سیمای حجاب و عفت در آیات و رویات

مشخصات کتاب

سرشناسه : احمدی جلفایی، حمید، ۱۳۵۷ -

عنوان و نام پدیدآور : سیمای حجاب و عفت در آیات و روایات: شامل ۲۶۵ آیه و حدیث پیرامون مسائل حجاب و عفت زنان/ مولف حمید احمدی‌جلفایی، [احمد عالیشأنی].

مشخصات نشر : قم: آستانه مقدسه قم،انتشارات زائر، ۱۳۹۲.

مشخصات ظاهری : ۱۷۵ص.؛ ۲۱×۱۴/۵ س‌م.

فروست : زائر، انتشارات آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه؛ ۱۸۱.

شابک : ۵۰۰۰۰ ریال: 978-964-8567-68-7

یادداشت : چاپ چهارم.

موضوع : عفت -- جنبه‌های مذهبی -- اسلام

موضوع : عفت -- جنبه‌های قرآنی

موضوع : حجاب -- جنبه‌های مذهبی -- اسلام

موضوع : حجاب -- جنبه‌های قرآنی

شناسه افزوده : عالیشأنی، احمد

رده بندی کنگره : BP۲۵۰/۵۵/الف۳س۹ ۱۳۹۲

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۶۳۲

شماره کتابشناسی ملی : ۳۴۴۴۲۸۷

اشاره

سیمای حجاب و عفّت در آیات و روایات

شامل 266 آیه و حدیث

پیرامون مسائل حجاب و عفّت زنان

نویسندگان:

حمید احمدی جلفایی ـ احمد عالیشأنی

احمدی جلفائی، حمید 1357 -.

سیمای حجاب و عفت در آیات و روایات / حمید احمدی جلفائی؛ احمدی عالیشائی. - قم: زائر، 1385.

183 ص. 9-68-8567-964

9 س 3 الف 17/230 PB

حجاب و عفّت زن در آیات و روایات

نویسندگان :··· حمید احمدی جلفائی - احمد عالیشأنی

ناشر:··· زائر ـ آستانه مقدسه قم

لیتوگرافی :··· امام سجاد(ع) - قم

چاپخانه:··· صدرا - قم

حروفچینی:··· کوثر ـ 2880436

نوبت و سال چاپ :··· چاپ اوّل / تابستان 1385

تیراژ:··· 2000 جلد

قیمت:··· 12000 تومان

شابک :··· 9-68-8567-964

(حقّ چاپ محفوظ است)

فهرست مطالب

عنوان صفحه

مقدّمه اوّل··· 11

مراحل تحقیق :··· 16

مقدّمه دوّم··· 19

فصل اوّل

اهمیّت حجاب و عفّت در آیات و روایات

فطری بودن مسألؤ حجاب و عفّت در نهاد انسان··· 25

اجر و کیفر خداوند به زنان صالحه و فاسقه··· 25

دعای امام زمان علیه‌السلام برای زنان امّت خود··· 26

دعا برای پاکی و پاکیزگی همسران در اسلام··· 26

« حیاء و عفّت » از مهمترین مکارم اخلاقی··· 27

از اخبار آخر الزمان در خصوص حجاب و عفّت زنان··· 31

«شهوت» مهمترین دام نفس و قویترین سلاح شیطان··· 34

«شهوت جنسی» خطرناک‌ترین نوع شهوات··· 38

«حجاب و عفّت » از مهمترین خصوصیات یک همسر مناسب··· 39

پاکدامنی مهمترین فضیلت حضرت زهراء علیهاالسلام ··· 41

ازاسماء و القاب حضرت زهراء علیهاالسلام متناسب با موضوع حجاب و عفّت··· 42

«حجاب و عفّت» مهمترین فضیلت یک زن مسلمان··· 42

فصل دوّم

فلسفه‌های حجاب و عفّت در آیات و روایات

دفع فساد از جوامع··· 47

بی حجابی و بی عفّتی زنان موجب آلودگی قلوب و دوری از خداوند··· 49

کاهش ازدواجهای ناموفّق··· 49

امنیّت ناموسی در جامعه··· 49

تأثیر بی حجابی و بی عفّتی مادران در شخصیّت فرزندان··· 50

فصل سوم

سن شرعی لازم برای زنان و مردان جهت رعایت ...

سنّ لازم‌برای زن جهت رعایت مسائل حجاب و عفّت··· 57

سنّی که ، وقتی دختر به آن سنّ رسید برخی مسائل رعایت شوند··· 57

سن لازم برای مردان نامحرم در رعایت مسائل حجاب و عفّت··· 59

سنّی‌که درآن سن باید رختخواب دختروپسرراازهم‌جداکرد!··· 59

فصل چهارم

محارم زن و مسائل مربوط به آن

فصل پنجم

حدود پوشش سر و بدن برای زن

لزوم پوشش تمام سر و بدن بجز صورت و دستها··· 67

لزوم پوشش صورت و دستها در صورت زینت داشتن··· 70

فصل ششم

کیفیّت پوشش و شرایط لباس زن

پوشش روسری (و یا مقنعه) و شرایط آن··· 73

اهمیت پوشش سرتاسری (یا چادر در زبان فارسی )··· 74

سیره حضرت زهراء علیهاالسلام در پوشش مقنعه و چادر··· 75

پرهیز از لباسهای نازک و بدن نما··· 78

پرهیز از لباسهای تنگ و مشخّص‌کننده حجم بدن··· 79

پرهیز از هر گونه پوششی که شبیه پوشش مردان باشد··· 79

پرهیز از لباسهای زینت دار و جذّاب و تهییج کننده··· 80

فصل هفتم

عفّت زن در چشم و نگاه

فصل هشتم

عفّت زن در دهان و کلام

پرهیز از سخن گفتن با نامحرمان بدون ضرورت··· 93

پرهیز از سلام دادن به نامحرمان··· 94

پرهیز از نرمی گفتار با نامحرمان بهنگام ضرورت··· 95

پرهیز از شوخی و مزاح با نامحرمان··· 95

پرهیز زن از آوازه خوانی··· 96

فصل نهم

عفّت زن در آرایش و زینت

جواز آرایش زن برای شوهرش··· 99

بهترین خوشبو کننده‌ها برای زنان و مردان··· 100

پرهیز از هرگونه آرایش و زینتی در بین نامحرمان··· 100

زنی که خود را برای نامحرمان زینت کند نمازش قبول نیست··· 104

منظور از زینتهای ظاهره و مجاز در قرآن··· 105

مشخّص بودن حالت و حجم موهااز زیر مقنعه و یا چادر جایز نیست··· 105

شنیده شدن صدای زیورآلات هم جایز نیست··· 106

خالکوبی برای زن جزء زینتهای ممنوعه است··· 107

پرهیز از استعمال عطر و خوشبوکننده‌ها در میان نامحرمان··· 107

هرگونه پوشش برّاق و جذّاب برای زن در پیش نامحرمان ممنوع است··· 108

نازک پوشی برای زن در پیش نامحرمان حرام است··· 108

فصل دهم

عفّت زن در حضور اجتماعی و اختلاط با نامحرمان

پرهیز از اختلاط و خارج نشدن زن از منزل بدون ضرورت··· 113

لزوم پرده و حائل میان زن ومرد در مجالس و محافل··· 117

پرهیز از اختلاط، حتّی با نابینایان··· 118

برای زنان، مخصوصا بانوان جوان، ترک جماعات مذهبی بهتر است··· 119

لزوم پرده و حائل میان زن و مرد در مسجد و نماز جماعت··· 122

لزوم جداسازی محلّ خواب خواهر و برادر از هم در سنین خاصّ··· 122

بهترین تفریحها و ورزشها برای زنان··· 123

پرهیز از راه رفتن زنان از مکانهای شلوغ و وسط راه··· 123

از اخبار آخر الزمان در خصوص حضور نامشروع زنان در اجتماع··· 124

نهایت درجه حفظ حریم با نامحرمان··· 126

فصل یازدهم

عفّت زن در رفتار و کردار اجتماعی

فصل دوازدهم

عفّت زن در لمس و تماسّ با نامحرمان

مسأله دست دادن با نامحرمان··· 135

کراهت دست دادن با نامحرمان خیلی پیر··· 136

نحوه بیعت گرفتن پیغمبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از زنان··· 137

مسأله مراجعه به طبیب نامحرم··· 137

فصل سیزدهم

عفّت زن در دامن

اهمیّت پاکدامنی··· 141

مسأله زنا و عواقب معنوی و اخروی آن··· 142

مسأله زنا و عواقب مادّی و دنیوی آن··· 144

افزایش زنا در جامعه و ازعوامل مؤثّر در آن··· 146

ترک مباشرت زن با زن دیگر··· 147

فصل چهاردهم

عفّت زن در خلوت با نامحرمان

فصل پانزدهم

نقش پدران و شوهران در حجاب و عفّت زنان

بی غیرتی پدران و شوهران، مهمترین عامل افزایش بی حجابی و بی

عفّتی زنان و دختران··· 157

غیرت ناموسی از مهمترین خصوصیّات پیغمبران و مردان الهی··· 161

از خروس درس بیاموزید··· 165

وظیفه والدین و شوهران در آموزش احکام حجاب و عفّت به نوامیس خود، و دور نمودن آنهااز تصاویر،مطالب و صحنه های مبتذل و تحریک کننده··· 166

باز داشتن مردان، زنان خود را از حضور بی مورد در جامعه و مجامع اختلاطی··· 170

فصل شانزدهم

متفرّقات مربوط به حجاب و عفّت زنان

زینت زنان و محبّت شهوت در قلوب مردم··· 175

دعوت قرآن به عفّت، از کسانی که اسباب ازدواج برایشان مهیّا نیست··· 175

زنان زیبا عذری برای بی حجابی و بی عفّتی خود ندارند··· 176

نفس با شهوترانی هرگز سیر نخواهد شد··· 177

پیغمبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به حال زنان جهنّمی گریه می‌کند··· 177

جامعی از منهیّات زنان از زبان امام باقر علیه السلام··· 180

تذکّری در خصوص امر به معروف و نهی از منکر··· 183

مقدّمه اوّل

بسم اللّه الرحمن الرّحیم

«آنچه از امر ولایت مُفهَم است بر دو پایه دین زن مُستحکم است

حکم اوّل عفّت و دوّم حجاب غیراین زن را تکامل مُبهَم‌است».

یکی از شعائر و مسائل مهمّ دین مبین اسلام که در اخبار مربوط به آخر الزّمان هم چهره بسیار نامطلوبی برای آن ترسیم شده است مسأله «حجاب و عفّت زنان» در جامعه و یا در میان نامحرمان می‌باشد، و همانگونه که در فصول پایانی این کتاب هم خواهد آمد عواقب بسیار وخیمی همچون: ضعف روحیه ایمان و تقوا، شهوت سالاری ،تسلّط ظالمین بر ممالک اسلامی، کاهش برکات آسمانی، افزایش مرگهای ناگهانی و زود هنگام، نبود امنیّت ناموسی در جوامع، و...همگی از پیامدهای منفی بی حجابی و بی عفّتی زنان در جامعه محسوب می‌شوند.

متأسّفانه ما از دیرباز، در کشور خودمان شاهد یک حرکت منفی در این خصوص بوده و هستیم، و مخصوصاً در سالهای اخیر، این انحطاط شتاب بسیار زیادی به خود گرفته است، بگونه‌ای که روز به

روز بانوان ایرانی از این آرمان مهمّ علوی و فاطمی علیهماالسلام فاصله گرفته و می‌گیرند.

به نظر ما مهمترین عواملی را که می‌توان در این حرکت منفی از همه عوامل دیگر مؤثّرتر دانست و بلکه در تاریخ حجاب و عفّت کشور ما، همچون سایر کشورهای مسلمان می‌توان آنها را بوضوح دید،و در بسیاری از اخبار و روایات اسلامی هم تقریباً اشاره هایی به آنها شده است، عبارتند از:

1.تهاجمات و القائات فرهنگی دشمنان خارجی و داخلی اسلام و مسلمین؛که درست از همان زمانی که متوجّه اهمیّت این ارزشها در جوامع اسلامی شده‌اند از هیچ کوششی در فریب مردم، دولتها و سایر تأثیرگذاران در این امر دریغ نکرده‌اند،و در تضعیف این شعائر اسلامی سرمایه گذاریهای کلانی کرده و می‌کنند.

با بررسی تاریخی این مسأله در ایران و همچنین در بسیاری از کشورهای اسلامی دیگر همچون: مصر، الجزائر، ترکیه، و...بوضوح می‌بینیم که حدأقلّ تا دوره محمّد شاه قاجار در ایران، مسأله حجاب و عفّت در غالب این کشورها در کاملترین شکل خود (یعنی در قالب چادر و نقاب و روبند) رایج بوده است.

اوّلین انگیزه‌ای که از این دوره به بعد دشمنان خارجی را متوّجه مبارزه با حجاب و عفّت در کشورهای اسلامی نمود، یافتن بازارهایی مناسب برای فروش تولیدات پوشاک آنها بود، آنها برای اینکه بتوانند انواع تولیدات خود را در این کشورها به فروش برسانند ناچار بودند این التزام به چادر و نقاب را در میان زنان و دختران ایرانی و مسلمان درهم شکنند و آنها را به تنوّع طلبی در امر پوشش، مخصوصاً از نوع

غربی و اروپایی عادت دهند.

بعدها علاوه بر این مسأله، آنها متوجّه عظمت تأثیر این ارزشهای اسلامی، قوام سیاسی و اجتماعی و اقتصادی ممالک متدیّن و علی‌الخصوص اسلامی شدند، و با انگیزه‌ها و اهداف جامعتر و حسّاس‌تری وارد مبارزه با این مقدّسات شدند، خواه با سیاستهای تبلیغی - القائی و ترویجی، و خواه با مبارزات علنی در قالب طرحهایی همچون رفع حجاب و کشف حجاب .

یکی از جاسوسان انگلیسی بنام «مستر همفر» که متناسب با همین موضوع در خاورمیانه فعالیت می‌کرد در گزارشی به اربابان خود، در این خصوص چنین می‌نویسد:

«در مسأله بی حجابی زنان باید کوشش فوق العاده‌ای به عمل آوریم تا زنان مسلمان به بی حجابی و رها کردن چادر مشتاق شوند، باید با استفاده از شواهد و دلائل تاریخی اثبات کنیم که پوشیدگی زن از دوران بنی عبّاس متداول شده و مطلقاً سنّت اسلام نیست، مردم همسران پیامبر را بدون حجاب می‌دیده‌اند، و زنان صدر اسلام در تمام شئون زندگی دوش به دوش مردان فعالیّت داشته‌اند...پس از آنکه حجاب با تبلیغات وسیعی از میان رفت، وظیفه مأموران ما آن است که جوانان را به عشق بازی و روابط نامشروع با زنان تشویق کنند و بدین وسیله فساد را در جوامع اسلامی گسترش دهند...».

و اکنون هم این مبارزات در گسترده‌ترین شکل خود در جوامع اسلامی و حتّی در ایران، با سوء استفاده از موقعیّت بسیاری از روشنفکران و برخی از مسئولین کج فهم داخلی انجام می‌گیرد، و این فعالیّتهای زیر زمینی و مدرن بر علیه حجاب و عفّت اسلامی روز به

روز در انواع برنامه‌ها و سیاستها و گفتارهای برخی از نهادها و مسئولین و صاحبان گفتار و قلم، مخصوصاً در انواع برنامه‌ها و ترویجات رسانه‌های گروهی ما مثل تلویزیون، سینما، ادارات، دانشگاهها و...چهره آشکارتری بخود می‌گیرند، و همه اینها، علاوه بر تبلیغات منفی و مستقیم دیگر آنهاست که از طریق شبکه‌های غیرقانونی و اینترنت و...بر پیکره فرهنگ اسلامی تحمیل می‌کنند.

آری، امروزه همه دشمنان اسلام به این موضوع و آرمان اسلامی بعنوان یک نماد اساسی برای دین اسلام و مخصوصاً انقلاب اسلامی نگاه می‌کنند، و بهتر از خود ما می‌دانند که چگونه تضعیف آن در ممالک اسلامی هویّت فرهنگی و حتّی سیاسی و اقتصادی آنها را به خطر انداخته و نفوذپذیر خواهد نمود؛اخیراً «ریون کرکت» صهیونیست که مسئول سابق شبکه جاسوسی سیاه در ایران بود در این خصوص گفته است:

«چادر، نمادی است که وجود انقلاب را در سر هر چهارراه به نمایش می‌گذارد، با چادر می‌توان این احساس را پدید آورد که انقلاب اسلامی هنوز زنده و جاوید است».

2.مهمترین عامل تأثیرگذار دیگر، سیاستهای ناسنجیده و گاهاً ضدّ اسلامی برخی از نهادهای مؤثّر و مسئولین مربوطه است که این مسأله مخصوصاً در سالهای اخیر انقلاب در ایران بیشتر محسوس است؛ برخی از نهادهاو مسئولین گویا این نکته را فراموش کرده‌اند که خودشان مجتهد در دین نیستند و باید در همه سیاستهای خود نظرات مراجع دینی را مدّ نظر داشته باشند.

3.عامل سوّم، خالی بودن نظام آموزشی ما از هر گونه تأثیر گذاری مثبت مستقیم و یا غیر مستقیم در این زمینه، و بلکه گاهاً اجرای برخی سیاستهای نامتناسب و معارض است همانگونه که عرض شد.

4.عامل دیگر، افزایش روز افزون مراکز اختلاطی و شدّت گرفتن دامنه اختلاط در آنها است که در بسیاری از ابعاد مهمّ آن نه تنها سیاستهای جلوگیری مشاهده نمی‌گردد، بلکه حمایت و ترویج از آنها کاملاً محسوس است .

5.دیاثت و بی غیرتی برخی از مردان و پدران مسلمان، عامل مهمّ دیگر است که امروزه دشمنان اسلام پس از عدم موفّقیت سریع و کامل در تأثیر گذاری مستقیم بر علیه حجاب و عفّت زنان مسلمان، از این سیاست بهره کافی می‌برند، آنها می‌خواهند با استفاده از انواع تبلیغات و القائات کاری کنند که پدران و مادران مسلمان نه تنها دختران خود را به حجاب و عفّت اسلامی تشویق نکنند و یا مردان و پدران نه تنها به حفظ نوامیس خود و کنترل حجاب و عفّت آنها ارزشی قائل نباشند، بلکه از گرایش زنان و دختران خود به سمت بی حجابی و بی عفّتی فخر و مباهات هم بکنند، و همه ارزشهای اسلامی را پوچ و کهنه پنداشته و انحراف از آنها را به حساب ترقّی زمان و پیشرفت علم و صنعت و تمدّن بگذارند، و متأسّفانه در این خصوص بیشترین استفاده را همواره‌از برخی عناصر، قلمها و ترویجات داخلی نموده و می‌کنند.

6.یکی دیگر از مهمترین عوامل که نمی‌توان آن را نادیده گرفت، البتّه سکوت علماء و مبلّغین و تقریباً تعطیلی همه تریبونهای دینی در

بیان این مسائل به مردم و رسوا نمودن فعالیتهای خلاف شرع ،و همچنین برخورد سیاسی و جناحی برخی از اقشار مردم و مسئولین با گویندگان این مسائل می‌باشد.

مراحل تحقیق :

1.در این زحمت مختصر، ما ابتداء همه کتب و منابع مهم ودست اوّل شیعه را اعمّ از فقهی و حدیثی وتفسیری، مورد مطالعه قرار داده و آنچه مربوط به این موضوع بود رایادداشت نمودیم .

2.آنگاه پس از دسته بندی موارد بدست آمده ،با تتبّعی در آنهابه جستجوی کلید واژه‌های مهمّ از طریق برنامه‌های نرم‌افزاری، همچون «نور2»، «معجم 3»و...پرداختیم.

لازم به تذکّر است که در این خصوص ما از میان روایات اهل سنّت تنها مواردی را ضبط نمودیم که با روایات شیعه توافق و هماهنگی داشتند.

3.در مرحله سوّم ما ضمن استقصاء و مصدر یابی کامل روایات متن هر کدام از آنها را در منابع و مصادر مختلف مقابله نموده و اختلافات مهمّ را داخل علامت پرانتز ثبت کردیم .

4.و در قدم پایانی، متن حاصله، پس از اعراب گذاری و ویراستاری، به فارسی روان و تا حدّ امکان تحت اللفظی ترجمه شد.

و در این مرحله، احیاناً اگر ما ناچار شدیم که کلمه و یا عبارتی را بخاطر توضیح بیشتر، به ترجمه اضافه کنیم، آن را در داخل علامت پرانتز آوردیم .

در پایان لازم است دو نکته مهمّ را در تنظیم این کتاب یادآوری کنیم:

1.در مواردی که یک متن واحد ویا تقریباً مشابه، با سندهای متفاوت درمنابع آمده بود، ما تنها یکی از آنها راانتخاب نمودیم .

2.در دسته بندی آیات و روایات، اگر احیاناً آیه و یا روایتی به چند فصل مختلف مربوط بود در همه فصول مربوطه آن را آوردیم .

امیدواریم که این زحمت مختصر بتواند در ترویج و تبلیغ فرهنگ اصیل حجاب وعفّت اسلامی در بین زنان و دختران مؤمن ومسلمان و همچنین در تقویت معرفت و اعتقاد آنان به این شعار اسلامی، گامی مؤثّر باشد و در نهایت، موجبات رضایت و عنایت حضرات معصوم علیهم‌السلام را هم برای ما و هم برای خوانندگان گرامی ذخیره کند.آمین !

ربّ تقبّل منّا،إنّک أنت السّمیع العلیم

حمید احمدی جلفایی

مقدّمه دوّم

بسم اللّه الرحمن الرّحیم

موضوع کتاب حجاب و عفّت، زن می‌باشد، و تا انسان جایگاه زن را در اسلام بدست نیاورد نمی‌تواند درباره مسائلی که اسلام درباره زن بیان داشته است که از جمله آن، مسأله بسیار باعظمت و مهمّ حجاب و عفاف می‌باشد حرف بزند.

لذا از نظر فرهنگ دینی، انسان دارای دو بعد مادّی و طبیعی و بعد معنوی و روحانی می‌باشد، گرچه در بعد مادّی و جسمانی خداوند در آفرینش زن و مرد تفاوتهایی را قرار داده، امّا در جنبه‌های معنوی و روحانی هیچ تفاوتی بین زن و مرد نیست؛ چون هم مرد و هم زن از «وَنَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی»⁽¹⁾روح خداوندی برخوردارند، لذا در طی کردن مسیر کمال، همانطور که برای مرد راه رسیدن به آن باز است، برای زن هم خداوند این راه را بروی وی گشوده است، و گواه بر این مطلب دهها آیه و روایت می‌باشد که ذکر همه آنها در این نوشتار امکان‌پذیر نیست. و ما بعنوان نمونه به ذکر یکی از آیات اکتفا می‌کنیم

که خداوند متعال می‌فرماید:

«مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ أَوْ اُنْثی وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً وَلَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ».⁽¹⁾

یعنی: هر کس که عمل شایسته انجام دهد، چه مرد و یا زن، در حالیکه دارای ایمان می‌باشد، پس حتماً ما بوسیله حیات پاکیزه او را زنده خواهیم کرد، و حتماً جزاء و پاداش بهتر از آنچه که انجام داده است خواهیم داد.

در آیه فوق، ملاک سعادت را قرآن دو امر مهمّ بیان داشته: ایمان و عمل صالح، و هیچ فرقی هم بین زن و مرد نیست، یعنی هر زن و مردی دارای ایمان و عمل صالح باشند اهل سعادت خواهند بود، و شاید بتوان گفت که یکی از بزرگترین اعمال صالح برای زن مسلمان رعایت حجاب و عفّت در تمام مراحل زندگی می‌باشد؛ چرا که در طول تاریخ اگر زنهایی اهل سعادت گشتند و توانستند جامعه‌ای در جهت صلاح و سعادت رهنمون باشند همان زنهایی بودند که عفیفانه و با پاکدامنی زندگی کردند، و از تمام انحرافات و آلودگیها مبارزه سرسختانه‌ای را انجام دادند، تا اینکه توانستند در دامان خود فرزندان شایسته‌ای را به جامعه تحویل دهند.

آری، زنی که به آلودگیهای فکری و اخلاقی دچار است نمی‌تواند در دامن خود انسانهای متعهّد و متدیّنی را تربیت نماید، لذا نقش زن در اصلاح و یا به فساد کشاندن جامعه بسیار مهمّ است، حالا بگذارید بماند که عدّه‌ای با مطرح کردن شعارهای دفاع از حقوق زن دارند از

احساسات پاک این قشر عظیم جامعه سوء استفاده می‌کنند، تا اینکه به اغراض واهی خودشان برسند،اگر بر طبق بیان حضرت علی علیه‌السلام که به فرزندش امام حسن علیه‌السلام فرمود: «فَإِنَّ الْمَرْأَةَ رَیْحَانَةٌ وَ لَیْسَتْ بِقَهْرَمَانَةٍ»،⁽¹⁾همانا زن به منزله شاخه گل است و نه قهرمان خشن، پس چگونه بعضی با دسیسه‌های مختلف با حیثیّت زن دارند برخورد می‌کنند؟!و با انواع توطئه‌ها دارند این گل الهی را به دام انواع فسادها می‌کشند؟و عزّت و عظمت زن را آن چنان لگدکوب می‌کنند که زن با آن طراوت و ظرافتی که خداوند در وجود او قرار داده نابود گشته و تبدیل به مانند کالایی شده که هر فرد بیگانه‌ای برای اهداف شخصی خود به سراغ او رفته که شاید بتواند کامی از او بگیرد، تا اینکه دیو شهوت درونی خود را ارضاء نماید؟!

غرض ما از انتخاب موضوع حجاب و عفّت برای این جهت بوده که، با پیروزی انقلاب اسلامی ایران می‌رفت که این تحوّل عظیم در ایران در همه ابعاد سیاسی، فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی بر اساس مبانی دینی به اهداف خود نزدیک شود، ولی چون بعضی از مسئولیّت‌های مهم، مخصوصاً مسائل فرهنگی کشور به اهلش سپرده نشد، خصوصاً در این سالهای اخیر، نه تنها به اهداف گوناگون خود نزدیک نشد، بلکه در بعضی موارد، خصوصاً در مسائل فرهنگی به چالشهای سهمگینی دچار گشته است، که از آن جمله گسترش فساد و فحشاء در جامعه ایرانی است، و نمونه‌های آن را امروز ما در مراکز مختلف از جمله: مدارس و دانشگاهها و در میان کوچه و بازار داریم

مشاهده می‌کنیم .لذا این جهت سبب شد که ما آیات و روایات این بخش را در حدّ توان وسع خودمان شناسائی نمائیم و در اختیار جویندگان حقّ و فضیلت قرار بگیرد و شاید این قدم کوچکی باشد در جهت رضایت الهی و خشنودی قلب مطهّر حضرت بقیّة اللّه الأعظم، روحی له الفداء.

احمد عالیشأنی

فصل اوّل 1 اهمیّت حجاب و عفّت در آیات و روایات

فطری بودن مسألؤ حجاب و عفّت در نهاد انسان

فطری بودن مسألؤ حجاب و عفّت در نهاد انسان

1/1. قرآن کریم: «فَدَلاّهُما بِغُرُورٍفَلَمّا ذاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما وَ طَفِقا یَخْصِفانِ عَلَیْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَ ناداهُما رَبُّهُما أَ لَمْ أَنْهَکُما عَنْ تِلْکُمَا الشَّجَرَةِ وَ أَقُلْ لَکُما إِنَّ الشَّیْطانَ لَکُما عَدُوٌّ مُبِینٌ».⁽¹⁾

« پس (شیطان) آن دو را (یعنی: آدم و حوّاء علیهماالسلام را) با سوگند دروغش فریب داد، وقتی از آن درخت (ممنوعه) تناول کردند، عورتهایشان آشکار شد، و آنگاه از برگ درختان بهشتی خود را می‌پوشاندند (تا عورتهایشان معلوم نشود)، و خداوند به آن دو ندا فرمود: آیا من شما را از آن درخت نهی نکردم؟ و آیا به شما نگفتم که شیطان، دشمن آشکاری برای شماست؟!»

اجر و کیفر خداوند به زنان صالحه و فاسقه

2/2. قرآن کریم :« یا نِساءَ النَّبِیِّ مَنْ یَأْتِ مِنْکُنَّ بِفاحِشَةٍ مُبَیِّنَةٍ یُضاعَفْ لَهَا الْعَذَابُ ضِعْفَیْنِ وَ کانَ ذلِکَ عَلَی اللّهِ یَسِیراً وَ مَنْ یَقْنُتْ مِنْکُنَّ لِلّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تَعْمَلْ صالِحاً نُوءْتِها أَجْرَها مَرَّتَیْنِ وَ أَعْتَدْنا لَها رِزْقاً کَرِیماً».⁽²⁾

« ای زنان پیامبر، اگر یکی از شما گناه آشکاری را مرتکب شود،

خداوند او را دو برابر عذاب خواهد نمود و این کار برای خداوند آسان است .

و اگر کسی از شما هم مطیع خداوند و پیامبر او باشد و عمل صالح و شایسته انجام دهد، ما پاداش او را دو برابر خواهیم داد و روزی بزرگ و پر ارزشی را برای او آماده خواهیم نمود.»

3/3. قرآن کریم :« وَ إِنْ کُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الدّارَ الْآخِرَةَ فَإِنَّ اللّهَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِناتِ مِنْکُنَّ أَجْراً عَظِیماً».⁽¹⁾

(ای پیامبر، به همسرانت بگو:) اگر شما طالب خدا و رسول او و علاقه‌مند به آخرت خود باشید ، خداوند متعال هم قطعاً به شما زنان نیکوکار، پاداش بزرگی عطاء خواهد نمود.

دعای امام زمان علیه‌السلام برای زنان امّت خود

4/4. «وَ تَفَضَّلْ...عَلَی النِّسآءِ بِالْحَیآءِ وَالْعِفَّةِ...».⁽²⁾

«و پروردگارا،... به زنان امّت من حیاء و عفّت (کافی) عطاء کن...!»

دعا برای پاکی و پاکیزگی همسران در اسلام

5/5. در تعقیب نماز عشاء:«أَللّهُمَّ اجْعَلْ قُلُوبَنَا سَالِمَةً وَ أَرْوَاحَنَا طَیِّبَةً وَ أَزْوَاجَنَا مُطَهَّرَةً».⁽³⁾

« خدایا، دلهای ما را سالم و جانهای ما را پاک گردان! و همسران ما را پاکیزه (و پاکدامن) قرار بده!»

