راهنمای حجاج بیت الله الحرام

مشخصات كتاب

عنوان و نام پديدآور : راهنماي حجاج بيت الحرام/ [تهيه‌كننده] حوزه نمايندگي ولي فقيه در امور حج و زيارت

مشخصات نشر : تهران: حوزه نمايندگي ولي فقيه در امور حج و زيارت، []۱۳۷۱.

مشخصات ظاهري : ۷۵ص؛ ۱۲ x۲۰س‌م

شابك : ۲۵۰ريال

موضوع : حج -- راهنماها

شناسه افزوده : حوزه نمايندگي ولي فقيه در امور حج و زيارت

رده بندي كنگره : BP۱۸۸/۸/ر۲ ۱۳۷۱

رده بندي ديويي : ۲۹۷/۳۵۷

شماره كتابشناسي ملي : م‌۷۸-۲۴۱۲۰

دعاى سفر

اشاره

«سُبْحانَ الَّذى، سَخَّرَ لَنا هذا وَما كُنّا لَهُ مُقْرِنينَ، وَانّا الى رَبّنا لَمُنقَلَبُونَ. اللّهُمَّ انى اعُوذُبِكَ مِن وَعْثاءِ الَّفَر، وكأبَةِ الْمُنْقَلَبِ، وسُوء المَنْظَرِ فى الأهْلِ والْمالِ والوَلَدِ. اللّهُمَّ انْتَ عَضُدىَ وَناصِرى، بِكَ أهُلُّ وَ بِكَ أسيرُ. اللّهمَّ انّى اسْألُكَ فى سَفَرى هذا السُّروُرَ والْعَمَلَ بِما يُرْضيكَ عَنّى. اللّهُمَّ اقْطَعْ عَنّى بُعدَهُ ومَشَقَّتَهُ وَاصْحِبْنِى فيهِ، وَاخْلُفْنى فى اهْلى بِخيَيْر، لاحَولَ ولاقُوَّةَ الّا بِاللّهِ العَلىِّ العَظيمِ. اللّهُمَّ انّى عَبْدُكَ، وَهذا ما سَخَّرْتَهُ لى مِنَ المَرْكُوبِ، والوَجْهُ وَجْهُكَ، والسَّفَرُ الَيْكَ، وَقَدِ اطَّلَعْتَ عَلى مالَم يَطَّلِعْ عَلَيْهِ احَد غَيْرُكَ. فَاجْعَلْ سَفَرى هذا كّفارة لِما قَبْلَهُ مِن ذُنوُبى وكُنْ عَوْناً لى عَلَيْهِ، واكْفِنى وَعْثَهُ وَ مَشَقَّتَهُ وَلَقِّنى مِن القَولِ والعَمَلِ رِضاكَ فانَّما انَا عُبْدُكَ وبِكَ وَلَكَ».

پاك و منزه است خداوندى كه اين مركب را مسخّر ما ساخت و اگر لطف و عنايت او نبود ما هرگز توان تسخير آن را نداشتيم و ما بسوى پروردگارمان باز مى‌گرديم. هيچ جنبش و نيرويى جز به يارى خداوند نيست.

بار خدايا! از دشوارى سفر، و اندوه مراجعت، و مشاهده ناگوارى‌ها در خانواده و مال و فرزندم به تو پناه مى‌برم.

خداوندا! تو يار و ياور منى، با كمك تو كوچ نموده و مسافرت مى‌كنم.

پروردگارا! از تو مى‌خواهم تا در اين مسافرت شادمانى و عملى كه موجب خشنودى توست به من عنايت فرمايى.

معبودا! دورى و سختى راه را بر من آسان فرما، مرا در اين سفر همراه باش و خير و نيك بختى را در غياب من در خانواده‌ام مقدّر فرما كه هيچ قدرت و حركتى جز به يارى خداوند بزرگ ميسر نيست.

بار خدايا! همانا من بنده تو هستم و تو بودى كه اين وسيله را در اختيارم گذاشتى، قصد و نيت من توئى، و سفرم به سوى توست.

خداوندا! تو بيش از هر كس ديگرى بر اسرار من

آگاهى پس مرا يارى كن تا در اين سفر گناهان گذشته خود را جبران نموده و بر آنها خط بطلان بكشم.

معبودا! توان تحمل دشوارى و مشقت مسافرت را به من عنايت فرما.

خداوندا! به من بياموز تا در كردار و سخن خشنودى ترا بجويم، همانا من بنده تو هستم و براى تو و بسوى تو رهسپارم.

با درود و سلام به روح مطهر و منور رهبر كبير انقلاب و بنيانگذار جمهورى اسلامى حضرت امام خمينى و به ارواح شهداى عظيم‌الشأن انقلاب و جنگ و با آروزى طول عمر و سلامتى براى رهبر معظم انقلاب اسلامى حضرت آيةالله خامنه مدظله.

بعثه مقام معظم رهبرى و سازمان حج و زيارت نظر شما خواهران و برادران عزيز و گرامى، حجاج بيت‌الله الحرام را به اين نكات جلب مى‌نمايد:

«ان اوّل بيت وضع للناس للذى ببكة مباركا وهدى للعالمين، فيه آيات بينات مقام ابراهيم و من دخله كان آمنا، ولله على الناس حج البيت من استطاع اليه سبيلا ومن كفر فان الله غنى عن العالمين».

شناخت خدا، و ورود به محفل انس و محبت، و محراب بندگى و عبادت و اتصاف بهصفات ربوبى، تخلق به اخلاق الهى، و تحصيل مرتبه خليفةاللهى، هدف اساسى آفرينش را تشكيل مى‌دهند.

رسيدن به اين اهداف والا و مقدس، مستلزم بهره‌ورىصحيح از «وحى»، و به كارگيرى بجا و به موقع «عقل» و توجه دائم به ذات اقدس پروردگار و خالص ساختن ياد او، و تحمل رنج‌ها و سختى‌هاى راه خدا، و خويشتن‌دارى از آلوده شدن به حطام دنيوى و رذائل اخلاقى است. تا ظاهر آراسته گردد و باطنصفا يابد، و جان جلا پيدا كند، و راه به سوى پروردگار مهربان روشن شود.

بر اين اساس، خداوند منان براى هدايت انسان‌ها «پيام» و «پيام‌آوران» را فرستاد، و تقل را حجت قرار داد، و احكام و دستورات را مقرر فرمود، تا زمينه «خودسازى» و سازندگى ميسر گردد، و راه عبوديت هموار و حجت بالغه الهى تمام. حضرت امام راحل رحمه الله مى‌فرمايند: «تمام مسائل براى معنويات است، پيغمبرها هم كه آمدند و احكام را منتشر كردند، براى اين است كه مردم را تزكيه بكنند «يزكيهم ويعلمهم الكتاب» همه براى اين آمدند

كه مردم را با مبدأ وحى آشنا كنند، سير الى الله بدهند، هدايت بهصراط مستقيم بكنند». تا انسان (اين گل سر سبد آفرينش) چه كند؟ و كدام راه برگزيند؟ راه وفاق يا طريق خلاف؟! «انا هديناه السبيل اما شاكرا واما كفورا».

نظرى بر محتواى برخى احكام عبادى اسلام:

هم‌اكنون محتواى برخى از دستورات عبادى را مرور كنيم تا مطلب روشن‌تر شود:

نماز: نماز طهارت است، توجه قلب است، ذكر الله است، ارتباط با خدا است، عبادت است، اظهار بندگى و نيازمندى است، وسيله وصل است، معراج مؤمن است، و قربان كل تقى.

روزه: روزه، امساك است، كف نفس است، رياضت است، تزكيه است، تصفيه است، مبارزه با هواهاى نفسانى و خواهش‌هاى شيطانى است، پرهيز است و رسيدن به تقوى.

انفاقات مالى: انفاقات مالى تطهير اموال است، و تزكيه نفوس، و تمرين قطع علائق از حطام دنيا.

انفاقات جانى: انفاقات جانى موجب اعتلاى كلمه

حق، و تحصيل عزت و آبرو است.

و اما حج: درباره حج بيت‌الله بايد گفت: «آنچه خوبان همه دارند تو تنها دارى» زيرا به فرموده مؤلف كتاب محكم «جواهر الكلام» مرحوم آيةالله العظمى حاج شيخ محمد حسين نجفى رحمه الله «الحج رياضة نفسانيّة، وطاعة ماليّة، وعبادة بدنيّة قوليّة وفعليّة وجوديّة وعدميّة».

يعنى اعمال حج، مجموعه‌اى است از رياضت دادن نفس بر ترك خواسته‌ها، و دگرگون سازى عادت‌ها، و برنامه جامعى است در زمينه خودسازى و فرمان‌برى خداوند است، در امور مالى، و گذشت از دنيا و ثروت است، مانند پرداخت زكات، خمس وصدقات.

و هم تحرك و تلاش و عبادت بدنى است مانند: طواف، نماز، سعى، رمى و ... و دستوراتى كه برخى را بايد انجام داد و بعضى را بايد ترك نمود.

پس حج از آن جهت كه ذكر الله است و در عين حال تلاش و تحرك بدن را لازم دارد مانند نماز است.

و از آن جهت كه در آن رنج‌ها و سختى‌ها مثل جهاد است.

و از حيث خوددارى و كف نفس از مشتهيات مثل روزه است.

و از آن نظر كه مستلزمصرف مال است، مانند زكات و انفاقات است.

و با اين همه نتايج و آثار معنوى و سازنده، كه در حج وجود دارد، درس‌هايى از ايمان و اخلاص، وصحنه‌هايى از مقاومت و ايثار، و مناظرى از ترك دنيا، و انتقال به عالم آخرت، و حشر و نشر، و گرفتارى‌هاى خاص روز قيامت را به زائران خانه خدا مى‌آموزد. و به تعبير حضرت امام خمينى رحمه الله:

«مناسك حج مناسك زندگى است و از آنجا كه جامعه اسلامى از هر نژاد و ملتى بايد ابراهيمى شود تا به خيل امت محمدصلى الله عليه و آله پيوند خورد و يكى گردد و يد واحده شود، حج تنظيم و تمرين و تشكل اين زندگى توحيد است، حج عرصه نمايش و آئينه سنجش استعدادها و توان مادى و معنوى مسلمانان است».

