در تاريخ اسلام بر هيچ كسى پوشيده نيست و علت اصلى اهميت آن، تكميل شدن شريعت اسلام است و اين روز عيد تمامى مسلمانان است.»
وى از تلاشها و زحمات مسؤولان براى افتتاح مركز دينى و فرهنگى الزهرا ويژه بانوان منطقه تشكر كرد و گفت: «اين مركز، براى گسترش خدمات فرهنگى و دينى بين بانوان منطقه بسيار گام مقدسى است و اميد است كه نقش بالايى در ارتقاى سطح فرهنگ بانوان شيعه عربستان داشته باشد.»
پس از سخنان اين عالم برجسته شيعه در عربستان، شيخ عادل العلى، مؤسس مركز دينى و فرهنگى الزهرا، توضيحاتى درباره روند شكلگيرى اين مركز و اهداف آن
ارائه نمود.
اجراى سرود، مداحى و تواشيح از برنامههاى ديگر اين مراسم بود.
مدينه منوره، خبرنگار زائر: آيةاللَّه امينى در بازديد از آشپزخانههاى متمركز مستقر در مدينه خطاب به كاركنان آن اظهار داشت كه تلاش در جهت خدمت به زائران و تهيه غذاى مناسب، افتخارآميز است.
وى گفت: «كار در اين بخش بسيار سخت است، اما در مقابل اجر و ثواب بسيارى دارد و درمجموع، خدمت به زائران كار ارزشمندى است و اينكه غذاى زائران به بهترين شكل و كيفيت آماده مىشود، كار شايستهاى مىباشد و موجب تقدير و قدردانى است.»
در اين بازديد كه جانشين نماينده ولى فقيه بخشهاى مختلف آشپزخانههاى متمركز «الدخيل» و «احد» (زين) بازديد كردند، مسؤولان، اطلاعات جامعى درخصوص نحوه پخت و پز و تهيه اقلام غذايى ايراد كردند.
عرب خزائلى، مدير آشپزخانه الدخيل با اشاره به اينكه كليه امور مربوط به پخت و پز تحت نظر كارشناسان تغذيه صورت مىگيرد، گفت: «از زمان ورود اقلام غذايى و قرار گرفتن در انبار و تهيه غذا و ارسال براى كاروانها، كنترل و نظارت بهطور جدى انجام مىشود.»
همچنين مهدى دليرى مدير آشپزخانه متمركز شماره دو احد (زين) با بيان اين مطلب كه زمانبندى پخت غذا طبق برنامهريزىهاى از قبل تعيينشده انجام مىشود گفت: «در ارتباط با تهيه اقلام و اجناس براى تهيه غذاى مورد نظر، چه آنهايى كه از ايران آورده مىشود و چه آنهايى كه در عربستان تهيه مىشود، كاملًا كنترل شده و چنانچه مورد مشكوكى مشاهده شود اجناس مورد نظر عودت داده شده، مورد استفاده قرار نمىگيرد.»
در موسم حج امسال بيش از 2 ميليون و 500 هزار رأس گوسفند، به قيمت يك ميليارد ريال (1)سعودى ذبح شده است.
به نوشته روزنامه «عكاظ»، بهمنظور تأمين گوسفندان مورد نياز در عيد قربان و مصرف داخلى عربستان، امسال براى اولينبار از كشورهاى چين و جيبوتى، واردات گوسفند به عربستان صورت گرفته است.
ورود گوسفند از اين دو كشور به عربستان موجب تنوع گوسفندها در اين كشور شد. عربستان بزرگترين بازار قربانى گوسفند را دارد و بالاترين سهم واردات گوسفند در بين كشورهاى عربى را داراست.
گفتنى است كه علىرغم موافقتهاى اوليه براى وارد كردن يكصد هزار رأس گوسفند از ايران جهت قربانى حجاج ايرانى، اين كار به علت تعلّل عمدى و احتمالًا كارشكنىهاى برخى دستاندركاران سعودى صورت نگرفت.
علاوه بر تعداد گوسفندان مذكور در اين گزارش، صدها گاو و صدها شتر نيز توسط حجاج خريدارى و در قربانگاههاى منى ذبح شد.
1) 1. هر ريال سعودى برابر 250 تومان است.
بيست و ششم ذيحجه 1427
«سيد محمد حسينى» سفير جمهورى اسلامى ايران در عربستان سعودى با وليعهد اين كشور، «سلطان بن عبدالعزيز» ديدار و ضمن قدردانى از اقدامات عربستان در خدمت به حجاج، بر گسترش روابط دوجانبه تأكيد كرد.
در اين ديدار كه طبق معمول سالهاى گذشته و در پايان موسم حج صورت گرفت، سفير جمهورى اسلامى ايران با اشاره به مشتركات دينى، فرهنگى و تاريخى دو كشور تصريح كرد كه ايران و عربستان مىتوانند باتوجه به شرايط فعلى منطقه خاور ميانه، نقش مؤثرى در كاهش مشكلات و تنشهاى موجود داشته باشند؛ اكنون شرايط خوبى براى ارتقاى سطح همكارىهاى دو كشور در همه زمينهها وجود دارد.
حسينى با ابراز قدردانى از مقامهاى عربستان بهخاطر تمهيدات وسيع و برنامهريزىهاى همهجانبه براى برگزارى حج سال جارى گفت: «برگزارى خوب مناسك حج امسال باعث شد تا زائران بيتاللَّه الحرام با آسانى و خيالى آسوده، اعمال حج را بهجا آورند.»
در اين ديدار وليعهد عربستان با تأكيد بر لزوم توسعه همكارىهاى دو كشور افزود:
«زمينههاى فراوانى براى گسترش همكارىهاى دوجانبه وجود دارد كه تحقق آنها مىتواند براى منطقه و جهان اسلام مؤثر و مفيد باشد.»
مكى در گفتوگو با شبكه تلويزيونى «الجزيره» افزود: «گروگانها- كه 4 نفر از ائمه جماعات نيز در ميان آنها بودند- به مكان نامعلومى انتقال داده شدهاند؛ تاكنون هيچيك از گروگانها آزاد نشدهاند و يكى از حجاج كه توانسته بود بهوسيله تلفن همراه با ما تماس بگيرد، گفت كه توسط يك خودروى ظاهراً نظامى متوقف شده و نمىدانند به كدامسو برده مىشوند.»
نماينده مذكور از حاجيان عراقى كه هنوز به مرزهاى عراق نرسيدهاند، خواست با توجه به نگرانى از امنيت راهها، وارد عراق نشوند تا امنيت عبور آنان تأمين شود.
مكى از مقامات عربستانى خواست زائران عراقى را از طريق مرز زمينى منطقه «عرعر» عبور ندهند و به حجاج اجازه دهند از شهر مدينه و بهوسيله هواپيما به عراق بازگردند يا چنانچه زائران بخواهند از طريق مرزهاى زمينى وارد عراق شوند، از طريق كشور اردن اين كار صورت گيرد.
بنا به گزارش خبرگزارى فرانسه از كربلا، «عقيل الخزاعى» به اين خبرگزارى گفت:
«افراد مسلح ناشناس بهسوى يك دستگاه اتوبوس حامل حجاج شليك كردند كه درنتيجه 9 نفر از آنها كشته و 14 نفر مجروح شدند.
بيست و هفتم ذيحجه 1427
حضرت آية اللَّه خامنهاى رهبر معظّم انقلاب اسلامى در ديدار دستاندركاران مراسم حج، ضمن قدردانى از آنان با اشاره به ضرورت استفاده از فرصت حج براى فعاليتهاى فرهنگى تصريح كردند كه بايد با ابتكارات جديد زمينه تبليغ و آگاهى در ميان حجاج بيتاللَّه الحرام گسترش يابد.
ايشان فعّاليتهاى فرهنگى را منشأ تحوّل فكرى توصيف كردند و خدمت به حجّاج را فرصتى مغتنم شمردند و بر اثربخشى معنوى و فرهنگى در ايّام حج و بهرهگيرى از شيوههاى نوين تبليغاتى براى انسجام و اتّحاد بيشتر مسلمانان دنيا تأكيد كردند.
در آغاز اين ديدار نماينده ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى ضمن ارائه گزارشى از كنگره عظيم حج اظهار داشت: «با تلاش مسؤولان اجرايى در مراسم حج امسال، مشكلات كمتر و در مقايسه با سالهاى گذشته رضايت نسبى زائران بيشتر بود.»
وى در تشريح فعّاليتهاى بعثه مقام معظم رهبرى به برپايى همايشهاى بين المللى در موسم حج اشاره كرد و گفت: «تلاش و پيشرفتهاى جمهورى اسلامى ايران براى دستيابى به انرژى هستهاى و پيروزى حزب اللَّه لبنان در برابر تجاوزات رژيم صهيونيستى
موجب گرايش بيشتر زائران غيرايرانى و ابراز علاقه آنان به جمهورى اسلامى ايران گرديده است.»
رابطين روحانيون كاروانهاى مدينه بعد در ضيافتى صميمانه با آية اللَّه امينى، جانشين نماينده محترم ولى فقيه در امور حج و زيارت شركت كردند.
دراين ديدار درباره مسائل مختلفى همچون مهدويّت از ديدگاه اهل سنّت، تكفيرىها، تندروها و اعتدالگراهاى عارف مسلك و مواردى از ديگر مسائل روز جهان اسلام، سخن به ميان آمد.
آية اللَّه امينى در اين ديدار گفت:
اگر ما از دولت عربستان مىخواهيم مانع افراد تندرو باشد، لازمهاش اين است كه ما نيز مانع تندروى افراد، به ويژه مدّاحان در گفتار و رفتارشان بشويم. با همه سختگيرىها، متأسّفانه هنوز شاهد گسترش برخى اكاذيب ميان مدّاحان هستيم.
روزگار ما زمانى است كه هر رفتار، گفتار و كردار ما، با گسترش ارتباطات در منظر و مرآى جهانيان است.
سپس وى ضمن تشكّر از تلاش رابطين گفت:
گزارش فعاليّت آقايان را خواندهام. اين نظارت دقيق لازم است. در پايان اين جلسه تعدادى از رابطين به بيان نظرات و ديدگاههاى خود پرداختند.
شايد يكى از نارسايىهاى مكررّى كه خاطره شيرين و فراموش ناشدنى حج را به كام بسيارى از هموطنان عزيز ايرانى تلخ مىسازد، تأخيرهاى پيشبينى نشده و طولانى است كه گاه تا بيش از هفت ساعت هم به طول مىانجامد. آنچه اين نارسايى را غيرقابل تحمّلتر مىكند، شرايط نامناسب سالنهاى فرودگاه و برخورد نامناسبتر مأموران
سعودى است. آنچه در پىمىآيد در مقايسه با ميزان سود شركتهاى مختلف عربستان كه پيشتر به آن اشاره شده است، قابل تأمل و بررسى است!
مقايسه ميانگين تأخير پروازها در اعزام به عربستان و بازگشت از آن
پرواز حجاج از جده طى چند روز گذشته با تأخيرهايى تا هفت ساعت مواجه بود و زائران در انتظار طولانى براى ورود به سالن پرواز فرودگاه به سر بردند.
به گزارش خبرگزارى مهر، اختصاص تنها يك سالن خروجى از سوى مسؤولان فرودگاه عربستان براى حدود يكصدهزار حاجى ايرانى، حجم بار اضافى برخى حجاج و تأخير هواپيماها سبب شد تا پروازها در زمانهاى مقرر و براساس برنامهريزىهاى قبلى انجام نشود.
بنابراين گزارش در 340 سورتى پرواز اعزام زائران به عربستان، ميانگين تأخير براى ايران اير 21 دقيقه و براى هواپيماى سعودى 31 دقيقه بود؛ اما در بازگشت حجاج در 10 پرواز نخست از 5 تا هفت ساعت تأخير وجود داشته است.
گفتنى است عمليات پرواز بازگشت حجاج ايرانى كه از 15 دى از جده آغاز شده، 17 روز به طول خواهد انجاميد.
توضيح اداره كل روابط عمومى هما درباره تأخير پروازهاى حجّاج
تراكم بالاى مسافران در فرودگاه جده، برنامهريزى نامناسب مقامات عربستانى، عدم توجه به ظرفيت ترمينالهاى اين فرودگاه و برخوردهاى نادرست كاركنان سعودى را علت اصلى تأخيرهاى طولانى مدت در پروازهاى بازگشت حجاج اعلام شد.
به گزارش روابط عمومى هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران، يكى از اصلىترين دلايل بروز تأخيرات در مرحله بازگشت حجاج، پايين بودن ظرفيت فرودگاه جده و برنامهريزى انجام پروازهاى شركتهاى مختلف بدون توجه بهاين ظرفيت محدود توسط مسؤولان اين فرودگاه است؛ به طورى كه از فرودگاهى كه ظرفيت انجام 144
پرواز در روز را دارد، روزانه 220 پرواز انجام گرفته است و از تبعات چنين ناهماهنگى مىتوان به كمبود سالن پذيرش حجاج و نقصان خدمات فرودگاهى چون كمبود ماشينهاى حمل بيمار، خدمات زمينى، اتوبوس و ... اشاره كرد.
بنابراين گزارش، موقعيت پارك هواپيما در مكانى بسيار دورتر از سالن ترانزيت كه دسترسى به آن پس از طى 20 دقيقه با اتوبوس امكانپذير است، مشكلاتى براى جابجايى مسافران و بارگيرى ايجاد نموده و تراكم هواپيما در اين فرودگاه باعث شده كه بسيارى از هواپيماها پس از ورود به جده مدت زمان زيادى منتظر تعيين محل پارك بمانند.
از ديگر مواردى كه انجام امور فرودگاهى زائران را با تأخير مواجه نموده است، همراه داشتن ميزان بسيار زياد و غيرمجاز بار زائران است كه بازرسى و انتقال آنها با هواپيما نيازمند صرف زمان بالايى است كه خود يكى از عوامل تأخير مىباشد. از طرفى بازديد بدنى حجاج توسط پليس سعودى به شكل نامطلوبى صورت مىپذيرد و برخى از وسايل همراه زائران ضبط مىگردد كه اين توقف بيش از حد به هنگام عبور از محل بازرسى پليس مزيد بر علت شده است.
تأخير در پرواز زائران خراسانى در پى شايعه بمبگذارى در هواپيما
هواپيماى حامل حجاج مشهدى به علت تهديد به بمبگذارى در هواپيما از سوى گروه القاعده با تأخير 15 ساعته وارد فرودگاه بينالمللى شهيد هاشمىنژاد مشهد شد.
پرواز شماره 5888 هواپيماى سعودى كه قرار بود در ساعت 11 و 30 دقيقه روز شنبه از فرودگاه مدينه منوره زائران مشهدى را در ساعت 14 و 45 دقيقه به شهرشان مشهد بازگرداند؛ با تأخير 15 ساعت و 15 دقيقهاى در ساعت 6 صبح روز يكشنبه بر باند فرودگاه شهيد هاشمىنژاد مشهد فرود آمد.
مريم هاشمىپور موسوى از زائران مشهدى بيتاللَّه الحرام در گفتوگو با خبرنگار كيهان در مشهد گفت: اين پرواز كه قرار بود ساعت 11 و 30 دقيقه روز شنبه از فرودگاه
شهر مدينه عازم مشهد شود، با تأخير حدود شش ساعت و نيم در حدود ساعت شش بعدازظهر از مدينه انجام گرفت.
به گفته اين شاهد عينى حدود يك ساعت و نيم پس از آغاز پرواز هواپيما و در حالى كه مهمانداران مشغول پذيرايى شام از زائران بودند، به يك باره مهمانداران تغيير حالت دادند و به سرعت ظرفهاى شام را جمع كردند و در همين حال صداى Danger (خطر) از بلندگوهاى هواپيما به گوش رسيد.
وى ادامه داد: «در حالى كه حدود 10- 20 دقيقه اين هواپيماى خطوط سعودى حامل زائران خراسانى بر روى فرودگاه رياض پايتخت عربستان در حال دور زدن بود؛ شايعههاى مختلفى از قبيل نقص فنى و ... بين زائران پيچيده بود. سپس در يكى از باندهاى فرعى و در انتهاى فرودگاه رياض در حالى به زمين نشست كه كف باند از كفصابون پوشيده شده بود و هواپيما در محاصره دهها دستگاه آمبولانس، نيروهاى پليس و خودروهاى آتشنشانى قرار گرفت.»
اين شاهد عينى افزود: «تا نزديك به 10 دقيقه پس از فرود اضطرارى هواپيما در فرودگاه رياض در حالى كه زائران در نگرانى و اضطراب بودند، هيچكدام از نيروهاى عربستانى به هواپيما نزديك نشدند و پس از مدتى طولانى درهاى هواپيما باز شد و مسافران پس از انتقال به سالن بازرسى، حدود هفت ساعت و نيم مورد دقيقترين بازرسىهاى بدنى و بازرسى ساكها قرار گرفتند. در حالى كه حال برخى از زائران بد بود؛ برخى مقامات عربستانى و كادر پروازى در پاسخ به اعتراض زائران خراسانى دليل فرود اضطرارى و برخورد خارج از عرف مسؤولان ذيربط را تهديد نيروهاى القاعده مبنى بر بمب گذارى در پرواز مدينه- مشهد اعلام كردند.
نماينده اصفهان در مجلس شوراى اسلامى، در بخشى از سخنان خود در نطق پيش از دستور مجلس، به سفرهاى غير ضرورى مسؤلان بخشهاى مختلف دولت و نظام
جمهورى اسلامى ايران به حج تمتّع، اعتراض كرد و گفت:
افرادى كه در مسئوليت حكومتى خود چند بار به سفر حج مىروند، حق ندارند به عنوان يك عمل مستحب، كار و تعهّدات واجب خود را ترك كنند. يك قاضى اگر به پرونده مردم رسيدگى كند، بهتر است از اينكه برود روحانى كاروان شود. و يا آقاى وكيل مجلس به قانونگذارى خود برسد بهتر است تا برود مترجم بعثه باشد. آقاى مدير كل شما هم اگر به كار مردم برسيد بهتر از رفتن به حج است.
اگر كسى براى اولين بار به حج مىرود، واجب است و بايد برود؛ امّا اگر كسى براى چندمين بار به حج رفته، اين كار نه مورد رضايت مقام معظّم رهبرى است و نه حضرت امام رحمه الله. پس بعثه مقام معظّم رهبرى و متصدّيان امور حج كارى كنند كه مانع از چندبار رفتن مقامات مسؤول به حج شوند.
بيست و هشتم ذيحجه 1427
پروازهاى مسير جدّه- تهران كه دو هفته قبل براى انتقال اولين زائران ايرانى خانه خدا به ايران شروع شده بود، امروز با انجام 8 پرواز، آخرين حجّاج مدينه قبل را به وطن بازگرداند و بدين ترتيب عمليات انتقال زائران از جدّه نيز پايان يافت.
گفتنى است كه طىّ يك هفته گذشته، پروازهاى بازگشت حجّاج مدينه بعد نيز شروع شده و تا دوم بهمن ادامه خواهد يافت. اين پروازها كه از مدينه منوره به مقصد تهران و برخى فرودگاههاى ديگر كشور صورت مىگيرد، در روز يكشنبه دوم بهمن، با انجام 17 پرواز آخرين گروههاى زائران ايرانى مدينه بعد را به ايران انتقال خواهند داد و بدين ترتيب عمليات حج تمتع سال 1385 رسماً پايان خواهد يافت.
بيست و نهم ذيحجه 1427
در گفتوگو با تعداد زيادى از زائران ايرانى نظر آنان را درباره وضعيّت نان و غذاى ارائه شده در كاروانها جويا شديم. بسيارى از آنان نسبت به كيفيت برنامه غذايى، پخت و عرضه آن اظهار رضايت كردند. امّا قريب به اتّفاق آنان از كيفيّت نان عرضه شده در وعدههاى مختلف غذايى راضى نبودند. خمير بودن نان، بيات بودن و نامناسب بودن طعم آن از اصلىترين دلايل گلهمندى زائران ايرانى است.
به عقيده اين دسته از زائران در حالى كه غذاى زائران ايرانى در مدينه و مكّه به صورت متمركز تهيه مىشود، مىتوان ترتيبى داد كه در همان آشپزخانهها، نانوايى با سبك و سياق ايرانى نيز احداث شود و با بهرهگيرى از نانوايان چيرهدست ايرانى و حتى با آردى كه مىشود از ايران وارد كرد، نان مصرفى زائران ايرانى مطابق با ذائقه آنان به طور متمركز و همه روزه تهيّه و توزيع گردد.
پيشنهاد اين دسته از زائران، در صورت تحقق، علاوه بر تأمين رضايت حجّاج، موجب صرفهجويى قابل ملاحظهاى نيز خواهد شد.
گفتنى است از نظر بسيارى از كارشناسان تغذيه در كشور عربستان، غذاهاى ايرانى
به خاطر بهرهمندى از استانداردهاى بهداشتى و تأمين مواد ضرورى بدن و برنامهريزى مناسب در پخت متمركز و توزيع به موقع، بهترين تغذيه در بين حجاج ساير كشورها به حساب مىآيد و مقتضى است اين مشكل كوچك نيز مرتفع شود.
در طول موسم حج امسال، تنها 34 زائر ايرانى در مدينه منوّره گم شده بودند كه توسط واحد امداد گمشدگان به محل اسكان كاروانهاى خود راهنمايى شدند.
رييس ستاد مدينه گفت: «بيشترين افراد گم شده، بالاى 50 سال سن دارند و تنها حدود 10 درصد آنها بين 40 تا 50 ساله بودند و اين نشان مىدهد كه هرچه سنّ زائران كمتر بوده، درصد گم شدن آنان نيز كاهش يافته است.»
شيبانى علّت اكثر گمشدن زائران ايرانى را همراه نداشتن كارت هتل و نشانى كاروان، به ويژه در روزهاى اوّل و دوم ورود به مدينه عنوان كرد و افزود: علاوه بر اين حدود 80 نفر هم در ايستگاه مانده بودند كه به وسيله خودروهاى مربوطه به مقصد رسانده شدند.
وى همچنين از پيدا شدن 5 مورد ساك حجّاج ايرانى در مدينه خبر داد و افزود:
«مواردى چون ويلچر، دوربين و وجه نقد هم در اين مدّت پيدا شده كه غالباً به صاحبانش تحويل شده است. يك رنگ بودن، نداشتن علامت و مشخصّات و تازه خريد بودن مىتواند علّتهاى اصلى براى جاماندن و گمشدن و يا عوض شدن ساكها باشد؛ چنانكه يكى از ساكها متعلّق به يك حاجى كانادايى بود كه با پرواز «ايران اير» برگشت داده شد.
