گیاهان مفید در درمان دیابت

تقدیم به:

پدر و مادر عزیز و مهربانم

که در سختی ها و دشواری های زندگی همواره یاوری دلسوز و فداکار

و پشتیبانی محکم و مطمئن برایم بوده اند.

پارسا رفیعی

تقدیم به:

پدر و مادرم

که از نگاهشان صلابت

از رفتارشان محبت

و از صبرشان ایستادگی را آموختم

امیرمهدی افشاری

ص: 5

پیشگفتار:

در مرکز تحقیقات و فنآوری های نوین دمش سپاهان (دکتر محمدشفیعی) آموزش پژوهش محور را نهادینه کردیم، چراکه ایمان داریم گسترش مرزهای علم و فنآوری در جهت پیشرفت کشور در گرو کوشش پژوهشگران است و پژوهشگر با ذهن پرس شگرش از لایه های ابر گرفته آسمان دانش می گذرد، تا به افق های جدیدی دست یابد. روح پژوهشگر، پویا و جوینده است و پوسته های جهل را شکافته، به قنات جاری علم دست می یابد و تا چشمه ی جوشان آن را بر کویر تشنه خویش جاری نسازد، آرام نمی گیرد. در مراکز پژوهش محور دکتر محمد شفیعی اعتقاد داریم؛ پژوهش هزینه نیست، سرمایه است. در اقدامات پژوهشی این مراکز پژوهشی، پژوهشگران کوچک ما تلاش می کنند وضعیت نامطلوب را به وضعیت مطلوب تغییر دهند و یاد می گیرند درست توجه کنند و بدان چه که آموخته اند عمل کنند.

دانش آموزان پژوهنده ی ما می فهمند که هیچ گاه شکست در مسیر کسب دانش وجود ندارد، لذا از ناملایمات علمی و بن بست های مقطعی هراسی نداشته و راه غلبه بر سدهای مجازی پیش روی کسب دانش و ارتقای علمی را خوب یاد بگیرند. علاوه براین اصول و مبنای کار گروهی را فراگرفته تا بتوانند براساس خرد جمعی کار کنند. با بیش از 25 سال سابقه آموزشی – پژوهشی و مدیریتی دریافته ایم که پژوهش و تحقیق مثل حروف الفبا باید از سال های نخست آموزش شروع شده و نهادینه شود، و این امر مهم را در طرح آموزش پژوهش محور انجام داده و به نتایج شگرفی دست یافته ایم و با علم به این که می دانستیم دانش آموزان در مقاطع پایین تر توانایی های بزرگی دارند و در عمل تجربه نمودیم و نهادینه کردیم و مصمم هستیم که این امر مهم در کل کشور اجرایی شود. انشاا...

محمدرضا محمدشفیعی

مدیر مجتمع فرهنگی آموزشی تحقیقاتی دکتر محمدشفیعی

ص: 6

فهرست مطالب

فصل اول ...8

تاریخچه ...9

روش های ابتلا به دیاب ...10

بیماری دیابت و انواع آن...11

علت بیماری دیابت...14

نشانه های بیماری دیابت...15

چه عوارضی وجود دارد؟ ...16

تشخیص چگونه است؟...17

درمان بیماری دیابت چیست؟...17

پیش آگهی چگونه است؟ ...19

کنترل قند خون ...19

زندگی با دیابت...20

فصل دوم...23

پیشگیری و درمان دیابت...24

چالش های آتی...27

درمان گیاهی دیابت...28

فصل سوم...47

خطر ابتلا به دیابت حاملگی در من چقدر است؟...48

علائم هشداردهنده دیابت بارداری چیست؟...48

دیابت حاملگی چگونه تشخیص داده می شود؟...49

دیابت حاملگی چگونه بر جنین تأثیر می گذارد؟...50

دیابت حاملگی چه اثری بر من دارد؟...51

دیابت حاملگی چگونه درمان می شود؟...52

در دیابت بارداری چه غذایی بخورم؟...53

در دیابت بارداری از چه غذاهایی باید اجتناب کرد؟...55

آیا دیابت بارداری ژنتیکی است؟...57

روش درمان خانگی جهت درمان دیابت دوران بارداری...57

منابع ...58

ص: 7

فصل اول: دیابت

تاریخچه

دیابت برای اولین بار در حدود سال 1500 قبل از میلاد توسط مصریان باستان تشخیص داده شد. مصریان این بیماری را شرایطی نادر در نظر گرفتند به این صورت که فرد مبتلا، ادرار بیش از اندازه ای دارد. کلمه دیابت، منعکس کننده این حقیقت است ، که ادرار افراد مبتلا به این شرایط طعم شیرینی دارد. برای اولین بار توسط پزشک، یونانی به نام آرتائوس استفاده شد که در حدود سال 80 تا 138 میلادی زندگی می کرد. در سال 1776 متیو دابسون برای اولین بار غلظت گلوکز در ادرار بیماران را اندازه گیری کرد و دریافت که میزان آن افزایش یافته است.