پس توفيق شركت در كنگره شكوهمند، و اجتماع عبرت‌آموز و انسان‌ساز حج، مى‌تواند بهترين فرصت و مناسبت‌ترين زمينه را در اختيار برادران و خواهران قرار

دهد، كه از ميان ميليون‌ها مسلمان ارزومند موفق به برگزارى حج و حضور در مواقف و مشاعر، و انجام مناسك و شعار، شده‌اند.

البته، دست يافتن به اهداف بلند و ثمرات شيرين، اسلامى- انسانى اين فريضه الهى، مشروط است، به داشتن شناختى دقيق و همه جانبه، و عملىصحيح و بر اساس موازين، از حج اسلامى، بويژه ابعاد ژرف معنوى و اسرار گسترده باطنى آن، وگرنه هيچ‌گاهصورت عارى از معنا و جسم خالى از روح، آن آثار شگفت معنوى و نتايج و منافع عظيم سياسى- اجتماعى و اقتصادى را نخواهد داشت. و به فرموده حضرت امام رحمه الله: «حج براى نزديك شدن، و اتصال انسان بهصاحب‌خانه است، و حج تنها حركات و اعمال و لفظها نيست، و با كلام و لفظ و حركت خشك، انسان به خدا نمى‌رسد».

بنابراين بايد هر فرد مسلمانى كه عازم زيارت بيت‌الله مى‌شود، علاوه بر مسائل و آداب ظاهرى اين فريضه بزرگ الهى، به فراگيرى و شناخت و درك مقاصد باطنى و اسرار معنوى، به فراگيرى و شناخت و درك مقاصد باطنى و اسرار معنوى حج بپردازد. تا با توفيق زيارت خانه خدا و حضور در مواقف و مشاعر، جوهر حج را كه «هجرت به سوى

خدا است» در سرّ ضميرش زنده سازد. و خانه دل را براستى بيت حق گرداند.

اگرچه مع الأسف كم نيستند كسانى كه بار سفر مى‌بندند و زحمت طى‌طريق به خود مى‌دهند و به حج مى‌روند و پا جاى پاى ابراهيم و اسماعيل و هاجر مى‌گذارند، ولى به راهى كه رسول خداصلى الله عليه و آله هموار كرده نمى‌روند، و نمى‌دانند هدفشان از اين مسافرت چيست؟! و خدا از آنها چه خواسته؟ و به فرموده حضرت امام امت قدس سره: «ميليون‌ها مسلمان هر سال به مكه مى‌روند و پا جاى پاى پيامبر و ابراهيم و اسماعيل و هاجر مى‌گذارند. ولى هيچكس نيست كه از خود بپرسد، ابراهيم و محمد عليهما السلام، كى بودند و چه كردند؟ هدفشان چه بود؟ از ما چه خواسته‌اند؟ گويى به تنها چيزى كه فكر نمى‌شود، به همين است. مسلّم حج بى‌روح و بى‌تحرك و قيام، حج بى‌برائت، حج بى‌وحدت، و حجى كه از آن هدم كفر و شرك بر نيايد حج نيست».

پس اى برادر و خواهرى كه آهنگ سفر كرده‌اى، مى‌دانى كه رهسپار كدامين ديارى؟ و به كجا مى‌روى؟ و براى چه مى‌روى؟ و بر كى وارد مى‌شوى؟ و به فرموده

امام راحل رحمه الله:

«مهم آن است كه حاج بداند كه كجا مى‌رود، و دعوت چه كسى را اجابت مى‌كند؟ و ميهمان كيست؟ و آداب اين ميهمانى چيست؟ و بداند هر خودخواهى، و خودبينى با خداخواهى مخالف است، و با هجرت الى الله مباين، و موجب نقض معنويت حج است».

آرى تو عزم ديارى دوست دارى، سرزمينى كه در آن خانه خدا است، نخستين خانه‌اى كه براى مردم بنا نهاده شده: خانه كعبه.

مى‌روى تا در سرزمين وحى، در كناركعبه معظمه با خدايت پيمان ببندى كه همچون باينش حضرت ابراهيم خليل و پاسدار حرمتش حضرت محمد امين عليهما السلام حاكميت بت‌ها و بت‌پرستان را بر سرنوشت خود و بندگانش پذيرا نباشى.

و همواره مبارزه بى‌امان را با مستكبرين و مفسدين فراموش نكنى.

و تا ابديت، سر از عبوديت و بندگى حضرت حق برنتابى.

پس بايد كه حرمت اين سفر و احترام هم‌سفرها را

بدارى، و قوانين و مقررات را محترم شمارى، و آداب حج و زيارت را بدانى، و غرض الهى حج و زيارت را به اغراض حيوانى و خواهش‌هاى نفسانى و اعمال و رفتار غيراسلامى- انسانى- آلوده نسازى و اخلاص در عمل را كه اساس بنيان آن است فراموش نكنى، تا خداوند به لطف و كرمش توفيق بهره‌مندى از آن مواقف كريمه، و مشاهد مشرفه و اماكن و مراقد متبركه را مرحمت فرمايد.

حضرت امام رحمه الله در اين رابطه مى‌فرمايند:

«واز مهمات در همه عبادات، اخلاص در عمل است، كه اگر خداى ناخواسته كسى عملى را براى خودنمايى و عرضه به ديگران انجام دهد، و خوبى عملش را به رخ ديگران بكشد عمل او باطل است، و حجاج محترم مواظب باشند كه رضاى غيرخدا را در اعمال خود شركت ندهند».

رهنمودهاى حضرت امام خمينى «قدس سره» به زائرين بيت‌الله الحرام

اشاره

رهنمودهاى معنوى:

1- «مراتب معنوى حج كه سرمايه حيات جاودانه است و انسان را به افق توحيد و تنزيه نزديك مى‌نمايد حاصل نخواهد شد مگر آنكه دستورات عبادى حج به طورصحيح و شايسته و مو به مو عمل شود. و حجاج محترم و روحانيون معظم كاروان‌ها تمام همّ خود راصرف در تعليم و تعلم مناسك حج كنند».

2- «جهات معنوى حج بسيار است و مهم آن است كه حاج بداند كه كجا مى‌رود؟ و دعوت چه كسى را اجابت مى‌كند؟ و ميهمان كيست؟ و آداب اين ميهمانى چيست؟ و بداند هر خودخواهى و خودبينى با خداخواهى مخالف است و با هجرت الى الله مباين و موجب نقض معنويت حج است و اگر همين يك جهت عرفانى و معنوى براى انسان دست دهد و لبيك به راستى مقرون به نداى حق تعالى تحقق حقيقى يابد، انسان در همه ميدان‌هاى سياسى و اجتماعى و فرهنگى و حتى نظامى پيروز مى‌شود و براى

چنين انسانى شكست مفهومى ندارد.

خداوند تعالى شمه‌اى از اين سير معنوى و هجرت الهى را نصيب همه ما فرمايد».

3- حج براى نزديك شدن و اتصال انسان‌ها بهصاحب خانه است و حج تنها حركات و اعمال و لفظها نيست و با كلام و لفظ و حركت خشك، انسان به خدا نمى‌رسد ...».

4- «شما امروز در اين سفر در بوته امتحان قرار داريد چون نمونه و الگويى از ملت ايران هستيد و بايد بدانيد كه چشمان كنجكاوصدها هزار زائر كه از اطراف جهان حول مركز وحى گرد آمده‌اند با دقت حركات و اعمال شما را تحت نظر دارند».

5- «در هر حال زائران ايرانى به نقش و رسالت خود در تمامى مراحل حج توجه كنند كه تمامى اعمال و رفتار آنان با دقت مورد توجه و نظر دوستان و دشمنان انقلاب است.

و دشمنان انقلاب درصدد دست يافتن به سوژه‌اى ولو مختصر جهت تخريب قداست و اعتبار الهى مردم كشور ما مى‌باشند.

و دوستان و طرفداران انقلاب مشتاق آشنايى با روش و سيره و خصوصيات اين ملتى كه آوازه نام و نشانش به يارى خداوند در سراسر عالم طنين افكنده است گرديده‌اند».

6- «اشخاصى كه حج مى‌روند هم بايد توجه بكنند كه خداى نخواسته حجشان مخلوط به معصيت نشود همه‌اش اسلام و همه‌اش عبادت باشد.

راهپيمايى‌ها عبادت باشد نه معصيت، شعارها عبادى باشد نه معصيتى، و جورى باشد كه براى خدا باشد.

نه اين طور نيست كه هركس هر كارى دلش مى‌خواهد بكند و به هركس مى‌خواهد بد بگويند.

بايد اين مسائل روى برنامهصحيح كه از قبل ريخته مى‌شود باشد».

7- «زائرين محترم كه در جوار خانه خدا و محل

رحمت او هستند با همه بندگان خدا با رفق و مروت و اخوت اسلامى رفتار نمايند و همه را بدون در نظر گرفتن رنگ و زبان، منطقه و محيط از خود بدانند و همه با هم يد واحده قرآنى باشندتا بر دشمنان اسلام و انسانيت چيره شوند».

8- «اين سفر الهى را شما مى‌رويد و رجم شيطان مى‌كنيد اگر چنانچه خداى نخواسته خودتان از جنود شيطان باشيد خودتان را هم رجم مى‌كنيد.

شما بايد رحمانى بشويد تا رجمتان رجم جنود رحمانى به شيطان باشد».

9- «به حجاج محترم ايرانى كه حامل پيام اسرام و قرآن كريمند و حامل پيام انقلاب اسلامى مى‌باشند سافرش كرده و مى‌كنم كه در آن مواقف شريعه چه در مكه معظمه و چه در مدينه منوره، مدارا با مسلمين و مسالمت را حتى با مأمورين آنجا از دست ندهيد.

و در آن مراكز كه محل امن است به مقابله بر نخيزيد و با همه با اخلاق انسانى- اسلامى برخورد كنيد و با نصيحت

برادرانه و موعظه حسنه، همه مسلمانان را از اعمال خشونت بازداريد و به دستور خداوند تعالى با جاهلان مدارا نماييد».

10- «به زائرين محترم تذكر مى‌دهم كه در اين مواقف معظمه و در طول سفر به مكه مكرمه و مدينه منوره از انس با قرآن كريم اينصحيفه الهى و كتاب هدايت غفلت نورزيد كه مسلمانان هرچه دارند و خواهند داشت در طول تاريخ گذشته و آينده از بركات سرشار اين كتاب مقدس است».

11- «از مهمات در همه عبادات، اخلاص در عمل است كه اگر خداى نخواسته كسى عمل را براى خودنمايى و عرضه به ديگران انجام دهد و خوبى عملش را به رخ ديگران بكشد عمل او باطل است و حجاج محترم مواظب باشند كه رضاى غير خداوند را در اعمال خود شركت ندهند».