6/6. قال أبو بصیر: قال لی أبو عبد اللّه(أبو جعفر) علیه‌السلام :«إذَا تَزَوَّجَ أَحَدُکُمْ کَیْفَ یَصْنَعُ؟» قلت : ما (لا) أدری، قال: « إِذَا هَمَّ بِذَلِکَ، فَلْیُصَلِّ رَکْعَتَیْنِ، وَ لْیَحْمَدِ اللّهَ عَزَّ وَ جَلَّ، وَلْیَقُلْ:أَللّهُمَّ إِنِّی اُرِیدُ أَنْ أَتَزَوَّجَ، (أَللّهُمَّ) فَقَدِّرْ لِی مِنَ النِّسآءِ أَحْسَنَهُنَّ خَلْقًا وَ خُلْقًا، وَ أَعَفَّهُنَّ فَرْجًا، وَ أَحْفَظَهُنَّ لِی فِی نَفْسِهَا وَ مَالِی، وَ أَوْسَعَهُنَّ رِزْقًا، وَ أَعْظَمَهُنَّ بَرَکَةً، وَ اقْضِ لِی مِنْهَا وَلَدًا طَیِّبًا تَجْعَلْهُ لِی خَلَفًا صَالِحًا فِی حَیَاتِی وَ بَعْدَ مَوْتِی».⁽¹⁾

از ابو بصیر (یکی از امام صادق علیه‌السلام ) نقل است که : روزی آن حضرت از ما پرسید: « هنگامی که یکی از شما می‌خواهد ازدواج کند چه کاری انجام می‌دهد؟» عرض کردم : نمی‌دانم! فرمود:

« هرگاه یکی از شما تصمیم به ازدواج گرفت دو رکعت نماز بخواند و خداوند بلند مرتبه را ستایش کند و بعد از آن عرض کند: خدایا همانا من تصمیم بر ازدواج دارم، پس نیکوترین زنان را از لحاظ جمال و اخلاق، و عفیف‌ترین آنان را، و حفظ کننده‌ترین آنها را هم در مورد خودش و هم در مورد اموال من، و پرروزی‌ترین و با برکت‌ترین آنها را برای من مقدّر کن! و از او برای من ذرّیه‌ای پاک عطاء کن تا جانشین صالحی چه در زمان حیاتم و چه پس از مرگم برای من باشند!»

« حیاء و عفّت » از مهمترین مکارم اخلاقی

7/7. قرآن کریم :« وَ لْیَسْتَعْفِفِ الَّذِینَ لا یَجِدُونَ نِکاحاً حَتّی یُغْنِیَهُمُ اللّهُ

مِنْ فَضْلِهِ وَ الَّذِینَ یَبْتَغُونَ الْکِتابَ مِمّا مَلَکَتْ أَیْمانُکُمْ فَکاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِیهِمْ خَیْراً وَ آتُوهُمْ مِنْ مالِ اللّهِ الَّذِی آتاکُمْ وَ لا تُکْرِهُوا فَتَیاتِکُمْ عَلَی الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ مَنْ یُکْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللّهَ مِنْ بَعْدِ إِکْراهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِیمٌ».⁽¹⁾

«و آنان که وسیله ازدواج برایشان فراهم نیست باید پاکدامنی کنند تا زمانیکه خداوند متعال آنها را به لطف خویش بی نیاز نماید؛ و بردگانی که تقاضای مکاتبه برای آزادی خودشان دارند، اگر خیر و صلاحی در آنان مشاهده کردید بپذیرید و از ثروتی که خدا به شما داده در اختیار آنها هم قرار دهید ؛ و کنیزان پاکدامن را به جهت حرص به دنیا مجبور به زنا نکنید و اگر کسی آنها را به این عمل نامشروع وادار نمود، خداوند متعال آن کنیزان را می‌بخشاید».

8/8. عن الصادق علیه‌السلام :«الْحَیَاءُ مِنَ الْإِیمَانِ وَ الْإِیمَانُ فِی الْجَنَّةِ».⁽²⁾

امام صادق علیه‌السلام فرمود:« حیاء از ایمان است و جایگاه (اهل) ایمان در بهشت است.»

9/9. قال رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«الاْءِیمَانُ عُرْیَانٌ وَ لِبَاسُهُ الْحَیَاءُ وَ زِیَنُتُهُ الْوَفَاءُ وَ مُرُوَّتُهُ الْعَمَلُ الصَّالِحُ وَ عِمَاُدُهُ الْوَرَعُ، وَ لِکُلِّ شَیْءٍ أَسَاسٌ وَ أَسَاسُ الاْءِسْلاَمِ حُبُّنَا أَهْلِ الْبَیْتِ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« ایمان برهنه و عریان است: لباس آن حیاء است و زینتش وفاء، و مروّتش عمل صالح، و ستونهایش تقوا و پرهیزکاری است.

و برای هر چیزی اساس و پایه‌ای وجود دارد و اساس دین اسلام محبّت ما اهل بیت است.»

10/10. عن الصادق علیه‌السلام :«الْحَیَاءُ وَ الْعَفَافُ وَ الْعِیُّ مِنَ الْإِیمَانِ».⁽¹⁾

امام صادق علیه‌السلام فرمود: «حیاء، پاکدامنی و سکوت از ایمان هستند.»

11/11. عن أحدهما علیهماالسلام :«الْحَیَاءُ وَ الْإِیمَانُ مَقْرُونَانِ فِی قَرَنٍ ؛ فَإِذَا ذَهَبَ أَحَدُهُمَا تَبِعَهُ صَاحِبُهُ».⁽²⁾

امام باقر و یا امام صادق علیهماالسلام فرمودند:« حیاء و ایمان متّصل به همدیگر هستند، اگر یکی از آن دو نباشد آن دیگری هم نخواهد بود».

12/12. عن الصادق علیه‌السلام :«لَا إِیمَانَ لِمَنْ لَا حَیَاءَ لَهُ».⁽³⁾

امام صادق علیه‌السلام فرمود:« ایمان ندارد آن که شرم و حیاء ندارد».

13/13. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«مَنْ أَلْقی جِلْبَابَ الْحَیَاءِ فَلاَ غِیْبَةَ لَهُ».⁽⁴⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« کسی که لباس حیاء را دور اندازد غیبت کردن از او جایز است».

14/14. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«أَرْبَعٌ مَنْ کُنَّ فِیهِ وَ کَانَ مِنْ قَرْنِهِ إِلَی قَدَمِهِ ذُنُوباً بَدَّلَهَا اللَّهُ حَسَنَاتٍ: الصِّدْقُ وَ الْحَیَاءُ وَ حُسْنُ الْخُلُقِ وَ الشُّکْرُ».⁽⁵⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« چهار خصلت هست که در هر کس باشد، اگرچه از سر تا پا غرق در گناه باشد خداوند همه گناهان او را تبدیل به حسنات می‌کند: صداقت، حیاء، خوش خلقی و سپاسگزاری از نعمتهای الهی».

15/15. عن امیرالمؤمنین علیه‌السلام :«التَّقْوی جِمَاعُ التَّنَزُّهِ وَ الْعِفَافِ».⁽¹⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« تقوا یعنی جمع شدن دو خصلت پاکی و عفّت در انسان».

16/16. عن امیرالمؤمنین علیه‌السلام :« أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ الْعَفَافُ».⁽²⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« برترین عبادتها پاکدامنی است».

17/17. عن امیرالمؤمنین علیه‌السلام :«عَلَیْکُمْ بِلُزُومِ الْعِفَّةِ وَ الْأَمَانَةِ ؛ فَإِنَّهُمَا أَشْرَفُ مَا أَسْرَرْتُمْ وَ أَحْسَنُ مَا أَعْلَنْتُمْ وَ أَفْضَلُ مَا ادَّخَرْتُمْ».⁽³⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« بر شما لازم است که باعفّت و امانتدار باشید؛ چرا که این دو خصلت شریفترین صفاتی هستند که شما آنها را مخفی کنید و نیکوترین خصالی هستند که شما آنها را آشکار سازید و برترین ذخیره هایی هستند که شما آنها را برای خود ذخیره کنید».

18/18. عن امیرالمؤمنین علیه‌السلام :«الْعِفَّةُ تُضْعِفُ الشَّهْوَةَ».⁽⁴⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« عفّت و پاکدامنی، شهوت را در انسان ضعیف می‌کند».

19/19. عن امیرالمؤمنین علیه‌السلام :«ذَرِ الطَّمَعَ وَ الشِّرَّةَ، وَ عَلَیْکَ بِلُزُومِ الْعِفَّةِ وَ الْوَرَعِ».⁽¹⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« حرص و آزمندی را رها کن و از پاکدامنی و پرهیزکاری کناره مگیر».

20/20. عن امیرالمؤمنین علیه‌السلام :« سَبَبُ الْعَفَّةِ الْحَیَاءُ».⁽²⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« حیاء موجب پاکدامنی است».

21/21. عن امیرالمؤمنین علیه‌السلام :«ثَمَرَةُ الْحَیَاءِ الْعِفَّةُ ».⁽³⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« ثمره حیاء، عفّت و پاکدامنی است».

22/22. عن‌امیرالمؤمنین علیه‌السلام : «أَفْضَلُ(أصل)الْمُرُوءَةِ الْحَیَاءُ، وَثَمَرَتُهُ الْعِفَّةُ».⁽⁴⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« بافضیلت‌ترین جوانمردیها حیاء است، و میوه و ثمره حیاء، عفّت و پاکدامنی است».

از اخبار آخر الزمان در خصوص حجاب و عفّت زنان

23/23. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«کَیْفَ بِکُمْ إِذَا فَسَدَتْ نِسَاوءُکُمْ‌وَفَسَقَ شَبَابُکُمْ وَلَمْ تَأْمُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ لَمْ تَنْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ؟!». فقیل: له: و یکون ذلک یا رسول اللَّه؟ فقال:« نَعَمْ وَ شَرٌّ مِنْ ذَلِکَ، کَیْفَ بِکُمْ إِذَا أَمَرْتُمْ بِالْمُنْکَرِ وَ نَهَیْتُمْ عَنِ الْمَعْرُوفِ؟!» فقیل‌له: یا رسول اللَّه، و یکون ذلک؟ قال:«نَعَمْ وَ شَرٌّ مِنْ ذَلِکَ، کَیْفَ بِکُمْ إِذَا رَأَیْتُمُ الْمَعْرُوفَ مُنْکَراً وَ الْمُنْکَرَ مَعْرُوفاً؟!».⁽⁵⁾

روزی رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله خطاب به اصحابش فرمود: « چگونه خواهد بود بر شما، زمانی که زنانتان فاسد و جوانانتان فاسق شوند، و شما امر به معروف و نهی از منکر نکنید؟» عرض شد: یا رسول اللّه، آیا چنین روزگاری خواهد آمد؟! فرمود:« بلی و بلکه بدتر از آن هم خواهد آمد! چگونه خواهد بود بر شما، زمانی که امر به منکر نموده و نهی از معروف کنید؟» عرض شد: یا رسول اللّه، آیا چنین روزگاری هم خواهد آمد؟! فرمود:« بلی، بلکه بدتر از آن هم خواهد آمد! چگونه خواهد بود بر شما، هنگامی که معروف را منکر و منکر را معروف خواهید پنداشت؟».

24/24. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«یَظْهَرُ فِی آخِرِ الزَّمَانِ وَ اقْتِرَابِ السَّاعَةِ - وَ هُوَ شَرُّ الْأَزْمِنَةِ - نِسْوَةٌ کَاشِفَاتٌ، عَارِیَاتٌ ،مُتَبَرِّجَاتٌ ،مِنَ الدِّینِ خَارِجَاتٌ ،فِی الْفِتَنِ دَاخِلَاتٌ ،مَائِلَاتٌ إِلَی الشَّهَوَاتِ ،مُسْرِعَاتٌ إِلَی اللَّذَّاتِ، مُسْتَحِلَّاتُ الْمُحَرَّمَاتِ، فِی جَهَنَّمَ خَالِدَاتٌ».⁽¹⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« در آخرالزمان و هنگام نزدیک شدن روز قیامت ـ که بدترین زمانها خواهد بود ـ زنان سر لخت و برهنه و با زینت و آرایش (در جامعه و در بین نامحرمان) ظاهر شوند، آنها از دین خارج شده و در انواع فتنه‌ها داخل شوند، و به سوی شهوات متمایل و بسوی لذّات پست دنیوی شتاب گیرند و حرامهای خدا را حلال پندارند و جایگاه همیشگی چنین زنانی جهنّم خواهد بود».

25/25. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«إِذَا عَمِلَتْ اُمَّتِی خَمْسَ عَشَرَةَ (خمسة عشر)

خَصْلَةً حَلَّ بِهِمُ الْبَلاَءُ:إِذَا کَانَ الْفَیْءُ دُولاً، وَ الأَمَانَةُ مُغْنَمًا ،وَ الصَّدَقَةُ مُغْرِمًا، وَ أَطَاعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ وَ عَصی اُمَّهُ ،وَ بَرَّ صَدِیقَهُ وَ جَفَا أَبَاهُ ،وَ ارْتَفَعَتِ الاْءَصْوَاتُ فِی الْمَسَاجِدِ، وَ اُکْرِمَ الرَّجُلُ مَخَافَةَ شَرِّهِ، وَ کَانَ زَعِیمُ الْقَوْمِ أَرْذَلُهُمْ، وَ لَبَسُوا الْحَرِیرَ ،وَ اتَّخَذُوا الْمُغَنِّیَاتِ(القینات، و ضربوا بالمعازف) وَشَرِبُوا الْخُمُورَ ،وَ أَکْثَرُواالزِّنَاءَ؛ فَارْتَقِبُوا عِنْدَ ذَلِکَ رِیحًا حَمْرَاءَ أَوْ خَسْفًا أَوْ مَسْخًا أَوْ ظَهْرَ الْعَدُوِّ عَلَیْکُمْ،ثُمَّ لاَ تُنْصَرُونَ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: « هنگامی که امّت من به پانزده خصلت مبتلا گردند، بلاها بر آنان نازل خواهند شد:

هنگامی که فی‌ء (غنیمت) توسّط عدّه‌ای چپاول شود، و امانت وسیله‌ای برای جمع ثروت محسوب گردد، و صدقه غرامت و زیان پنداشته شود، و مرد از همسرش اطاعت نموده و از مادرش نافرمانی کند، و به دوستش نیکی نموده ولی نسبت به پدرش ستمکاری کند، و مردم صداهای خود را در مساجد (به غیر عبادت) بلند کنند (و احترام خانه خدا را نگه ندارند) و اشخاص بخاطر ترس از شرّشان احترام شوند، و مسئولیّتهای (مهمّ) مردم را اراذل و اوباش بعهده گیرند، و مردان لباس حریر و زربافت به تن کنند، و آوازهای زنانه را گوش دهند، و آلات موسیقی و مجالس رقص در بین آنها رواج یابد، و شرابخواری فراوان شود، و زنا در جوامع زیاد شود، (در چنین شرایطی) منتظر بادهای سرخ و ماه گرفتگی و مسخ شدن و تسلّط دشمن بر خودتان باشید که هیچ نصرت و پیروزی برای شما در آن هنگام نخواهد بود».

«شهوت» مهمترین دام نفس و قویترین سلاح شیطان

26/26. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :« ضَلاَلُ النُّفُوسِ بَیْنَ دَوَاعِی الشَّهْوَةِ وَ الْغَضَبِ».⁽¹⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« گمراهی انسانها بین دو خواهش نفسانی شهوت و غضب است».

27/27. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«مَنْ مَلِکَ شَهْوَتَهُ کَمُلَتْ مُرُوَّتُهُ وَ حَسُنَتْ عَاقِبَتُهُ».⁽²⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود: «کسی که مالک شهوتش گردد جوانمردیش به کمال خود خواهد رسید، و عاقبت او به خیر و نیکی ختم خواهد شد».

28/28. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :« لاَ وَرَعَ کَغَلَبَةِ الشَّهْوَةِ».⁽³⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« هیچ تقوایی همچون غلبه بر شهوت وجود ندارد».

29/29. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«الشَّهَوَاتُ آفَاتٌ (سموم ) قَاتِلاَتٌ، وَ خَیْرُ دَوَائِهَا اقْتِنَاءُ الصَّبْرِعَنْهَا».⁽⁴⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود: «شهوتها به منزله آفات و سموم کشنده هستند و بهترین داروی این سمّها صبر و استقامت در برابر آنها می باشد».

30/30. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«الشَّهْوَةُ حَرْبٌ».⁽⁵⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« شهوت همچون جنگی است در وجود انسان».

31/31. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«الشَّهَوَاتُ مَصَائِدُ الشَّیْطَانِ».⁽¹⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« شهوتها دامهای شیطان برای انسان هستند».

32/32. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«الشَّهْوَةُ أَضَرُّ الاْءَعْدَاءِ».⁽²⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« شهوت مضرّترین دشمن انسان و ایمان اوست».

33/33. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«أَوَّلُ الشَّهْوَةِ (الشهوات) طَرَبٌ وَ آخَرُهَا عَطَبٌ».⁽³⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« آغاز شهوت طربزا (و مطابق با میل باطنی انسان) است ولی عاقبت آن هلاک کننده است».

34/34. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«لَنْ یُهْلَکُ الْعَبْدُ حَتّی یُوءْثِرُ شَهْوَتَهُ عَلی دِینِهِ».⁽⁴⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« هرگز بنده‌ایی به هلاکت و نابودی دچارنمی شود مگر اینکه شهوت خود را بر دینش مقدّم بدارد».

35/35. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :« مَنْ غَلَبَ عَلَیْهِ غَضَبُهُ وَ شَهْوَتُهُ فَهُوَ فِی (من) حَیِّزِ الْبَهَائِمِ».⁽⁵⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« کسی که خشم و غضب و شهوتش بر او غلبه کند، همچون چهارپایان خواهد بود».

36/36. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«مَنْ لَمْ یَمْلِکْ شَهْوَتَهُ لَمْ یَمْلِکْ عَقْلَهُ».⁽⁶⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« کسی که مالک شهوت خود نباشد مالک عقلش هم نخواهد بود».

37/37. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«مَا شَیْءٌ مِنْ مَعْصِیةِ اللّهِ سُبْحَانَهُ یَأْتِی إِلاّ فِی شَهْوَةٍ».⁽¹⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« هیچ گناهی انجام نمی‌گیرد مگر اینکه ریشه در شهوات نفسانی دارد».

38/38. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«طَاعَةُ الشَّهْوَةِ تُفْسِدُ الدِّینَ».⁽²⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« اطاعت از شهوات دین انسان را نابود می‌کند».

39/39. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«لَیْسَ فِی الْمَعَاصِی أَشَدُّ مِنِ اتِّبَاعِ الشَّهْوَةِ؛ فَلاَ تُطِیعُوهَا فَیَشْغَلَکُمْ».⁽³⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« گناهی شدیدتر از شهوترانی نیست، پس از شهوات خود فرمان برداری نکنید که شما را بخود مشغول می‌سازد».

40/40. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«رَأْسُ التَّقْوی تَرْکُ الشَّهْوَةِ».⁽⁴⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« بهترین تقوا، ترک شهوات است».

41/41. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«الشَّهَوَاتُ‌تَسْتَرِقُّ الْجَهُولَ».⁽⁵⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« شهوتها انسان نادان را به بندگی می‌کشاند».

42/42. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«حَلاَوَةُ الشَّهْوَةِ یَنْغُصُهَا عَارُ الْفَضِیحَةِ».⁽⁶⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« شیرینی شهوت پرستی را ننگ و رسوایی بعد از آن به تیرگی خواهد کشاند».

43/43. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«عَبْدُ (مملوک - مغلوب)الشَّهْوَةِ أَذَلُّ مِنْ عَبْدِ(مملوک) الرِّقِّ».⁽¹⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:«بنده شهوت، ذلیل‌تر و خوارتر از بنده انسانی شدن است».

44/44. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«مَا رَفَعَ امْرَأً کَهِمَّتِهِ، وَ لا وَضَعَهُ کَشَهْوَتِهِ».⁽²⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:«هیچ چیز به اندازه همّت انسان او را بالا نمی‌برد، و هیچ چیز به اندازه شهوتش او را پائین نمی‌آورد».

45/45. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«إِذَا أَبْصَرَتِ الْعَیْنُ الشَّهْوَةَ عَمِیَ الْقَلْبُ عَنِ الْعَاقِبَةِ».⁽³⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« هنگامی که چشم در امور شهوانی تیز شود، قلب انسان از عواقب شوم آن کور می‌گردد».

46/46. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«کَمْ مِنْ شَهْوَةٍ مَنَعَتْ رُتْبَةً».⁽⁴⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« چه بسا شهوتی انسان را از رسیدن به کمال و مراتب معنوی او باز دارد».

47/47. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«مَنْ زَادَتْ شَهْوَتُهُ قَلَّتْ مُرُوَّتُهُ».⁽⁵⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« کسی که شهوتش زیاد شود، جوانمردیش کم می‌شود.

«شهوت جنسی» خطرناک‌ترین نوع شهوات

48/48. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« مَا(لیس)لِإِبْلِیسَ جُنْدٌ أَعْظَمُ(أشدّ) مِنَ النِّسَاءِ وَ الْغَضَبِ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«لشکری قویتر از وسوسه زن، و خشم و غضب، برای شیطان وجود ندارد».

49/49. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« مَنْ سَلُمَ مِنْ اُمَّتِی مِنْ أَرْبَعِ خِصَالٍ فَلَهُ الْجَنَّةُ: مِنَ الدُّخُولِ فِی الدُّنْیَا، وَ اتِّبَاعِ الْهَوَی، وَ شَهْوَةِ الْبَطْنِ، وَشَهْوَةِ الْفَرْجِ. وَ مَنْ سَلُمَ مِنْ نِسَاءِاُمَّتِی مِنْ أَرْبَعِ خِصَالٍ فَلَهُ الْجَنَّةُ:إِذَا حَفِظَتْ مَا بَیْنَ رِجْلَیْهِ، وَ أَطَاعَتْ زَوْجَهَا، وَ صَلَّتْ خَمْسَهَا، وَ صَامَتْ شَهْرَهَا».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«همانااز امّت من کسانی که از چهار خصلت به دور باشند بهشت از برای آنان خواهد بود: چسبیدن به دنیا، و تبعیّت از هوی و هوس، و شهوت شکم، و شهوت جنسی. و هر که از زنان امّت من از چهار خصلت سالم بماند بهشت برای او خواهد بود: زنانی که دامن خود را حفظ و پاک نگهدارند، و از همسران خود اطاعت نمایند، و نمازهای پنجگانه خود را اقامه نمایند، و روزه ماه رمضان را بجای آورند».

50/50. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«احْفَظْ بَطْنَکَ وَ فَرْجَکَ فَفِیهِمَا فِتْنَتُکَ».⁽³⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« شکمت و دامنت را از حرام حفاظت نما؛ چراکه در آن دو، وسیله امتحانت و یا انحرافت نهفته است».

51/51. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«مَاتُرِکَ بَعْدِی فِتْنَةٌ أَضَرَّ عَلَی الرِّجَالِ مِنَ النِّسَاءِ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« پس از من هیچ فتنه‌ای برای مردان امّتم خطرناکتر از وسوسه زنان وجود ندارد».

52/52. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«اطَّلَعْتُ فِی الْجَنَّةِ، فَرَأَیْتُ أَکْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَ وَ اطَّلَعْتُ فِی‌النَّارِ فَرَأَیْتُ أَکْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« نگاه کردم به بهشت و دیدم اکثر اهل بهشت از طایفه فقراء هستند، و نگاه کردم به جهنّم و دیدم اکثر اهل آن از زنان هستند(و در برخی روایات دیگر آمده که اکثریّت این زنان جهنّمی، کسانی هستند که حجاب و عفّت خود را در دنیا رعایت نمی‌نمودند)».

«حجاب و عفّت » از مهمترین خصوصیات یک همسر مناسب

53/53. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«إِنَّ خَیْرَ نِسَائِکُمُ: الْوَلُودُ، الْوَدُودُ، الْعَفِیفَةُ، الْعَزِیزَةُ فِی أَهْلِهَا ،الذَّلِیلَةُ مَعَ بَعْلِهَا، الْمُتَبَرِّجَةُ مَعَ زَوْجِهَا، الْحَصَانُ عَلَی غَیْرِهِ ،الَّتِی تَسْمَعُ قَوْلَهُ،وَ تُطِیعُ أَمْرَهُ، وَ إِذَا خَلَا بِهَا بَذَلَتْ لَهُ مَا یُرِیدُ مِنْهَا، وَ لَمْ تَبَذَّلْ کَتَبَذُّلِ الرَّجُلِ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«بهترین زنان شما کسانی هستند که بچّه‌زا، با شوهران خود مهربان، و با حجاب و پوشیده باشند و در بین طائفه خودشان با عزّت ولی در مواجهه با شوهران خود متواضع و نرمخو

باشند، و برای شوهران خودشان خود را آرایش و زینت نمایند و در میان نامحرمان (و یا در جامعه) عفیف باشند، از شوهران خود اطاعت نموده و هرگاه با همسران خود خلوت می‌کنند خود را کاملاً در اختیار آنان قرار دهند».

54/54. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« خَیْرُ نِسَائِکُمُ الْعَفِیفَةُ الْغَلِمَةُ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« بهترین زنان و همسران شما کسانی هستند که هم عفیف (و پاکدامن)باشند و هم شهوتناک (یعنی عفیف در اجتماع و در بین نامحرمان و شهوتناک برای شوهران خود)».

55/55. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِشِرَارِ نِسَائِکُمْ: الذَّلِیلَةُ فِی أَهْلِهَا ،الْعَزِیزَةُ مَعَ بَعْلِهَا ،الْعَقِیمُ ،الْحَقُودُ ،الَّتِی لَا تَوَرَّعُ مِنْ قَبِیحٍ الْمُتَبَرِّجَةُ إِذَا غَابَ عَنْهَا بَعْلُهَا ،الْحَصَانُ مَعَهُ إِذَا حَضَرَ ،لَا تَسْمَعُ قَوْلَهُ، وَ لَا تُطِیعُ أَمْرَهُ، وَ إِذَا خَلَا بِهَا بَعْلُهَا تَمَنَّعَتْ مِنْهُ کَمَا تَمَنَّعُ الصَّعْبَةُ عَنْ رُکُوبِهَا ،لَا تَقْبَلُ مِنْهُ عُذْراً وَ لَا تَغْفِرُ لَهُ ذَنْباً».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«آیا خبر بدهم شما را به بدترین زنانتان:آنان که در میان خویشاوندان و طائفه خودشان عزّتی ندارند ولی برای شوهران خود عزّت و غرور نشان می‌دهند ونازا و عقیم هستند و دارای کینه و حسادتند و در نبود شوهرشان از زینت و آرایش برای دیگران پرهیز نمی‌کنند ولی در حضور شوهر خود بی زینت و پاکی نشان می‌دهند، از شوهران خود حرف شنوی ندارند و اطاعت نمی‌کنند و آنگاه که با شوهر خود خلوت می‌کنند از بهره‌مندی شوهر

نسبت به لذائذ جنسی از خود امتناع می‌ورزند، مانند امتناع حیوان چموشی از سوار شدن بر او؛ عذر شوهر را قبول نمی‌کنند و از خطاهای احتمالی او نمی‌گذرند».

56/56. سئل الباقر علیه‌السلام عن الخبیثة، یتزوّجها الرجل، قال:« لاَ».⁽¹⁾

از امام باقر علیه‌السلام سؤال شد: آیا با یک زن خبیث و بی تقوا ازدواج بکنم؟ فرمود:«نه».

57/57. عن الباقر علیه‌السلام :« خَیْرُ النِّسَاءِ مَنِ الَّتِی إِذَا دَخَلَتْ مَعَ زَوْجِهَا فَخَلَعَتِ الدِّرْعَ خَلَعَتْ مَعَهُ الْحَیَاءَ، وَ إِذَا لَبِسَتِ الدِّرْعَ لَبِسَتْ مَعَهُ الْحَیَاءَ».⁽²⁾

امام باقر علیه‌السلام فرمود:«بهترین زنان شماکسانی هستند که هنگامی که بر شوهران خود داخل می‌شوند و لباس را از بدن خارج می‌کنند حیاء را هم در برابر شوهر خود کنار بگذارند و هنگامی که لباس را بر تن کردند لباس حیاء را هم به همراه آن بر تن نمایند».

پاکدامنی مهمترین فضیلت حضرت زهراء علیهاالسلام

58/58. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«إِنَّ فَاطِمَةَ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا ؛ فَحَرَّمَ اللّهُ ذُرِّیَّتَهَا عَلَی النّارِ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«همانا دامن فاطمه علیهاالسلام از هر گونه آلودگی

پاک و مطهّراست و خداوند آتش جهنّم را بر فرزندان آن حضرت حرام نموده است».

ازاسماء و القاب حضرت زهراء علیهاالسلام متناسب با موضوع حجاب و عفّت

59/59. طاهرة: پاک و پاکیزه.

مطهّرة: پاک و پاکیزه.

حِصان: مصون از خطا وآلودگی.

معصومة: مصون از خطا وآلودگی.

عفیفة: با عفّت و پاکدامن.

محجَّبة: با حجاب و پوشش.

المحصَّنة:⁽¹⁾پاکدامن.

«حجاب و عفّت» مهمترین فضیلت یک زن مسلمان

60/60. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«إِذَا صَلَّتِ الْمَرْأَةُ خَمْسَهَا، وَصَامَتْ شَهْرَهَا، وَ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا، وَ أَطَاعَتْ بَعْلَهَا، فَلْتَدْخُلْ مِنْ أَیِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ شَاءَتْ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«اگر زن تنها نمازهای پنجگانه خود را اقامه نماید و روزه ماه رمضان را بگیرد و دامن خود را از هرگونه آلودگی پاک نگه دارد و از شوهرش اطاعت نماید به او خطاب می‌شود از هر دری از درهای بهشت که خواستی وارد بهشت شو».

61/61. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«کُنّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فَقَالَ:

أَخْبِرُونِی: أَیُّ شَیْءٍ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ؟ فَعَیینَا بِذلِکَ کُلُّنَا حَتّی تَفَرَّقَنَا، فَرَجَعْتُ إِلی فَاطِمَةَ علیهاالسلام ، فَأَخْبَرْتُهَا الَّذِی قَالَ لَنَا رَسُولُ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،وَ لَیْسَ أَحَدٌ مِنّا عَلِمَهُ وَ لاَ عَرِفَهُ؛ فَقَالَْت: وَ لکِنِّی أَعْرِفُهُ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ: أَنْ لاَ یَرَیْنَ‌الرِّجَالَ وَ لاَ یَرَاهُنَّ الرِّجَالُ.

فَرَجَعْتُ إِلی رَسُولِ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، فَقُلْتُ: یَا رَسُولِ اللّهِ، سَأَلْتَنَا: أَیُّ شَیْءٍ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ، وَ خَیْرٌ لَهُنَّ أَنْ لاَ یَرَیْنَ‌الرِّجَالَ وَ لاَ یَرَاهُنَّ الرِّجَالُ.

قَالَ: مَنْ أَخْبَرَکَ، فَلَمْ تَعْلَمْهُ وَ أَنْتَ عِنْدَی فَاطِمَةَ؟! فَأَعْجَبَ ذلِکَ رَسُولَ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وَ قَالَ: إِنَّ فَاطِمَةَ بِضْعَةٌ مِنِّی».⁽¹⁾

امام علی علیه‌السلام فرمود:« روزی ما گروهی نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نشسته بودیم. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: به من خبر دهید بهترین چیز برای زنان چیست؟ همه ما ماندیم که چگونه سؤال پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله را پاسخ دهیم تا اینکه از محضر آن حضرت پراکنده شدیم.