زمانی که مجله پزشکی و جراحی در سال 1812 بنیان گذاری شد، بیماری دیابت یک نهاد بالینی تشخیص داده شده بود. شیوع این بیماری در آن زمان ثبت نشده بود و به طور اساسی چیزی شناخته شده در مورد مکانیزم هایی که مسئول و مسبب این بیماری بودند وجود نداشت. درمان موثری در دسترس نبود و دیابت ها به طور یکنواخت در طی هفته ها و ماه ها، پس از تشخیص به علت کمبود انسولین، مهلک و کشنده بودند. در طی این 200 سال پیشرفت هایی بنیادی در فهم و درک ما از دلایل اساسی دیابت و روش های پیشگیری و درمان این بیماری صورت گرفته است. اگرچه هنوز هم دیابت با کاهش امید به زندگی همراه است ولی چشم انداز بیماران مبتلا به این بیماری تا حد زیادی بهبود یافته و معمولا این بیماران برای دهه های زیادی پس از تشخیص بیماری قادر به هدایت یک زندگی پربار و فعال می باشند. در حال حاضر بسیاری از درمان های موثر برای بیماری ازدیاد قند خون و عوارض آن قابل دسترس می باشند. مطالعه بر روی دیابت و جنبه های مربوط به متابولیزم گلوکز چنان زمینه پرباری برای تحقیقات علمی به همراه داشته است که از سال 1923 تا به حال 10 دانشمند برای بررسی های مرتبط با دیابت جایزه نوبل دریافت کرده اند. بنابراین در نتیجه تلاش های صورت گرفته در طی 200 سال گذشته، خبرهای بسیار خوبی برای گزارش در رابطه با دیابت وجود دارد.

اگرچه پیشرفت های علمی منجر به استراتژی هایی موثر در پیشگیری از دیابت شده است، ولی یافتن مسیر درمان هنوز هم مشکل می باشد. در حقیقت اگر فردی از جایگاه اجتماعی و سلامت عمومی در مورد دیابت قضاوت کند، در طی 200 سال گذشته پیشرفت های کمی برای غلبه بر این بیماری صورت گرفته است و ما

ص: 9

روش های ابتلا به دیابت

بیماری دیابت و انواع آن

ب- دیابت شیرین (مرض قند) Diabetes Mellitus

ناتوانی بدن در استفاده از گلوکز (قند) برای کسب انرژی، به علت مقدار ناکافی یا عدم حساسیت به هورمون انسولین می باشد.

ژنتیک: گاهی اوقات به صورت خانوادگی دیده می شود.

سن، جنس و نحوه زندگی: عوامل خطر وابسته به نوع بیماری هستند.

دیابت قندی یکی از شایع ترین بیماری های طولانی مدت است که در بریتانیا وجود دارد. بیش از 3 درصد مردم به این بیماری مبتلا هستند. در این بیماری یا لوزالمعده (پانکراس) به مقدار کافی هورمون انسولین تولید نمی کند یا سلول های بدن به اثرات هورمون مقاومت نشان می دهند. به طور طبیعی انسولین به وسیله لوزالمعده تولید شده و سلول های بدن را قادر می سازد تا گلوکز (منبع اصلی انرژی) را از خون جذب نماید. در دیابت قندی سلول های بدن از منبع انرژی دیگری استفاده می نمایند که منجر به ساخته شدن سم در بدن می گردد. عدم استفاده از گلوکز باعث انباشته شدن آن در خون و ادرار شده و باعث بروز نشانه هایی مانند برون ده ادراری زیاد (تکرر ادرار) و تشنگی فراوان می شود. اساس درمان، کنترل مقدار قند خون است. در میان کسانی که با دیابت قندی درمان می شوند، 10 درصد آن ها (از هر ده نفر یک نفر)

