چهل حدیث امامت

مشخصات کتاب

بابانیا ، محمّد باقر ، 1342 ـ .

چهل حدیث امامت / محمّد باقر بابانیا . ـ قم : زائر ، 1387 .

55 ص . شابک 9-030-180-964-978

کتابنامه ص 54-55 ؛ همچنین بصورت زیرنویس .

1 . اربعینات ـ قرن 14 . 2 . امامت .

2 ب 8 الف / 9/143 BP

چهل حدیث امامت

نویسنده ··· محمّد باقر بابانیا

چاپ و نشر ··· اوّل 1387 / زائر / آستانه مقدسه

صفحه آرایی ··· کوثر 09122539794 (بابکی)

شمارگان ··· 3000

شابک : 9-030-180-964-978

قیمت 600 تومان

مرکز پخش : قم / میدان شهدا (چهار راه بیمارستان) انتشارات زائر

تلفن : 7742519 ـ ص . پ : 3597-37185

کلیه حقوق برای آستانه مقدسه محفوظ است

اشاره

فهرست مطالب

کتابنامه··· 54 ـ 56

مقدمه

کَلامُکُمْ نُورٌ

سخن شما اهل بیت، نور است.

زیارت جامعه کبیره

بر آستان احادیث اهل بیت ، عقل خضوع می‌کند دل خشوع می‌یابد و روح سیراب می‌شود . احادیث نورانی ائمه اطهار ، منشوری است که حکمت‌های قدسی و معارف ناب الهی را بر دل‌ها و عقل‌ها می‌تاباند . گلشنی روح پرور و گنجینه‌ای گرانبها و سرمایه‌ای پایان‌ناپذیر است .

امام باقر علیه‌السلام فرمود :

شَرِّقا أوْ غَرِّبا ، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاَّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا أهلِ الْبیتِ؛⁽¹⁾

به شرق و غرب جهان بروید ، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت ، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است .

همواره مدیون راویان ، محدّثان و عالمان گذشته شیعه‌ایم که با دقّت و درایت و مسئولیت‌شناسی ، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسل‌های بعدی سپرده‌اند .

احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام آنگونه که خودشان فرموده‌اند ، «نور» است .

مجموعه‌های حدیثی ، دانشکده‌های صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر حضوری می‌دهد و خرسندیم که ما میراث‌دار این

علوم و معارفیم . برای پیمودن راه صحیح زندگی و رهایی از حیرت‌ها و ضلالت‌ها و کج راهه‌ها ، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایت‌گر اندیشه‌ها و صفابخش دل‌ها و جان‌ها است .

روایات پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و اهل بیت او ، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است ، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است ، هم در موضوعات اخلاقی ، تربیتی ، تهذیب نفس ، پند و موعظه ، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند ، دل در گرو محبت و اطاعت آنان می‌نهند، همانگونه که حضرت رضا علیه‌السلام فرمود : إنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا لاَتّبعونا؛⁽¹⁾

اگر مردم خوبی‌ها و زیبایی‌های سخن ما را بدانند ، از ما پیروی می‌کنند .

براین‌اساس ، آموختن ، نوشتن ، بیان ، نشر ، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت ، کاری است ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام .

کتب حدیثی شیعه ، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است . برای بهره‌گیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر ، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجان‌هایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد .

«چهل حدیث نویسی» ، یکی از گام‌های ارزشمند در نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که عالمان از دیرباز به آن مبادرت می‌ورزیدند و جامعه را از معنویّت آثار اهل بیت بهره‌مند می‌ساختند . اینکه

امامان فرموده‌اند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند ، در روز قیامت فقیه و دین شناس برانگیخته می‌شود ، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است ، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان آگاه می‌کند . چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد ، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل . به هر حال ، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است .

امروز ، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت ، بیش از هر زمان احساس می‌شود . عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان می‌دهند ، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان ، سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقه‌مند ، روشن‌تر نشان می‌دهد و به همین دلیل ، مراکز و

مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث» می‌پردازند .

آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت ، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیث‌های موضوعی کرده است . موضوعات ، ابتدا در کمیته‌ای تعیین ، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند . سعی شده است اغلب موضوعات ، اخلاقی ، تربیتی ، کاربردی و معارفی باشد . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .

