ghaemiyeh.com
سرشناسه:محمودی، حسن، ۱۳۵۶ -
عنوان و نام پدیدآور:غفلت از یار/ حسن محمودی.
مشخصات نشر:قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج)، مرکز تخصصی امامت و مهدویت، ۱۳۹۲.
مشخصات ظاهری:۵۶ص.
شابک:978-600-7120-00-2
وضعیت فهرست نویسی:فیپا
موضوع:محمدبن حسن (عج)، امام دوازدهم، ۲۵۵ق -
موضوع:مهدویت—انتظار
شناسه افزوده:بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج). مرکز تخصصی امامت و مهدویت
رده بندی کنگره:BP۲۲۴/۴/م۲۸غ۷ ۱۳۹۲
رده بندی دیویی:۲۹۷/۴۶۲
شماره کتابشناسی ملی: ۳۲۱۶۲۲۸
غفلت از یا ر
حسن محمودی
غفلت از یا ر
مؤلف: حسن محمودی
ناشر: انتشارات بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج)
نوبت چاپ: اول/ تابستان 1392
شابک: 2-00-7120-600-978
شمارگان: دو هزار نسخه
قیمت: 2500 تومان
تمامی حقوق© محفوظ است.
قم: انتشارات بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج)، مرکز تخصصی مهدویت/ خیابان شهدا/ کوچه آمار(22)/ بن بست شهید علیان/ ص.پ: 119- 37135/ همراه: 09109678911/ تلفن: 37749565 و 37737801(داخلی117و116)/37841130 (فروش)/ 37841131 (مدیریت)/ فاکس:37737160 و 37744273
تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج)/ تلفن: 88959049/ فاکس: 88981389/ ص.پ:355-15655
www.mahdi313.com
با قدردانی و تشکر از همکارانی که در تولید این اثر نقش داشتهاند:
اعضای محترم شورای کتاب حجج اسلام مجتبی کلباسی، محمدصابر جعفری، مهدی یوسفیان، محمدرضا فؤادیان و آقایان احمد مسعودیان (مدیر داخلی)، عبدا... شریفی (مدیر فروش)، مرتضی دانش طلب (مدیر مالی)، محسن امامی (طراح جلد)، عباس فریدی (صفحه آرا) و کلیه کسانی که ما را یاری نمودند.
مدیر مسئول انتشارات بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج)
حسین احمدی
کد فایل09275-2
راه نجات8
یاد نور در کلام نور12
قرآن
روایات
کلمات بزرگان
آثار شگفت یاد او26
مرا تربیت کن
آرام من با من باش
من به فدای اشک تو
آثار منفی غفلت 34
زندگی سخت
حسرت
سرگردان در عذاب
راهکارها40
خانه دوست مصفّا باد
با اهل ذکر
انتخاب واژههای نور
جلوهگاه عشق
قابی از یاد
به فکر اجابت
پویایی مجالس ذکر
در فکر اهدا
در فکر یار
بعضی وقت ها اصلاً حوصله نداریم، گاهی هم خودمان راگم کرده یادمان می رود در کجا و برای کجائیم.
مواقعی هم هست که سرمایه عمرمان به تاراج می رود یا اموالمان بی برکت میشود بیآنکه علتش را بیابیم.
لحظات بسیاری نیز بودهاند که گرفتاری، رنگ عبودیت را در زندگیمان کم رنگ کرده یا ناامیدی و یأس را برایمان تداعی میکند و اندوه سراسر وجودمان را فرا میگیرد بیآنکه بدانیم چرا؟
غفلت از یار
گرفتار شدن هم دارد.
ما انسانیم و او انسان کامل و معیار انسانیت است.
امام، اصل است و ما فرع، امام خورشید است و
ما اشعههای نورش.
اگر فرع از اصل و اشعه از خورشید جدا شود چه میشود؟
انسان گم میشود؛ دیگر نمیتواند بیابد که در کجاست و برای کجاست. سر در گمی و حیرت به سراغش میآید و او مدام برای فراموشی این حیرت، سراغ بازی و حاشیه میرود. دشمن نیز او را یاری میدهد که مبادا تفکر، او را به اصلش برگرداند.
اما همیشه که نمیشود در بازی بود ؛کوچکترین خلوت، او را به خود میآورد. آخرش که چه؟
از شما دور شدن زار شدن هم دارد
او زار و گرفتار است و برای فرار خود از این واقعیت، اهداف پوچ و ساختگی میسازد؛ تعویض خانه، ماشین، وسایل منزل... هر کدام تنوعی است که مدتی او را مشغول میکند اما باز هم دوری از اصل او را آزار میدهد. در حالیکه هیچ خبری از اصل خویش ندارد.
امام اصل است، یاد او مقدمه اتصال به اوست که شعاع خورشید بدون اتصال به خورشید، وجودی و اثری نخواهد داشت. از این جهت برای فرار از گرفتاری باید از غفلت فرار کرد تا گرفتاریها پایان پذیرد و آرامش مهمان قلبها باشد. و زندگی با خوشی وصف ناپذیری رنگ عشق و محبت گیرد. لذت زندگی در عشق است و لذت عشق در یاد معشوق. و این بهترین نسخه ای است که خالق انسان برای او پیچیده است.