ص: 12

انواع دیابت کدامند؟

2- دیابت نوع 2

دیابت نوع 2 خیلی شایع تر بوده به طوری که در بریتانیا حدود 3 میلیون نفر به این نوع از دیابت مبتلا هستند. در این بیماری لوزالمعده ترشح انسولین را انجام می دهد اما سلول های بدن به اثر آن مقاومت نشان می دهند. مبتلایان اصلی این نوع از دیابت افراد بالای 40 سال هستند و در بین کسانی که وزن اضافی دارند شیوع بالایی دارد. این بیماری به آهستگی شروع شده و اغلب در طی چند سال نامحسوس باقی می ماند. در مراحل ابتدایی ممکن است رژیم غذایی برای کنترل بیماری کفایت نماید، اما با پیشرفت بیماری داروهای خوراکی و گاهی اوقات تزریق انسولین ضرورت می یابد. گاهی اوقات دیابت قندی می تواند در طی حاملگی ایجاد شود. این حالت را دیابت حاملگی می نامند و ممکن است با درمان انسولین برای حفظ سلامت مادر و جنین اصلاح گردد. دیابت حاملگی معمولاً بعد از تولد فرزند ناپدید می شود، با این وجود زنانی که دیابت حاملگی داشته اند در زندگی خود بعد از حاملگی با احتمال بیشتری به دیابت نوع 2 مبتلا خواهند شد.

نشانه های بیماری دیابت

اگرچه بعضی از نشانه ها در هر دو نوع دیابت یکسان است اما در دیابت نوع 1 نشانه ها به سرعت ایجاد شده و تشدید می شوند. نشانه های نوع 2 ممکن است واضح نبوده و محسوس باشند تا این که در بررسی های معمول طبی مشخص گردند. نشانه های اصلی هر دو شکل معمولاً عبارتند از:

- برون ده ادراری زیاد ( ادرار بیش از حد)

- تشنگی فراوان و دهان خشک

- خواب ناکافی به دلیل بیدار شدن های مکرر در شب که برای ادرار کردن ضرورت

می یابد.

- فقدان انرژی

دیابت نوع 1 ممکن است باعث کاهش وزن شود. در بعضی از افراد اولین نشانه ی بیماری کتواسیدوز است، حالتی که در آن مواد شیمیایی سمی که کتون نامیده می شوند در خون به وجود می آید. این مواد شیمیایی وقتی که بافت های بدن به دلیل تولید ناکافی انسولین از جذب گلوکز از جریان خون ناتوان می شوند و برای تولید انرژی از چربی ها استفاده می کنند، تولید می گردند. همچنین کتواسیدوز می تواند در افرادی که دیابت نوع 1 داشته و انسولین مصرف می کنند، در صورتی که چندین دوز از دارو را فراموش نمایند یا اگر در آن ها بیماری دیگری ایجاد شود (چراکه هر شکلی از بیماری برای بهبود به انسولین بیشتری نیازمند است) می تواند حادث گردد. نشانه های

کتواسیدوز معمولاً عبارتند از:

- کنفوزیون ( گیجی)

- تهوع و استفراغ، گاهی اوقات توأم با درد شکم

- تنفس عمیق

- بوی استون از دهان (شبیه بوی پاککننده لاک ناخن)

این نشانه ها جزء اورژانس های طبی محسوب می شوند، چراکه اگر به صورت اورژانس درمان نشود قادرند دهیدراتاسیون (کم آبی) شدیدی در بیمار ایجاد نمایند

ص: 15

چه عوارضی وجود دارد؟

تشخیص چگونه است؟

اولین درخواست پزشک شما تهیه نمونه ادراری برای آزمایش مقدار گلوکز (قند) ادرار می باشد. تشخیص با آزمایش خون که سطح گلوکز بالای خون را نشان دهد تأیید می گردد. اگر سطح گلوکز بینابین باشد ممکن است آزمایش خون دیگری که بعد از ناشتای انجام می شود درخواست شود.

درمان دیابت تیپ یک

این شکل از دیابت قندی همیشه با تزریق انسولین درمان می شود. درمان با داروهای خوراکی به تنهایی مؤثر نیست. انسولین اشکال متعدد دارد، شامل کوتاه اثر ، طولانی اثر و ترکیبی از هر دو. ممکن است رژیم های درمانی به صورت منقسم و طولانی که شامل ترکیبی از انسولین و داروهای خوراکی باشد ضرورت پیدا کند. پزشکتان با شما درباره چیزهایی که نیاز دارید صحبت خواهد کرد و به شما نحوه تزریق کردن به خود را آموزش خواهد داد. شما هم چنین رژیم غذاییتان را کنترل نموده و طبق آن چه در ادامه توصیف خواهد شد کنترل گلوکز خونتان را انجام خواهید داد. اگر کنترل دیابت مشکل باشد ممکن است یک پمپ انسولین بگیرید که انسولین را از طریق سوزنی که در زیر پوستتان تعبیه می شود به طور مداوم آزاد نماید. تنها راه بهبودی دیابت نوع I پیوند لوزالمعده (پانکراس) است، اما این عمل به طور معمول انجام نمی شود، چراکه بدن ممکن است عضو جدید را پس بزند و دلیل دیگر این که درمان با داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی که بعد از این عمل ضرورت دارد برای تمام طول حیات باید داده شود. با این وجود در بعضی از بیماران پیوند پانکراس همچون پیوند کلیه صورت می گیرد. یک روش بهبودی در این بیماران

پیوند سلول های ترشح کننده انسولین جدا شده از پانکراس طبیعی است، اما این تکنیک هنوز در مرحله تجربه قرار دارد.