رييس ستاد حج مدينه از زائران خواست حتماً به توصيههاى لازم در همراه داشتن كارت و بلد بودن مشخّصات هتل محل اقامت و نيز درج مشخّصات خود و كاروان بر روى ساكها توجّه كافى داشته باشند تا از مشكلات گمشدن خود و ساكها و وسايل همراه خود بكاهند.
امشب، آخرين شب جمعه حضور ايرانيان در مدينه منوره، با حضور هزاران زائر ايرانى در جوار بقيع، مراسم با شكوه دعاى كميل برگزار شد. مراسم معنوى و روحبخش دعاى كميل در بين الحرمين- حد فاصل بين حرم نبوى صلى الله عليه و آله و مزار ائمه مظلوم بقيع- در حال و هواى ويژه و مملوّ از شور و عشق و راز و نياز به درگاه خالق بىنياز و ربّ رحيم برگزار شد. در اين مراسم پر شور كه با حضور آية اللَّه امينى، جانشين نماينده ولى فقيه، و ديگر مسؤولان و دستاندركاران بعثه مقام معظم رهبرى و شركت هزاران زائر ايرانى و گروههايى از زائران خارجى برگزار شد، پس از تلاوت آياتى از كلام اللَّه مجيد، يكى از مدّاحان اهلبيت به مداحى و ذكر مصائب اهلبيت پرداخت و سپس دعاى كميل قرائت شد. در پايان اين مراسم كه با نظم و انضباطى خاص برگزار شد، آية اللَّه امينى براى پيروزى اسلام و مسلمين در سراسر عالم و نابودى دشمنان اسلام به ويژه صهيونيسم جهانى دعا كردند.
برگزارى منظم مراسم دعاى كميل و پايان دقيق آن در وقت مقرر در طول سالهاى گذشته و سال جارى، تشويق و تحسين ناظران به ويژه مسؤولان انتظامى عربستان را برانگيخته است.
پليس و نيروهاى انتظامى شهر مدينه با حضور پررنگ خود در مبادى ورودى، در برقرارى نظم و آرامش مراسم نقش مؤثرى داشتند.
گروهى از زائران داوطلب با توجيهات و هماهنگىهاى لازم، مسؤولان ستاد و نيروهاى انتظامى عربستان را در برقرارى نظم كمك مىكردند.
حضور گروهى از خانواده شهدا و جانبازان پرافتخار دفاع مقدس بر جلوه و شكوه مراسم افزوده بود.
زائران ايرانى شركت كننده در مراسم دعاى كميل، پس از اتمام دعا، در حركتى هماهنگ و خودجوش به پاكسازى محل برگزارى دعا اقدام كردند.
آية اللَّه امينى- جانشين نماينده ولى فقيه در امور حج و زيارت- ضمن تحسين نظم و انضباط زائران ايرانى، از حضور با شكوه آنان در مراسم دعاى كميل تقدير و تشكر كرد.
به گزارش امور روحانيون بعثه مقام معظّم رهبرى، روحانيون و معينهاى كاروانهاى مدينه بعد، از اماكن تاريخى و زيارتى مدينه بازديد كردند؛ اين بازديدها در تاريخ جمعه 15/ 10/ 85 شروع شد و با توجّه به استقبال صورت گرفته، تا امروز پنجشنبه 28/ 10/ 85 روزانه با يك اتوبوس ادامه يافت.
اماكنى كه در اين برنامه مورد بازديد قرار گرفت، عبارت بودند از:
مسجد الإجابة (مسجد مباهله)، مسجد ابوذر (بنىعبد الأشهل)، مسجد سَبَق، مسجد دِرع، مسجد الاستراحة، أحُد، منطقه عمومى خندق، محل غزوه حمراء الأسد، مسجد شجره، حدود حرم، مسجد قبا، ابيار على، مسجد صبح، مسجد جحفه، محل ورود كاروان كربلا، مسجد سقيا.
اين برنامهها به منظور ايجاد وحدت رويّه در بيان نكات تاريخى و آموزش معينهاى كاروانها برگزار مىشود. و در همين راستا تاريخچه غزوه «حمراء الأسد» تحت عنوان «حمراء الأسد ادامه غزوه احد» به صورت مكتوب در اختيار كليّه بازديد كنندگان قرار گرفت.
سىام ذيحجه 1427
با به پايان رسيدن موسم حج و بازگشت اكثر حجاج محترم جمهورى اسلامى ايران به وطن، انتشار نشريه وزين زائر نيز متوقف شد.
امروز جمعه، آخرين روز ماه پربركت ذيحجّه، آخرين روز انتشار نشريه زائر نيز بود. سى و هشتمين شماره اين نشريه با چاپ تصويرى زيبا از مقام معظّم رهبرى در اولين صفحه، پيام سردبير نشريه فلسطينى المنار خطاب به كشورهاى عربى و اسلامى را در كنار آن اينچنين آورده است: «هشدارهاى آية اللَّه خامنهاى را بايد جدّى گرفت».
اين شماره با نقل گزارش آخرين مراسم دعاى كميل مدينه در سال 85 و ذكر خلاصهاى از گفتوگوى اختصاصى شبكه تلويزيونى «العربية» با رييس جمهور محبوب كشورمان در اولين صفحات نشريه، حاوى اخبار و گزارشهايى از ايران و جهان نيز مىباشد. همچنانكه عناوينى مانند: همگام با پيامبر صلى الله عليه و آله، داستانها و حكايتهاى حج، اى قوم به حج رفته و نشانه حج پذيرفته شده، همچون شمارههاى گذشته تأمين كننده ابعاد معرفتى و فرهنگى براى علاقهمندان به مطالعه اين نشريه است.
تلاش خستگىناپذير كادر اين نشريّه و همه دستاندركاران ديگرى كه در تهيه،
تدوين، تكثير و نشر اين روزنامه ويژه حج دخيل بودهاند، چه در خود نشريه و چه در ويژه نامه هايى مانند صفا، مروه، كرشمه و ويژه نامههاى عيد قربان و غدير، نقش مؤثرى در ارتقاء فرهنگى زائران داشتهاند.
بخش چهارم: گفتوگو با مسؤولان
بخش چهارم: گفتوگو با مسؤولان درباره عملكرد بعثه و ستاد در حج 85
گفتوگو با معاون آموزش و پژوهش بعثه درباره برنامهها و فعاليتهاى
فرهنگى حج 85
در ساختمان بعثه هركسى بهدنبال وظيفه خود است؛ وظيفهاى كه يكسال براى تحقق آن زحمت كشيده، مشقات آن را تا اينجا تحمل كرده و قرار است كه در موسم حج نتيجه تمام كارهايش را ببيند. معاونت آموزش و پژوهش- كه هدايت فرهنگى كاروانها را بهعهده دارد- وظيفه سنگينى را به دوش مىكشد. مطالب زير مصاحبه با حجةالاسلام والمسلمين قاضى عسكر، معاونت آموزش و پژوهش بعثه است.
بخشى از فعاليتهاى معاونت آموزش و پژوهش در موسم حج 85 را بيان فرماييد:
فعاليت گسترده شوراى فرهنگى همه كاروانها، از كارهايى است كه امسال با تأكيد نماينده محترم ولى فقيه و رييس محترم سازمان حج و زيارت در دستور كار جدى كاروانها قرار گرفته است؛ شوراهاى فرهنگى كاروان وظايف متعددى را بهعهده دارند كه از جمله آنها ايجاد فعاليتهاى فرهنگى در حوزه كاروان است. شناخت ظرفيتهاى ويژه فرهنگى كاروانها، تشكيل گروههاى ارشاد و شناسايى زائران موفق از ديگر وظايف شوراى فرهنگى در كاروانهاست كه چيزى در حدود 3500 نفر اعضاى شوراهاى فرهنگى و حدود 6000 نفر نيز گروههاى داوطلب ارشاد را تشكيل مىدهند و
در فرآيند حج و استفاده از فرصتها و كاستن از آسيبهاى سفر به زائران كمك مىكنند. گروههاى ارشاد از بين زائران انتخاب مىشوند و هيچگونه بار مالى براى بيتالمال ندارند.
برگزارى مسابقه كتابخوانى از كتاب اخلاق نبوى در سطح كاروانها و اهداى جوايز به برندگان آن، از ديگر كارهاى حج سال جارى است؛ اين مسابقه با عنايت به سال پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله و بهرهمندى بيشتر زائران از مكارم اخلاق پيامبر طراحى شده است.
جدىترين فعاليت امسال در معاونت آموزش و پژوهش چه بود؟
طراحى و تدوين سرفصلها و عناوين و متون آموزشى جلسات كاروانها بود كه پيش از سفر در اختيار روحانيون و مديران محترم كاروانها گذاشته شد و در آن، علاوه بر زمانبندى جلسات، برنامهاى ارائه گرديد تا با اجراى آن از بيان مطالب تكرارى پرهيز شود و با ايجاد تنوع در موضوعات سخنرانىها از خستگى زائران پيشگيرى شود تا با اشتياق در جلسات حضور پيدا كنند.
براى اولين بار در كاروان
امسال براى اولين بار كتابخانه كوچكى شامل يازده عنوان كتاب در اختيار كاروانها گذاشته شد تا بهصورت چرخشى در اختيار زائران قرار گيردتا زائران به كتابخوانى تشويق شوند. از ميان برخى كتابها نيز مسابقاتى را طراحى و به مورد اجرا گذاشتيم.
همچنين اطلس اماكن مكّه و مدينه و «بنر» هاى بقيع، مسجدالنبى و مسجدالحرام را در اختيار كاروانها گذاشتيم تا زائران بتوانند بهصورت كامل با موقعيتها و اماكن آشنا شوند.
طرح نظرسنجى امسال هم انجام شد؟
علاوه بر فعاليتهاى ذكر شده، همچون سال گذشته طرح نظرسنجى در بين كاروانها انجام شد. فرمها از قبل طراحى و ميان زائران توزيع مىگردد كه در پايان مطالب مهمى استخراج مىشود. براى نمونه مىتوان از: ميزان تأثيرگذارى معنوى حج بر زائران، آشنايى با مشكلات زائران و آسيبشناسى نقاط ضعف و قوت عمليات عظيم حج ياد كرد.
نظرسنجىها براى سالهاى بعد راهنمايىهاى خوبى است تا عمليات حج دقيقتر انجام شود.
درباره كتاب گزارش حج 85 نظرتان چيست؟
كتاب حج هر سال توسط يكى از محققان نگارش مىيابد كه شامل گزارش جامعى از عملكردها و رويدادهاى حوزههاى اجرايى و فرهنگى حج است؛ اين كتاب علاوه بر مفيد بودن آن براى كسانى كه مىخواهند با كم و كيف حج هر سال آشنا شوند، يك سند تاريخى براى آيندگان است تا از آنچه در حج هر سال اتفاق مىافتد آگاه شوند.
كارهاى آينده شما چيست؟
يكى از كارهاى مهمّى كه براى آينده در دست اجرا داريم. ايجاد مركز بزرگ آموزش زائران در تهران است كه هماكنون زمين آن در مرحله گودبردارى است. در اين مركز كليه زائران مىتوانند با نمونهاى كوچكشده از حج آشنا شده، به صورت نمادين، اعمال حج را انجام دهند؛ تا در موسم حج و يا عمره با مشكل كمترى مواجه شوند. طرح بزرگ ديگرى كه در دست اقدام است، آموزش مجازى حج و آموزش از طريق اينترنت است كه اميدواريم بهزودى عملى شود. با اين كار، ايرانيان خارج از كشور و شيعيان جهان مىتوانند از طريق اينترنت با اعمال و ديگر نيازهاى خود در حوزه حج و زيارت آشنا شوند.
لطفاً چند توصيه بر اوقات فراغت بفرماييد:
ختم قرآن در ايام حج بهصورت دستهجمعى و انفرادى.
ختم صلوات در شهر پيامبر صلى الله عليه و آله و مكّه مكرمه كه جايگاه اصلى ارسال درود وصلوات به رسول اكرم اسلام صلى الله عليه و آله و خاندان پاك اوست.
تدوين سفرنامه براى ماندگارى خاطرات اين سفر؛ گفتنى است كه اين معاونت از سفرنامههاى جذاب و پر محتوا حمايت كرده، تعدادى از آنها را نيز تا كنون چاپ نموده و در اختيار همگان قرار داده است.
در پايان لازم مىدانم از عموم عالمان و فرهيختگان و مردم شريف كشورمان درخواست نمايم تا با ارائه طرحها و برنامههاى مفيد و سازنده، ما را در خدمتگزارى هرچه بيشتر و بهتر در عرصه فرهنگى يارى كنند.
فرصتى فراهم شد تا با حجةالاسلام والمسلمين عربنيا معاون امور روحانيون بعثه گفت و گويى داشته باشيم.
اهم فعاليتها
مأموريت اصلى ما جذب و گزينش روحانيون كارآمد براى موسم حج و عمره است؛ اين روحانيون پس از گذراندن آزمون و مصاحبه و ارزيابى، جذب شده، پس از ديدن آموزشهاى مقدماتى، بهكارگرفته مىشوند. تاكنون حدود 4200 روحانى وارد اين شبكه شدهاند. البته نياز منطقى ما براى هدايت حج و عمره 7000 نفر است.
يكى ديگر از مأموريتهاى مهم اين معاونت، نظارت و ارزيابى عملكرد روحانيون است. اين كار براى ارتقاى سطح كيفى حضور روحانيون در موسم حج و عمره اتفاق مىافتد. در موسم حج، هر روحانى يك بار در مدينه و يك بار در مكّه ارزيابى مىشود و نقاط قوت و ضعف كارها و عملكردهايش مشخص مىشود كه راهكار مناسبى براى برطرف كردن نواقص و فراگير كردن نقاط قوت است.
اطلاعرسانى به موقع و به روز كردن اطلاعات روحانيون در جهت پاسخگويى به نيازهاى زائران خانه خدا، از مهمترين كارهاى اين معاونت است كه از طريق پايگاه
اينترنتى و نشريه صفا در حال حاضر انجام مىشود. روحانيون محترم كه عضو پايگاه ما هستند، ضمن روزآمد شدن اطلاعاتشان مىتوانند به پاسخ پرسشهايشان- در كمتر از يك روز- برسند. همچنين فضاهاى شخصى (وبلاگ) هم در اختيار اعضا هست تا در آن نكات مورد توجه خود را به سايرين انتقال دهند.
تعداد روحانيون
امسال با احتساب كاروان ايرانيان خارج از كشور و ميهمانان خارجى، ما براى 604 كاروان، روحانى درنظر گرفتهايم و علاوه بر روحانى، معين و معينه هم به بعضى ازكاروانها اختصاص داده شده كه درمجموع 1261 نفر روحانى، معين و معينه در سطح كاروانها از طريق معاونت امور روحانيون اعزام شدهاند.
معينهها
در حال حاضر كاروانهاى بيش از 180 نفر، علاوه بر روحانى و معين يك معينه دارند كه از دانشآموختههاى حوزه و دانشگاه هستند. معينهها، بر اعمال و مناسك بانوان نظارت دارند و به مسائل شرعى آنان رسيدگى مىكنند كه البته درمجموع، احساس مىشود هنوز ظرفيت كاروانهاى ما از حضور بانوان معينه اشباع نشده است. انشاءاللَّه، با جذب و گزينش معينههاى فاضله در سال آينده، به كاروانهاى بيش از 164 نفر هم معينه اختصاص مىدهيم كه در اينصورت ديگر مشكل كمبود حضور معينهها در كاروانها احساس نمىشود. در حال حاضر در كاروانهايى كه معينه ندارند، همكاران ما بهصورت برگزارى جلسات عمومى حضور داشته، به مسائل آنها رسيدگى مىكنند.
مهمترين كار
با توجه به تأكيد نماينده محترم ولى فقيه و تصميم شوراى آموزش، معاونت امور روحانيون براى آموزش روحانيون طرحى جديد ارائه كرده است؛ دورههاى آموزشى بدو خدمت براى آن دسته از عزيزانى است كه مراحل جذب و گزينش را پشت سر گذاشته، بهعنوان روحانى وارد مىشوند. دورههاى آموزشى تكميلى نيز كه ويژه روحانيون است، براى ارتقاء سطح علمى آنان درنظر گرفته شده و در حال پيگيرى است.
دورههاى ويژه نيز براى حضور روحانيون در كاروانهاى ويژه، مثل كاروانهاى دانشآموزى يا دانشجويى درنظر گرفته شده كه در مرحله برنامهريزى آموزشى و تدوين متون آموزشى است.
حجة الاسلام والمسلمين محمد شريف مهدوى، معاون بين الملل بعثه مقام معظم رهبرى در گفت و گو با خبرنگار پايگاه اطلاعرسانى حج گفت:
مىخواهيم به جهانيان بگوييم كه شيعيان به عنوان بخشى از امّت اسلامى دست در دست مسلمانان جهان دارند و مايلند امتى واحد به وجود آيد.
متأسفانه تبليغات مسمومى عليه شيعيان و جمهورى اسلامى ايران صورت گرفته و اين كار با هدف ايجاد نگرش منفى جهان به خصوص جهان اسلام در مورد شيعه و ايران اسلامى بوده است. البته طى سالهاى گذشته به سبب عملكرد بسيار بد سران غرب، دنياى اسلام واكنش عكس نشان داده است. در ايام حج مىتوانيم با رفع شبهات و دفع ابهامات، يك فضاى سالمى براى تعامل با همه مسلمانان به وجود آوريم تا جايگاه واقعى ما در جهان اسلام تثبيت شود.
امام راحل توانستند ابعاد اجتماعى و سياسى حج را زنده كنند و مقام معظّم رهبرى نيز بر اين وجه بين المللى تكيه دارند و بخشى از كار ما حركت در اين مسير است.
مهدوى در خصوص فعاليت معاونت امور بين الملل بعثه مقام معظم رهبرى گفت:
«بعثه مقام معظم رهبرى ارتباط بسيار خوبى با بعثه ساير كشورها دارد؛ ديدار انديشمندان
و صاحبنظران كشورهاى اسلامى با علماى حاضر در بعثه، برگزارى برخى از همايشها در مدينه و مكّه و سرويس علمى دادن به همه نيازمندان حاضر در حج بخشى از فعاليتهاى امور بين الملل است.»
حجة الاسلام و المسلمين مهدوى خاطر نشان كرد: «احساس مىكنيم اين وظيفه سنگين را داريم كه با چهرههاى علمى بعثهها و همه مسلمانان كه نياز دارند با ما تماس بگيرند، ارتباط برقرار كنيم. در واقع بايد گفت كه هدف ما نزديكى بيشتر با مسؤولان، عالمان و مسلمانان كشورهاى دنياست.»
معاون بين الملل بعثه مقام معظم رهبرى بر ضرورت تحكيم روابط با ساير كشورهاى جهان، بهويژه كشورهاى اسلامى تأكيد كرد.
معاون بين الملل بعثه مقام معظّم رهبرى در ادامه بر اسرار اجتماعى و سياسى حج اشاره كرد و گفت: «حج يك عمل عبادى است كه اعمال فردى مانند: خودسازى، تزكيه، عرفان و پرهيز از گناه را داراست و از سوى ديگر با توجه به اينكه از سراسر جهان اسلام، مردم به حج مىآيند، برجستهترين عبادت اجتماعى در اسلام به شمار مىرود.
قرآن كريم به مسئله آشنايى مسلمانان با يكديگر اهميت ويژهاى قائل است و همين آشنايىها و ديدارها در شناخت نيازها، باورها و فرهنگهاى يكديگر مؤثر است. اگر در ايام حج بتوانيم يكديگر را به خوبى بشناسيم، خيلى از مسائل حل مىشود.»
لطفاً حوزه فعاليت خود و خدماتى را كه در مجموعه تحت مديريت شما ارائه مىشود معرفى بفرماييد.
حوزه رياست ستاد مكّه مكرمه شامل حوزه دفتر مديريت، نظارت و ارزشيابى، امداد گمشدگان، هواپيمايى، نمايندگى وزارت امور خارجه، نمايندگان شركت مخابرات، حمل و نقل داخل شهرى و بين شهرى، تغذيه، تداركات، مشاعر، طرح قربانى، امور مالى، پشتيبان، انفورماتيك، مديريت فرودگاه جده، حراست، مسكن، رفاه و حوادث و مسؤولان مناطق نهگانه مىشود كه در هر حوزه خدمات لازم به مخاطبين ارائه مىشود و جهت هماهنگى و نظارت بر روند كار اجرايى و اطمينان از حُسن انجام كار و رفع مشكلات احتمالى، هر شب جلسه ستاد با حضور مسؤولان كليه حوزهها تشكيل مىشود.
مسائل پيشبينى نشده (غير مترقبه) حوزه كارى شما كدامند؟ و براى مهار بحرانهاى ناشى از آن، چه تمهيداتى انديشيدهايد؟
برنامهريزىهاى حج با توجه به توافقات و دستورالعملهاى عربستان سعودى و براساس تجارب سالهاى گذشته و با استفاده از افراد مجرب و كارآمد و باتجربه، اعم از
مسؤولان محترم سازمان و بعثه مقام معظم رهبرى و مديران محترم كاروانها و عوامل خدوم انجام مىپذيرد كه همگى سعى و تلاش خود را در حد اعلا و با اعتقاد كامل به اينكه حضرت ولى عصر عليه السلام بهعنوان اميرالحاج، ناظر و حاضر بر اين تلاشها هستند، انجام مىدهند. تاكنون پيش نيامده كه حادثه عظيمى (غير از جمعه خونين) مسائل كلى حج را تحتالشعاع قرار دهد؛ هرچه بوده مشكلات كوچك بوده كه با اتكال به خداوند بزرگ- كه خود دعوتكننده ميهمانان خانه خود است و ممكن نيست كه در اين راه، خدمتگزاران به ميهمانان خانه خود را تنها بگذارد- حل شده است. بنابراين در چنين مواردى همه مسؤولان، از نماينده محترم مقام معظم رهبرى و رياست محترم سازمان گرفته تا همه پرسنل ستاد و بعثه، در صحنهها حاضرند و نهايت تلاش خود را خواهند كرد تا مشكل رفع شود.
محل استقرار شما و همكارانتان در ايام حج تمتع كجاست و زائران درصورت لزوم چگونه مىتوانند با شما تماس برقرار كنند؟
همانگونه كه اشاره شد، محل استقرار ستاد مكّه مكرمه، در ساختمان «حسن عابد»، واقع در ميدان «معابده» و در كنار بعثه مقام معظم رهبرى است كه زائران عزيز مىتوانند از طريق مديران كاروانها و روحانيون محترم اقدام نمايند. همچنين مىتوانند با اتوبوسهاى خطى داخل شهر مكّه كه مختص ايرانىها است و با پرچم مقدس ايران و علامت و شماره مخصوص مشخص است، به ستاد بيايند و مسائل مربوطه را شخصاً پيگيرى كنند.