اندکی سکوت، تا صدا را بهتر بشنویم. زیاد که حرف میزنیم صداها به گوشمان نمیرسد، صداها همیشه هستند.
صدا ما را دعوت به آرامش میکند.
به یاد نعمت
«یاد کنید نعمت مرا.»(1)
پرسید این نعمت چیست؟
فرمود: امام(2).
بیشتر گوش کنیم؛ خدا ما را به یاد امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف دعوت میکند:
«یاد کنید میثاق مرا.»(1)
و ما در زیباترین شکل، به میثاق خداوند سلام میدهیم:
«سلام بر میثاق خدا (مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف).»(2)
ندایی دیگر نیز گوش را نوازش میدهد اما عتابی هم در آن دیده میشود که غفلت از یار را مورد نکوهش و سئوال فردای قیامت میداند که چرا از او و مرامش غافل بودید.
«روز قیامت از نعمت سئوال میشود.»(3)
و ما نمیخواهیم روز رستاخیز بی جواب باشیم و شرمنده، …
یاد ولیّ خدا و عاشق خدا، یاد خداست
که یعقوب علیه السلام، همواره بر یاد یوسف عزیزش اصرار داشت و خداوند او را تأیید نمود و سوء چشمانش را با بارقههای پیراهن یوسف علیه السلام برگرداند.
باز هم صدایی دیگر؛ بهتر گوش کنیم:
«بندهی ما ایوب را یاد کن.»(1)
بندگان شایسته خدا آنها که همیشه در مسیر او هستند و برای او، آنها باید مورد توجه باشند چرا که جلوهی خدایی دارند و وجودشان، یادآور خداست. آنها وجه الله هستند.
«کجاست وجه الله که اولیاء و خوبان به سوی او توجه میکنند.»(2)
همهی این صداها ما را به یاد یار میخواند که غفلت از او، گرفتار شدن هم دارد که خدای مهربان برای رهایی بندگانش از گرفتاری، تمام اسباب را فراهم ساخته است، اگر که ساکت باشیم و صداها را بشنویم که:
«آبادترین دلها نصیب انسانهای ساکت
میشود.»(1)
پرحرفان، کسانی که مجلس گرم کن هستند، زبان چربان و بذلهگویان افراطی، از شنیدن صداها و نداها، طرفی نمیبندند که فرصت رسیدن امواج نور به گوششان فراهم نمیشود.
گوشها را نیز باید شست
جور دیگر باید شنید و چیز دیگر.
خوب گوش کنیم
صدای صادقی میآید از کسی که ثانیه ثانیهی عمرش را در راه خدا و آن ندای وحیانی،
وقف کرده است.
صدایی رسا برای پرواز ما با بال ایمان.
«یاد مهدی علیه السلام از قلوب مومنین، غایب نمیشود.»(2)
1) در حدیث معراج، خداوند متعال فرمود: «ای احمد! بر تو باد به خاموشی، همانا آبادترین مکانها قلوب صالحین و خاموشان از سخنان بیهوده است»؛ ( ارشاد القلوب دیلمی، ترجمه مسترحمی، ج2، ص293).
2) قال الکاظم علیه السلام:«... یغیب عن ابصار الناس شخصه و لا یغیب عن قلوب المومنین ذکره و هو الثانی عشرمنا»؛ ( کمال الدین، ج2، ص368، ج6).
یاد او مونس مومن است و ایمان بدون یاد یار در قلب، جایگاهی ندارد. شرط ایمان، همراهی اوست و یاد شیرینش که اگر آمد انسان، سرمایهدار میشود که نه حزنی دارد و نه ترسی و سکینه و آرامش که گمشدة انسان است در سایه یاد یار حاصل میگردد.
«خدا آرامش و سکینه را بر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و قلوب مومنین نازل کرد.»(1)
فقط مومن، آرامش دارد و ایمان در گروی یاد مهدی علیه السلام است.
و اینک ندای نورانی از آقایی سراسر نور،
درسی است در قالب دعا
«خدایا! یاد و انتظارش را ز خاطر ما مبر.»(2)
که بییاد او، ما از مسیر انسانیت فاصله گرفته، گَرد غفلت وجودمان را فرا میگیرد سُستی و
بیثمری، روزیمان خواهد شد.
خدایا! رزق ما را در وادی یاد امام، وسعت بخش تا نباشد لحظهای که بییاد او بگذرد.
هر آن دم بگذرد بییاد رویش
از آن دم صد هزار استغفرالله
شنیدهای که ما را به انتظار شبانهروزی آن بزرگوار فرا خواندهاند که:
«شب و روز منتظر فرج باشید.»(1)
و میدانی که انتظار کسی بدون یاد او ممکن نیست که باید شبانهروز به یادش بود تا این یاد، ما را به مقام انتظار برساند.
پدربزرگوارش فرمود:
او غیبتی طولانی خواهد داشت که هیچکس در آن نجات نمییابد، مگر کسی که خدای تعالی او را... در دعا به تعجیل فرج، موفق سازد.(2)
میشود برای کسی دعا کنی، ولی به یادش نباشی!؟
نجات در برههای از زمان به اسم غیبت و نجات از خطر گمراهی در این ایام، همه به دعای برای فرج منوط است و حقیقت دعا، با یاد آن امام عزیز شکل میگیرد.
به زبان دیگر، کسانی که یاد او را در خانهی دل راه دادهاند، توفیق از جانب خدا نصیبشان شده است و نجاتیافته هستند از آفات آخرالزمان.
