چهل حدیث عاشورا و سیدالشهداء علیه السلام

مشخصات کتاب

عنوان و نام پدیدآور : چهل حدیث عاشورا و سیدالشهداء علیه السلام/به‌اهتمام اسماعیل محمدی‌کرمانشاهی.

مشخصات نشر : قم: زائر، آستانه مقدسه، 1389.

مشخصات ظاهری : 68ص.

فروست : انتشارات زائر؛ 163.

وضعیت فهرست نویسی : در انتظار فهرستنویسی (اطلاعات ثبت)

یادداشت : چاپ دوم: 1389.

شماره کتابشناسی ملی : 4454749

اشاره

فهرست

مقدمه ... 7

چهل حدی

کتابنامه ... 67

مقدمه

کَلامُکُمْ نُورٌ

سخن شما اهل بیت، نور است.

زیارت جامعه کبیره

بر آستان احادیث اهل بیت ، عقل خضوع می‌کند دل خشوع می‌یابد و روح سیراب می‌شود . احادیث نورانی ائمه اطهار ، منشوری است که حکمت‌های قدسی و معارف ناب الهی را بر دل‌ها و عقل‌ها می‌تاباند . گلشنی روح پرور و گنجینه‌ای گرانبها و سرمایه‌ای پایان‌ناپذیر است .

امام باقر علیه‌السلام فرمود :

شَرِّقا أوْ غَرِّبا ، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا اهلِ البیت؛⁽¹⁾

به شرق و غرب جهان بروید ، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت ، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است .

همواره مدیون راویان ، محدّثان و عالمان گذشته شیعه‌ایم که با دقّت و درایت و مسئولیت‌شناسی ، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسل‌های بعدی سپرده‌اند .

احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام آنگونه که خودشان فرموده‌اند ، «نور» است .

مجموعه‌های حدیثی ، دانشکده‌های صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر

حضوری می‌دهد و خرسندیم که ما میراث‌دار این علوم و معارفیم . برای پیمودن راه صحیح زندگی و رهایی از حیرت‌ها و ضلالت‌ها و کج راهه‌ها ، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایت‌گر اندیشه‌ها و صفابخش دل‌ها و جان‌ها است .

روایات پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و اهل بیت او ، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است ، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است ، هم در موضوعات اخلاقی ، تربیتی ، تهذیب نفس ، پند و موعظه ، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند ، دل در گرو محبت و اطاعت آنان می‌نهند، همانگونه که حضرت رضا علیه‌السلام فرمود : اِنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا

لاَتّبعونا؛⁽¹⁾

اگر مردم خوبی‌ها و زیبایی‌های سخن ما را بدانند ، از ما پیروی می‌کنند .

بر این اساس ، آموختن ، نوشتن ، بیان ، نشر ، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت ، کاری است ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام .

کتب حدیثی شیعه ، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است . برای بهره‌گیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر ، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجان‌هایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد .

«چهل حدیث نویسی» ، یکی از گام‌های ارزشمند در نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که

عالمان از دیرباز به آن مبادرت می‌ورزیدند و جامعه را از معنویّت آثار اهل بیت بهره‌مند می‌ساختند . اینکه امامان فرموده‌اند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند ، در روز قیامت فقیه و دین شناس برانگیخته می‌شود ، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است ، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان آگاه می‌کند . چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد ، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل . به هر حال ، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است .

امروز ، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت ، بیش از هر زمان احساس می‌شود . عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان می‌دهند ، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان ،

سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقه‌مند ، روشن‌تر نشان می‌دهد و به همین دلیل ، مراکز و مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث» می‌پردازند .

آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت ، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیث‌های موضوعی کرده است . موضوعات ، ابتدا در کمیته‌ای تعیین ، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند . سعی شده است اغلب موضوعات ، اخلاقی ، تربیتی ، کاربردی و معارفی باشد . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .

عاشورا، ماندگارترین روز در تاریخ شیعه است که خون‌های پاک، بقای اسلام را رقم زد.

کربلا نیز، مقدّس‌ترین قبله عشق و وفا و کانون شور و حماسه و عرفان و ایثار است که دل‌ها را همچون مغناطیسی قرن‌هاست به‌سوی خود جذب کرده است.

