رهنما 120 آن سوی مرزها

مشخصات کتاب

سرشناسه : سلیمانی، حسین، ۱۳۴۵ -

عنوان و نام پدیدآور : آن‌سوی مرزها: «شرح رفتار شما با آن سوی مرزهای اسلامی»/ حسین سلیمانی؛ تهیه و تنظیم اداره پاسخگویی به سوالات دینی آستان قدس رضوی؛ ویراستار زهرا مولایی؛ به کوشش محمدحسین پورامینی.

مشخصات نشر : مشهد: آستان قدس رضوی، شرکت به‌نشر، ۱۳۹۶.

مشخصات ظاهری : ۵۲ص.: مصور ( رنگی) ؛ ۱۱ × ۱۷ س‌م.

فروست : به‌نشر (انتشارات آستان قدس رضوی)؛ ۲۲۱۵. رهنما؛ ۱۲۰.

شابک : 978-964-02-2720-6

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

یادداشت : چاپ دوم.

یادداشت : چاپ قبلی: انتشارات قدس رضوی، ۱۳۹۳.

موضوع : اخلاق اسلامی

موضوع : Islamic ethics

شناسه افزوده : پورامینی، محمد‌حسین، ۱۳۵۴ - ، گردآورنده

شناسه افزوده : آستان قدس رضوی. اداره پاسخگویی به سئوالات دینی و اطلاع‌رسانی

شناسه افزوده : شرکت به‌نشر(انتشارات آستان قدس رضوی)

شناسه افزوده : Behnashr Company‪(Astan Quds Razavi Publications)

رده بندی کنگره : BP۲۴۶/س۷۷آ۸ ۱۳۹۶

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۶۱

شماره کتابشناسی ملی : ۴۷۳۰۷۰۸

راه آفتاب

بر آن بود که هر کس اندوه مؤمنی را از بین ببرد، خداوند در روز قیامت غم از دلش بیرون می‌کند.

اصول

کافی، ج2، ص200.

اشاره

تصویر

تصویر

تصویر

آن سوی مرزها

شرح رفتار «شما» با «آن سوی مرزهای اسلامی»

دریچه

به آن سوی مرزهای اسلام فکر می‌کنی و به رابطه‌ات با «آن»، از خودت سؤال می‌کنی:

«آن سوی مرزها» فرمول‌های هستند در جهت پاسخ به سؤالات بالا و شرح رفتار «تو» با «آن سوی مرزهای اسلامی» بر اساس مبانی اسلام.

تصویر

درآمد

یکی از ابعاد پیشرفت با مفهوم اسلامی عبارت است از سبک زندگی کردن ... ما اگر پیشرفت همه‌جانبه را به معنای تمدن‌سازی نوین اسلامی بگیریم ... این تمدن نوین دو بخش دارد ... بخش ابزاری ... بخش اصلی، بخش حقیقی، آن چیزهائی است که متن زندگی ما را تشکیل می دهد؛ که همان سبک زندگی است ... مثل رفتار ما با دشمن، رفتار ما با بیگانه ... .⁽¹⁾

کم‌کم از مرزهای رفتاری این اطراف خارج می‌شوی و به مرزهای رفتاری جدیدی می‌رسی، تو هنوز هم مسلمانی، فراموش که نکرده‌ای؟! مسلمان رفتارش قاعده دارد، حتی اگر در آن سوی مرزها باشد.

آن‌سوی مرزها به بیگانگان می‌رسی، به دشمنان، به دیگر ادیان، به دیگر انسان‌ها، به فرقه‌های انحرافی، به مظلومان جهان و ...

فکر می‌کنی که با آن‌ها باید چگونه رفتار کنی، با کسانی که حوالی آن سوی مرزها هستند.

فصل اول » یکی برای همه

اشاره

تصویر

تصویر

گاهی فکر می‌کنیم یک چیزی که همه بخواهند از آن استفاده کنند چیز کمی است، مثلاً فکر می‌کنیم «یکی برای همه» مثل یک نان است که قرار است چند نفر همه با هم آن نان را میل کنند و قطعاً یک نان معمولی برای چند نفر کم است، یا اینکه تصور می‌کنیم اداره‌ای یک وسیلة نقلیه را برای استفادة همه گذاشته است و به علت تعداد زیاد کارکنان همه نمی‌توانند به درستی از آن استفاده کنند.