انتقادات و پيشنهادهاى زائران و خدمتگزاران نسبت به روند فعاليتها در سالهاى گذشته تا چه حد در برنامهريزىها مورد توجه قرار گرفته است؟ در صورت امكان مصاديق مربوط را ذكر بفرماييد.
در سالهاى اخير با استفاده از طرح نظرسنجى كه توسط متخصصين اين امر طراحى و اجرا مىشود، در جامعههاى آمارى وسيع اعم از: زائر، مدير كاروان، روحانيون محترم، عوامل خدماتى و ساير بخشها همه نظرات، انتقادات و پيشنهادها
جمعآورى و در برنامهريزىهاى سال بعد تأثيرگذار خواهد بود. اما در جريان عمليات، زائران عزيز مىتوانند از طريق مديران و روحانيون محترم، نمايندگان بازرسى بعثه مقام معظم رهبرى كه در همه كاروانها حضور دارند و مسؤولان مناطق مربوطه، موارد خود را مطرح و نهايتاً با حضور در ستاد مكه مكرمه، واقع در ميدان «معابده»، ساختمان «حسن عابد» مطالب خود را بيان كنند.
بهطور مثال، طى يك نظرسنجى مشخص شد كه زائران از نحوه اجراى قربانى و حضور در قربانگاه و تلف شدن گوشتهاى قربانى و بهمصرف نرسيدن آنها و بعضاً قيمت بالاى قربانى انتقاداتى داشتند كه با جمعآورى اطلاعات و برنامهريزىهاى بهعمل آمده، طرح قربانى با هماهنگى بانك توسعه اسلامى و كشور عربستان سعودى اجرا شد كه امروزه زائران در ايران پول قربانى خود را به بانك پرداخت مىكنند و در روز عيد قربان و يا حداكثر، روز يازدهم ذيحجه قربانى آنها انجام شده و از احرام خارج مىشوند و گوشت قربانىها به مصرف فقراى جهان اسلام مىرسد.
خبر ويژه حوزه كارى حضرتعالى براى زائران چيست؟
همه مسؤولان محترم سازمان و بعثه، تمام توان و نيروهاى مجرب خود را از هشت ماه پيش بسيج كردهاند كه انجام مناسك حج در كمال آرامش خاطر زائران عزيز خانه خدا و به بهترين نحو ممكن صورت پذيرد؛ بهگونهاى كه مورد رضاى خداوند تبارك و تعالى و حضرت ولى عصر عليه السلام باشد.
توصيههاى شما براى زائران امسال چيست؟ (در موارد مختلف خصوصاً مرتبط با حوزه فعاليتهاى خودتان)
همه زائران با درك و فهم و شعور بسيار بالايى كه دارند، به خوبى به وظايف خود آشنا هستند. اما براى يادآورى بايد گفت كه براى شركت در كلاسهاى آموزشى و فراگيرى و يادگيرى مناسك، اهتمام كافى داشته باشند. همكارى كاملى با روحانيون محترم و مديران كاروانها و پزشك كاروان داشته باشند. به توصيههاى بهداشتى توجه فرمايند و با همسفران، خصوصاً سالخوردگان مساعدت و مهرورزى نمايند.
چند توصيه هم به مديران محترم كاروانها و عوامل خدوم آنها دارم؛ سعى كنند حال كه اين توفيق نصيب شده، خود را براى خدمت به زائران خالص كنند و با اخلاق پسنديده با ايشان برخورد كنند. زائران انتظار دارند كه از برنامههاى كاروان در همه مكانها و زمانها آگاه باشند. بىبرنامگى و سردرگمى، آنها را رنج مىدهد. دوست دارند مدير كاروان هميشه در كنار آنها باشد و با آنها گفتوگو كند و آنها را از برنامههاى آينده كاروان باخبر كند و به مشكلات آنها رسيدگى كند؛ خصوصاً به زائران مسن و بيمار بايد توجه بيشتر داشته باشند. بايد دستورالعملهاى سازمان را بهخوبى و با دقت مطالعه كنند و همكاران خود را از آنها مطلع نمايند و طبق دستورالعملها عمل كنند. در حق زائران كاروانهاى ديگر براى راحتى زائران كاروان خود، اجحاف نكنند و با ديگر مديران كاروانها همكارى و صميميت داشته باشند. در همه مقاطع و در نقاط سخت و در خستگى و فشارها با ياد خداوند بزرگ و استعانت از ولىعصر عليه السلام روح و جان خود را صفا دهند.
گاهى ما اصلًا فكر نمىكنيم كه براى يك سفر معنوى لازم است آدمهاى ديگر ماهها و سالها زحمت بكشند؛ آن وقت ما بياييم و از حاصل تلاش آنها فرصتى براى مناجات و زيارت پيدا كنيم. اگر در ستاد سازمان حج و زيارت در مكّه يا بعثه مقام معظم رهبرى تردد كنى، مىبينى خيلىها عرق مىريزند تا زائران در رفاه نسبى به معنويت خودشان برسند.
محمدمهدى امينيان، مدير دفتر نمايندگى سازمان حج در عربستان است؛ فرصتى دست داد تا با او صحبت كنيم تا از فعاليتهاى دفتر نمايندگى سازمان حج در عربستان برايمان بگويد:
شعار ما شروع عمليات حج بعد از انجام موسم حج است؛ يعنى ما بلافاصله پس از موسم هرسال، برنامههاى سال آينده را آغاز مىكنيم. در حال حاضر برنامهريزى هايمان را براى سال آينده انجام دادهايم و كارهاى مربوط به اجاره مسكن، آشپزخانههاى مركزى، اقلام تداركاتى سال آينده و بسيارى از كارهاى ديگر را پيگيرى مىكنيم كه اگر
اينگونه نباشد، نمىتوانيم از زائران با سهولت و رفاه نسبى پذيرايى كنيم. بهعنوان مثال، براى سال آينده در برنامه داريم يك آشپزخانه ديگر به 13 آشپزخانه مركزىمان اضافه كنيم تا غذاى كليه زائران از آن طريق تأمين شود.
پىگيرى مربوط به بستن قرارداد با شركتهاى حمل و نقل درونشهرى و برونشهرى هم از وظايف ماست كه در يك فرآيند ميدانى با بهترين شركتها كه داراى سرويسهاى مدرن و مجهزى باشند؛ همچنين تأمين نيروى انسانى آشپزخانهها، مجهزسازى مسكن زائران و كارهايى از اين دست نيز از وظايف ماست. ما تلاش مىكنيم زائران در رفاه نسبى به اعمالشان برسند. البته اعتراف مىكنيم كار ما بدون مشكل نيست و ما تمام سعىمان اين است كه اين مشكلات با توجه به محدوديتها تا آنجا كه ممكن است كاهش پيدا كند.
به گفته بازرسان و زائران و ارزيابىهاى انجامشده، بزرگترين ويژگى حج امسال روانى كار و آرامش حاكم بر كاروانها بوده است؛ بهجز حمل و نقل درونشهرى كه ما با محدوديتهاى ناگهانى سعودىها مواجه شديم. البته تلاش كرديم كه اين مشكل را مديريت كنيم، اما به جهت محدوديتها اين مشكل امسال هم مثل سالهاى گذشته تا حدودى مشهود بود.
از برجستگىهاى ويژه امسال، توزيع غذاى گرم بهداشتى در منى و عرفات بود كه با موفقيت براى اولين سال اجرا شد و بسيارى از دغدغههاى كاروانها را كاهش داد.
در روز بازگشت از منى سه پست امداد گمشدگان در منطقه عزيزيه مستقر كرديم كه باعث سهولت رسيدن زائران ايرانى به محل اسكانشان شد، اين طرح آنقدر موفقيتآميز بود كه حتى زائران ساير كشورها هم از امدادگران ما راهنمايى مىخواستند.
طرح تقسيم چادرها در منى و عرفات با سيستم كامپيوترى و باحضور بازرسان انجام شد و تقريباً شكايتى در اين زمينه به ما نرسيد كه احياناً در توزيع چادرها تبعيض
اتفاق افتاده باشد.
طرح ارجاع به هيئت پزشكى هم در كاروانها بسيار موفقيتآميز بود؛ به نحوى كه از مراجعه مستقيم زائران به بيمارستان هيئت پزشكى كاسته شده بود و بيشتر بيماران در كاروانها معالجه مىشدند.
در منى هم امسال با اينكه ما ديرتر از سال گذشته عمليات قربانى را آغاز كرديم، اما 75 هزار قربانى در روز اول انجام شد كه 10 هزار رأس بيشتر از سال گذشته بود. همچنين براى اولينبار 6 هزار قربانى در شب انجام شد كه براساس فتاواى برخى از مراجع اشكال نداشت و در روز دوم قربانى همه زائران انجام شده بود؛ اينكار با حضور 110 ذابح متدين و ماهر انجام شد كه از نقطههاى برجسته كار سازمان حج بود.
كارهايى كه هنوز انجام نشده
خيلى كار در اين مدت مىتواند انجام بپذيرد و ما تلاش مىكنيم به آن كارها هم برسيم. دوست داريم حجاج ايرانى در بهترين وضع و برجستهتر از زائران ساير كشورها در حج حضور داشته باشند. اميدواريم مشكل پاركينگها را حل كنيم تا رفت و آمد شهرى بدون مشكل انجام شود. مىخواستيم امسال غذاى همه زائران را در آشپزخانه مركزى بپزيم كه تنها به 70% آن عمل كرديم و انشاءاللَّه سال آينده 100% آن را انجام خواهيم داد. همچنين دوست داريم تمام اقلام تداركاتى را از ايران بياوريم. امسال تنها گوشت و مربا و عسل از ايران آمد، اميدواريم سال آينده اين اتفاق بيفتد.
اشتهار حجاج ايرانى به نظم و انضباط
ايرانىها در عربستان مشهور به نظم و انضباط دقيق و مثالزدنى هستند. همچنين هميشه از پاكيزگى آنها و بهداشت عمومى ايرانىها تمجيد مىشود. ما هم در سازمان حج
معروف به وفاى به عهد هستيم. چك بعثه ايران، مثل پول نقد در بين مؤسسات و تجار معروف است و اين شهرت باعث شده تا ما بتوانيم بهترين خدمات را در اسرع وقت با كمترين هزينهها دريافت كنيم.
حرف آخر
تمام تلاش خدمتگزاران زائران ايرانى بر اين است كه آنها در رفاه نسبى، بيشتر به مسائل معنوى بپردازند و در اين ميان، خدمتگزارانِ خودشان را از دعاى خير فراموش نكنند و اگر كوتاهى از ما سرزده، به بزرگوارى خودشان ما را ببخشند.
مهدى مصطفوى، قائم مقام وزير امور خارجه در گفت و گويى مطبوعاتى به بررسى مناسبات سياسى ايران و عربستان، واكنش ايران در قبال قطعنامه تحريم توسط شوراى امنيت و روند توسعه فعاليتهاى انرژى هستهاى كشورمان پرداخت.
مصطفوى در پاسخ به سئوال خبرنگار زائر كه از وى پرسيد: «گفته شده حج امسال حجى پربار براى ايرانيان بوده است، علت آن را در چه مىدانيد؟» گفت:
البته ارتباط ما با دولت عربستان در هماهنگىهاى مربوط به حضور ايرانيان براى مراسم حج، هماهنگىهاى خوبى بود؛ ما بهصورت مكرر تماسهايى با مقامات عربستان سعودى داشتيم و آنها در مراحل مختلف در جريان فعاليتها بودند و تسهيلات خوبى را فراهم كردند. انصاف اين است كه مسؤولان بعثه و سازمان حج هم واقعاً سعى كنند تمام ملاحظات و ضوابط و مقررات عربستان سعودى را رعايت كرده، با احترام به آن نگاه كنند. در مجموع مىتوان گفت يك هماهنگى خوبى امسال صورت گرفت و خود حجاج هم از بلوغ بالايى برخوردار بودند. وقتى ما حجاج ايرانى را با حجاج ديگر كشورها مقايسه مىكنيم، انصافاً حجاج ايرانى و مجموعه كاروانها، از تشكل خوبى برخوردارند و اين را بارها مقامات سعودى اذعان داشتهاند. نظم و انضباطى كه حجاج
ايرانى دارند، در حجاج ديگر كشورها ديده نمىشود. اين عوامل باعث شد كه امسال بحمد للَّهمراسم خوبى داشته باشيم و بدون هيچ مشكل عمدهاى حجاج مناسك خود را انجام دهند و نسبت به سالهاى قبل رضايت خوبى حاصل شده است. متقابلًا مقامات سعودى نسبت به سالهاى قبل رضايتمندى خودشان را بيشتر اعلام كردهاند و در جلسات و ارتباطات مختلفى كه با آنها داشتهايم، اين رضايتمندى را ابراز داشتهاند و اين، جاى شكر دارد.
خبرنگار پرسيد: در مراسم حج بعضى در صدد توطئه بودند و مىخواستند فضاى حج را به شكل ديگرى تغيير دهند؛ مثلًا يكى از روزنامههاى منطقه در مقالهاى نوشته بود كه ايرانىها مىخواهند حادثه سال 66 تكرار شود. برخورد شما با چنين مسائلى چه بود و آيا اين را توطئه صهيونيستها نمىدانيد؟
بههرحال عواملى هستند كه هميشه سعى در ايجاد تفرقه بين مسلمانان و كشورهاى اسلامى دارند و اين برمىگردد به دقت عملى كه مسؤولان كشورها انجام مىدهند. برخى از اين تحركات را در رسانهها شاهد بوديم. با دقتى كه صورت گرفت و با تذكراتى كه داده شد، مشكلى پيش نيامد و مراسم انجام شد و اوج مراسم ما، مراسم برائت از مشركان و دعاى كميل بود كه به خوبى انجام گرفت.
قائم مقام وزير امور خارجه همچنين درباره واكنش ايران در قبال قطعنامه شوراى امنيت گفت كه ايران در حال حاضر تصميم به خروج از پيمان منع گسترش سلاح هستهاى (ان. پى. تى) ندارد و فعاليتهاى صلحآميز هستهاى را دنبال خواهد كرد.
وى تأكيد كرد كه ايران نسبت به اقدام فراقانونى و ناعادلانه شوراى امنيت در صدور قطعنامه تحريم عليه ايران بىتفاوت نخواهد نشست و اقدام ما بر اساس تأمين منافع ملى خواهد بود.
مصطفوى گفت: «انشاءاللَّه در دهه فجر امسال نخستين مرحله توليد صنعتى سوخت هستهاى آغاز خواهد شد.»
وى افزود: «ايران صراحتاً اعلام كرده كه بهدنبال دستيابى به سلاح هستهاى نيست
و بهلحاظ سياسى و اعتقادى براساس فتواى مقام معظم رهبرى و چه بهلحاظ مبانى استراتژيك جمهورى اسلامى ايران، سلاح هستهاى را دليلى بر استقرار صلح نمىدانيم.»
آقاى سلطانى شيرازى از مديران پيشكسوت حج است كه ساليان درازى عمر خود را وقف خدمت به زائران بيتاللَّه الحرام كرده است. او اكنون با كولهبارى از تجربيات، عضو شوراى برنامهريزى بعثه مقام معظم رهبرى است. ناگفتههاى بسيارى از وضعيت حج درگذشته دارد. و با حوصله زياد پاسخگوى سئوالات ماست. آنچه پيش رو داريد، حاصل اين گفت و گوست.
اولين سفر شما به حج؟
1346، يعنى حدود چهل سال پيش.
و هر سال مشرف شديد؟
بله. به جز سالى كه حادثه مكّه پيش آمد و حجاج ايرانى به عربستان نيامدند و يك سال هم در زمان رژيم سابق كه ممنوع الخروج شده بودم.
سال 66 كه حادثه مكّه رخ داد، ظاهراً به عربستان بازگشتيد علت چه بود؟
پس از كشتار حجاج ايرانى، پيكر حدود 61 شهيد به ايران بازگردانده نشد؛ از اينرو با هيئتى به عربستان آمديم و به شناسايى پيكرها پرداختيم. البته 61 نفر از مردان براى شناسايى پيكر شهداى مرد و براى شناسايى پيكر زنان هم چند خانم كه از اعضاى
خانواده شهدا بودند و همراه آورده بوديم و سه چهار روزى در اينجا بوديم.
خاطره اولين سفر به حج؟
از اصفهان آمدم؛ چون تهران به من ويزا نداد. دوستى روحانى داشتم بهنام شيخ باقر نطنزى كه مدير گروه هم بود. مرد بسيار شايستهاى بود. حدود سىچهل سفر تا آن روز به حج آمده بود. به همراه او به جده آمدم. فرودگاه جاى مناسبى نبود. وسيله براى مسافرت به مدينه هم نبود. سوارى مىگرفتند و در هر ماشين چهارپنج نفر سوار مىكردند و مىفرستادند مدينه. من چون ادبيات عرب مىخواندم و تدريس هم داشتم، با عربى آشنا بودم. در ميان راه، گذرنامهها را در پاسگاهى چك مىكردند. يكى از ماشينها گذرنامه همراهشان نبود. اينها هم از روستاىهاى اطراف اصفهان بودند كه به زبان عربى هم آشنا نبودند و طبق مقررات بايد بازگردانده مىشدند. حالا كجا برگردند، معلوم نبود.
برگرداندن يعنى فراموش شدن اينها! رفتم با مأمور صحبت كردم، فايده نداشت، گفت:
مقررات است. سراغ رييس راه را از او گرفتم، راهنمايى كرد و رفتم سلام كردم. اشاره كرد بنشين. پرسيد: چه مىخواهى؟ گفتم: من گذرنامه دارم، ولى اينها ندارند، اينها اهل قراء هستند و بدون گذرنامه هم كه نيامدند، اجازه بدهيد بروند مدينه. سرانجام گذرنامه اينها پيدا مىشود ... اتفاقاً قيافه ايشان را كه ديدم، مأيوس بودم. سياهچرده و آبلهگون ...
ولى نامهاى نوشت، مهر و امضا كرد و به دستم داد. توى نامه نوشته بود: «اينها الآن بروند مدينه، براى حج هم بروند، اگر گذرنامه پيدا نشد، آنوقت اقدامات قانونى انجام شود!»
گفتم: عجب، اين قيافه و اين اقدام. اين اثر را در روحيه من گذاشت كه يك آدم مسؤول بايد كارگشا باشد؛ هرچند براى انسانهاى مختلف. و اين درسى شد براى من كه مشكل هركجا باشد، بايد آن را حل كرد، نه اينكه بگوييم اين مربوط به من نيست و از آن شانه خالى كنيم.
چه مسئوليتهايى را در حج داشتيد؟
در اولين سال پس از پيروزى انقلاب بهعنوان مشاور هيئت سرپرستى بودم كه براى انجام كارهاى تداركاتى به اينجا آمده بودم.
بعد از آن؟
بهعنوان مسؤول مسكن در عربستان، سالها اين مسئوليت را به عهده داشتم.
امكانات آن روز؟
امكانات بسيار محدود بود و پيشبينى اين همه جمعيت نشده بود. چادرها توى هم بود، اصلًا همزمان با ورود حجاج به منى چادرها، از عرفات جمع و در منى نصب مىكردند. امكانات، آب و غذا به اين شكل نبود.
آتشسوزى منى در چه سالى رخ داد و علتش چه بود؟
سال 54 بود. اين همه جمعيت آمده بود، ولى بدون امكانات پيشگيرى از حوادث.
با اين همه كار طبخ و آشپزى هم در منى صورت مىگرفت و آوردن وسايل مثل ديگ و گاز خطرناك بود و اين هم موجب آتشسوزى و مرگ تعدادى از زائران خارجى شد.
خاطرهاى از آن صحنه؟
روى يكى از تپهها، حدود بيست و چند بچه ديدم كه اكثراً سياه بودند. ديدم تمام دستهايشان را به دعا برداشته بودند و فقط يك ذكر داشتند و آن: «ربى يا اللَّه»؛ و آن را تكرار مىكردند. بچههاى 6- 7 ساله كه پدر و مادرشان را گم كرده بودند و صحنه آتشسوزى را مىديدند. عجيب اين بود كه آنها در اين سن چنين دعايى را مىكردند.
ديگر اينكه من توى كوهها دنبال زائرانم مىگشتم و اصلًا متوجه تشنگىام نبودم.
هوا گرم بود، كسى از پشت شانهام را گرفت، متوجه شدم كاسه آبى در دست دارد. آب را گرفتم، آشاميدم و تشكر كردم، بعد به خود آمدم.
و خاطره سوم اين كه در حج مسئوليت مسكن، مسئوليت سخت و مشكلى بود؛ بهخاطر اينكه ما در جنگ بوديم. در تهران بودم و از دفتر آقاى كروبى كه سرپرست حجاج ايرانى بود، زنگ زدند و مرا خواستند. ايشان گفت: براى بودجه حج، 130 ميليون دلار ارز لازم است كه 100 ميليون دلار را، آقاى ميرحسين موسوى نخستوزير تأمين كرده و 30 ميليون دلار كسرى داريم. جمعيت حجاج ما در آن وقت 150 هزار نفر بود.
مىخواستند، تعداد 30 هزار نفر را كم كنند. پيش امام رفتيم و امام گفتند: برويد مشورت
كنيد. كار سختى بود، هم مشكل ايجاد مىشد و هم يك نوع اعلام ورشكستگى بود و به دنيا اين را اعلام مىكرديم. به امام عرض كردم: مىشود صرفهجويى در هزينهها كرد و ايشان فرمودند: آيا ممكن است؟ عرض كردم: بله ممكن است. ايشان فرمودند: اگر اين باشد، نظم همين است و دستور دادند و ما كار را طراحى كرديم. اولين صرفهجويى اين بود كه به هر كاروانى 10 نفر اضافه كرديم و در هر مسكنى تعدادى را اضافه و در كارهاى ديگر هم همينطور. آن سال كمى بيشتر از 98 ميليون دلار شد.
امكانات امروز؟
با گذشته قابل قياس نيست. هرچند شايد امكانات امروزه كافى و وافى نباشد.
تعداد حاجىهاى آن سال؟
آن سال كه اين حادثه رخ داد، حجاج ايرانى 49999 بود، كه بيشترين تعداد حاجىها بود و سالهاى قبل كمتر بود. جمع كل حجاج آن سال حدود 700 تا 800 هزار نفر بود.
سختترين بخش مديريتى در آن زمان؟
همان مسئله تأمين مسكن بود كه خيلى مشكل داشتيم و به فضل خدا الآن ديگر اين مشكل حل شده است.