باز هم خوب گوش کنیم؛ صدایی است که این روزها کمتر شنیده میشود.
انسانهایی هستند تفسیر قرآن و سنت،
بزرگانی که همیشه در مسیر بودهاند و وقف این راه گشتهاند.
اهل علم و عمل، دارای کلامی نافذ که گاهی یک جمله ایشان، انسانی را به مسیر کشانده و عشق را روزی قلبش نموده است.
آنها هدایت شده هستند و در پی هدایت بشریت.
جملههایی که به قرآن و سنت، بازگشت دارد تا مسیر هدایت را روشنتر کند؛ آنهایی که وظیفه داریم در مراجعهی به آنها، قدمی کوتاهی نکنیم.
روزی یک ساعت با حضرت، خلوت کنید.
در جای خلوت، زیارت آل یس بخوانید.
زیاد «یا صاحب الزمان اردکنی یا صاحب الزمان اغثنی» بگوئید؛ تا رفاقت با حضرت زیاد شود.(1)
این کلام آیت الله کشمیری است، بزرگ مردی که هم خواب را میگفت و هم تعبیرش را، اهل ذکر بود و آشنای این راه.
البته ما توان این تمرین را نداریم؛ روزی 5 دقیقه بعد از نماز، با یاد حضرت انس میگیریم و با ایشان خلوتی عاشقانه راه میاندازیم تا به یک ساعت برسد.
هر کدام در فکر حوائج شخصی خود هستیم و به فکر آن حضرت که نفعش به همه ما
1) ذکرهای شگفت عارفان، ج2، ص 41.
برمیگردد و از اهم ضروریات است نیستیم.(1)
کلام آیت الله بهجت، او که نابغه شده بود در عشق و علاقه و یاد حضرت مهدی علیه السلام .
و استاد این مرد بزرگ، عارفی است به نام سید علی آقا قاضی که نمونهاش یافت نمیشود، او که:
همواره در حالت ایستاده و نشسته و در تغییر از حالتی به حالت دیگر، کلمة «یا صاحب الزمان» را بر زبان جاری میساخت.(2)
و چراغ راه جوانان آیتالله مصباح که توفیق شاگردی آن شاهراه هدایت، بهجت عارفان نصیبش شده بود فرمود:
در همه حال... به وجود مقدس ولیَّ عصر (ارواحناه له الفداء) توجه داشته باشیم. توجه ما به آن وجود مقدس، به حال اضطرار مختص نشود، بلکه هر صبح و شام به یاد او باشیم، هر شب به یاد او بخوابیم و هر صبح به یاد او بیدار شویم. در طول شبانهروز هر چه بیشتر
به او توجه کنیم به مرکز نور و علم و رحمت نزدیکتر شدهایم.(1)
و علامه شیخ محمد تقی قزوینی که زنده نگه داشتن نام و یاد امام زمان علیه السلام را وظیفهای مهم میدانست:
وظیفة ما این است که نام حضرت را زنده کنیم. در همه حال بگوئید «یا ولیَّ عصر» کاری کنید که مورد توجه و عنایت خاص حضرت ولیعصر علیه السلام قرار گیرد.(2)
و آیت الله ناصری دولت آبادی که نگاه به چهرة او یاد خدا و ولیّ خدا را به یاد میآورد در جملهای کوتاه فرمودند:
«در هر مشکل و در هر حال «یابن الحسن» گفتن را فراموش نکنید.»
به راستی این بزرگواران از این یاد و نام چه بهرهها بردهاند!؟ چه معجزهها دیدهاند و به چه مقاماتی رسیدهاند که این همه اصرار بر این امر دارند.
مکیال المکارم نام کتابی است زیبا به قلم آیتالله سید محمد تقی موسوی اصفهانی که در عالم رویا دستور نگارش آن را از امام عصر علیه السلام دریافت نمود ایشان در قسمتی از کتاب آوردهاند:
در تمام احوال خاضع و خاشع باش و در هر بامداد و شامگاه بر آن جناب سلام کن. و چون هنگام نماز خواندنت فرا رسید، حال مولایت را متذکر شو.
و عالمی که در قید حیات است و تلاشی وافر در احیای نام و یاد حضرت دارد آیتالله سید ابوالحسن مهدوی فرمود:
سعی کنید هر چه میتوانید یاد آقا (صاحب الزمان) را در ذهنتان زیادتر کنید. این است آن چیزی که ما را میسازد حتی اگر خدمت ایشان تشرف پیدا نکنید خود یاد آقا (امام زمان علیه السلام ) برای شما نور میآورد و حضرت از شما، خصوصی یاد میکند.(1)
1) پایگاه جامع مهدویت www.qhane.ir . مصاحبه با مجله خُلق، شماره33 .
تنهاترین ستارة هفت آسمان تویی
هرچند تکیهگاه زمین در زمان تویی
همواره سنگها به دلم طعنه میزنند
با این دل شکسته فقط مهربان تویی
تنها تو لهجة دل من را شناختی
با من میان این همه دل، همزبان تویی.
تا یار که را خواهد و میلش به که باشد
یاد یار، بزرگترین نعمت است و این نعمت نصیب همه کس نمیگردد.