در خیلی از مسائل دینی و اجتماعی ما یک قانون کلی داریم برای همه، و این قانون درست است که کلی است و برای همه اما چیزی از دیگران کم نمی‌کند و باعث نمی‌شود عمل به این قانون به همه نرسد! این قانون اتفاقاً کار را ساده می‌کند و عمل‌کردن را راحت‌تر، مثلاً همه می‌دانند به صورت کلی حق ندارند چراغ قرمز را رد کنند، در هر خیابانی که باشد، در هر شهری و در هر ساعتی از شبانه‌روز! اگر قرار بود هر شهر و هر خیابان و هر منطقه قانون چراغ قرمزش فرق کند که هرج و مرج و مشکلات فراوانی به وجود می‌آمد! این همان «یکی برای همة» خودمان است که اتفاقاً خیلی وقت‌ها چیز خوبی است.

برای ارتباط و تعامل با غیرمسلمانان هم ما یک قانون کلی داریم، این قانون به صورت کلی (جدای از موارد خاصی مثل رفتار با دشمن) همة انسان‌ها را در بر می‌گیرد.

می‌دانیم که منتظر فرمول هستید، پس بیش از این منتظرتان نمی‌گذاریم، «یکی برای همه» فرمول تعامل با غیرمسلمانان از نظر اسلام است:

پنجره

«نیکویی با همه - دشمن + رعایت حقوق»

هیچ مسلمانی حق ندارد فقط به خاطر اینکه فردی مسلمان نیست و مانند او فکر نمی‌کند با او به خوبی و نیکویی رفتار نکند. قرآن کریم روش و راه را برای ما به روشنی مشخص کرده است، فرمان صریح قرآن کریم نیکویی و رفتار خوش با همة انسان‌هاست.

پنجره

وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً.

و با زبان خوش با مردم سخن بگویید.⁽¹⁾

کمی به رسول خدا… و روش تعاملش با مردم فکر کنیم، اگر ایشان با مردم با نیکویی رفتار نمی‌کردند، چه اتفاقی می‌افتاد؟ آیا دیگران به ایشان و اسلام علاقه‌مند می‌شدند؟ اگر ایشان با نیکویی رفتار نمی‌کردند مردم نمی‌گفتند ما دینی را که پیامبرش اینقدر بداخلاق است را نمی‌خواهیم؟

اتفاقاً یکی از عواملی که باعث شد پیامبر… مورد محبت مردم قرار بگیرد و اسلام گسترش پیدا کند، همین نیکویی و رفتار خوش ایشان بوده است.⁽¹⁾

پنجره

امام رضا† می‌فرمایند:

اصْحَب ... وَالْعَامَّةَ بِالْبِشْرِ.

و با عموم مردم به نیکی رفتار کن.⁽²⁾

جدای از این مسئله یک مسئلة مهم دیگر هم وجود دارد، آن هم تصویری است که رفتار ما از اسلام می‌دهد، به هر حال چه بخواهیم و چه نخواهیم، چه دوست داشته باشیم و چه نداشته باشیم، رفتار ما در علاقه‌مند شدن دیگر انسان‌ها به اسلام و تنفر آنان نقش دارد.

موارد زیادی می‌شود نام برد که دشمن با تبلیغات از آن سوء استفاده کرده و به نام رفتار مسلمانان با غیرمسلمانان آن‌ها را مطرح کرده است، گاهی هم رفتار خود ما جدای از تبلیغات مطابق با دین نبوده و برخورد غلط ما با غیرمسلمانان باعث ایجاد تصویر غلط و اشتباهی از اسلام و تشیع شده است، این مسئله واقعاً مهم است و لازم است طبق توصیه‌های دین عمل کرده و با رفتار صحیح و مناسب با غیرمسلمانان تصویر واقعی و صحیح اسلام را به ایشان نشان دهیم.⁽¹⁾

پنجره

خلقیّات نیکو را در عمل با مردم، در عمل با محیط، در تعامل با جامعه و انسان‌ها به کار ببریم ... رفتار یکایک شما با آحاد مردم ... باید جوری باشد که بگویند اینها پرورش‌یافتگان نظام اسلامی‌اند؛ مایة جلب محبّت، مایة جلب احترام برای نظام اسلامی و برای جمهوری اسلامی ]باشید[.⁽²⁾

از نظر اسلام حقوق صحیح همة انسان‌ها محترم است و ظلم‌کردن به انسان‌ها (مسلمان باشند یا غیرمسلمان) باعث خروج انسان از جمعیت

شیعیان است و کسی که به انسان‌ها ظلم کند از شیعیان نیست.⁽¹⁾تا زمانی که غیرمسلمانان دشمنی نکرده‌اند باید با توجه به «اصل حقوق بشر در اسلام» با آن‌ها تعامل کرد و حقوق ایشان را محترم شمرد.⁽²⁾

حالا بیایید کمی فکر کنیم، به رفتارهایمان، به تعامل با دیگر مسلمانان و اینکه رفتار درست و عمل واقعی به نظر اسلام چه تأثیری بر روی ما و بزرگ شدن روحمان و علاقة غیرمسلمانان به اسلام خواهد داشت، ما تا به حال با رفتارهایمان چه تصویری از اسلام به دیگران داده‌ایم؟ این تصویر با چیزی که واقعاً اسلام می‌گوید چقدر فرق دارد؟ چقدر به آن نزدیک است؟ رفتار هر کدام از ما می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین مبلغان دین اسلام باشد. پس بیایید شروع کنیم به خوش‌رفتاری.