12- «در اماكن مقدسه خدا را بخوانيد و با دعا و نيايش روح خود را پالايش كنيد. آنهايى كه به خيال

خودشان مردم را از دعا و ذكر، پرهيز مى‌دهند تا مردم به دنيا بپردازند مى‌دانند كه همين دعا آدم را مى‌سازد اقامه عدل را دنيا همين انبيايى كردند كه اهل ذكر و فكر و همه چيز بودند، قيام ضدّ ستمگرها را همين‌ها كردند».

تذكرات به روحانيون:

1- «لازم است به حضرات آقايان علما و روحانيون محترم كاروان‌ها تذكر دهيد كه قبل از حركت مجالسى تشكيل دهند و حجاج محترم را با مسائل شرعى و وظايف انسانى آشنا كنند».

2- «يكى ديگر از وظايف مهم هم قضيه آشنا كردن مردم است به مسائل حج، آدم بسيار مى‌بيند كه حج مى‌روند، زحمت مى‌كشند لكن مسئله حج را نمى‌دانند و آنجا گرفتار مى‌شوند ....

بايد آقايان براى مردم جلسه درس قرار بدهند و به مردم آداب حج، اجبات حج و محرمات حج را بگويند آدابش هم نشد، نشد اما محرمات و واجبات را به مردم

تعليم كنند و اين جلسات را هر روز داشته باشند.

مردم هم موظفند كه بروند پيش آقايان و در اين درس‌ها شركت بكنند و مسائل حج را ياد بگيرند كه بعدها وقتى آمدند گرفتار نشوند كه من طوافم چه جورى بود آيا درست است يا نه؟»

3- روحانيون و مديران و مسئولين محترم كاروان‌ها و حج با توجه به مسئوليت خطيرى كه در اداره و توجيه زائرين محترم پذيرفته‌اند و با در نظر گرفتن شرايط استثنائى كشور جمهورى اسلامى ايران بايد تمام همت و تلاش خود را در برگزارىصحيح و منظم حج بكار گيرند و با سعهصدر و بدور از هرگونه توقع و منتى زائران محترم بيت‌الله را در آموزش و تعليم مناسك و مسائل حج همراهى نمايند.

و متناسب با حضور قشرهاى مختلف اعم از بى‌سواد و باسواد براى آنان برنامه‌ريزى كنند و از نقش سازنده خود و تأثير بزرگى كه حج براى هميشه در سرنوشت انسان مى‌گذارد غافل نشوند، چرا كه در آن فضا و شرايط معنوى همه دل‌ها براى تحول و پذيرفتن حق آماده است».

«يكى از فرصت‌هاى بسيار مناسب و مغتنم براى روحانيون ارتباط باصاحب‌نظران و انديشمندان و علماى كشورهاى اسلامى است.

هرچند كه استكبار جهانى و يا سران بعضى كشورهاى اسلامى به شدت از اين نوع ملاقات‌ها و رابطه‌ها بيمناك و از آن جلوگيرى و مراقبت مى‌نمايند. ولى برنامه‌ريزى سالم و استفاده كردن از اين موقعيت مناسب براى تبادل افكار و انديشه‌ها و پيدا كردن راه‌حل براى معضلات جوامع اسلامى از خواسته‌هاى جمهورى اسلامى ايران بوده است. و در اين فرصت مغتنم روحانيون معظم و مسئولين تبليغات حج براى انتقال تجارب انقلاب و ارائه خط مشى‌هاى سياسى در پرتو احكام قرآن و نقش عظيم روحانيت اسلام در رهبرى مردم و جامعه نقش كارسازى بايد ايفاء بنمايند».

5- «و به روحانيون محترم عرض مى‌كنم كه علاوه بر آنكه مسائل را به طور وضوح كه همه‌كس بفهمد در جلسات متعدد به گروه خود ياد دهيد در وقت اعمال آنان

نيز مواظب آنها باشيد و آنها را هدايت فرماييد».

6- «روحانيون عزيز در عين حالى كه مسائل را به طور واضح و دقيق بيان مى‌كنند، ولى از مشكل‌تراشى و حالت‌هاى وسواس گونه كه زائران را در شك و ترديد و احتياطهاى بى‌مورد قرار مى‌دهند خوددارى كنند.

چرا كه وسواس در برنامه و عبادت‌ها و ادعيه موجب كسالت و بى‌توجهى در واجبات مى‌شود».

7- «از مسائل ديگرى كه آقايان روحانيون كه در كاروان‌ها هستند بايد به مردم بگويند امور سياسى است كه در حج واقع مى‌شود و بايد روى نظام باشد. اينكه هركس خودش بخواهد يك كارى بكند درست نيست و اين هرج و مرج هميشه غلط بوده، هر امرى بايد يك نظمى داشته باشد، براى فلان امر مى‌خواهند اجتماع كنند بايد كسى كه متكفل امور حج است برنامه بدهد و روى آن برنامه عمل بكنند هركس يا هر گروهى خودش عليحده روى مذاق خودش كه بين مذاق‌ها اختلاف هم خيلى هست بخواهد عمل كند آنجاها گرفتارى پيدا مى‌شود، و بدتر از

آن اين است كه گاهى براى جمهورى اسلامى اسباب وهن شود نبايد كارى بكنند كه براى جمهورى اسلامى يك بدنامى پيدا شود».

تذكرات به زائرين:

1- «از زائران محترم كشور ايران تقاضا دارم كه توجه كنند از چه كشورى مى‌روند؟ و به سوى كى رو آورده‌اند؟ از كشورى مى‌روند كه براى اسلام عزيز و اجراى احكام نورانى آن بجاى احكام طاغوت بپا خواسته و زن و مرد و پير و جوان هرچه داشته‌اند فدا كرده‌اند .... و بسوى كشورى مى‌روند كه خانه خداوند تعالى و كعبه آمال انبياء عظام و اولياء كرام و محط وحى و مهبط جبرئيل امين و ملائكة الله است ....

و به سوى مدينه محمدصلى الله عليه و آله مى روند تا محمدى شوند و چگونه زيستن و چگونه مجاهدت كردن و چگونه رفتن به سوى معشوق را بياموزند، رفته‌اند به سوى قبر رسول عظيم‌الشأن و قبور اولياء عظيم المنزله‌اى كه لحظه‌اى به دنيا و زخارف آن توجه نكرده‌اند و به جز خدا و اوامر او

نينديشيده‌اند و به جز رضاى او قدم برنداشته‌اند».

2- «لازم است حجاج مسائل حج را از واجبات و محرمات نزد علماى اعلام به خوبى ياد گيرند تا خداى نخواسته تخلفاتى حاصل نشود كه موجب هدر رفتن زحمات آنان گردد يا موجب مُحِل نشدن آنان شود و براى خودشان اشكالاتى پيش آيد».

3- «بر شما ملت عزيز اسلامى كه براى اداى مناسك حج در اين سرزمين وحى اجماع كرده‌ايد لازم است از فرصت استفاده كرده به فكر چاره باشيد، براى حل مسائل مشكله مسلمين تبادل نظر و تفاهم كنيد.

بايد توجه داشته باشيد كه اين اجتماع بزرگ كه به امر خداوند تعالى در هر سالى در اين سرزمين مقدس فراهم مى‌شود شما ملت‌هاى مسلمان را مكلف مى‌سازد كه در راه اهداف مقدسه اسلام، مقاصد عاليه شريعت مطهره، و در راه ترقى و تعالى مسلمين و اتحاد و پيوستگى جامعه اسلامى كوشش كنيد در راه استقلال و ريشه‌كن كردن سرطان استعمار، همفكر و هم‌پيمان شويد، گرفتارى‌هاى ملل مسلم

را از زبان اهالى هر مملكت شنيده و در راه حل مشكلات آنان از هيچگونه اقدامى فروگذار نكنيد براى فقرا و مستمندان كشورهاى اسلامى كفر كنيد. براى آزادى سرزمين اسلامى فلسطين از چنگالصهيونيسم، دشمن سرسخت اسلام و انسانيت چاره‌انديشى كنيد. از مساعدت و همكارى با مردان فداكارى كه در راه آزادى فلسطين مبارزه مى‌كنند غفلت نورزيد».

4- «اينجانب اميدوارم كه حجاج عزى ايدهم الله تعالى از خود و دوستان خود مراقبت نمايند كه در اين عبادتِ با عظمتِ الهى آلوده به گناه و خطايا نشوند. در ميقات‌هاى الهى و مقامات مقدس، در جوار خانه پر بركت خداوند تعالى آدابِ حضورِ محضرِ مقدسِ خداوندِ عظيم مراعات، و قلوب حجاج عزيز از تمام وابستگى‌هاى به غير حق آزاد، و از آنچه غير دوست هست تهى و با انوار تجليات الهى منور گردد تا اعمال و مناسك اين سير الى الله با محتواى حج ابراهيمى و پس از آن حج محمدىصلى الله عليه و آله آراسته گردد و با سبكبارى از افعال طبيعت همگان سالم از وِزرهاى منى و منيت، با كوله‌بارى از معرفت حق و عشق محبوب، به

اوطان خود باز گردند و به جاى سوغات‌هاى مادّىِ فانى، دستاوردهاى باقىِ ابدى براى دوستان به سوغات آورند».

5- «بايد متوجه اعمال خودتان باشيد، از خودتان پاسدارى بكنيد و اين سفر را سفر الى الله حساب بكنيد و بدانيد كه با اين سفر ممكن است شما آبروى بسيار زياد پيش خداىِ تبارك و تعالى پيدا بكنيد و ممكن است خداى نخواسته سقوط كنيد».

6- «توجه داشته باشيد كه سفر حج سفرِ كسب نيست، سفرِ تحصيلِ دنيا نيست، سفر الى الله است. شما داريد به طرف خانه خدا مى‌رويد تمام امورى كه انجام مى‌دهيد به طول الهيت بايد باشد، سفرتان اينجا كه شروع مى‌شود سفر به سوى خداى تبارك و تعالى است، در ميقات كه مى‌رويد لبيك به خدا مى‌گوييد يعنى تو دعوت كردى و ما اجابت، مبادا عملى انجام بدهيد كه خداى تبارك و تعالى بفرمايد كه خير، شما را من قبول ندارم براى اينكه شما اسلامى نيستيد. مبادا اين سفر را سفرِ تجارت قرار بدهيد و امور تجارتى در اين سفر مطرح باشد،

اين سفرِ الهى را آلوده به دنيا نكنيد .... شما در اين مواقفِ كريمه وقوف مى‌كنيد و وقوف در اين مواقف كريمه را مبادا آلوده بكنيد به معصيت و مرتكبِ خلافى بشويد».