من به سوی فاطمه علیهاالسلام رفتم و سؤال پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله را برای آن حضرت بازگو نمودم و گفتم که همه ما در برابر سوال پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نتوانستیم جواب دهیم.

حضرت فاطمه علیهاالسلام فرمود: من جواب این سؤال را می‌دانم و آن اینکه: بهترین چیز برای زنان این است که تا می‌توانند نه آنهامرد نامحرمی را ببینند و نه مردان نامحرم آنان را.

پس من به سوی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله برگشتم و سؤال آن حضرت را مطرح نموده و به آن جواب دادم که: همانا بهترین چیز برای زنان این است که تا می‌توانند نه آنهامرد نامحرمی را ببینند و نه مردان نامحرم آنان را.

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: قبلاً که تو نزد من بودی جواب آن را نمی‌دانستی آیا دخترم فاطمه به تو خبر داده است؟!

حضرت شگفت زده شد و فرمود: به درستی که فاطمه پاره تن من است».

62/62. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«...الْحَیَاءُ حَسَنٌ لکِنَّهُ فِی (و هو مِن) النِّسَاءأَحْسَنُ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« همانا داشتن شرم و حیاء برای هر کسی نیکو است ولی این شرم و حیاء برای زنان نیکوتر و زیباتر است».

فصل دوّم 2 فلسفه‌های حجاب و عفّت در آیات و روایات

دفع فساد از جوامع

دفع فساد از جوامع

63/1. عن الرضا علیه‌السلام :«000 وَ حَرَّمَ الزِّنَا لِمَا فِیهِ مِنَ الْفَسَادِ: مِنْ قَتْلِ الاْءَنْفُسِ، وَ ذَهَابِ الاْءَنْسَابِ، وَ تَرْکِ التَّرْبِیَةِ لِلاْءَطْفَالِ، وَ فَسَادِ الْمَوَارِیثِ، وَ مَا أَشْبَهَ ذَلِکَ مِنْ وُجُوهِ الْفَسَادِ000».⁽¹⁾

حضرت امام رضا علیه‌السلام فرمود:«...و همانا خداوند متعال زنا را حرام کرد بخاطر مفسده‌هایی که شیوع این عمل در جامعه به دنبال دارد، از قبیل:(افزایش) قتل و کشتار، از بین رفتن نسبتها(و ماهیّات افراد)، رها شدن تربیت فرزندان،از بین رفتن ارث و میراث، و فسادهایی از این قبیل».

64/2. عن الباقر علیه‌السلام :«اسْتَقْبَلَ شَابٌّ مِنَ الْأَنْصَارِ امْرَأَةً بِالْمَدِینَةِ - وَ کَانَ النِّسَاءُ یَتَقَنَّعْنَ خَلْفَ آذَانِهِنَّ - فَنَظَرَ إِلَیْهَا وَ هِیَ مُقْبِلَةٌ، فَلَمَّا جَازَتْ نَظَرَ إِلَیْهَا وَ دَخَلَ فِی زُقَاقٍ قَدْ سَمَّاهُ بِبَنِی فُلَانٍ، فَجَعَلَ یَنْظُرُ خَلْفَهَا وَ اعْتَرَضَ وَجْهَهُ عَظْمٌ فِی الْحَائِطِ أَوْ زُجَاجَةٌ، فَشَقَّ وَجْهَهُ، فَلَمَّا مَضَتِ الْمَرْأَةُ نَظَرَ فَإِذَا الدِّمَاءُ تَسِیلُ عَلَی صَدْرِهِ وَ ثَوْبِهِ، فَقَالَ: وَ اللَّهِ لآَتِیَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وَ لَأُخْبِرَنَّهُ».

قَالَ:« فَأَتَاهُ، فَلَمَّا رَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله قَالَ لَهُ: مَا هَذَا؟ فَأَخْبَرَهُ، فَهَبَطَ جَبْرَئِیلُ علیه‌السلام بِهَذِهِ الْآیَةِ: قُلْ لِلْمُوءْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِکَ أَزْکی لَهُمْ إِنَّ اللّهَ خَبِیرٌ بِمایَصْنَعُونَ».⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« روزی جوانی از انصار با زنی از مدینه مواجه شد،زنان در آن زمان مقنعه‌های خود را از پشت گوشهای خود می‌انداختند، وقتی به آن زن نگاه کرد در حالیکه از روبرو می‌آمد دید که وارد کوچه‌ای شد به اسم «بنی...».

پس آن جوان پشت سر او راه افتاد و به او نگاه می‌کرد، ناگهان (در صورتی که از خود غافل بود) صورتش به استخوان و یا شیشه‌ای که در دیواری بود برخورد کرد و صورتش شکافته شد، وقتی آن زن ردّ شد، نگاه کرد و دید که خون بر سینه و لباسش سرازیر است، با خود گفت: به خدا سوگند، پیش رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله رفته و ماجرا را به او خواهم گفت!

پس نزد رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله آمد،وقتی رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله او را در آن وضع مشاهده کرد، فرمود: این چه وضعی است؟ پس ماجرا را برای وی شرح داد.

آنگاه حضرت جبرئیل علیه‌السلام نازل شده و این آیه را آورد: ای پیغمبر ما به مؤمنین بگو تا چشمهای خود را را از نامحرمان فرو بندند و دامنهای خود را پاک نگهدارند، این کار برای آنها موجب پاکی است و همانا خداوند متعال بر همه کارهایی که بندگان می‌کنند آگاه است».

بی حجابی و بی عفّتی زنان موجب آلودگی قلوب و دوری از خداوند

65/3. قرآن کریم:«... وَ إِذا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتاعاً فَسْئَلُوهُنَّ مِنْ وَراءِ حِجابٍ ذلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ»الآیة.⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:«... و هر گاه که از زنان پیغمبر (و در کلّ: زنان نامحرم) چیزی را می‌خواهید، از پشت پرده بخواهید، این کار موجب پاکی قلوب شما و آن زنان (از شهوات و هوسها) است». آیه شریفه ادامه دارد.

کاهش ازدواجهای ناموفّق

66/4. قرآن کریم:«الْخَبِیثاتُ لِلْخَبِیثِینَ وَ الْخَبِیثُونَ لِلْخَبِیثاتِ وَ الطَّیِّباتُ لِلطَّیِّبِینَ وَ الطَّیِّبُونَ لِلطَّیِّباتِ أُولئِکَ مُبَرَّوءُنَ مِمّا یَقُولُونَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ».⁽²⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« زنان خبیثه (و بد دامن) برای مردان خبیث و مردان خبیث برای زنان خبیثه خلق شده‌اند، و (برعکس) زنان پاک برای مردان پاک و مردان پاک برای زنان پاک، آفریده شده‌اند، و آنها (یعنی مردان و زنان پاک) از آنچه پشت سر آنها گفته می‌شود به دورند و برای آنها آمرزش و روزی کریمی در نظر است».

امنیّت ناموسی در جامعه

67/5. قرآن کریم:«یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُوءْمِنِینَ

یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنی أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُوءْذَیْنَ وَ کانَ اللّهُ غَفُوراً رَحِیماً».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« ای پیغمبر، به زنان و دخترانت و زنان مؤمنین بگو تا چادرهای خود را بپوشند (و یا برخی از علماء گفته‌اند: یعنی چادرهای خود را علاوه بر آنکه سر کنند، گوشه‌های آن را در صورت نزدیک هم آورند) این کار بهتر است برای آنان تا آنکه (اهل عصمت و تقوا)شناخته شوند و مورد آزار و اذیّت (مردان مزاحم و هوسران) قرار نگیرند، و همانا خداوند متعال بخشنده و مهربان است».

تأثیر بی حجابی و بی عفّتی مادران در شخصیّت فرزندان

68/6. قرآن کریم:«یا أُخْتَ هارُونَ ما کانَ أَبُوکِ امْرَأَ سَوْءٍ وَ ما کانَتْ أُمُّکِ بَغِیًّا».⁽²⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« (در ماجرای حضرت مریم علیهاالسلام که آن حضرت بدون آنکه ازدواج کند به قدرت الهی حامله شد، وقتی پس از وضع حمل خود به شهر بازگشت، مردم شهر خطاب به وی چنین می‌گفتند:) ای خواهر هارون، تو که پدرت آدم بدی نبود و تو که مادرت زن بد دامن و آلوده‌ای نبود؟!»

69/7. قالت المعتزلة یوماً فی مجلس الرضا علیه‌السلام :إنّ أعظم الکبائر القتل؛ لقوله تعالی:« وَ مَنْ یَقْتُلْ مُوءْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاوءُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِیها» الآیة، و قال

الرضا علیه‌السلام : «أَعْظَمُ مِنَ الْقَتْلِ إِثْماً وَ أَقْبَحَ مِنْهُ بَلآءً الزِّنَا؛ لاِءَنَّ الْقَاتِلَ لَمْ یُفْسِدْ بِضَرْبِ الْمَقْتُولِ غَیْرَهُ وَ لاَ بَعْدَهُ فَسَادًا، وَ الزَّانِی قَدْ أَفْسَدَ النَّسْلَ إِلی یَوْمِ‌الْقِیَامَةِ وَ أَحَلَّ الْمَحَارِمَ».

فَلَمْ یَبْقَ فِی الْمَجْلِسِ فَقِیهٌ إِلاَّ قَبَّلَ یَدَهُ وَ أَقَرَّ بِمَا قَالَهُ.⁽¹⁾

روزی برخی از معتزله در مجلس امام رضا علیه‌السلام گفتند: بزرگترین گناهان قتل است بخاطر آنکه خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« هر که مؤمنی را از روی عمد بکشد برای ابد در جهنّم خواهد بود» ادامه آیه.

امام رضا علیه‌السلام فرمود:« امّا بزرگتر از گناه قتل و زشتتر از آن از نظر به دنبال داشتن آفات و بلایا، گناه زنا است؛ چرا که قاتل با کشتن مقتول بجز او به کس دیگری آسیب و یا فسادی نمی‌رساند، ولی زناکار یک نسلی را بکلّی تا روز قیامت فاسد می‌کند و محرّمات الهی را برای نسل خودش و دیگران بکلّی حلال می‌سازد».

راوی می‌گوید: همه حضّار مجلس پس از شنیدن این حرف، دست امام رضا علیه‌السلام را بوسیدند و حرف او را پذیرفتند.

70/8. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«یَا عَلِیُّ، لاَ یُبْغِضُکُمْ إِلاَّ ثَلاَثَةٌ: وَلَدُ زِنَا، وَ مُنَافِقُ، وَ مَنْ حَمَلَتْ بِهِ اُمُّهُ وَ هِیَ حَائِضٌ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« ای علی، همانا کسی شما اهل بیت را دشمن نمی‌دارد مگر سه طایفه:بچّه‌هایی که از راههای نامشروع به

دنیا آمده‌اند، و منافقین، و کسانی که نطفه آنها در رحم مادرشان در حالی منعقد شده که مادرشان در حال حیض بوده است».

71/9. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله (علی علیه‌السلام ):«وَ تَوَقُّوا عَلی أَوْلاَدِکُمْ لَبَنَ الْبَغْیِ مِنَ النِّسَاءِ(البغیّة) وَ الْمَجْنُونَةِ ؛ فَإِنَّ اللَّبَنَ یُعْدِی».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله (و همچنین از حضرت علی صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نقل شده که) فرمود:« مراقب باشید بچّه هایتان را زنان بد دامن و زنان دیوانه شیر ندهند، چرا که شیر مادر (در شخصیّت فرزندان) تأثیر مستقیم می‌گذارد».

72/10. عن الصادق علیه‌السلام :«إِنَّ اللّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ الْجَنَّةَ طَاهِرَةً مُطَهَّرَةً فَلاَ یَدْخُلُهَا إِلاَّ مَنْ طَابَتْ وِلاَدَتُهُ».

و قال:« طُوبی لِمَنْ کَانَتْ اُمُّهُ عَفِیفَةٌ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا خداوند متعال بهشت را پاک و مطهّر آفرید و جز آنهایی که پاک از مادر متولّد شوند کسی وارد آن نخواهد شد».

آنگاه فرمود:« خوشا به حال کسی که مادرش پاکدامن و عفیف باشد».

73/11. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« یَا عَلِیُّ، لاَ یُحِبُّکَ إِلاّ مَنْ طَابَتْ وِلاَدَتُهُ وَ لاَ یُبْغِضُکَ إِلاّ مَنْ خَبُثَتْ وِلاَدَتُهُ وَ لاَ یُوَالِیکَ إِلاّ مُوءْمِنٌ وَ لاَ یُعَادِیکَ إِلاّ کَافِرٌ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« ای علی، همانا کسی تو را دوست نمی‌دارد مگر آنکه ولادتش پاک باشد، و کسی تو را دشمن نمی‌دارد مگر آنکه ولادتش ناپاک باشد، و جز مؤمنین تو را دوست نخواهند داشت و جز کافرین تو را دشمن نخواهند داشت».

74/12. عن الصادق علیه‌السلام :« عَلَامَاتُ وَلَدِ الزِّنَا ثَلَاثٌ: سُوءُ الْمَحْضَرِ، وَ الْحَنِینُ إِلَی الزِّنَا، وَ بُغْضُنَا أَهْلَ الْبَیْتِ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« نشانه‌های زنازاده سه چیز است: بدنشینی، شوق به زنا، و دشمنی با اهل بیت پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ».

75/13. عن الصادق علیه‌السلام :« مَنْ وَجَدَ بَرْدَ حُبِّنَا عَلَی قَلْبِهِ فَلْیُکْثِرِ الدُّعَاءَ لِأُمِّهِ؛ فَإِنَّهَا لَمْ تَخُنْ أَبَاهُ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« هر که خنکی و حرارت محبّت ما را در قلب خود درک نمود برای مادر خود زیاد دعا کند، چرا که آن مادر به پدر آن بچّه، هیچ خیانتی ننموده است».

76/14. عن الباقر علیه‌السلام :«لَبَنُ الْیَهُودِیَّةِ وَ النَّصْرَانِیَّةِ وَ الْمَجُوسِیَّةِ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ وَلَدِ الزِّنَی».⁽³⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« همانا شیر زنان یهودی و نصرانی و مجوسی در نظر من از شیر زنان زناکار بهتر است».

77/15. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«تَخَیَّرُوا لِلرَّضَاعِ کَمَا تَخَیَّرُونَ لِلنِّکَاحِ ؛ فَإِنَّ الرَّضَاعَ یُغَیِّرُ الطِّبَاعَ».⁽¹⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« برای شیر دادن فرزندان خود بهترین (و پاکدامنترین) زنان را برگزینید، همانگونه که موقع ازدواج بهترین آنها را بر می‌گزینید، چرا که شیر، روحیّه و شخصیّت فرزندان را تغییر می‌دهد».

فصل سوّم 3 سنّ شرعی لازم برای زنان و مردان جهت رعایت مسائل حجاب و عفّت

سن لازم‌برای زن جهت رعایت مسائل حجاب و عفّت

سن لازم‌برای زن جهت رعایت مسائل حجاب و عفّت

78/1. الصادق علیه‌السلام :« حَدُّ بُلُوغِ الْمَرْأَةِ تِسْعُ سِنِینَ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:«سنّ بلوغ (و تکلیف)زن‌نُه‌سال است».

سنّی که ، وقتی دختر به آن سنّ رسید برخی مسائل رعایت شوند

79/2. سأل‌الصادق علیه‌السلام أحد من أصحابه عن جویریة لیس بینی و بینها محرم تغشانی، فأحملها، فاُقبِّلها؟ فقال: «إِذَا أَتَی عَلَیْهَا سِتُّ سِنِینَ فَلَا تَضَعْهَا عَلَی حَجْرِکَ».⁽²⁾

یکی از اصحاب امام صادق علیه‌السلام از وی سؤال کرد: دختر کوچکی هست که برایم محرم نیست، وقتی نزدم می‌آید او را بغل می‌کنم و می بوسم؟ حضرت در جواب فرمود:« هر گاه شش ساله شد او را بر روی دامنت قرار نده».

80/3. عن الصادق علیه‌السلام :«إِذَا بَلَغَتِ الْجَارِیَةُ الْحُرَّةُ سِتَّ سِنِینَ فَلَا یَنْبَغِی لَکَ أَنْ تُقَبِّلَهَا».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« هر گاه دختر آزاد (یعنی غیر کنیز) به شش سالگی رسید جایز نیست نامحرم او را ببوسد».

81/4. انَّ بعض بنی هاشم دعا الرضا علیه‌السلام مع جماعة من أهله فأتی بصبیّة له، فأدناها أهلُ المجلس جمیعاً إلیهم، فلمّا دنتْ منه سأل عن سنِّها؛ فقیل: خمسٌ، فنحَّاها عنه .⁽¹⁾

نقل است که بعضی از بنی هاشم امام رضا علیه‌السلام را به همراه جماعتی به مجلسی دعوت کردند، یکی از اصحاب به همراه خودش دختر کوچکی را هم به مجلس آورد و اهل مجلس همگی او را به خود نزدیک کردند (و نوازش نمودند)، وقتی نزدیک امام رضا علیه‌السلام شد، امام پرسید:« سنّ این بچّه چقدر است؟» گفتند: پنج سال،امام او را از خودش دور نمود.

82/5. عن الصادق علیه‌السلام :«إِذَا بَلَغَتِ الْجَارِیَةُ سِتَّ سِنِینَ فَلَا یُقَبِّلْهَا الْغُلَامُ، وَ الْغُلَامُ لَا یُقَبِّلِ الْمَرْأَةَ إِذَا جَازَ سَبْعَ سِنِینَ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« وقتی دختر شش ساله شد نامحرم نباید او را ببوسد، و پسر هم وقتی هفت ساله شد نباید زن نامحرمی را ببوسد».

83/6. کان أبو الحسن الماضی علیه‌السلام عند محمّد بن إبراهیم والی مکَّة - و هو زوج فاطمة بنت‌أبی عبد اللَّه علیه‌السلام - و کانتْ لمحمّد بن إبراهیم بنت یلبسها الثیاب و تجی‌ء إلی الرجل، فیأخذها و یضمُّها إلیه، فلمّا تناهت إلی أبی الحسن علیه‌السلام أمسکها بیدیه ممدودتین، و قال:«إِذَا أَتَتْ عَلَی الْجَارِیَةِ سِتُّ سِنِینَ لَمْ یَجُزْ أَنْ یُقَبِّلَهَا رَجُلٌ لَیْسَتْ هِیَ بِمَحْرَمٍ لَهُ وَ لَا یَضُمَّهَا إِلَیْهِ».⁽³⁾

نقل است که روزی امام کاظم علیه‌السلام در نزد محّمد بن ابراهیم (والی مکّه، وداماد امام صادق علیه‌السلام ) بود، محمّد بن ابراهیم دختری در خانه داشت که لباسهایش را پوشید و نزد میهمانان آمد، پدرش او را گرفت و بغل نمود، وقتی نزد امام کاظم علیه‌السلام آمد، امام او را گرفت و روبروی خودش با دو دست نگه داشت و فرمود:« هر گاه دختر شش ساله شد جایز نیست مرد نامحرم او را ببوسد و یا بغل کند».

سن لازم برای مردان نامحرم در رعایت مسائل حجاب و عفّت

84/7. عن الرضا علیه‌السلام :«لَا تُغَطِّی الْمَرْأَةُ رَأْسَهَا مِنَ الْغُلَامِ حَتَّی یَبْلُغَ الْغُلَامُ».⁽¹⁾

حضرت امام رضا علیه‌السلام فرمود:« تا پسر به سنّ بلوغ نرسیده، پوشاندن موی سر برای زنان نامحرم از آنان واجب نیست».

سنّی‌که درآن سن باید رختخواب دختروپسرراازهم‌جداکرد!

85/8. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «الصَّبِیُّ وَ الصَّبِیُّ، وَ الصَّبِیُّ وَ الصَّبِیَّةُ، وَ الصَّبِیَّةُ وَ الصَّبِیَّة، یُفَرَّقُ بَیْنَهُمْ فِی الْمَضَاجِعِ لِعَشْرِ سِنِینَ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« پسر از پسر، و پسر از دختر، و دختر از دختر، وقتی به ده سالگی رسیدند حتماً باید خوابگاه و رختخواب آنان از هم جدا شوند».

فصل چهارم 4 محارم زن و مسائل مربوط به آن

86/1. قرآن کریم:«وَ قُلْ لِلْمُوءْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِی إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِی أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ أَوِ التّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلی عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفِینَ مِنْ زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَی اللّهِ جَمِیعاً أَیُّهَا الْمُوءْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و به زنان مؤمن بگو چشمهای خود را (از نامحرمان) فرو بندند و دامنهای خود را از گناه حفظ کنند، و زینتهای خود را آشکار نکنند مگر آن زینتهایی که ظاهرند (و اسلام آنها را مجاز دانسته)، و روسریهای خود را بر گردنهای خود بیندازند، و زینتهای خود را بپوشانند مگر از:

شوهران خودشان.

یا پدران خودشان.

یا پدران شوهرشان.

یا فرزندان خود.

یا فرزندان شوهر خود از زنان دیگر.

یا برادران خود.

یا پسران برادران خود.

یا پسران خواهران خود.

یا زنان مؤمن و مسلمان.

یا کنیزان خود. یا مردانی که میل جنسی ندارند مثل دیوانگان.

یا بچّه‌های کوچکی که شهوت جنسی آنان بیدار نشده است.

و پاهای خود را بر زمین نکوبند تا زینتهای آنان (مثل خلخال) آشکار نشوند. و همگی بسوی خداوند توبه کنید ای مؤمنان، که شاید رستگار شوید».⁽¹⁾

فصل پنجم 5 حدود پوشش سر و بدن برای زن

لزوم پوشش تمام سر و بدن بجز صورت و دستها

لزوم پوشش تمام سر و بدن بجز صورت و دستها

87/1. قرآن کریم: «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُوءْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنی أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُوءْذَیْنَ وَ کانَ اللّهُ غَفُوراً رَحِیماً».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« ای پیغمبر، به زنان و دخترانت و زنان مؤمنین بگو تا چادرهای خود را بپوشند (و یا برخی از علماء گفته‌اند: یعنی چادرهای خود را علاوه بر آنکه سر کنند، گوشه‌های آن را در صورت نزدیک هم آورند) این کار بهتر است برای آنان تا آنکه (اهل عصمت و تقوا)شناخته شوند و مورد آزار و اذیّت (مردان مزاحم و هوسران) قرار نگیرند، و همانا خداوند متعال بخشنده و مهربان است».

88/2. سئل الصادق علیه‌السلام عمّا تظهر المرأة من زینتها، فقال: «الْوَجْهُ وَ الْکَفَّیْنِ».⁽²⁾

از محضر امام صادق علیه‌السلام سؤال شد از زینتهایی که زن می‌تواند آنها را در پیش نامحرمان آشکار کند، حضرت فرمود:« تنها (قرص) صورت و دستهای زن (از مچ به پایین)».

89/3. سئل الصادق علیه‌السلام عن الذراعین من المرأة: أ هما من الزینة الّتی قال اللّه تبارک و تعالی: «وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلّا لِبُعُولَتِهِنَّ؟» قال: «نَعَمْ، وَ مَا دُونَ الْخِمَارِ مِنَ الزِّینَةِ وَ مَا دُونَ السِّوَارَیْنِ».⁽¹⁾

از محضر امام صادق علیه‌السلام سؤال شد: آیا بازوهای زن هم جزء زینتهای ممنوع محسوب می‌گردد که خداوند تبارک و تعالی در قرآن کریم فرموده است: زنان نباید آنها را آشکار بکنند؟ حضرت فرمود:«از صورت زن غیر از آن مقداری را که مقنعه می‌پوشاند بقیّه (اگر دیده شود) زینت ممنوع است، و از دستان او بالاتر از مچ زینت است».

90/4. سئل الصادق علیه‌السلام عن الرجل ما یصلح له أن ینظر إلیه من المرأة الّتی لا تحلّ له؟ قال: «الْوَجْهَ وَ الْکَفُّ وَ مَوْضِعُ السَّوَارِ».⁽²⁾

از محضر امام صادق علیه‌السلام سؤال شد:مرد به چه قسمتهایی از بدن زن (نامحرم) می‌تواند(بدون قصد شهوت) نگاه کند؟ فرمود:«صورت و دستها (از مچ به پایین) و مقداری از مچ دستها که محلّ النگوست».

91/5. قیل لموسی بن جعفر علیه‌السلام :المرأة‌لیس لها إلاّ مِلحفةٌ واحدةٌ، کیف تصلی؟ قال: « تَلْتَفُّ فِیهَا وَ تُغَطِّی رَأْسَهَا وَ تُصَلِّی، فَإِنْ خَرَجَتْ رِجْلَیْهَا وَ لَیْسَ تَقْدِرُ عَلَی غَیْرِ ذَلِکَ فَلَا بَأْسَ». ⁽³⁾

از محضر امام موسی بن جعفر علیه‌السلام سؤال شد: زنی که بغیر از یک چادر، لباس دیگری در دست ندارد چگونه نماز بخواند؟ حضرت فرمود:«خود را در آن بپیچد، و سرش را هم با آن بپوشاند، و نمازش را بخواند، اگر پاهایش بیرون ماند در صورتی که دیگر هیچ لباس دیگری

در دست نداشته باشد نمازش اشکالی ندارد».

92/6. قرآن کریم: «وَ الْقَواعِدُ مِنَ النِّساءِ اللاّتِی لا یَرْجُونَ نِکاحاً فَلَیْسَ عَلَیْهِنَّ جُناحٌ أَنْ یَضَعْنَ ثِیابَهُنَّ غَیْرَ مُتَبَرِّجاتٍ بِزِینَةٍ وَ أَنْ یَسْتَعْفِفْنَ خَیْرٌ لَهُنَّ وَ اللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و بر زنان بسیار پیر و از کار افتاده که در آنها دیگر کسی طمع نکاح نمی‌کند باکی نیست تا لباسهای روئین خود (مثل چادر) را کنار بگذارند بشرطی که آرایش و زینتی (در صورت و یا لباسهای زیرین خود) نداشته باشند، و البتّه اگر اینها هم عفّت پیشه کنند (و آن را کنار نگذارند) برایشان بهتر است و خداوند شنوا و دانا است».⁽²⁾

93/7. سئل الصادق علیه‌السلام عن «الْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ لَیْسَ عَلَیْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ یَضَعْنَ ثِیَابَهُنَّ»، قال: « تَضَعُ الْجِلْبَابَ وَحْدَهُ».⁽³⁾

از محضر امام صادق علیه‌السلام سؤال شد:منظور از «ثیابهنّ» در آیه شریفه « القواعد من النساء...» چیست؟ حضرت فرمود:« منظور تنها پوشش سرتاسری (و یا در زبان فارسی چادر) است».

لزوم پوشش صورت و دستها در صورت زینت داشتن

94/8.قرآن کریم: «وَ قُلْ لِلْمُوءْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاّ ما ظَهَرَ مِنْهاوَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ...»الی آخر الآیة.⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و به زنان مؤمن بگو چشمهای خود را (از نامحرمان) ببندند و دامنهای خود را از گناه حفظ کنند، و زینتهای خود را آشکار نکنند مگر آن زینتهایی که ظاهرند (و اسلام آنها را مجاز دانسته)، و روسریهای خود را بر گردنهای خود بیندازند، و زینتهای خود را بپوشانند مگر از:

شوهران خودشان یا پدران خودشان یا...»ادامه آیه.

فصل ششم 6 کیفیّت پوشش و شرایط لباس زن

پوشش روسری (و یا مقنعه) و شرایط آن

پوشش روسری (و یا مقنعه) و شرایط آن

95/1. قرآن کریم:«...وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی جُیُوبِهِنَّ».الآیة. ⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و به زنان مؤمن بگو... تا روسریهای خود را بر گردنهای خود بیندازند( و زینتهای خود را بپوشانند)».

96/2. عن الباقر علیه‌السلام :« فَاطِمَةُ سَیِّدَةُ نِسآءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ مَا کَانَ خِمَارُهَا إِلاَّ هکَذَاـ و أومأ بیده إلی وسط عضده - وَ مَا اسْتَثْنی أَحَدًا».⁽²⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« همانا حضرت فاطمه علیهاالسلام ، سرور همه زنان اهل بهشت، مقنعه‌اش تا وسط بازوهای دستش می‌افتاد و کسی از این قاعده مستثنی نیست (یعنی همه زنان مسلمان باید از آن حضرت تبعیّت نمایند)».

97/3. عن الباقر علیه‌السلام : « لَا یَصْلُحُ لِلْجَارِیَةِ - إِذَا حَاضَتْ - إِلَّا أَنْ تَخْتَمِرَ إِلَّا أَنْ لَا تَجِدَهُ».⁽³⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« دختر وقتی عادت حیض (یعنی:

عادت ماهانه‌اش) فرا رسید واجب است که خمار (روسری یا مقنعه) بر سرش کند مگر آنکه در دسترس نداشته باشد (که در این صورت باید موهای سرش را با چادرش خوب بپوشاند)».

اهمیت پوشش سرتاسری (یا چادر در زبان فارسی )

98/4. قرآن کریم: «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُوءْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنی أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُوءْذَیْنَ وَ کانَ اللّهُ غَفُوراً رَحِیماً».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« ای پیغمبر، به زنان و دخترانت و زنان مؤمنین بگو تا چادرهای خود را بپوشند (و یا برخی از علماء گفته‌اند: یعنی چادرهای خود را علاوه بر آنکه سر کنند، گوشه‌های آن را در صورت نزدیک هم آورند) این کار بهتر است برای آنان تا آنکه (اهل عصمت و تقوا)شناخته شوند و مورد آزار و اذیّت (مردان مزاحم و هوسران) قرار نگیرند، و همانا خداوند متعال بخشنده و مهربان است».

99/5. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : « لِلزَّوْجِ مَا تَحْتُ الدِّرْعِ، وَلِلاْءِبْنِ وَالْأَخِ مَا فَوْقُ الدِّرْعِ، وَ لِغَیْرِ ذِی مَحْرَمٍ أَرْبَعَةُ أَثْوَابٍ: دِرْعٌ وَ خِمَارٌ وَ جِلْبَابٌ وَ إِزَارٌ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« قسمتهایی از بدن زن که در پشت پیراهن است تنها شوهرش می‌تواند نگاه کند، و غیر از محدوده یک پیراهن(که برخی از علماء گفته‌اند: درازایش تا زانوهای پا را بپوشاند)

برادران و خواهران می‌توانند از بدن زن را ببینند، و امّا در نزد غیر محارم، حتماً باید چهار لباس داشته باشد: پیراهن، مقنعه(یا روسری)، سرتاسری(یا چادر)، و شلوار».