فصل دوم » می‌خواهم مسلمان بمانم

اشاره

تصویر

تصویر

رفتار با مظلومان

برچسب اسلام بر روی ما خورده است، این برچسب دو مدل دارد، یک مدل آن برچسب ظاهری است که دیگران از ظاهر ما و اعمال و رفتارمان می‌فهمند که مسلمان هستیم، و یک برچسب هم هست که به آن برچسب واقعی می‌گویند، که اگر پشت پرده هم مسلمان باشیم و واقعاً به دستورات اسلام عمل کنیم آن برچسب رویمان می‌خورد.

یکی از مواردی که به اگر درست انجام نشود برچسب دوم را - که برچسب مسلمان واقعی‌بودن است - نمی‌گیریم در خصوص رفتار ما با مظلومان جهان است، که اگر بعضی کارها را نکنیم نتیجه‌اش می‌شود اینکه: «مسلمان نباشیم».

اگر می‌خواهیم مسلمان باشیم باید با مظلومان به روش فرمول زیر رفتار کنیم:

پنجره

«یاری‌کردن + گرفتن حق مظلوم»

ناراحت شدن در مقابل ظلم به مظلومان یک مسئلة کاملاً طبیعی است و تفاوتی ندارد که این ظلم به مسلمان شده باشد یا غیرمسلمان،⁽¹⁾اینکه می‌گوییم مظلوم و دفاع کردن از مظلوم، مقصودمان فقط مظلومان مسلمان نیست، هر انسانی که مظلوم واقع شود در هر جای دنیا که باشد اگر برای ما مقدور باشد باید از وی دفاع کنیم و با هر ظالمی نیز در هر جای دنیا که باشد اگر برایمان مقدور باشد باید مقابله کنیم.⁽²⁾

اولین کاری که باید انجام داد این است که از مظلوم دفاع کرد و او را یاری داد، یعنی تا جایی که ممکن است باید در جهت دفاع از او عمل کرد و این یاری رساندن و کمک‌کردن و این پیکار با ظالم فقط مربوط به کمک نظامی نمی‌شود، کمک مالی، فرهنگی، علمی، سیاسی، ورزشی و ... هرنوع کمکی را شامل می‌شود و به همین دلیل است که یاری رساندن به مظلوم و پیکار کردن با ظالم در قرآن کریم منحصر به مورد خاصی از یاری نشده است.

پنجره

وَ ما لَکمْ لاتُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِ‌اللهِ وَالْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ

الرِّجالِ وَالنِّساءِ وَالْوِلْدانِ.

چرا در راه خدا و نجات مردان و زنان و کودکان بیچاره، جنگ و پیکار نمی‌کنند؟⁽¹⁾

بیایید کمی به هدف این کار دقت کنیم، از خودمان سؤال کنیم، ما برای چه به مظلوم کمک می‌کنیم؟ برای چه به خودمان زحمت می‌دهیم، از نظر زمانی، مادی، روحی، سیاسی، نظامی و ... هزینه می‌کنیم تا به مظلومی کمک کنیم؟ یک جنبه‌اش جنبة اخروی است که سر جایش حتماً باقی است.⁽²⁾

اما جنبة دیگر این است که می‌خواهیم مظلوم به حقش برسد، جز این است؟ یعنی اگر مظلوم به حقش نرسد ما احساس می‌کنیم کار هنوز تمام نشده است، پس اگر برای مسلمان این امکان وجود دارد یاری کردن و کمک کردن را نباید متوقف کند تا زمانی که حق مظلوم گرفته شود. باید این کار را انجام داد مخصوصاً برای مظلومان مؤمن تا زمانی که اندوه آن‌ها برطرف شود که برطرف شدن اندوه آن‌ها مساوی است با برطرف شدن اندوه ما در جهان دیگر.

پنجره

امام رضا† می‌فرمایند:

مَنْ فَرَّجَ عَنْ مُؤْمِنٍ فَرَّجَ‌اللهُ عَنْ قَلْبِهِ یوْمَ‌الْقِیامَ.