چه توصيهاى به مديران كاروانها داريد؟
در گذشته مديريت كاروان، مديريت همه كارها بود. اكنون مديران به شكل گذشته مديريت ندارند و مديران فعلى به تناسب وضعيت موجود بايد دو جنبه را رعايت كنند:
شايستگى علمى و اطلاعات عمومى بهخاطر وضعيت عربستان؛ تا رفتار آنان نمودار انقلاب باشد. چون سطح معلومات زائران هم بالاست. مدير بايد خواستهها و نيازها را پوشش دهد. ما براى كادرسازى و آموزش بايد بيش از اين سرمايهگذارى كنيم.
از مشكلات امروز حج؟
يكى از ضعفهاى موجود آشنا نبودن زائران، بهويژه مديران كاروانها با زبان عربى است. شرايط امروز جهان اسلام و انقلاب اسلامى ايجاب مىكند كه زائرانى كه به حج مشرف مىشوند، به زبان عربى آشنا باشند.
رويكرد نشريه زائر، در طول اين ساليان، روند رو به رشدى داشته است؛ اما براى حضور مؤثر در بين زائران لازم است به برنامههاى طولانىمدت و مؤثر بينديشد. اين زمينهاى شد تا با حجةالاسلام والمسلمين هاجرى، مدير مسؤول زائر گفت و گويى داشته باشيم كه توجه خوانندگان را بدان جلب مىكنيم.
مهمترين سياستهاى نشريه زائر، در موسم حج امسال چيست؟
در سال جارى، چهار اصل مهم بهعنوان سياستهاى محورى و محتوايى نشريه مورد توجه قرار گرفته است:
اول اطلاعرسانى روزآمد اخبار ايران و جهان؛ اگرچه با محدوديت صفحات روبهرو هستيم، اما سعى شده از منابع مختلف خبرى، خبر تهيه شده، آخرين اطلاعات در اختيار زائران قرار گيرد.
دوم پوشش خبرى رويدادهاى حج كه اين مسئله، هم براى زائران و هم براى ساير رسانهها، بسيار جذاب است. در اين زمينه اطلاعاتمان را از چهار مسير دريافت مىكنيم:
گروهخبر نشريه، خبرنگاران افتخارى، سايتها و خبرگزارى حج و روزنامههاى عربستان.
سومين سياست اساسى نشريه، نگاه انتقادى و آسيبشناسانه به فرآيند عمليات
حج در همه ابعاد و انتقال نكات استخراجشده به مراجع تصميمگيرنده است كه اين بخش از اخبار و گزارشها در نشريه زائر انعكاس ندارد ولى بهصورت محرمانه به مسؤولان امر ارائه مىشود؛ مانند گزارش وضعيت حمل و نقل زائران يا وضعيت اسكان آنان در مكّه و مدينه.
چهارمين سياست محتوايى، آرامشبخشى و تلطيف فضاى حج است. خبرها و گزارشها بايد بهگونهاى تهيه و منتشر شود كه آرامش روحى و روانى زائران را حفظ كرده، به هم نريزد. بعضى از خوانندگان نسبت به انعكاس اخبار عادى شهرستانها نقد داشتند. در حالى كه براى ما مهم، جنبه آرامشبخشى آن خبر بوده است نه اصل خبر.
وقتى خوانندگان ببينند كه نشريه زائر از يك خبر كوچك در يكى از شهرها غفلت نمىكند، مطمئن مىشوند كه در شهر و منطقه خودشان اتفاق مهمى نيفتاده؛ چراكه حتماً منعكس مىشد.
البته آن چه گفته شد، بيشتر رئوس برنامهها و مطالب بود وطبيعى است اهداف راهبردى ديگرى هم در دستور كار هست كه مجال ارائه آن در اين فرصت كوتاه وجود ندارد.
اشاره كرديد كه يكى از منابع خبرى خبرنگاران افتخارى است، در خصوص اهداف اين كار و تعامل آنها با نشريه بيشتر توضيح دهيد.
اين طرح براى اولين سال در موسم جارى اجرا مىشود و البته در همين مدت كوتاه، به نتايج بسيار خوبى در تحقق اهداف و مأموريتهاى تعيينشده رسيدهايم. يكى از سياستهاى نشريه كه به علت محدوديت وقت به آن اشاره نكردم، استفاده و بهرهمندى از استعدادها، توانمندىها و ظرفيتهاى زائران ايرانى در حوزه توليد خبر و اطلاعرسانى روزآمد است. مجموعهاى از توانمندىهاى مختلف در كاروانها جمع شده است كه بهرهگيرى از اين توانمندىها مىتواند بسيار راهگشا باشد. به همين علت طرح خبرنگاران افتخارى با عنايت به همراهى و همكارى صاحبان قلم اجرا شد. حضور خبرنگاران افتخارى در گردونه اطلاعرسانى موجب شد تا حوزه تحت پوشش خبرى نشريه به طور چشمگيرى افزايش يابد. خبرنگاران افتخارى امين زائران و مسؤولان
هستند؛ آنها در حوزه شناخت سريع مسائل و مشكلات پيشبينى نشده و انعكاس بهموقع آنها، همانند چشم مسؤولان و زبان رساى زائران هستند. جالب است عزيزان خبرنگار افتخارى بدانند كه نماينده محترم ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى اهتمام ويژهاى به اخبار و گزارشهاى ارسالى آنان دارند و تاكنون در مورد چند خبر و گزارش ويژه ارسالى، دستور پيگيرى سريع صادر كردهاند.
برنامههاى جديدتان در نشريه زائر چيست؟
كار جديد در اين حوزه، ايجاد ارتباطى مستمر با زائران موسم حج 85 است.
نشريهاى را بهنام «حاجى سلام» طراحى كردهايم كه قرار است پس از بازگشت براى زائران علاقهمند، منتشر و ارسال شود. سال گذشته اين كار تا حدودى انجام شد و با استقبال شايانى مواجه گرديد. از اين رو عزيزان زائر كه مايل به دريافت اين نشريه هستند، نام و نام خانوادگى، نشانى و تلفن خود را از طريق مدير كاروان، قبل از عزيمت به ايران، به ما اعلام نمايند. برنامه ديگر تهيه و انتشار نشريهاى خاص جهت افرادى كه فيش حج در دست دارند و ظرف 2 يا 3 سال آينده به حج مشرف مىشوند؛ با آنها مكاتبه خواهيم كرد و در صورت تمايل، مجله زائر را براى آنان ارسال مىكنيم؛ اين مجله، حاوى كليه اطلاعاتى است كه زائران براى سفر حج به آن نيازمندند. البته در اين نشريه ضميمههايى نيز براى جوانان و بانوان درنظر گرفته شده است.
آخرين كلام؟
كانون توجه همه رسانههاى مكتوب و غيرمكتوب، مخاطبان هستند. رسانه بىمخاطب، رسانه مرده است.
از سوى ديگر، حيات، پويايى و بالندگى نشريات به ميزان ارتباط و تعامل مستمر آنها با مخاطبان بستگى دارد. نمايندگى ولى فقيه و سرپرست حجاج ايرانى، يكى از سياستهاى محورى رسانههاى مكتوب بعثه را، اصل «مخاطبشناسى و نيازسنجى» تعيين كردهاند. بىشك ديدگاهها، انتقادات و آثار زائران ارجمند بيتاللَّه الحرام نقش اساسى و تعيينكنندگى در اصلاح كاستىهاى نشريه و تحكيم نقاط قوت دارد.
بخش پنجم: شنيدنىهايى درباره حج
بخش پنجم: شنيدنىهايى درباره حج در مصاحبه با برخى شخصيتها و زائران بيتاللَّه الحرام
يكصد و پنج روز پيادهروى به عشق زيارت خانه خدا
اين كنگره عظيم چه دنياى عجيبى دارد، كه مسلمانان اقصى نقاط جهان را در خود جاى مىدهد، با دنيايى از خاطرات به يادماندنى همراه است. در پس اين چهرههاى سياه و سفيد، قد و نيم قد، مليتهاى مختلف با زبانها و گويشهاى متفاوت حرفها و رازهاى ناگفته بسيارى نهفته است كه بيان آن خالى از لطف نيست و در اين ميان حرفهاى «حاجى شهيد» جانباز قرهباغ كه همه راه را از كشورش تا مكّه با پاى پياده طى كرده، خواندنى است.
كمى از خودتان بگوييد.
من «حاجى شهيد» از جانبازان كشور آذربايجان، فوقليسانس، داراى دو فرزند پسر و دو دختر. 39 سال دارم. كارمند و معاون تشكيلات بنياد شهيد و جانبازان قرهباغ و البته اصل من اردبيلى است و اجداد من اردبيلى هستند.
چه شد كه با پاى پياده به حج آمدى؟
مىخواستم عشق خود را به خداوند ابراز كنم. آمدن با هواپيما براى من خيلى آسان و ساده بود، ولى مىخواستم با پاى پياده- كه مشكلات زيادى دارد- بيايم و خواستم همهچيز را با چشم خود ببينم.
از كدام كشورها عبور كردى؟
به ايران آمدم و از خرمشهر وارد كويت شدم و در كويت، وزير دينى از من استقبال كرد و از طريق رياض وارد عربستان شدم.
در ايران با چه كسانى ديدار داشتى؟
با حضرت آيةاللَّه العظمى فاضل لنكرانى؛ همچنين با يكى از مديران آسيا و اقيانوسيه وزارت امور خارجه؛ در بين راه هم با ائمه جمعه و فرمانده نيروى انتظامى هر شهر ديدار داشتم. در پلدختر، از طرف امام جمعه و فرماندار؛ در عيد فطر دعوت به احسان شدم. در قم هم مورد استقبال مسؤولان بنياد قرار گرفتم.
چه برنامهاى براى بازگشت خود دارى؟
كتابى خواهم نوشت و خاطرات هر آنچه بر من گذشته را بازگو خواهم كرد. اين كتاب را به زبانهاى عربى، آذرى، فارسى و انگليسى خواهم نوشت و بحث و گفتوگوهايم را در آن منعكس خواهم كرد.
يكى از خاطرات اين سفر؟
در عربستان سعودى بهخاطر صحرا و مسير كويرى، شديداً تشنه شده بودم و نياز به آب داشتم. تشنگى امانم را بريده بود. با خداى خود گفتم: خدايا، يا مرا بميران يا برايم آب بفرست! در همين وقت ماشينى پيدا شد و بدون اينكه سلام و عليك كند صدا زد آب، آب و به من آب داد و رفت.
بعد چه شد؟
با خودم گفتم چقدر خوب شد با خدا راز و نياز كردم. آب را كه خوردم هوس پرتقال كردم، در همين اثنا يك ماشين هم توقف كرد و ديدم يك كيسه پرتقال، سيب و نارنگى به من داد.
براى اخذ ويزا با مشكل مواجه نشدى؟
در باكو به سفارت جمهورى اسلامى براى دريافت ويزا مراجعه كردم كه در عرض يك روز به من ويزاى دو ماهه دادند و آنقدر به من محبت كردند كه نمىخواستم از
آنان خداحافظى كنم، اما عربستان سعودى به من ويزا نداد، ولى با سفارش كويت به من ويزاى پانزده روزه دادند. من گفتم: هركس به من ويزا ندهد گناهكار است، و آنان ويزاى پانزدهروزه مرا تبديل به ويزاى دوماهه كردند.
چند روز پيادهروى داشتى؟
حركتم از يكم سپتامبر آغاز شد و يكصد و پنج روز در راه بودم.
در اين مدت چهطور با خانواده ارتباط برقرار كردى؟
در ايران از طريق بنياد شهيد هر شهر، در كويت هم از طريق وزارت دينى؛ در اينجا هم توسط وزارت كشورمان ارتباط داشتهام.
از اينكه پياده آمدى پشيمان نيستى؟
نهتنها پشيمان نيستم، بلكه مىخواهم با پاى پياده هم بازگردم.
چند كيلومتر پيادهروى كردى؟
درمجموع 4200 كيلومتر. شبها هم حركت مىكردم!
در كجا ترسيدى؟
در هيچجا. فاصله شهرها و روستاها در ايران نزديك يكديگر است. مشكلى نداشتم. در بسيارى از جاها مرا به ميهمانى مىبردند و در برخى جاها در مسجد استراحت مىكردم. ولى در نزديكىهاى خوزستان، كوهستانى بود كه احساس كردم در دو جا چيزى شبيه گرگ مىخواهد به من حمله كند.
پس از اين همه پيادهروى در نگاه اول به كعبه از خدا چه خواستى؟
اتحاد مسلمين را از خدا خواستم و براى مسلمانان دعا كردم. از خدا خواستم كشورهاى فلسطين، قرهباغ و بوسنى هرزگوين با ظهور امام زمان (عج) به هم برسند و آزاد شوند.
و نكته پايانى؟
از بنياد شهيد جمهورى اسلامى متشكرم كه به من خيلى كمك كردند؛ چرا كه سفر با پاى پياده خيلى مشكل است.
بهراستى، «حاجى شهيد» حجتى براى همه حاجىهاست. كاش مىشد همه حاجىها ارزش زيارت خانه خدا را حداقل بهاندازهاى دريابند كه بهخاطر آن سختىها را تحمل كنند و در برابر كاستىها سعه صدر داشته باشند.
برخى از حجاج اگر پروازشان نيمساعت تأخير كند، برمىآشوبند. اگر غذا قدرى دير برسد، عصبانى مىشوند. اگر راهشان تا حرم، قدرى پيادهروى دارد، يا اتوبوس حرم چند دقيقه تأخير در حركت دارد، لب به شكايت مىگشايند ... كاش حاجى آذربايجانى را مىديدند و پاى صحبت عاشقانهاش نشسته، خاطراتش را از آن همه سختى راه مىشنيدند و عبرت مىگرفتند و مىفهميدند كه خدا كسانى را بيشتر دوست دارد كه براى او بيشتر از خود بگذرند.
بهراستى آيا من و تو اينقدر براى زيارت خانه دوست زحمت كشيدهايم و دوست به خانه پرمهرش راهمان نداده است؟
شنيده بودم مرحوم آيةاللَّه العظمى مرعشى نجفى قدس سره به سفر حج مشرف نشده است.
با توجه به مرجعيت ايشان، خيلى دلم مىخواست علت اين امر را بدانم. همين امر انگيزهاى شد براى گفت و گو با حجةالاسلام والمسلمين سيد محمود مرعشى نجفى، فرزند ارشد ايشان. حرفهاى او برايم جالب و شنيدنى بود و در آن فضا سئوال كردن برايم مشكل؛ چرا كه بيشتر، ميهمان لحظههاى ناب اشك و حسرت بودم. اينك بخشهايى از اين گفت و گو را با هم مىخوانيم:
آيا درست است كه مرحوم ابوى شما به حج مشرف نشدند؟
بله، مرحوم ابوى ما به حج مشرف نشدند. با وجود موقعيتى كه در اجتماع داشتند، مرجع تقليد بودند، پولهاى فراوانى در اختيار ايشان بود. افرادى از تجار و مقلدين ايشان مىخواستند با پول خودشان كه حتى از پول وجوهات نيز نبود، ايشان را همراه هرچند نفر كه مىخواهند به حج بفرستند، ولى ايشان نپذيرفتند.
علت اين امر چه بود؟
روزى از ايشان پرسيدم: چرا با پول اينها به حج نمىرويد؟ ايشان پاسخ دادند:
«پسرجان! من موضوع را به تو مىگويم؛ پولى كه اينها به من مىدهند، نمىدانم چه پولى
است؟ اين حج به دل من نمىچسبد. هرگاه توانستم از دسترنج خودم پولى تهيه كنم، آنگاه به حج مىروم.» يكى از آقايان نشسته بود و گفت: آقا، مردم اين همه پول مىدهند و اختيار آن با خودتان است. ايشان فرمود:
اين پول خمس است، سهمى از آن براى سادات و سهمى براى شهريه طلبهها است، لذا اين پول براى من نيست؛ ما مانند صراف هستيم و بايد پول را رد كنيم. بنابراين من هنوز مستطيع نشدهام. استطاعت بدنى اگر لازم است، استطاعت مالى هم لازم است و من هنوز از نظر مالى مستطيع نشدهام.
جالب است كه بدانيد پس از رحلت ايشان حدود دويست نفر به نيابت از ايشان به حج مشرف شدند.
اين افراد با شما در ارتباط بودند؟
خيلى از افرادى كه من اصلًا آنها را نديده بودم، به من تلفن مىكردند و مىگفتند به نيابت از ايشان به حج رفتهاند!
آقايى از سيرجان تلفنى تماس گرفت و گفت: من آهنگر هستم و هرسال به حج مىروم و كارگرى مىكنم و وضعم هم خوب است. امسال وقتى مىخواستم به حج مشرف شوم، يك شب خواب ديدم كه از پشت پرده صدايى آمد و به من گفت: تو خيلى به حج مشرف شدى، امسال حج خود را به فلانشخص بده. البته من تا بهحال پدرتان را از نزديك نديدهام فقط عكسهايشان را ديدهام، از اين رو اجازه دهيد من به قم بيايم و از كنار قبر ايشان [به حج مشرف شوم.
شما مشرف شدهايد؟
بله.
در اولين سفرى كه مشرف شديد، به كجا بيشتر دلبستگى داشتيد؟
آقا عنايت داشتند و مىگفتند كه طورى بروم كه مدينهقبل باشم و بتوانم از مسجد شجره مُحرم شوم، چون به آنجا خيلى عنايت است. ولى مكّه خيلى حال ما را منقلب
مىكرد؛ مخصوصاً خود مسجدالحرام؛ وقتى مغرب مىشد، پدر ما گفته بود: آنجا بايست و نماز را ترك نكن، آنها بد مىدانند. بعد از نماز آنجا قرآن مىخواندم و بهياد پدرم مىافتادم كه نتوانسته بود مشرف شود. بعد، يك نسيم ملايمى مىآمد و من بسيار منقلب مىشدم. احساس مىكردم هيچ غصهاى در دل من راه ندارد و احساس خوشحالى مىكردم. در صفا و مروه هوا خيلى گرم بود و خسته شدم. كنارى روى سكو دراز كشيدم. يك لحظه خوابم برد، ناگهان كسى گفت آقا بلند شويد پدرتان آنجا در حال طواف است. بيدار شدم. بين خواب و بيدارى بودم. آمدم به مطاف. ديدم كسى شكل پدرم در حال طواف است. نزديك رفتم؛ ديدم او نيست. دوباره دور شدم و ديدم خودش است. او هم به من نگاه مىكرد و لبخندى مىزد. دلم مىخواست مادام در مسجدالحرام باشم و قرآن بخوانم.
قبل از سفر، پدر چه توصيههايى به شما مىكرد؟
مىگفتند: در اين سفر بايد خودت را پاك كنى. تو هنوز جوانى. اگر مىتوانى خودت را پاك كنى برو، اگر نمىتوانى نرو. تو بايد آنجا خودت را از همه گناهان بشويى. غيبت نكنى. اجازه غيبت كردن هم به كسى ندهى. در جمع اگر غيبت مىكردند، در مقابل آنان ايستادگى كن و اگر نتوانستى، مجلس را ترك كن. در آخر از من خواستند بهجاى ايشان هم طواف كنم.
البته ايشان نذرى كرده بودند كه اگر قرار شد مشرف شوند، زمانى باشد كه در حال ساختن بقيع باشند و در آنجا بهصورت يك عمله كار كنند كه البته اين نذر تحقق نيافت.
بهترين خاطرهاى كه از آنجا داريد چيست؟
خيلى سال پيش بود. آن زمان هواپيماى جت نبود؛ از اين هواپيماهاى ملخى بود.
هشت ساعت و اندى داخل هواپيما بوديم و بدون استثنا همه حالمان به هم خورد. وقتى به جده رسيديم هوا خيلى شرجى بود و پنكه و امكانات وجود نداشت. خيلى گرم بود. از جده تا مدينه با ماشين رفتيم. در مدينه به ما خيلى خوش گذشت. آنجا يك بيتالاحزانى بود براى فاطمه زهرا كه مىگويند خراب شده است.
آنجا نشستيم. مداحى آذرىزبان، براى حضرت فاطمه زهرا عليها السلام مرثيهسرايى مىكرد. حال من خيلى منقلب شد و از خود بيخود شدم.
از مرحوم پدرتان خاطرهاى درباره حج شنيدهايد؟
پدرم به من نصيحت كردند و اين خاطره را در زمان حركت گفتند:
پسرجان درست است كه قبر حضرت فاطمه عليها السلام معلوم نيست، ولى خيلى هم دلگير نشو. پدر من (جد ما) آقا سيد محمود، چهل شب جمعه نذر مىكند برود مسجد سهله كه آقا اميرالمؤمنين به خواب ايشان بيايد و بگويد قبر بىبى فاطمه كجاست. شب سى و نهم خواب مىبيند كه وجود مبارك مولا اميرالمؤمنين على عليه السلام به او مىگويد: اين موضوع را پيگيرى نكن. اين موضوع محرمانه است و بايد تا روز قيامت محرمانه بماند و اين سند مظلوميت حضرت زهرا عليها السلام است كه تا روز قيامت قبرش نبايد معلوم باشد.
ولى از آنجا كه شيعيان ما نسبت به فاطمه زهرا علاقه شديدى دارند و دوست دارند قبر ايشان را زيارت كنند، خداوند آن جلالى را كه براى حضرت فاطمه زهرا عليها السلام قائل بود، براى حضرت فاطمه معصومه عليها السلام در قم قائل شد تا در دسترس شيعيان باشد؛ تا آنهايى كه نمىتوانند قبر حضرت فاطمه را پيدا كنند و به مدينه بروند، بتوانند به قم بروند و حضرت معصومه عليها السلام را زيارت كنند و اين ثوابش كمتر از ثواب زيارت حضرت فاطمه نيست.
وقتى از حج بازگشتيد چه شد؟
وقتى آمدم يك هفته بعد پدرم گفت: پسرم من خواب ديدم حج شما قبول است و اين، از گردن شما ساقط شد.
البته خاطرات زياد بود. در هتل چون با آقاى بازرگان بوديم، ايشان بيشتر از مسائل سياسى صحبت مىكردند؛ ولى من دوست داشتم بيشتر دعا و قرآن بخوانم و پدر هم به من نصيحت كرده بود آنجا از هر فرصتى حتى يك لحظه استفاده كن و قرآن بخوان.
بالاترين ثواب در آنجا خواندن قرآن است. ثوابش را نذر شيعيان بىوارث كن. آنهايى
كه از دنيا رفتهاند و هيچ كس را ندارند. براى آنها طلب مغفرت كن و اين نزد خدا خيلى خوب است.
توصيه شما به حجاج ايرانى چيست؟
مىبينم بعضىها كه مشرف مىشوند، يا تغيير نمىكنند و يا بدتر مىشوند. يكى از اين افراد، پدرم را براى صرف شام دعوت كرده بود. شب قبل از مهمانى، پدرم خواب مىبيند كه شخصى شكم عدهاى را پاره مىكند. جگرهاى آن را درمىآورد و خونشان را توى تشت مىريزد و با دست شروع به خوردن خونها مىكند.