پیش آگهی چگونه است؟

دیابت قندی بیماری علاج ناپذیر است، اما کنترل پیشرفته سطوح گلوکز خون همراه با یک شیوه زندگی سالم برای این بیماری گذر عمر را برای این بیماران راحت تر می کند و آن ها را به سمت یک زندگی عادی سوق می دهد. کودکانی که دیابت دارند سریعاً معالجه بیماریشان را یاد می گیرند و می توانند در ورزش ها شرکت کرده و زندگی اجتماعی کاملی داشته باشند.

زندگی با دیابت

- مراقبت ویژه برای پاهایتان

دیابت می تواند خطر عفونت های پوستی و ایجاد زخم در روی پاها را افزایش دهد. شما باید با پوشیدن کفش های راحتی، معاینه منظم توسط یک متخصص پا، پا برهنه راه نرفتن و کوتاه کردن ناخن ها به صورت صاف، این خطر را به حداقل برسانید. باید به طور روزانه پاهایتان را بررسی و تمیز نموده و اگر زخمی روی آن ها ایجاد شد بلافاصله با پزشک معالجتان مشورت نمایید.

فصل دوم: پیشگیری و درمان دیابت

پیشگیری و درمان دیابت

موارد مراقبتی (کفش طبی و مناسب پای بیماران دیابتی):

بیماران دیابتی باید تحت مراقبت های خاصی قرار بگیرند. زخم های ایجاد شده توسط این بیماری به خصوص در نواحی پا در اکثر موارد منجر به قطع عضو شده و مشکلات بسیار جدی برای بیماران به وجود می آورد. لذا لزوم استفاده از کفش های مخصوص و راحت که بتواند پاهای آسیب دیده را در مطمئن ترین و امن ترین حالت نگه دارد بسیاری ضروری می باشد.

تصویر

چالش های آتی

با وجود جریان سریع و غیرعادی در شیوع دیابت، پیشگیری به موقع این بیماری در سطح عمومی بسیار حیاتی می باشد. فرصت ها برای پیاده سازی سیاست های عمومی پیشگیری بسیار زیاد می باشند. روش های شدید علمی نیاز خواهند بود تا تاثیرات سیاست و ابتکارات قانون گذاری را در رفع چربی های ترانس از رژیم غذایی مردم بالا ببرند، رستوران ها را ملزم سازند تا مقدار کالری غذاهای موجود در منو خود را مشخص کنند، دسترسی به غذاهای پر کالری و پرچرب در سلف مدارس کاهش یابد و بر روی نوشیدنی های شیرین شده با شکر مالیات اعمال شود. بدون تردید اصلاح شیوه زندگی نقش کلیدی در راه حل نهایی برای مشکل دیابت خواهد داشت ولی پیاده سازی اصلاحات لازم آسان نیست و راه حل های قطعی به توانایی علم پایه در اشاره به مسیرهای جدید در پیشگیری و درمان بستگی دارد. پیشرفت های به دست آمده در ایمنی شناسی اولیه به ویژه تبدیل یاخته های بنیادی به سلول های بتا لوزالمعده قول پیشگیری و درمان خودایمنی در بیماران مبتلا به دیابت نوع اول را می دهد. پیشرفت ها در شناسایی ژن های مستعد دیابت باید نقش ارتباطی مقاومت به انسولین و عدم کار سلول بتا را روشن سازد و مسیرهای مولکولی و اهداف داروییجدیدی را شناسایی کند تا منجر به روش های بسیار موثرتر در پیشگیری و درمان بیماری دیابت نوع دوم شود. اگر چه چالش های موجود هنوز هم قابل توجه هستند ولی اگر ما بر روی اقدامات صورت گرفته در گذشته کار کنیم، می توانیم خوش بین باشیم که در آینده ای نزدیک کشف بزرگ دیگری به مهیجی کشف انسولین رخ دهد و تاثیرات قدرتمند مشابهی را نیز به همراه داشته باشد.