هرکس اندوه مؤمنی را از بین ببرد، خداوند در روز قیامت غم از دلش بیرون می‌کند.⁽¹⁾

مسلمان ماندن ما و برچسب مسلمان واقعی خوردن به روی ما در گرو چیزهای زیادی است، یکی از آن‌ها همین کمک کردن به مظلومان است، از هر جنس، قوم، قبیله و مملکتی که باشند.⁽²⁾

اگر کسی تصور می‌کند که مسلمان واقعی حاضر می‌شود برچسب واقعی‌اش را بدهد و رسماً بی‌خیال کمک کردن به مظلومان شود سخت در اشتباه است.

پنجره

اگر قُلدران عالم، خوش‌خیالانه گمان می‌کنند که این سنگر مظلومان و این مدافع مستضعفان و این پایگاه مبارزه با نظام سلطه و ظلم و استکبار جهانی، لحظه‌ای هدف‌های بزرگ خود

را از یاد خواهد برد سخت در اشتباهند. ما همچنان و همیشه مدافع ملت‌های مظلوم و زیر یوغ استکبار هستیم و خواهیم بود.⁽¹⁾

حالا بیایید کمی نفسمان را سرکوب کنیم، کمی از خواسته‌هایش دوری کنیم، تا نگوید چرا به مظلومان کمک می‌کنیم، چرا پول خرجشان می‌کنیم، چرا آن‌قدر مظلومان را تحویل می‌گیریم و ...، نفسمان را بگذاریم یک گوشه و سرش فریاد بزنیم که این کارها را می‌کنم چون:

«می‌خواهم مسلمان بمانم».

فصل سوم » رِند

اشاره

تصویر

تصویر

رفتار با یکتاپرستان غیرمسلمان

به آدم‌هایی که هوشمند هستند و زیرک گاهی «رِند» هم می‌گویند، کسانی که می‌دانند در مکان‌ها و موقعیت‌ها و در برخورد با انسان‌های مختلف چگونه رفتار کنند، کسانی که هوش و ذکاوت ارتباط و تعامل را دارند، درست است که بخشی از این ذکاوت و داشتن این علم با تمرین، مطالعه و استفاده از هوش به دست می‌آید اما گاهی برای این ارتباط‌های هوشمندانه نیازی به دوره و کلاس و تمرین و ... نیست و یک فرمول ساده کار را حل می‌کند.

رمزگشایی از «رِند» در یک فرمول می‌گذرد، در یک فرمول سه کلمه‌ای، در واقع «رِند» از ترکیب حرف ابتدایی هر کدام از آن سه کلمه به دست آمده است، از ترکیب آن سه کلمه، هوشمندی در ارتباط شکل می‌گیرد و در واقع «رِند» فرمول رفتار با یکتاپرستان غیرمسلمان است:

پنجره

«رعایت حقوق + نیکی - دلبستگی»

از نظر اسلام رعایت حقوق صحیح تمامی انسان‌ها واجب است، از هر دین، قوم، نژاد و طبقه اجتماعی که باشند، در یک سری از حقوق همگی با هم برابر هستند. بر همین اساس یکتاپرستان مسلمان نیز تا زمانی که دشمنی نکرده‌اند کسی حق ندارد به حقوق قانونی آن‌ها تجاوز کند یا اینکه به آن‌ها تهمت بزند.⁽¹⁾

جدای از رعایت حقوق، رفتار بزرگان دین نیکی به یکتاپرستان غیرمسلمان بوده است، مثلاً وقتی مریض می‌شده‌اند به عیادت ایشان می‌رفته‌اند⁽²⁾. نه تنها یکتاپرستان غیرمسلمان که بر اساس نظر اسلام با همة مردم تا زمانی که دشمنی نکرده‌اند لازم است به نیکی و مهربانی و احترام رفتار بشود.

پنجره

امام رضا† می‌فرمایند:

اصْحَب ... الْعَامَّةَ بِالْبِشْرِ.

با عموم مردم به نیکی رفتار کن.⁽³⁾

به عکس همة تبلیغات دروغی که علیه اسلام می‌شود و اسلام را دین جنگ و دعوا و خشونت نشان می‌دهد، همة این مواردی که تا اینجا در خصوص نظر اسلام در رفتار با یکتاپرستان غیرمسلمان آمد، نشان می‌دهد که اسلام اساساً دین رحمت است و سر جنگ با دیگر یکتاپرستان ندارد و به هیچ‌وجه علیه دیگر ادیان نیست، و اتفاقاً دینی است که نکات مشترک میان ادیان را نیز در نظر می‌گیرد.⁽¹⁾