امّا جزوه حاضر .....

انسان در مسیر هدایت و کمال ، نیازمند «الگو» و «حجّت» است . خداوند در طول تاریخ ، چهره‌های پاک و متعالی را به عنوان امام و پیشوای مردم قرار داده

است تا با اقتدا به آنان ، راه صحیح بندگی و دینداری پیموده شود .

در اسلام، «امامت» و رهبری معصوم ، راهی برای تداوم خطّ رسالت است و آنچه به عنوان «رسالت» در روایات آمده ، تأکیدی بر همین حقیقت است .

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در طول بعثت و تا واپسین لحظات عمر شریف خود ، بر این اصل مهم اعتقادی و سیاسی پافشاری کرد و جانشین خود و رهبران آسمانی و موضوع امامت را برای امّت ، تعیین و تبیین فرمود ، که حادثه غدیر خم و نصب امیر مؤمنان به امامت و ولایت ، بارزترین نمونه آن است که در منابع فراوان نقل شده است . در آیه تبلیغ «یا أیُّها الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ»⁽¹⁾مسأله از چنان اهمیّتی برخوردار است که خداوند می‌فرماید: اگر این پیام را از

سوی خدا به مردم نرساند ، رسالت خدا را ادا نکرده است ؛

آنچه می‌خوانید ، چهل حدیث برگزیده از انبوه روایاتی است که از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و ائمه اطهار علیهم‌السلام در موضوع امامت و جایگاه و ضرورت و اهمیّت آن نقل شده است . از جناب حجة الاسلام محمّد باقر بابانیا که زحمت پژوهش و تدوین این چهل حدیث را بر عهده داشته ، تقدیر و سپاسگزاری می‌شود . امید است آشنایی با این احادیث ، ما را با وظایفمان در برابر امام و حجّت الهی آشناتر کند و بر معرفت ما بیفزاید .

انتشارات زائر / آستانه مقدسه

1387 ش

دژ مستحکم

41

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

یَقُولُ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ: وَلاَیَةُ عَلیِّ بْنِ أبی طالِبٍ علیه‌السلام حِصْنی، فَمَنْ دَخَلَ حِصْنی أمِنَ مِنْ عَذابی؛⁽¹⁾

ولایت و امامت علی بن أبی طالب علیه‌السلام دژ مستحکم من است. کسی که داخل دژ من شود از عذاب من در امان است.

دو گوهر گران بها

42

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

إنّی تارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ کِتابَ اللّه‌ِ وَ عِتْرَتی أهْلَ بَیْتی فَإنَّهُما لَنْ یَفْتَرِقا حَتّی یَرِدا عَلَیَّ الْحَوْضَ؛⁽¹⁾

من در میان شما دو گوهر گران بها بر جای می‌گذارم: کتاب خدا و عترت، اهل بیت من. این دو هرگز از یکدیگر جدا نمی‌شوند، تا کنار حوض کوثر بر من وارد شوند.

کشتی نجات

43

مَثَلُ أهْلِ بَیْتی کَمَثَلِ سَفینَةِ نُوحٍ، مَنْ رَکِبَها (رَکِبَ فیها) نَجا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْها غَرِقَ؛⁽¹⁾

مَثَل اهل بیت من مَثَل کشتی نوح است، هر کس سوار بر آن شود نجات پیدا می‌کند و هر کس تخلف کند هلاک می‌گردد.

ستارگان هدایت

44

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

إنَّما مَثَلُ أهْلِ بَیْتی فی هذِهِ الْأُمَّةِ کَمَثَلِ نُجُومِ السَّماءِ کُلَّما غابَ نَجْمٌ طَلَعَ نَجْمٌ؛⁽¹⁾

مَثَل اهل بیت من در میان این امّت مَثَل ستارگان آسمان است که هر گاه ستاره‌ای غروب کند ستاره دیگری طلوع می‌کند.

امان از آتش

45

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

وَلاَیَتِی وَ وَلاَیَةُ أهْلِ بَیْتی أمانٌ مِنَ النّارِ؛⁽¹⁾

دوستی و ولایت من و دوستی اهل بیت من باعث در امان ماندن از آتش است.