امام حسین علیه‌السلام ، سبط شهید پیامبر و حیات‌بخش مکتب محمدی، با نثار جان و خون خویش، کربلا را به همه جهان پیوند زد و عاشورا را ابدی ساخت. در فرهنگ دینی ما، بالاترین تشویق‌ها نسبت به زیارت کربلا و احیای یاد حسین بن علی علیه‌السلام و مظلومیّت اهل‌بیت در آن واقعه سرخ به عمل آمده است و بر گردِ عاشورای حسینی، یک فرهنگ پدید آمده است، فرهنگ عاشورا.

مجموعه‌ای که پیش رو دارید، برگزیده‌ای از انبوه

روایات معصومین علیهم‌السلام است که درباره سالار شهیدان و حادثه عاشورا، سرزمین کربلا و زیارت آن تربت مقدّس و اعمال و سنن مرتبط با این روز و این زمین و این مزار، در منابع دینی آمده است.

از برادر ارجمند، حجة‌الاسلام آقای اسماعیل محمدی کرمانشاهی که زحمت این پژوهش و تدوین را برعهده داشته‌اند و از همه عزیزانی که در مراحل مختلف تدوین و نشر این اثر، همکاری و عنایت داشته‌اند، صمیمانه تقدیر می‌شود.

امید است آشنایی با مکتب عاشورا و مقام و فضیلت حضرت ابا عبداللّه علیه‌السلام ، ما را در پیروی از تعالیم اسوه‌های جهاد و شهادت و در احیای نام و یاد فرهنگ عاشورا توفیق دهد.

انتشارات زائر / آستانه مقدّسه

1388ش

1.عاشورا در حدیث قدسی

فی حَدیثِ مُناجاةِ مُوسی علیه‌السلام وَقَدْ قالَ؛ یارَبِّ لِمَ فَضَّلْتَ أُمَّةَ مُحَمَّدٍ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم علی سائِرِ الأُمَمِ؟

فَقالَ اللّه‌ُ تَعالی: فَضَّلْتُهُمْ لِعَشْرِ خِصالٍ. قالَ مُوسی وَما تِلْکَ الخِصالُ الَّتِی یَعْمَلُونَها حَتَّی آمُرَ بَنی إِسْرائِیلَ یَعْمَلُونَهَا؟ قالَ اللّه‌ُ تَعالی: الصَّلاةُ والزَّکاةُ والصَّومُ والحَجُّ وَالْجِهادُ والْجُمُعَةُ وَالْجَماعَةُ وَالْقُرْآنُ وَالْعِلْمُ وَعاشُورَاءُ؛⁽¹⁾

در حدیث مناجات موسی علیه‌السلام با خداوند آمده است

که فرمود: خدایا چه چیز موجب شد تا اُمَّت محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم را بر سایر امّت‌ها برتری دهی؟

خداوند بزرگ مرتبه فرمود: آنان را به خاطر ده ویژگی برتری دادم موسی علیه‌السلام فرمود: آن خصلت‌ها چیست که انجام می‌دهند تا بنی‌اسرائیل را به انجام دادن آن‌ها دستور دهم؟

خداوند بزرگ مرتبه فرمود: نماز، زکات، روزه، حج، جهاد، جمعه و جماعت و قرآن و علم و عاشوراء.

2.حدیث قدسی و گریه در عاشورا

خداوند تبارک و تعالی:

وَعِزَّتی وَجَلالی ما مِنْ رَجُلٍ أَوْ إِمْرَأَةٍ سالَ دَمْعُ عَیْنَیْهِ فی یَوْمِ عاشُوراءَ وَغَیْرِهِ قَطْرَةً واحِدَةً إِلاّ وکُتِبَ لَهُ أَجْرُ مِائَةِ شَهیدٍ؛⁽¹⁾

سوگند به عزّت و جلالم هیچ مرد یا زنی نیست که قطره اشکی از چشمانش در روز عاشورا و غیر آن [برای حسین علیه‌السلام ] جاری شود مگر آن که اجر صد شهید برایش نوشته می‌شود.