سیره حضرت زهراء علیهاالسلام در پوشش مقنعه و چادر

100/6. عن الباقر علیه‌السلام : « فَاطِمَةُ سَیِّدَةُ نِسآءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ مَا کَانَ خِمَارُهَا إِلاَّ هکَذَاـ و أومأ بیده إلی وسط عضده - وَ مَا اسْتَثْنی أَحَدًا».⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« همانا حضرت فاطمه علیهاالسلام ، سرور همه زنان اهل بهشت، مقنعه‌اش تا وسط بازوهای دستش می‌افتاد و کسی از این قاعده مستثنی نیست (یعنی همه زنان مسلمان باید از آن حضرت تبعیّت نمایند)».

101/7. و روی أنّه لمّا أجمع أبو بکر و عمر علی منع فاطمة علیهاالسلام فدکًا و بلغها ذلک، لاثت خمارها علی رأسها و اشتملت بجلبابها و...الخبر. ⁽²⁾

روایت شده است: آنگاه که ابوبکر و عمر در مجلسی برای غصب حقّ حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام (یعنی فدک) جمع شدند، خبر به آن حضرت رسید و حضرت مقنعه خود را بر سر انداختند و چادرش را پوشیدند و برای گرفتن حقّ خود به آن مجلس رفتند و...

102/8. قال أبوذرّ الغفاری رحمهم‌الله : دخلتُ علی رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فی مرضه الّذی توفّی فیه، فقال:« یَا أَبَاذَرٍّ، إِیتِنِی بِابْنَتِی فَاطِمَةَ». قال: فقمت و دخلت علیها و قلت: یا سیّدة النّسوان، أجیبیأباک!

قال: فلبستْ جلبابها و خرجتْ حتّی ...الخبر.⁽¹⁾

ابوذر غفاری رحمهم‌الله (از صحابه نزدیک رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ) میگوید: وقتی رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در بستر بیماری (که منجر به رحلت آن جناب شد) به سر می‌بردند، روزی محضر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وارد شدم، به من فرمود:« ای اباذر، از تو می‌خواهم بروی و دخترم فاطمه را نزد من بیاوری!»

ابوذر می‌گوید: بر خواستم و به منزل فاطمه علیهاالسلام وارد شدم و عرض کردم: ای سرور همه بانوان، پدرت را اجابت کن!

آنگاه ابوذر می‌گوید: حضرت چادرش را بر سر کرد، و به سمت منزل پدرش رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله خارج شد و...

103/9. و روی أنّ علیًّا علیه‌السلام استقرض من یهودیّ شعیراً، فاسترهنه شیئاً، فدفع إلیه مُلاءَةَ فاطمةَ علیهاالسلام رَهْناً - و کانت من الصّوف - فأدخلها الیهودیّ إلی دارٍ و وضعها فی بیتٍ، فلمّا کانت اللیلة دخلتْ زوجتُه البیت الّذی فیه المُلاءة بشُغُل، فرأتْ نوراً ساطعاً فی البیت أضاء به کلُّه، فانصرفت إلی زوجها، فأخبرتْهُ بأنّها رأت فی ذلک البیت ضوءاً عظیماً، فتعجب الیهودی زوجها - و قد نسی أنّ فی بیته مُلاءة فاطمة علیهاالسلام - فنهض مسرعاً و دخل البیت، فإذا ضیاء الملاءة ینشر شعاعُها کأنّه یشتعل من بدرٍ منیرٍ یلمع من قریب، فتعجب من ذلک، فأنعم النظر فی موضع الملاءة، فعلم أنّ ذلک النور من ملاءة فاطمة علیهاالسلام ، فخرج الیهودی یعدو إلی أقربائه و زوجته تعدو إلی أقربائها، فاجتمع ثمانون من الیهود، فرأوا ذلک، فأسلموا کلهم. ⁽²⁾

روایت شده است که: روزی حضرت علی علیه‌السلام از یک یهودی

مقداری جو قرض خواست، یهودی از او چیزی را بعنوان رهن (و یا گرو) طلب نمود، حضرت علی علیه‌السلام یکی از چادرهای فاطمه علیهاالسلام را که از پشم بود (و فعلاً از آن استفاده‌ای نمی‌کرد) در پیش آن یهودی به گرو گذاشت.

یهودی آن چادر را به خانه خود برد و در یکی اتاقهای خانه‌اش قرار داد، شب که شد زن آن یهودی بخاطر کاری به آن اتاق داخل شد و با کمال تعجّب نوری را در آن اتاق دید که تمام اتاق را منوّر کرده است.

با عجله به طرف شوهرش دوید و او را از این ماجرا آگاه کرد، یهودی که فراموش کرده بود چادر چه کسی را در منزل خود نهاده است، با حیرت تمام به سمت آن اتاق دوید و با چشمان خود مشاهده کرد که چگونه نور آن چادر مانند ماه تمام، همه اتاق را نورانی کرده است .

آنگاه هر دوی آنها حیران زده به سمت خانه‌های خویشاوندان خود دویدند و آنها را از این ماجرا آگاه ساختند، و بالأخره هشتاد نفر از یهودیان با دیدن این معجزه چادر حضرت فاطمه علیهاالسلام مسلمان شدند. 104/10. عن الصادق علیه‌السلام :« أَدْخَلَ رَسُولُ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فَاطِمَةَ عَلی عَلِیٍّ علیهماالسلام ، وَ سِتْرُهَا عِبَاءَةٌ، وَ فَرْشُهَا إِهَابُ کَبْشٍ، وَ وِسَادَتُهَا اُدْمٍ مَحْشُوَّةٍ بِمَسَدٍ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، (دخترش) فاطمه را به خانه علی علیهماالسلام فرستاد در حالیکه پوشش او چادر، و زیراندازش پوست قوچ، و متکّایش پوست دبّاغی شده پر از لیف بود».

پرهیز از لباسهای نازک و بدن نما

105/11. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «مَنْ أَطَاعَ امْرَأَتَهُ أَکَبَّهُ اللَّهُ عَلَی وَجْهِهِ فِی النَّارِ».قیل: و ماتلک الطاعة؟ قال:« تَطْلُبُ مِنْهُ الذَّهَابَ إِلَی الْحَمَّامَاتِ وَ الْعُرُسَاتِ وَ الْعِیدَاتِ وَ النِّیَاحَاتِ وَ الثِّیَابَ الرِّقَاقَ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«هر که از زنش اطاعت کند خداوند او را با صورت وارد آتش جهنّم خواهد نمود» عرض شد: (یا رسول اللّه) منظور از اطاعت چیست؟فرمود:« اینکه زنش از او بخواهد تا به حمّامها(ی عمومی و مختلط) و عروسیها و جشنها و مجالس آوازه خوانی برود و یا لباس نازک بپوشد (و او هم اجازه بدهد)».

106/12. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : « هَلاَکُ نِسآءِ اُمَّتِی فِی الاْءَحْمَرَیْنِ: الذَّهَبِ وَ الثِّیَابِ الرِّقَاقِ، وَ هَلاَکُ رِجَالِ اُمَّتِی فِیتَرْکِ الْعِلْمَ وَ جَمْعِ الْمَالِ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هلاکت زنان امّت من در دو چیز است: جمع طلا و پوشیدن لباسهای نازک ؛ و هلاکت مردان امّت من در ترک دانش و مال اندوزی است».

107/13. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «إِنَّ الرَّجُلَ لَتُدْخِلَهُ امْرَأَتَهُ النّارَ».فقیل: و کیف تدخله امرأته النار؟ قال:« تَطْلُبُ أَنْ تَذْهَبَ إِلَی الْحَمَّامَاتِ وَ الْعُرُسَاتِ وَ النَّائِحَاتِ وَ الثِّیَابِ الرِّقَاقِ، فَیُجِیبُهَا».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« همانا برخی مردان زنان خود را داخل در آتش جهنّم می‌کنند!» عرض شد: چگونه آنها را داخل در آتش جهنّم

می‌کنند (یا رسول اللّه)؟ فرمود:« اینکه زنش از او بخواهد تا به حمّامها(ی عمومی و مختلط) و عروسیها و جشنها و مجالس آوازه خوانی برود و یا لباس نازک بپوشد (و او هم اجازه بدهد)».

پرهیز از لباسهای تنگ و مشخّص‌کننده حجم بدن

108/14. عن الصادق علیه‌السلام :« فِیمَا أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله مِنَ الْبَیْعَةِ عَلَی النِّسَاءِ أَنْ لَا یَحْتَبِینَ وَ لَا یَقْعُدْنَ مَعَ الرِّجَالِ فِی الْخَلَاءِ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« از جمله عهد و پیمانهایی که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از زنان امّت خود گرفت این است که پوششهای خود را به بدنشان نپیچند و با مردان نامحرم در جای خلوتی ننشینند».

109/15. عن الصادق علیه‌السلام :« لَا یَصْلُحُ لِلْمَرْأَةِ الْمُسْلِمَةِ أَنْ تَلْبَسَ مِنَ الْخُمُرِ وَ الدُّرُوعِ مَا لَا یُوَارِی شَیْئاً».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« جایز نیست زن مسلمان مقنعه (یا روسری) و پیراهنی را بپوشد که بدنش را نپوشاند (و رنگ بدنش را نشان بدهد)».

پرهیز از هر گونه پوششی که شبیه پوشش مردان باشد

110/16. عن الصادق علیه‌السلام :«کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله یَزْجُرُ الرَّجُلَ أَنْ یَتَشَبَّهَ بِالنِّسَاءِ، وَ یَنْهَی الْمَرْأَةَ أَنْ تَتَشَبَّهَ بِالرِّجَالِ فِی لِبَاسِهَا».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نفرت داشت از

اینکه مرد (از لحاظ پوشش و آرایش و رفتار و گفتار و غیره) خود را شبیه زنان کند، و برعکس نهی می‌کرد از اینکه زن خود را در مسأله پوشش شبیه مردان گرداند».

پرهیز از لباسهای زینت دار و جذّاب و تهییج کننده

111/17. قالت أسماء بنت عمیس: دخل رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله یوماً علی عائشة وعندها اختها أسماء و علیها ثیاب سابغة واسعة الأکمة؛ فلمّا نظر إلیها رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله قام، فخرج، فقالت لهاعائشة: تنحّی فقد رأی منک رسول اللّه أمراً کرهه، فتنحّت، فدخل رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، فسألته عائشه :لم؟

قال: فقال:«أَلَمْ تَری إِلی هنَاتِهَا، إِنَّهُ لَیْسَ لِلْمَرْأَةِ الْمُسْلِمَةِ أَنْ یَبْدُوَ مِنْهَا إِلاّ هکَذَا» وأخذ کمّیه، فغطّی بهما ظهر کفّیه حتّی لم یبد من کفّیه إلاّ أصابعه،ثمّ نصب کفّیه علی صدغیه حتّی لم یبد إلاّ وجهه.⁽¹⁾

أسماء بنت عمیس می‌گوید: روزی رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به منزل عایشه (همسرش) آمد در حالیکه خواهرش «اسماء» هم در آنجا بود و لباس وسیع و سینه گشادی پوشیده بود، وقتی رسول خدا به او نگاه کرد برخواست و خارج شد.

عایشه به خواهرش گفت: خودت را بپوشان، همانا از تو چیزی را دید که نمی‌پسندد، پس خودش را پوشاند.

وقتی رسول اللّه برگشت، عایشه از او پرسید: چه شد که بیرون رفتی؟

فرمود:« آیا ندیدی سینه‌اش را، جایز نیست برای زن مسلمان،

جایی از بدنش پیدا باشد مگر این مقدار» آنگاه آستینهای لباسش را گرفت و پشت دستانش را با آنها پوشاند تا جایی که فقط انگشتان دستش پیدا بود، سپس کف دستانش را بر یخ گوشانش گذاشت تا اینکه فقط صورتش پیدا بود.

112/18. عن الصادق علیه‌السلام :« لَا یَنْبَغِی لِلْمَرْأَةِ أَنْ تُجَمِّرَ ثَوْبَهَا إِذَا خَرَجَتْ مِنْ بَیْتِهَا».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« شایسته نیست برای زن مسلمان تا برّاق کند لباسهایش را (ویا خوشبو و یا جذّاب نماید)، آنگاه که از منزل خود بیرون می‌آید».

113/19. قال ابن عبّاس رحمهم‌الله :إنّ رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله لعن المخنّثین من الرجال والمتبرِّجات من النساء، وقال: «أَخْرِجُوهُمْ مِنْ بُیُوتِکُمْ...».⁽²⁾

ابن عبّاس (یکی از اصحاب رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ) می‌گوید: همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله مردانی را که خود را شبیه به زنان می‌کردند و همچنین زنانی را که خود را (در نزد نامحرمان) آرایش می‌کردند لعنت می‌کرد، و می‌فرمود: «این دو دسته را به خانه‌های خود راه ندهید و...».

فصل هفتم 7 عفّت زن در چشم و نگاه

114/1. قرآن کریم:«وَ قُلْ لِلْمُوءْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ» الآیة.⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و به زنان مؤمن بگو چشمهای خود را (از نامحرمان) ببندند و دامنهای خود را از گناه حفظ کنند، و...».

115/2. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «اشْتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَی امْرَأَةٍ ذَاتِ بَعْلٍ مَلَأَتْ عَیْنَهَا مِنْ غَیْرِ زَوْجِهَا أَوْ غَیْرِ ذِی مَحْرَمٍ مِنْهَا؛ فَإِنَّهَا إِنْ فَعَلَتْ ذَلِکَ أَحْبَطَ اللَّهُ - عَزَّ وَ جَلَّ - کُلَّ عَمَلٍ عَمِلَتْهُ، فَإِنْ أَوْطَأَتْ فِرَاشَهُ غَیْرَهُ کَانَ حَقّاً عَلَی اللَّهِ أَنْ یُحْرِقَهَا بِالنَّارِ بَعْدَ أَنْ یُعَذِّبَهَا فِی قَبْرِهَا».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« همانا غضب الهی شدید می‌شود برای زنی که شوهر دارد ولی چشم خود را به مردان دیگر یا نامحرمان دوخته است، پس اگر زنی اینکاره شد، خداوند متعال همه اعمال نیک او را باطل می‌کند، و اگر با مرد دیگری هم بستر شد، حقّ است بر خداوند متعال که او را در آتش جهنّم بسوزاند، پس از آنکه عذاب قبر را به او بچشاند».

116/3. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «أَنَّهُ نَهَی النِّسَاءَ أَنْ یَنْظُرْنَ إِلَی الرِّجَالِ، وَ أَنْ

یَخْرُجْنَ مِنْ بُیُوتِهِنَّ إِلَّا بِإِذْنِ أَزْوَاجِهِنَّ، وَ نَهَی أَنْ یَدْخُلْنَ الْحَمَّامَاتِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ، وَ قَالَ: أَیُّمَا امْرَأَةٍ وَضَعَتْ خِمَارَهَا فِی غَیْرِ بَیْتِ زَوْجِهَا فَقَدْ هَتَکَتْ حِجَابَهَا ».⁽¹⁾

از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نقل است که همانا ایشان زنان را نهی می‌کردند از اینکه به مردان نامحرم نگاه کنند، و یا بدون اجازه شوهر از خانه‌های خود خارج شوند، و همچنین نهی می‌کرد از اینکه بدون عذر به حمّامها(ی عمومی) بروند، و فرمود:« هر گاه زنی روسری و یا مقنعه خود را در خانه غیر شوهرش از سرش بردارد همانا بی حجابی نموده است».

117/4. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : « تَقْبِلُوا لِی بِسِتٍّ أَتَقَبَّلُ لَکُمْ بِالْجَنَّةِ: إِذَا حَدَثْتُمْ فَلاَ تَکْذِبُوا، وَ إِذَا وَعَدْتُمْ فَلاَ تَخَلَّفُوا، وَ إِذَا اوءْتُمِنْتُمْ فَلاَ تَخُونُوا، وَ غُضُّوا أَبْصَارَکُمْ، وَ احْفَظُوا فُرُوجَکُمْ، وَ کُفُّوا أَیْدِیکُمْ وَ أَلْسِنَتَکُمْ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« شش چیز را از من قبول کنید تا بهشت را برای شما ضمانت کنم:

وقتی حرف می‌زنید دروغ مگوئید،

وقتی وعده می‌دهید تخلّف مورزید،

وقتی امین شدید خیانت مورزید،

چشمان خود را از نامحرمان ببندید،

و دامنهای خود را از حرام حفظ کنید،

و دستها و زبانهای خود را نگهدارید».

118/5. عن الصادق علیه‌السلام :«النَّظْرَةُ سَهْمٌ مِنْ سِهَامِ إِبْلِیسَ مَسْمُومٌ، مَنْ تَرَکَهَا لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَا لِغَیْرِهِ أَعْقَبَهُ اللَّهُ أَمْناً وَ إِیمَاناً یَجِدُ طَعْمَهُ».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« نگاه (به نامحرم) تیرمسمومی است از ناحیه شیطان، هر که بخاطر خدا آن راترک کند خداوند متعال به او آسایش و ایمانی می‌بخشد که طعمش را بچشد».

119/6. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «لِکُلِّ عُضْوٍ مِنِ ابْنِ آدَمَ حَظٌّ مِنَ الزِّنَی، فَالْعَیْنُ زِنَاهُ النَّظَرُ، وَ اللِّسَانُ زِنَاهُ الْکَلَامُ، وَ الْأُذُنَانِ زِنَاهُمَا السَّمْعُ، وَ الْیَدَانِ زِنَاهُمَا الْبَطْشُ، وَ الرِّجْلَانِ زِنَاهُمَا الْمَشْیُ، وَ الْفَرْجُ یُصَدِّقُ ذَلِکَ کُلَّهُ وَ یُکَذِّبُهُ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« همانا برای هر عضوی از اعضای انسان بهره‌ای از زنا است، زنای چشم نگاه کردن (به نامحرمان) است، و زبان زنایش سخن گفتن، و گوش زنایش شنیدن، و دستها لمس کردن، و پاها رفتن، و این دامن است که در نهایت همه آنها را تصدیق و یا تکذیب خواهد نمود».

120/7. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «وَ کُلُّ عَیْنٍ بَاکِیَةٌ یَوْمَ الْقِیَامَةِ إِلَّا ثَلَاثَ أَعْیُنٍ: عَیْنٌ بَکَتْ مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ، وَ عَیْنٌ غُضَّتْ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ، وَ عَیْنٌ بَاتَتْ سَاهِرَةً فِی سَبِیلِ اللَّهِ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هر چشمی در روز قیامت گریان خواهد بود مگر سه چشم:

چشمی که از ترس خداوند متعال بگرید.

و چشمی که از نگاه به حرام بسته شود.

و چشمی که در راه خداوند بیداری بکشد».

121/8. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «مَنْ مَلاَءَ عَیْنَهُ مِنْ حَرَامٍ مَلاَءَ اللّهُ عَیْنَهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مِنَ النّارِ إِلاّ أَنْ یَتُوبَ وَ یَرْجِعَ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هر که چشمش از حرام الهی پر باشد خداوند آن را در روز قیامت از آتش پر خواهد نمود، مگر آنکه توبه نماید و برگردد».

122/9. عن الصادق علیه‌السلام :« مَا اغْتَنَمَ أَحَدٌ بِمِثْلِ مَا اغْتَنَمَ بِغَضِّ الْبَصَرِ ؛ فَإِنَّ الْبَصَرَ لَا یُغَضُّ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ إِلَّا وَ قَدْ سَبَقَ إِلَی قَلْبِهِ مُشَاهَدَةُ الْعَظَمَةِ وَ الْجَلَالِ.

وَ سُئِلَ أَمِیرُ الْمُوءْمِنِینَ علیه‌السلام : بِمَا ذَا یُسْتَعَانُ عَلَی غَضِّ الْبَصَرِ؟ فَقَالَ: بِالْخُمُودِ تَحْتَ سُلْطَانِ الْمُطَّلِعِ عَلَی سِرِّکَ.

وَ الْعَیْنُ جَاسُوسُ الْقَلْبِ وَ بَرِیدُ الْعَقْلِ؛ فَغُضَّ بَصَرَکَ عَمَّا لَا یَلِیقُ بِدِینِکَ وَ یَکْرَهُهُ قَلْبُکَ وَ یُنْکِرُهُ عَقْلُکَ.

قَالَ النَّبِیُّ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : غُضُّوا أَبْصَارَکُمْ تَرَوْنَ الْعَجَائِبَ.

وَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ:« قُلْ لِلْمُوءْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ».

وَ قَالَ عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ لِلْحَوَارِیِّینَ: إِیَّاکُمْ وَ النَّظَرَ إِلَی الْمَحْذُورَاتِ؛ فَإِنَّهُ بَذْرُ الشَّهَوَاتِ وَ نَبَاتُ الْفِسْقِ.

وَ قَالَ یَحْیَی بْنُ زَکَرِیَّا: الْمَوْتُ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ نَظْرَةٍ لِغَیْرِ وَاجِبٍ.

وَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ لِرَجُلٍ نَظَرَ إِلَی امْرَأَةٍ قَدْ عَادَهَا فِی مَرَضِهَا: لَوْ ذَهَبَتْ عَیْنَاکَ لَکَانَ خَیْراً لَکَ مِنْ عِیَادَةِ مَرِیضِکَ، وَ لَا تَتَوَفَّرُ عَیْنٌ نَصِیبَهَا مِنْ نَظَرٍ إِلَی مَحْذُورٍ إِلَّا وَ قَدِ انْعَقَدَ عُقْدَةٌ فِی قَلْبِهِ مِنَ الْمُنْیَةِ، وَ لَا تَنْحَلُّ إِلَّا بِإِحْدَی الْحَالَتَیْنِ: إِمَّا بِبُکَاءِ الْحَسْرَةِ وَ النَّدَامَةِ بِتَوْبَةٍ صَادِقَةٍ، وَ إِمَّا بِأَخْذِ حَظِّهِ مِمَّا تَمَنَّی وَ

نَظَرَ إِلَیْهِ؛ فَأَخْذُ الْحَظَّ مِنْ غَیْرِ تَوْبَةٍ فَمَصِیرُهُ إِلَی النَّارِ؛ وَ أَمَّا التَّائِبُ الْبَاکِی بِالْحَسْرَةِ وَ النَّدَامَةِ عَنْ ذَلِکَ فَمَأْوَاهُ الْجَنَّةُ وَ مُنْقَلَبُهُ الرِّضْوَانُ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود: «همانا کسی غنیمتی بهتر از حفظ چشم نخواهد یافت، چرا که هیچ چشمی از حرام الهی بسته نمی‌شود مگر آنکه مشاهده عظمت و جلال الهی در قلب صاحبش جاری خواهد شد.

و از امیر المؤمنین علیه‌السلام سؤال شد: چه چیزی انسان را در کنترل چشم یاری می‌رساند؟ فرمود: افتادگی در برابر سلطانی که از درون تو آگاه است.

و همانا چشم جاسوس و نماینده دل و پیک عقل است ؛ پس چشمان خود را از هر آنچه که سزاوار دین تو نیست و قلبت آن را نمی‌پسندد و عقلت زشت می‌پندارد ببند.

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: چشمان خود را از حرام ببندید تا عجائب هستی را مشاهده نمائید.

و خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: و به مردان مؤمن بگو چشمهای خود را (از نامحرمان) ببندند و دامنهای خود را از گناه حفظ کنند. و حضرت عیسی علیه‌السلام خطاب به حواریّون (یعنی انصار خود) چنین فرمود: بر حذر می‌دارم شما را از آنچه که نهی شده است، چرا که نگاه به آنها تخم شهوت و نهال فسق و فجور را در نهاد انسان می‌کارد.

و حضرت یحیی علیه‌السلام فرمود: همانا مرگ در نزد من بهتر است از نگاه نامشروع.

و عبدالّله بن مسعود (یکی از یاران نزدیک رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ) خطاب به مردی که به عیادت زن مریضی آمده بود و بدین بهانه او را

نگاه می‌کرد، گفت: اگر چشمانت را از دست داده بودی بهتر از آن بود که به عیادت آن مریض می‌رفتی.

و همانا چشم از نگاه کردن سیر نمی‌شود مگر آنکه در قلب صاحبش عقده‌ای از آمال و هوسها باقی می‌گذارد، و این حالت از بین نمی‌رود مگر با دو چیز: یا با گریه آمیخته با حسرت و پشیمانی و توبه صادقانه و یا با بهره گرفتن بواسطه آن از هر چه که دوست دارد و می‌پسندد؛ امّا بهره‌گیری از آن بدون بازگشت، عاقبتش جهنّم است، ولی توبه کننده گریان با حسرت و پشیمانی، جایگاهش بهشت و رضوان است».

123/10. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« وَ مَنْ مَلَأَ عَیْنَیْهِ مِن ِ امْرَأَةٍ حَرَاماً حَشَاهُمَا اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِمَسَامِیرَ مِنْ نَارٍ، وَ حَشَاهُمَا نَاراً حَتَّی یَقْضِیَ بَیْنَ النَّاسِ ثُمَّ یُوءْمَرُ بِهِ إِلَی النَّارِ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هر که چشمش از نگاه به زن نامحرم پر کند خداوند متعال آن را در روز قیامت از آتش جهنّم پر خواهد نمود، تا زمانیکه داوری بین خلائق تمام گردد و سپس امر می‌کند تا او را برای همیشه وارد در جهنّم کنند».

124/11. عن أمیر الموءمنین علیه‌السلام :«مَنْ أَطْلَقَ نَاظِرَهُ أَتْعَبَ خَاطِرَهُ، مَنْ تَتَابَعَتْ لَحَظَاتُهُ دَامَتْ حَسَرَاتُهُ».⁽²⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« هر که نگاهش را رها سازد (و کنترل نکند) خاطرش پریشان خواهد بود، و هر که اوقاتش پریشان باشد حسرت و پشیمانیش ادامه خواهد داشت».

فصل هشتم 8 عفّت زن در دهان و کلام

پرهیز از سخن گفتن با نامحرمان بدون ضرورت

پرهیز از سخن گفتن با نامحرمان بدون ضرورت

125/1. عن الصادق علیه‌السلام :« نَهَی رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله أَنْ تَتَکَلَّمَ الْمَرْأَةُ عِنْدَ غَیْرِ زَوْجِهَا أَوْ غَیْرِ ذِی مَحْرَمٍ مِنْهَا أَکْثَرَ مِنْ خَمْسِ کَلِمَاتٍ مِمَّا لَا بُدَّ لَهَا مِنْهُ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نهی فرمود از اینکه زن بدون ضرورت، در نزد غیر شوهرش و نامحرمان، بیش از پنج کلمه سخن بگوید».

126/2. عن الصادق علیه‌السلام : عن رسول اللَّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« أَنَّهُ کَانَ مِمَّا یَأْخُذُ عَلَی النِّسَاءِ فِی الْبَیْعَةِ أَنْ لَا یَتَحَدَّثْنَ مَعَ الرِّجَالِ إِلَّا ذَا مَحْرَمٍ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا از جمله پیمانهایی که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از زنان امّت خود گرفت این بود که بجز با کسانی که نسبت به آنها محرم هستند، با مردان دیگر (بدون ضرورت) سخن نگویند».

127/3. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : « وَ مَنْ صَافَحَ امْرَأَةً حَرَاماً جَاءَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مَغْلُولًا، ثُمَّ یُوءْمَرُ بِهِ إِلَی النَّارِ؛ وَ مَنْ فَاکَهَ امْرَأَةً لَا یَمْلِکُهَا (حَبَسَهُ اللَّهُ) بِکُلِّ کَلِمَةٍ کَلَّمَهَا فِی الدُّنْیَا أَلْفَ عَامٍ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هر که با زن نامحرمی دست بدهد در روز قیامت با غُل و زنجیر خواهد بود، و سپس بسوی آتش امر شود، و هر که با نامحرمی بدون ضرورت، هم صحبت گردد، در ازاء هر کلمه‌اش در دنیا هزار سال در آخرت گرفتار خواهد بود».

پرهیز از سلام دادن به نامحرمان

128/4. عن أمیر الموءمنین علیه‌السلام : «لَا تَبْدَءُوا النِّسَاءَ بِالسَّلَامِ وَ لَا تَدْعُوهُنَّ إِلَی الطَّعَامِ».⁽¹⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« به زنان نامحرم سلام نکنید، و به آنها غذا تعارف نکنید».

129/5. عن الصادق علیه‌السلام :«لَا تُسَلِّمْ عَلَی الْمَرْأَةِ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« به زن نامحرم سلام نکن».

130/6. عن الصادق علیه‌السلام :«کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله یُسَلِّمُ عَلَی النِّسَاءِ وَ یَرْدُدْنَ عَلَیْهِ، وَ کَانَ أَمِیرُ الْمُوءْمِنِینَ علیه‌السلام یُسَلِّمُ عَلَی النِّسَاءِ وَ کَانَ یَکْرَهُ أَنْ یُسَلِّمَ عَلَی الشَّابَّةِ مِنْهُنَّ، وَ یَقُولُ: أَتَخَوَّفُ أَنْ یُعْجِبَنِی صَوْتُهَا فَیَدْخُلَ عَلَیَّ أَکْثَرُ مِمَّا طَلَبْتُ مِنَ الْأَجْرِ».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:«همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به زنان سلام می‌کرد و آنها هم جواب سلامش را می‌دادند، أمیر المؤمنین علیه‌السلام

هم به آنها سلام می‌کرد ولی بدش می‌آمد از اینکه به زنان جوان سلام کند و می‌فرمود: می‌ترسم صدای آنان مرا خوش آید و بیش از آنکه ثواب ببرم گناه کرده باشم».

پرهیز از نرمی گفتار با نامحرمان بهنگام ضرورت

131/7. قرآن کریم:«یا نِساءَ النَّبِیِّ لَسْتُنَّ کَأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ إِنِ اتَّقَیْتُنَّ فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَیَطْمَعَ الَّذِی فِی قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلاً مَعْرُوفاً».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« ای زنان پیامبر، همانا شما مثل سایر زنان نیستید اگر تقوا پیشه کنید، پس صدای خود را (بهنگام سخن گفتن با نامحرمان) نرم نکنید تا مبادا آنکه بیماری (شهوت) در دلش هست طمع کند، و همواره سخنان شایسته بر زبان آورید».

پرهیز از شوخی و مزاح با نامحرمان

132/8. عن أبی بصیر، قال: کنت أقرئامرأة کنت اُعلِّمها القرآن فمازحْتُها بشی‌ء فقدمتُ علی أبی جعفر علیه‌السلام ، فقال لی: «أَیَّ شَیْءٍ قُلْتَ لِلْمَرْأَةِ»؟فغطَّیتُ وجهی، فقال: «لَا تَعُودَنَّ إِلَیْهَا».⁽²⁾

أبی بصیر می‌گوید: من به یک زنی قرآن می‌آموختم، روزی با او بر سر چیزی شوخی نمودم، وقتی پیش امام باقر علیه‌السلام رفتم، امام خطاب

به من فرمود: «چه چیزی به آن زن گفتی؟» صورتم را از خجالت پائین انداختم، آنگاه فرمود:«دیگر تکرار نکن».