فرمودند: من از خواب بيدار شدم و گفتم خدايا! اين چه خوابى است؟ چه معنى دارد؟ مهمانى فردا را لغو مىكند و براى شخص پيغام مىدهد كه مشكلى برايش پيش آمده، فردا نمىآيد. ابوى به فردى بهنام حاج عباس مىگويند: برو و ببين اين مرد كارش چيست؟ بعد فهميدند اين مرد به مردم پول نزول مىداده و مىخواسته از حضور ابوى ما در منزلش سوء استفاده كند. الحمد للَّهخداوند نگذاشت ما به چنين جايى برويم؛ به ايشان خيلى چيزها الهام مىشد.
چند روزى بعد از رحلت ابوى، ما به بازديد آقايان رفتيم، از جمله آقاى بهجت. از ايشان پرسيدم: حاجآقا، خاطرهاى از ابوى ما داريد؟
ايشان فرمود:
بعد از فوت ايشان يكى از اولياءاللَّه- كه بعداً فهميدم خود ايشان بودند و نخواستند بگويند- از حضرت حجت خواسته بود كه نظرشان را درباره آيةاللَّه مرعشى و آيةاللَّه بروجردى بداند. آن شخص خواب ديده بود كه حضرت پشت پرده هستند و ديده نمىشوند و از چند نفر صحبت مىكردند. وقتى به ابوى شما رسيدند، فرمودند: از ما هستند. دوباره ايشان پرسيده بودند: آقا مىشود مطلب را بازتر كنيد؟ دوباره حضرت فرمودند: گفتم ايشان از ما هستند.
بعد رو كرد به ما و گفت: «هنيئاً بر شما كه چنين پدرى داشتيد، هنيئاً بر شما. اين چيزى نيست كه به همهكس بدهند و بگويند از ماست. ولى خوب، قدر ايشان را در زمان
خودشان ندانستند و متأسفانه گوهرى بود كه از دست رفت. از عجايب روزگار بود كه مرحوم آقا اگر حج مشرف نشدند، ولى هركس مىآمد از ايشان در مورد مسائل حج سئوال مىكرد، آنقدر به فضاهاى آنجا مسلط بود، گويى ايشان چهل- پنجاه بار به حج مشرف شدهاند و هر بار چند ماه آنجا ماندهاند».
چند سال است كه ترجمه مىكنيد؟
نزديك 21 سال است كه كار ترجمه را انجام مىدهم و نزديك 240 كتاب ترجمه كردهام. بيشتر از فرانسه و انگليسى ترجمه كردهام. از پارسال تا امسال 50- 60 كتاب از متون شيعه را ترجمه كردهام.
روزانه چند صفحه ترجمه مىكنيد؟
قبلًا روزانه گاهى تا 25 صفحه ترجمه مىكردم، اما از وقتى متون اسلامى را كار مىكنم، بهخاطر وجود كلمات تخصصى، با وسواس بيشترى آنها را ترجمه مىكنم، البته من هميشه يك افسوس بزرگ مىخورم و آن اينكه هنوز نتوانستهام زبان عربى را ياد بگيرم.
چرا مترجم شديد؟
من دوست داشتم يا شاعر بشوم يا نويسنده، ولى هيچ كدام آنها نشدم و بهتر ديدم وارد عرصه ترجمه شوم.
از كارتان راضى هستيد؟
بله ... خيلى!، چون من سعى كردم مواريث جهان را ترجمه كنم و كتابهايى كه
انتخاب كردهام، بهشكلى جزء بهترينهاى دنيا هستند. البته يك بخشى از كارهاى من روى متون كلاسيك قرون وسطى بوده كه آنها هم از متون بسيار تأثيرگذار در غرب است. با خواندن اين آثار ما قدر فرهنگ خودمان را بيشتر مىدانيم.
ادامه كارتان؟
طبيعتاً مىخواهم كارهاى دينى و آثار معنوى شيعه را ترجمه كنم. روز 19 ماه مبارك رمضان، ترجمه نهجالبلاغه را به زبان فرانسه شروع كردم. البته ترجمههايى هست ولى ترجمه كامل از نهجالبلاغه در زبان فرانسه وجود ندارد. هرچه هست گزيدهاى از نهجالبلاغه است. در مسجدالنبى مىخواستم ببينم كه آيا اجازه دارم ترجمه نهجالبلاغه را ادامه بدهم يا نه. قرآن را باز كردم آيه 80 سوره «اسراء» آمد: ى وَقُلْ رَبّ أَدْخِلْني مُدْخَلَ صِدْقٍ ... ى خيلى خوشحال شدم؛ به پدرم گفتم، پدرم گريه كرد. وقتى چيزى تقدير مىشود ديگر نمىدانم چه مىشود.
از دعاها كدام فراز براى شما جذابتر است؟
دعاهاى امام سجاد عليه السلام خيلى عالى است. احساس مىكنم امام سجاد عليه السلام آنقدر مقامشان را پايين آوردهاند تا به اندازه ما بشوند و حرفهايى را در مناجات به ما ياد مىدهند كه ما بايد نسبت به پروردگار بگوييم و اين از بزرگوارى ايشان است؛ همه دعاهاى امام سجاد عليه السلام زيباست.
در لحظه اول كه كعبه را مىبينيد چه دعايى مىكنيد؟
بايد چيزى بخواهيم كه دنيوى نباشد. شخصى هم نباشد، فقط معنوى باشد. ما مىتوانيم در دعاهاى امام سجاد عليه السلام خيلى چيزها را پيدا كنيم؛ فروتنى، تواضع، ترس از خدا، مغفرت، شكر ... همهچيز را.
موفقيت خودتان را مديون چه كسى هستيد؟
من فرزند پيامبر صلى الله عليه و آله هستم. از كودكى، حضرت زهرا عليها السلام، حضرت زينب عليها السلام و حضرت مريم عليها السلام را خيلى دوست داشتم و دارم و خودم را مديون حضرت زهرا عليها السلام مىبينم.
بهترين خاطره از اين سفر
در ماه شعبان امسال با همسر و سه فرزندم به مسجد شجره آمديم و محرم شديم.
وقتى لباس احرام پوشيدم، روز تولد حضرت امام حسين عليه السلام بود. آن روز باران شديدى مىباريد. در همين سفر مشغول طواف بودم. من سرم پايين بود. داشتم قرآن گوش مىكردم با دستگاه كوچكم. در يك لحظه متوجه شدم همه مردم سرهايشان رو به آسمان است و دهنهايشان باز است. تعجب كردم و به خودم آمدم ديدم باران در حال قطرهقطره باريدن است. خيلى زيبا بود.
چه توصيهاى به زائران داريد؟
به زائران عرض مىكنم در اين سفر بايد يك وقوف درونى براى خودشان بهوجود آورند و دقيقاً بدانند در چه زمانى حضور دارند و در چه مكانى هستند كه خضوع لازم را داشته باشند. نماز حضرت زهرا عليها السلام را حتماً بخوانند. نماز حضرت زهرا عليها السلام دو ركعت است؛ در ركعت اول بعد از حمد سوره «انسان» را مىتوانند حتى از روى قرآن بخوانند.
در ركعت دوم بعد از حمد سوره كوثر را. اين نماز باعث خشنودى حضرت زهرا عليها السلام مىشود.
رايحه خوشى در همهجا پيچيده بود؛ بوى خوش آشنايى! همه از دورترين نقاط دنيا آمده بودند، ولى غريبه نبودند. يكى از آمريكا، ديگرى از انگلستان، جمعى از بلژيك و عدهاى هم از استراليا، برخى هم از كشورهاى ديگر، ولى همه ايرانى بودند و به ايرانى بودن خود افتخار مىكردند. آمده بودند در همايش ايرانيان مقيم خارج از كشور شركت كنند. هرچند در دوردستها روزگار مىگذراندند، اما حرفهايشان بوى وطن مىداد. در همايش، فرصتى دست داد كه پاى صحبت آنان بنشينيم. با ما همراه شويد.
شما؟
پروين هاشميان. در ايالت ليوزيناى آمريكا زندگى مىكنم. حدود 30 سال است كه ساكن آمريكا هستم، ولى مرتب ايران مىآيم.
شغل شما در آمريكا؟
استاد دانشگاه؛ علوم كامپيوتر تدريس مىكنم. دانشگاه يوزانا در شهر لافُيت.
چرا رفتيد آمريكا؟
پيش از انقلاب بود. خواهرم آنجا پزشك بود و من در دوران دبيرستان براى ادامه تحصيل به آمريكا رفتم. بعد مقيم شدم و بعد هم ازدواج كردم. حالا سه فرزند دارم.
آيا تصميم به بازگشت به ايران نداريد؟
چرا! چندين بار سعى كرديم كه به ايران بازگرديم، ولى براى ادامه تحصيل بچهها دچار مشكل شديم. درست نمىتوانستيم آنها را وفق بدهيم. البته باز درصدد بازگشت به ايران هستيم.
زمينه زندگى مهياست؟
حدود 30 سال است كه در آنجا زندگى مىكنيم. من هم با حجاب راحت زندگى مىكنم.
برخورد با شما؟
همهنوع؛ عدهاى احترام مىگذارند، ولى عدهاى نه. در جنوب آمريكا افرادى در مسيحيت متعصبترند، اما تعصبات عجيبى دارند، يعنى غرور دارند، ولى در شمال كه بودم اينطور نبود. خدا گاهى اوقات موقعيتهايى را براى آدم درست مىكند. من معتقد هستم مدرك تحصيلى من، موقعيت تدريس در دانشگاه آنجا را برايم ايجاد نكرد، امدادهاى غيبى كمك كرد تا زمينه فراهم شود و يك زن مسلمان محجبه، به سمبلى براى تبليغ دين در آنجا تبديل گردد. يك خانم مسيحى بدون تعصب، رييس دانشگاه بود و از من دعوت به همكارى كرد و من هم مشغول كار شدم. البته بعد از يازدهم سپتامبر، نگرشهاى منفى زياد شده و برايم سخت است.
*** يك معرفى كوتاه؟
ميثم مدنى، مقيم نيويورك. حدود پنج- شش سالى است كه رفتم نيويورك. خودم متولد تگزاس هستم. پدرم قبل از انقلاب در دانشگاهى در تگزاس مشغول تحصيل بود.
بعد از انقلاب به ايران بازگشت. چند سال پيش براى ادامه تحصيل به آمريكا آمدم، تحصيلاتم كه به پايان برسد، به ايران بازمىگردم.
رشته تحصيلى شما؟
دندانپزشكى، دو سال ديگر هم به پايان مىرسد، اگر خدا بخواهد.
وضعيت زندگى شما در نيويورك؟
محل زندگى را نزديك مسجدى به نام امام على عليه السلام انتخاب كردم تا بتوانم رفت و آمد داشته باشم. مسجد برنامههاى خوبى دارد در محرم و ماه رمضان و مناسبتهاى ديگر. از اين رو با توجه به اينكه به مسجد مىرويم، احساس غربت ما و خلأهاى روحى ما كمتر مىشود.
چه شد كه ازدواج كردى و به آمريكا بازگشتى؟
پس از چند مورد خواستگارى نااميد شده بودم. رفتم مشهد و دعا كردم و به امام رضا عليه السلام عرض كردم من برنمىگردم مگر اينكه همسر خوبى داشته باشم و روزهاى آخر كه بليط برگشت را داشتم، يكى از دوستان، خانواده محترمى را معرفى كرد و ازدواج هم شكل گرفت. به شكرانه اين ازدواج بعد از سفر حج برمىگرديم مشهد و به زيارت امام رضا عليه السلام مشرف مىشويم.
در غربت مشكلى ندارى؟
آدم اگر اعتقادات خودش را حفظ كند، بايد با مشكلات سازگارى داشته باشد؛ مشكلات وجود دارد، ولى چون هدف وجود دارد براى رسيدن به هدف بايد با مشكلات هم كنار آمد.
و شما همسر آقاى مدنى؟
فاطمه فاطميان.
زندگى در غربت؟
خدا را شكر. در كنار همسرم مىگذرد و بهخاطر اخلاق خوبى كه دارند، همهچيز را تحمل مىكنم.
تحصيلات شما؟
من هنوز مشغول تحصيل هستم. علوم اسلامى حوزوى. در تهران شعبهاى دارد كه وابسته به جامعةالزهراست و من سطح دو را مىخوانم.
دوست دارى برگردى ايران؟
بله، حتماً.
توصيه به خانمها؟
هرجا مىروند، عقايد مذهبى خودشان را حفظ كنند. اينطور نباشد كه اگر به خارج از كشور بروند، هويت خود را از دست بدهند.
شما با اين وضعيت حجاب در آمريكا راحت هستيد؟
بله. اين حجاب نشاندهنده اين است كه كسى نبايد مزاحم من بشود. ديگر مذاهب مثل يهودىها همانطور كه با پوشش خاصى كه دارند مذهب خودشان را نشان مىدهند، ما هم با اين پوشش مذهب خودمان را معرفى مىكنيم.
*** شما؟
امير چيذرى. اهل تهران. از هفتسالگى رفتم لندن!
دلت براى ايران تنگ مىشود؟
بله، هر روز.
چند وقت يكبار به ايران مىآيى؟
دو سال يكبار.
كمى از زندگى در لندن برايمان بگو.
هر روز مثل آدم آهنى مىرويم سر كار و برمىگرديم و هيچ استراحت نداريم و روزهاى تعطيل در كنار خانواده هستيم.
توصيه به جوانان
اگر براى تحصيل مىآيند، به فكر بازگشت باشند.
دوست دارى به ايران برگردى؟
بله، هيچجا مثل وطن خودم، ايران نمىشود. دوست دارم يك روزى برگردم ايران.
*** اسم شما؟
جعفرآقا نجفى.
جعفر آقا؟
بله، پدرم اشتباه كرد و آقا را گذاشت روى اسمم!
اشتباه!
بله، اين باعث دردسر من شد. رفته بودم دانشگاه تهران اسم بنويسم، رفتم كارتم را بردارم توى حرف «نون»، نجفى پيدا نشد. رفتم دادگسترى، بعد معلوم شد كه كارت مرا توى حروف قسمت «الف» گذاشتهاند.
*** شما؟
محمد شيرمحمدى، متولد آمريكا، لسآنجلس. پدر و مادرم تهرانى هستند و 23 ساله هستم. ليسانس فلسفه دارم و مىخواهم به مدرسه وكالت بروم.
دوست دارى بيايى ايران؟
بله. بايد شرايط جور شود. من دو سال و نيم كار كردم تا موفق به سفر حج شدم.
انشاءاللَّه شرايط جور شود تا بتوانم بيايم ايران.
توصيه به جوانان ايرانى؟
آنها بهتر از ما هستند. اگر آنها انگليسى را ياد بگيرند و بتوانند معرفتى كه آنها دارند بيان كنند، خيلى تأثيرگذار خواهد بود. چون آنها خيلى معرفت دارند و ما در مقابل آنها كسى نيستيم.
و جوانان ايرانى؟
بهترين موقعيت، براى جوانان ايرانى است؛ حتى در آمريكا، آنها از استعداد خوبى برخوردار هستند.
انرژى هستهاى و تحريم آن؟
اين تحريمها هميشه بوده است. اين نشان مىدهد كه ايران قدرتمند است. فقط بايد متحد باشيم. آقاى احمدىنژاد حرف قشنگى زد، ما بايد اين را ادامه دهيم. ما هيچوقت به كسى تعرض نكرديم، ما هميشه در حال دفاع هستيم. بدانيد اين تحريمها تأثيرى
نخواهد داشت.
موقعيت دينى در آمريكا؟
در لسآنجلس فقط شيعيان 22 مسجد دارند و در 10 سال گذشته، اعتقادات دينى مردم افزايش يافته است.
وقتى در طواف يا سعى صفا و مروه يا در منى و عرفات حاجيهخانمها و حاجآقاهاى كوچك را مىبينى، احساس مىكنى كه اگر به فرصت قنوتهاى آنها راه يابى، دعاهايت مستجاب مىشود. راستى چه كار پسنديدهاى است كه خانوادهها در كنار خودشان فرزندانشان را نيز به اين سفر بياورند تا از معنويت فراگير اين سفر بهرهمند شوند. اينبار هم پاى حرفهاى شيرين يكى ديگر از اين حاجيهخانمها مىنشينم كه در اولين سال تكليفش به ميهمانى خدا آمده است.
نام؟
مريم فرد جليلى.
متولد؟
13 تير 1376 در تهران.
كلاس چندم؟
چهارم.
چه احساسى دارى؟
احساس خوشحالى و آرامش.
اولين دعاى تو وقتى خانه خدا را ديدى؟
ظهور امام زمان، بعد عاقبت بخيرى و بعد هم چند آرزوى شخصى.
شهر مكّه چه شهرى است؟
شهرى كه پيامبر در آن زندگى مىكرد؛ اينجا بوى عطر پيامبر را مىدهد.
از خدا چه مىخواهى؟
مىخواهم همه گناهانم بخشيده شود.
منى
سرزمين دعا و سرزمين آمرزش.
عرفات؟
سرزمين حرف زدن با امام حسين و امام سجاد عليهما السلام.
مسجدالحرام؟
در كنار كعبه بيشتر از هر جاى ديگر لذت مىبرم.
بهترين خاطره؟
حضور در عرفات.
زمزم؟
آبى كه همه بزرگان از آن نوشيدهاند.
حجرالأسود؟
هركس به حجرالاسود دست بزند، انگار با خدا دست داده است.
سعى صفا و مروه؟
احساس مىكنم همه آنجا هاجر مىشوند.
مقام ابراهيم؟
وقتى پشت مقام نماز مىخوانم، احساس مىكنم پشت سر امام معصوم نماز مىخوانم.
رييس كاروان كه نگاه مىكنم، سراسر اشك است. به سخن مىآيد و مىگويد: من با اينكه سالهاست به اين سفر مىآيم اما اين اولين بار است كه زائرى در اين سن دارم و واقعاً تحت تأثير معصوميت اين حاجيه خانم كوچولو هستم. مريم بعد از برگشتن يك سفير است؛ سفيرى كه هم مىتواند همسن و سالهايش را منقلب كند و هم مىتواند حتى بزرگترها را با اين فضا آشنا كند. بهنظر من «مريم» ها براى ما يك معلم هستند ...
سفر پايان يافت و هنگام رفتن شد؛ گويى خوابى شيرين بود كه سحرگهى آمد و رفت و دلهاى بىقرار ما را شيدايى كرد؛ سفر، رؤياى وطن بود براى گمشدهاى كه راه از بيراهه نمىشناسد، سفر جرقهاى بود در ظلمات شب، كه راه به ره گم كردگان نشان داد.
پروانه سوخت، شمع فرو مرد و شب گذشت اى واى من كه قصه دل ناتمام ماند
سفر خانه تمام شد و سفر به سوى صاحبخانه آغاز شده است، پايان اين ميهمانى آغاز دوستى با صاحبخانه است و خوشا آنان كه مهمانى، از ميزبان غافلشان نكرده است.
ما تازه به شيرينى سفرههاى رنگارنگ اين ميزبان عادت كردهايم، تازه انس گرفتهايم به مهربانىها، به لطفها، به عنايتها، ما تازه قطرهاى از درياى حج را چشيدهايم. تازه گرفتار شدهايم و رها نمىكنيم و از بند داستان عاشقى رها نمىشويم ...
ما نيامدهايم كه برويم، آمدهايم كه بمانيم؛ آمدهايم كه رفيق شويم، دل بدهيم، آمدهايم كه ميهمان روزه باشيم، آمدهايم كه نه ناممان، كه طريقمان «حاجى» باشد، آمدهايم كه زائر هر روزه باشيم. ما سفر را با خويش خواهيم برد، ما ذره ذرههاى اين حج عظيم را بر لوح ياد و جان خويش نقش خواهيم كرد.
راستى! دراين سفر كجا به نهايت رسيديد؟ كجاى اين سفر بود كه احساس كرديد دلتان با قافله سالار گره خورده است؟ كجا بود كه سبك شديد. دوباره متولد شديد؟
عرصه اوج عاشقى شما ميقات بود يا منى عرفات بود يا مسعى مدينه بود يا مكّه؟
حسينى، زائرى از ديار قزوين حال و هواى سفر را چنين توصيف مىكند:
«در تمام لحظهها، از ميقات تا پايان، حال خوشى داشتم؛ در مشاعر هم كوشيدم با وجود خستگى جسمى، ساعات را درك كنم و از دست ندهم، اما خوشترين حال من هنگامى بود كه «حلق» كردم. در اين لحظه گويا رسالتم به انجام رسيده بود. گويا بعد از اين فراز و نشيبها، بعد از اين آمدنها، بيتوته كردنها، بعد از اشك و آه و گريه، خدا مرا بخشيده است.
موهاى سرم را تراشيدم، از احرام بيرون آمدم و مانند كودكى شدم كه تازه از مادر متولّد شده است، حس و حال پرواز داشتم».
حسينى كه پزشك است، مىگويد:
«فكر مىكنم قدرتم براى خدمت به مردم چند برابر شده است. انگار در حال بىوزنى به سر مىبرم. احساس مىكنم خدا فرصتى دوباره به من عطا كرده است.»
حسينى از اشتياق بىحدش براى سفر دوباره هم سخنانى گفت.
احمدى، محقّق است؛ در بند پاسخ به پرسش من نيست. نخستين نگاه به كعبه او را مبهوت كرده است، مىگويد:
«لحظه اوّل كه با لباس احرام وارد مسجدالحرام شدم، با دلهره جلو رفتم، نگاهم به كعبه كه افتاد انگار رگهاى سرم پر از خون شد، دست خودم نبود، اختيارم را از دست دادم، اشك مثل چشمه جوشيد، به سجده افتادم و گريستم و فقط گريستم. انگار تمام اجزاى بدنم مىگريستند، گريه شوق، اشك ندامت، حال عجيبى بود.»
احمد فردى، دومين بار است كه به حج آمده و مىگويد:
«هر دو بار، نهايت حج من، عرفات بود. عرفات براى من حال غريبى دارد؛، به خصوص هنگامى كه دعاى حضرت امام حسين عليه السلام در صحراى عرفات
را مىخوانديم و به خصوص هنگامى كه به فرازى از اين دعاى شريف مىرسيم كه امام عليه السلام الطاف خداوند را ذكر مىكنند و در مقابل، خطاهاى آدمى را مىشمارند؛ «أنْتَ الَّذى رَزَقْتَ، أنْتَ الَّذى وَفَّقْت، أنْتَ الَّذى أعْطَيْتَ، أنْتَ الَّذى أغْنَيْتَ ... أنَا الَّذى أخْطَاتُ، أنَا الَّذى هَمَمْتُ، أنَا الَّذى جَهِلْتُ ...» اينجا نهايت دل شكستگى من بود، احساس كردم چقدر در اقيانوس رحمت الهى غرقم و چقدر تاكنون نا سپاسى كردهام.