3.رهایی از گناهان

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله خطاب به امام حسین علیه‌السلام :

وَمَنْ زارَکَ حَیّا وَمَیِّتا کانَ حَقیقا عَلَیَّ أَنْ أَزُورَهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَأُخَلِّصَهُ مِنْ ذُنُوبِهِ وَأُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ؛⁽¹⁾

و کسی که تو را در زندگی یا پس از مرگ زیارت نماید سزاوار است بر مَنْ که در روز قیامت به دیدار او بروم و او را از گناهانش رها کنم و او را وارد بهشت گردانم.

4.نماز شب عاشورا

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

مَنْ صَلَّی لَیْلَةَ عاشُوراءَ أَرْبَعَ رَکَعاتٍ مِنْ آخِرِ اللَّیْلِ، یَقْرَأُ فی کُلِّ رَکْعَةٍ بِفاتِحَةِ الْکِتابِ وَآیَةِ الْکُرْسیِّ عَشْرَ مَرّاتٍ وَ «قُلْ هُوَ اللّه‌ُ أَحَدٌ» عَشْرَ مَرّاتٍ وَالْمُعَوَّذَتَیْنِ عَشْرا عَشْرا، فَإِذا سَلَّمَ قَرَأَ «قُلْ هُوَ اللّه‌ُ أَحَدٌ» مِائَةَ مَرَّةٍ، بَنَی اللّه‌ُ لَهُ فِی الْجَنَّةِ مِائَةَ أَلْفَ أَلْفَ قَصْرٍ مِنْ نُورٍ؛⁽¹⁾

هرکس در سحر شب عاشورا چهار رکعت نماز بخواند و در هر رکعت، «فاتحة الکتاب» و ده بار «آیة

الکرسی» و ده بار «قل هو اللّه احد» و سوره‌های «فلق» و «ناس» را هر کدام ده بار بخواند پس از آن که سلام بدهد، صد بار «قل هو اللّه احد» را بخواند، خداوند صد میلیون قصر از نور در بهشت برایش می‌سازد.

5.نماز چهار رکعتی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

تُصَلِّی لَیْلَةَ عاشُوراءَ أَرْبَعَ رَکَعاتٍ، فی کُلِّ رَکْعَةٍ «الْحَمْدَ» مَرَّةً وَ «قُلْ هُوَ اللّه‌ُ أَحَدٌ»خَمْسینَ مَرَّةً، فَإِذا سَلَّمْتَ مِنَ الرّابِعَةِ فَأَکْثِرْ ذِکْرَ اللّه‌ِ تَعالی وَالصَّلاةَ عَلی رَسُولِهِ وَاللَّعْنَ لاِءَعْدائِهِمْ مَا اسْتَطَعْتَ؛⁽¹⁾

در شب عاشورا چهار رکعت نماز بگذار، در هر رکعتی یک بار حمد و پنجاه مرتبه «قل هو اللّه احد» (بخوان)؛ هنگامی که از چهار رکعت فارغ شدی، شروع کن به ذکر خدا و بسیار ذکر بگو و بر رسولش درود بفرست و هر قدر توانستی، دشمنانشان را لعنت نما.

6.نماز صد رکعتی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

مَنْ صَلَّی لَیْلَةَ عاشُوراءَ مِائَةَ رَکْعَةٍ، یَقْرَأُ فی کُلِّ رَکْعَةٍ بِالْحَمْدِ مَرَّةً وَ «قُلْ هُوَ اللّه‌ُ أَحَدٌ»ثَلاثَ مَرّاتٍ وَیُسَلِّمُ بَیْنَ کُلِّ رَکْعَتَیْنِ، فَإِذا فَرَغَ مِنْ جَمیعِ صَلاتِهِ قالَ: سُبْحانَ اللّه‌ِ وَالْحَمْدُ للّه‌ِِ وَلا إِلهَ إِلاّ اللّه‌ُ وَاللّه‌ُ أَکْبَرُ، وَلا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلاّ بِاللّه‌ِ الْعَلِیِّ الْعَظیمِ، سَبْعین مَرَّةً. مَنْ صَلَّی هذِهِ الصَّلاةَ مِنَ الرِّجالِ أَوِ النِّساءِ مَلاَءَ اللّه‌ُ قَبْرَهُ إِذا ماتَ مِسْکَا وَعَنْبَرا؛⁽¹⁾

کسی که شب عاشورا صد رکعت نماز بگذارد و در هر رکعتی یک بار سوره حمد و سه مرتبه سوره «قل هو اللّه احد» را بخواند و بعد از هر دو رکعت سلام دهد و هنگامی که از تمام نماز فارغ شد، هفتاد مرتبه «سبحان اللّه والحمد للّه ولا اله الاّ اللّه واللّه اکبر، ولا حول ولا قوّة الاّ باللّه العلیّ العظیم» بگوید؛ هر که از زنان و مردان این نماز را بخواند، وقتی که بمیرد، خداوند قبرش را از مشک و عنبر لبریز می‌کند.