پنجره

اسلام علیه ادیان دیگر نیست. اسلام همان دینی است که وقتی بر مناطق غیرمسلمان مسلط شد، اصحاب ادیان از رحمت اسلام شکرگزاری کردند و گفتند شما بر ما از حکام قبلی خودمان مهربان‌تر هستید. در همین منطقة شامات، وقتی فاتحان اسلامی وارد شدند، یهودیان و مسیحی‌هایی که در منطقه بودند، به آن‌ها گفتند شما مسلمان‌ها بر ما مهربانید ... اسلام دین رأفت است، دین رحمت است؛ رحمةً للعالمین است ... مشترکات را با آن‌ها مورد ملاحظه قرار می‌دهد. اسلام علیه ملت‌های دیگر نیست، علیه ادیان دیگر نیست؛ علیه زور است، علیه ظلم است، علیه استکبار است، علیه

سیطره‌جوئی است.⁽¹⁾

البته این مهربانی و توجه به حقوق آن‌ها نباید سبب شود که انسان خودش را گول بزند و در تعامل با آن‌ها به نحوی و گونه‌ای دلبستگی ایجاد کند که تصور کند با وجود آن‌ها همة مشکلاتش حل می‌شود و مثلاً بخواهد تمام مشکلات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و ... را به وسیلة آن‌ها حل کند و آن‌ها را رهبر خود قرار دهد؛⁽²⁾چرا که آن‌ها به طور کامل از ما راضی نمی‌شوند مگر اینکه به طور کامل از آن‌ها پیروی کنیم.⁽³⁾

راستش به نظر می‌رسد یکی از مشکلات اصلی ما در تعامل با یکتاپرستان غیرمسلمان همین افراط و تفریط کردن است، ما در خیلی از مسائل سیاسی دیده‌ایم که برخی کشورهایی که یکتاپرست غیرمسلمان هستند و اتفاقاً با ما دشمن هم نیستند به زور حق ما را می‌دهند، و باز دیده‌ایم که برخی کشورهای دیگر که یکتاپرست غیرمسلمان هستند و حقوق ما را احترام می‌کنند و حتی می‌شود آن‌ها را امین قرار داد و به آن‌ها اعتماد کرد.

پنجره

وَ مِنْ أَهْلِ‌الْکتابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطارٍ یؤَدِّهِ إِلَیک وَ مِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدینارٍ لا یؤَدِّهِ إِلَیک إِلاَّ ما دُمْتَ عَلَیهِ قائِماً ذلِک بِأَنَّهُمْ قالُوا لَیسَ عَلَینا فِی‌الْأُمِّیینَ سَبیلٌ.

و بعضی از اهل کتاب کسانی‌اند که اگر در پوستی پُر شده از طلا آن‌ها را امین قرار دهی، آن را به تو بر می‌گردانند و بعضی از آنان کسانی‌اند که اگر دیناری را به آن‌ها امانت دهی به تو برنمی‌گردانند مگر آنکه پیوسته حق خود را از آنان بخواهی، این‌ها همان یهودیانند که از در غرور معتقد شده‌اند به اینکه راهی وجود ندارد که هیچ ملتی حقی داشته باشد و ما آن حق را به رسمیت بشناسیم.⁽¹⁾

همة این‌ها که در فرمول «رِند» گفته شد مربوط به یکتاپرستان غیرمسلمانی بود که با ما دشمنی نکرده‌اند، اگر آن‌ها دشمن ما باشند قطعاً رفتار با ایشان باید به گونه‌ای دیگری باشد!

فصل چهارم » خالی‌بندان

اشاره

تصویر

تصویر

به «دروغ‌گویی» «خالی‌بندی» نیز می‌گویند و تفاوتی میان «خالی بستن» و «دروغ گفتن» نیست. یک وقت است که یک نفر برای انجام یک کار اداری‌اش دروغی می‌گوید، یا کودکی به مادرش دروغی می‌گوید یا شاگردی به معلمش و معلمی به شاگردش و ... این یک نوع دروغ گفتن و خالی بستن است که قطعاً هم بد است و قطعاً هم اسلام مخالف است؛ اما همة دروغ‌ها در یک سطح نیستند، برخی دروغ‌ها بزرگ‌ترند، ما بین کسی که مثلاً به امام خمینیŠ دروغی را می‌بندد و در جامعه مطرح می‌کند با کسی که دروغی را به مادرش می‌گوید یک جور و یک مدل برخورد نمی‌کنیم، کارهای آن‌ها با هم یکسان نیست، بله هردو دروغ هستند اما این کجا و آن کجا!