اكبر شكورى، زائرى مازندرانى است. او بارها به حج مشرف شده و بارها اين راه را از ابتدا تا انتها رفته است، اما هنوز اين سفر برايش تازگى دارد. او مىگويد:
«بارها حج گزاردهام و هميشه نقطه اوج احساس من ميقات بوده است.
هروقت به ميقات رسيدهام، گويى اينجا وعدهگاه من با ربّ العالمين است.
انگار فرصت زندگى تمام شده است. احساس كردهام به راستى لباس احرام، كفن است و من زندگى ابدى را آغاز كردهام. من هر بار در ميقات بسيار بسيار گريستهام و هميشه اين لحظه عجيب برايم بسيار پر از اسرار دلچسب و در عين حال پيچيده باقى مانده است».
حميد، اوج احساسش را هنگام آغاز و پايان اين سفر مىداند و مىگويد:
«وقتى به ميقات رفتم، مثل كودكى نادم، زار مىزدم و مىگريستم. مىسوختم و خدا را شكر مىكردم كه فرصتى دوباره براى آمرزيده شدن به من عطا كرده است.
در پايان سفر هم هنگامى كه مىخواستم با كعبه خداحافظى كنم، زار زدم و گريستم اما اينبار گريستن كسى كه معترض است، كسى كه از اين سفر آنچنان كه مىخواسته بهرهمند نشده و به او گفتهاند؛ برو!
لحظه سختى بود، سخت و دردناك، هنوز هم باورم نمىشود كه شايد تا مدتها كعبه را ببينم. عاجزانه از خدا خواستهام مرا بازگرداند».
من از ديار حبيبم نه از بلاد غريب مهيمنا به رفيقان خود رسان بازم
سفر هرچه بود تمام شد. بايد لحظهها را پاك و دست نخورده، گوشه قلبمان نگه داريم و چون پاره جگر از آن مراقبت كنيم؛ كارى كنيم كه «نور» سفر با ما بماند. اين نور را كه ارمغان لحظههاى شكفتن و روييدن ماست، با خود به وطن ببريم؛ آيا سوغاتى زيباتر از اين لحظهها سراغ داريد؟
اگر هركدام از حاجىهاى ما هر سال فقط 10 هزار تومان از خرجهاى اضافى پس از سفرشان را در يك صندوق جمع كنند، حدود يك ميليارد تومان مىشود. آن وقت مىدانيد با اين پول چه كارهاى بزرگى مىتوان كرد؟!
روزهاى آخرى است كه در مدينه نفس مىكشيم و هوايى را به سينه مىبريم كه روزى رسول اللَّه صلى الله عليه و آله در آن تنفس مىكرد. به قول يكى از بچهها تنها چيزى كه از زمان پيامبر تا حال دست نخورده مانده، آسمان مدينه است. شب مدينه هم داستان خودش را دارد.
سوژه اين گزارش ديگر خريد و سوغاتى نيست كه مجبور باشيم به بازار برويم.
يك ساعتى به بسته شدن درها مانده است؛ يكى از زائران نمازش را تمام مىكند.
از فرصت استفاده مىكنم و مىپرسم كه وليمه مىدهد يا نه؟
«مقدماتش را قبل از آنكه بيايم آماده كردم؛ چون ما در روستا زندگى مىكنيم، قيد و بندهاى مرسوم شهرهاى بزرگ را نداريم و در خانه بزرگ يكى از اقوام يا مسجد محل وليمه مىدهيم».
او وليمه را يك اصل تقريباً واجب در محل زندگى خود مىداند و مىگويد: «اهالى
محل همه يكديگر را مىشناسند و زشت است اگر وليمه ندهيم» با اين حال اسراف را نمىپسندد.
زائرى اهل تهران بود و مىگفت: «قبل از آنكه بيايم رفتم سالن گرفتم. اين كار تقريبا براى حاجىها ضرورى است. يك بار براى عروسىمان سالن گرفتيم و حالا هم براى حج! هزينه سالن يك ميليون و دويست هزار تومان شد. من سالنهاى شمال شهر را نديدم؛ اما مىگويند اگر قرار باشد 300 مهمان در آن سالنها داشته باشى، سه- چهار ميليون تومان بايد بدهى. من سعى كردم مراسم را خيلى جمع و جور برگزار كنم كه اين شد. راستش هيچ فردى دلش نمىخواهد بريز و بپاش كند، ولى بعضى از افراد فاميل را نمىشود نديد گرفت.»
يكى ديگر از زائران، اهل استان خراسان است. او حتى كشتن شتر را هم در مراسم استقبال از حاجىها سراغ دارد: «متأسفانه بعضى از حاجىها چشم و هم چشمى مىكنند و حتى در بعضى جاها ديدم تعداد قربانىهاى پيش پاى حاجى را بالا بردهاند تا طرف بعدها سربلند شود كه مثلًا پنج گوسفند و يا دو تا گاو و يك شتر پيش پايش قربانى كردهاند.»
اين زائر پا به سن گذاشته، دستور جالبى به اقوام و به خصوص فرزندان خود دادهاست:
«قبل از آنكه به حج بيايم و همين چند روز پيش كه با خانه تماس داشتم، گفتم كه حق ندارند از اين بازىها در بياورند. فقط يك گوسفند قربانى مىكنند كه گوشت آن را هم خودم مىدانم به چه كسانى بدهم، همين؛ حاجيه خانم هم موافق حرف من است.
بچهها اول قبول نمىكردند و مىگفتند: سرشكسته مىشويم. ولى بعد قبول كردند. مهم اين است كه آدم پيش خدا شرمنده نباشد. اگر قرار است پولى براى گاو و شتر و چند گوسفند داده شود، آن را مىدهم به مستمندان. آن چيزى كه مرا به حج آورده، پولم نبوده است. من سعى كردهام اگر سه- چهار لقمه توى دهان خودم مىگذارم، يكى را هم پيدا كنم كه يكى دو لقمه به او بدهم. اين است كه براى آدم مىماند. اگر هم حج آمدهام، به سبب دعاى خير همين آدمها بوده است.»
در محوطه بدون سقف مسجد النبى زائرى تازه قرآن را از رحل خارج كرده و مشغول قرار دادن آن در قفسه مخصوص است. او هم جايى را براى وليمه انتخاب و مهمانانش را هم دعوت كرده است. او 400 مهمان دارد كه به گفته خودش نمىتواند حتى از يك نفرش هم چشمپوشى كند. او مىگويد: «زشت بود اگر يك كدام از اينها را از قلم مىانداختم. به هر حال يك بار كه مىآييم، حج بهتر است براى خودمان ناراضى نتراشيم.»
وقتى مىگويم كه مىشد مختصر گرفت، با قيافه حق به جانبى مىگويد:
«از اين مختصرتر ديگر نمىشد. بعضى از حاجىها شايد 600- 700 مهمان هم بيشتر دعوت كردهاند. اين را بايد به آنها گفت. ببينيد، من قبول دارم كه بايد همهچيز را فشرده كرد. من كه خوشم نمىآيد پول اضافه خرج كنم، ولى بعضى از رسوم، دست مرا هم مىبندد و متعهدم مىكند كه كارى انجام دهم و هزينهاى كنم كه شايد چندان راغب به آن نيستم.»
باز هم آداب و رسوم، باز هم بعضى از سنتها، باز هم عادتهايى كه دست و پا را مىبندند؛ در تمام اين گزارشها به اين موانع برخورد كردهايم. تا كى بايد با اين رسوم بعضاً غلط مدارا كنيم؟ چه زمانى رسوم درست جانشين اين عادات مىشوند؟ يكى از زائران پاسخ ما را چنين مىدهد:
«با يك گل بهار نمىشود! اين مستلزم يك كار گسترده فرهنگى است؛ بايد در جلسات كاروانها پيش از آنكه به عربستان بيايند، زمينههاى يك حركت جديد فراهم شود. با زائران صحبت شود و بستر يك كار بزرگ را آماده كنند. تا چند سال پيش، گوشت تمام قربانىهاى روز عيد قربان در منى هدر مىرفت، اما آن طور كه زائر نوشته بود، امسال گوشت 600 تا 700 هزار حاجى براى مصرف مستمندان جهان ارسال شد. من مطمئن هستم آمار اين كار فرهنگى و اسلامى خيلى زود بالا مىرود و تا چند سال بعد تمام حاجىها قربانىهايشان را در اختيار مستمندان قرار مىدهند تا ديگر لاشهاى در منى رها نشود. اينجا يك كار فرهنگى خوب انجام شد، اصرار هم روى انجام
آن بود و نتيجه داد. در مورد وليمه هم بايد يك كار فرهنگى انجام شود. هر حاجى بعد از بازگشت تقريباً يك ميليون، بعضى دوميليون و حتى من شنيدهام تا پنج- شش ميليون تومان هم هزينه مىكنند تا وليمه بدهند.
خدا را خوش نمىآيد كه در كنار خانه بعضى از اين حاجىها مستمندان و نيازمندانى باشند و آنها اين پولها را هزينه كنند. مىشود يك كار فرهنگى كرد و به آنها گفت كه وليمه سنت رسول خداست؛ آن را فراموش نكنيد، ولى بريز و بپاش هم نداشته باشيد. اگر هركدام از حاجىهاى هر سال ما فقط 10 هزار تومان از خرجهاى اضافى بعد از سفرشان را در يك صندوق جمع كنند، مىشود حدود يك ميليارد تومان! آن وقت مىدانيد با اين پول دل چند بچه يتيم شاد مىشود؟ چند دختر دم بخت كه منتظر تهيه جهيزيه هستند، سامان مىگيرند؟ سفره چند خانواده پر مىشود؟»
ديگر وقت برگشت بود. اگر هم مىخواستى، نمىتوانستى بمانى. حرم آرام آرام در حال خالى شدن است. پايان وقت ديدار يار. وقتى از حرم خارج مىشدم فكر كردم كه سنتهاى رسول خدا چقدر با خرجهاى ميليونى اين روزها تفاوت دارد. سادگى و دورى از آلايش و تكلف و ديگر آداب حسنه رسول خدا صلى الله عليه و آله چيزى نيست كه بشود روى ميزهاى رنگين بعضى از وليمهها ديد. كمى آنسوتر، مىتوان آدمى را يافت كه دستگيرى از او واجبتر از قربانىهاى اضافى و خرجهاى آنچنانى شب وليمه باشد.
بخش ششم: مطالب گوناگون حج 85
بخش ششم: مطالب گوناگون حج 85 و حج گزارى ايرانيان
نامه جلال آل احمد به امام خمينى قدس سره از سفر حج (44 سال پيش)
اين روزها كه هنوز در هواى نورانى- و امشب بارانى- مكّه مكرمه نفس مىكشم، به اقتضاى فضا و كار، خيلى به جلال فكر مىكنم؛ بهخصوص اينكه اگر سفرنامه «خسى در ميقات» او را بارها هم بخوانى، برايت تازگى و جذابيت دارد.
امروز به ياد نامه جلال به امام خمينى قدس سره افتادم كه در سفر حج به ايشان نوشته بود.
شايد اين نامه را خيلىها نديده و يا چيزى از آن نشنيده باشند. جستوجوى من براى پيدا كردن اين نامه خيلى طول كشيد. اما سرانجام آن را يافتم كه امشب بهعنوان تحفه ارزندهاى به دوستانم تقديم مىكنم.
نكتهاى كه قبل از آوردن اين نامه، دوست دارم به آن اشاره كنم، خاطرهاى است كه از اين نامه دارم؛ خاطرهاى كه هميشه براى من همراه با اين نامه جلال، زنده مىشود:
كسانى كه آيةاللَّه حاجآقا مجتبى تهرانى را مىشناسند، مىدانند كه ايشان بهشدت از ذكر اسامى خاص و شخصيتها- چه قديم و چه جديد- البته بهجز استاد بزرگوارشان حضرت امام، خوددارى مىكنند. اما من در طول سالهاى طولانى كه توفيق داشتهام تا در محضر ايشان حاضر شوم مشخصاً نام سه تن را از زبان ايشان شنيدهام:
يك بار ايشان از استاد شهيد مرتضى مطهرى كه با ايشان هممباحثه و ظاهراً
همحجره بودهاند، نام برد. دومين بار ايشان از آيةاللَّه شهيد سيد اسداللَّه مدنى ياد و به خاطرهاى از ايشان در كربلا و در روز اربعين اشاره كرد كه آن را هم مانند خاطره پيشين، بهخاطر طولانى شدن اين مطلب به وقت ديگرى وامىگذاريم.
اما سومين بارى كه ايشان از كسى غير از امام نام برد و من در آن مجلس حاضر بودم، جلسهاى بود در ايام محرم كه از مرحوم جلال آل احمد ياد كرد. طبيعتاً بهدليل سوابق تودهاى بودن جلال و احتياطهايى كه اكثر علما بعد از تدين ثانوى افراد بهخرج مىدهند، خيلى بعيد مىدانستيم كه ايشان از جلال، آن هم به نيكى و با آن شدت ياد كنند.
ايشان به همين نامه جلال كه از سفر حج به امام نوشته، اشاره كرد و شايد حدود پنج تا ده دقيقه در تجليل از اين نامه سخن گفت و افزود: شما در كجا مىتوانيد نمونهاى پيدا كنيد كه يك مريد با مراد خود چنين سخن بگويد و آنگاه بخشهايى از آن را نمونه آورد.
بيشتر از اين، شما را منتظر نمىگذارم و توجه شما را به متن اين نامه مريدانه و عاشقانه كه در ايام حج سال 43 نوشته شده است، جلب مىكنم:
«مكّه، شنبه 31 فروردين 1343- 8 ذيحجه 1383»
آيتاللها!
وقتى خبر خوش آزادى آن حضرت، تهران را به شادى واداشت، فقرا منتظرالپرواز (!) بودند به سمت بيتاللَّه؛ اين است كه فرصت دستبوسى مجدد نشد.
اما اينجا دو سه خبر اتفاق افتاده و شنيده شده كه ديدم اگر آنها را وسيلهاى كنم براى عرض سلامى بد نيست.
اول اين كه مردى شيعه جعفرى را ديدم از اهالى «الاحساء»- جنوب غربى خليج فارس، حوالى كويت و ظهران- مىگفت 80 درصد اهالى الاحساء، ضوف و قطيف شيعهاند و از اخبار آن واقعه مؤلمه پانزده خرداد حسابى خبر داشت و مضطرب بود و از شنيدن خبر آزادى شما شاد شد. خواستم به اطلاعتان رسيده باشد كه اگر كسى از حضرات روحانيون به آن
سمتها گسيل بشود، هم جا دارد و هم محاسن فراوان.
ديگر اينكه در اين شهر شايع است كه قرار بوده آيةاللَّه حكيم امسال مشرف شود، ولى شرايطى داشته كه سعودىها دوتايش را پذيرفتهاند و سومى را نه! دوتايى را كه پذيرفتهاند، داشتن محرابى براى شيعيان در بيتاللَّه و تجديد بناى مقابر بقيع و اما سوم كه نپذيرفتهاند حق اظهار رأى و عمل در رؤيت هلال [بود] به اين مناسبت حضرت ايشان خود نيامدهاند و هيئتى را فرستادهاند؛ گويا به رياست پسر خود. خواستم اين دو خبر را داده باشم.
ديگر اينكه گويا فقط دو سال است كه به شيعه در اين ولايت حق تدريس و تعليم دادهاند، پيش از آن حق نداشتهاند.
ديگر اين كه [كتاب «غربزدگى» را در تهران قصد تجديد چاپ كرده بودم با اصلاحات فراوان. زير چاپ جمعش كردند و ناشر محترم متضرر شد.
فداى سر شما.
ديگر اينكه طرح ديگرى در دست داشتم كه تمام شد و آمدم، درباره نقش روشنفكران ميان روحانيت و سلطنت. و توضيح اينكه چرا اين حضرات هميشه در آخرين دقايق، طرف سلطنت را گرفتهاند و نمىبايست. اگر عمرى بود و برگشتيم، تمامش خواهم كرد و به حضرتتان خواهم فرستاد.
علل تاريخى و روحى قضيه را گمان مىكنم نشان داده باشم. مقدماتش در «غربزدگى» ناقص چاپ اول آمده.
ديگر اينكه اميدوارم موفق باشيد. والسلام ...
جلال آل احمد
بعد التحرير: «همچنانكه آن بار در خدمتتان به عرض رساندم، فقير گوش به زنگ هر امر و فرمانى است كه از دستش برآيد. ديده شد كه گاهى اعلاميهها و نشرياتى به اسم و عنوان حضرات درمىآمد كه شايستگى و وقار نداشت. نشانى فقير را هم حضرت «صدر» مىداند و هم اينجا مىنويسم:
تجريش- آخر كوچه فردوسى.
اين روزها تعداد نمازگزاران مسجدالنبى صلى الله عليه و آله آنقدر زياد است كه اگر ساعتى پيش از اذان روانه حرم نشوى، جاى مناسب نهتنها در نزديكىهاى مقام، بلكه حتى در داخل مسجد پيدا نمىكنى و مجبورى بيرون، روى فرش يا سنگفرش صحن اطراف مسجد بنشينى كه غالباً از حيث اتّصال صفوف نمازگزاران نيز دچار مشكل خواهى بود.
اين ايام صداى سرفهها و بههم آميختگى فراوان آن در فضاى حرم مسجدالنبى صلى الله عليه و آله خصوصاً در سكوت دلنشين و معنىدار هنگام اقامه نمازها به شدت جلب توجه مىكند و حكايت از كثرت ابتلاى حجاج به سرماخوردگى دارد؛ سرماى نسبتاً شديد مدينه، عدم وجود وسايل گرمازا در هتلها و محلهاى اقامت زوار، عدم پيشبينى سرما توسط بسيارى از حجاج و همراه نداشتن پوشش كافى، مسرى بودن بيمارى و تشديد سرايت در تجمعها و فضاهاى بسته به لحاظ جمعيت ميليونى زائران از عوامل ابتلاى تعداد كثيرى از آنان به انواع سرماخوردگىهاست.
صبحها، دقايقى پس از پايان نماز جماعت، دهها نظافتچى و خدمه غيربومى با گستردن و نصب ديوارهاى پارچهاى شبيه برزنت، بخش قديمى اطراف مرقد مطهر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و خانه فاطمه زهرا عليها السلام را از قسمت توسعهيافته و جديد مسجد جدا مىكنند و
خادمان و مأموران چفيهپوش يا يونيفورمدار، بهسرعت مردان را از داخل حرم به بيرون مىرانند تا جا براى ورود زنان زائر آماده شود. مردم پس از خروج از حرم مىتوانند از درب غربى، مقابل قبر پيامبر صلى الله عليه و آله وارد شوند و در ميان جمعيتى انبوه و با صفوفى طولانى و بههم فشرده، عاقبت از مقابل ضريح مطهر عبور نمايند. تقريباً همزمان با طلوع آفتاب و بهدنبال خروج آخرين مردان زائر از مسجد، زنان حق دارند وارد مسجد شوند و ساعاتى را در حرم به نماز و دعا و زيارت بگذرانند.
در قسمت توسعهيافته مسجدالنبى صلى الله عليه و آله دو فضاى باز با سقف متحرك چترمانند احداث شده كه در اطراف سقف اسامى اصحاب پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و نامهاى مقدس امامان بزرگوار شيعه بهعنوان عترت رسولاللَّه صلى الله عليه و آله نوشته شده است. برخى روحانيون و حجاج تجربهديده ايرانى و غير ايرانى اصرار دارند كه حتماً همراهان خود را براى ديدن اين نامهاى مطهر هدايت نمايند و خصوصاً نام شريف امام دوازدهم حضرت مهدى عليه السلام را به آنان نشان دهند. تركيب زيباى اسم نورانى امام زمان عليه السلام «محمد» با لقب الهامبخش آن بزرگوار «مهدى» بهگونهاى هنرمندانه صورت گرفته است كه كلمه «حىّ» دال بر زنده بودن آن امام موعود عليه السلام را در دل خود دارد. يعنى با اندكى دقت عبارت «محمد المهدى حىّ» قابل خواندن است؛ جالب توجه اينكه اين اواخر، سعودىهاى متعصب كه متوجه بار تبليغى اين تابلوى زيبا بهنفع شيعيان شدهاند، با تراشيدن قسمتى از نوشته، كوشيدهاند تا كلمه «حىّ» را غير قابل خواندن نمايند.
در قسمتى ديگر از مسجد، در رواقهاى قديمى، درست در ضلع شمالى خانه فاطمه زهرا عليها السلام، بالاى صفّه، وقتى به سقف گنبدى شكل مدوّر نگاه مىكنى، در چهار طرف آن، اسامى (ابوبكر، عمر، عثمان و على عليه السلام را مىبينى كه در فاصلهاى نزديك بالاى آن، در گچنبشتههايى نوارمانند، آياتى از قرآن نقش بسته است كه برخى روحانيون معتقدند رابطهاى معنادار بين اسم خليفه و آيه بالاى آن وجود دارد و يكى از آنان مىگفت: «نويسنده اين آيات، در حالتى مكاشفهمانند آيه مورد نظر را از فرشتهاى دريافت كرده و شبانه مىنوشت. و همين موضوع بسيارى از زوار را به كنجكاوى و دقتى حساسيت آفرين وا مىداشت.»
امسال كه سال پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ناميده شد، زمينه را براى بسيارى پژوهشها در مورد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آماده كرد و بسيارى از ارادتمندان آن بزرگوار را به جستوجوى حقايق پنهان و واقعيتهاى كشفنشده درباره آن برترين آفريده خداوند واداشت؛ اما هنوز هزاران مطلب ناگفته و حكايت ناشنيده درباره حيات و آثار وجودى و بركات و سيره و سنتهاى آن وجود گرامى هست كه مؤسساتى در ايران و همه كشورهاى اسلامى بايد همه همت خود را براى استخراج و عرضه آن بهكار برند.
اينكه بهطور مثال مؤسسهاى بهنام «گينس» با مركزيت آن در انگلستان كه در دشمنى با اسلام و رسول معظّم آن از هيچگونه خيانت و جنايتى فروگذار نكرده، ناچار مىشود نام شريف «محمد» را بهعنوان ركورددار كليه نامها در دنيا اعلام كند، هشدارى به همه دستاندركاران فرهنگى است تا مقدمات پژوهشى ميدانى را براى جمعآورى آمارهاى حقيقى پيرامون واقعيتهايى از اين دست و مهمتر از آن، همچون آمار سادات منتسب به رسولاللَّه و مهمتر و حياتىتر از آن همچون آمار هميشه كتمانشده مسلمانان و بهويژه اتباع آل محمد صلى الله عليه و آله فراهم كنند.