7- «لازم است برادرانِ ايرانى و شيعيانِ ساير كشورها از اعمال جاهلانه كه موجب تفرقِصفوفِ مسلمين است، احتراز كنند و لازم است در جماعات اهل‌سن حاضر شوند و از انعقاد و تشكيل نماز جماعت در منازل و گذاشتن بلندگوهاى مخالف رويه اجتناب نمايند و از افتادن روى قبور مطهره و كارهايى كه گاهى مخالفِ شرع است جداً اجتناب كنند».

8- «اخلاق كريمه انسانى- اسلامى را با همه زوار از هر طبقه و هر طايفه و هر رنگ و هر زبان و هر كشور باشند با دقت مراعات نماييد و در برخوردها و رفت و آمدها در جميعِ اوقات و احوال پيش آمدهاصبور و بردبار باشيد و كريمانه با همه، رفتار نماييد و در مقابلِ درشتى‌ها، نرمى و سِلم و در مقابل بدرفتارى‌ها، خوبى و محبت كنيد. و براى رضاى خداوند تعالى تحمل هر پيش آمد بدى از هر

كس باشد با روى گشاده و سعهصدر، نماييد، كه آن مواقف كريمه و بقاع شريفه، محل نزاع و جدال نيست و آنچنان كنيد كه معلوم شود شما از كشور امامصادق عليه السلام آمده‌ايد. و اين خود يك خدمت شايان به اسلام و جمهورى اسلام و هم‌ميهنان عزيز است. و بدانيد كه پس از رجوع از سفر، علاوه بر تحصيلِ رضاى حقّ و پيامبرِ عظيم‌الشأنصلى الله عليه و آله و حضرت بقيةالله روحى لمقدمه الفداء كه شاهد و حاضر است، لذت اين امر را به طور شايسته خواهيد برد».

محتوى و اسرار حج:

1- «حج كانون معارف الهى است كه از آن محتواى سياسى اسلام را در تمامى زواياى زندگى بايد جستجو نمود.

حج پيام آور ايجاد و بناى جامعه‌اى بدور از رذائل مادى و معنوى است.

حج تجلى و تكرار همهصحنه‌هاى عشق‌آفرين زندگى يك انسان و يك جامعه متكامل در دنياست».

2- «بزرگترين درد جوامع اين است كه هنوز فلسفه واقعى بسيارى از احكام الهى را درك نكرده‌اند. و حج با آن همه راز و عظمتى كه دارد هنوز بهصورت يك عبادت خشك و يك حركت بى‌حاصل و بى‌ثمر باقى مانده است يكى از وظايف بزرگ مسلمانان پى‌بردن به اين واقعيت است كه حج چيست؟ و چرا براى هميشه بايد بخشى از امكانات مادى و معنوى خود را براى برپايى آنصرف كنند؟».

3- «لازم است زائرين محترم بيت‌الله الحرام از هر ملت و مذهبى كه هستند به فرامين قرآن كريم گردند نهند، و در مقابل سيل شيطانى بنيان‌كن اسلام‌زدايى شرق و غرب و وابستگان بى‌اراده انان دست اخوت اسلامى به هم دهند و به آيات شريفه الهى كه آنان را به اعتصام به حبل‌الله فراخوانده و از تفرقه و اختلاف تحذير و نهى فرموده است توجه كنند».

4- «در راهپيمايى‌ها لازم است در وقت و كيفيت و

شعارها و امثال آنها از متصديان امور پيروى كنيد و نظم و آداب اسلامى را به طور شايسته مراعات نماييد و به هيچكس اجازه ندهيد كه سرخود و بدون دستور شعار دهد كه ممكن است عمال دشمنان اسلام و جمهورى اسلامى براى تفرقه افكندن و بدنام نمودن شما آمده باشند در بين شما نفوذ كنند و با تحريك و شعارهاى غلط مخالف اخلاق اسلامى به آبروى شما و ملت شما و مذهب لطمه‌اى وارد كنند».

رهنمودهاى مقام معظم رهبرى حضرت آيةالله خامنه‌اى «دام ظله»

1- رهبر معظم انقلاب اسلامى خطاب به نماينده محترم خود فرموده‌اند: «انتظار مى‌رود كه حجاج محترم با راهنمايى و ارشاد جنابعالى فرصت يابند به بركت مناسك و شعائر حجّ دل‌هاى خود را در زلال ذكر خدا تزكيه و تطهير كرده، در كنار آن با مشاهده شكوهِ جماعتِ مسلمين كه از اقطار ميهن بزرگ اسلامى به طواف كعبه آمده‌اند فكر و ذهن خود را به عظمتِ اسلام و مسلمين متوجه سازند و قدرتى را كه خداوند در يدِ واحده امتِ اسلامى به وديعه نهاده به چشم ببينند.

ضرورى است كه در هر فرصتى همه حجاج و بالخصوص حجاج عزيز ايران را به ذكر و خشوع و تضرع و تقويتِ حلقه‌هاى معنوى و رابطه با حضرت بارى تعالى و تقدّس متذكر فرماييد».

2- «در اين محيط محور و مركز هر حكومتى خدا است و طواف و سعى و رمى و قوف و ديگر شعائرالله حج، هر يك به نحوى نمايش انجذاب به الله و طرد و نفى

و برائت از «انداد الله» است».

3- «اينكه در آيات كريمه مربوط به حج بارها از ذكرالله سخن رفته، نشانه آن است كه در اين خانه و به بركت آن بايد هر عامل غيرخدا ازصحنه ذهن و عمل مسلمين زدوده شود، و بساط انواع شرك از زندگى آنان برچيده شود».

4- «در حج در مدينه و مكه در احد و منى و حرا در اين سرزمين كه قدم مبارك رسول اكرمصلى الله عليه و آله و اصحاب گرامش بر آن نهاده شده و شاهد آن رنج‌ها و دربدرى‌ها و مبارزات و خون دل‌ها بوده و در تمام گذشته‌ها به تدبر بپردازيد، خود را با آن پيوند دهيد، در پرتو آن راه و جهت را بيابيد، با تجربه آن نتيجه و سرانجام راه را ببينيد، و به حول و قوه خدا و با توكل به او و اميد به نصرت او و اعتماد به توانايى خود، در آن راه و به سمت آن هدف قدم گذاريد والله معكم ولن يتركم اعمالكم».

5- «حج با مشاهد و مناسك و شعائر خود بايد اين روح وحدت و ملائمت و جماعت و عظمت را در مسلمانان همه اقطار عالم زنده كند. و از شعوب و قبايل مختلفه امت واحده پديد آورد و آن امت واحده را به واى امن عبوديت مطلق خداوند هدايت نمايد، و مقدمات تحقق گفته خداى بزرگ را كه: «ان هذه امتكم امةً واحدة وانا ربكم فاعبدون» را فراهم آورد».

6- «موضوع مهم ديگرى كه حجاج بيت‌الله به عنوان بخشى از هدف حج بايد به آن بپردازند، مسائل مهم و جارى جهان اسلام است، اگر حج كنگره عظيم ساليانه مسلمانان سراسر جهان است بى‌گمان فورى‌ترين دستور اين كنگره، مسائل روز مسلمانان در هر نقطه از جهان است».

7- «حج ابراهيمى و محمدىصلى الله عليه و آله بى‌گمان يكى از بزرگترين مقدمات و اركان اين هدف بزرگ است (تشكيل امت واحده) بدين جهت در

اين عرصه عظيم، در همان حال كه ذكر خدا «فاذكروا الله كذكركم آبائكم او اشدّ ذكرا» و اعلام برائت از مشركان، «واذان من الله ورسوله الى الناس يوم الحج الاكبر ان الله برئ من المشركين و رسوله»، ركن حج محسوب مى‌شود، حساسيت در برابر هر حركتى كه ميان برادران يعنى اجزاء اين امت واحده، جدايى و دشمنى بافريند، نيز در حد اعلا است، تا آنجا كه حتى بگومگوى دو برادر مسلمان نيز كه در زندگى عادى چندان مهم نمى‌نمايد، در حج ممنوع و حرام است: «فدا رفث ولا فسوق ولا جدال فى الحج».

تذكرات بعثه مقام معظم رهبرى

تذكرات بعثه مقام معظم رهبرى

1- هم‌اينك شما عازم سفرى هستيد كه در آن سفر ميزبان اصلى خداوند است و در خانه خود از شما پذيرايى خواهد كرد لذا لازم است با عزمى راسخ به خودسازى پرداخته، بسوى انجام اين هدف مقدس گام برداريد.

2- شما خواهران و برادران گرامى در اين سفر با محيطى تازه و چهره‌هايى جديد و ملل گوناگون مواجه مى‌شويد و از آنجا كه به عنوان يك مسلمانِ انقلابى از جمهورى اسلامى ايران به سرزمين وحى گام مى‌نهيد لذا بايد به دقت مراقب اعمال و رفتار خود باشيد و در همه شئونِ اخلاقِ اسلامى فرموده پيشواى ششم حضرت امامصادق عليه السلام را پيوسته به خاطر داشته باشيد كه فرمودند: «هميشه مايه سرفرازى و زينت ما اهل‌بيت (و شيعه) باشيد و موجب خفّت و شرمسارى ما نگرديد».

3- اعمال و مناسك را به طور دقيق از روحانيون محترم كه در كاروان‌ها هستند فرا گيريد و به هيچ عملى بدون

راهنمايى آنان دست نزنيد چه بسا كه خداوى نخواسته با سهل‌انگارى، عملتان باطل شود و نتوانيد آن را تا آخر جبران كنيد و ممكن است به احرام باقى بمانيد و در برگشت موجبات زحمتِ خود و نزديكان خويش شويد.

4- زائرين محترم توجه نمايند كه هنگام برپايى نماز جماعت حتماً در نمازهاى جماعت شركت كرده، و با هيچ عذرى از مسجد خارج نشويد كه بسيار زننده و زشت مى‌باشد براى اينكه چهره زيباى اخوّت و جماعتِ اسلامى را حفظ كنيد درصفوفِ بهم فشرده نماز جماعت شما هم به نماز ايستاده و از نظاره‌گر بودن جداً پرهيز نماييد، و موقعى كه ديگران مشغول نماز هستند از جلو آنها عبور نكنيد.