مقام امامت

46

امام رضا علیه‌السلام :

إنَّ الإمامَةَ مَنْزِلَةُ الْأنْبیاءِ وَ إرْثُ الأوْصیاءِ، إنَّ الإمامَةَ خِلافَةُ اللّه‌ِ وَ خِلافَةُ رَسُولِهِ؛⁽¹⁾

به درستی که امامت مقام انبیا و میراث اوصیا است. همانا امامت، جانشینی خدا و پیامبر خدا است.

نور امامت

47

امام کاظم علیه‌السلام :

الإمامَةُ هِیَ النُّورُ، وَ ذلِکَ قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ: امِنُوا بِاللّه‌ِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذی أنْزَلْنا؛⁽¹⁾

امامت نور است و این همان قول خداوند عزّوجلّ است که فرمود: ایمان بیاورید به خدا و رسولش و نوری که نازل کردیم.

پایداری زمین

48

امام صادق علیه‌السلام :

لَوْ بَقِیَتِ الأرْضُ بِغَیْرِ إمامٍ لَساخَتْ؛⁽¹⁾

اگر لحظه‌ای زمین بدون امام باقی بماند (مردم را به کام خود) فرو می‌برد.

شناخت امام

49

امام باقر علیه‌السلام :

مَنْ ماتَ وَ لَیْسَ لَهُ إمامٌ ماتَ میتَةً جاهِلیَّةً وَ لایُعْذَرُ النّاسُ حَتّی یَعْرِفُوا إمامَهُمْ؛⁽¹⁾

هر کس بمیرد و امامی نداشته باشد به مرگ جاهلیت (گمراه) مرده است و مردم عذری ندارند تا امامشان را بشناسند.

جامعه اسلامی

50

امام رضا علیه‌السلام :

إنَّ الإمامَةَ زَمامُ الدِّینِ وَ نِظامُ الْمُسْلِمینَ وَ صَلاحُ الدُّنْیا وَ عِزُّ الْمُؤْمِنینَ؛⁽¹⁾

به درستی که امامت سر رشته دین و سامان بخش مسلمانان و مایه اصلاح دنیا و عزّت مومنان است.

خداشناسان

51

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

إنَّمَا الْأئِمَّةُ قُوّامُ اللّه‌ِ عَلی خَلْقِهِ وَ عُرَفائُهُ عَلی عِبادِهِ؛⁽¹⁾

همانا امامان علیهم‌السلام از طرف خدا سرپرست مردم و آگاهان بر امور بندگان خدا هستند.

سفارش امامت

52

امام صادق علیه‌السلام :

إنَّ الإمامَ یَعْرِفُ الإمامَ الَّذی مِنْ بَعْدِهِ فَیُوصی إلَیْهِ؛⁽¹⁾

هر امامی، امام بعد از خود را می‌شناسد و (امامت را) به او می‌سپارد.

قرآن و امام

53

امام سجاد علیه‌السلام :

الإمامُ یَهْدی إلَی الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ یَهْدی إلی الإمامِ؛⁽¹⁾

امام (مردم را) به قرآن راهنمایی می‌کند و قرآن به امام هدایت می‌کند.

ویژگی‌های امام

54

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

یَحْتاجُ الإمامُ إلی قَلْبٍ عَقُولٍ وَ لِسانٍ قَئُولٍ وجَنانٍ عَلی إقامَةِ الْحَقِّ صَئُولٍ؛⁽¹⁾

امام باید قلبی خردمند و زبانی گویا و دلی استوار و شجاع برای بر پایی حق و عدالت داشته باشد.

امام کیست؟

55

امام حسین علیه‌السلام :

فَلَعَمْری مَا الإمامُ إلاَّ الْحاکِمُ بِالْکِتابِ، الْقائِمُ بِالْقَسْطِ، الدّائِنُ بِدینِ الْحَقِّ، الْحابِسُ نَفْسَهُ عَلی ذاتِ اللّه‌ِ؛⁽¹⁾

به جان خودم سوگند، کسی امام نیست مگر این‌که براساس کتاب خدا (قرآن) حکومت کند و عدالت را بر پا دارد و به دین حق پای بند باشد و خودش را در راه خدا مقید کند.