«و از بزرگترین نعمتهایت، جاری شدن ذکر تو بر زبانهاست.»(1)
و چون یاد او نعمت است باید از جانب او بیاید که:
ذکر نه از رسم و رسوم زبان است و نه فکر و اندیشه در آن وادی راهی دارد، بلکه آغاز ذکر، از
1) «وِ من اعظم النعم علینا جریان ذکرک علی السنتنا...»؛ (مفاتیح الجنان، مناجات ذاکرین) .
مذکور است.(1)
اگر از جانب معشوق نباشد کششی
کوشش عاشق بیچاره به جایی نرسد
نیمنگاه امام، کلید ورود به مقام یادکنندگان آن عزیز است و آن نیمنگاه با کوچکترین تلاش در این مسیر حاصل میشود.
کافی است قدمی در راه رضایتش برداریم و از آزردن ایشان خودداری کنیم که عذاب دردناک در گروی اذیت و آزار رسول خدا و وارثانش، گریبانگیر میشود.
«کسانی که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را اذیت میکنند برای آنها عذابی دردناک است.»(2)
چه عذابی بالاتر از قطع ارتباط با ولیَّ خدا و نچشیدن لذت ذکر و انس با یاد او .
«ای دعوت کننده به خدا، ای تربیت کننده انسانها، بر تو سلام باد.»(1)
تربیت یاران مهدوی، بستر را برای ظهور نور فراهم خواهد کرد و آنچه ما را در نظر عنایت و تربیت آن امام عزیز وارد میکند، یاد اوست.
آیتالله بهاء الدینی ستارة بیبدیل دوری از هوای نفس فرمود:
«ربانی آیاته یعنی امام زمان علیه السلام تربیت کننده انسان و غیرانسان است.»(2)
چگونه دست عنایت و مهر امام را روی سرمان احساس کنیم و امرمان را به ایشان واگذار نمائیم؟او مربی است ما چگونه در گروه شاگردانش درآییم و از نگاه با نفوذش، مسیر را طی کرده به سعادت برسیم؟
«یاد کنید مرا تا شما را یاد کنم.»(1)
کلام خالق است؛ او که همیشه به یاد همه هست حال چه شده که در این مرحله، یادش را مشروط بر یاد ما کرده است.
این یاد، عنایت خاص و یاد ویژه است وگرنه خداوند به یاد کفار و حیوانات نیز هست که اگر نبود رشتة حیات آنها پاره میشد و طومار عمرشان پیچیده میگشت.
این یاد، یاد خصوصی است.
امام زمان علیه السلام جانشین خداست و دارای صفات الهی که یاد ویژه و عنایت خاص خود را شامل کسانی می کند که به یادش باشند.
حال اگر این یاد، تداوم داشت معجزه رخ میدهد و دست تربیت آن بزرگوار احساس خواهد شد.
عالمی که در اخلاص و اخلاق نمونه است به مسجد جمکران میرود در حالی که غرق یاد حضرت است؛ بعد از خواندن نمازها به حیاط مسجد
1) «اذْکرُونِی أَذْکرْکمْ» ؛ (بقره(2):152).
میآید و زیر آسمان دو رکعت نماز استغاثه به امام زمان علیه السلام را خوانده و دعای پس از نماز را هم تلاوت میکند در حالی که یاد حضرت، چون هالهای او را فراگرفته است.
به خانه میآید... در عالم رویا حضرت بقیهالله - روحی فداه - را مشاهده کرده که حضرت با انگشت سبابه به سینه او زده و میفرمایند:
«یادم کردی، یادت کردم.(1)»
یاد مقطعی، کاری از پیش نمیبرد؛ ما باید تشنة یاد دائمی آن عزیز باشیم که در آن صورت تحت ولایت ایشان و مشمول دعای خالصانهاشان و مورد عنایت خاص از طرف آن بزرگوار قرار میگیریم.
در پرتو توجه مداوم به ساحت نورانی مولایمان حضرت حجت بن الحسن ـ روحی فداه ـ میتوانیم مشمول ولایت و عنایت خاص حضرت و دعاهای ویژه و خالصانهاشان شویم.(2)
و تربیت یعنی همین؛ با سرپرستی دلسوز، عنایتی
خاص و دعایی مخلصانه برای متربی.
اینها همه با یاد مداوم فراهم میشود.
اگر ما به یاد امام زمان علیه السلام باشیم، آقا به طور ویژه از ما یاد میکنند. نه یاد عامی که از همه دارند یاد ویژه میخواهیم که از ما دستگیری بکنند و آن یاد ویژه، نیاز به حرکت ما دارد. بدون حکمت که نمیشود.
چرا فلان آقا جلو میرود و من نمیروم؟ چون آن فرد، امام زمان علیه السلام را یاد کرد و من یاد نکردم؛ حکمتش این است.
وقتی آقا را یاد میکنید، ایشان شما را متذکر به کمال خودتان میکنند، یعنی میدانید چه درسی بخوانید و در ذهنتان میاندازند که نزد این استاد بروید یا نروید؛ نظارت مستقیم بر شما دارند. حتی گاهی استاد اخلاق برایتان جور میکنند. گاهی استاد اخلاق نیست، اما نظارت بر شما دارند. ما نیاز به این داریم و همه اینها در توسل [و یاد امام] است.(1)
1) مجله خُلُق، شماره33، مصاحبه با آیت الله مهدوی.