پرهیز زن از آوازه خوانی

133/9. عن الصادق علیه‌السلام :« الْمُغَنِّیَةُ مَلْعُونَةٌ مَلْعُونٌ مَنْ أَکَلَ کَسْبَهَا».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:«زن آوازخوان ملعون است، و هر که هم بوسیله آن کسب روزی نماید ملعون است».

فصل نهم 9 عفّت زن در آرایش و زینت

جواز آرایش زن برای شوهرش

جواز آرایش زن برای شوهرش

134/1. عن الباقر علیه‌السلام : «لَا بَأْسَ عَلَی الْمَرْأَةِ بِمَا تَزَیَّنَتْ بِهِ لِزَوْجِهَا».⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود: «اشکالی ندارد زن هر نوع آرایش و یا زینتی را برای شوهر و محرم خود انجام دهد».

135/2. عن الباقر علیه‌السلام :« رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله لِلْمَرْأَةِ أَنْ تَخْضِبَ رَأْسَهَا بِالسَّوَادِ، - قال:- وَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله النِّسَاءَ بِالْخِضَابِ ذَاتَ الْبَعْلِ وَ غَیْرَ ذَاتِ الْبَعْلِ ؛ أَمَّا ذَاتُ الْبَعْلِ فَتَزَیَّنُ لِزَوْجِهَا، وَ أَمَّا غَیْرُ ذَاتِ الْبَعْلِ فَلَا تُشْبِهُ یَدُهَا یَدَ الرِّجَالِ». ⁽²⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله اجازه فرمود برای زن که موهای سر خود را با رنگ مشکی رنگ نماید و همانا پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به زنان شوهردار و غیر آن فرمان داد که خود را (به وسیله حنا و...) خضاب و آرایش نمایند. امّا زنان شوهردار خود را تنها برای شوهرانشان و زنان غیر شوهردار به جهت اینکه دستان آنان شبیه مردان نباشد (که البتّه اینها هم به حکم روایاتی که خواهد آمد، باید در معرض دید مردان نامحرم قرار ندهند)».

بهترین خوشبو کننده‌ها برای زنان و مردان

136/3. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : « طِیبُ النِّسَاءِ مَا ظَهَرَ لَوْنُهُ وَ خَفِیَ رِیحُهُ، وَ طِیبُ الرِّجَالِ مَا ظَهَرَ رِیحُهُ وَ خَفِیَ لَوْنُهُ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« همانا بهترین خوشبو کننده‌ها برای زنان آن است که رنگش آشکار و بویش مخفی باشد و برای مردان آنکه که بویش آشکار و رنگش مخفی باشد».

پرهیز از هرگونه آرایش و زینتی در بین نامحرمان

137/4. قرآن کریم:« وَ قُلْ لِلْمُوءْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِی إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِی أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ أَوِ التّابِعِینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلی عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفِینَ مِنْ زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَی اللّهِ جَمِیعاً أَیُّهَا الْمُوءْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ».⁽²⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و به زنان مؤمن بگو چشمهای خود را (از نامحرمان) ببندند و دامنهای خود را از گناه حفظ کنند، و زینتهای خود را آشکار نکنند مگر آن زینتهای که ظاهرند (و اسلام آنها را مجاز دانسته)، و روسریهای خود را بر گردنهای خود بیندازند، و زینتهای خود را بپوشانند مگر از:

شوهران خودشان.

یا پدران خودشان.

یا پدران شوهرشان.

یا فرزندان خود.

یا فرزندان شوهر خود از زنان دیگر.

یا برادران خود.

یا پسران برادران خود.

یا پسران خواهران خود.

یا زنان مؤمن و مسلمان.

یا کنیزان خود.

یا مردانی که میل جنسی ندارند مثل دیوانگان.

یا بچّه‌های کوچکی که شهوت جنسی آنان بیدار نشده است.

و پاهای خود را بر زمین نکوبند تا زینتهای آنان (مثل خلخال) آشکار نشوند، و همگی بسوی خداوند توبه کنید ای مؤمنان، که شاید رستگار شوید».

138/5. قرآن کریم:« وَ قَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِیَّةِ الْأُولی...».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« (ای پیامبر، به همسرانت و به زنان امّت خود بگو:) ملازم خانه هایتان باشید و مانند زنان زمان جاهلیّت، تبرّج و آرایش و زینت نکنید و...».

139/6. سئل‌ابوالحسن علیه‌السلام عن المرأة یکون علیهاالحلیُّ و الخلخالُ والمَسَکَةُ والقُرْطَان من الذَّهب و الوَرق تُحْرم فیه وهو علیها و قد کانت تلبسه فی بیتها قبل حجّها: أتنزعه إذا أحرمتْ أو تترکه علی حاله؟ قال: « تُحْرِمُ فِیهِ وَ

تَلْبَسُهُ مِنْ غَیْرِ أَنْ تُظْهِرَهُ لِلرِّجَالِ فِی مَرْکَبِهَا وَ مَسِیرِهَا».⁽¹⁾

از امام کاظم علیه‌السلام سؤال شد از زنی که از زیور آلات و خلخال و دستبند و گوشواره طلا و نقره استفاده می‌کند، آیا وقتی برای اعمال حج مُحرم شود آنها را از بدن خود خارج نماید و یا این که می‌تواند با همان حال محرم شود؟ امام فرمود:« زن با همراه داشتن زیور آلات می‌تواند مُحرم شود به شرطی که آنها را در تمام حالات احرام برای مردان آشکار نسازد».

140/7. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : « أَمَا إِنَّهُ لَیْسَ مِنْکُنَّ امْرَأَةٌ تُحَلِّی ذَهَبًا تَظْهُرُهُ إِلّا عُذِّبَتْ بِهِ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« همانا هر زنی که خود را به وسیله طلا آرایش و زینت کند و آنها را برای نامحرمان آشکار سازد به وسیله همان چیز زینت خود عذاب خواهد شد».

141/8. عن الباقر علیه‌السلام :« نَهَی رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله أَنْ تَخْرُجَ الْمَرْأَةُ مِنْ بَیْتِهَا بِغَیْرِ إِذْنِ زَوْجِهَا، فَإِن خَرَجَتْ لَعَنَهَا کُلُّ مَلَکٍ فِی السَّمَاءِ وَکُلُ‌شَیْءٍ تَمُرُّ عَلَیْهِ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ حَتَّی تَرْجِعَ إِلَی بَیْتِهَا، وَ نَهَی أَنْ تَتَزَیَّنَ لِغَیْرِ زَوْجِهَا فَإِنْ فَعَلَتْ کَانَ حَقّاً عَلَی اللَّهِ أَنْ یُحْرِقَهَا بِالنَّارِ».⁽³⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نهی کرد زن را از این که بدون اذن شوهرش از خانه خارج شود و اگر بدون اذن شوهر از منزل خارج شد از کنار هر موجودی از انس و جن که عبور می‌کند

تمام فرشتگان آسمانی او را لعن و نفرین می‌کنند تا این که آن زن به منزل خویش بر گردد.

و همچنین نهی فرمود از اینکه زن خود را برای غیر شوهرش آرایش نماید که اگر اینکار را کرد سزاوار است که خداوند او را در آتش جهنّم بسوزاند».

142/9. عن ابن عبّاس :إنّ رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله لعن المخنّثین من الرجال والمتبرِّجات من النساء، وقال: «أَخْرِجُوهُمْ مِنْ بُیُوتِکُمْ...».⁽¹⁾

ابن عباس ( یکی از یاران رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ) می‌گوید: همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله لعنت نمود مردانی را که آلوده به لواط باشند و زنانی را که (خود را برای مردان نامحرم) آرایش می‌نمایند، و فرمود:« این دو گروه از مردان و زنان را از خانه‌های خود بیرون نمایید...».

143/10. قال رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله لحولاء: «...یَا حَوْلَاءُ، وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً وَ رَسُولًا، لَقَدْ بَعَثَنِی رَبِّیَ الْمَقَامَ الْمَحْمُودَ! فَعَرَضَنِی عَلَی جَنَّتِهِ وَ نَارِهِ، فَرَأَیْتُ أَکْثَرَ أَهْلِ النَّارِ النِّسَاءَ...وَ لَا تَطَیَّبِی وَ زَوْجُکِ غَائِبٌ.

یَا حَوْلَاءُ، مَنْ کَانَتْ مِنْکُنَّ تُوءْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ لَا تَجْعَلُ زِینَتَهَا لِغَیْرِ زَوْجِهَا، وَ لَا تُبْدِی خِمَارَهَا وَ مِعْصَمَهَا، وَ أَیُّمَا امْرَأَةٍ جَعَلَتْ شَیْئاً مِنْ ذَلِکَ لِغَیْرِ زَوْجِهَا فَقَدْ أَفْسَدَتْ دِینَهَا وَ أَسْخَطَتْ رَبَّهَا عَلَیْهَا،...».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله (خطاب به زنی به نام حولاء) فرمود:« ای حولاء! سوگند به آن خدایی که مرا به پیامبری و رسالت خویش مبعوث نمود، که هماناپروردگار عالم مرا مقام محمود عطا نمود و بهشت و جهنّم خود را به من نشان داد و من دیدم که اکثر اهل جهنّم از زنان

هستند... ( سپس به او مطالبی را فرمود، از جمله اینکه) در حالی که شوهرت غایب است ( و به خانه‌ات نخواهد آمد) خودت را خوشبو نساز.

ای حولاء! هر زنی که ایمان به خدا و قیامت داشته باشد نباید زینت و آرایش خویش را برای غیر شوهرش قرار دهد و نباید در برابر نامحرمان مقنعه و یا روسری خود را از سرش بر دارد... و هر زنی که خود را برای غیر شوهرش آرایش نماید و مواضع زینت خود را نزد نامحرمان آشکار نماید همانا دینش را فاسد نموده و خشم و غضب الهی را برای خود خریده است...».

144/11. عن الباقر علیه‌السلام : « فَاطِمَةُ سَیِّدَةُ نِسآءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَ مَا کَانَ خِمَارُهَا إِلاَّ هکَذَاـ و أومأ بیده إلی وسط عضده - وَ مَا اسْتَثْنی أَحَدًا».⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« همانا حضرت فاطمه علیهاالسلام ، سرور همه زنان اهل بهشت، مقنعه‌اش تا وسط بازوهای دستش می‌افتاد و کسی از این قاعده مستثنی نیست (یعنی همه زنان مسلمان باید از آن حضرت تبعیّت نمایند)».

زنی که خود را برای نامحرمان زینت کند نمازش قبول نیست

145/12. عن الصادق علیه‌السلام :« أَیُّمَا امْرَأَةٍ بَاتَتْ وَ زَوْجُهَا عَلَیْهَا سَاخِطٌ فِی حَقٍّ لَمْ تُقْبَلْ مِنْهَا صَلَاةٌ حَتَّی یَرْضَی عَنْهَا، وَ أَیُّمَا امْرَأَةٍ تَطَیَّبَتْ لِغَیْرِ زَوْجِهَا لَمْ تُقْبَلْ مِنْهَا صَلَاةٌ حَتَّی تَغْتَسِلَ مِنْ طِیبِهَا کَغُسْلِهَا مِنْ جَنَابَتِهَا».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« هر زنی که شب را به صبح برساند

در حالی که شوهرش از او خشمناک است نمازی از او قبول نخواهد بود تا وقتی که شوهرش از او راضی شود، و هر زنی که خود را برای غیر شوهرش خوشبو نماید هیچ نمازی از او قبول نیست تا وقتی که غسل توبه نماید مانند وقتی که برای جنابت خود غسل می‌کرد».

منظور از زینتهای ظاهره و مجاز در قرآن

146/13. سئل الباقر علیه‌السلام عمّا تظهر المرأة من زینتها؟ قال:« الْوَجْهَ وَ الْکَفَّیْنِ».⁽¹⁾

از امام باقر علیه‌السلام سؤال شد از زینتهایی که زن می‌تواند در بین نامحرمان آنها را نپوشاند، فرمود:« تنها (قرص) صورت و دستها(از مچ به پایین)».

مشخّص بودن حالت و حجم موهااز زیر مقنعه و یا چادر جایز نیست

147/14. سئل الباقر علیه‌السلام عن القرامل الّتی تضعها النّساء فی رءوسهنّ یصلنه بشعورهنّ؟ فقال: « لَا بَأْسَ عَلَی الْمَرْأَةِ بِمَا تَزَیَّنَتْ بِهِ‌لِزَوْجِهَا».⁽²⁾

از امام باقر علیه‌السلام سؤال شد از اینکه آیا زن می‌تواند موبند خود را در بین نامحرمان نپوشاند، فرمود:« زن از هرگونه آرایش و زینتی برای شوهرش استفاده کند اشکال ندارد،(ولی نامحرم نباید ببیند)». 148/15. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «إِذَا رَأَیْتُمْ اللاّتِی أَلْقَیْنَ عَلی رُؤُوسِهِنَّ مِثْلَ أَسْنِمَةِ الْبَقَرِ فَأَعْلِمُوهُنَّ أَنَّهُ لاَتُقْبَلْ لَهُنَّ الصَّلاَةُ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« زمانی که مشاهده کردید زنان موهای سرشان را مانند کوهان گاو دسته کرده‌اند به آنان بگویید که نمازشان قبول نیست».

شنیده شدن صدای زیورآلات هم جایز نیست

149/16. قرآن کریم:«وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفِینَ مِنْ زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَی اللّهِ جَمِیعاً أَیُّهَا الْمُوءْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و پاهای خود را بر زمین نکوبند تا زینتهای آنان (مثل خلخال) آشکار نشوند، و همگی بسوی خداوند توبه کنید ای مؤمنان، که شاید رستگار شوید».

150/17. سئل الرضا علیه‌السلام عن الخلاخل: هل یصلُحُ للنِّساء والصبیان لُبسُها؟ فقال:« لَا یَصْلُحُ».⁽²⁾

از امام رضا علیه‌السلام سوال شد: آیا برای زنان و دختران جایز است که خلخال بپوشند؟ فرمود:«جایز نیست».

151/18. عن الصادق علیه‌السلام : « نَهی رَسُولُ اللّهِ الْمَرْأَةَ أَنْ تَضْرِبَ بِرِجْلَیْهَا اْلأَرْضَ لِیُسْمَعَ صَوْتُ خَلْخَالِهَا وَ یُعْلَمَ مَا یُخْفی مِنْ زِینَتِهَا ».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نهی مینمود از این که زن پاهایش را بر زمین بکوبد تا صدای خلخال و زیورآلات او شنیده شود».

خالکوبی برای زن جزء زینتهای ممنوعه است

152/19. عن الصادق علیه‌السلام :«إِنَّ السَّوَادَ مِنَ الزِّینَةِ ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا خالکوبی کردن برای زن از زینت‌های (حرام) محسوب می‌شود».

پرهیز از استعمال عطر و خوشبوکننده‌ها در میان نامحرمان

153/20. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« أَیُّ امْرَأَةٍ تَطَیَّبَتْ (لِغَیْرِ زَوْجِهَا) وَ خَرَجَتْ مِنْ بَیْتِهَا فَهِیَ تُلْعَنُ حَتَّی تَرْجِعَ إِلَی بَیْتِهَا مَتَی مَا رَجَعَتْ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هر زنی که خود را برای غیر شوهرش خوشبو نماید و از منزلش خارج شود مورد لعن و نفرین است تا وقتی که به منزل بر گردد».

154/21. عن الصادق علیه‌السلام :« مَنْ تَطَیَّبَتْ (تطیب) مِنَ النِّسَاءِ فَلاَ تَخْرُجْ وَ لاَ تَشْهَدِ الصَّلاَةَ فِی الْمَسْجِدِ».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« اگر زنی خود را خوشبو نمود حقّ ندارد از منزل خارج شود و حقّ ندارد برای اقامه نماز در مسجد حاضر شود».

155/22. عن الصادق علیه‌السلام :« أَیُّمَا امْرَأَةٍ اسْتَعْطَرَتْ وَ خَرَجَتْ لِیُوجَدَ رِیحُهَا فَهِیَ زَانِیَةٌ، وَ کُلُّ عَیْنٍ زَانِیَةٌ».⁽⁴⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« زنی که خود را خوشبو نماید و از منزل خارج شود تا وقتی که نامحرمان از بوی خوش او بهره ببرند آن

زن زناکار محسوب می‌شود، و همانا هر چشمی (که به نامحرم نگاه کند) زناکرده است».

هرگونه پوشش برّاق و جذّاب برای زن در پیش نامحرمان ممنوع است

156/23. عن الصادق علیه‌السلام :« لَا یَنْبَغِی لِلْمَرْأَةِ أَنْ تُجَمِّرَ ثَوْبَهَا إِذَا خَرَجَتْ مِنْ بَیْتِهَا».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« جایز نیست زن هنگامی که از منزل خارج می‌شود لباس‌هایش برّاق و جذّاب باشند».

نازک پوشی برای زن در پیش نامحرمان حرام است

157/24. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« « هَلاَکُ نِسآءِ اُمَّتِی فِی الاْءَحْمَرَیْنِ: الذَّهَبِ وَ الثِّیَابِ الرِّقَاقِ، وَ هَلاَکُ رِجَالِ اُمَّتِی فِیتَرْکِ الْعِلْمَ وَ جَمْعِ الْمَالِ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هلاکت و نابودی زنان امّت من در دو چیز است: (یکی) طلا.و (دوّم) لباس‌های نازک.

و هلاکت و نابودی مردان امّت من در دو چیز می‌باشد: (یکی) در ترک علم و دانش، و (دوّم) در جمع مال و ثروت است».

158/25. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «إِنَّ الرَّجُلَ لَتُدْخِلَهُ امْرَأَتَهُ النّارَ».فقیل: و کیف تدخله امرأته النار؟ قال:« تَطْلُبُ أَنْ تَذْهَبَ إِلَی الْحَمَّامَاتِ وَ الْعُرُسَاتِ وَ النَّائِحَاتِ وَ الثِّیَابِ الرِّقَاقِ فَیُجِیبُهَا».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« همانا برخی مردان، زنان خود را داخل در

آتش جهنّم می‌کنند!» عرض شد: چگونه آنها را داخل در آتش جهنّم می‌کنند (یا رسول اللّه)؟ فرمود:« اینکه زنش از او بخواهد تا به حمّامها(ی عمومی و مختلط) و عروسیها و جشنها و مجالس آوازه خوانی برود و یا لباس نازک بپوشد (و او هم اجازه بدهد)».

فصل دهم 10 عفّت زن در حضور اجتماعی و اختلاط با نامحرمان

پرهیز از اختلاط و خارج نشدن زن از منزل بدون ضرورت

پرهیز از اختلاط و خارج نشدن زن از منزل بدون ضرورت

159/1. قرآن کریم:«وَ قَرْنَ فِی بُیُوتِکُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِیَّةِ الْأُولی...».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« (ای پیامبر، به همسرانت و به زنان امّت خود بگو:) ملازم خانه هایتان باشید و مانند زنان زمان جاهلیّت تبرّج و آرایش و زینت نکنید و...».

160/2. عن امیر المؤمنین علیه‌السلام :«کُنّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، فَقَالَ: أَخْبِرُونِی: أَیُّ شَیْءٍ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ؟ فَعَیینَا بِذلِکَ کُلَّنَا حَتّی تَفَرَّقَنَا، فَرَجَعْتُ إِلی فَاطِمَةَ علیهاالسلام ، فَأَخْبَرْتُهَا الَّذِی قَالَ لَنَا رَسُولُ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، وَ لَیْسَ أَحَدٌ مِنّا عَلِمَهُ وَ لاَ عَرِفَهُ؛ فَقَالَتْ: وَ لکِنِّی أَعْرِفُهُ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ: أَنْ لاَ یَرَیْنَ الرِّجَالَ وَ لاَ یَرَاهُنَّ الرِّجَالُ. فَرَجَعْتُ إِلی رَسُولِ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، فَقُلْتُ: یَا رَسُولَ اللّهِ، سَأَلْتَنَا: أَیُّ شَیْءٍ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ، وَ خَیْرٌ لَهُنَّ أَنْ لاَ یَرَیْنَ الرِّجَالَ وَ لاَ یَرَاهُنَّ الرِّجَالُ. قَالَ: مَنْ أَخْبَرَکَ، فَلَمْ تَعْلِمُهُ وَ أَنْتَ عِنْدَیْ فَاطِمَةَ؟! فَأَعْجَبَ ذلِکَ رَسُولَ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وَ قَالَ: إِنَّ فَاطِمَةَ بِضْعَةٌ مِنِّی».⁽²⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« همانا ما نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نشسته بودیم، او خطاب به ما فرمود:

به من خبر دهید که بهترین کارها برای زن چیست؟

ما (هر چه فکر کردیم نتوانستیم جواب مناسب بدهیم) همه عاجز شدیم از جواب دادن و سپس متفرّق شدیم.

من نزد فاطمه علیهاالسلام برگشتم و سؤال پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله را برای او بازگو نمودم و به او گفتم: تمام کسانی که نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بودند نتوانستند جواب سؤال او را بیان کنند!

حضرت زهرا علیهاالسلام فرمود: من جواب این سؤال را می‌دانم و آن این است: همانا بهترین کارها برای زن این است که (تا می‌تواند کاری کند که) نه او مرد نامحرمی را بینند و نه مرد نامحرمی او را».

حضرت علی علیه‌السلام می‌گوید:«من نزد پیامبر بر گشتم و جواب او را بازگو نمودم. پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: چه کسی این جواب را به تو گفت؟ شما که قبلاً نزد من بودی این جواب را ذکر نکردی (آیا این جواب را فاطمه علیهاالسلام گفت؟! جواب دادم: آری) پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از این جواب دخترش فاطمه علیهاالسلام تعجّب نمود و فرمود: همانا دخترم فاطمه پاره تن من می‌باشد».

161/3. عن الباقر علیه‌السلام :« تَقَاضَی عَلِیٌّ وَ فَاطِمَةُ علیهماالسلام إِلَی رَسُولِ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فِی الْخِدْمَةِ، فَقَضَی عَلَی فَاطِمَةَ بِخِدْمَةِ مَا دُونَ الْبَابِ، وَ قَضَی عَلَی عَلِیٍّ علیه‌السلام بِمَا خَلْفَهُ ـ قال - فَقَالَتْ فَاطِمَةُ علیهاالسلام : فَلَا یَعْلَمُ مَا دَاخَلَنِی مِنَ السُّرُورِ إِلَّا اللَّهُ بِإِکْفَائِی رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله تَحَمُّلَ رِقَابِ الرِّجَالِ». ⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« روزی حضرت علی و حضرت فاطمه علیهماالسلام از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله درخواست نمودند که وظیفه هر دو را در

زندگی بیان کند.

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله کارهای داخل خانه رابه فاطمه و کارهای بیرون از منزل را به علی واگذار نمودند.

در آن هنگام حضرت زهرا علیهاالسلام فرمود: سروری که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله با این کار بر قلب من وارد کردند و مرا از رویارویی با نامحرمان راحت کردند جز خداوند کسی نمی‌داند».

162/4. عن الصادق علیه‌السلام :« قَالَ أَمِیرُ الْمُوءْمِنِینَ علیه‌السلام : یَا أَهْلَ الْعِرَاقِ نُبِّئْتُ أَنَّ نِسَاءَکُمْ یُدَافِعْنَ الرِّجَالَ فِی الطَّرِیقِ؛ أَ مَا تَسْتَحْیُونَ».

و فی حدیث آخر: « أَنَّ أَمِیرَ الْمُوءْمِنِینَ علیه‌السلام قَالَ: أَ مَا تَسْتَحْیُونَ وَ لَا تَغَارُونَ نِسَاءَکُمْ یَخْرُجْنَ إِلَی الْأَسْوَاقِ وَ یُزَاحِمْنَ الْعُلُوجَ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« روزی حضرت علی علیه‌السلام به مردم عراق چنین فرمود:

ای اهل عراق! با خبر شدم که زنانتان هنگام حرکت در خیابانها و کوچه‌ها با نامحرمان برخورد می‌کنند، آیا شما حیا نمی‌کنید و غیرت نشان نمی‌دهید؟».

و در روایت دیگر هست که چنین فرمود:« آیا حیا نمی‌کنید و آیا شما غیرت ندارید، و زنانتان به بازارها در می‌آیند و با مردان اختلاط دارند؟!».

163/5. عن أمیرالموءمنین علیه‌السلام :« لَا تَبْدَءُوا النِّسَاءَ بِالسَّلَامِ، وَ لَا تَدْعُوهُنَّ إِلَی الطَّعَامِ».⁽²⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« به زنان نامحرم سلام نکنید، و به آنها غذا تعارف نکنید».

164/6. عن الصادق علیه‌السلام :« لَا تُنْزِلُوا النِّسَاءَ الْغُرَفَ...وَ لَا تُعَلِّمُوهُنَّ سُورَةَ یُوسُفَ، وَ عَلِّمُوهُنَّ الْمِغْزَلَ وَ سُورَةَ النُّورِ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« زنان خود را به مجالس و جشنهای (اختلاطی) راه ندهید... و سوره یوسف را به آنان نیاموزید (و بلکه) نخ ریسی و سوره نور را به آنان آموزش دهید».

165/7. عن فاطمة الزهراء علیهاالسلام :« إِنَّ أَدْنَی مَا تَکُونُ مِنْ رَبِّهَا أَنْ تَلْزَمَ قَعْرَ بَیْتِهَا».⁽²⁾

حضرت فاطمه زهراء علیه‌السلام فرمود:« نزدیکترین حالات زن نسبت به خداوند آن وقتی است که زن ملازم منزل خویش باشد (و در معرض دید نامحرمان نباشد)».

166/8. عن أمیرالمؤمنین علیه‌السلام :« انَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله خَرَجَ فَرَأَی نِسْوَةً قُعُوداً، فَقَالَ: مَا أَقْعَدَکُنَّ هَاهُنَا؟ قُلْنَ: لِجَنَازَةٍ، قَالَ: أَ فَتَحْمِلْنَ فِیمَنْ یَحْمِلُ؟! قُلْنَ: لَا، قَالَ: أَ فَتُغَسِّلْنَ فِیمَنْ یُغَسِّلُ؟! قُلْنَ: لَا، قَالَ: أَ فَتُدْلِینَ فِیمَنْ یُدْلِی؟! قُلْنَ: لَا، قَالَ: فَارْجِعْنَ مَأْزُورَاتٍ غَیْرَ مَأْجُورَاتٍ».⁽³⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« روزی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله (از منزل) خارج شدند و گروهی از زنان را دیدند که در جایی نشسته‌اند، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از آن زنان سؤال نمود که علّت نشستن شما در این مکان چیست؟

جواب دادند: منتظر تشییع جنازه‌ای هستیم.

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله پرسید: آیا شما می‌خواهید در حمل جنازه کمک نمایید؟ آنان گفتند: نه. پرسید: آیا آن جنازه را شما غسل می‌نمایید؟ گفتند: نه. پرسید: آیا در آب آوردن برای غسل کمک خواهید کرد؟ جواب دادند: خیر. فرمود: (پس به خانه‌های خود) برگردید، و بدانید که اجر و پاداش شما در این صورت بیشتر خواهد بود».

167/9. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : « مَنْ کَانَ یُوءْمِنُ بِاللّهِ وَ الْیَوْمِ الاْآخِرِ فَلاَ یَبِیتُ فِی مَوْضِعٍ تَسْمَعُ نَفَسَهُ امْرَأَةً لَیْسَتْ لَهُ بِمَحْرَمٍ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هر که ایمان به خدا و روز قیامت داشته باشد نباید شب را در جایی بخوابد که صدای نَفَسهای او را زن نامحرمی میشنود».

168/10. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« خَیْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَ خَیْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« بهترین صفوف مردان در نماز جماعت صف اوّل و برای زنان صفوف آخر می‌باشد».

لزوم پرده و حائل میان زن ومرد در مجالس و محافل

169/11. قرآن کریم:«... وَ إِذا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتاعاً فَسْئَلُوهُنَّ مِنْ وَراءِ حِجابٍ ذلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ...».⁽³⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:«... و هر گاه که از زنان پیغمبر (و در کلّ: زنان نامحرم) چیزی را می‌خواهید از پشت پرده

بخواهید، این کار موجب پاکی قلوب شما و آن زنان (از شهوات و هوسها) است».

170/12. روی عن الصادق علیه‌السلام :« أَنَّهُ کَرِهَ أَنْ یَبِیتَ الرَّجُلُ عَلَی سَطْحٍ لَیْسَتْ عَلَیْهِ حُجْرَةٌ، وَ الرَّجُلُ وَ الْمَرْأَةُ فِی ذَلِکَ سَوَاءٌ».⁽¹⁾

از امام صادق علیه‌السلام روایت شده که همانا آن حضرت دوست نداشت مرد در جایی بخوابد که اتاقهای متعدّد نداشته باشد و مرد و زن به طور مساوی در یک مکان بخوابند».

پرهیز از اختلاط، حتّی با نابینایان

171/13. عن الصادق علیه‌السلام :«اسْتَأْذَنَ ابْنُ أُمِّ مَکْتُومٍ عَلَی النَّبِیِّ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وَ عِنْدَهُ عَائِشَةُ وَ حَفْصَةُ، فَقَالَ لَهُمَا: قُومَا فَادْخُلَا الْبَیْتَ، فَقَالَتَا: إِنَّهُ أَعْمَی! فَقَالَ: إِنْ لَمْ یَرَکُمَا فَإِنَّکُمَا تَرَیَانِهِ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« روزی پسر اُمّ مکتوم که نابینا بود اجازه ورود به خانه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله خواست، و عایشه و حفصه همسران پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله هم نزد آن حضرت بودند. رسول خدا به همسران خود فرمود: برخیزید و وارد اتاق شوید.

آنان گفتند: پسر امّ مکتوم که نابینا است (و ما را نمی‌بیند)؟!

آنگاه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: اگر پسر امّ مکتوم نابینا است و شما را نمی‌بیند شما که او را می‌بینید».

برای زنان، مخصوصا بانوان جوان، ترک جماعات مذهبی بهتر است

172/14. عن الصادق علیه‌السلام :«أنَّ خَیْرَ مَسَاجِدِ النِّسَاءِ الْبُیُوتُ، وَ صَلَاةَ الْمَرْأَةِ فِی بَیْتِهَا أَفْضَلُ مِنْ صَلَاتِهَا فِی صُفَّتِهَا، وَ صَلَاتَهَا فِی صُفَّتِهَا أَفْضَلُ مِنْ‌صَلَاتِهَا فِی صَحْنِ دَارِهَا، وَ صَلَاتَهَا فِی صَحْنِ دَارِهَا أَفْضَلُ مِنْ صَلَاتِهَا فِی سَطْحِ بَیْتِهَا، وَ تُکْرَهُ لِلْمَرْأَةِ الصَّلَاةُ فِی سَطْحٍ غَیْرِ مُحَجَّرٍ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا بهترین مسجدها برای زنان خانه‌های آنها هستند و نماز زن در خانه‌اش با فضیلت‌تر از نماز زن در ایوان خانه می‌باشد، و نماز او در ایوان منزلش با فضیلت‌تر از حیاط منزلش می‌باشد و در حیات منزلش با فضیلت‌تر از پشت بام منزلش می‌باشد، و کراهت دارد برای زن که نمازش را در جایی که دیوار ندارد اقامه نماید».