امروزه دیابت یکی از شایع ترین بیماری ها در جهان است که نیمی از جمعیت جهان به آن مبتلا هستند. به گزارش سایت Readers Digest در بیماری دیابت به علت ترشح ناکافی انسولین که یکی از مهم ترین هورمون های بدن به حساب می آید، میزان قند خون از حد طبیعی خارج می شود.

این بیماری با ایجاد مشکلات و اختلالاتی مانند بیماری قلبی-عروقی، حمله قلبی، آسیب به اعصاب و قانقاریا می تواند زندگی فرد را به خطر اندازد. بنابراین برای داشتن زندگی بهتر و سالم تر، باید از بدن خود، خوب مراقبت و برای پیشگیری از این بیماری مهلک میزان متعادل قند خون را حفظ کنیم. از زمان قدیم، گیاهان متفاوتی

ص: 27

درمان گیاهی دیابت

شنبلیله

گیاهی از تیره پروانه داران است و به همین دلیل توانایی همزیستی با باکتری های تثبیت کننده ازت را دارد و می تواند بخش زیادی از نیتروژن مورد استفاده خود را تولید کند. این گیاه بومی ایران است و در بیشتر نواحی ایران از جمله آذربایجان، اصفهان، فارس، خراسان، سمنان و دامغان می روید و به عنوان سبزی خوراکی کاشته شده و مصرف می شود. تجویز 15 تا 50 گرم پودر دانه شنبلیله خیسانده در آب موجب کاهش قندخون ناشتا و بعد از غذا می شود. پودر دانه شنبلیله علاوه بر کاهش مختصر قندخون باعث کاهش چربی های خون نیز می شود.

تصویر

خار مریم

خار مریم اصالتا بومی منطقه مدیترانه است. این گیاه امروزه در سراسر نقاط دنیا از اروپا تا آسیا و از آفریقا تا آمریکای شمالی گسترده شده است. این گیاه تنومند معمولا در مناطق خشک و آفتابی رشد می کند. این گیاه دارویی موجب افزایش حساسیت سلول ها به انسولین و کاهش قندخون می شود. ماده موثر آن سیلی مارین نام دارد، که تجویز آن به مقدار 200 میلی گرم 3 بار در روز موجب کاهش مختصر قندخون ناشتا و هموگلوبین ای.وان.سی و چربیهای خون می شود. فرآورده های این

ص: 30

هندوانه ابوجهل

هندوانه ابوجهل یا خربزه روباه یکی از گیاهان دارویی متعلق به خانواده خیارها و کدوها است. این گیاه بومی ایران بوده و در نواحی جنوبی کشور و مناطقی مانند، جنوب استان خراسان یافت می شود. میوه این گیاه دارای گلوکوزید قابل تبلوری با طعم بسیار تلخ به نام کولوسنتین است. این گلوکوزید که به حالت متبلور و خالص به رنگ زرد است، در آب به نسبت 20 درصد حل می شود و اگر هیدرولیز شود، گلوکز و ماده ای به نام کولوسنتتین می دهد. در طب سنتی بسیاری از کشورها از جمله ایران تجویز میوه این گیاه جهت کاهش قند خون متداول است. میوه این گیاه بسیار سمی است و مصرف مقدار زیاد آن باعث اسهال خونی و در نهایت مرگ می شود. تجویز مقدار 100 میلی گرم 3 بار در روز ماده موثر هندوانه ابوجهل به مدت 2 ماه در بیماران دیابتی نوع دوم، موجب کاهش مختصر میزان هموگلوبین ای.وان.سی و قندخون ناشتا می شود. تجویز این مقدار به مدت 2 ماه در این بیماران، بدون هیچ گونه عوارض جانبی گوارشی، کبدی و کلیوی می باشد.

ص: 31

پسیلیوم

پسیلیوم یا اسفرزه، گیاهی از خانواده پلانتاجیناسه آو، یک داروی ملین گیاهی است، که از طریق جذب آب باعث حجیم شدن محتویات روده شده و با افزایش حرکات دودی شکل باعث تخلیه مدفوع می شود.

تصویر

چای سبز

چای سبز و سیاه در اصل یکی هستند، اما فرآیند تولید چای سیاه به گونه ای دیگر است. برگ های چای سیاه طی روش خاصی تخمیر و سپس خشک می شوند اما برگ های چای سبز پس از چیدن خشک می شوند. عدم تخمیر موجب می شود که تقریبا بیشتر مواد طبیعی به همان مقدار در برگ های چای باقی بمانند. مردم چین از دیرباز چای سبز را به عنوان یک نوشیدنی دارویی مصرف می کردند و به دلیل اهمیت ویژه این گیاه، اصول خاصی نیز برای تهیه آن دارند. در سال های اخیر چای سبز در بسیاری از کشورهای جهان طرفداران فراوانی یافته است. دلیل اصلی این استقبال، آشنایی مردم دیگر کشورها با خواص درمانی این نوع نوشیدنی است. بسیاری از خواص چای سبز مربوط به ماده ای به نام کاتچین است، که فعالیت آنتی اکسیدانی آن بسیار بالا است. مصرف روزانه 5/1 گرم پودر چایسبز خشک موجب کاهش مختصر قندخون در بیماران دیابتی می شود. مقدار توصیه شده برای بیماران دیابتی مصرف 2 فنجان چای دم کرده در روز است.