خراب آباد دل ما، جز با حضور سبز تو
آباد نمیگردد. قدم رنجه فرما که خانه خانهی توست.
«به یاد خدا، دلها آرام میگیرد.(1)»
اگر یاد امام زمان علیه السلام را جدا از یاد خدا میدانید با شما حرفی نیست که صادق دین ششمین جانشین رسول علیهم السلام فرمود:
«یاد ما، یاد خداست.(2)»
در روزی دیگر نیز در هنگام تلاوت این آیه فرمود:
«ذکر خدا، امیرالمؤمنین و ائمه علیهم السلام میباشند.(3)»
آری، به نام و یاد تو ای فرزند امیرالمؤمنین، دلها آرام میگیرد که جای تو در قلبهاست. اگر اغیار را از آن خانه، بیرون کنیم.
جزیرة خضرا، همین قلب ما است، اگر در آنجا تاب بیاوری و بمانی.
ای امید دلهای پریشان بمان و سکونت دلم را
تضمین کن که اولیاء خدا، آرامش خود را مدیون اتصال و توجه به وجود نورانی شما هستند.
«وجه خدا تویی که توجه اولیاء در همه حال و همه وقت به سوی تو روانه است.»(1)
یاد او که باشی نشاط به وجودت تزریق میشود، سر حال و زنده میشوی، وسوسههای شیطان گزندی به جانت نمیرسانند و امام نیز لبخند رضایتش را نثارت میکند.
حال دیگر نگران خطاهای کوچک نباش که انسانی بزرگ دستانش را به آسمان بلند کرده برایت دعا میکند، آن هم با چه سوز و گدازی .
اگر شخصی - که دائم توجهش به وجود مقدس ولیّ عصر علیه السلام است و همواره از اعمال بد میپرهیزد- به طور تصادفی اشتباهی مرتکب شد،وقتی نامه اعمالش را خدمت امام میبرند حضرت برای او دعا
1) «أَینَ وجه الله التی الیه یتوجه الاولیاء»؛ (مفاتیح الجنان، دعای ندبه).
و استغفار میکند.(1)
تائید این گفتار، همان نقل زیبای سید بن طاووس رحمة الله است که در نیمه شبی در سرداب سامرا صدای مناجات مردی را شنیده که برای شیعیانش چنین طلب استغفار میکرده است.
خدایا شیعیان ما از مایند، از اضافة خاک خلقت ما آفریده شده اند...، پس ببخشای بر ایشان گناهانی را که با اتکاء و اعتماد به ما انجام داده اند.(2)
البته باید دانست که مهر و محبت حضرت مهدی علیه السلام مجوز گناه نمیباشد که آن کسی میتواند به یاد امام پاکیها باشد که خودش در مسیر پاکی قدم بردارد.
آری، اگر در مسیر پاکی، پایمان لغزید و از روی غفلت مرتکب خطا شدیم، استغفار حضرت، جبران آن خطا را در پی خواهد داشت.
یاد خدا و اولیاء او، امور را انسجام بخشیده، امنیت و خاطری آرام را به همراه میآورد، اما غفلت از یار، گردش چرخ معنویت را کند کرده و انسان را از حرکت باز میدارد.
دوری از یاد خدا، زندگی سخت را در پی دارد:
«هرکس از یاد من دوری کند زندگی تنگ خواهد داشت.»(1)
1) «وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنکا» ؛ (طه، 124).
یاد امام عصر علیه السلام هم یاد خداست.(1)
در نتیجه دوری از یاد امام، زندگی را در تنگی و سختی قرار میدهد، آرامش را دور میکند. در نهایت خود غافل در خودپرستی و جاهپرستی به خاطر دوری از یاد آن عزیز سفر کرده، مرگی سخت را تجربه میکند.
«اصولاً تنگی زندگی بیشتر به خاطر کمبودهای معنوی و نبودن غذای روحی است.»(2)
اما کسی که دل به قافله سالار معنویت، حضرت مهدی علیه السلام سپرده باشد، هرگز دچار معیشت و زندگی سخت نخواهد شد.
دل سپردن به کسی که خداوند، علم و قدرتش را به او سپرده و واسطهی فیض و مجرای الهی است.
امان ز لحظه غفلت که شاهدم باشی.
حسرتی دنیوی و اخروی شامل حال غافلان میگردد که جبرانش بسیار سخت و طاقت فرسا است.
پیامبر مهر و رحمت فرمود:
لحظهای که بر فرزند آدم بگذرد و در آن به یاد خدا نباشد. در روز رستاخیز برای آن لحظه حسرت میخورد.(1)
و کیست که انکار کند یاد عین الله، اُذن الله، نور الله... که هم القاب امام مهدی علیه السلام است، همان یاد خداست و در آن راستا نور بخشی میکند.
امام صادق علیه السلام فرمود:
«مجلسی که ما در آن یاد نشویم موجب حسرت روز قیامت است.»(2)
آری، لحظاتی که میشد با یاد امام مهربانیها، کسب نور کرد، اگر به ظلمت تبدیل شود، چرا مایه حسرت نشود؟!
دوری از یاد یار، غفلتی عظیم محسوب میشود که شیطان را سلطه داده، روز به روز انسان را به عذاب نزدیکتر میسازد.