در این فرمول می‌خواهیم به رفتار با آن دسته از خالی‌بندانی بپردازیم که با بهره‌گیری از دین ایجاد انحراف می‌کنند و جریانی انحرافی پدید می‌آورند، فرمول رفتار با این دسته از انسان‌ها بدین صورت است:

پنجره

«دوری‌کردن از آن‌ها + مبارزه و روشنگری + ابراز نفرت»

اول اینکه آن دسته از آدم‌هایی را که گمراه هستند و با نیکویی و رفتار خوب و توضیح دادن انحراف و گمراهی‌شان هدایت می‌شوند از گروه «خالی‌بندان» در این فرمول جدا کنید که آن‌ها جزو این دسته نیستند و با آنها باید به شیوة مثبت و با نیکویی رفتار کرد و اشتباهاتشان را به ایشان گوشزد کرد، آنها متفاوت از دستة «خالی‌بندان» هستند، آن‌ها را جدا کردید؟ پس ادامه می‌دهیم ...

وقتی جریانی انحرافی در دین به وجود می‌آید، مثل وهابیت، مثل بهائیت، مثل جریان‌های فکری، سیاسی و فرهنگی منحرف و ... اولین کاری که یک مسلمان باید انجام بدهد، این است که از ایشان دوری کند؛ تردیدی نیست که نشست و برخاست با اهل انحراف کم‌کم روی عقائد انسان تأثیر می‌گذارد و دیری نمی‌گذرد که انسان خودش را نیز منحرف می‌بیند، پس دوری کردن از اهل انحراف و انکار عقائد آن‌ها به زبان و قلب را باید جدی گرفت و این کار به این علت است که جزو آنها محسوب نشویم و انحراف آن‌ها ما را نیز

گمراه نکند.⁽¹⁾

پنجره

امام رضا† می‌فرمایند:

مَنْ ذُکرَ عِنْدَهُ الصُّوفِیةُ وَ لَمْ ینْکرْهُمْ بِلِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ فَلَیسَ مِنَّا وَ مَنْ أَنْکرَهُمْ فَکأَنَّمَا جَاهَدَ الْکفَّارَ بَینَ یدَی رَسُولِ‌اللهِ….

هرکس سخنی از صوفیه (یکی از فرقه‌های انحرافی) نزد او به میان آمد و با زبان و دلش به انکارشان نپرداخت از ما نیست و هرکس که آن‌ها را انکار کرد مثل آن است که در کنار رسول خدا… با کفار جهاد کرده است.⁽²⁾

اما این هنوز اول راه است. مهم‌ترین مسئله و سخت‌ترین بخش کار این است که با آن‌ها مبارزه شود، مبارزه هم مشخص است باید در همة زمینه‌ها باشد و همة مردم در این مبارزه شریک هستند و باید تا حدی که توان دارند و می‌دانند به مبارزه و خصوصاً روشنگری و انحرافات گروه‌های انحرافی بپردازند.⁽³⁾در این میان قطعاً وظیفة اصلی

به دوش عالمان است.⁽¹⁾اینکه می‌گوییم وظیفة عالمان است، منظورمان وظیفة اصلی است و معنی‌اش این نیست که دیگر انسان‌ها هیچ وظیفه‌ای در قبال آن‌ها ندارند و تا انحراف رخ داد بگویند وظیفة ما نیست به ما چه! و این وظیفة عالمان است! خیر! لازم است همه در حدی که توان دارند، با فرقه‌های انحرافی مبارزه کنند و حداقل کاری که هرکس می‌تواند انجام دهد این است نسبت به اطرافیان و دوستان و فامیل خودش حواسش را حسابی جمع کند و از نشر فرقه‌های انحرافی و عقائد انحرافی جلوگیری کند. کار ما با آن‌ها به اینجا ختم نمی‌شود، باید نفرت از آن‌ها را ابراز کرد به نحوی که دیگران همه متوجه شوند که ما از فلان گروه انحرافی متنفر هستیم و این را هم خود خداوند به ما آموخته است و او اولین کسی است که «وای بر منحرفان» گفته است.

پنجره

فَوَیلٌ لِلَّذینَ یکتُبُونَ الْکتابَ بِأَیدیهِمْ ثُمَّ یقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِاللهِ لِیشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلیلاً فَوَیلٌ لَهُمْ مِمَّا کتَبَتْ أَیدیهِمْ وَ وَیلٌ لَهُمْ مِمَّا یکسِبُون.