173/15. عن الصادق علیه‌السلام :« صَلَاةُ الْمَرْأَةِ فِی مِخْدَعِهَا أَفْضَلُ مِنْ صَلَاتِهَا فِی بَیْتِهَا وَ صَلَاتُهَا فِی بَیْتِهَا أَفْضَلُ مِنْ صَلَاتِهَا فِی الدَّارِ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا نماز زن در پستوی خانه‌اش با فضیلت‌تر از نماز او در خانه‌اش می‌باشد، و در داخل خانه‌اش با فضیلت‌تر از حیاط آن می‌باشد».

174/16. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« صَلَاةُ الْمَرْأَةِ وَحْدَهَا فِی بَیْتِهَا کَفَضْلِ صَلَاتِهَا فِی الْجَمْعِ خَمْساً وَ عِشْرِینَ دَرَجَةً».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« نماز زن به تنهایی در خانه‌اش، مانند نماز

جماعتی است که بیست و پنج فضیلت و درجه داشته باشد».

175/17. عن الصادق علیه‌السلام :« خَیْرُ مَسَاجِدِ نِسَائِکُمُ الْبُیُوتُ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« بهترین مساجد برای زنان شما خانه‌های خودشان می‌باشند».

176/18. سئل الصادق علیه‌السلام عن خروج النّساء فی العیدین، فقال:« لَا إِلَّا عَجُوزٌ عَلَیْهَا مَنْقَلَاهَا، یَعْنِی الْخُفَّیْنِ».⁽²⁾

از امام صادق علیه‌السلام درباره خارج شدن زنان برای نماز عید فطر و قربان سؤال شد، امام در جواب فرمود:« زنان جوان خارج نشوند، امّا زنان پیر و مسنّ اشکالی ندارد».

177/19. سئل الصادق علیه‌السلام عن خروج النّساء فی العیدین و الجمعة، فقال:« لَا إِلَّا امْرَأَةٌ مُسِنَّةٌ».⁽³⁾

از امام صادق علیه‌السلام درباره خارج شدن زنان برای نماز عید فطر و قربان و نماز جمعه سؤال شد، امام در جواب فرمود:« برای زنان پیر و مسنّ اشکالی ندارد».

178/20. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« یَا عَلِیُّ، لَیْسَ عَلَی النِّسَاءِ جُمُعَةٌ، وَ لَا جَمَاعَةٌ، وَ لَا أَذَانٌ وَ إِقَامَةٌ، وَ لَا عِیَادَةُ مَرِیضٍ، وَ لَا اتِّبَاعُ جَنَازَةٍ، وَ لَا هَرْوَلَةٌ بَیْنَ الصَّفَا وَ الْمَرْوَةِ، وَ لَا اسْتِلَامُ الْحَجَرِ، وَ لَا حَلْقٌ، وَ لَا تَوَلِّی الْقَضَاءِ، وَ لَا تُسْتَشَارُ، وَ لَا تَذْبَحُ إِلَّا عِنْدَ الضَّرُورَةِ، وَ لَا تَجْهَرُ بِالتَّلْبِیَةِ، وَ لَا تُقِیمُ عِنْدَ قَبْرٍ، وَ لَا تَسْمَعُ

الْخُطْبَةَ، وَ لَا تَتَوَلَّی التَّزْوِیجَ بِنَفْسِهَا، وَ لَا تَخْرُجُ مِنْ بَیْتِ زَوْجِهَا إِلَّا بِإِذْنِهِ؛ فَإِنْ خَرَجَتْ بِغَیْرِ إِذْنِهِ لَعَنَهَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ جَبْرَئِیلُ وَ مِیکَائِیلُ، وَ لَا تُعْطِی مِنْ بَیْتِ زَوْجِهَا شَیْئاً إِلَّا بِإِذْنِهِ، وَ لَا تَبِیتُ وَ زَوْجُهَا عَلَیْهَا سَاخِطٌ وَ إِنْ کَانَ ظَالِماً لَهَا».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« ای علی! در اسلام برای زن مسلمان تکلیف نیست: شرکت در نماز جمعه، و نماز جماعت، گفتن اذان و اقامه در نماز، و عیادت مریض، و حضور در تشییع جنازه، و هروله بین صفا و مروه، و استلام حجرالأسود (یعنی:دست کشیدن و یا بوسیدن آن)، و حلق نمودن (در حجّ تمتّع)، و قضاوت، و مشورت، و ذبح حیوان - مگر در وقت ضرورت - و بلند گفتن تلبیه (یعنی:لبّیک در حال إحرام) و سر قبر رفتن، و شاهد خطبه عقد بودن، و شوهر دادن خود بدون متولّی شدن کسی، و خارج شدن از منزل بدون اذن شوهرش، که اگر بدون اذن شوهر خارج شد خداوند و جبرئیل و میکائیل او را مورد لعنت خویش قرار می‌دهند، و همچنین بدون اذن شوهر نباید مالی را به کسی عطا نماید، و نباید شب را بخوابد در حالی که شوهرش بر او غضبناک است، اگر چه شوهرش در حقّ او ظلم نموده است».

179/21. عن الصادق علیه‌السلام :« لَیْسَ یَنْبَغِی لِلْمَرْأَةِ الشَّابَّةِ أَنْ تَخْرُجَ إِلَی الْجِنَازَةِ تُصَلِّی عَلَیْهَا إِلَّا أَنْ تَکُونَ امْرَأَةً قَدْ دَخَلَتْ فِی السِّنِّ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« سزاوار نیست برای زن جوان که

از منزل خود خارج شود برای شرکت در تشییع جنازه و اقامه نماز میّت، مگر زنی که سنی از او گذشته است».

لزوم پرده و حائل میان زن و مرد در مسجد و نماز جماعت

180/22. قال الباقر علیه‌السلام فی المرأة تصلِّی عندالرجل: « إِذَا کَانَ بَیْنَهُمَا حَاجِزٌ فَلَا بَأْسَ».⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام در مورد اینکه آیا زن می‌تواند در نزد مرد نامحرمی نماز بخواند فرمود:« اگر بین زن و مرد پرده‌ای باشد اشکال ندارد».

181/23. عن رسوّل اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« إِذَا صَلَّی النِّسَاءُ مَعَ الرِّجَالِ قُمْنَ فِی آخِرِ الصُّفُوفِ، لَا یَتَقَدَّمْنَ الرَّجُلَ وَ لاَ یُحَاذِینَهُمْ إِلَّا أَنْ یَکُونَ بَیْنَهُنَّ وَ بَیْنَ الرِّجَالِ سُتْرَةٌ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هنگامی که زنان به همراه مردان نامحرم نماز می‌خوانند باید زنان در صف‌های آخر نماز بایستند و نباید زنان جلوتر از مردان و یا در مقابل آنها بایستند مگر این که بین زنان و مردان پرده‌ای باشد».

لزوم جداسازی محلّ خواب خواهر و برادر از هم در سنین خاصّ

182/24. عن الصادق علیه‌السلام :« یُفَرَّقُ بَیْنَ الصِّبْیَانِ وَ النِّسَاءِ فِی الْمَضَاجِعِ إِذَا بَلَغُوا عَشْرَ سِنِینَ».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« وقتی بچّه‌ها به سنّ ده سالگی رسیدند باید رختخواب دختر و پسر را از هم جدا نمود».

183/25. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« الصَّبِیُّ وَ الصَّبِیُّ، وَ الصَّبِیُّ وَ الصَّبِیَّةُ، وَ الصَّبِیَّةُ وَ الصَّبِیَّةُ، یُفَرَّقُ بَیْنَهُمْ فِی الْمَضَاجِعِ لِعَشْرِ سِنِینَ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: «پسر از پسر، و پسر از دختر، و دختر از دختر، وقتی به ده سالگی رسیدند حتماً باید خوابگاهشان از هم جدا شوند».

بهترین تفریحها و ورزشها برای زنان

184/26. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« نِعْمَ اللَّهْوُ الْمِغْزَلُ لِلْمَرْأَةِ الصَّالِحَةِ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« چه تفریح خوبی است برای یک زن متدیّن نخ ریسی».

پرهیز از راه رفتن زنان از مکانهای شلوغ و وسط راه

185/27. و ذکر النّساء عندأبی الحسن علیه‌السلام فقال:« لَا یَنْبَغِی لِلْمَرْأَةِ أَنْ تَمْشِیَ فِی وَسَطِ الطَّرِیقِ وَ لَکِنَّهَا تَمْشِی إِلَی جَانِبِ الْحَائِطِ».⁽³⁾

وقتی نزد حضرت امام کاظم علیه‌السلام حرف از زنها شد حضرت فرمود:

« سزاوار نیست برای زن که هنگام راه رفتن، از وسط جادّه حرکت نماید بلکه باید از کنار جادّه و کنارهای دیوار حرکت کند».

186/28. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« لَیْسَ لِلنِّسَاءِ مِنْ سَرَوَاتِ الطَّرِیقِ شَیْءٌ، وَ لَکِنَّهَا تَمْشِی فِی جَانِبِ الْحَائِطِ وَ الطَّرِیقِ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: «جایز نیست برای زن که از وسط جادّه و خیابان حرکت نماید و بلکه باید از کنار دیوار و گوشه خیابان حرکت نماید».

187/29. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« لَیْسَ لِلنِّسَاءِ مِنْ سَرَاةِ الطَّرِیقِ، وَ لَکِنْ جَنْبَیْهِ یَعْنِی وَسَطَهُ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«همانا برای طایفه زنان از وسط راه حقّی نیست و باید از کناره‌های آن عبور کنند».

از اخبار آخر الزمان در خصوص حضور نامشروع زنان در اجتماع

188/30. خطب أمیر الموءمنین علیّ بن أبی طالب علیه‌السلام ،فحمد اللّه عزّ و جلّ، و أثنی علیه، و صلّی علی محمّد و آله، ثمّ قال:

« أَیُّهَا النَّاسُ،سَلُونِی قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِی» قالهاثلاثاً؛ فقام إلیه صعصعة بن صوحان فقال: یا أمیر الموءمنین متی یخرج الدجال؟

فقال له علی علیه‌السلام : « اقْعُدْ، فَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ کَلَامَکَ وَ عَلِمَ مَا أَرَدْتَ، وَ اللَّهِ، مَا الْمَسْئُولُ عَنْهُ بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ، وَ لَکِنْ لِذَلِکَ عَلَامَاتٌ وَ أَمَارَاتٌ وَ هَنَاتٌ یَتْبَعُ بَعْضُهَا بَعْضاً کَحَذْوِ النَّعْلِ بِالنَّعْلِ، فَإِنْ شِئْتَ أَنْبَأْتُکَ بِهَا؟»

فقال: نعم یا أمیر الموءمنین.

فقال علیه‌السلام : «احْفَظْ، فَإِنَّ عَلَامَةَ ذَلِکَ إِذَا أَمَاتَ النَّاسُ الصَّلَوَاتِ وَ... شَارَکَتِ

النِّسَاءُ أَزْوَاجَهُنَّ فِی التِّجَارَةِ حِرْصاً عَلَی الدُّنْیَا،... وَ تَشَبَّهَ النِّسَاءُ بِالرِّجَالِ وَ الرِّجَالُ بِالنِّسَاءِ وَ...» الخبر.⁽¹⁾

روزی حضرت علی علیه‌السلام برای مردم خطبه خواند و پس از حمد و ثنای الهی و درود بر پیغمبر و اهل بیتش چنین فرمود:

«ای مردم! قبل از این که مرا از دست بدهید درباره هر چه می‌خواهید از من سوال نمایید».

و این مطلب را سه مرتبه تکرار نمود تا این که صعصعه بن صوحان (از میان جمعیّت) بر خاست و به سوی حضرت رفت و گفت: ای امیر مؤمنان! به من بگو دجّال چه زمانی خروج خواهد نمود؟

فرمود: بنشین که همانا خداوند سخن تو را شنید و دانست آن چه را تو اراده کردی.

سوگند به خداوند من در خصوص تعیین زمان این امر آگاه‌تر از شما نیستم ولی نشانه‌ها و علائمی برای آن زمان است که یکی پس از دیگری تحقّق خواهد یافت، و اگر خواستی آنها را برای شما بازگو می‌کنم.

صعصعه عرض کرد: بلی، یا امیر المؤمنین، بفرمائید!

امام فرمود: پس حفظ کن آن چه را برای تو بیان می‌کنم:

همانا هنگامی دجّال خروج خواهد نمود که مردم نمازها را می‌میرانند، و...و زنان بخاطر حرص و طمع زیاد به دنیا با شوهرانشان در کسب و تجارت مشارکت خواهند نمود... و زنان خود را شبیه مردان و مردان هم خود را شبیه به زنان خواهند نمود...».

نهایت درجه حفظ حریم با نامحرمان

189/31. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« إِذَا قَامَتِ الْمَرْأَةُ مِنْ مَجْلِسِهَا فَلاَ یَجْلِسَ أَحَدٌ فِی ذَلِکَ الْمَجْلِسِ حَتّی یَبْرُدَ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« وقتی زن از محلّی که نشسته بود بلند شد مرد نامحرم نباید تا وقتی که حرارت بدن آن زن سرد نشده است در آنجا بنشیند».

فصل یازدهم 11 عفّت زن در رفتار و کردار اجتماعی

190/1. عن الصادق علیه‌السلام :« نَهَی رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله أَنْ یُرْکَبَ سَرْجٌ بِفَرْجٍ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نهی مینمود از اینکه زن سوار بر مرکب دارای زین بشود».

191/2. عن أمیر الموءمنین علیه‌السلام :« لَا تَحْمِلُوا الْفُرُوجَ عَلَی السُّرُوجِ فَتُهَیِّجُوهُنَّ لِلْفُجُورِ».⁽²⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:«(برای نقل و انتقال زنان) از مرکب‌های دارای زین استفاده نکنید؛ چرا که این عمل باعث تحریک شدن آنان به فسق و فجور خواهد شد».

192/3. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« لَیْسَ لِلنِّسَاءِ مِنْ سَرَوَاتِ الطَّرِیقِ شَیْءٌ وَ لَکِنَّهَا تَمْشِی فِی جَانِبِ الْحَائِطِ وَ الطَّرِیقِ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« جایز نیست برای زن که از وسط جادّه و خیابان حرکت نماید و بلکه باید از کنار دیوار و گوشه خیابان حرکت نماید».

193/4. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« لَیْسَ لِلنِّسَاءِ مِنْ سَرَاةِ الطَّرِیقِ وَ لَکِنْ جَنْبَیْهِ یَعْنِی وَسَطَهُ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«همانا برای طایفه زنان از وسط راه حقّی نیست و باید از کناره‌های آن عبور کنند».

194/5. عن الصادق علیه‌السلام :«السَّرْجُ مَرْکَبٌ مَلْعُونٌ لِلنِّسَاءِ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« حیوان دارای زین مرکب ملعونی برای زنان است».

195/6. ذکر النّساء عند أبی الحسن علیه‌السلام :« لَا یَنْبَغِی لِلْمَرْأَةِ أَنْ تَمْشِیَ فِی وَسَطِ الطَّرِیقِ وَ لَکِنَّهَا تَمْشِی إِلَی جَانِبِ الْحَائِطِ».⁽³⁾

وقتی نزد حضرت امام کاظم علیه‌السلام حرف از زنها شد حضرت فرمود:« سزاوار نیست برای زن که هنگام راه رفتن از وسط جادّه حرکت نماید بلکه باید از کنار جادّه و کنارهای دیوار حرکت کند».

196/7. عن الصادق علیه‌السلام :« نَهی رَسُولُ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله الْمَرْأَةَ أَنْ تَضْرِبَ بِرِجْلَیْهَا الاْءَرْضَ لِیُسْمَعَ صَوْتُ خَلْخَالِهَا وَ یُعْلَمَ مَا یُخْفی مِنْ زِینَتِهَا».⁽⁴⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نهی می‌فرمود از اینکه زن پاهایش را بر زمین بکوبد تا این که صدای خلخال (و سایر زیورآلات او) شنیده شود».

197/8. عن الصادق علیه‌السلام :«نَهی رَسُولُ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله النِّسَاءَ أَنْ یَسْلُکْنَ وَسَطَ الطَّرِیقِ، وَ قَالَ: لَیْسَ لِلنِّسَاءِ فِی وَسَطِ الطَّرِیقِ نَصِیبٌ، وَ نَهَی أَنْ تَلْبَسَ الْمَرْأَةُ إِذَا

خَرَجَتْ ثَوْباً مَشْهُوراً، أَوْ تَتَحَلَّی بِمَا لَهُ صَوْتٌ یُسْمَعُ، وَ لَعَنَ الْمُذَکَّرَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَ الْمُوءَنَّثِینَ مِنَ الرِّجَالِ، وَ نَهَی النِّسَاءَ عَنْ إِظْهَارِ الصَّوْتِ إِلَّا مِنْ ضَرُورَةٍ، وَ نَهَاهُنَّ عَنِ الْمَبِیتِ فِی غَیْرِ بُیُوتِهِنَّ، وَ نَهَی أَنْ یُسَلِّمَ الرِّجَالُ عَلَیْهِنَّ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله نهی می‌فرمود از اینکه زن از وسط خیابان و یا کوچه راه برود، و می‌فرمود: زنان سهمی در وسط جادّه ندارند، و همچنین او نهی می‌کرد از این که زن هنگام خارج شدن از منزل لباسی بپوشد که باعث شهرت و مشهور شدن او می‌شود، و یا خود را تزیین به زیور آلاتی نماید که موقع راه رفتن سر و صدای آنها شنیده شود (و باعث جلب توجّه مردان نامحرم گردد)، و همانا او لعنت می‌کرد زنانی را که خود را (از لحاظ پوشش و رفتار) شبیه مردان می‌کنند و یا مردانی را که خود را شبیه زنان می‌نمایند، و همچنین نهی می‌کرد از اینکه زنان بدون ضرورت در میان نامحرمان حرف بزنند، و یا در غیر خانه‌های خودشان شب را بخوابند، و همچنین نهی می‌کرد از این که مردان نامحرم بر آنان سلام کنند».

فصل دوازدهم 12 عفّت زن در لمس و تماسّ با نامحرمان

مسأله دست دادن با نامحرمان

مسأله دست دادن با نامحرمان

198/1. سئل الصادق علیه‌السلام عن مصافحة الرجل المرأة، قال:« لَا یَحِلُّ لِلرَّجُلِ أَنْ یُصَافِحَ الْمَرْأَةَ إِلَّا امْرَأَةً یَحْرُمُ عَلَیْهِ أَنْ یَتَزَوَّجَهَا أُخْتٌ أَوْ بِنْتٌ أَوْ عَمَّةٌ أَوْ خَالَةٌ أَوِ ابْنَةُ أُخْتٍ أَوْ نَحْوُهَا، فَأَمَّا الْمَرْأَةُ الَّتِی یَحِلُّ لَهُ أَنْ یَتَزَوَّجَهَا فَلَا یُصَافِحْهَا إِلَّا مِنْ وَرَاءِ الثَّوْبِ وَ لَا یَغْمِزْ کَفَّهَا».⁽¹⁾

از حضرت امام صادق علیه‌السلام درباره دست دادن مرد با زن نامحرم سؤال شد، فرمود:« حلال نیست مگر زنی باشد که ازدواج مرد با او حرام باشد، مانند خواهر و دختر یا عمّه و یا خاله و یا دختر خواهر و مانند آن، و امّا زنی که برای مرد حلال است با او ازدواج کند نباید با او دست بدهد مگر از روی پارچه‌ای بدون فشار دادن دست همدیگر».

199/2. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« وَ مَنْ صَافَحَ امْرَأَةً تَحْرُمُ عَلَیْهِ فَقَدْ بَاءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ، وَ مَنِ الْتَزَمَ امْرَأَةً حَرَاماً قُرِنَ فِی سِلْسِلَةٍ مِنْ نَارٍ مَعَ شَیْطَانٍ فَیُقْذَفَانِ فِی النَّارِ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« اگر کسی با زن نامحرمی مصافحه کند، همانا خشم و غضب الهی را متوجّه خود ساخته است، و کسی که ارتباط نامشروعی با زن نامحرمی داشته باشد با شیطان همراه گشته است و در زنجیرهایی از آتش خداوند متعال هر دوی آنان را وارد جهنّم خواهد کرد».

200/3. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« وَ مَنْ صَافَحَ امْرَأَةً حَرَاماً جَاءَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مَغْلُولًا ثُمَّ یُوءْمَرُ بِهِ إِلَی النَّارِ، وَ مَنْ فَاکَهَ امْرَأَةً لَا یَمْلِکُهَا (حَبَسَهُ اللَّهُ) بِکُلِّ کَلِمَةٍ کَلَّمَهَا فِی الدُّنْیَا أَلْفَ عَامٍ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: «اگر کسی با زن نامحرمی مصافحه کند خداوند متعال او را با دستان بسته در روز قیامت حاضر نموده و سپس او را وارد جهنّم خواهد نمود، و هر که با زن نامحرمی بی مورد سخن بگوید خداوند متعال به ازای هر کلمه‌اش هزار سال او را در آخرت عذاب خواهد نمود».

کراهت دست دادن با نامحرمان خیلی پیر

201/4. عنالصادق علیه‌السلام : عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«أَنَّهُ کَرِهَ أَنْ یُصَافِحَ الرَّجُلُ المَرْأَةَ وَ إِنْ کَانَتْ مُسِنَّةً».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام در مورد رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله می‌فرماید:«که همانا آن حضرت بدش می‌آمد حتّی انسان با زن پیر نامحرم دست بدهد».

نحوه بیعت گرفتن پیغمبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از زنان

202/5.سئل الصادق علیه‌السلام : کیف ماسح رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله النّساء حین بایعهنّ؟ فقال:« دَعَا بِمِرْکَنِهِ الَّذِی کَانَ یَتَوَضَّأُ فِیهِ فَصَبَّ فِیهِ مَاءً ثُمَّ غَمَسَ فِیهِ یَدَهُ الْیُمْنَی فَکُلَّمَا بَایَعَ وَاحِدَةً مِنْهُنَّ قَالَ: اغْمِسِی یَدَکِ فَتَغْمِسُ کَمَا غَمَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ، فَکَانَ هَذَا مُمَاسَحَتَهُ إِیَّاهُنَّ».⁽¹⁾

از امام صادق علیه‌السلام سؤال شد: رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله چگونه از زنان بیعت گرفت؟

فرمود:« آنها را بر سر ظرفی که خود از آن وضو می‌گرفت فرا خواند، سپس خودش دست راستش را داخل در آن ظرف نمود، و امر فرمود: هر که از زنان می‌خواهد با او بیعت کند دستش را داخل در آن ظرف پرآب کند، و این چنین از زنان امّت خود بیعت گرفت».

مسأله مراجعه به طبیب نامحرم

203/6. سئل الصادق علیه‌السلام عن الرجل یکون ببطن فَخِذِه أو ألیته الجُرح: هل یصلح للمرأة أن تنظر إلیه و تداویه؟ قال:« إِذَا لَمْ یَکُنْ عَوْرَةً فَلَا بَأْسَ».⁽²⁾

از امام صادق علیه‌السلام سؤال شد: مردی که در داخل رانش و یا در نشستنگاه خود زخمی دارد، آیا زن نامحرم می‌تواند نگاه کند و او را درمان نماید؟

فرمود:« اگر عورت نباشد(و بنا بر احادیثی، محرمی هم در دسترس نباشد) اشکالی ندارد».

204/7. سئل الصادق علیه‌السلام عن المرأة لها أن یحجمها رجل؟ قال:« لاَ».⁽¹⁾

از امام صادق علیه‌السلام سؤال شد: آیا مرد نامحرم می‌تواند زن را حجامت نماید؟ فرمود:« نه».

فصل سیزدهم 13 عفّت زن در دامن

اهمیّت پاکدامنی

اهمیّت پاکدامنی

205/1. قرآن کریم:«وَ الَّذِینَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و مؤمنین کسانی هستند که دامنهای خود را از حرام حفظ می‌کنند».

206/2. عن الصادق علیه‌السلام :« إِنَّمَا شِیعَةُ جَعْفَرٍ مَنْ عَفَّ بَطْنُهُ وَ فَرْجُهُ وَ اشْتَدَّ جِهَادُهُ وَ عَمِلَ لِخَالِقِهِ وَ رَجَا ثَوَابَهُ وَ خَافَ عِقَابَهُ فَإِذَا رَأَیْتَ أُولئِکَ فَأُولئِکَ شِیعَةُ جَعْفَرٍ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« همانا شیعه من جعفر صادق کسی است که شکم و دامنش از حرام پاک باشد، و کوشش و جهادش در راه خدا بیشتر باشد، و کار را فقط برای رضای خدا انجام دهد، و از او امید پاداش داشته باشد و تنها از عذاب او بترسد، پس هر گاه چنین اشخاصی را دیدی بدان که شیعه جعفر صادق هستند».

207/3. عن الباقر علیه‌السلام :« إِنَّ أَفْضَلَ الْعِبَادَةِ عِفَّةُ الْبَطْنِ وَ الْفَرْجِ».⁽³⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« برترین عبادتها عفّت شکم و عفّت دامن است».

208/4. قال رجل لأبی جعفر علیه‌السلام :إنّی ضعیف العمل، قلیل الصیام، ولکنّی أرجو أن لا آکل إلاّ حلالاً؟ قال: فقال له : « أَیُّ الِاجْتِهَادِ أَفْضَلُ مِنْ عِفَّةِ بَطْنٍ وَ فَرْجٍ».⁽¹⁾

شخصی به حضرت امام باقر علیه‌السلام عرض کرد: همانا من شخصی هستم که عمل کم دارم و کمتر روزه می‌گیرم، ولی امیدوارم که تا بحال لقمه حرامی نخورده‌ام؟ امام فرمود:« چه جهادی در راه خدا بالاتر از عفّت در شکم و دامن؟!»

209/5. رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« ثَلَاثٌ أَخَافُهُنَّ عَلَی أُمَّتِی مِنْ بَعْدِی :الضَّلَالَةُ بَعْدَ الْمَعْرِفَةِ، وَ مَضَلَّاتُ الْفِتَنِ، وَ شَهْوَةُ الْبَطْنِ وَ الْفَرْجِ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«من بعد از خودم، از سه چیز برای امّت خودم می‌ترسم: (یکی) گمراهی بعد شناخت و معرفت، و (دیگری) فتنه‌های گمراه کننده، و (سوّم) شهوت شکم و دامن».

مسأله زنا و عواقب معنوی و اخروی آن

210/6. قرآن کریم:« وَ لا تَقْرَبُوا الزِّنی إِنَّهُ کانَ فاحِشَةً وَ ساءَ سَبِیلاً».⁽³⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و هرگز به عمل زنا

نزدیک نشوید، چرا که این عمل فحشا و بدترین راه (در ارضای غریضه جنسی) است».

211/7. رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« أَعْمَالُ اُمَّتِی تُعْرَضُ عَلَیَّ فِی کُلِّ جُمُعَةٍ مَرَّتَیْنِ فَیَشْتَدَّ غَضَبُ اللّهِ عَلَی الزُّناةِ ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« اعمال امّت من در هر جمعه دو بار بر من عرضه می‌شوند، و من می‌بینم خشم الهی نسبت به کسانی که عمل نامشروع زنا را مرتکب می‌شوند بسیار شدید است».

212/8. عن الباقر علیه‌السلام :« لِلزَّانِی سِتُّ خِصَالٍ، ثَلَاثٌ فِی الدُّنْیَا وَ ثَلَاثٌ فِی الْآخِرَةِ، أَمَّا الَّتِی فِی الدُّنْیَا: فَیَذْهَبُ بِنُورِ الْوَجْهِ وَ یُورِثُ الْفَقْرَ وَ یُعَجِّلُ الْفَنَاءَ، وَ أَمَّا الَّتِی فِی الاْآخِرَةِ: فَسَخَطُ الرَّبِّ وَ سُوءُ الْحِسَابِ وَ الْخُلُودُ فِی النَّارِ».⁽²⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« انسان زناکار به شش بلا و مصیبت گرفتار خواهد بود: سه مصیبت در دنیا و سه تای دیگر در آخرت؛ امّا آن سه بلایی که در دنیا دچار آن خواهد شد عبارت است از: از بین رفتن نور ایمان از چهره‌اش، فقر و نداری، کوتاهی عمر و مرگ زود هنگام، و امّا آن بلاهایی که در آخرت دچار خواهد شد عبارت است از: گرفتار شدن به خشم و غضب الهی، سختی بهنگام حسابرسی، و آتش جهنم برای همیشه».

213/9. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« مَا عَجَّتِ الْأَرْضُ إِلَی رَبِّهَا عَزَّ وَ جَلَّ کَعَجِیجِهَا مِنْ ثَلَاثٍ: مِنْ دَمٍ حَرَامٍ یُسْفَکُ عَلَیْهَا أَوِ اغْتِسَالٍ مِنْ زِنًی أَوِ النَّوْمِ عَلَیْهَا قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« زمین از هیچ مسأله‌ای به اندازه تعجّب از سه چیز به خود نلرزیده است (و بدرگاه الهی ناله نزده است): هنگامی که خون انسان بیگناهی روی آن ریخته می‌شود، آنگه که کسی از طریق زنا جنب می‌شود و قطرات آب بدنش بهنگام شستن (یا غسل) بر زمین می‌ریزد، و هنگامی انسان در وقت بین الطلوعین در خواب است (و نمازش قضا می‌شود)».

مسأله زنا و عواقب مادّی و دنیوی آن

214/10. عن الکاظم علیه‌السلام :«اتَّقِ الزِّنَا فَإِنَّهُ یَمْحَقُ الرِّزْقَ وَ یُبْطِلُ الدِّینَ».⁽¹⁾

حضرت امام کاظم علیه‌السلام فرمود:« از زنا بپرهیزید؛ چرا که انسان آلوده به این عمل، رزق و روزیش نابود، و دینداریش باطل خواهد بود».

215/11. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«إِذَا ظَهَرَ الزِّنَا وَ الرِّبَا فِی قَرْیَةٍ أُذِنَ فِی هَلَاکِهَا».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هر گاه دو عمل زنا و رباخواری در جامعه آشکار گشت (خداوند) فرمان هلاکت و نابودی آن اجتماع را صادر خواهد نمود».

216/12. عن الباقر علیه‌السلام :« وَجَدْنَا فِی کِتَابِ عَلِیٍّ علیه‌السلام : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : إِذَا کَثُرَ الزِّنَا مِنْ بَعْدِی کَثُرَ مَوْتُ الْفَجْأَةِ».⁽³⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« ما در کتاب علی علیه‌السلام یافتیم که

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرموده است: هنگامی که عمل زنا در میان جامعه زیاد شود مرگ ناگهانی هم زیاد خواهد شد».