در كتاب ركوردهاى گينس آمده: «نام «محمد» بالاترين ميانگين نامى را دارد،
بهطورى كه در حال حاضر 70 ميليون نفر در جهان اين اسم را دارند.»
به گزارش اسلاميكنيوز، نام نهادن بر فرزندان از وظايفى است كه والدين بايد آن را بهدرستى انجام دهند؛ از اينرو انتخاب نام نيكو نهتنها منجر به سربلندى فرزندان در آينده مىشود، بلكه آنها را نسبت به نامى كه دارند، متعهد و مسؤول مىسازد.
برخى افراد بهعلت تعلق خاطر نسبت به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نامها و يا صفاتى را كه آن حضرت دارند انتخاب مىكنند؛ مانند: احمد، طه، ياسين، بشير، نذير، خاتم و فاتح كه البته نامهاى حضرت محمد صلى الله عليه و آله بيش از 200 نام است كه مشهورترين آن محمد، مشتق از حمد است؛ از اينرو مسلمانان براى فرزندان خود نام «محمد» را بيش از هر نام ديگرى انتخاب مىكنند. برخى از مسلمانان بهمنظور حفظ هويت اسلامى و آشنايى با سيره نبوى نامهاى حضرت محمد صلى الله عليه و آله را بر فرزندان تازه متولد شده خود مىنهند تا نسل جديد از آموزههاى اسلامى و شخصيت پيامبر صلى الله عليه و آله آگاه شوند. اين امر منجر به مسئوليتپذيرى آنها نسبت به نامهاى خود در آينده مىشود.
وقتى زائران ايرانى در حرم نبوى با يك زائر خارجى همصحبت مىشوند، يكى از اصلىترين سئوالاتى كه با آن مواجه هستند، «احمدىنژاد» و شجاعت اوست.
بهگزارش واحد ارتباطات خبرى حج، زائران خارجى كه اخبار ايران را دنبال مىكنند، غالباً از صراحت، سادهزيستى و قاطعيت احمدىنژاد در برابر قدرتهاى خارجى به نيكى ياد مىكنند و وى را يك رييسجمهور مردمى و شجاع مىدانند.
يك زائر پاكستانى كه از احمدىنژاد با نام «محمود» ياد مىكند، مىگويد: «تكامل مراحل دستيابى به انرژى هستهاى حق ايران است و خوشحالم از اينكه احمدىنژاد بر دستيابى ايران به انرژى هستهاى پافشارى مىكند.»
«محمد»، يك شيعه بحرينى نيز مىگويد: «از اينكه احمدىنژاد گفته است: ايران اطلاعات دانش هستهاى خود را در اختيار كشورهاى اسلامى مىگذارد، بسيار خوشحال شدم.»
وى مىافزايد: «چرا غربىها مىتوانند از انواع فنآورىهاى جديد استفاده كنند، ولى كشورهاى اسلامى نبايد به فنآورىهاى جديد دسترسى داشته باشند؟»
يك مسلمان اندونزيايى نيز مىگويد: «از اينكه احمدىنژاد پىدرپى به مناطق
محروم ايران سفر مىكند و بهراحتى به ميان مردم مىرود، خوشم مىآيد. اين مسئله نشان مىدهد كه مقامهاى ايرانى مردمى هستند.»
نكته جالب در گفت و گو با زائران خارجى كه در مسجدالنبى حضور پيدا مىكنند اين است كه اكثر آنان اطلاعات خود را درباره ايران و مقامهاى ايران از رسانههاى خارجى مىگيرند؛ اما با اين وجود تشخيص خوب از بد را دارند و به رغم اينكه منبع اطلاعات آنان غربىها هستند، ولى مىتوانند حقانيت ايران و اظهارات مقامات ايرانى را بهدرستى تشخيص دهند.
يك زائر افغانى مىپرسد: «آيا احمدىنژاد امسال به حج مىآيد يا نه؟ آرزو دارم يك بار از نزديك آقاى احمدىنژاد را ببينم و از او بهخاطر سياستهاى قاطعانهاش در برابر فشارهاى آمريكا تشكر كنم.»
يك مسلمان آلمانى نيز مىگويد: «خيلى از مردم اروپا مىدانند كه در بحث هستهاى حق با ايران است، اما رسانههاى غربى آنقدر جوسازى و چهره ايران را تخريب كردهاند كه آنها نمىتوانند بهراحتى درباره حقانيت ايران اظهار نظر كنند. ديدگاههاى احمدىنژاد در غرب طرفداران زيادى دارد، اما آنها امكان بروز نظرهاى خود را ندارند.»
وهابيون افراطى از ديرباز، شيعيان، بهخصوص ايرانيان را به بهانههاى مختلف كافر و مشرك خواندهاند و تا چند سال پيش به شكل علنى با گذاشتن بلندگو در اطراف بقيع و شهداى احد و ساير نقاط تجمع شيعيان، شعارها و خطابههاى بهاصطلاح ارشادى خود را مبنى بر مشرك و كافر بودن زائران و توسلكنندگان به رسول خدا و اهلبيت عليهم السلام را به گوش كوچك و بزرگ مىرساندند. البته هنوز هم در هر كتابفروشى و كتابخانه مكّه و مدينه و شهرهاى ديگر، كتابهاى مختلفى در اثبات همين ادعاها بهفروش مىرسد.
فتواى 39 عالم وهابى عربستان در شعبان 1426 مبنى بر جواز قتل شيعيان عراق هم نمونهاى ديگر از همين قبيل است. بر همين اساس، تكفيرىهايى كه طى چند سال گذشته در كشورهاى مختلفى مانند پاكستان و عراق ابراز موجوديت كرده، در كشتن و ريختن خون شيعيان، حتى كودكان آنان هم ترديد نمىكنند، در راستاى خوشخدمتى به اربابان آمريكايى و صهيونيستى خود، دل هر آزاده غير شيعه و حتى غير مسلمانى را نيز به درد آوردهاند.
بيانيه پايانى كنفرانس بينالملل اسلام، گواهى صادق بر احساس خطر علما و مفتيان سنىمذهب از كشورهاى متعدد نسبت به جنايتهاى تكفيريون و نوعى چارهانديشى
براى خلع سلاح آنان است.
كنفرانس بينالملل اسلامى در نشست عمان (پايتخت اردن) بيانيهاى را با عنوان «حقيقت اسلام و نقش آن در جامعه معاصر» به اتفاق آرا به تصويب رساند. متن اين بيانيه كه متضمن ضرورت وحدت مذاهب اسلامى است بدين شرح است:
بيانيه وحدت
والصلاة والسلام على سيدنا محمد وعلى آله وسلم. ى يا أَيُّها النّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الّذي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍى (1).
طبق فتاواى امام اكبر، شيخ ازهد (زيد عزه)، آيةاللَّه العظمى سيّد على سيستانى (زيد عزه)، مفتى سرزمين مصر (زيد عزه) و فتاواى مراجع گرام شيعه (جعفرى و زيدى)، مفتى كل سلطنت عمان (زيد عزه)، مجمع فقه اسلامى وابسته به سازمان كنفرانس اسلامى در مملكت سعودى، مجلس اعلاى امور دينى تركيه، مفتى مملكت اردن هاشمى و هيئت صدور فتوا در آن، فتواى شيخ دكتر يوسف قرضاوى (زيد عزه) و طبق آنچه در پيام والاحضرت هاشمى پادشاه عبداللَّه دوم، ابن الحسين پادشاه مملكت اردن هاشمى در افتتاحيه كنفرانس آمد و طبق علم خالص كه در راه خدا بدان دست يافتيم و طبق پژوهشهايى كه به كنفرانسمان تقديم شده، مورد بحث و بررسى واقع شد، ما امضاكنندگان ذيل توافق خويش را بر مطالب ذيل اعلام مىداريم و بدان اقرار مىكنيم:
1) 1. نساء/ 1.
تكفير ديگر گروههاى مسلمانان كه به خداوند متعال و به رسولش صلى الله عليه و آله و اركان ايمان معتقد هستند و به اركان اسلام احترام گذاشته، و منكر هيچيك از مسلمات دين نيستند، جايز نيست.
موارد اشتراك ميان مذاهب بسيار بيشتر از موارد اختلاف است و پيروان مذاهب هشتگانه بر مبانى اساسى اسلام متفق هستند و همگى به خداى يگانه ايمان دارند و معتقدند كه قرآن كريم كلام خداوند است و حضرت محمد (درود و سلام خدا بر او باد) پيامبر است و براى همه بشريت مبعوث شده و همگى اتفاق نظر دارند كه اركان اسلام پنجتاست: شهادتين، نماز، زكات، روزه ماه مبارك رمضان و حج خانه خدا. همچنين بر اركان ايمان اتفاق نظر دارند و معتقدند آنها عبارتند از: ايمان به خدا و فرشتگان و كتابهاى الهى و پيامبران و روز قيامت و ايمان به خير و شر، قضا و قدر؛ اختلاف علماى مذاهب در فروع است نه در اصول. و اين اختلاف رحمت است و از قديم گفتهاند اختلاف علما در رأى، امرى پسنديده است.
اعتراف به مذاهب در اسلام، يعنى پايبندى به راه و روشى مشخص در فتوا دادن و هيچكس حق ندارد خود را بدون داشتن شايستگى و مراعات ضوابط مذهب خود بهعنوان يك مفتى مطرح كند و فتوا دادن بدون پايبندى به روش مذهب خود جايز نيست. هيچكس حق ندارد ادعاى اجتهاد كند و مذاهب جديدى را بهوجود آورد يا فتواهايى صادر كند كه موجب خروج مسلمانان از قواعد شريعت و مسلمات آن شود و از چهارچوب مذهب خود فراتر روند.
اصلىترين مطلب پيام عمان كه در شب مبارك قدر سال 1425 ه. ق، صادر و در مسجد هاشميان قرائت شد، عبارت است از پايبندى به مذاهب و شيوههاى آن و در اين راستا به رسميت شناختن اين مذاهب و تأكيد بر گفت و گو و ايجاد ارتباط ميان آنها تنها راه براى ايجاد اعتدال است و مذاهب بايد در اين ميان با مسامحه و محبت برخورد كنند و همراه با هم به گفت و گو بپردازند.
ما، مسلمانان را به دورى از اختلاف و يكپارچگى در گفتار و رفتار دعوت
مىكنيم و بر مسئله احترام متقابل و تقويت همبستگى ميان ملتها و تقويت روابط برادرى كه موجب پيدايش محبت براى رضاى الهى مىشود، تأكيد مىكنيم و از آنها مىخواهيم كه هرگز اجازه ندهند بهانهاى براى ايجاد فتنه ميان آنها واقع شود و رخنهاى ميان آنها بهوجود آيد.
ى إنَّما المُؤْمِنُونَ إخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ اخَوَيْكُمْ واتَّقُوا اللَّه لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَى (1).
1) 1. حجرات/ 10.
ارتباط تنگاتنگ روحانيون كاروانها با زائران، يكى از بهترين فرصتهاى تبليغى است كه مىتواند براى ارتقاى معارف اسلامى تأثيرگذار باشد. طى سالهاى اخير، بهرهگيرى از روشهاى نوين تبليغ در كنار روشهاى سنتى، پويايى خاصّى به اين نهاد ضرورى و اصيل بخشيده است.
شبكه گسترده روحانيون بعثه رهبر معظم انقلاب، با حضور بيش از چهار هزار روحانى، هرساله خيل عظيمى از زائران بيتاللَّه الحرام، عتبات عاليات و سوريه را كه آمار آن بيش از دو ميليون نفر است، تحت پوشش مىگيرد و در همراهى با آنان در اين سفرهاى روحانى و معنوى سهم قابل توجهى در ارتقاى سطح معرفت، اخلاق و معنويت جامعه دارد.
در همين راستا ارائه صفحه شخصى براى روحانيون كاروانها، در مدت كوتاهى كه از آغاز آن مىگذرد، با استقبال زيادى مواجه شده كه مسؤولان اين طرح را به ارتقاى فنى و محتوايى اين بخش واداشته است.
در وبلاگهاى روحانيون حج، خاطرات حج، تجربههاى جديد، پرسشهاى فقهى، معارف دينى و خاطرات روزانه كاروان به چشم مىخورد كه سليقههاى مختلف
مخاطبان را برآورده مىكند و در صورت ارتقاى فنى و محتوايى، استقبال بيشتر آنان را به همراه خواهد داشت.
از طرفى با توجه به اينكه روحانى كاروان، تنها در مدتى بين دو هفته تا يك ماه، زائران را همراهى مىكند، داشتن وبلاگ و نوشتن يادداشتهاى روزانه در موضوعات مختلف مىتواند پل ارتباطى بسيار خوبى بين روحانى و زائران هر كاروان پس از اتمام سفر باشد.
از منظرى ديگر با توجه به جايگاه ويژه وبلاگها در عرصه اطلاعرسانى، صفحههاى شخصى روحانيون كاروانها مىتواند زواياى پنهان و جالب توجهى از وظايف و عملكرد روحانيون كاروانها را در ايام سفر به مخاطبان منتقل كند و توانايىهاى علمى و كارآيىهاى مختلف فرهنگى و اجتماعى آنان را بيش از پيش نمايان سازد.
ويژهنامه فارسى البلاد نوشت: «مشاور رييسجمهورى اسلامى ايران در امور اهل سنت اعلام كرد كه زائران خانه خدا از اهل سنت ايران، بدون تبعيض و با شرايط مساوى با پيروان مذهب تشيع به حج مشرف مىشوند.»
وى در ادامه گفت: «قانون اساسى و سياستهاى كلى نظام جمهورى اسلامى ايران، حقوق پيروان اهل سنت را محترم شمرده، در اينخصوص، ضعفى وجود ندارد.»
مولوى محمد اسحاق مدنى تصريح كرد كه امكانات بعثه مقام معظم رهبرى در مدينه منوره و مكّه مكرمه نيز براى پيروان شيعه و سنى يكسان است و همهبهطور مساوى و برابر بهرهمند مىشوند.
امسال نزديك به 60 روحانى و معين و معينه اهلسنت ايرانى، امور مذهبى كاروانهاى اهل سنت از نقاط مختلف ايران را برعهده دارند.
در حج سال جارى براى اولين بار 12 معينه از بين خواهران فاضله اهل سنت،
انتخاب و همراه كاروانها به مدينه منوره و مكّه معظمه اعزام شدهاند؛ تا در طول مراسم حج، امور مربوط به خواهران اهل سنت را پيگيرى كرده، آنان را در انجام صحيح اعمال و مناسك حج يارى دهند.
به همت دفتر اهل سنت بعثه مقام معظم رهبرى، همزمان با حضور زائران ايرانى در مدينه منوره و مكّه مكرمه، شوراى استفتاى اهل سنت نيز بهطور جداگانه كار خود را در بعثه شروع كرد. در اينشورا يك مفتى حنفى و يك مفتى شافعى به پرسشهاى حضورى يا تلفنى زائران پاسخ مىدهند. مسئوليت اين شورا برعهده «مولوى محمد اسحاق مدنى»، مشاور رييس جمهور ايران در امور اهل سنت است.
رييس سازمان حج و زيارت درباره اقدام يك شركت خدماتى (1)مبنى بر حك نام خليج عربى (2)بر روى ظروف غذايى كه براى حجاج ايرانى تدارك ديده شده است، گفت: «بلا فاصله پس از اين موضوع، نامه اعتراضآميزى به اين شركت ارسال كرديم.
مصطفى خاكسار قهرودى در گفتوگو با مهر افزود: «همچنين به تمامى كاروانهاى حجاج نيز اعلام كرديم كه نسبت به جمعآورى سريع تمامى ظروف كه نام خليج عربى بر روى آنها حك شده بود، اقدام كنند. در قرارداد اوليه با شركت گلف نيد، عدم استفاده از اين مورد قيد شده بود و به احتمال زياد ظروف استفاده شده مربوط به سالهاى گذشته بوده است.»
قهرودى اطمينان داد كه اين مشكل به زودى برطرف شود و از اين پس مشكلى در ظروف غذايى حجاج مشاهده نشود.
مؤسسه فرهنگى مشعر، از مؤسسات تابعه حوزه نمايندگى ولى فقيه درامور حج و زيارت همزمان با استقرار زائران در مدينه منوره، اقدام به افتتاح فروشگاه مشعر در محل بعثه در «فندق قصرالدخيل» مدينه نموده كه محصولات مختلف خود را به قيمت تمامشده به علاقهمندان عرضه مىكند.
از جمله محصولات جديد اين فروشگاه، لوح فشرده «سفر عشق»، به زبانهاى فارسى، انگليسى و اردو و مشتمل بر مراحل مختلف زيارت مدينه منوره و حج بيتاللَّه الحرام است. علاوه بر اين مجموعه، مىتوان از CD هاى مناسك حج، همراه با بقيع، اذان و اقامه و نمازهاى مسجدالنبى صلى الله عليه و آله و اماكن مدينه نام برد. همچنين كتاب «مشقعشق»، مجموعه نفيس عكس حرمين شريفين و اماكن زيارتى و تاريخى مكّه و مدينه نيز در همين فروشگاه عرضه مىشود.
گفتنى است كه شركتكنندگان در مراسم عمومى سخنرانىهاى صبحگاهى بعثه مقام معظم رهبرى، همه روزه مىتوانند CD برنامه همان روز يا روزهاى قبل اين مراسم را دريافت كنند. هنرمندان و دستاندركاران مؤسسه فرهنگى مشعر تلاش مىكنند با فيلمبردارى همه مراسم عمومى داخل و خارج بعثه، در ضبط و ثبت رخدادهاى فرهنگى
حج و عرضه كمهزينه و سريع آن به حجاج محترم، در ماندگارى اين خاطرات براى همگان سهيم باشند.
كتابخانه بعثه رهبر معظم انقلاب، با بيش از 3000 جلد كتاب، براى بهرهبردارى و استفاده علاقهمندان و محققان آماده شده است. اين كتابخانه، طى سالهاى اخير، از اولين روزهاى اقامت زائران ايرانى در مدينه منوره، تا آخرين روزهاى مقطع مدينهقبل داير است و همهروزه صبحها از ساعت 8 تا 12 و بعداز ظهرها از ساعت 3 تا 7 براى مطالعه خواهران و برادران زائر آماده است.
اين كتابخانه داراى بيش از 3000 عنوان كتب مرجع در زمينه فقه، تفسير، علوم قرآنى، اخلاق، معارف، اعتقادات و تاريخ اسلام و شيعه است و انواع كتب و مجلات مرتبط با موضوعات مختلف حج و تاريخ و جغرافياى حرمين شريفين، مكّه و مدينه و ساير اماكن مقدسه و انواع سىدىهاى مربوطه را نيز داراست.
منشورات مختلف معاونت آموزش و پژوهش بعثه، مانند: نقشههاى راهنماى مسجدالحرام، مسجدالنبى، بقيع و قبرستان ابوطالب و جزوات و بروشورهاى منتشره نيز با مراجعه به كتابخانه در اختيار زائران محترم قرار مىگيرد.
تنها جاى اين سئوال باقى مىماند كه ميزان مراجعه زائران و حتى روحانيون محترم به اين كتابخانه در گذشته چقدر بوده و ايرانيانى كه در وطن و در شرايط عادى از كمترين
ميزان مطالعه برخوردارند، در مدينه با كثرت اشتغال به زيارتها و حجم نسبتاً زياد برنامههاى كاروانها و بازدارندههايى مانند بازارگردى و خريد و ... تا چه حد موفق به بهرهمندى از اين سفره گسترده معلومات و معارف مىشوند؟
در شهر مدينه كه راه مىروى، زائران زيادى را مىبينى كه سرگرم چانهزدن با فروشندههاى مدينه و خريد انواع مختلف كالاها هستند.
بسيارى از مسؤولان ايرانى دستاندركار حج بهويژه مسؤولان هواپيمايى و حمل و نقل حج بارها در گفتوگوهاىشان با خبرنگاران از خريد فراوان كالا توسط زائران ايرانى گلايه و انتقاد كردهاند؛ هرساله آمارى كه از ميزان خريد كالا توسط زائران ايرانى در مكّه و مدينه منتشر مىشود، نگرانكننده است.
آمارها نشان مىدهد كه توصيهها و تمهيدات انديشيده شده از جمله ايجاد فروشگاه در فرودگاه تهران، خيلى نتوانسته زائران را براى كاهش خريد در عربستان متقاعد كند.
در مكّه و مدينه اكثر مغازهداران، بهخاطر اينكه مشترىهاى اصلى كالاهاىشان ايرانىها هستند، از فروشندگان افغانى و يا تاجيكى مسلط به زبان فارسى استفاده مىكنند كه راحتتر بتوانند با ايرانىها ارتباط برقرار كنند.
تاجيكهاى فروشنده مىگويند: اگر زائران ايرانى نباشند، مالكان عرب مغازههاى مكّه و مدينه خسارت فراوانى خواهند ديد.
آنها از يك نكته ديگر هم انتقاد داشتند و آن اينكه در عربستان قانونى وجود دارد كه هر فروشنده خارجى مثل افغانىها و تاجيكها حتماً بايد زيرنظر يك عرب عربستانى در مغازه كار كنند و اگر عربى با آنان نباشد، از كسب و كار آنها جلوگيرى خواهد شد و به پول ايرانى معادل 250 هزار تومان جريمه مىشوند. تاجيكها مىگفتند: ما بايد عرق بريزيم و عربها منافعش را ببرند.
بر آن شديم تا دليل اين امر را از خود زائران پرس و جو كنيم، بههمينسبب گشت و گذارى در خيابانهاى مدينه و در ميان بازارها و مناطقى كه مركز خريد سوغاتى و كالاهاى رنگارنگ است رفتيم و با آنها درباره خريدهاىشان گفت و گو كرديم. در اين مصاحبهها نكات جالبى از سوى زائران مطرح شد كه شنيدن آنها خالى از لطف نيست.
خانم زائرى كه شوهر خستهاش را كشانكشان به مغازههاى مختلف مىكشاند، پس از مقدمه خبرنگار ما سرانجام حاضر به گفت و گو شد و در پاسخ سئوالات او گفت: «من شخصاً تمايلى به خريد ندارم، اما تنها دغدغهام بازگشت و ميهمانىهاى بعد از حج است كه هركدام از اقوام وقتى به ديدن حاجى مىآيند، هديهاى مىآورند و قطعاً انتظار دارند يك سوغاتى جاى هديه آنان را پر كند.