پس وای به حال کسانی که کتاب را با دست خود می‌نویسند و آنگاه می‌گویند این کتاب از ناحیة خداست تا به این وسیله بهایی اندک به چنگ آورند پس وای بر ایشان از آنچه که دست‌هایشان نوشت و وای بر آنان از آنچه به کف آوردند.⁽¹⁾

مبارزه کردن با انحراف در هر صورت پیروزی است. این مسیر، این کار و این روش همیشه در تاریخ برای مؤمنان حقیقی بوده است و انتهایش یا به پیروزی بر منحرفان ختم می‌شود و یا شهادت! پیروزی واقعی از آن کسی است که به فرمان خدا عمل کرده و با منحرفان مبارزه کرده است. مثل «حسین†» و مثل همة کسانی که از عاشورا تا امروز به دنبال از بین بردن انحرافات هستند، دوست دارید جزو آن‌ها باشید؟! شروع کنید، بسم‌الله ...

پنجره

این‌که در مقابله با حرکت انحرافی فوق‌العاده خطرناک آن روز، امام حسین† می‌ایستد، این می‌شود یک درس، که خود آن بزرگوار هم همین را تکرار کردند؛ یعنی کار خودشان را به دستور اسلام مستند کردند ... حضرت این را بیان کردند ... بایستی ابراز مخالفت کنم، باید در جادة مخالفت ]با انحراف[ و ایستادگی ]در مقابل انحراف[ قدم بگذارم، سرنوشت هرچه

شد، بشود؛ اگر سرنوشت پیروزی بود، چه بهتر؛ اگر شهادت بود، باز هم چه بهتر.⁽¹⁾

فصل پنجم »مأیوس‌کنندگان

اشاره

تصویر

تصویر

رفتار با دشمن

یک عده آدم هستند که دیگران را مأیوس و ناامید می‌کنند، مثلاً وقتی قرار است کسی ابداع و اختراعی انجام دهد بعضی‌ها مدام عنوان می‌کنند که نمی‌شود، این کار نشدنی است، این کار جواب نمی‌دهد و ...، ما معمولاً در قضاوت‌هایمان در خصوص این دسته از آدم‌ها که کارشان مأیوس‌کردن است نظر مثبتی نداریم. اما آدم‌های مأیوس‌کننده همیشه بد نیستند و مأیوس‌کردن نیز همیشه بد نیست! چطور؟!

پاسخ به این سؤال در انتهای فرمول رفتار با دشمن خواهد بود، فرمولی که از این قرار است:

پنجره

«عزت ایستادگی + آمادگی دفاعی - ظلم + هوشمندی»

این عزت و ایستادگی مسلمانان در مقابل دشمن مسئلة کوچکی نیست، می‌دانید این مسئله آن‌قدر برای خداوند مهم است که آن را در کنار

اعتقاد به خودش آورده است،⁽¹⁾از نظر اسلام باید در مقابل دشمن با عزت بود و به همین دلیل مسلمانان نباید رفع نیازهایشان را از طریق دشمن انجام دهند.⁽²⁾نباید ساده‌لوح بود و فکر کرد اگر با دشمن در پشت پرده دوستی کنیم مشکلاتمان حل خواهد شد⁽³⁾و افراد منافقی که تلاش می‌کنند تا ایستادگی را به بهانه‌های مختلف از جمله بزرگ تصور‌کردن دشمن از بین ببرند خودشان هم جزو دشمنان محسوب می‌شوند.⁽⁴⁾

پنجره

الَّذینَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ‌النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَکمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزادَهُمْ إیماناً وَ قالُوا حَسْبُنَااللهُ وَ نِعْمَ‌الْوَکیلُ.

مردمی (منافق) به آن مؤمنان گفتند: لشکر بسیاری بر علیه شما فراهم شده از آنان بترسید (اما این تبلیغات و مکر دشمن به جای آنکه ترس در دل مؤمنان ایجاد کند) بر ایمانشان افزود و گفتند: در مقابل همة دشمنان تنها خدا ما را کافی است و

خدا یاوری نیکو است.⁽¹⁾

عزت و ایستادگی را قبول کردیم، همین؟ تمام شد؟! همة فرمول رفتار با دشمن همین بود؟! خیر! ... .

در مقابله و رفتار با دشمن، عزت و ایستادگی به تنهایی کافی نیست، بلکه باید در مقابل دشمن آمادگی کامل دفاعی داشت، اینکه بنشینیم و منتظر شویم دشمن که حمله کرد، بعد به فکر دفاع بیفتیم خطاست،⁽²⁾نکتة دیگر اینکه ممکن است تا حرف از جنگ و دفاع می‌شود ذهن‌ها برود به سمت جنگ نظامی، اما آمادگی دفاعی و جنگ فقط مربوط به موضوعات نظامی نیست و هر نوع جنگی را شامل می‌شود، اگر دشمن از طریق فرهنگ به ما حمله می‌کند ما نیز باید در زمینة فرهنگی آمادگی دفاعی را در خودمان ایجاد کنیم، اگر حملة دشمن اقتصادی است، آمادگی ما نیز باید اقتصادی باشد، اگر حملة دشمن ورزشی است، آمادگی ما هم باید ورزشی باشد، اگر حمله سیاسی است، آمادگی ما نیز باید سیاسی باشد و ...، آمادگی دفاعی و آماده کردن نیرو شامل همة موضوعات و همة مواردی است که دشمنان می‌خواهند از آن مسیرها به ما حمله کنند.⁽³⁾