217/13. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« فِی الزِّنَا خَمْسُ خِصَالٍ: یَذْهَبُ بِمَاءِ الْوَجْهِ وَ یُورِثُ الْفَقْرَ وَ یَنْقُصُ الْعُمُرَ وَ یُسْخِطُ الرَّحْمَنَ وَ یُخَلِّدُ فِی النَّارِ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« رواج عمل زنا در جامعه پنج بلا و مصیبت را همراه خواهد بود: از بین رفتن آبروها و احترامها، گرفتاری به فقر، کوتاه شدن عمرها، مشمول خشم و غضب الهی شدن، و خلود و همیشگی در آتش جهنّم، و ما پناه می‌بریم به خدا از آتش جهنّم».

218/14. عن الصادق علیه‌السلام :« إِذَا فَشَتْ أَرْبَعَةٌ ظَهَرَتْ أَرْبَعَةٌ: إِذَا فَشَا الزِّنَی ظَهَرَتِ الزَّلَازِلُ، وَ إِذَا أُمْسِکَتِ الزَّکَاةُ هَلَکَتِ الْمَاشِیَةُ، وَ إِذَا جَارَ الْحُکَّامُ فِی الْقَضَاءِ أُمْسِکَ الْقَطْرُ مِنَ السَّمَاءِ، وَ إِذَا خُفِرَتِ الذِّمَّةُ نُصِرَ الْمُشْرِکُونَ عَلَی الْمُسْلِمِینَ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« هر گاه چهار عمل (در جامعه) آشکار گردد چهار بلا هم در آن اجتماع زیاد خواهد شد:

هر گاه زنا علنی شود زلزله زیاد خواهد بود، (دوّم) هر گاه مردم زکات مال خود را نپردازند حیوانات (مانند گوسفند و گاو و...) نابود خواهند شد، (سوّم) زمانی که قضات در قضاوت خویش عادلانه قضاوت نکنند آسمان از بارانش دریغ خواهد نمود، (و چهارم) هر گاه

که مردم به عهد و پیمانهای خود به یکدیگر عمل نکنند مشرکان بر مسلمانان پیروز خواهند شد».

219/15. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« الزِّنَا یُورِثُ الْفَقْرَ وَ یَدَعُ الدِّیَارَ بَلَاقِعَ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« افزایش زنا در جامعه باعث فقر جامعه خواهد شد و به نابودی و خرابی شهرها خواهد انجامید».

220/16. عن الصادق علیه‌السلام :« عَلَامَاتُ وَلَدِ الزِّنَا ثَلَاثٌ: سُوءُ الْمَحْضَرِ وَ الْحَنِینُ إِلَی الزِّنَا وَ بُغْضُنَا أَهْلَ الْبَیْتِ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« نشانه‌های زنازاده سه چیز است: بدنشینی، شوق به زنا، و دشمنی با اهل بیت پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ».

افزایش زنا در جامعه و ازعوامل مؤثّر در آن

221/17. عن أمیر الموءمنین علیه‌السلام :« قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله یَوْماً: إِذَا جَاءَکُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَ دِینَهُ فَزَوِّجُوهُ - قال - قُلْتُ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، وَ إِنْ کَانَ دَنِیّاً فِی نَسَبِهِ؟ قَالَ: إِذَا جَاءَکُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَ دِینَهُ فَزَوِّجُوهُ؛ إِنَّکُمْ إِلّا تَفْعَلُوهُ تَکُنْ فِتْنَةٌ فِی الْأَرْضِ وَ فَسادٌ کَبِیرٌ».⁽³⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« روزی رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود: هرگاه کسی به خواستگاری دخترتان آمد و شما دین و اخلاق او را پسندیدید به او جواب مثبت بدهید.

من عرض کردم: اگر چه آن شخص از جهت اصل و نسب در سطح پایینی قرار داشته باشد؟

فرمود: بلی، اگر تنها دین و اخلاق او را پسندیدید به او زن بدهید، چرا که اگر شما این کار را انجام ندهید فتنه و فساد بزرگی در روی زمین به وجود خواهد آمد (و جوانان از طرق نامشروع غریزه جنسی خود را ارضاء خواهند نمود)».

ترک مباشرت زن با زن دیگر

222/18. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« لَا یُبَاشِرِ الرَّجُلُ الرَّجُلَ إِلَّا وَ بَیْنَهُمَا ثَوْبٌ وَ لَا تُبَاشِرِ الْمَرْأَةُ الْمَرْأَةَ إِلَّا وَ بَیْنَهُمَا ثَوْبٌ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« دو مرد نباید در یک بستر بخوابند مگر این که هر کدام رختخواب جداگانه‌ای داشته باشند، و همچنین نباید دو زن کنار هم بخوابند مگر این که هر کدام رختخواب جداگانه‌ای داشته باشند».

223/19. عن الصادق علیه‌السلام :« لاَ تَبِیتُ الْمَرْأَتَانِ فِی ثَوْبٍ وَاحِدٍ إِلاّ أَنْ تُضْطَرّا إِلَیْهِ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« دو زن نباید زیر یک رختخواب بخوابند مگر در حال اضطرار و ناچاری».

224/20. عن الصادق علیه‌السلام :«لاَ یَنَامُ الرَّجُلَانِ فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ إِلَّا أَنْ یُضْطَرَّا فَیَنَامَ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا فِی إِزَارِهِ وَ یَکُونَ اللِّحَافُ بَعْدُ وَاحِداً وَ الْمَرْأَتَانِ جَمِیعاً کَذَلِکَ وَ لَا تَنَامُ ابْنَةُ الرَّجُلِ مَعَهُ فِی لِحَافِهِ وَ لَا أُمُّهُ».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« نباید دو مرد زیر یک لحاف

بخوابند مگر این که مجبور باشند که در این صورت هم باید هر کدام با لباس باشند و برهنه نشوند، و همچنین دو زن هم نباید زیر یک لحاف با هم بخوابند مگر در حال اضطرار که باید هر کدام با لباس باشند و لحاف بر روی خود بیندازند، و همچنین دختر انسان نباید با پدر و یا مادرش در زیر یک لحاف بخوابند».

فصل چهاردهم 14 عفّت زن در خلوت با نامحرمان

225/1. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : «بَیْنَمَا مُوسَی بْنُ عِمْرَانَ علیه‌السلام جَالِسٌ إِذْ أَقْبَلَ عَلَیْهِ إِبْلِیسُ وَ عَلَیْهِ بُرْنُسٌ ذُو أَلْوَانٍ، فَلَمَّا دَنَا مِنْ مُوسی خَلَعَ الْبُرْنُسَ وَ أَقْبَلَ عَلَیْهِ، فَسَلَّمَ عَلَیْهِ، فَقَالَ مُوسی: مَنْ أَنْتَ؟

قَالَ: أَنَا إِبْلِیسُ، قَالَ مُوسی: فَلا قَرَّبَ اللّهُ دَارَکَ، فِیمَ جِئْتَ؟ قَالَ: إِنَّمَا جِئْتُ لِأَسْلَمَ عَلَیْکَ لِمَکَانِکَ مِنَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ.

فَقَالَ لَهُ مُوسی: فَمَا هذَا الْبُرْنُسُ؟ قَالَ: أَخْتَطِفُ بِهِ قُلُوبَ بَنِی آدَمَ، قَالَ لَهُ مُوسی: أَخْبِرْنِی بِالذَّنْبِ الَّذِی إِذَا أَذْنَبَهُ ابْنُ آدَمَ اسْتَحْوَذْتَ عَلَیْهِ؟ فَقَالَ: إِذَا أَعْجَبَتْهُ نَفْسُهُ وَ اسْتَکْثَرَ عَمَلَهُ وَ صَغُرَ فِی عَیْنِهِ ذَنْبُهُ.

ثُمَّ قَالَ لَهُ: اُوصِیکَ بِثَلاثِ خِصَالٍ یَا مُوسی: لَا تَخْلُ بِامْرَأَةٍ، وَ لَا تَخُلْ بِکَ؛ فَإِنَّهُ لا یَخْلُو رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ وَ لا تَخْلُوَ بِهِ إِلاّ کُنْتُ صَاحِبَهُ دُون َ أَصْحَابِی،...».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« روزی حضرت موسی علیه‌السلام نشسته بود. شیطان در حالی که یک کلاه رنگارنگ بر سر داشت به سوی موسی آمد.

وقتی نزدیک موسی شد آن کلاه را از سر خود برداشت و بر موسی سلام کرد.

موسی از او پرسید: کی هستی؟

گفت: من شیطان هستم.

گفت: خداوند تو را از خود دورتر سازد برای چه آمده‌ای؟

ابلیس گفت: به واسطه مکانت و موقعیتی که تو نزد خداوند داری آمدم به تو سلام کنم.

موسی سؤال کرد: آن کلاه چیست که با خود داری؟

گفت: این وسیله‌ای است که قلبهای فرزندان آدم را با آن می‌ربایم. سؤال کرد: چه گناهی اگر فرزندان آدم انجام دهند بر آنان مسلّط می‌شوی؟

گفت: هنگامی که آنان دچار عُجب و خودبینی شوند و اعمال خود را زیاد پندارند و گناه در چشم آنان کوچک جلوه کند.

سپس ابلیس به موسی علیه‌السلام گفت: تو را به چند عمل وصیّت می‌کنم:

(یک): هیچگاه با زن نامحرمی خلوت نکن و زن نامحرمی هم با تو خلوت نکند، چرا که اگر تو با زنی و یا زنی با تو خلوت کند من خود در آنجا حاضرم...».

226/2. عن الباقر علیه‌السلام :« لَمَّا دَعَا نُوحٌ رَبَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَی قَوْمِهِ - إِلَی أَنْ قَالَ- :اذْکُرْنِی فِی ثَلَاثِ مَوَاطِنَ، فَإِنِّی أَقْرَبُ مَا أَکُونُ إِلَی الْعَبْدِ إِذَا کَانَ فِی إِحْدَاهُنَّ: اذْکُرْنِی إِذَا غَضِبْتَ وَ اذْکُرْنِی إِذَا حَکَمْتَ بَیْنَ اثْنَیْنِ وَ اذْکُرْنِی إِذَا کُنْتَ مَعَ امْرَأَةٍ خَالِیاً وَ لَیْسَ مَعَکُمَا أَحَدٌ».⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« هنگامی که نوح علیه‌السلام از خداوند درخواست عذاب بر قوم خود نمود، ... خداوند به او فرمود:

ای نوح، در سه جا مرا زیاد یاد کن:

(اوّل): به یاد من باش هنگامی که خشم و غضب تو را فرا گرفت. (دوّم): به یاد من باش هنگامی که بین دو نفر قضاوت می‌کنی.

(سوّم): به یاد من باش هنگامی که با زن نامحرمی در جای خلوتی واقع شدی و در میان شما فرد سوّمی وجود ندارد».

227/3. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« مَنْ کَانَ یُوءْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ فَلَا یَبِتْ فِی مَوْضِعٍ یَسْمَعُ نَفَسَ امْرَأَةٍ لَیْسَتْ لَهُ بِمَحْرَمٍ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« هر که ایمان به خدا و روز قیامت داشته باشد نباید شب را در جایی بخوابد که صدای نَفَسهای او را زن نامحرمی میشنود».

228/4. عن الصادق علیه‌السلام :« أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله عَلَی النِّسَاءِ أَنْ لَا یَنُحْنَ وَ لَا یَخْمِشْنَ وَ لَا یَقْعُدْنَ مَعَ الرِّجَالِ فِی الْخَلَاءِ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از زنان امّت خود بیعت گرفت که آنها نوحه سرایی نکنند، و در مصیبتهای خود صورتشان را نخراشند و با مردان نامحرم در جای خلوتی ننشینند».

229/05 عن أمیر الموءمنین علیه‌السلام :« ثَلَاثٌ مَنْ حَفِظَهُنَّ کَانَ مَعْصُوماً مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ وَ مِنْ کُلِّ بَلِیَّةٍ: مَنْ لَمْ یَخْلُ بِامْرَأَةٍ لَیْسَ یَمْلِکُ مِنْهَا شَیْئاً وَ لَمْ یَدْخُلْ عَلَی سُلْطَانٍ وَ لَمْ یُعِنْ صَاحِبَ بِدْعَةٍ بِبِدْعَةٍ».⁽³⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« سه عمل است که اگر انسان خود را از آنان حفظ کند از وسوسه شیطان و از هر بلایی در امان خواهد بود:

(یک): مرد هرگز با زن نامحرمی خلوت نکند.

(دو): بر دربار سلطان ستمگر وارد نشود.

(سه): بدعت گذار را در بدعتش به دین کمک نکند».

230/6. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«أَرْبَعٌ مُفْسِدَةٌ لِلْقُلُوبِ: الْخَلْوَةُ بِالنِّسَاءِ، وَ الاْءِسْتِمَاعُ مِنْهُنَّ، وَ الاْءَخْذُ بِرَأْیِهِنَّ، وَ مُجَالِسَةُ الْمَوْتی». فقیل: یا رسول الله، و ما مجالسة الموتی؟ قال:« مُجَالِسَةُ کُلِّ ضَالٍّ عَنِ الاْءِیمَانِ، وَ جَائِرٌ عَنِ الاْءَحْکَامِ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« چهار چیز باعث فساد قلب خواهد شد:

(یک): خلوت نمودن با زنان نامحرم.

(دو): گوش کردن به سخنان زنانه.

(سه): مشورت با زنان.

(چهار): همنشینی با مردگان».

کسی پرسید: مراد از همنشینی با مردگان چیست؟

فرمود:« یعنی همنشینی با هر انسانی که از مسیر ایمان گمراه گشته و از احکام الهی دور شده است».

231/7. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« لَا یَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامَرَأَةٍ فَإِنَّ ثَالِثَهُمَا شَیْطَانٌ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« مرد هرگز نباید با زن نامحرم در جای خلوتی باشد، چرا که در آن هنگام سومّی آنان شیطان خواهد بود».

فصل پانزدهم 15 نقش پدران و شوهران در حجاب و عفّت زنان

بی غیرتی پدران و شوهران، مهمترین عامل افزایش بی حجابی و بی عفّتی زنان و دختران

232/1. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :«...و أیّما رجل رضی بتزیّن امرأته و تخرج من باب دارها فهو دیّوث، و لا یأثم من یسمّیه دیّوثاً، و المرأة إذا خرجت من باب دارها متزیّنة متعطّرة و الزوج بذاک راض بُنی لزوجها بکلّ قدم بیت فی النار؛ فقصّروا أجنحة نسائکم و لا تطولوها فإنّ فی تطویل أجنحتها ندامة و جزاوءها النار، و فی قصر أجنحتها رضًا و سرور و دخول الجنّة بغیر حساب؛ احفظوا وصیّتی فی أمر نسائکم حتّی تنجوا من شدّة الحساب، و من لم یحفظ وصیّتی فما أسوأ حاله بین یدی اللّه تعالی».

و قال:«النساء حبائل الشیطان».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« اگر مردی راضی شود به آرایش نمودن و خارج شدن زنش از خانه، دیّوث است، و کسی که این مرد را دیّوث بنامد گناهی نکرده است.

و زن هنگامی که از خانه‌اش با آرایش و خوشبو خارج شود و مرد هم به چنین عمل همسرش رضایت دهد به هر قدمی که زن بر می‌دارد برای شوهر او به تعداد قدمهای زن خانه‌ای در جهنّم ساخته می‌شود.

پس بال و پر زنانتان را کوتاه کنید، چرا که در طولانی شدن بال و پر آنان پشیمانی بوده و عاقبت آن جهنّم خواهد بود، و امّا در حفظ نمودن زنانتان رضایت و خوشحالی خداوند هست و باعث داخل شدن شما به بهشت بدون حساب خواهد بود.

پس وصیّت مرا در مورد زنان خودتان بخاطر بسپارید، تا از شدّت حسابرسی الهی نجات پیدا کنید، و هر که این وصیّت مرا حفظ نکند فردای قیامت در محضر خداوند اوضاع و احوالش وخیم خواهد بود».

و سپس فرمود:« همانا زنان دامهای شیطان هستند».

233/2. عن الرضا علیه‌السلام :« قَدْ نَهَی النَّبِیُّ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله سَبْعَةً: الْوَاصِلَ شَعْرَهُ بِشَعْرِ غَیْرِهِ، وَ الْمُتَشَبِّهَ مِنَ النِّسَاءِ بِالرِّجَالِ، وَ الرِّجَالِ بِالنِّسَاءِ، وَ المُفَلِّجَ بِأَسْنَانِهِ، وَ الْمُوشِمَ بِیَدِهِ، وَ الدَّاعِیَ إِلَی غَیْرِ مَوْلَاهُ، وَ الْمُتَغَافِلَ عَلَی زَوْجَتِهِ وَ هُوَ الدَّیُّوثُ ».⁽¹⁾

حضرت امام رضا علیه‌السلام فرمود:« همانا پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله از هفت چیز نهی نمود:

(اوّل): کسی که موی خود را به موی دیگری وصل نماید.

(دوّم): زنانی که خود را (در پوشش و آرایش و رفتار و...) شبیه مردان سازند.

(سوّم): مردانی که خود را (در اعمال و رفتار) شبیه زنان سازند.

(چهارم): گشودن و یا باز کردن چیزها با دندان.

(پنجم): خالکوبی بر روی دست.

(ششم): آن کسی که دیگران را به سوی غیر خدا دعوت کند.

(هفتم): آن کسی که از همسر خویش غافل است، و چنین مردی دیّوث است».

234/3. عن الصادق علیه‌السلام :« إِذَا لَمْ یَغَرِ الرَّجُلُ فَهُوَ مَنْکُوسُ الْقَلْبِ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« اگر مرد نسبت به ناموس خود غیرت نشان نداد قلبش وارونه است».

235/4. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« لَا یَدْخُلُ الْجَنَّةَ عَاقٌّ وَ لَا مَنَّانٌ وَ لَا دَیُّوثٌ ـ إلی أن قال ـ وَ الدَّیُّوثُ الَّذِی یَجْلِبُ عَلَی حَلِیلَتِهِ الرِّجَالَ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« چند گروه داخل بهشت نمی‌شوند: عاق والدین، و کسی که خوبی می‌کند ولی منّت می‌گذارد، و دیّوث... ـ تا این که فرمود: ـ و دیّوث کسی است که (با رفتارهای مختلف خود و همسرش) توجّه مردان اجنبی و نامحرم را به سوی همسرش جلب نماید».

236/5. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« اقْتُلُوا الدَّیُّوثَ ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« شخص دیّوث را باید کشت (منظور از دیّوث در اینجا مردی است که حتّی به عمل زنای زنش راضی باشد، و یا شاید او را وادار و یا تشویق به این عمل نامشروع کند)».

237/6. عن الصادق علیه‌السلام :« إِذَا أُغِیرَ الرَّجُلُ فِی أَهْلِهِ أَوْ بَعْضِ مَنَاکِحِهِ مِنْ مَمْلُوکِهِ فَلَمْ یَغَرْ وَ لَمْ یُغَیِّرْ بَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ طَائِراً یُقَالُ لَهُ الْقَفَنْدَرُ حَتَّی یَسْقُطَ عَلَی عَارِضَةِ بَابِهِ.

ثُمَّ یُمْهِلَهُ أَرْبَعِینَ یَوْماً ثُمَّ یَهْتِفَ بِهِ إِنَّ اللَّهَ غَیُورٌ یُحِبُّ کُلَّ غَیُورٍ فَإِنْ هُوَ غَارَ

وَ غَیَّرَ وَ أَنْکَرَ ذَلِکَ فَأَنْکَرَهُ وَ إِلَّا طَارَ حَتَّی یَسْقُطَ عَلَی رَأْسِهِ فَیَخْفِقَ بِجَنَاحَیْهِ عَلَی عَیْنَیْهِ ثُمَّ یَطِیرَ عَنْهُ فَیَنْزِعُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْهُ بَعْدَ ذَلِکَ رُوحَ الْإِیمَانِ وَ تُسَمِّیهِ الْمَلَائِکَةُ الدَّیُّوثَ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« هنگامی که مرد در خانواده‌اش و یا در بعضی کنیزهایش انحرافی را مشاهده نماید و غیرت نورزد و جلوی آن انحراف را نگیرد خداوند پرنده‌ای را از آسمان بنام «قفندر» به سوی او پائین می‌فرستد تا این که در کنار درب منزل او فرود می‌آید.

سپس چهل روز به او مهلت می‌دهد و در این مدّت فریاد می‌زند:

همانا خداوند باغیرت است و هر انسان غیرتمند را دوست دارد.

پس اگر آن مرد غیرت ورزید و جلوی انحراف خانواده خویش را گرفت چه بهتر، و الاّ آن پرنده بر سر این مرد می‌پرد و دو بال خود را بر چشم او می‌مالد و سپس پرواز می‌کند و بدین وسیله خداوند روح ایمان را از این فرد می‌گیرد و فرشتگان آسمان چنین انسانی را به اسم دیّوث می‌خوانند».

238/7. قال أمیر الموءمنین علیه‌السلام فی رسالته إلی الحسن علیه‌السلام : «...وَ اکْفُفْ عَلَیْهِنَّ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ بِحِجَابِکَ إِیَاهُنَّ؛ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحِجَابِ خَیْرٌ لَکَ وَ لَهُنَّ مِنَ الِارْتِیَابِ وَ لَیْسَ خُرُوجُهُنَّ بِأَشَدَّ مِنْ دُخُولِ مَنْ لَا تَثِقُ بِهِ عَلَیْهِنَّ؛ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ لَا یَعْرِفْنَ غَیْرَکَ مِنَ الرِّجَالِ فَافْعَلْ».⁽²⁾

امام علی علیه‌السلام در ضمن نامه‌ای به امام حسن علیه‌السلام می‌فرماید:

«زنان خود را از دید نامحرمان حفظ نما، چرا که رعایت حجاب، هم برای تو و هم برای خود آنها بهتر از این است که در معرض بد بینی قرار بگیرند، و همانا خارج شدن زنان از منزل شدیدتر از داخل شدن نامحرم غیر قابل اطمینان به داخل منزل نیست، پس ای فرزندم ! هر چه در توان داری در جهت اینکه زنان تو را مردان نامحرم نشناسند به کارگیر و آنرا انجام بده».

غیرت ناموسی از مهمترین خصوصیّات پیغمبران و مردان الهی

239/8. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« إِنَّ الْغَیْرَةَ مِنَ الْإِیمَانِ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« همانا غیرت از ایمان است».

240/9. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« کَانَ إِبْرَاهِیمُ علیه‌السلام غَیُوراً وَ أَنَا أَغْیَرُ مِنْهُ وَ جَدَعَ اللَّهُ أَنْفَ مَنْ لَا یَغَارُ مِنَ الْمُوءْمِنِینَ وَ الْمُسْلِمِینَ».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« همانا حضرت ابراهیم علیه‌السلام یک انسان غیرتمند بود و من با غیرت‌تر از ابراهیم هستم، و خداوند بینی افراد مؤمن و مسلمان بی غیرت را به خاک خواهد مالید».

241/10. عن الصادق علیه‌السلام :« ثَلَاثَةٌ لَا یُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ لَا یُزَکِّیهِمْ وَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ: الشَّیْخُ الزَّانِی وَ الدَّیُّوثُ وَ الْمَرْأَةُ تُوطِئُ فِرَاشَ زَوْجِهَا».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« خداوند در روز قیامت با سه گروه سخن نخواهد گفت و آنان را پاکیزه نخواهد نمود و برای آنان عذاب

دردناکی را آماده خواهد ساخت:

(اوّل): کسی که در سنّ پیری دامنش آلوده به زنا شود.

(دوّم): فرد دیّوث.

(سوّم): زنی که به همسر خود خیانت نماید و خود را در اختیار مردان نامحرم قرار دهد».

242/11. عن الصادق علیه‌السلام :« حُرِّمَتِ الْجَنَّةُ عَلَی الدَّیُّوثِ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« بهشت برای دیّوث حرام است».

243/12. عن الباقر علیه‌السلام :« أُتِیَ النَّبِیُّ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله بِأُسَارَی فَأَمَرَ بِقَتْلِهِمْ وَ خَلَّی رَجُلًا مِنْ بَیْنِهِمْ، فَقَالَ الرَّجُلُ: کَیْفَ أَطْلَقْتَ عَنِّی؟ فَقَالَ: أَخْبَرَنِی جَبْرَئِیلُ عَنِ اللَّهِ أَنَّ فِیکَ خَمْسَ خِصَالٍ یُحِبُّهَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ: الْغَیْرَةَ الشَّدِیدَةَ عَلَی حَرَمِکَ وَ السَّخَاءَ وَ حُسْنَ الْخُلُقِ وَ صِدْقَ اللِّسَانِ وَ الشَّجَاعَةَ فَلَمَّا سَمِعَهَا الرَّجُلُ أَسْلَمَ وَ حَسُنَ إِسْلَامُهُ وَ قَاتَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله حَتَّی اسْتُشْهِدَ».⁽²⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« روزی تعدادی اسیر خدمت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله آوردند. رسول خدا دستور داد همه آنها را بکشند مگر یک نفر را، آن فرد از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله سؤال نمود: چطور شد که دستور قتل همه را دادی جز من؟

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در جواب فرمود: جبرئیل از طرف خداوند برایم پیغام آورد که در تو پنج صفت وجود دارد و خدا و رسول او آن صفات را دوست می‌دارند:

(اوّل): تو نسبت به حفظ ناموست دارای غیرت شدیدی هستی.

(دوّم): سخاوت و جود داری.

(سوّم): اخلاق نیکو داری.

(چهارم): راستگوهستی.

(پنجم): شجاعت و دلیرمردی.

هنگامی که آن اسیر این سخنان را از پیامبر شنید مسلمان شد و جزو یاران پیامبر واقع گشت و در کنار پیامبر در یکی از جنگها جهاد نمود تا به درجه رفیع شهادت نائل آمد».

244/13. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« إِنَّ الْجَنَّةَ لَیُوجَدُ رِیحُهَا مِنْ مَسِیرَةِ خَمْسِمِائَةِ عَامٍ وَ لَا یَجِدُهَا عَاقٌّ وَ لَا دَیُّوثٌ». قیل: یا رسول اللّه،و ما الدیُّوثُ؟ قال:« الَّذِی تَزْنِی امْرَأَتُهُ وَ هُوَ یَعْلَمُ بِهَا».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:«همانا بوی بهشت را (در قیامت) افراد از فاصله پانصد سال استشمام خواهند نمود امّا دو گروه هستند که از بوی بهشت هم بی بهره خواهند بود:

(یکی): عاقّ والدین.

(دوّم): دیّوث.

سؤال شد: دیّوث کیست؟

فرمود: کسی که در حفظ ناموس خود بی غیرت باشد و بداند که زنش زنا می‌کند ولی عکس العملی از خود نشان ندهد».

245/14. عن الباقر علیه‌السلام :« قَامَ رَجُلٌ إِلَی عَلِیٍّ علیه‌السلام ، فَقَالَ: جَعَلَنِیَ اللَّهُ فِدَاکَ،إِنِّی لَأُحِبُّکُمْ أَهْلَ الْبَیْتِ! - قَالَ: وَ کَانَ فِیهِ لِینٌ - فَأَثْنَی عَلَیْهِ عِدَّةٌ، فَقَالَ: کَذَبْتَ، مَا یُحِبُّنَا مُخَنَّثٌ وَ لَا دَیُّوثٌ وَ لَا وَلَدُ زِنًا وَ لَا مَنْ حَمَلَتْ بِهِ أُمُّهُ فِی

حَیْضِهَا». قال:« فَذَهَبَ الرَّجُلُ، فَلَمَّا کَانَ یَوْمُ صِفِّینَ قُتِلَ مَعَ مُعَاوِیَةَ».⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« روزی مردی به امام علی علیه‌السلام عرض کرد: خداوند مرا فدای شما قرار دهد! همانا من شما اهل بیت را دوست دارم.

عدّه‌ای که سخنان آن شخص را می‌شنیدند او را مورد مدح و ستایش قرار دادند.

امّا امام فرمود: تو دروغ گفتی؛ چرا که ما اهل بیت را افراد مخنّث (یعنی مردان شبیه به زن) و دیّوث (یعنی کسی که نسبت به حفظ ناموس خود بی غیرت است) و حرامزاده و کسی که نطفه‌اش در حال حیض بودن مادرش منعقد شده است دوست ندارند.

آن شخص با شنیدن این سخنان از آن جا برخواست و رفت تا اینکه در جنگ صفّین در حالیکه از لشگر معاویه بود کشته شد».

246/15. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« یَا عَلِیُّ، کَفَرَ بِاللَّهِ الْعَظِیمِ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ عَشَرَةٌ: الْقَتَّاتُ، وَ السَّاحِرُ، وَ الدَّیُّوثُ، وَ نَاکِحُ الْمَرْأَةِ حَرَاماً فِی دُبُرِهَا، وَ نَاکِحُ الْبَهِیمَةِ، وَ مَنْ نَکَحَ ذَاتَ مَحْرَمٍ، وَ السَّاعِی فِی الْفِتْنَةِ، وَ بَائِعُ السِّلَاحِ مِنْ أَهْلِ الْحَرْبِ، وَ مَانِعُ (الخیر)».⁽²⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« ای علی! ده گروه از امّت من به خدای بزرگ کفر ورزیده‌اند:

(اوّل): سخن چین.

(دوّم): ساحر.

(سوّم): دیّوث.

(چهارم): کسی که از با عقب زن حرامی جماع نماید.

(پنجم): کسی که با حیوانات جماع نماید.

(ششّم): کسی که با محارم خویش جماع نماید.

(هفتم): کسی که در ایجاد فتنه و آشوب بین دیگران تلاش کند.

(هشتم): کسی که سلاح به کفّار و دشمنان اسلام و مسلمین بفروشد.

(نهم): و کسی که مانع خیر باشد.

(و ظاهراً یک قسم از روایت از قلم افتاده است که ما در هیچ مصدری آن را نیافتیم)».

از خروس درس بیاموزید

247/16. عن الرضا علیه‌السلام :« فِی الدِّیکِ خَمْسُ خِصَالٍ مِنْ خِصَالِ الْأَنْبِیَاءِ: السَّخَاءُ وَ الشَّجَاعَةُ وَ الْقَنَاعَةُ وَ الْمَعْرِفَةُ بِأَوْقَاتِ الصَّلَوَاتِ وَ کَثْرَةُ الطَّرُوقَةِ وَ الْغَیْرَةِ».⁽¹⁾

حضرت امام رضا علیه‌السلام فرمود:« در خروس پنچ خصلت از خصلت‌های پیامبران وجود دارد:

(اوّل): جود و سخاوت.

(دوّم): شجاعت و دلیری.

(سوّم): قناعت.

(چهارم): معرفت و شناخت نسبت به اوقات نماز.

(پنجم): مباشرت زیاد با همسران خود، و غیرت شدید نسبت به آنان».