غفلت، گناه را به سمت انسان کشانده با گناه، حضرت بقیة الله علیه السلام را ناراحت و آزرده میسازیم. آزار و اذیت ایشان، طبق آیه شریف، عذاب دردناک در پی خواهد داشت که خداوند وعده داده است که اذیت رسول، عذاب دردناک به همراه دارد(1)و امام هم جانشین رسول اکرم است و دارای همان شئون که اذیت کردن فرزند، پدر را هم ناراحت و آزرده میسازد.
برای دوری از عذاب، چارهای جز دوری از غفلت که با یاد خدا و اولیائش حاصل میشود نداریم.
1) «الَّذِینَ یُؤْذُونَ رَسُولَ اللّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ» ؛ (توبه، 61).
خانه دوست کجاست؟ قلب مومن.
جایگاه خدا و انسانهای خدایی در قلب ماست.
اگر قلب را از آلودگیها و تیرگیهای گناه پاک نسازیم، یاد یار روزیمان نگشته دچار خسران و زیان میشویم.
«و هر کس از یاد من دوری کند زندگی تنگ خواهد داشت.(1)»
پس در تلاش باشیم خانة یار را با باران توبه صفایی داده، جایگاه او را آماده نماییم که هر که در قلب ما خانه کرد یاد او وجود ما را فرا خواهد گرفت. و گناه نقطهای است در قلب که تیرگی را به همراه آورده، سیاهی را حاکم کرده، مانع حضور نور امام میشود. و گناه چشم، اثر تخریبش بالاتر است. که فرمود:
1) «وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنکا» ؛ ( طه (20): 124).
«العیون طلائعُ القلوب.(1)»
دل به همان سویی مایل میشود و حرکت میکند که چشم ببیند.
و اگر دل را به دفتری شبیه کرده اند که در آن مینویسند و یکی از قلم هایی که نگارش در این دفتر دارد قلم چشم است که سلامت و فساد دل را را رقم میزند، از همین جهت است که چشم، دل را به دنبال خود میکشاند و در صلاح و فساد آن موثر است. نگاه هرزه، عامل غفلت است و باعث محرومیت از یاد یار که نبی مهربان فرمود:
از نگاههای بیهوده بپرهیزید؛ چرا که بذر هوا و هوس میکارد و غفلت به بار میآورد.(2)
پس دوری از گناه، مخصوصاً گناه چشم، اولین راه کار یاد حضرت است که لذت شیرینی یاد امام عصر علیه السلام در صورت دوری از گناه به ذائقه ما خواهد نشست.
اما اگر اهل گناه شویم، ذائقه مان عوض میشود.
دیگر شیرینی یاد امام را نمیچشیم در حالی که نام و یاد آن بزرگوار از عسل هم شیرین تر است.
«و ما احلی اسماءکم؛(1)
چه شیرین است نامهای شما.»
سزای هر گناه من، هر نگاه خطای من و هر قدم اشتباهم، نه دوزخ نه محرومیت از سیب و باغ،
که بدتر
یک قدم دور شدن از شماست.
کاش لحظههایم پر بود از یاد زیبایت.
نشست و برخاست با کسانی که با یاد یار اُنس گرفته اند و در فکر رضایت امام علیه السلام زندگی را ادامه میدهند؛ جوانانی که به خاطر لبخند مهدی علیه السلام از گناه دوری میکنند و با تمام وجود صادقانه در راه دوستی آن بزرگوار قدم میزنند، تداوم یاد را به دنبال دارد. تاکید بر دیدار عالِم نیز از این جهت است که یاد خدا و ولیّ او را زنده میسازد و عقب
1) جامعه کبیره.
ماندگی ما را از قافلة عاشقان کوی یار متذکر میشود. تداعی این معنا که وظیفه داریم منسوبین حضرت را احترام کنیم نیز خود راه ترویج یاد آن بزرگوار است که منسوبین باید یادآورد مولا و صاحبشان باشند.
پس به نیت رضایت امام عصر علیه السلام و اینکه منسوبین ایشان نیز میتوانند قلب ما را به یاد یار آشنا سازند، سادات روحانیون را احترام کنیم.
حتی اگر یک روحانی هیچ فضیلتی نیز نداشت باید برای لباسش او را تکریم کنم ؛ این کار برای خودم منفعت دارد نه برای او، چرا که ایمان من قوی تر و محبتم به صاحب این لباس یعنی پیامبر و امام زمان علیهم السلام بیشتر میشود.(1)
و همچنین احترام کلام ایشان و پدران بزرگوارشان میتواند ما را با یاد یار آشنا کرده،توفیق را رفیق همیشگی ما گرداند. کتبی که حاوی روایات اهل بیت علیهم السلام هستند؛ روایاتی که منسوب به حضرت یا پدران
1) آفتاب ولایت، ص 46.
ایشان میباشند؛ همگی مورد احترام هستند.
علامه طباطبایی وقتی کتاب روایت را به دست میگرفت، آن را میبوسید؛ اگر درون قفسه کتابی، روایت وجود داشت طوری مینشست که پشت به کتاب نباشد.(1)
دعاها و زیاراتی که به نام مقدس امام زمان علیه السلام مزیّن شده اند به جملاتی نوارنی منقش گشته و مملو از عرفان ناب هستند.
لحظات همنشینی با این فرازها ما را به شیرینی یاد امام میکشاند و بهرة ما را از معارف، دو چندان میسازند.