5- در حرم و در محضر رسولِ خداصلى الله عليه و آله بكوشيد اوقات گران‌بهاى خود را به سخنانِ بيهوده و يا خداى ناكرده غيبت و تهمت و امثال آن تلف نكنيد، تلاش كنيد هرچه بيشتر با تاريخ اسلام و جانبازى‌هاى مسلمينِصدر اسلام آشنا شده، و در جاى‌جاى مكه و مدينه پيامبرصلى الله عليه و آله و ياران باوفايش را با چشم جان ببينيد.

6- در خواندنِ زيارت،صدا را بلند ننموده بلكه با

متانت و وقار و با حضور قلب و حواس جمع زيارت و دعا بخوانيد و گمان نكنيد كه تنها درصورتى زيارت و دعا مورد قبول است كه باصداى بلند آن را بخوانيد، بهتر اين است دعا را زمزمه نموده و بدانيد كه در حضور پيامبرصلى الله عليه و آله و يا ائمه معصومين عليهم السلام قرار گرفته و با آنان سخن مى‌گوييد.

7- با توجه به حساسيتى كه نسبت به بوسيدن ضريحِ مطهر پيامبرصلى الله عليه و آله و اماكنِ مقدسه در مكه و مدينه وجود دارد، در بوسيدن و هجوم به طرف ضريح مطهر اصرار نورزيد.

8- از پول انداختن در ضريح پيامبرصلى الله عليه و آله و يا قبرستان بقيع و غيره خوددارى فرموده درصورت داشتن نذر با روحانيون محترم گروه مشروت نماييد.

9- از بريدن و كندن ريسمان و پرده كعبه و يا خاك برداشتن از قبرستان بقيع و ساير اماكن جدا خوددارى فرماييد.

10- نمازهاى واجب و يا مستحبى خود را در مسجدالنبىصلى الله عليه و آله بخوانيد و به خاطر حفظ قداستِ تشيع از اقامه نماز در كنار قبرستان بقيع خوددارى فرماييد.

11- از كنار زدن فرش‌هاىِ مسجد و يا گستردن حصير روى فرش مساجد و همچنين مهر گذاشتن پرهيز نموده، درصورتى كه مايليد روى حصير نماز بخوانيد مى‌توانيد از قسمت‌هاى غير مفروش و خلوتِ مسجد استفاده كنيد.

12- از كشيدنِ سيگار و خوردن غذا، و انداختنِ زباله در مساجد و خصوصاً در مسجدالحرام و مسجدالنبىصلى الله عليه و آله به شدت اجتناب نماييد.

13- بستنِ نخ و پارچه و امسال آن به درب‌ها و شبكه‌هاى قبرستان بقيع نه‌تنها مستحب نبوده بلكه در بسيارى موارد موجت اتهام و خدشه‌دار نمودن حيثيت ملت عزيز و شريف ايران خواهد شد. لذا خواشمنديم از اين كار اكيداً اجتناب فرماييد.

14- در مسجدالحرام و مسجدالنبىصلى الله عليه و آله يكديگر را بلندصدا نكنيد.

15- خواهران محترمه در حرمين شريفين و در پايگاه وحى و نزولِ قرآن حجابِ اسلامى را كاملًا مراعات نموده مراقب باشند هم‌اينك كه به زيارتِ فاطمه اطهر عليها السلام آمده‌اند از آن حضرت الگو گرفته، و خداى ناكرده با رفتار خود موجبات نارضايتى پاره تن پيامبرصلى الله عليه و آله را فراهم

نياورند.

16- از جمله آفت‌هاىِ اين سفر كه معنويت شما را تهديد مى‌كند و آبروى ايران و جمهورى اسلامى را به مخاطره مى‌اندازد، مسئله گردش در بازار و خريدنِ اجناسِ غيرضرورى و بدتر از همه چانه‌زدن‌ها و قسم‌دادن‌ها به خاطر يك ريال و يا بيشتر است اينگونه اعمال از شأن يك مسلمانِ انقلابى بدور است.

لذا با توجه به بعد معنوى اين سفرِ عظيمِ الهى حتى‌المقدور كمتر خريد نموده، خصوصاً از خريد اجناسى كه مى‌توانيد آن را در ايران ولو با اندكى تاوت قيمت تهيه كنيد خوددارى فرماييد.

تذكرات سازمان حج و زيارت

اشاره

دانستنى‌هاى سفر زيارت بيت‌الله الحرام و توصيه‌هاى ضرورى به هنگام عزيمت زائران

زائران محترم ضمن تماس‌هايى كه با مدير كاروان خود مى‌گيرند، از ساعت و تاريخ عزيمت خود، از وسايل شخصى و لوازم ضرورى كه بايستى تهيه نمايند، از محل تجمعى كه مدير كاروان به آنان اطلاع داده و از سايل مسائل ضرورى مسافرت آگاه مى‌گردند، و در رأس ساعت مقرر در محمل تعيين شده جمع مى‌شوند تا به مقوع و چند ساعت قبل از پرواز به فرودگاه اعزام و آماده حركت شوند، در اين هنگام لازم است ساعتى كه به آنان ابلاغ مى‌شود دقيقاً رعايت كنند و از جدايى و تفرقه بپرهيزند و هميشه به طور جمعى و با گروه باشند، مراسم خداحافظى را در منزل انجام دهند و در فرودگاه با توجه به ازدحام جمعيت و اينكه در 24 ساعت چندين پرواز انجام مى‌شود بايستى از كاروان خود جدا نشوند و شماره پرواز و تاريخ و ساعت حركت خود را دقيقاً به خاطر بسپارند. مدير كاروان درصورتى كه مدينه قبل و يا مدينه بعد باشند اطلاعات كافى

را جهت آمادگى قبلى به آنان خواهد داد. بنابراين به شما زائران محترم توصيه مى‌شود كه در ايران از ساعت ورود به فرودگاه تهران و يا يكى از ايستگاه‌هاى پرواز تا لحظه خروج از سالن فرودگاه جده، به نكات زير توجه داشته باشيد و براى تسهيل امور خود و ساير همسفران آنها را رعايت فرماييد.

1- مدير و ناظر و روحانى كاروان را دقيقاً بشناسيد و نام آنان را به ذهن خود بسپاريد و شماره كاروان و شماره پرواز را يادداشت نماييد. اگر گذرنامه را در اختيار شما گذاشته‌اند مشخصات آن را دقيقاً تطبيق دهيد و مطمئن شويد كه مهر و امضاى آن كامل و بدون نقص است.

2- روى چمدان و ساك مشخصات كامل خود و نام مدير و شماره كاروان را بنويسيد و حتى‌المقدور چمدان‌هايى تهيه نماييد كه بدون آستر باشد و وسايل مورد نياز و ضرورى خود را در داخل چمدان گذاشته و به مدير كاروان تحويل دهيد تا به موقع به فرودگاه تحويل شود بديهى است خواهران و برادران زائر توجه دارند كه قرار دادن هرگونه اسكناس- ارز (پول خارجى) طلا و جواهر- گليم- قاليچه- جاجيم- مواد غذايى و مصرفى و همچنين

مدارك مورد لزوم نظير شناسنامه- چك‌هاى ارزى- دسته چك- گذرنامه- سفته و غيره در داخل چمدانصحصح نبوده و در فرودگاه علاوه بر ممانعت، مشكلات فراوانى را براى شما به همراه خواهد داشت.

3- بلطى هواپيما و كارت سوار شدن در محل تجمل كاروان و يا در محوطه فرودگاه توسط مدير كاروان به شما داده خواهد شد، در حفظ و نگهدارى آن دقت كافى مبذول فرماييد.

4- درصورتى كه به عللى خود و يا همراهتان از مسافرت منصرف شديد مراتب را فوراً به مسئولين ذيربط سازمان كه در فرودگاه مستقر هستند اعلام نماييد.

5- رعايت نظم و ترتيب از خصوصيات يك مسلمان راستين است بنابراين در كمال آرامش و با متانت و بدور از عجله و شتاب‌زدگى درصف‌هاى منظم بايستيد و دستورات مأمورين جمهورى اسلامى ايران را لازم‌الاجرا بدانيد و درصورتى كه احياناً مأمورى بر اثر كار زياد و خستگى فراوان با كم‌حوصلگى با شما برخورد كرد با رفتار خوب خود او را شاد نماييد.

6- در محوطه فرودگاه از شما بازرسى بدنى به

عمل مى‌آيد و بار شما نيز توسط مأمورين گمرك بازديد مى‌شود بنابراين هرگز در اين فكر نباشيد كه دور از چشم مأمورين مرتكخب خلافى بشويد كه اين عمل دور از شأن يك مسلمان مخصوصاً زائر بيت‌الله الحرام مى‌باشد ضمناً توجه داشته باشيد كه بردن هرگونه ابزار برنده نظير چاقو، قيچى، كارد، تيغ و غيره به داخل هواپيما ممنوع است و رعايت تذكرات و توصيه‌هاى برادران مسئول هواپيمايى الزامى است و درصورتى كه بردن اين قبيل ابزار ضرورت دارد بايستى در داخل چمدان گذاشته شود و به قسمت بار هواپيمايى تحويل گردد.

7- در طول مدت پرواز به توصيه‌هاى مهمانداران هواپيما توجه نموده و از رفت و آمدهاى بى‌مورد در داخل هواپيما پرهيز كنيد. در نظافت و حفظ هواپيما اهتمام نموده و در حراست اين ثروت ملى بكوشيد و نحوه استفاده از دستشويى‌ها و توالت هواپيما را اگر نمى‌دانيد سئوال كنيد و چه بهتر كه قبلًا خود را تطهير نماييد تا نيازى مگر در موارد اضطرارى نداشته باشيد.

8- در هواپيما به تعداد مسافران جاى لازم پيش‌بينى و رزرو گرديده لذا در سوار شدن عجله ننموده، مزاحم

ديگران نشويد و كسانى را كه به كمك شما نيازمندند يارى دهيد.