ص: 33

دم کرده گزنه

ساقه این گیاه را پرزها و تارهای مخروطی شکل پوشانده است، که در صورت لمس کردن ساقه به دست می چسبد و پوست را می گزد و باعث خارش و سوزش می شود، و شاید به همین دلیل آن را گزنه نامیده اند. تخم آن نرم، ریز و تیره رنگ و مانند تخم کتان است. قسمت مورد استفاده این گیاه برگ های تازه، ریشه، شیره و دانه آن است. گزنه در طب سنتی ایران به عنوان یک داروی کاهنده گلوکز خون معرفی شده است. عصاره برگ گزنه می تواند یک نقش حفاظتی در برابر افزایش میزان قندخون و تخریب سلول های پانکراس داشته باشد.

تصویر

ریحان

ریحان، سبزی معطری است که تابستان، اوقات خوش غذا خوردن را در ذهن تداعی می کند. به سالاد، سوپ، و پاستا عطری خوشایند می بخشد. در مطالعه ایی درباره ی دمنوش های گیاهی مشخص شد زردچوبه، رزماری، مرزنجوش، پونه، و ریحان 5 پیشتاز حاوی فلاوونویدها هستند. ریحان، به طور خاص قند خون را کاهش می کند.

تصویر

بابونه

بابونه قند خون را کاهش می دهد و با دفع قند از خون و ذخیرهی آن در کبد مانع از عوارض دیابت می شود. پس از یک روز کاری سخت، دمنوشی آرامش دهنده تر و تسکین دهنده تر از یک فنجان چای بابونه وجود ندارد.

تصویر

زیره ی سبز

زیره ی سبز نوعی ادویه از خانوادهی جعفریست که با عدس قرمز یا برنج قهوه ای تناسب خوبی را پدید می آورد. از آن سخاوتمندانه بهره ببرید، زیره، قندخون و کلسترول را کاهش می دهد. زیره همچنین تاثیری مثبتی بر بیماری های مزمن ناشی از دیابت دارد که بسیار نیز خطرناکند.

تصویر

شوید

شوید همراه با ماهی، تخم مرغ و قارچ بسیار لذیذ است. خواستگاه شوید خاورمیانه و جنوب غربی روسیه است، اما درحال حاضر جای خود را در آشپزخانه های اروپایی و داروفروشی های قرون وسطایی نیز باز نموده است. سال ها پیش به طور عمده برای افزایش شیر زنان استفاده می شد. اما درحال حاضر به عنوان گیاهی موثر در مبارزه با دیابت شناخته شده است.

ص: 38

رازیانه

رازیانه وقتی به عنوان سبزی خورده می شود، طعمی بی نظیر دارد. از سوی دیگر، دانه ی این گیاه عطری قوی دارد؛ دمنوش رازیانه برای نفخ نوزادان فوق العاده است. هم سبزی و هم دانه ی آن شامل ترکیباتی شیمیایی است که با دیابت مبارزه می کند. آنتول، یکی از مواد شیمیایی گیاهی موجود در رازیانه است، که مانع از عوامل التهابی در بدن می شود و با سرطان مبارزه می کند.

جویدن دانه های رازیانه بعد از هر وعده ی غذایی برای تمیز نمودن دندان و نفسی تازه در هند مرسوم است. اگر عطر و طعم داروی سرفه را دوست دارید، بدانید که رازیانه نیز سرکوب کنندهی خوبی برای سرفه با همان عطر و طعم است (علاوه بر کمک به مبتلایان دیابت و بیماری های دستگاه گوارش) و اسانس های آن به شکل کپسول نیز در دسترس است.

تصویر

نعناع

نعناع فلفلی شامل آنتی اکسیدان های طبیعی ضد دیابت، بیماری قلبی، پیری و سرطان هستند. طعم فوق العاده ای به چای می دهد. دم نوش تازه ی آن را جایگزین چای کیسه ای نمائید. نعناع عضلات نزدیک معده و مری را آرام می کند؛ افراد مبتلا به رفلاکس باید از نعناع دوری کنند. اما برای سایرین یک نوشیدنی خوش طعم است که به گوارش کمک می کند.