7.نیایش در شب عاشورا

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تُحافِظَ عَلَی لَیْلَةِ الْفِطْرِ وَلَیْلَةِ النَّحْرِ وَأَوَّلِ لَیْلَةٍ مِنَ الْمُحَرَّمِ وَلَیْلَةِ عاشُوراءَ وَأَوَّلِ لَیْلَةٍ مِنْ رَجَبٍ وَلَیْلَةِ النِّصْفِ مِنْ شَعْبانَ فَافْعَلْ وَأَکْثِرْ فیهِنَّ مِنَ الدُّعاءِ وَالصَّلاةِ وَتِلاوَةِ الْقُرْآنِ؛⁽¹⁾

اگر می‌توانی محافظت کنی (و بیدار بمانی) در شب عید فطر و شب عید قربان و شب اوّل از ماه محرم و شب عاشورا و شب اوّل از ماه رجب و شب نیمه شعبان

این کار را انجام بده و در آن شب‌ها دعا، نماز و تلاوت قرآن را بیشتر کن.

8.زیارت سید الشهداء علیه‌السلام

امام حسین علیه‌السلام :

مَنْ زارَنی بَعْدَ مَوْتی زُرْتُهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَلَوْ لَمْ یَکُنْ إِلاّ فی النّارِ لاَءَخْرَجْتُهُ؛⁽¹⁾

هر که پس از شهادتم مرا زیارت کند روز قیامت ملاقاتش می‌کنم و اگر جای او جز در آتش نباشد حتما او را از آتش خارج می‌کنم.

9.شهید اشک

امام حسین علیه‌السلام :

أَنا قَتیلُ الْعَبْرَةِ لا یَذْکُرُنی مُؤْمِنٌ إِلاّ إِسْتَعْبَرَ؛⁽¹⁾

من کشته اشک‌هایم، هیچ مؤمنی مرا یاد نمی‌کند مگر آن که از سوز دل اشک می‌ریزد.

10.شهید شادی‌بخش

امام حسین علیه‌السلام :

أَنا قَتیلُ الْعَبْرَةِ، قُتِلْتُ مَکْرُوبا وَحَقیقٌ عَلَیَّ أَنْ لا یَأْتِیَنی مَکْرُوبٌ قَطُّ إِلاّ رَدَّهُ اللّه‌ُ وَأَقْلَبَهُ إِلی أَهْلِهِ مَسْرُورا؛⁽¹⁾

من کشته اشک‌هایم، با سختی و اندوه کشته می‌شوم و بر خدا شایسته است که هیچ اندوهگینی نزد من نیاید مگر آن که اندوهش را بزداید و او را خوشحال به خانواده‌اش برگرداند.

11.پاداش گریه بر امام

امام سجاد علیه‌السلام :

أَیُّما مُؤْمِنٍ دَمَعَتْ عَیْناهُ لِقَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه‌السلام حَتّی تَسیلَ عَلی خَدِّهِ بَوَّأَهُ اللّه‌ُ تَعالی بِها فِی الْجَنَّةِ غُرَفا یَسْکُنُها أَحْقابا؛⁽¹⁾

هر مؤمنی که چشمانش برای شهادت حسین علیه‌السلام گریان شود تا جایی که اشک بر گونه‌اش جاری شود، خدای تعالی او را در غرفه‌هایی جای می‌دهد تا سال‌های بسیاری در آن سکونت کند.