9- به هنگام فرود هواپيما در باند فرودگاه جده تا زمانى كه از طرف مهمانداران به شما اجازه داده نشده از روىصندلى‌هاى خود بلند نشويد و در راهرو براه نيفتيد اين كار علاوه بر اينكه موجب ازدحام و ناراحتى خودتان مى‌شود در مواردى موجب معطلى چند ساعته مى‌شود كه در نتيجه روى پروازهاى بعدى نيز تأثير گذاشته و موجب اختلال در پروازها مى‌گردد. بنابراين زمانى كه اين اجازه به شما داده شد، هواپيما را با آرامى ترك نموده و به طور منظم و به ترتيب در نزديكى به درب خروج از هواپيما خارج شويد و سپس در سالن ترانزيت فرودگاه جده مستقر شويد تا مأمورين سعودى گذرنامه‌ها را كنترل و اجازه خروج به سالن گمرك فرودگاه را بدهند. لازم به توضيح است كه رعايت نظم و انضباط در اين سالن كمك مؤثرى به تسهيل امور و جلوگيرى از معطلى شما خواهد نمود. آنگاه گذرنامه‌هاى خود را آماده نموده به توصيه مسئولين كاروان خود عمل نماييد.صاحبان گذرنامه يك نفره در يكصف و كسانى كه با همراه مشرف شده‌اند درصف ديگر قرار

گرفته و به نوبت از مقابل گيشه كنترل گذرنامه خارج شويد و چون احتمال دارد كه زائران چند كاروان در سالن ترانزيت باشند سعى نماييد با كاروان خود تشريفات مذكور را انجام دهيد.

10- پس از كنترل و ممهور شدن گذرنامه به مهر ورودى فرودگاه، به سالن گمرك هدايت مى‌شويد و پس از بازرسى بدنى و بازديد بار به طرف محوطه باز فرودگاه مى‌رويد، تعدادى از خدمه كاروان شما كه قبلًا با پيش‌پرواز اعزام شده‌اند و تاريخ ورود شما را مى‌دانند در اين محوطه با در دست داشتن بلندگو و ذكر شماره كاروان و نام مدير كاروان از شما مى‌خواهند كه به طرف آنها برويد تا در محلى كه در محوطه باز فرودگاه برايتان انتخاب كرده‌اند ساعاتى را به استراحت بگذرانيد. و در اينجا لازم است بررسى نماييد كه ساك و چمدان شما از گمرك خارج شده باشد و حتى‌المقدور سعى نماييد بدون اطلاع مسئولين كاروان اين محل را ترك ننماييد و اگر اضطراراً مواردى پيش آيد كه بخواهيد محل مذكور را ترك كنيد موقعيت و نشانى‌ها را به خاطر بسپاريد تا هنگام مراجعت راه خود را گم نكرده و از كاروان جدا نيفتيد، زيرا مسئولين

كاروان درصدد انتقال شما به مدينه منوره (در مورد مدينه قبلى‌ها) و يا مكه مكرمه (در مورد مدينه بعدى‌ها) و گرفتن اتوبوس مى‌باشند و احتمالًا توقف شما در فرودگاه جده چند ساعتى بيشتر به طول نخواهد انجاميد و درصورتى كه على‌رغم دقت‌هايى كه به عمل مى‌آوريد در محوطه فرودگاه راه خود را گم كرده و نتوانيد كاوران خود را بيابيد فرواً واحد امداد سازمان مستقر در فرودگاه و يا به دفتر ستاد حج ايران در فرودگاه جده كه مزين به پرچم ايران مى‌باشد و يا به پليس مراجعه نماييد تا با ارائه كارت شناسايى و توضيحاتى كه مى‌دهيد محل استقرار كاروان را به شما نشان دهند.

11- طبق قراردادى كه سازمان با سنديكاى شركت‌هاى حمل و نقل و مسئولين مربوط در عربستان منعقد مى‌نمايد روزانه حداقل 5 هزار نفر از زائران ايرانى كه به فرودگاه جده وارد مى‌شوند پس از توقف چند ساعته وصرف يك وعده غذا، با اتوبوس به طرف مدينه منوره (در مورد زائران مدينه قبل) و يا بسوى مكه (در مورد زائران مدينه بعد) اعزام مى‌شوند. بنابراين زمانى كه از طرف مسئولين كاروان اعلام مى‌شود كه به محوطه پاركينگ كه

مجاور مخل استقرار شماست براى سوار شدن حاضر شويد فوراً افراد كاروان بطرف پاركينگ حركت نماييد و وقت خود و ديگران را بيهوده تلف نكنيد زيرا دقايقى كه شما تأخير مى‌كنيد كاروان ديرتر عزيمت مى‌نمايد و در اعزام زائران ساير گروه‌ها نيز تأخير حاصل مى‌شود و احتمالًا ممكن است بى‌توجهى شما سبب بازماندن از اتوبوس و كاروان گردد كه مشكلات زيادى را براى شما بدنبال خواهد داشت. به هنگام سوار شدن به اتوبوس نيز از بار خود مطمئن شودى كه در اتوبوس جاى داده شود و اگر كاروان مدينه بعد هستيد چون از طريق جحفه مستقيماً به مكه مكرمه مشرف مى‌شويد و بايستى از اين ميقات محرم گرديد وسايل احرام خود را در يك ساك كوچك دستى كه در داخل اتوبوس همراه شماست قرار دهيد تا هنگام پياده شدن نيازى به بالا رفتن از ماشين و درآوردن چمدان و غيره نداشته باشيد و بتوانيد بلافاصله لباس احرام خود را پوشيده و آماده نيت گرديد و لباس‌هاى معمولى خود را در ساك ياد شده قرار دهيد.

12- پس از آمادگى براى احرام بستن با ساير افراد كاروان به مسائل و احكامى كه از طرف روحانى كاروان

بازگو مى‌شود توجه كافى مبذول داريد و اگر ترديدى براى شما پيش آمده باشد از روحانى سئوال كنيد و در پرسش مسائل و احكام و مناسك اصرار داشته باشيد. لباس احرام راصحيح بپوشيد و از بيرون آوردن كليه لباس‌هاى خود مطمئن شويد و نيت و تلبيه را حتى‌المقدور با حضور و نظارت روحانى انجام دهيد و سپس به محض اعلام مسئولين كاروان در اتوبوس‌هاى خود قرار گرفته و لبيك‌گويان عازم مكه مكرمه شويد تا زمانى كه به شما اعلام شود كه به حد حرم رسيده‌ايد و ديگر لبيك نگوييد.

13- اگر زائر مدينه قبل هستيد چون هنوز فرصت كافى براى تشرف به مكه مكرمه و انجام اعمال عمره تمتع داريد از فرودگاه جده مستقيماً به مدينه منوره اعزام خواهيد شد طول راه بين 5 الى 6 ساعت طى مى‌شود و نيازى نيست كه در اين مسير وسايل احرام خود را با خود حمل نماييد ولى به محض رسيدن به مدينه منوره و توقف در مقابل منزل مسكونى كه قبلًا براى شما آماده شده است وسايل و لوازم خود را تحويل گرفته و با خود به اتاق تعيين شده حمل نموده و مستقر شويد. در اينجا ممكن است تفاوت‌هايى جزئى در اتاق‌ها وجود داشته باشد ولى بايستى

توجه داشته باشيد كه همه منازل و همه اتاق‌ها يكسان نيستند و سازمان حتى‌المقدور سعى نموده منازل مناسبى را كه در مجموع قابل قبول باشد اجاره نمايد. پس از استقرار در محل سكونت خود آرس دقيق منزل را بخاطر بسپاريد و در پشت كارت شناسايى نيز آدرس منزل خود در مكه مكرمه و مدينه منوره را بنويسيد. از مدير يا بازرس و يا روحانى و يا ديگر كسانى كه اطلاع دارند آدرس درمانگاه‌ها و بيمارستان هيئت پزشكى، محل استقرار بعثه و ستاد حج و گروه امداد را سئوال نموده و يادداشت كنيد كه در موارد اضطرارى مراجعه شما به سهولت انجام گيرد.

14- اگر گم شديد و يا زائر گمشده‌اى را ديديد حتماً به واحد امداد مراجعه نماييد و در هنگام وقوع حوادث از قبيل تصادفات رانندگى و غيره فوراً شماره ماشين را يادداشت و گواهينامه راننده را اخذ و ماشين را با گرفتن سويچ متوقف نماييد تا پليس مراجعه و تعيين تكليف نمايد و سعى نماييد در اين قبيل موارد ديگر برادران و خواهران زائر خود را كمك نموده و آن‌ها را تنها نگذاريد.

15- به زائران پير و سالخورده كمك نموده آنان

را در حل مسائلشان يارى نماييد.

16- به هنگام وقوع حادثه و يا ايجاد ناراحتى با اتكال و استعانت از خداى متعال خونسردى خود را حفظ نموده و هميشه به دنبال چاره و رفع مشكل برآييد و توجه داشته باشيد كه مهمان خداييد و كرم و عنايت او هميشه و همه اوقات شامل حال شما بوده و امور شما را تسهيل مى‌نمايد.

17- پس از توقف چند روزه (حداقل 10 روز) در مدينه منوره و زيارت مرقد مطهر حضرت رسول اكرمصلى الله عليه و آله و ائمه بقيع عليهم السلام و ساير اماكن و مشاهد مقدسه و متبركه (شهداى احد و مساجد سبعه) به شما اعلام خواهد گرديد كه آماده عزيمت به مكه مكرمه شويد. بنابراين لازم است وسايل و لوازم خود را جمع‌آورى و در اتوبوس‌هايى كه جلو منزل شما آماده شده‌اند قرار دهيد و چون زائر مدينه قبل هستيد و از مدينه به طرف مكه عزيمت مى‌نماييد و بايستى در ميقات مسجد شجره كه در 12 كيلومترى راه مدينه قرار دارد محرم شويد لذا لازم است وسايل احرام را در ساك كوچكى گذاشته و در اتوبوس با خود همراه داشته باشيد تا در هنگام پياده شدن

نيازى به گرفتن و بازكردن چمدان نداشته باشيد و توجه كنيد كه فرصتى هم در اين مورد نداريد زيرا توقف شما براى محرم شدن خيلى كوتاه است و جمعيت انبوه و ازدحام، مانع هر اقدامى مى‌شود. به هنگام محرم شدن و گفتن نيت و تلبيه حتماً از روحانى كاروان خود كمك بگيريد تا نقصى در اعمال شما پديد نيايد.

18- مسافت بين راه مدينه منوره به مكه مكرمه در 6 الى 7 ساعت طى مى‌شود در اين ساعات شما محرم هستيد حتماً از طرف روحانى درباره واجبات احرام و چيزهايى كه بر محرم حرام است توضيحات كافى داده شده اگر نتوانسته‌ايد در اين مورد بهره كافى ببريد از رواحنى كاروان خود بخواهيد كه مسائل را تشريح نمايد توصيه ما مؤكداً اين است كه در جلسات آموزش و تشريح اعمال و مناسك كه از طرف كاروان چه در ايران و چه در مدينه منوره تشكيل مى‌گردد شركت نماييد.