عبادت بدون امامت

56

امام باقر علیه‌السلام :

مَنْ دانَ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ بِعِبادةٍ یُجْهِدُ فیها نَفْسَهُ وَلا إمامَ لَهُ مِن اللّه‌ِ فَسَعْیُهُ غَیرُ مَقْبُولٍ و هُوَ ضالٌّ مُتَحَیِّرٌ؛⁽¹⁾

هر کس بدون داشتن امامی از طرف خدا، از راه عبادت ، نفس خویش را به تلاش و زحمت اندازد و دینداری کند، هیچ تلاشی از او در درگاه خداوند قبول نمی‌شود و او گمراه و سرگردان است.

همنشینی با تهیدستان

57

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

إنَّ اللّه‌َ تَعالی فَرَضَ عَلی أَئِمَّةِ الْحَقِّ أنْ یُقَدِّرُوا أنْفُسَهُمْ بِضَعْفَةِ النّاسِ کَیْلاَ یَتَبَیَّغَ بِاْلفَقیرِ فَقْرُهُ؛⁽¹⁾

خدای تعالی بر پیشوایان راستین واجب گردانیده که خود را با ضعفای جامعه یکسان نمایند تا تنگدستی فقیر، او را در رنج و اندوه نیفکند.

پاکی و دوری از آلودگی

58

امام رضا علیه‌السلام :

الاْءِمامُ، الْمُطَهَّرُ مِنَ الذُّنُوبِ، وَ الْمُبَرَّأُ عَنِ الْعُیُوبِ؛⁽¹⁾

امام از هر گونه گناه پاک و از هر گونه عیبی دور است.

روز فراخوانی

59

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

یُدْعی کُلُّ قَوْمٍ بِإمامِ زَمانِهِمْ، وَ کِتابِ اللّه‌ِ وَ سُنَّةِ نَبِیِّهِمْ؛⁽¹⁾

(در قیامت) هر قومی به امام زمان خود و کتاب خدا و سنت پیامبرشان فرا خوانده می‌شوند.

پاکی امام

60

امام سجاد علیه‌السلام :

الإمامُ مِنّا لایَکُونُ إلاَّ مَعْصُومَا، وَ لَیْسَتِ الْعِصْمَةُ فی ظاهِرِ الْخِلْقَةِ فَیُعْرَفَ، وَ لِذلِکَ لایَکُونُ إلاّ مَنْصُوصَا؛⁽¹⁾

امامی از ما (اهل بیت) نیست مگر این‌که معصوم باشد و عصمت به ظاهر خلقت (و صورت) نیست تا (به چشم و ظاهر) شناخته شود و به این خاطر کسی امام نیست مگر به نص و تصریح (پیشوایان قبلی).

علم امام

61

امام کاظم علیه‌السلام :

إنَّ الإمامَ لایَخْفی عَلَیْهِ کَلامُ أحَدٍ مِنَ النّاسِ وَ لاطَیْرٍ وَ لابَهیمَةٍ وَ لاشَیءٍ فیهِ الرُّوحُ، فَمَنْ لَمْ یَکُنْ هذِهِ الْخِصالُ فیهِ فَلَیْسَ هُوَ بِإمامٍ؛⁽¹⁾

سخن هیچ شخصی و نه هیچ پرنده‌ای و نه حیوان چهارپایی و نه هیچ جانداری بر امام پنهان نیست، اگر کسی چنین نباشد امام نیست.

رفع بلا

62

امام باقر علیه‌السلام :

إنَّ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ یَرْفَعُ الْعَذابَ عَنْ أهْلِ الْأرْضِ إذا کانَ فیها نَبِیٌّ أوْ إمامٌ؛⁽¹⁾

خداوند عزّوجلّ با وجود پیامبر یا امامی در میان مردم عذاب را از اهل زمین بر می‌دارد.

حجت خدا

63

امام صادق علیه‌السلام :

إنَّ الْحُجَّةَ لاتَقُومُ لِلّهِ عَزَّوَجَلَّ عَلی خَلْقِهِ إلاَّ بِإمامٍ حَتّی یُعْرَفَ؛⁽¹⁾

حجت خدا بر خلق ثابت نمی‌شود مگر با وجود امام تا خدا شناخته شود.