از روز اولى كه مىآمدم، فكر ميهمانى و سوغات بعد از حج كلافهام كرده است و دائم فكر مىكنم اگر سوغاتى نداشته باشم كه به ميهمانانِ دست كم درجه يك بدهم، آبرو و اعتبارم نزد فاميل از بين مىرود. يكى از اقوام ما سال قبل كه به حج آمده بود، دو هزار دلارى خريد در مكّه و مدينه نهايتاً مجبور شد برخى از اقلام را از تهران تهيه كند و به نام سوغات حج به ميهمانان بدهد. من هروقت ياد كار آنها مىافتم، نگران مىشوم؛ از اين رو از فشار فكر و خيال به بازار مىآيم تا بلكه بتوانم سوغات مناسبى براى بستگان بخرم.»
خانم ديگرى كه متوجه مصاحبه ما شده بود، به دفاع از اولى گفت: «خريد سوغاتى براى فرزندانم امرى طبيعى است؛ اما انتظارات جانبى بستگان درجه 2 و 3 آدم را كلافه مىكند. تو را بهخدا شما كه روزنامه و تلويزيون داريد، به مردم بگوييد كه وقتى به ديدن
حاجى مىروند، حاجى انتظار هديه ندارد و آنها هم متقابلًا انتظار سوغاتى نداشته باشند؛ به مردم بگوييد كه يك زائر در مدينه و مكّه بهخصوص در ايام تشريق و اعمال حج در چه شرايط دشوارى قرار دارد و نمىتواند سوغات مناسبى از اينجا تهيه كرده، براى آنان ببرد.
محمدى كه يك استاد دانشگاه است، به خبرنگار ما گفت: «بحث سوغاتى ريشه در فرهنگ اسلامى ما دارد، اما كارى كه امروز مىشود، فراتر از آن چيزى است كه در فرهنگ اسلامى ما وجود دارد.»
اين استاد دانشگاه گفت: «بهترين سوغات حج، سوغات معنوى و دستاوردهاى معنوىاى است كه زائر از اين سفر با خودش مىبرد و درحقيقت زائرى كه از حج بازمىگردد، بايد خاطرات معنوى خودش را به كشورش ببرد و براى ميهمانانش بازگو كند؛ اما انتظارات چيز ديگرى است و آن بايد اصلاح شود.»
حاج محمد اصفهانى كه كسب و كارش در بازار است، گفت: «كيفيت اجناسى كه در ايام حج به زائران ايرانى فروخته مىشود، به هيچوجه قابل قياس با كالاهاى ايرانى و يا خارجىاى كه در ايران عرضه مىشود نيست و اكثر زائران اجناس بىكيفيتى را با قيمتى بيش از انتظار مىخرند.»
محمد، زائر تهرانى، مىگفت: «مسؤولان ايران با مقامهاى عربستان بايد صحبت كنند و تصميم مشتركى در اين زمينه اتخاذ نمايند تا عربستان هم امتيازى در خريد كالا به زائران ايرانى بدهد و يا بهطور مشترك فروشگاههايى داشته باشند كه ايرانىها بتوانند اجناسشان را از آنجا تهيه كنند.»
على فراهانى از مداحان اهل دل، نظرش درباره خريد سوغاتى را با ارائه اشعارى براى ما بيان مىكند، او مىگويد:
اى دوست در بهشت تو را راه دادهاند پروانه زيارت دلخواه دادهاند
صدها هزار سوختهدل بود و زان ميان در روضه مدينه تو را راه دادهاند
سوگند مىخورم به گل روى مجتبى كه اينجا به خار، منزلت و جاه دادهاند
اين لحظهها غنيمت عمر من و شماست غفلت مكن كه فرصت كوتاه دادهاند
سوغات ما بهسوى وطن عطر فاطمه است عطرى كه با نسيم سحرگاه دادهاند
فيض حضور دوست بهقدر خلوص ماست گاهى زما گرفتهاند و دگرگاه دادهاند
«ده ريال» تنها واژهاى است كه اين روزها در بازارهاى مكّه و مدينه بيش از هر واژه ديگرى مىشنوى؛ آن هم از زبان فروشندگانى كه اكثر آنان بهدليل مراجعات مكرر ايرانيان براى خريد سوغاتى به زبان فارسى تسلط نسبى پيدا كردهاند.
فروشندگان عرب با ديدن ايرانيان، اولين كلمهاى را كه تكرار مىكنند، «ده ريال» است و هنگامى كه قصد عبور از مغازه را دارى، اعلام مىكنند كه تخفيف نيز مىدهند.
اجناس دهريالى يا به زبان ديگر دو هزار و پانصد تومانى، بالاترين آمار سوغاتى زائران ايرانى را به خود اختصاص داده است.
ميزان استقبال زائران ايرانى از اين اجناس به حدى است كه برخى از فروشندگان در مكّه و مدينه اقدام به ايجاد فروشگاههاى دهريالى كرده و از قِبَل آن سود فراوانى بهدست مىآورند.
ولى بايد ديد اجناس دهريالى چه اجناسى هستند كه زائران ايرانى به آنها اقبال دارند!
كالاهاى دهريالى را اجناس كمكيفيت چينى تشكيل مىدهند كه زائران بهدليل پايين بودن قيمت آن، بدون توجه به كيفيت و ماندگارى، سوغاتىهاى خود را از آن
تهيه مىكنند.
جاافتادن فرهنگ غلط خريد سوغاتى در كشور ما و اشتباه تعبير كردن فرمايشات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله درخصوص لزوم خريد سوغاتى، موجب شده كه هرساله در ايام حج، ميليونها تومان ارز از كشور خارج شده، اجناس بىكيفيت چينى جايگزين آن شود.
باوجود اينكه سازمان حج و زيارت در زمينه اسكان، حمل و نقل و تغذيه زائران به مطلوبترين شكل ممكن عمل كرده و زائران ايرانى در مقايسه با ديگر زائران، از بيشترين تسهيلات در مكّه و مدينه برخوردارند، ولى هنوز اقدام ويژهاى در زمينه حل معضل سوغاتى زائران و بازگرداندن ارزهاى خارجشده، انجام نشده است.
بهنظر مىرسد، سازمان حج و زيارت باتوجه به آمار بالاى زائران ايرانى در كشور عربستان در ايام حج، براى حل اين مشكل مىتواند با كمك بخش خصوصى اقدام به راهاندازى فروشگاههايى با كالاهاى ايرانى در سطح شهر مكّه و مدينه كرده، يا فروشگاههايى زنجيرهاى مانند «شهروند» در مكّه و مدينه احداث كند كه هم معضل سوغاتى زائران حل شود و هم به رشد اقتصادى كشور كمك شود.
برخى از كارشناسان اقتصادى درآمد حاصل از حج سال جارى براى مؤسسات مختلف سعودى را بيش از 6 ميليارد و 600 ميليون ريال سعودى، تقريباً معادل يك هزار و ششصد و پنجاه ميليارد تومان تخمين زدند كه اين مبلغ به هفت بخش خدماتى عربستان تعلق مىگيرد.
به گزارش پايگاه اطلاعرسانى حج، در رديف اول اين بخشها، بخش مسكن قرار دارد كه درآمد آن بالغ بر 5/ 2 ميليارد ريال است. در رديف دوم شركتهاى مطوّفين قرار دارد كه درآمد آن بالغ بر يك ميليارد ريال است و بين شركتهاى ششگانه مطوّفين، مكتب الوكلاء، مكتب الزمازمة و سازمان الأدلّاء توزيع مىگردد. بخشهاى مربوط به تداركات، حمل و نقل و شركت حفظ و نگهدارى چادرهاى منى در رديف بعدى قرار دارند.
گفتنى است كه درآمدهاى حاصله دولت عربستان، علاوه بر مبالغ مذكور رقمى بسيار بالا را تشكيل مىدهد كه انتظار مىرود توسط كارشناسان مربوطه مورد محاسبه قرار گيرد و به اطلاع حجاج كشورهاى مختلف برسد.
آنچه در يك همايش در اختيار شركتكنندگان قرار مىگيرد، بهنوعى بيانگر سمت و سوى همايش و اهداف مورد نظر برگزاركنندگان آن است و مىتواند در ماندنىتر شدن اثر و خاطره آن، نقش مؤثرى ايفا كند.
با اين مقدمه، نگاهى به برخى منشورات توزيعشده در همايشهاى حج، نشاندهنده كمتوجهى يا كمدقتى دستاندركاران آنها در انتخاب منشورات مناسب است.
بهطور مثال از بين 90 تصوير گزينش و چاپ شده در بروشور 44 صفحهاى «ايران» كه با آرم «سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى» بهعنوان ناشر و آرم «گنجينه نقش جهان» بهعنوان گردآورنده و مجرى طرح در تاريخ مهرماه 85 چاپ و منتشر شده است، حتى يك عكس هم به حرم مطهر امام رضا عليه السلام و حضرت معصومه عليها السلام و صدها امامزاده معتبر همچون شاه عبدالعظيم و شاه چراغ و ... و شخصيتهاى بىنظير تاريخ مانند امام خمينى قدس سره اختصاص داده نشده است.
در اين بروشور، براى نشان دادن فرهنگ ايرانى از نماى عالىقاپو، نماد شاهانه تاريخ گذشته، ميدان آزادى، شهياد نماد زمان شاه معدوم، خرابه كاروانسرايى
ترميمشده در كنار آن، يك گنبد و سردر بى نام و نشان تكافتاده در صحرايى دور، بيستون، حمام كرمان و چند تصوير از تخت جمشيد استفاده شده. و جالب است كه تنها هفت تصوير از اين مجموعه چهره ايرانيان معاصر را نشان مىدهد كه يكى از آنها پيرمردى عينكى چاقو به دست كنار چهار هندوانه داخل آب است. ديگرى، مردى كلاهكشى به سر كشيده، كنار بساط نخود و لوبيا و تخمه و پسته است. سومين تصوير، مردى در حال قالبزنى روى پارچههاى كرباسى و چهارمين تصوير، پيرمردى بدمنظر را در حال سهتار زنى و پنجمين تصوير، پيرزنى بىدندان را كنار بساط روسرى فروشى نشان مىدهد. ششمين تصوير به گروهى از باخترىهاى شيپورچى و دهلزن و هفتمين تصوير به چند زن دهاتى بدحجاب بر سر ميزى احتمالًا در يك قهوهخانه سنتى اختصاص دارد.
و اين همه از ديدگاه تهيهكنندگان و تدوينكنندگان و ناشران آن، يعنى ايران! يعنى جمهورى اسلامى، مهد تمدن بشرى و خاستگاه شكوهمندترين انقلاب اسلامى! يعنى معرّفى كشور اسلام و ولايت به همه علاقهمندان اين مرز و بوم! يعنى برانگيختن شوق ديدار ايران در همه علاقهمندان صنعت توريسم! و تو خود حديث مفصّل بخوان از اين مجمل!
بااين كه نيم ساعت قبل از اذان صبح به حرم رسيدهام، جايى براى ورود نمىيابم. نهفقط ورود به مسجدالحرام، بلكه ورود به صحن بسيار بزرگ و نردهكشى شده شمالى حرم هم ممكن نيست. انبوه زائران خانه خدا، احتمالًا از يكى دو ساعت قبل از طلوع فجر تمام مسجدالحرام و طبقات فوقانى و پشتبام و صحنهاى اطراف آن را انباشتهاند و در اين نيمساعت به اذان مانده تا خيابان حرم و پشت كتابخانه مكّه مكرمه، محل ولادت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، خيل نمازگزاران نشستهاند. و انسان مبهوت اينهمه عشق و شور مسلمانان و جذبه ذكر و ياد خدا، با خود مىانديشد كه چه قدرتى در اين جمعيت ميليونى نهفته است.
يك ميليون انسان اگر با هم باشند با قدرت علم و تفكر، سرمايه و امكانات، بيان و قلم و حتى با نيروى بدنى و قدرت بازويشان چهها كه نمىكنند! بهراستى چه بناى ظلمى دربرابر اينهمه قدرت توان مقاومت دارد؟
ديگر راهى براى جلوتر رفتن هم نيست. بهناچار همانجا كنار ديوار وضوخانهها مىايستم. حتى راه برگشت هم با نشستن مردم در معبرى كه بود، بسته شده، مجارى فاضلابها كه تا آن روز اينقدر آزاردهنده برايم جلوه نكرده بودند، در نزديك محل نشستن من چنان فضا را از بويى ناخوشايند پر كرده بودند كه يقين كردم رعايت آرامش و
حضور قلب در نماز جماعت امروز صبح ابتلايى كاملًا تربيتى براى من و امثال من است كه عددشان تنها در همين محوطه چندين هزار نفر است.
اكنون ساعت 15/ 6 است و نيم ساعتى از نماز گذشته و من همچنان اميدوارم كه ازدحام عجيب جمعيتى كه در حال خارج شدن از درب بزرگ آهنى هستند، اندكى كاسته شود و راهى براى ورود به صحن شمالى و پس از آن ورود به مسجدالحرام بيابم؛ اما انتظارى طولانى و خستهكننده است و عاقبت عزيمتم را براى ورود درهم مىشكنم.
اين اولينبار است كه براى نماز حرم آمدهام و بىآنكه توفيق ديدن كعبه باشكوه را پيدا كنم، دارم برمىگردم.
در برگشت، هنوز در ابتداى شارع الحرم هستم كه صداى جيغ وحشتآلود يك كودك و بهدنبال آن يك زن، همه نگاهها را به سمت آن دو مىكشاند. يك مأمور چفيهقرمز سعودى را مىبينم كه دختركى سياهپوست و فلج را روى زمين مىكشد و زن جوان و سياهپوست حدود 25 ساله، با فاصله چند قدم دنبالش مىرود و فرياد مىكشد؛ فرياد دردآلودى كه بدنم را به ارتعاش درمىآورد.
حاجىها، زن و مرد، پير و جوان، آنها كه ضجه دخترك و زن سياهپوست را مىشنيدند و حتى آنها كه اين صحنه رقتبار را مىديدند، بيشترين عكسالعملشان اين بود كه لحظهاى مىايستادند يا آهستهتر قدم برمىداشتند و بعد با افرادى كه در كنارشان حركت مىكردند، چيزى مىگفتند و به راهشان ادامه مىدادند.
مأمور، دخترك را همچنان كشانكشان به سمت حرم مىبرد و من برگشته بودم و بدون اينكه بدانم چرا، دنبالشان مىرفتم. من تا حالا هركجا صحنهاى حتى كمخشونتتر از اين در مورد زن يا بچهاى ديدهام، عكسالعمل نشان دادهام. اما اينجا در مقام يك ايرانى وابسته به بعثه، درمانده بودم كه چه كنم؟ شما بوديد چه مىكرديد؟ ميرغضب سعودى داشت قانون را اجرا مىكرد. مىخواست در راستاى خدمت به حجاج، مسيرها را طبق اوامر از وجود گدايان بپيرايد. مبادا حاجىها، مخصوصاً آنها كه با اقامت در هتلهاى پنجستاره بيشترين دلارها را روانه جيب سرمايهداران سعودى مىكنند، خاطرشان از ديدن سياهان فقير قاره غارتشده آفريقا آزرده شود!
همراه داشتن كارت شناسايى امرى متداول در بين حجاج همه كشورهاست. اين كارتها كه معمولًا عكسدار و حاوى اطلاعاتى در مورد مليت، نام و مشخصات فرد، اسم و شماره كاروان و آدرس محل اسكان در مدينه و مكّه به همراه شماره تلفنهاى ضرورى است، همواره حتى در حال احرام بايد همراه زائران باشد، تا در صورت بروز هرگونه حادثه يا مشكلى و يا در موارد گم شدن و دور افتادن از محل اقامت، بتواند راهنماى امدادگران يا ساير زائران باشد.
با عنايت به پيرمرد و پيرزن بودن بسيارى از زائران بيتاللَّه الحرام و امكان فراوان جدا شدن و دور افتادن آنان از همراهان، خاصّه در اماكن پرازدحام مانند مسجدالحرام و مسجدالنبى و بهويژه در ايام تشريق و وقوف در عرفات و مشعر و منى و حركت براى رمى جمرات، همراه داشتن و سعى در حفظ كارت ضرورى است.
عدم اهتمام در حفظ كارتها باعث مىشود كه هر روز در برخى ورودىهاى مسجدالنبى صلى الله عليه و آله و مسجدالحرام تعداد زيادى كارتهاى گمشده روى هم ريخته شود، كه بهطور طبيعى زياد هم دوام نمىآورد و به دست مأموران نظافت حرمين به زبالهها مىپيوندد. در حالى كه معقول و منطقىتر آن است كه مسؤولان اين اماكن مقدسه مكان
خاصى را براى حفظ و نگهدارى اين كارتها و جوابگويى به مراجعان درنظر مىگرفتند و وجود آن را به كليه كاروانهاى ايرانى و غيرايرانى اعلام مىكردند.
به همراه نداشتن كارت هم قطعاً سرگردانىهاى فراوان مىآفريند و چهبسا زائرانى كه به دليل نداشتن اطلاع كافى از نام كاروان و مدير مربوطه با سرگردانى 12 ساعته و بيشتر به كاروان خود بازگردانده مىشوند.
خوشبختانه واحد امداد گمشدگان و اشياى گمشده بعثه از فعالترين و سريعترين واحدهاى امداد حجاج در بين كشورهاى مختلف دنياست كه درصورت مراجعه گمشدگان، ترتيب انتقال آنان به محل اقامتشان را مىدهند.
رييس ستاد مدينه در همين رابطه از زائران خواست در صورت گم شدن، خود را به اولين كاروان ايرانى معرفى كنند، تا با پيگيرى برادران امداد، گمشدگان راهنمايى لازم را دريافت كنند.
همچنين در صورت پيدا شدن وجوه يا وسايل گمشده پس از اطلاعرسانى از طريق مناطق چهارگانه به مديران كاروانها تلاش مىشود حتىالامكان اشيا و وجوه گمشده به صاحبان آنها بازگردانده شود. در محل ستاد مدينه كه همان ساختمان بعثه رهبرى است نيز واحد امداد گمشدگان مستقر است و به راهنمايى زائران مىپردازد.
ايام حج و عزيمت مسلمانان از كشورهاى غير اسلامى به مكّه و مدينه، نگاه مطبوعات غربى به اين اتفاق بزرگ را خيره و مجذوب كرده است. اينديپندنت با چاپ عكسى از كعبه كه زائران بىشمارى حول آن حلقه زدهاند، حضور مسلمانان جوان انگليسى در مراسم حج امسال را به دقت كاويده است. به نوشته اين روزنامه، مسلمانان انگليسى در سال 2006 با اظهارات تند افرادى نظير جك استراو، وزير سابق اين كشور مواجه شدند و افزايش خشونتها عليه مسلمانان پس از انفجارهاى سال گذشته لندن، سبب شده تا مسلمانان اين كشور در وطن خود منزوى شوند؛ اما آنان با سفر به مكّه انسجام و وحدت گستردهاى را با هموطنان مسلمان خود و ساير معتقدان به اسلام احساس مىكنند. يكى از زائران انگليسى مىگويد: بافت جمعيتى زائران تغيير كرده است.
پيش از اين پدر و مادرهاى 50 و 60 ساله به مكّه مىآمدند اما اكنون جوانان 20 و 30 ساله هم مىآيند. انگليس كشورى چند فرهنگى است كه مىكوشد مهاجران و نژادها و گروههاى مختلف را در فرهنگ بريتانيايى ادغام كند، اما افزايش خشونت عليه مسلمانان سبب انزواى جمعيت اسلامى اين كشور شده است؛ بنابراين مسلمانان و به ويژه جوانها در تلاش هستند تا از طريق حج و بازگشت به ريشههاى اسلام هويت دينى خود را به درستى بازيافته از آن دفاع كنند. يكى ازمسلمانان انگليسى مىگويد: «در انگليس تلاش مىشود كه من را از اسلام دور كنند، اما نمىدانند كه اين مسئله سبب نزديكتر شدن من به اين دين مىشود.»
اينكه اين سارقان كيانند؟ از كجا مىآيند؟ بيشتر چگونه و كجا دست به سرقت مىزنند؟ مشخص نيست. امّا مشخّص است كه با وجود اين همه جمعيّت نمىتوان سارق را شناسايى و دستگير كرد؛ خصوصاً با اين همه تنوع مليّتى، با اين همه چهرههاى مشابه كه حتّى نه فقط تشخيص دو هموطن، بلكه دو نفر از دو كشور در شرق و غرب يك قارّه، بلكه دو نفر يكى از قارّهاى ديگر و ديگرى از قارهاى ديگر را هم ناممكن مىسازد.
پس تنها راه حفظ اموال و اشياى قيمتى، مراقبت بيشتر و رعايت احتياطهاى لازم در هر جاست. شناسايى برخى از شگردهاى سارقان در سرقتهاى انجام شده اگرچه خطر مورد سرقت قرار گرفتن را از بين نمىبرد، امّا كاهش مىدهد.
سارقان با ديدن تلفن همراه يا كيف پول در كنار زائر، با همدست خود به زائر نزديك مىشود و با ضربه پا آن را از صاحبش دور مىكند، امّا بلافاصله به طرف زائر برمىگردد و عذرخواهى مىكند و با او به جستوجوى تلفن يا كيف پول مىپردازد، در حالى كه طبق قرار قبلى دوستش آن را ربوده است.
سارق در شلوغىها به بهانه اينكه زائر شناسايى شده پايش را لگدكرده يا آسيب ديگرى به او رسانده است، با زائر درگير مىشود. همدست او به عنوان ميانجيگرى وارد
صحنه مىشود و با بغل زدن زائر و جدا كردن او از سارق اولى، كيف يا تلفن همراهش را مىدزدد.
زائرى تنها كنار خيابان به انتظار وسيله نقليّه براى رفتن به حرم يا بازار ايستاده است كه سوارى شخصى با يكى دو سرنشين كه در حقيقت همدست يكديگر هستند، توقّف مىكند و با عرضه كمترين نرخ رفت و آمد در مكّه يا مدينه، زائر را تشويق به سوار شدن مىكنند و در حين حركت هرچه دارد، از او مىگيرند و در خيابان خلوتى او را پياده و رها مىكنند.
يكى از افراد باند سرقت در معابر عمومى يا سرويسهاى بهداشتى اقدام به ريختن مايعات كثيف روى افراد مورد نظر مىكند و سپس افراد ديگر باند كه در اطراف صحنه پراكندهاند، از سر دلسوزى به صحنه مىآيند و با ترفند كمك به شخص مورد نظر، كيف و يا محتويات جيبهاى او را به سرقت مىبرند.
زائر در حال مكالمه تلفنى است و افرادى در كمين او هستند تا بدانند پس از پايان مكالمه، گوشى تلفن در كجا قرار مىگيرد تا در لحظه مناسب، طبق نقشه مناسب آن را بربايند.