19- پس از رسيدن به مه مكرمه به طرف منزل مسكونى كه از قبل تعيين گرديده هدايت مى‌شويد اثاثيه و بار خود را جمع‌آورى و در اتاقى كه براى شما در نظر گرفته شده مستقر شويد. لازم به توضيح است كه بعضى از

كاروان‌ها به مجرد رسيدن به مكه مكرمه زائران خود را براى انجام دادن ساير اعمال عمره تمتع به مسجدالحرام مى‌برند و برخى پس از استراحتى كوتاه اعمال را انجام مى‌دهند كه در هر حال سعى نماييد با كاروان اعمال را انجام دهيد و پس از اعمال هم به اتفاق ساير زائران به محل سكونت خود عزيمت نماييد و از كاروان جدا نشويد و چگونگى برگزارى اعمال خود را براى دوستان زائر خود بيان نماييد.

20- همان طورى كه مى‌دانيد و از طرف روحانى كاروان تشريح شده و در كتاب‌هاى مناسك نيز خوانده‌ايد حَجَّةُالاسلام شامل دو قسمت است عمره تمتع و حج تمتع و عمره تمتع مقدم بر حج تمتع است و شامل 5 جزء مى‌باشد (احرام در ميقات- طواف- دو ركعت نماز طواف- سعى بين كوهصفا و مروه و تقصير) و پس از اين اعمال كه معمولًا پس از رسيدن به مكه مكرمه خاتمه مى‌يابد زائران كارى ندارند مگر تا هنگامى كه براى انجام دادن حج تمتع معمولًا در روز هشتم ذى‌الحجه محرم شده و به طرف عرفات حركت مى‌نمايند.

حج تمتع نيز شامل 13 جزء است (احرام- وقوف در عرفات- وقوف در

مشعرالحرام- رمى جمره عقبه و جمرات سه‌گانه و قربانى و حلق يا تقصير و بيتوته در منى- طواف- نماز طواف- سعىصفا و مروه- طواف نساء و نماز طواف نساء) بنابراين زائران گرامى پس از اعمال عمره تمتع از روز هشتم، مُحرم شده و به طرفصحراى عرفات حركت مى‌نمايند و پس از وقوف عرفات بعد از غروب روز نهم به طرف مشعر الحرام (مزدلفه) عزيمت نموده و بعد از وقوف شرعى، با طلوع آفتاب در روز دهم (عيد قربان) راهى منى مى‌شوند و در منى ابتداً جمره عقبه را رمى نموده و پس از قربانى، حلق و كسانى كه بار دوم مشرف مى‌شوند تقصير مى‌نمايند و روز يازدهم و دوازدهم ذى‌الحجة نيز پس از رمى جمرات سه‌گانه و بيتوته در منى به مكه مكرمه مراجعت نموده طواف و نماز طواف و سعى و طواف نساء و نماز طواف نساء را انجام و پس از انجام دادن كليه اعمال به ترتيبى كه براى آنان تشريح شده از احرام خارج گرديده از روز سيزدهم ذى‌الحجة به نوبت آماده مراجعت به ايران مى‌شوند (لازم به يادآورى است كه برخى كاروان‌ها زائران خود را بعد از نيمه شب يازدهم براى طواف و سعى به مكه برده و سپس به منى بر مى‌گردانند).

نكاتى كه در اين قسمت از اعمال ذكر آن ضرورى به نظر مى‌رسد اين است كه امكانات عرفات و مشعر و منى مانند شهرهاى مكه مكرمه و مدينه منوره نيست و معمولًا غذاى ساده و حاضرى در اين ايام توزيع مى‌شود، در اين سال‌ها آفتاب و گرماى طاقت‌فرسا آنهم در بين راهى كه تا جمرات و قربانگاه است عده‌اى را دچار گرمازدگى و بيمارى مى‌نمايد و كوچكترين مسامحه و غفلت عواقف سوئى را به دنبال دارد، لذا زائران محترم حتى‌المقدور بايستى از چادرها خارج نشوند و به هنگامى كه قصد رمى جمرات حركت نمايند زيرا گم شدن در منى و پيدا نكردن راه چادرها در محلى كه همه جاى آن پوشيده از چادر است كار آسانى نيست و گرما و تابش آفتاب نيز مديد بر علت بوده و ممكن است خطراتى را به همراه داشته باشد.

21- توصيه مى‌شود كه برادران و خواهران زائر در طول سفر همواره خود را به رعايت شئونات اجتماعى و اخلاقى مرزم بدانند. در حرمين شريفين و ساير اماكن مقدسه و متبركه و بازار با ساير برادران و خواهران زائر ايرانى و يا زائرين ساير كشورها برخورد اسلامى داشته

باشند.

تذكرات عمومى و اجتماعى

تذكرات عمومى و اجتماعى

1- چون حفظ اثاثيه به عهده مسافرين محترم مى‌باشد خواهشمند است حتماً هنگام خروج از فرودگاه و پياده شدن در مدينه و مكه، وسايل خود را تحويل گرفته و مطمئن شويد چيزى باقى نماند.

2- مواظب پول، چك و اشياء ديگر خود باشيد و در اين زمينه حتماً با مسئولين ايرانى مشورت نماييد.

3- تبديل اسكناسِ ايرانى هرگز براى شما مقرون بهصرف نمى‌باشد لذاصرف‌نظر از فريب‌هايى كه ممكن است در تبديل ارز به آن دچار شويد از اين‌گونه اعمال پرهيز نماييد.

4- برخى از فروشندگان تلاش مى‌كنند با سوءاستفاده از موقعيت خود به زائرين ايرانى تهمت بزنند لذا هنگام خريد و رفت و آمد در مغازه‌ها، دقيقاً مراقب بوده، خود را در معرضِ اتهام ديگران قرار ندهيد.

5- در موقعِ پياده شدن از هواپيما، خروج از

فرودگاه، سوارشدن به اتومبيل، ورود به هتل و ساختمان محل اقامت،صرف غذا و امثال آن نظم و ترتيب را مراعات نموده سعى كنيد ديگران را بر خود مقدم داشته از عجله و ازدحام پرهيز كنيد.

6- از فروشِ اجناسى كه احتمالًا به همراه آورده‌ايد به خاطر حفظِ شئوناتِ جمهورى اسلامى خوددارى فرماييد.

7- اگر به موضوعى كاملًا آشنا نيستيد و زبانِ عربى را هم نمى‌دانيد با ديگران وارد بحث نشويد.

8- در طول مسافرت از كسانى كه قادر نيستند در راه رفتن همپاى ديگران حركت كنند دستگيرى به عمل آورده آنها را يارى نماييد.

9- از آنجا كه در هواپيما و اتومبيل و ساختمان محل استقرار كاروان به تعداد هر مسافر جا رزور شده است هنگام سوار و پياده شدن و يا مراجعه، آرامش خود را كاملًا حفظ نموده، و از مزاحمت ديگران جداً اجتناب نماييد.

امور گمركى

امور گمركى

1- بر اساس دستورالعمل بانك مركزى و گمرك جمهورى اسلامى هر زائر مى‌تواند معادل 310 ريال سعودى با استفاده از معافيت گمركى و 310 ريال سعودى نيز با پرداخت حقوق و عوارض گمركى به نرخ جديد كالا خريدارى و همراه خود وارد نمايد و مازاد بر آن ممنوع گرديده است.

2- هر زائر مى‌تواند فقط به مقدار 25 كيلو بارِ مجانى همراهِ خود داشته باشد مازاد بر آن از قرار هر كيلو 21 ريال سعودى اضافه‌بار دريافت خواهد شد.

3- از خريد اجناس حجيم مانند يخچال، فريزر، تلويزيون و امثال آن خوددارى فرماييد زيرا هم مقرون بهصرفه نبوده و هم از حمل آن خوددارى خواهد شد.

4- هرگز به اين فكر نباشيد كه دور از چشم مأمورين، خلافى را مرتكب شويد چنين عملى شايسته يك زائر خانه خدا نيست.

5- اگر احياناً در فرودگاه، منزل و محل استقرار كاروان، و امثال آن مأمورى و يا كارمندى بر اثر كار زياد و خستگى فراوان كم حوصله بود و با شما برخورد درستى نداشت اين شما هستيد كه مى‌توانيد با رفتار خوب و پرهيز از مقابله به مثل او را به اشتباهش متوجه نموده، و مايه خشنودى و دلگرمى او شويد.

تذكرات بهداشتى

تذكرات بهداشتى

سفر عظيم و الهى حج از جمله سفرهايى است كه شايد در طول زندگى بيش از يكبار نصيب هركس نگردد سفرى كه آرزوى ديرينه هر فرد مسلمانى است كه سال‌ها در آتش اشتياق آن سوخته است سفرى كه حاجيان با پوشيدن احرام بسوى كعبه مى‌شتابند و حركتى دلپذير را آغاز مى‌كنند.

به راستى كه اين سفر و اين حركت، حركت و سفريست اسرارآميز، در اين سفر بايد آموخت آنچه را كه در هيچ زمان و از هيچكس نمى‌توان آموخت، اين سفر را زمانى مى‌توانيم آغاز و به انجام برسانيم كهصحيح و سالم و تندرست بوده و در سايه لطف خدا و سلامتى به اعمالصحيح حج بپردازيم.

در اين سفر بزرگ و پُربار زائرين محترم بايد به نكاتى چند در زمينه بهداشت عمومى توجه نمايند تا خداى ناكرده دچار بيمارى و ناراحتى‌هاى ناشى از آن نگشته و

بتوانند در كمال سلامتى به اعمال حج بپردازند.

هريك از شما عزيزان از نقاط مختلف ايران به سرزمين عربستان مى‌رويد، با آب و هواى آن منطقه ناآشنا هستيد، هواى گرم و سوزان ممكن است باعث ناراحتى شما بشود، پس به خاطر بسپاريد آنچه را كه مى‌گوييم دقيقاً توجه نماييد تا دچار ناراحتى ناشى از عدم اطلاعتان نسبت به مسائل و مشكلات آن منطقه نشويد:

1- به محل ورود به شهرهاى مدينه منوره يا مكه معظمه، بلافاصله دفترچه‌هاى بهداشتى خود را، به مديران يا مسئولان كاروانتان تحويل دهيد تا آدرس كاروان و نزديك‌ترين درمانگاه به كاروان را در آن بنويسند اين كار باعث مى‌شود تا درصورت گم شدن، امدادگران بتوانند سريعاً شما را به محل خودتان برسانند.