12.زیارت در عاشورا

امام باقر علیه‌السلام :

مَنْ زارَ الْحُسَیْنَ علیه‌السلام فی یَوْمِ عاشُوراءَ مِنَ الْمُحَرَّمِ حَتّی یَظِلَّ عِنْدَهُ باکِیا لَقِیَ اللّه‌َ عَزَّ وَجَلَّ یَوْمَ یَلْقاهُ بِثَوابِ أَلْفَیْ حِجَّةٍ وَأَلْفَیْ عُمْرَةٍ وَأَلْفَی غَزْوَةٍ وَثَوابِ کُلِّ حِجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَغَزْوَةٍ کَثَوابِ مَنْ حَجَّ وَاعْتَمَرَ وَغَزا مَعَ رَسُولِ اللّه‌ِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ؛⁽¹⁾

هرکه حسین علیه‌السلام را در روز عاشورای از محرم زیارت کند تا آن که نزد او گریان باشد خداوند عزیز و جلیل را در روز قیامت ملاقات می‌کند با ثواب دو هزار حج و دو هزار عمره و دو هزار غزوه و ثواب هر حج و عمره و غزوه‌ای همانند ثواب کسی است که حج و عمره و جهاد را با رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم و در رکاب او انجام داده است.

13.روزه در عاشورا

امام باقر یا امام صادق علیهماالسلام :

لا تَصُمْ فی یَوْمِ عاشُوراءَ وَلا عَرَفَةَ بِمَکَّةَ وَلا فی الْمَدینَةِ وَلا فی وَطَنِکَ وَلا فی مِصْرٍ مِنَ الأَمْصارِ؛⁽¹⁾

در روز عاشورا روزه نگیرید و نه در روز عرفه در مکّه و نه در مدینه و نه در وطنت و نه در هیچ شهری از شهرها.

14.ذخیره‌سازی در عاشورا

امام صادق علیه‌السلام :

مَنِ ادَّخَرَ إِلی مَنْزِلِهِ ذَخیرَةً أَعْقَبَهُ اللّه‌ُ تَعَالی نِفاقا فی قَلْبِهِ إِلی یَوْمِ یَلْقاهُ وَانْتَزَعَ الْبَرَکَةَ عَنْهُ وَ عَنْ أَهْلِ بَیْتِهِ وَوُلْدِهِ وَشارَکَهُ الشَّیْطانُ فی جَمیعِ ذلِکَ؛⁽¹⁾

کسی که در این روز [عاشورا] برای منزلش ذخیره‌ای گردآورد خداوند او را به قراردادن نفاق در قلبش عقاب می‌کند تا روزی که ملاقاتش کند و برکت را از او و خانواده‌اش و فرزندانش می‌کَنَد و شیطان را در تمام این کارها شریک او قرار می‌دهد.

15.روز اندوه آسمان و زمین

امام صادق علیه‌السلام :

وَأَمّا یَوْمُ عاشُوراءَ فَیَوْمٌ أُصیبَ فیهِ الْحُسَیْنُ علیه‌السلام صَریعا بَیْنَ أَصْحابِهِ وَأَصْحابُهُ صَرْعَی حَوْلَهُ عُراةً، أَفَصَوْمٌ یَکُونُ فی ذلِکَ الْیَوْمِ؟ کَلاّ وَرَبِّ الْبَیْتِ الْحَرامِ ما هُوَ یَوْمُ صَوْمٍ وَما هوَ إِلاّ یَوْمُ حُزْنٍ وَمُصیبَةٍ دَخَلَتْ عَلی أَهْلِ السَّماءِ وَأَهْلِ الاْءَرْضِ وَجَمیعِ الْمُؤْمِنینَ وَیَوْمُ فَرَحٍ وَسُرُورٍ لاِبْنِ مَرْجانَةَ وَآلِ زِیادٍ وَأَهْلِ الشَّامِ؛⁽¹⁾

و امّا روز عاشورا روزی است که در آن روز به حسین علیه‌السلام مصیبت رسید در حالی پیکر او بین اصحابش افتاده بود و پیکر اصحاب او نیز در اطراف او افتاده بودند پس آیا چنین روزی می‌توان روزه گرفت؟ هرگز! به خدای کعبه سوگند عاشورا روزِ روزه نیست و روزی نیست مگر برای ناراحتی و عزایی که بر اهل آسمان و اهل زمین و تمام مؤمنان وارد شده است و روز شادی و خوشحالی برای ابن مرجانه و آل زیاد و اهل شام است.