حجت آشکار و پنهان خدا

64

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

لاَتَخْلُو الْأرْضُ مِنْ قائِمٍ بِحُجَّةٍ إمّا ظَاهِرٍ مَشْهُورٍ أَوْ خَافٍ مَغْمُورٍ لِئَلاّ تَبْطُلَ حُجَجُ اللّه‌ِ وَ بَیِّنَاتُهُ؛⁽¹⁾

هیچ گاه زمین از امامی که حجت خدا باشد خالی نیست؛ چه ظاهر و مشهور باشد و چه مخفی و پنهان باشد تا حجت‌ها و بیّنات خدا باطل و تباه نگردد.

همراه با حجت خدا

65

امام صادق علیه‌السلام :

ما زالَتِ الأرْضُ إلاَّ وَ لِلّهِ فیهَا الْحُجَّةُ یُعَرِّفُ الْحَلالَ وَ الْحَرامَ وَ یَدْعُوا النّاسَ إلی سَبیلِ الِلّهِ؛⁽¹⁾

پیوسته در روی زمین حجتی برای خدا است که حلال و حرام را به مردم معرفی می‌کند و مردم را به راه خدا دعوت می‌کند.

روشنایی قلوب مؤمنان

66

امام باقر علیه‌السلام :

وَ اللّه‌ِ لَنُورُ الإمامِ فی قُلُوبِ الْمُؤْمِنینَ أنْوَرُ مِنَ الشَّمْسِ الْمُضیئَةِ بِالنَّهارِ؛⁽¹⁾

قسم به خدا نور امام در دل‌های مؤمنان روشن‌تر از نور خورشید تابان در روز است.

راه هدایت

67

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ لَمْ یَعْرِفْنا وَ لَمْ یُنْکِرْنا کانَ ضالاًّ حَتّی یَرْجِعَ إِلی الْهُدی الَّذی افْتَرَضَ اللّه‌ُ عَلَیْهِ مِنْ طاعَتِنَا الْواجِبَةِ؛⁽¹⁾

کسی که ما را نشناسد و منکر ما هم نباشد گمراه است تا آن‌که به سوی هدایتی برگردد که خدا بر او واجب نمود که همانا اطاعت ما (اهل بیت علیهم‌السلام ) است.

اهل بیت و خداپرستی

68

امام باقر علیه‌السلام :

إنَّما یَعْرِفُ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ وَ یَعْبُدُهُ مَنْ عَرَفَ اللّه‌َ وَ عَرَفَ إمامَهُ مِنّا أَهْلَ الْبَیْتِ؛⁽¹⁾

کسی خدا را می‌شناسد و پرستش می‌کند که خدا و امام خود از ما اهل بیت را بشناسد.

اوّل و آخر دین

69

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

یا عَلِیُّ! إنَّ بِنا خَتَمَ اللّه‌ُ الدِّینَ کَما بِنا فَتَحَهُ؛⁽¹⁾

ای علی، خدا دین را به واسطه ما ختم کرد هم چنان که به واسطه ما آغاز نمود.

مدعیان دروغین امامت

70

امام صادق علیه‌السلام :

ثَلاثَةٌ لایُکَلِّمُهُمُ اللّه‌ُ یَوْمَ الْقَیامَةِ وَ لایُزَکّیهِمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ ألیمٌ:

مَنِ ادَّعی إمامَةً مِنَ اللّه‌ِ لَیْسَتْ لَهُ وَ مَنْ جَحَدَ إمامَا مِنَ اللّه‌ِ وَ مَنْ زَعَم أنَّ لَهُما فِی الإسْلامِ نِصیبا؛⁽¹⁾

خداوند در روز قیامت با سه کس سخن نگوید و پاکشان نکند و برای آنان عذاب دردناکی است:

1 ـ کسی که به دروغ ادعای امامت از طرف خدا کند؛

2 ـ کسی که امامِ از طرف خدا را انکار کند؛

3 ـ کسی که گمان کند آن دو (مدعی امامت و منکر امامت) از اسلام و مسلمانی بهره‌ای دارند.