2- حال كه مطمئن شديد آدرس محل اقامتتان در دفترچه ثبت گرديد اين موضوع را هم به خطار بسپاريد كه در طول شبانه‌روز شما با وسايل مختلفى در تماس هستيد كه اين تماس‌ها باعث آلوده شدن دست‌هايتان مى‌گردد، مخصوصاً پس از توالت اين آلودگى حتمى و بيشتر است، بنابراين تصديق خواهيد كرد كه با دست‌هاى آلوده نمى‌توان

غذا خورد لذا حتماً پس از خارج از توالت و قبل از غذا خوردن، دست‌ها را با آب وصابون بشوييد و سپس با حوله مخصوص به خود خشك نماييد. لازم به تذكر است كه در كنار دستشويى‌هاصابون به اندازه كافى وجود دارد.

3- در كاروان شما بهصورت گروهى و دسته‌جمعى زندگى مى‌كنيد و توجه داشتن به بهداشت محيط اين نوع زندگى از اهميت خاصى برخوردار است لذا شما بايد از تميز نگاه‌داشتن محيط زندگى، از جمع شدن مگس كه عامل انتقال ميكرب و بيمارى‌هاست، جلوگيرى نماييد، در اين رابطه مديران و كاركنان كاروان‌ها براى هريك از اطاق‌ها و راه‌روها زباله‌دان درب‌دار، در نظر گرفته‌اند كه مى‌بايست، آشغال و زباله را داخل آنها ريخته تا محيط زندگيتان تميز و سالم و پاكيزه باشد.

4- هريك از شما بايد از وسايل شخصى خود مانند حوله- شانه- ليف- مسواك برس و دمپايى استفاده نموده و از وسايل ديگران بهيچ‌وجه استفاده نكنيد.

5- اين موضوع را به خاطر بسپاريد كه دستشويى‌ها محل شستن دست وصورت بوده و با انداختن آب دهان خلط سينه، آب بينى آلوده شده لذا از آنها براى شستشوى

ظروف يا لباس نبايد استفاده كرد.

6- در هر شرايطى چنانچه دچار بيمارى يا نارحتى شديد بهيچ‌وجه خودتان نسبت به مصرف دارو اقدام نكنيد براى اين‌كار به درمانگاه‌ها يا بيمارستان هيئت پزشكى حج جمهورى اسلامى ايران كه در تمام مدت شبانه‌روز آماده پذيرش شما هستند مراجعه و با نظر پزشكانِ مراكز فوق تحت معالجه و مداوا قرار گيريد.

7- مسئولين كاروان شما طى يك برنامه منظم غذايى، غذاى مورد نياز كاروان را با نظر مأمورين بهداشت تهيه و توزيع مى‌كنند براى آنكه از غذاى سالم و تازه استفاده كنيد سعى كنيد براساس ساعات مشخص شده در محل غذاخورى حاضر باشيد و غذا را بهصورت سالم مصرف نماييد.

8- غالباً ديده شده خواهران و برادران كه ظهرها از زيارت يا خريد بر مى‌گردند به علت خستگى يا گرما به غذا ميل نداشته و سهميه غذاى خود را به خوابگاه مى‌برند تا در فرصتى مناسب آن را مصرف نمايند بى‌توجه به اينكه نگهدارى مواد غذايى در محلى گرم، و خارج از يخچال، باعث فاسد شدن غذا شده، و مصرف آن مسموميت غذايى

را به همراه خواهد داشت، بنابراين بايد توجه داشته باشيد كه، نبايد بهيچ‌وجه غذا را با خود به خوابگاه ببريد و غذا را در محل‌هاى غذاخورى ميل نماييد.

9- براى هر وعده غذا به اندازه نياز شما و به قدر كافى مواد غذايى و ميوه درنظر گرفته مى‌شود سعى كنيد از زياده‌روى در مصرف غذا خوددارى نماييد، زيرا پرخورى آن‌هم در هواى گرم و طاقت‌فرسا زيان‌آور است.

10- بعد از غذا خوردن مخصوصاً قبل از خواب لازم است كه دهان خود را شسته و دندان‌ها را مسواك نماييد. زيرا در غير اين‌صورت ذرات غذا در لابلاى دندان‌ها مانده و باعث بوى بد دهان و فساد دندان‌ها مى‌شود.

11- همه روزه از شستشوى بدن به خصوص پاها، غفلت نفرماييد و همه جا اين كلام معصوم عليه السلام را به خاطر داشته باشيد كه «النظافة من الايمان».

12- به هنگام خروج از كاروان اولين موردى كه ممكن است باعث ناراحتى شما شود عدم آشنايى به وضع ترافيك و رانندگى در عربستان است زيرا اكثر خيابان‌ها بهصورت اتوبان هستند و سرعت اتومبيل‌ها بالاست اگر در مسيرهاى رفت و آمد به اين نكته توجه نكنيد ممكن است دچار حادثه شده و سلامت خود را از دست بدهيد. بنابراين به خاطر جلوگيرى از هر نوع حادثه رانندگى تقاضا مى‌شود از پياده‌روها و محل‌هاى مجاز خطكشى شده با توجه به چراغ‌هاى راهنمايى و دستور پليس حركت نماييد.

13- پس از مسأله ترافيك و حوادث ناشى از آن گرما مسأله دوم است كه اگر بدان توجه نشود شما را ناراحت خواهد كرد زيرا از ساعت 11صبح تا 5 بعد از ظهر شدت گرما به حدى است كه اگر كسى در خيابان‌ها امكان دارد دچار گرمازدگى شود پس به خاطر پيش‌گيرى از اين حالت سعى كنيد در ساعات بعد از ظهر يا شب كه از شدت گرما كاسته مى‌شود براى زيارت و كارهاى ديگر از كاروان خارج شويد.

14- ضمناً فراموش نكنيد به هر منظورى كه

از كاروان خارج مى‌شويد يك قمقمه با يك شيشه آب و بادبزن همراه خود برداريد تا به هنگام مواجه شدن با گرما و تشنگى از آب قمقمه بنوشيد و سر وصورت خود را با آن خنك نماييد.

15- از ليوان‌هاى آبخورى‌هاى عمومى بهيچ‌وجه استفاده نكنيد. زيرا اين ليوان‌ها در طول شبانه‌روز مورد استفاده بى‌شمارى از افراد مختلف قرار گرفته و آلوده مى‌شوند حتى‌الامكان سعى كنيد يك ليوان مخصوص به همراه خود داشته باشيد و درصورت نياز از ليوان خود براى نوشيدن آب استفاده نماييد.

نكات ذكر شده مربوط به زمان اقامت شما در شهرهاى مدينه منوره و مكه مكرمه بود ولى زمانى كه به عرفات و منى مى‌رويد وضعيت فرق كرده و نكاتى كه بايد بدان توجه داشته باشيد بدين شرح است:

16- در عرفات و منى شما لباس احرام بر تن داشته و در چادرهايى كه براى اقامت زائرين برپا شده مستقر خواهيد شد، و از كولر، پنكه، يخچال و ديگر وسايل خنك كننده خبرى نيست. در اين وضعيت چنانچه كوچكترين بى‌توجهى به عمل آيد گرمازدگى و ناراحتى

شما حتمى است به همين خاطر توصيه مى‌شود.

الف: قمقمه آب و بادبزن را يك لحظه از خود دور نكنيد.

ب: بى‌هدف در مسيرهاى رفت و آمد و بين چادرها حركت ننماييد.

ج: رمى جمرات را به همراه راهنمايان كاروان خود انجام داده و به تنهايى براى اين كار اقدام نكنيد.

د: پس از رمى جمرات (سنگ زدن به شيطان) در كوتاه‌ترين زمان ممكن قربانى خود را انجام داده و سريعاً به چادرها برگرديد.

ه: در ساعات گرم روز حتماً در زير چادرها بوده و به اسرتاحت بپردازيد.

17- غذايى كه براى عرفات و منى در نظر گرفته مى‌شود غذايى است بدون گوشت و حاضرى. استفاده از اين نوع غذاها به خاطر جلوگيرى از مسموميت‌هاى غذايى و ناراحتى‌هاى ناشى از آن است در اجراى اين برنامه بهداشتى با مسئولين كاروانتان همكارى نماييد تا پس از انجام مناسك حج تندرست و سالم به وطن به آغوش خانواده خود بازگرديد. ان‌شاء الله.

خاتمه:

به هنگام ورود به عربستان، ساعتِ خود را نيم ساعت به عقب برگردانيد تا بتوانيد برنامه‌هاى خود را دقيقاً تنظيم كنيد. ضمناً فاصله شما از جده تا مدينه حدود 410 و از جده تا مكه حدود 80 كيلومتر است.

در پايان اى زائرانِ خانه خدا حال كه در اين سفر الى‌الله موفق مى‌شويد به مكان‌هاى مقدسى وارد شويد و نداىِ پروردگار عالم را لبيك بگوييد اين فرصت گران‌قيمت را قدر بدانيد و در همه‌جا بخصوص در مكه معظمه زادگاه و قرارگاهِ رسول اكرمصلى الله عليه و آله و كانون وحى و الهام و بخصوص بعد از هر نماز براى سربلندىِ اسلام و پيروزى نهايى انقلاب اسلامى و تداومِ آن تا انقلاب جهانىِ حضرتِ مهدى (عج) و پيروزى رزمندگان عزيز اسلام و جبهه‌هاى حق عليه باطل و شفاى معلولين و مجروحين انقلاب و جنگ تحميلى و نابودى دشمنان اسلام و بشريت، آمريكاى جنايتكار وصهيونيزم جهانى دعا كنيد و با خلوص، اين دعاى از دل برآمده ملتِ شهيد پرور ايران را

تكرار كنيد كه خدايا خدايا تا انقلاب مهدى (عج) از نهضتِ خمينى محافظت بفرما، خامنه‌اى رهبر به لطف خود نگه‌دار.

از خداوندِ تبارك و تعالى توفيق همگان را مسئلت داشته آرزومنديم با سلامتى و موفقيت كامل پس از انجام اعمال و زيارات با دعاهايى مقبول به ميهن اسلامى باز گرديد.

وَالسلامُ عَلَيْكُمْ جَميعاً وَرَحْمَةُ اللّه‌