در تفکر اسلام بر خلاف بسیاری از تفکرها ظلم، نیرنگ، دروغ، فریب و ... حتی در مقابل دشمن نیز جایگاهی ندارد و این از صفات انسان مؤمن است،⁽¹⁾ما حتی در مقابل دشمن هم حق ظلم نداریم.⁽²⁾البته قطعاً دشمن در مقابل ما از روش نیرنگ، فریب، دروغ و ظلم استفاده می‌کند اما بر اساس اندیشة اسلامی دشمن از هر روشی که استفاده کرد ما حق نداریم به همان روش عمل کنیم و اگر به همان روش عمل کردیم فرقی میان ما و آن‌ها نخواهد بود.

پنجره

امام رضا† از قول رسول خدا… می‌فرمایند:

وَ لَاتَسْلُکوا مَسَالِک أَعْدَائِی فَتَکونُوا أَعْدَائِی کمَا هُمْ أَعْدَائِی.

و به روش دشمنانم رفتار نکنید که اگر چنین عمل کردید از دشمنانم به حساب می‌آیید همان‌طور که آن‌ها دشمنانم هستند.⁽³⁾

مسلمان در مقابل دشمن هوشمندانه عمل می کند، اگر لازم باشد صلح

می‌کند،⁽¹⁾به صلح و قراردادی که با دشمن قرار است امضا کند به شدت دقت می‌کند که آن قرارداد و صلح‌نامه راه فریب و دغلکاری نداشته باشد،⁽²⁾بعد از صلح نیز دشمن را به درستی زیر نظر می‌گیرد⁽³⁾و خلاف وعده‌اش در صلح‌نامه عمل نمی‌کند⁽⁴⁾و در نهایت اینکه اگر لازم باشد با هوشمندی «تقیه» می‌کند و عقیدة قلبی‌اش را در رفتار با دشمن ابراز نمی‌کند.⁽⁵⁾

همة این حرف‌ها و نکته‌ها گفته شد برای یک چیز، برای یک مسئله و آن هم پیروزی واقعی در برابر دشمن است، برگردیم به اول فرمول و بحث یأس و ناامیدی، گفتیم که مأیوس‌کردن همیشه بد نیست! آن مأیوس کردنی که بد نیست در اینجاست:

گاهی کسی با ما دشمن است، کسی می‌خواهد که ما نباشیم یا

می‌خواهد که ما را تغییر دهد و شبیه خودش کند، اینجا مسئله فرق می‌کند، اینجا مأیوس‌کردن به خلاف مثالی که اول فصل زدیم کار بسیار خوبی است، باید کاری کرد که دشمن مأیوس شود و امیدش را برای تأثیرگذاری بر روی ما و یا از بین بردن ما از دست بدهد، تنها راه مبارزه با دشمن همین است.

دشمن را فقط باید مأیوس کرد، چه دشمن داخلی و چه دشمن خارجی، و تمام فرمول اسلام در رفتار با دشمن در خدمت همین مسئله است:

«یأس دشمن»

پنجره

«نظام جمهوری اسلامی اساساً در اعتراض به استکبار پدید آمده است؛ انقلاب در اعتراض به استکبار و عوامل استکبار در ایران به وجود آمد و بر این اساس تشکیل شد، رشد پیدا کرد، قوی شد، منطق استکبار را به چالش کشید. [استکبار[ نمی‌تواند تحمّل کند، مگر وقتی که مأیوس بشود. ملّت ایران، جوانان ایران، فعّالان ایران، کسانی‌که به هر دلیلی ولو به دلیلی غیراسلامی به میهنشان و خاکشان عقیده دارند، باید کاری کنند که این یأس در دشمن به وجود بیاید؛ دشمن را باید

مأیوس کرد.⁽¹⁾»

خلاصه

حالا می‌دانی که اگر «حوالی آن سوی مرزها» هستی چگونه باید رفتار کنی. می‌دانی که در رفتار با عموم مردم جهان باید نیکویی را رعایت کنی. می‌دانی که باید به فکر مظلومان جهان باشی و در گرفتن حقشان کمکشان کنی و در رفتار با دشمنان ایستادگی و مقاومت به خرج دهی.

بیشتر بخوانیم