پیشوای دروغین

71

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

إنَّ شَرَّ النّاسِ عِنْدَاللّه‌ِ إمامٌ جائِرٌ ضَلَّ وَ ضُلَّ بِهِ؛⁽¹⁾

بدترین مردم در نزد خدا پیشوای ستمگری است که خود گمراه باشد و مردم هم به واسطه او گمراه شوند.

امام حق و باطل

72

امام صادق علیه‌السلام :

لادینَ لِمَنْ دَانَ اللَّهَ بِوَلاَیَةِ إمامٍ جائِرٍ لَیْسَ مِنَ اللّه‌ِ وَ لاعَتْبَ عَلی مَنْ دانَ بِوَلاَیَةِ إمامٍ عَادِلٍ مِنَ اللّه‌ِ؛⁽¹⁾

کسی که به پیشوایی پیشوای ستمگر که از جانب خدا نیست گردن نهد و اطاعت کند، دین ندارد و کسی که ولایت امام عادل از طرف خدا را گردن نهد و بپذیرد هیچ ملامت و سرزنشی بر او نیست.

73

تولّی و تبرّی

امام رضا علیه‌السلام :

کَمالُ الدِّینِ وَلاَیَتُنَا وَ الْبَرَاءَةُ مِنْ عَدُوِّنا؛⁽¹⁾

کمال دین دوستی و ولایت ما اهل بیت و دوری از دشمنان ما است.

گوش به فرمان امام

74

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

أُنْظُرُوا أهْلَ بَیْتِ نَبِیِّکُمْ فَالْزِمُوا سَمْتَهُمْ وَ اتَّبِعُوا أثَرَهُمْ فَلَنْ یُخْرِجُوکُمْ مِنْ هُدًی وَ لَنْ یُعیدُوکُمْ فی رِدًی، فَإنْ لَبَدُوا فَالْبُدُوا وَ إنْ نَهَضُوا فَانْهَضُوا؛⁽¹⁾

به اهل بیت پیامبرتان توجّه کنید و با روش آنان همراه و همسو باشید و راهشان را پیروی کنید، پس هرگز شما را از راه هدایت خارج نمی‌کنند و به هلاکت نمی‌رسانند، پس هر گاه ساکت بودند شما هم ساکت باشید و هر گاه قیام نمودند شما هم قیام کنید.

حقوق متقابل امام و امّت

75

امام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام :

فَقَدْ جَعَلَ اللّه‌ُ سُبْحانَهُ لی عَلَیْکُمْ حَقّا بِوِلایَةِ أمْرِکُمْ وَ لَکُمْ عَلَیَّ مِنَ الْحَقِّ مِثْلُ الَّذی لی عَلَیْکُمْ؛⁽¹⁾

خداوند سبحان برای من بر شما حقّی قرار داده که آن ولایت بر شما است و نیز برای شما بر من حقّی است مثل آن‌چه برای من بر شما است.

آخرین حجّت

76

امام صادق علیه‌السلام :

لَوْ کانَ النّاسُ رَجُلَیْنِ لَکانَ أحَدُهُما الإمامَ؛⁽¹⁾

اگر در دنیا دو نفر باشند یکی از آن دو امام است.

اطاعت از امام

77

امام صادق علیه‌السلام :

نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ طاعَتَنا؛⁽¹⁾

ما (اهل بیت) گروهی هستیم که خداند عزّوجلّ اطاعت و پیروی از ما را واجب نموده است.

گواه خدا بر خلق

پ

78

امام صادق علیه‌السلام :

نَحْنُ الْاُمَّةُ الْوُسْطی وَ نَحْنُ شُهَداءُ اللّه‌ِ عَلی خَلْقِهِ وَ حُجَجُهُ فی أَرْضِهِ؛⁽¹⁾

ما (اهل بیت) امّت میانه و گواهان خدا بر خلق و حجّت‌های خدا بر روی زمین هستیم.

امام و معرفت خدا

79

امام صادق علیه‌السلام :

الاْءوْصیاءُ هُمْ أبْوابُ اللّه‌ِ عَزَّوَجَلَّ الَّتی یُؤْتَی مِنْها وَ لَوْلاهُمْ ما عُرِفَ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ؛⁽¹⁾

امامان درهای (رحمت) خداوند هستند که به آن فرا خوانده می‌شوند، و اگر آنان نبودند خدای عزّوجلّ شناخته نمی‌شد.