دعای عهد نوید بخش شروع یک روز زیبای مهدوی را با یاد امام زمان علیه السلام به دنبال دارد، صرف نظر از اینکه هر کس چهل بامداد آغازین زندگیش این گونه باشد از یاوران حضرت مهدی علیه السلام خواهد بود. و آن رهرو یاد مهدی و یادآور ذکر او، امام راحل چه انسی داشت با این دعا و چه دریافته بود
1) آفتاب ولایت، ص 46.
از عظمت آن که میفرمود:
«خواندن دعای عهد سرنوشت انسان را عوض میکند.»
و آل یس، زیارتی سرشار از محبت و ارادت به ساحت نورانی امام عصر علیه السلام، زیارتی که شامل سلام هایی زیباست و پر از یاد و مهر و نشاط، فرازهایی که ما را به یاد رکوع و سجود او، قنوت و تکبیر زیبایش دعوت میکند، زیارتی که برای یاد امام در زندگی انسانهای خاکی، صادر شده است که فرمود:
هرگاه خواستید توجه کنید به وسیلة ما به سوی خداوند تبارک و به سوی ما، این زیارت را بخوانید.(1)
سهله، جمکران، سرداب سامرا، صحن و سراهایی هستند که به قدوم مبارک امام عشق متبرک شده و منسوب به ایشان میباشند. حضور در آن فضاهای نور، شعلههای نور را در دل زنده و قلب را
1) مفاتیح الجنان، زیارت آل یس.
سرشار از یاد امام میکند.
مشاهد مشرفه نیز انتسابی خاص به حضرت مهدی علیه السلام دارند؛ حضور در آن فضا که شمیم عطر روح انگیز گل نرگس بر معنویت مکان، افزوده است راه کارهایی نیکو برای یاد آن امام عزیز است.
آن زلیخا از سپندا تا به عود
نام جمله چیز یوسف کرده بود
عاشق هر آن در یاد معشوق است، در و دیوار خانه اش حکایتی دیگر از محبوبش را نمایان میکند در صفحه لپ تابش نامی زیبا از امام را نگاشته است تا این نام از روزنه چشم در صفحه قلب حک شود.
اگر بخواهیم معرفت و محبتمان، به ولی عصر علیه السلام ثابت بماند، باید آثارش را زنده نگه داریم؛ نام مقدسش را جلو چشم خود، روی میزمان یا لا
بلای کتاب هایمان بنویسیم.(1)
دبیری بود که عربی آموزش میداد، اما کلاس درس او، خیلیها را سر به راه کرد. او اول کلاس با خط زیبا روی تخته بعد از بسم الله مینوشت: السلام علیک یا بقیة الله.
بعد هم دو سه دقیقه از امام مهر و مهربانی لب به سخن میگشود و تراوش نور و یاد امام را در کلاس ایجاد میکرد.
بارش باران را غنیمت شمار، درهای رحمت الهی به سوی شما باز شده است. برای یار دعا کنید تا یادش نصیبتان شود.
ساعات اجابت را شناسایی کرده، در آن لحظات با یادآوری حاجت امام، ضمن دعا به یاد آن عزیز سفر کرده خواهیم بود. صرف نظر از آثار بسیاری که نصیب دعا کنندة امر فرج خواهد شد. با مقید شدن به لحظاتی برای دعا، توفیق یاد امام در آن
1) آفتاب ولایت، ص44.
ساعات نصیب و روزی شما خواهد شد:
هر کس بعد از نماز صبح و ظهر بگوید:
«اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجّل فرجهم.»
نمی میرد تا اینکه قائم علیه السلام را دیدار کند.(1)
اوج راز و نیاز با خدای عالمیان و برآورده شدن حاجات در قنوت نماز است.
اگر قدر بدانیم و قنوتمان را مزیّن به نام دلربای مهدی علیه السلام کرده و برای ایشان دعا نماییم کاری شبیه اولیای دین انجام داده و یاد یار را بیش از قبل، خواهیم داشت که امام رضا علیه السلام در قنوت نماز روز جمعه برای حضرت مهدی علیه السلام دعا فرمودند.(2)
که نزدیکترین حالت بنده به خداوند است نجوا کنیم و در همان حال با دعا کردن برای فرج، یاد مولایمان را در دل تازه گردانیم.
شب رحمت و نور، شب اجابت و شور، شبی که میشود با یاد مهدی آن را به سحر رساند.
در شب جمعه صد مرتبه بگویید:
«اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم...(1).»
جمعهها ما عاشق گل میشویم
شاخساران توسل میشویم
در روز جمعه صد صلوات با و عجل فرجهم که امام صادق علیه السلام فرمود: در روز جمعه بعد از نماز عصر صد بار میگویی:
1) کمال الدین وتمام النعمه، ج2، باب 28،ح1.
«اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.(1)»
رسول خدا فرمود: به باغهای بهشت بشتابید. عرض شد: باغهای بهشت کدامند؟ حضرت فرمود: حلقههای یاد خدا(2).
حلقههای ذکر، مجالسی است که خدا و علوم اهل بیت و فضایل آنان یاد شود.
یکی از مزایای اصرار اهل بیت علیهم السلام بر مباحثه کلامشان، ایجاد روحیه علمی و همچنین یادآوری آن بزرگواران بوده است.
دور هم نشسته و از مباحث مهدوی بحثی را با هم مطرح کنیم، به یقین در آن ساعات، یاد ولیَّ خدا، همراه ما خواهد بود.