وظیفه والدین و شوهران در آموزش احکام حجاب و عفّت به نوامیس خود، و دور نمودن آنهااز تصاویر،مطالب و صحنه های مبتذل و تحریک کننده

248/17. عن الصادق علیه‌السلام :« الْغُلَامُ یَلْعَبُ سَبْعَ سِنِینَ وَ یَتَعَلَّمُ الْکِتَابَ سَبْعَ سِنِینَ وَ یَتَعَلَّمُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ سَبْعَ سِنِینَ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:«بچّه تا هفت سالگی بازی می‌کند و از هفت سالگی تا چهارده سالگی باید قرآن را بیاموزد و از چهارده سالگی تا بیست و یک سالگی باید حلال و حرام الهی را بیاموزد».

249/18. عن الصادق علیه‌السلام :« لَأَنْ یُوءَدِّبَ أَحَدُکُمْ وُلْدَهُ خَیْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ یَتَصَدَّقَ بِنِصْفِ صَاعٍ کُلَّ یَوْمٍ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« اگر یکی از شما فرزندش را درست تربیت کند بهتر است برای او از این که هر روز بخواهد نیم صاع کالا در راه خدا صدقه بدهد».

250/19. عن الصادق علیه‌السلام :« بَادِرُوا أَحْدَاثَکُمْ بِالْحَدِیثِ قَبْلَ أَنْ تَسْبِقَکُمْ إِلَیْهِمُ الْمُرْجِئَةُ».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« احادیث ما را به جوانانتان بیاموزید قبل از آنکه مرجئه (گروهی از مسلمانان که می‌گویند تنها با داشتن ایمان گناه اشکالی ندارد) در انحراف جوانان از شما سبقت گیرند».

251/20. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« رَحِمَ اللَّهُ وَالِدَیْنِ أَعَانَا وُلْدَهُمَا عَلَی بِرِّهِمَا».⁽¹⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« خداوند رحمت کند پدر و مادری را که فرزندانشان را بر (اعمال) نیک یاری نمایند».

252/21. عن الصادق علیه‌السلام :« یُفَرَّقُ بَیْنَ الْغِلْمَانِ وَ النِّسَاءِ فِی الْمَضَاجِعِ إِذَا بَلَغُوا عَشْرَ سِنِینَ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« باید رختخواب فرزندان پسر و دختر را هنگامی که به سنّ ده سالگی رسیدند از هم جدا نمود».

253/22. عن رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :« لَا تُنْزِلُوا النِّسَاءَ بِالْغُرَفِ وَ...عَلِّمُوهُنَّ الْمِغْزَلَ وَ سُورَةَ النُّورِ».⁽³⁾

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرمود:« زنان خود را به مجالس و جشنهای (اختلاطی) راه ندهید ...و نخ ریسی و سوره نور را به آنان آموزش دهید».

254/23. عن أمیرالموءمنین علیه‌السلام :« لَا تُعَلِّمُوا نِسَاءَکُمْ سُورَةَ یُوسُفَ وَ لَا تُقْرِءُوهُنَّ إِیَّاهَا فَإِنَّ فِیهَا الْفِتَنَ وَ عَلِّمُوهُنَّ سُورَةَ النُّورِ فَإِنَّ فِیهَا الْمَوَاعِظَ».⁽⁴⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« به زنان خود سوره یوسف را نیاموزید و برای آنها نخوانید، چرا که احتمال افتادن در فتنه برای آنان وجود دارد (و بلکه) نخ ریسی و سوره نور را به آنان آموزش دهید؛ چون در سوره نور مواعظ سازنده‌ای برای آنان وجود دارد».

255/24. عن السکونی قال: د خلت علی أبی عبد اللّه علیه‌السلام و أنا مغموم مکروب، فقال لی:« یَا سَکُونِیُّ مِمَّا غَمُّکَ؟» قلت: ولدتْ لی ابنة، فقال:« یَاسَکُونِیُّ عَلَی الْأَرْضِ ثِقْلُهَا وَ عَلَی اللَّهِ رِزْقُهَا تَعِیشُ فِی غَیْرِ أَجَلِکَ‌وَ تَأْکُلُ مِنْ غَیْرِ رِزْقِکَ؟! فَسَرَّی وَ اللَّهِ عَنِّی».

فقال لی:« مَا سَمَّیْتَهَا؟» قلت: فاطمة، قال:« آهِ آهِ!» ثمَّ وضع یده علی جبهته، فقال:« قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله : حَقُّ الْوَلَدِ عَلَی وَالِدِهِ إِذَا کَانَ ذَکَراً أَنْ یَسْتَفْرِهَ أُمَّهُ وَ یَسْتَحْسِنَ اسْمَهُ وَ یُعَلِّمَهُ کِتَابَ اللَّهِ وَ یُطَهِّرَهُ وَ یُعَلِّمَهُ السِّبَاحَةَ وَ إِذَا کَانَتْ أُنْثَی أَنْ یَسْتَفْرِهَ أُمَّهَا وَ یَسْتَحْسِنَ اسْمَهَا وَ یُعَلِّمَهَا سُورَةَ النُّورِ وَ لَا یُعَلِّمَهَا سُورَةَ یُوسُفَ وَ لَا یُنْزِلَهَا الْغُرَفَ وَ یُعَجِّلَ سَرَاحَهَا إِلَی بَیْتِ زَوْجِهَا أَمَّا إِذَا سَمَّیْتَهَا فَاطِمَةَ فَلَا تَسُبَّهَا وَ لَا تَلْعَنْهَا وَ لَا تَضْرِبْهَا».⁽¹⁾

سکونی (یکی از اصحاب امام صادق علیه‌السلام ) می‌گوید: روزی محضر حضرتش داخل شدم در حالی که دچار غم و اندوه زیادی بودم.

امام فرمود: ای سکونی! سبب غم و ناراحتی شما چیست؟

عرض کردم: خداوند دختری به من داده است.

فرمود: ای سکونی! (چرا با داشتن دختر ناراحتی؟) سنگینی این دختر بر روی زمین خواهد بود، همانا روزی او بر عهده خداوند است و زندگی او را خداوند تنظیم نموده و از روزی تو چیزی کم نخواهد شد، پس خوشحال باش که من بشارت می‌دهم تو را.

سپس امام سؤال فرمود: نام دخترت را چه گذاشتی؟

گفتم: فاطمه.

امام آه سردی کشید و سپس دست خود را بر پیشانی خویش نهاد و گفت:

« همانا رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله فرموده است: حقّ فرزند بر پدر این است که اگر فرزند، پسر بود مادرش را مورد تکریم قرار دهد و نام نیکویی برای او انتخاب نماید، و سپس قرآن را به او بیاموزد و او را نیکو تربیت نماید و طریقه شنا کردن را به او بیاموزد، و اگر فرزند دختر بود باز مادرش را مورد تکریم قرار دهد و نام نیکویی برای او انتخاب کند و سوره نور را به او بیاموزد و سوره یوسف را به او یاد ندهد و او را به مجالس و جشنهای (اختلاطی) راه ندهد و در امر ازدواج او عجله نماید.

و امّا ای سکونی! اگر نام دخترت را فاطمه نهادی هرگز به او دشنام نده و لعن و نفرین منما و او را نزن».

256/25. سئل الصادق علیه‌السلام عن قول اللّه عزّوجلّ:« قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً»: کیف نقیهنَّ؟

قال:« تَأْمُرُونَهُنَّ وَ تَنْهَوْنَهُنَّ» قیل‌له:إنَّا نأمرهن و ننهاهنَّ فلا یقبلن؟ فقال:« إِذَا أَمَرْتُمُوهُنَّ وَ نَهَیْتُمُوهُنَّ فَقَدْ قَضَیْتُمْ مَا عَلَیْکُمْ».⁽¹⁾

از حضرت امام صادق علیه‌السلام درباره آیه «قوا أنفسکم و أهلیکم ناراً»: یعنی: جانهای خود و زن و فرزندان خویش را از آتش جهنّم حفظ نمایید» سؤال شد.

امام فرمود:« یعنی اهل و عیال خود را امر (به معروف) و نهی (از منکر) نمایید».

کسی عرض کرد: ما خانواده خود را امر به معروف و نهی از منکر می‌کنیم ولی آنان از ما قبول نمی‌کنند.

فرمود:« شما اگر خانواده خود را امر (به معروف) و نهی (از منکر)

کردید وظیفه الهی خویش را انجام داده‌اید(چه گوش بکنند و چه نه)».

257/26. عن أمیرالموءمنین علیه‌السلام :« یُرَبَّی الصَّبِیُّ سَبْعاً وَ یُوءَدَّبُ سَبْعاً وَ یُسْتَخْدَمُ سَبْعاً وَ مُنْتَهَی طُولِهِ فِی ثَلَاثٍ وَ عِشْرِینَ سَنَةً وَ عَقْلِهِ فِی خَمْسٍ وَ ثَلَاثِینَ وَ مَا کَانَ بَعْدَ ذَلِکَ فَبِالتَّجَارِبِ».⁽¹⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« تا هفت سالگی باید به رشد جسمی بچّه رسید و پس از آن تا هفت سال دیگر باید او را تربیت اخلاقی نمود و سپس هفت سال دیگر باید او را بکار گرفت.

و (بدانید که) هماناقدّ بچّه تابیست و سه سالگی ادامه می‌یابد و عقلش تا سی و پنج سالگی قابل تکمیل شدن است و بعد از آن تنها تجربه اوست که به تدریج تکمیل خواهد شد».

باز داشتن مردان، زنان خود را از حضور بی مورد در جامعه و مجامع اختلاطی

258/27. عن أمیرالموءمنین علیه‌السلام :« یَا أَهْلَ الْعِرَاقِ نُبِّئْتُ أَنَّ نِسَاءَکُمْ یُدَافِعْنَ الرِّجَالَ فِی الطَّرِیقِ أَ مَا تَسْتَحْیُونَ».

و فی حدیث‌آخر:«أَنَّ أَمِیرَ الْمُوءْمِنِینَ ع قَالَ: أَ مَا تَسْتَحْیُونَ وَ لَا تَغَارُونَ نِسَاءَکُمْ یَخْرُجْنَ إِلَی الْأَسْوَاقِ وَ یُزَاحِمْنَ الْعُلُوجَ».⁽²⁾

روزی حضرت علی علیه‌السلام به مردم عراق چنین فرمود:

«ای اهل عراق! با خبر شدم که زنانتان هنگام حرکت در خیابانها و

کوچه‌ها با نامحرمان برخورد می‌کنند، آیا شما حیا ندارید و غیرت نمی‌کنید؟».

و در روایت دیگر هست که چنین فرمود:« آیا حیا نمی‌کنید و آیا شما غیرت ندارید، که زنانتان به بازارها در می‌آیند و با مردان اختلاط دارند؟!».

259/28. عن الصادق علیه‌السلام :« قَالَ أَمِیرُ الْمُوءْمِنِینَ علیه‌السلام : خُلِقَ الرِّجَالُ مِنَ الْأَرْضِ وَ إِنَّمَا هَمُّهُمْ فِی الْأَرْضِ وَ خُلِقَتِ الْمَرْأَةُ مِنَ الرِّجَالِ وَ إِنَّمَا هَمُّهَا فِی الرِّجَالِ احْبِسُوا نِسَاءَکُمْ یَا مَعَاشِرَ الرِّجَالِ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« امام علی علیه‌السلام فرمود:

همانا مردان از زمین خلق شده‌اند و عشق و علاقه آنها هم به زمین است، و زنان از خاک مردان آفریده شده‌اند و به همین خاطر همّت و عشق و محبّت آنان به مردان است؛ پس ای گروه مردان! زنان خود را حفظ کنید».

فصل شانزدهم 16 متفرّقات مربوط به حجاب و عفّت زنان

زینت زنان و محبّت شهوت در قلوب مردم

زینت زنان و محبّت شهوت در قلوب مردم

260/1. قرآن کریم:« زُیِّنَ لِلنّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِینَ وَ الْقَناطِیرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَیْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ ذلِکَ مَتاعُ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ اللّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« همانا برای مردم زینت داده شده است محبّت شهوات نفسانی مثل محبّت زنان و فرزندان و همیانهای زر و سیم و اسبهای نشاندار و چهارپایان و مزارع ؛ ولی همه اینها متاع اندک دنیای فانی هستند و در نزد خداست بازگشت نیکو (به نعمات پایدار و بهشت جاویدان)».

دعوت قرآن به عفّت، از کسانی که اسباب ازدواج برایشان مهیّا نیست

261/2. قرآن کریم:«وَ لْیَسْتَعْفِفِ الَّذِینَ لا یَجِدُونَ نِکاحاً حَتّی یُغْنِیَهُمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ...».⁽²⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:« و باید طریق عفّت پیشه کنند کسانی که اسباب نکاح برایشان مهیّا نیست، تا خداوند آنها را از فضل و کرمش بی نیا سازد...».

زنان زیبا عذری برای بی حجابی و بی عفّتی خود ندارند

262/3. عن الصادق علیه‌السلام :« تُوءْتَی بِالْمَرْأَةِ الْحَسْنَاءِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ الَّتِی قَدِ افْتُتِنَتْ فِی حُسْنِهَا، فَتَقُولُ: یَا رَبِّ، حَسَّنْتَ خَلْقِی حَتَّی لَقِیتُ مَا لَقِیتُ، فَیُجَاءُ بِمَرْیَمَ علیهاالسلام ، فَیُقَالُ: أَنْتِ أَحْسَنُ أَوْ هَذِهِ قَدْ حَسَّنَّاهَا فَلَمْ تُفْتَتَنْ؟

وَ یُجَاءُ بِالرَّجُلِ الْحَسَنِ الَّذِی قَدِ افْتُتِنَ فِی حُسْنِهِ، فَیَقُولُ: یَا رَبِّ، حَسَّنْتَ خَلْقِی حَتَّی لَقِیتُ مِنَ النِّسَاءِ مَا لَقِیتُ، فَیُجَاءُ بِیُوسُفَ علیه‌السلام ، فَیُقَالُ: أَنْتَ أَحْسَنُ أَوْ هَذَا قَدْ حَسَّنَّاهُ فَلَمْ یُفْتَتَنْ؟

وَ یُجَاءُ بِصَاحِبِ الْبَلَاءِ الَّذِی قَدْ أَصَابَتْهُ الْفِتْنَةُ فِی بَلَائِهِ، فَیَقُولُ: یَا رَبِّ، شَدَّدْتَ عَلَیَّ الْبَلَاءَ حَتَّی افْتُتِنْتُ، فَیُوءْتَی بِأَیُّوبَ علیه‌السلام ، فَیُقَالُ: أَ بَلِیَّتُکَ أَشَدُّ أَوْ بَلِیَّةُ هَذَا فَقَدِ ابْتُلِیَ فَلَمْ یُفْتَتَنْ؟».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« در روز قیامت زن زیبایی را که (به واسطه زیباییش) دچار فتنه و انحراف شده است می‌آورند و (آن زن) می‌گوید: خدایا! به واسطه زیبایی که در آفرینش من قرار دادی من دچار انحراف شدم. در آن هنگام حضرت مریم علیهاالسلام را می‌آورند و به آن زن گفته می‌شود: آیا تو زیباتر هستی یا مریم؟ با این که حضرت مریم (ع) بسیار زیباتر از تو بوده اما دچار هیچ گونه فتنه و انحراف نشده است.

و (همین طور) مرد زیبایی را که دچار فتنه و انحراف شده می‌آورند می‌گوید: خدایا! به واسطه زیبایی که در خلقت من قرار دادی من در برخورد با زنان دچار انحراف گشته‌ام. آنگاه حضرت یوسف علیه‌السلام را می‌آورند و به آن مرد گفته می‌شود: آیا تو زیباتر هستی یا یوسف؟

حضرت یوسف با آن همه زیبایی که داشت در برخورد با زنان مصر دچار انحراف نشد.

و (همین طور) کسی که به واسطه مصیبت و بلا دچار فتنه و انحراف شده را می‌آورند، به خدا عرض می‌کند: خدایا! بخاطر شدّت بلایی که به من داده بودی دچار فتنه و انحراف شده‌ام. آنگاه ایّوب را علیه‌السلام را می‌آورند و به آن مرد گفته می‌شود: آیا بلایی که تو دچار شدی شدیدتر بود یا بلای ایوب علیه‌السلام ؟ چرا ایّوب دچار انحراف نشد».

نفس با شهوترانی هرگز سیر نخواهد شد

263/4. عن الصادق علیه‌السلام :« أَرْبَعَةٌ لاَ یَشْبِعْنَ مِنْ أَرْبَعَةٍ: الاْءَرْضُ مِنَ الْمَطَرِ وَ الْعَیْنُ مِنَ النَّظَرِ وَ الاُْنْثی مِنَ الذَّکَرِ وَ الْعَالِمُ مِنَ الْعِلْمِ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« چهار چیز از چهار چیز هرگز سیر نمی‌شوند:

(اوّل): زمین از باران.

(دوّم): چشم از نگاه کردن.

(سوّم): زن از مرد.

(چهارم): عالم و دانشمند از علم».

پیغمبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به حال زنان جهنّمی گریه می‌کند

264/5. عن أمیرالموءمنین علیه‌السلام :« دَخَلْتُ أَنَا وَ فَاطِمَةُ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ فَوَجَدْتُهُ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله یَبْکِی بُکَاءً شَدِیداً، فَقُلْتُ لَهُ فِدَاکَ أَبِی وَ أُمِّی یَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا

الَّذِی أَبْکَاکَ؟

فَقَالَ: یَا عَلِیُّ، لَیْلَةَ أُسْرِیَ بِی إِلَی السَّمَاءِ، رَأَیْتُ نِسَاءً مِنْ أُمَّتِی فِی عَذَابٍ شَدِیدٍ، فَأَنْکَرْتُ شَأْنَهُنَّ، فَبَکَیْتُ لِمَا رَأَیْتُ مِنْ شِدَّةِ عَذَابِهِنَّ.

ثُمَّ ذَکَرَ حَالَهُنَّ - إِلَی أَنْ قَالَ - فَقَالَتْ فَاطِمَةُ: حَبِیبِی وَ قُرَّةَ عَیْنِی، أَخْبِرْنِی مَا کَانَ عَمَلُهُنَّ؟

فَقَالَ: أَمَّا الْمُعَلَّقَةُ بِشَعْرِهَا فَإِنَّهَا کَانَتْ لَا تُغَطِّی شَعْرَهَا مِنَ الرِّجَالِ، وَ أَمَّا الْمُعَلَّقَةُ بِلِسَانِهَا فَإِنَّهَا کَانَتْ تُوءْذِی زَوْجَهَا، وَ أَمَّا الْمُعَلَّقَةُ بِثَدْیَیْهَا فَإِنَّهَا کَانَتْ تُرْضِعُ أَوْلَادَ غَیْرِ زَوْجِهَا بِغَیْرِ إِذْنِهِ، وَ أَمَّا الْمُعَلَّقَةُ بِرِجْلَیْهَا فَإِنَّهَا کَانَتْ تَخْرُجُ مِنْ بَیْتِهَا بِغَیْرِ إِذْنِ زَوْجِهَا، وَ أَمَّا الَّتِی کَانَتْ تَأْکُلُ لَحْمَ جَسَدِهَا فَإِنَّهَا کَانَتْ تُزَیِّنُ بَدَنَهَا لِلنَّاسِ، وَ أَمَّا الَّتِی تُشَدُّ یَدَاهَا إِلَی رِجْلَیْهَا وَ تُسَلَّطُ عَلَیْهَا الْحَیَّاتُ وَ الْعَقَارِبُ فَإِنَّهَا کَانَتْ قَذِرَةَ الْوَضُوءِ وَ الثِّیَابِ وَ کَانَتْ لَا تَغْتَسِلُ مِنَ الْجَنَابَةِ وَ الْحَیْضِ وَ لَا تَتَنَظَّفُ وَ کَانَتْ تَسْتَهِینُ بِالصَّلَاةِ، وَ أَمَّا الْعَمْیَاءُ الصَّمَّاءُ الْخَرْسَاءُ فَإِنَّهَا کَانَتْ تَلِدُ مِنَ الزِّنَا فَتُعَلِّقُهُ فِی عُنُقِ زَوْجِهَا، وَ أَمَّا الَّتِی کَانَتْ تَقْرِضُ لَحْمَهَا بِالْمَقَارِیضِ فَإِنَّهَا کَانَتْ تَعْرِضُ نَفْسَهَا عَلَی الرِّجَالِ، وَ أَمَّا الَّتِی کَانَتْ تُحْرِقُ وَجْهَهَا وَ بَدَنَهَا وَ هِیَ تَأْکُلُ (تَجُرُّ) أَمْعَاءَهَا فَإِنَّهَا کَانَتْ قَوَّادَةً، وَ أَمَّا الَّتِی کَانَ رَأْسُهَا رَأْسَ خِنْزِیرٍ وَ بَدَنُهَا بَدَنَ الْحِمَارِ فَإِنَّهَا کَانَتْ نَمَّامَةً کَذَّابَةً، وَ أَمَّا الَّتِی کَانَتْ عَلَی صُورَةِ الْکَلْبِ وَ النَّارُ تَدْخُلُ فِی دُبُرِهَا وَ تَخْرُجُ مِنْ فِیهَا فَإِنَّهَا کَانَتْ قَیْنَةً نَوَّاحَةً حَاسِدَةً».

ثُمَّ قَالَ علیه‌السلام :« وَیْلٌ لِامْرَأَةٍ أَغْضَبَتْ زَوْجَهَا وَ طُوبَی لِامْرَأَةٍ رَضِیَ عَنْهَا زَوْجُهَا».⁽¹⁾

حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« روزی من و فاطمه به خانه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله

وارد شدیم و مشاهده کردیم که پیامبر به شدت اشک می‌ریخت، عرض کردم: پدر و مادرم به فدایت ای رسول خدا! سبب گریه شما چیست؟

فرمود: شب معراج که مرا به سوی آسمان بالا بردند زنانی از امّتم را دیدم که دچار عذاب شدیدی هستند، از دیدن احوال آنها گریه می‌کنم.

و سپس شروع کرد به توصیف عذاب هر کدام از آنها، تا اینکه حضرت فاطمه علیهاالسلام سؤال کرد: ای حبیب من و ای نور چشم من، آنها چه کار در دنیا کرده بودند که به آن عذابها گرفتار شده‌اند؟!

فرمود: ای دخترم! امّا آن زنانی که به موهای سر خود آویزان شده بودند آنهایی بودند که در دنیا موهای سرشان را از مردان نامحرم نمی‌پوشاندند.

آنها که از زبان خود آویزان بودند در دنیا با زبانهای خود شوهرانشان را آزار می‌دادند.

آنها که از پستانهای خود به طرف جهنّم آویزان شده بودند بدون اجازه شوهر به بچّه‌های دیگران شیر می‌دادند.

و آنها که با پاهایشان آویزان شده بودند بدون رضایت شوهر از خانه خود خارج می‌شدند.

آنها که گوشت بدنشان را می‌خوردند خود را برای نامحرمان آرایش و زینت می‌کردند.

و آنها که دستانشان به پاهایشان بسته شده بود و مارها و عقربها آنها را احاطه کرده بودند کسانی بودند که در وضو و لباسهای خود

نجاست را رعایت نمی‌کردند و از جنابت و حیض غسل نمی‌کردند و پاکی را رعایت نمی‌کردند و نماز را سبک می‌شمردند.

و امّا آنها که کر و کور و لال بودند از طریق زنا بچّه‌دار می‌شدند

و سپس آن بچّه را به گردن شوهرشان می‌انداختند.

و آنها که گوشت بدنشان با قیچی‌های داغ شده بریده می‌شد در دنیا با رفتارهای مختلف به نامحرمان اظهار تمایل می‌کردند و خود را بر آنان عرضه می‌نمودند.

و آنها که صورت و بدنشان می‌سوخت و معده و روده‌های خود را می‌خوردند کسانی بودند که در دنیا واسطه بین زنای دو نفر بودند.

و آنها که سرشان سر خوک و بدنشان بدن الاغ بود کسانی بودند که در دنیا سخن چین و دروغگو بودند.

و امّا آنها که به صورت سگ بودند و آتش از عقب آنها داخل و از دهانشان خارج می‌شد آوازخوان و ترانه خوان و حسود بودند».

در پایان حضرت علی علیه‌السلام فرمود:« وای بر حال آن زنی که شوهرش را به غضب آورد و خوشا به حال آن زنی که شوهرش از او راضی باشد».

جامعی از منهیّات زنان از زبان امام باقر علیه السلام

265/6. عن الباقر علیه‌السلام :« لَیْسَ عَلَی النِّسَاءِ أَذَانٌ، وَ لَا إِقَامَةٌ، وَ لَا جُمُعَةٌ، وَ لَا جَمَاعَةٌ، وَ لَا عِیَادَةُ الْمَرِیضِ، وَ لَا اتِّبَاعُ الْجَنَائِزِ، وَ لَا إِجْهَارٌ بِالتَّلْبِیَةِ، وَ لَا الْهَرْوَلَةُ بَیْنَ الصَّفَا وَ الْمَرْوَةِ، وَ لَا اسْتِلَامُ الْحَجَرِ الْأَسْوَدِ، وَ لَا دُخُولُ الْکَعْبَةِ، وَ لَا الْحَلْقُ، وَ إِنَّمَا یُقَصِّرْنَ مِنْ شُعُورِهِنَّ، وَ لَا تَوَلَّی الْمَرْأَةُ الْقَضَاءَ، وَ لَا تَلِی الْإِمَارَةَ، ،... وَ لَیْسَ

لِلنِّسَاءِ مِنْ سَرَوَاتِ الطَّرِیقِ شَیْءٌ وَ لَهُنَّ جَنْبَتَاهُ، وَ لَا یَجُوزُ لَهُنَّ نُزُولُ الْغُرَفِ، وَ...، وَ یُسْتَحَبُّ لَهُنَّ تَعَلُّمُ الْمِغْزَلِ وَ سُورَةِ النُّورِ، وَ یُکْرَهُ لَهُنَّ سُورَةُ یُوسُفَ،... وَ إِذَا حَضَرَ وِلَادَةُ الْمَرْأَةِ وَجَبَ إِخْرَاجُ مَنْ فِی الْبَیْتِ مِنَ النِّسَاءِ کَیْلَا یَکُنَّ أَوَّلَ نَاظِرٍ إِلَی عَوْرَتِهِ، وَ لَا یَجُوزُ لِلْمَرْأَةِ الْحَائِضِ وَ لَا الْجُنُبِ الْحُضُورُ عِنْدَ تَلْقِینِ الْمَیِّتِ؛ لِأَنَّ الْمَلَائِکَةَ تَتَأَذَّی بِهِمَا، وَ لَا یَجُوزُ لَهُمَا إِدْخَالُ الْمَیِّتِ قَبْرَهُ، وَ إِذَا قَامَتِ الْمَرْأَةُ مِنْ مَجْلِسِهَا فَلَا یَجُوزُ لِلرَّجُلِ أَنْ یَجْلِسَ فِیهِ حَتَّی یَبْرُدَ.

وَ جِهَادُ الْمَرْأَةِ حُسْنُ التَّبَعُّلِ، وَ أَعْظَمُ النَّاسِ حَقّاً عَلَیْهَا زَوْجُهَا، وَ أَحَقُّ النَّاسِ بِالصَّلَاةِ عَلَیْهَا إِذَا مَاتَتْ زَوْجُهَا، وَ لَا یَجُوزُ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تَنْکَشِفَ بَیْنَ یَدَیِ الْیَهُودِیَّةِ وَ النَّصْرَانِیَّةِ لِأَنَّهُنَّ یَصِفْنَ ذَلِکَ لِأَزْوَاجِهِنَّ، وَ لَا یَجُوزُ لَهَا أَنْ تَتَطَیَّبَ إِذَا خَرَجَتْ مِنْ بَیْتِهَا، وَ لَا یَجُوزُ لَهَا أَنْ تَتَشَبَّهَ بِالرِّجَالِ؛ ... وَ لَا یَجُوزُ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تُصَافِحَ غَیْرَ ذِی مَحْرَمٍ إِلَّا مِنْ وَرَاءِ ثَوْبِهَا، وَ لَا تُبَایِعَ إِلَّا مِنْ وَرَاءِ ثَوْبِهَا،... ». الْحَدِیثَ.⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه‌السلام فرمود:« همانا از زنان برداشته شده گفتن اذان و اقامه (در نماز) و شرکت در نماز جمعه و جماعت و رفتن به عیادت مریض و (شرکت) در تشییع جنازه و بلند گفتن تلبیه (لبّیک) در هنگام محرم شدن برای حجّ و عمره و هروله در حجّ بین صفا و مروه (در هنگام انجام سعی) و بوسیدن و دست کشیدن بر حجرالاسود و داخل خانه خدا شدن و حلق (یعنی:تیغ زدن سر برای خروج از لباس احرام) و زنان به جای حلق (جهت خروج از احرام) مقداری از موی سر خود و ناخن یک انگشت را باید قطع بکنند.

و زن نباید مسئولیت قضاوت و رهبری و اداره جامعه را بعهده بگیرد و... و برای زنان جایز نیست که از وسط جادّه حرکت نمایند و

بلکه باید از کنار جادّه‌ها راه بروند.

و برای زنان جایز نیست در جشنها و مجالس اختلاطی حاضر شوند و... و مستحبّ است برای زنان آموختن نخ ریسی و سوره نور، و کراهت دارد سوره یوسف را بیاموزند... و زمانی که وضع حمل می‌کنند بر همه زنانی که در خانه هستند واجب است خارج شوند تا این که چشمانشان به عورت زن نیفتد، و جایز نیست برای زن حائض و جنب هنگام تلقین به محتضر نزد او حضور داشته باشد چرا که فرشتگان از حضور چنین زن هایی اذیّت می‌شوند.

و جایز نیست زن حائض و جنب میّتی را وارد قبر نماید و اگر زن در جایی نشسته بود و بر خواست برای مرد جایز نیست در آن جا بنشیند تا وقتی که حرارت بدن زن در آن مکان سرد شود.

و همانا جهاد زن شوهر داری نیکو می‌باشد، و بزرگترین حقّی که بر عهده زن می‌باشد حقّ شوهرش می‌باشد.

و وقتی زن از دنیا رفت شایسته‌ترین کس برای خواندن نماز مستحبّی برای او شوهرش می‌باشد، و زن حقّ ندارد در نزد زنان یهودی و نصرانی سر و بدنش را لخت کند؛ چرا که آنها زیبایی بدن او را برای شوهران خود توصیف می‌کنند، و در نتیجه مردان یهودی و نصرانی به زنان مسلمان طمع می‌کنند.

و زن حقّ ندارد وقتی از خانه‌اش خارج می‌شود خود را خوشبو کند، و یا خود را در پوشش و گفتار و رفتار و غیره شبیه مردان سازد،... و نباید با نامحرمان دست بدهد مگر از روی لباس، و یا نباید چیزی را با مردان نامحرم ردّ و بدل کند مگر از روی لباس...».

تذکّری در خصوص امر به معروف و نهی از منکر

266/7. عن الصادق علیه‌السلام :« وَیْلٌ لِقَوْمٍ لَا یَدِینُونَ اللَّهَ بِالْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیِ عَنِ الْمُنْکَرِ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه‌السلام فرمود:« وای به حال آن قومی که خدا را در مسأله امر به معروف و نهی از منکر اطاعت نکنند».