وظیفه و تکلیف همگانی

80

امام صادق علیه‌السلام :

أُمِرَ النّاسُ بِمَعْرِفَتِنا وَ الرَّدِّ إلَیْنا وَ التَّسْلیمِ لَنا؛⁽¹⁾

مردم مأمور و مکلف شدند به شناخت ما اهل بیت و رجوع به ما و تسلیم و اطاعت از (فرامین) ما.

کتاب نامه

1 . الإرشاد ، محمّد بن محمّد بن نعمان شیخ مفید ، تحقیق کنگره بین المللی شیخ مفید ، 2 جلد ، جلد 2 ، چاپ اوّل ، قم ، کنگره بین المللی شیخ مفید ، 1413 ق .

2 . الأمالی ، محمّد بن حسن شیخ طوسی ، تحقیق مؤسسه بعثت، چاپ اوّل ، قم ، دارالثقافة ، 1414 ق .

3 . الأمالی ، محمّد بن علی بن بابویه شیخ صدوق ، تحقیق مؤسسه بعثت ، چاپ اوّل ، قم ، مؤسسه بعثت ، 1417 ق .

4 . الطرائف ، ابن طاووس ، چاپ اوّل ، قم ، الخیام ، 1399 ق .

5 . الغدیر ، عبدالحسین امینی 12 جلد ، جلد 10 ، چاپ اوّل ، بیروت درالکتاب العربی ، 1397 ق .

6 . الغیبة ، محمّد بن ابراهیم نعمانی ، تحقیق علی اکبر غفاری ، تهران ، مکتبة الصدوق .

7 . الکافی، محمّد بن یعقوب الکلینی ، تصحیح علی اکبر غفاری ، 8 جلد ، جلد 1 ، تهران ، دارالکتب الاسلامیة ، 1388 ق .

8 . بحارالأنوار ، محمدباقر مجلسی ، 110 جلد، چاپ دوم ،

بیروت ، موسسة الوفاء ، 1403 ق .

9 . تحف العقول ، ابن شعبه الحرانی ، تحقیق علی اکبر غفاری ، چاپ دوم ، قم انتشارات جامعه مدرسین ، 1363 ش .

10 . تهذیب الأحکام ، محمّد بن حسن شیخ طوسی ، تصحیح محمّد آخوندی ، 10 جلد ، جلد 4 ، چاپ چهارم ، تهران ، دارالکتب الإسلامیة ، 1365 ش .

11 . دلائل الإمامة ، محمّد بن جریر طبری ، تحقیق مؤسسه بعثت ، چاپ اوّل ، قم ، مؤسسه بعثت ، 1413 ق .

12 . شرح نهج البلاغة ، ابن أبی الحدید ، تحقیق محمّد ابوالفضل ابراهیم ، 20 جلد ، تهران ، انتشارات جهان.

13 . علل الشرائع ، محمّد بن علی بن بابویه شیخ صدوق ، 2 جلد ، جلد اوّل نجف اشرف ، المکتبة الحیدریة ، 1386 ق .

14 . غررالحکم ، عبدالواحد آمدی ، شرح محمّد خوانساری ، تصحیح و تعلیق ارموی ، 7 جلد ، جلد 6 ، تهران ، چاپ دانشگاه تهران ، 1373 ش .

15 . کمال الدین ، محمّد بن علی بن بابویه شیخ صدوق ، تصحیح علی اکبر غفاری ، قم ، انتشارات جامعه مدرسین ، 1405 ق .

16 . معانی الأخبار ، محمّد بن علی بن بابویه شیخ صدوق ، تحقیق علی اکبر غفاری ، چاپ اوّل ، قم انتشارات جامعه مدرسین ، 1361 ش .

17 . مناقب آل أبی طالب ، ابن شهر آشوب ، 3 جلد ، جلد 2 ، نجف اشرف ، مطبعة الحیدریة ، 1376 ق .

18 . وسائل الشیعة ، حُرّ عاملی ، تحقیق محمّد رازی 20 جلد ، جلد 18 ، بیروت ، داراحیاء التراث العربی .

غلگیری دوم 25/3/1388 انجام شد

غلگیری سوم 20/4/1388 انجام شد