16.کار در روز عاشورا

امام صادق علیه‌السلام :

وَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ لا تَنْشُرَ یَوْمَکَ [یَوْمُ عاشُوراء[ فی حاجَةٍ فَافْعَلْ، فَإِنَّهُ یَوْمُ نَحْسٍ لا تُقْضی فیهِ حاجَةُ مُؤْمِنٍ وَإِنْ قُضِیَتْ لَمْ یُبارَکُ لَهُ فیها وَلا یَری فیها رُشْدا؛⁽¹⁾

و اگر توانستی در آن روز [عاشورا [به دنبال حاجتی نروی آن کار را بکن، زیرا روز نحسی است که حاجت مؤمنی در آن روز برآورده نمی‌شود و اگر هم برآورده شود برای او مبارک نخواهد بود و رشدی در آن نخواهد دید.

17.عاشورا و هزار سوره اخلاص

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ قَرَأَ یَوْمَ عاشُوراءَ أَلْفَ مَرَّةٍ سُورَةَ الإِخْلاصِ نَظَرَ الرَّحْمنُ إِلَیْهِ وَمَنْ نَظَرَ الرَّحْمنُ إِلَیْهِ لَمْ یُعَذِّبْهُ أَبَدا؛⁽¹⁾

هرکه روز عاشورا هزار مرتبه سوره اخلاص را قرائت کند، خدای رحمان به او نظر می‌کند و کسی که خدای رحمان به او نظر کند هرگز عذابش نخواهد کرد.

18.روز غم بزرگ

امام صادق علیه‌السلام :

إِنَّ یَوْمَ الْحُسَیْنِ علیه‌السلام أَعْظَمُ مُصیبَةً مِنْ جَمیعِ سائِرِ الأَیّامِ؛⁽¹⁾

همانا مصیبت روز حسین علیه‌السلام [عاشورا [از تمام روزهای دیگر بزرگتر است.

19.زیارت در شب عاشورا

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ باتَ عِنْدَ قَبْر الْحُسَیْنِ علیه‌السلام لَیْلَةَ عاشُوراءَ لَقِیَ اللّه‌َ یَوْمَ الْقِیامَةِ مُلَطَّخا بِدَمِهِ کَأَنَّما قُتِلَ مَعَهُ فی عَرْصَةِ کَرْبَلاءَ؛⁽¹⁾

هرکه شب عاشورا را نزد قبر امام حسین علیه‌السلام به صبح برساند خداوند را روز قیامت ملاقات می‌کند در حالی که به خون خود آغشته است گویا در سرزمین کربلا به همراه امام حسین علیه‌السلام کشته شده است.

20.پاداش زائران عاشورا

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ زارَهُ یَوْمَ عاشُوراءَ حَتّی یَظَلَّ عِنْدَهُ باکِیا حَزینا کانَ کَمَنِ اسْتُشْهِدَ بَیْنَ یَدَیْهِ حَتّی یُشارِکَهُمْ فی مَنازِلِهِمْ فی الْجَنَّةِ؛⁽¹⁾

هر که امام حسین علیه‌السلام را روز عاشورا زیارت کند تا نزد او گریان و غمگین باشد همانند کسی است که در رکاب او به شهادت رسیده است تا آنجا که در بهشت هم منزل شهدای کربلا خواهد بود.

21.شاعران عاشورایی

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ أَنْشَدَ فی الْحُسَیْنِ علیه‌السلام شِعْرا فَبَکی وَأَبْکی عَشَرَةً کُتِبَتْ لَهُمُ الْجَنَّةُ، وَمَنْ أَنْشَدَ فِی الْحُسَیْنِ علیه‌السلام شِعْرا فَبَکی وَأَبْکی خَمْسَةً کُتِبَتْ لَهُمُ الْجَنَّةُ وَمَنْ أَنْشَدَ فِی الْحُسَیْنِ علیه‌السلام شِعْرا فَبَکی وَأَبْکی واحِدا کُتِبَتْ لَهُما الْجَنَّةُ وَمَنْ ذُکِرَ الْحُسَیْنُ علیه‌السلام عِنْدَهُ فَخَرَجَ مِنْ عَیْنَیْهِ مِقْدارَ جَناحِ ذُبابَةٍ کانَ ثَوابُهُ عَلَی اللّه‌ِ عَزَّ وَجَلَّ وَلَمْ یَرْضَ لَهُ بِدُونِ الْجَنَّةِ؛⁽¹⁾