ص: 40

رزماری

اِکلیل کوهی یا رُزماری تقویت کننده ی قلب و موثر در درمان سندرم متابولیسم است. فعال ترین ماده ی گیاهی شیمیایی رزماری، کارنوسل است، که باعث کاهش استرس اکسیداتیو می شود. در نتیجه برای مبارزه با التهاب و سرطان موثر است. نحوه ی دستیابی به خواص رزماری از طریق طبخ آن به ویژه در تهیه ی گوشت، خورشت، سیب زمینی سرخ کرده است. یا با دم نمودن یک چای رزماری، آرامش را تجربه کنید.

تصویر

آویشن

تایمس یا آویشن شامل 75 نوع ماده ی گیاهی شیمیایی ضد دیابت است و عطر دلپذیر آن هر غذایی را بی نظیر می کند. آویشن از سیتوکین های مبارز کننده با التهاب حمایت کرده و به سلول های ایمنی خاصی موسوم به ماکروفاژها، در ترشح عواملی که التهاب را از بین می برد کمک می کند.

تصویر

شیرین برگ (سرده)

شیرین برگ یا استیویا تنها شیرین کننده ایست که برای دیابتی ها مضر نیست، هرچند که از شکر هم شیرین تر است. در عین حال استیویا به دندان ها آسیب نمی رساند و از تاثیرات مثبتی بر قند خون بعد از ناهار برخوردار است و میزان ترشح انسولین را افزایش می دهد. می توانید گیاه آن را در گلدانی روی طاقچه پنجره پرورش دهید. یک برگ کوچک آن رشد زیادی دارد.

ص: 43

ترخون

ترخون گیاه خوبی است که طبق مطالعات مقاومت به انسولین و پرخوری در افراد دیابتی را کاهش می دهد. نوع فرانسوی ترخون به آسانی تکثیر نمی شود، اما انواع روسی و آمریکایی آن تقریبا در سراسر جهان و در آبوهوای معتدل وجود دارد. متاسفانه، گونه های آمریکایی تاثیر کاهندگی قندخون مشابهی را ندارد، بنابراین ممکن است مجبور شوید هزینه ی بیشتری برای نوع فرانسوی آن بپردازید.

تصویر

برگ های انبه

برگ های انبه درمان موثری برای بیماری دیابت است. کافی است برگ های انبه را به مدت 24 ساعت در آب خیس کنید. سپس برگ ها را بفشارید و آب به دست آمده را بخورید یا برگ های انبه را خشک و سپس آسیاب کنید و روزی 2 بار با آب مصرف کنید. این 2 روش عوارض دیابت را از بین می برد.

تصویر

فصل سوم: دیابت حاملگی و راه های پیشگیری و درمان آن

خطر ابتلا به دیابت حاملگی در من چقدر است؟

انجمن دیابت آمریکا هم چنین پزشکان را تشویق می کند تا دیابت نوع 2 را در ابتدای بارداری بررسی کنند. اگر فاکتورهای خطر برای دیابت نوع 2 دارید، پزشک احتمالا در اولین ملاقات قبل از زایمان شما تست می کند. این عوامل خطرات عبارتند از:

- اضافه وزن

- فشار خون بالا

- سطح پایین کلسترول خوب (HDL) در خون

- سطح بالایی از تری گلیسیرید در خون

- سابقه خانوادگی دیابت

- سابقه زایمان یک نوزاد که بیش از 9 پوند وزن دارد

اگر هر یک از موارد بالا را علامت زده اید، از کارشناسان بهداشتی بخواهید که آزمایشات مربوط به دیابت حاملگی را انجام دهند. اگر اضافه وزن دارید، قبلاً دیابت حاملگی داشته اید، سابقه خانوادگی قوی برای دیابت دارید یا در ادرارتان قند قابل مشاهده است، در خطر زیادی هستید. اگر یکی یا بیشتر از عوامل خطر را علامت زده اید، در خطر متوسط هستید. اگر هیچ یک از عوامل خطر را علامت نزده اید، در خطر کمی هستید.