یاد تو، در خاطرم بوده است
بی تو دل، هرگز نیاسوده است
هدیه ایجاد محبت میکند و محب با یاد محبوب انس دارد.
در برنامه روزانه خود زمانی را برای هدیه دادن به امام زمان علیه السلام اختصاص دهیم تا با تداوم این امر، علاوه بر یاد آن بزرگوار، محبت خویش را نیز به ایشان بیشتر نمایان سازیم.
از وقتی شنیده بود سه بار «قل هو الله» خواندن ثواب یک ختم قرآن را دارد بعد از هر نماز 3 بار سوره توحید را میخواند و ثوابش را به وجود گرامی حضرت بقیة الله اهدا میکرد. خوشا به حالش.
تفکر، اصلیترین راه برای حضور همیشگی امام زمان علیه السلام در خانه قلب است که مومن دائم الذکر است و کثیر الفکر(1).
که گویا تفکر است که ذکر و یاد را به دنبال
1) غررالحکم و درر الکلم،ج2، ص84.
میآورد. اصبغ میگوید: خدمت امیرالمؤمنین علی علیه السلام رفتم؛ حضرت روی زمین نشسته بود و با انگشت به زمین میزد. گفتم: یا امیرالمؤمین شما را در تفکر میبینم... حضرت فرمود: تفکر میکردم در مورد یازدهمین فرزندم که مهدی است؛ او که زمین را پر از عدل و قسط میکند... .(1)پس بنشینیم و لحظاتی به نکاتی درباره حضرت فکر کنیم:
به اینکه او امان اهل زمین است و اگر ایشان نبود زمین اهلش را فرو میبرد.(2)
به اینکه امام واسطه فیض است.
و باران به واسطه ایشان میبارد و همّ و غم به دست مبارکشان برطرف میشود.(3)
به حقوق امام فکر کنیم؛
که حق پدری بر ما دارند؛ آن هم پدری مهربان.
فکر کنیم که خدمت به ایشان چه توفیق بزرگی است. که امام صادق علیه السلام فرمودند:
«اگر مهدی را درک میکردم تمام عمر به ایشان خدمت میکردم(1).»
و در فکر راههای یاری امام بیشتر سعی و تلاش نماییم تا از توفیق بزرگ محروم نگردیم.
تفکر کنیم بر نظارت حضرت، بر اعمالمان که خداوند فرمود:عمل کنید که خدا و رسول و مومنون کارهای شما را نظاره گرند.(2)
و مومن تر از امام زمان علیه السلام کیست؟
و تفکر کنیم که ایشان میر مهر هستند؛ تجلی رحمت واسعة خدا، کسی که رحمانیت خدا را به ظهور خواهد رساند.(3)
«پروردگارا! رأفت و رحمت و دعا و نیکی حضرت مهدی را بر ما عنایت فرما.»(4)
و درباره نامها و القاب زیبایش اندیشه را به کار گیریم.
او که مهدی است،چرا که مردم را به سوی امر پنهانی، هدایت میکند.
قائم است،یعنی قیام کننده در فرمان حق تعالی.
و بقیتالله نام دارد،چرا که بازمانده خلفای خدا در زمین است.
و منتظَر است که باید انتظارش را کشید و در فراقش، یاد او را از قلبها جدا نکرد.
و صاحب الزمان است که در واقع اوست که زمان را پیش میراند و نه تنها صاحب زمان که صاحب ما نیز هست و ما اگر کوتاهی اجازه دهد عبد و غلام اوئیم ان شاء الله.
در یادش بکوشیم که یار او شدن بدون تداوم یادش امکان ندارد.
اگر یاد اویی، بدان یار اویی.
تمیمی آمدی، عبدالواحد، غرر الحکم و دررالکلم، چاپ دوم، قم، دارالکتاب الاسلامی، 1410ق.
دیلمی، ابن محمدحسنی، ارشاد القلوب، (ترجمه مسترحمی)، چاپ سوم، ارشاد القلوب، تهران، مصطوفی، 1348ش.
شمس الدین، سید مهدی، بهارانه، چاپ سوم، قم، مؤسسه توسعه فرهنگ قرآنی، 1385ش.
صدوق، محمد بن علی، کمال الدین، چاپ دوم، تهران، اسلامیه، 1359ش.
طوسی، محمد بن حسن، الغیبه، قم، دارالمعارف الاسلامیه، 1411ق.
قمی مشهدی، محمد بن محمدرضا، کنزالدقائق، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی، 1368ش.
کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ترجمه مصطوفی، تهران، علمیه اسلامیه، 1369ش.
گنجی، حسین، ارتباط معنوی با حضرت مهدی علیه السلام، چاپ دوم، قم، مسجد مقدس جمکران.
مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث، 1403ق.
محمدی ریشهری، محمد، میزان الحکمه، قم، دارالحدیث، 1377ش.
مصباح یزدی، محمدتقی، آفتاب ولایت، چاپ دهم، قم، انتشارات مؤسسه امام خمینی.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، چاپ نوزدهم، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1377ش.
موسوی مطلق، سید عباس، خرمن معرفت، چاپ دوم، قم، 1388ش.
هیات تحریریه شمس الشموس، عطش، چاپ دهم، تهران، انتشارات مؤسسه شمس الشموس، 1386ش.