دیابت حاملگی چگونه تشخیص داده میشود؟

ب- آزمایش دو مرحله ای

برای آزمایش دو مرحله ای، دکتر با آزمایش میزان قندخون ناشتا شروع خواهد کرد. سپس از شما می خواهند که یک محلول حاوی 50 گرم قند را بنوشید. آن ها قندخون را پس از یک ساعت تست می کنند. اگر در آن زمان سطح قند خون شما بیشتر یا برابر 140 میلی گرم در دسی لیتر باشد، یک آزمایش دیگر را در روز دیگر انجام خواهند داد. در طول آزمایش دوم، دکتر دوباره با آزمایش سطح قند خون ناشتا شروع خواهد شد. سپس از شما می خواهند یک محلول حاوی 100 گرم قند بنوشید. سپس قند خون را یک، دو و چند ساعت بعد آزمایش می کنند. اگر قندخون شما مطابق زیر باشد احتمالا دیابت دارید:

- سطح قندخون ناشتا بیش از 95 میلی گرم در دسی لیتر یا 105 میلی گرم در دسی لیتر.

- سطح قندخون یک ساعته بالاتر یا برابر 180 میلی گرم در دسی لیتر یا 190

میلی گرم / دسی لیتر.

- سطح قندخون دو ساعته بیش از 155 میلی گرم در دسی لیتر یا 165 میلی گرم در

دسی لیتر.

- سطح قندخون سه ساعته بیش از 140 میلی گرم در دسی لیتر یا 145 میلی گرم در دسی لیتر.

توجه کنید:

برای انجام این آزمایش کارشناس بهداشتی راهنمایی های لازم را به شما می کند. حداقل سه روز قبل از انجام این آزمایش باید غذای طبیعی بخورید. سپس حداقل 8 ساعت قبل از انجام آزمایش هیچ چیزی نمی خورید. کارشناس بهداشتی قندخون شما را پیش از انجام آزمایش اندازه گیری می کند. سپس یک نوشابه قنددار میل می کنید. پرسنل قندخون شما را یک ساعت، دو ساعت و سه ساعت بعد اندازه گیری می کنند. اگر سطوح قند شما در حداقل دو آزمایش بیش از حد طبیعی باشد، شما مبتلا به دیابت حاملگی هستید.

دیابت حاملگی چه اثری بر من دارد؟

تصویر

غالباً زنان دچار دیابت حاملگی، علائمی ندارند. دیابت حاملگی می تواند:

- خطر فشار خون بالا را در طی حاملگی افزایش دهد.

- خطر جنین بزرگ، احتمال زایمان مشکل را افزایش می دهد.

- افزایش یا کاهش ناگهانی قند

ص: 51

دیابت حاملگی چگونه درمان می شود؟

2- فعالیت بدنی در دیابت بارداری

- فعالیت بدنی مانند پیاده روی و شنا، می تواند به شما کمک کند، که به سطح قندخون هدف خود دست یابید.

- با گروه مراقبت از بهداشت خود در مورد نوع فعالیت بدنی که برای شما بهتر است صحبت کنید.

- اگر در حال حاضر فعال هستید، به تیم سلامتی خود بگویید که چه می کنید.

ب- خوردن پروتئین بیشتر

خوردن پروتئین همراه با کربوهیدرات ها، یا انتخاب کربوهیدرات هایی که پروتئین در آن ها دارند، به تعادل قند خون کمک می کند. زنان مبتلا به دیابت حاملگی باید سعی کنند غذاهای غنی از پروتئین مصرف کنند. مانند:

- ماهی، مرغ و بوقلمون

ص: 54

ج- انتخاب چربی های اشباع نشده

چربی های غیر اشباع نیز بخشی از هر رژیم سالم هستند. نمونه هایی از چربی های اشباع شده عبارتند از:

- روغن زیتون- روغن بادام زمینی

- آووکادو

- آجیل و دانه

- ماهی سالمون

- ساردین ها

- ماهی تن

- دانه های چیا

2- اجتناب از غذاهای بسیار نشاسته ای

غذاهای نشاسته ای دارای کربوهیدرات بالا هستند و تأثیر بیشتری بر قندخون دارند، بنابراین مهم است که آن ها را تنها در مقادیر کم بخورید. بهتر است از غذاهای بسیار نشاسته ای اجتناب کنید. این غذاها عبارتند از:

- سیب زمینی سفید

- نان سفید

- برنج سفید

- پاستا سفید

آیا دیابت بارداری ژنتیکی است؟

معلوم نیست چرا بعضی از زنان دیابت بارداری دارند و برخی دیگر ندارند. پزشکان به این نتیجه رسیدند که مشکلات ژنتیکی، مسائل زیست محیطی (مانند چاقی قبل از بارداری) و یا عوامل رفتاری (مانند رژیم غذایی و عادات ورزشی) ممکن است باعث دیابت بارداری شود.

منابع

1) www.beytoote.com

2) www.diabetestma.org

3) www.yjc.ir

4) www.asreelm.com

5) www.diabethome.com

6) www.drshoel.com

7) www.ooma.org

8) www.asriran.com

ص: 58