کسی که درباره امام حسین علیه‌السلام شعری بسراید، گریه کند و ده نفر را بگریاند، برای همه آنان بهشت خواهد بود و هر که شعری درباره حسین علیه‌السلام بسراید و گریه کند و پنج نفر را بگریاند، نوشته می‌شود برای آنان بهشت و کسی که شعری درباره حسین علیه‌السلام بسراید و یک نفر را بگریاند برای آن دو بهشت را می‌نویسند و کسی که امام حسین علیه‌السلام را نزد او یاد کنند و به اندازه بال مگسی از چشمان او اشک جاری شود ثواب او بر عهده خدای عزیز و جلیل است و برای او راضی نمی‌شود به غیر از بهشت.

22.مرثیه سرایان عاشورایی

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ أَنْشَدَ فِی الْحُسَیْنِ علیه‌السلام شِعْرا فَبَکی فَلَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ أَنْشَدَ فِی الْحُسَیْنِ علیه‌السلام شِعْرا فَتَباکی فَلَهُ الْجَنَّةُ؛⁽¹⁾

کسی که درباره امام حسین علیه‌السلام شعری بسراید پس گریه کند بهشت از آن او است، و هر که درباره امام حسین علیه‌السلام شعری بخواند پس خود را به گریه بزند بهشت برای او است.

23.فرشتگان ژولیده

امام صادق علیه‌السلام :

وَالَّذی نَفْسی بِیَدِهِ إِنَّ حَوْلَ قَبْرِهِ أَرْبَعَةَ آلافِ مَلَکٍ شُعْثٍ غُبْرٍ یَبْکُونَهُ إِلی یَوْمِ الْقِیامَةِ؛⁽¹⁾

سوگند به کسی که جانم در دست او است به درستی که اطراف قبر او چهار هزار فرشته ژولیده و غبارآلود هستند که تا روز قیامت بر او می‌گریند.

24.سرور شهیدان

امام صادق علیه‌السلام :

زُورُوهُ وَلا تَجْفُوهُ فَإِنَّهُ سَیِّدُ شَبابِ الشُّهَداءِ وَسَیِّدُ شَبابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ؛⁽¹⁾

او را [حسین علیه‌السلام ] زیارت کنید به راستی که او سرور شهدا و سرور جوانان بهشتی است.

25.بزرگراه فرشتگان

امام صادق علیه‌السلام :

ما بَیْنَ قَبْرِ الْحُسَیْنِ علیه‌السلام إِلَی السَّماءِ السّابِعَةِ مُخْتَلَفُ الْمَلائِکَةِ؛⁽¹⁾

بین قبر امام حسین علیه‌السلام تا آسمان هفتم محلّ رفت و آمد فرشتگان است.

26.گلشن بهشتی

امام صادق علیه‌السلام :

مَوضِعُ قَبْرِ الْحُسَیْنِ علیه‌السلام تُرْعَةٌ مِنْ تُرَعِ الْجَنَّةِ؛⁽¹⁾

جایگاه قبر امام حسین علیه‌السلام گلشنی از گلستان‌های بهشت است.

27.چگونه زیارت کنیم؟

امام صادق علیه‌السلام :

إِذا زُرْتَ أَبا عَبْدِ اللّه‌ِ علیه‌السلام فَزُرْهُ وَأَنْتَ حَزینٌ مَکْرُوبٌ شَعِثٌ مُغْبَرٌّ جائِعٌ عَطْشانُ فَإِنَّ الْحُسَیْنَ علیه‌السلام قُتِلَ حَزینا مَکْرُوبا شُعثٌ مُغْبَرّا جائِعا عَطْشانا وَاسْأَلْهُ الْحَوائِجَ وَانْصَرِفْ عَنْهُ وَلا تَتَّخِذْهُ وَطَنا؛⁽¹⁾

هرگاه خواستی امام حسین علیه‌السلام را زیارت کنی پس در حالتی که غمگین، اندوهگین، ژولیده‌موی غبارآلود، گرسنه و تشنه‌ای او را زیارت کن، زیرا همانا حسین علیه‌السلام غمگین، اندوهگین، ژولیده‌مو غبارآلود، گرسنه و تشنه به شهادت رسیده و درخواست‌های خود را بخواه و سپس بازگرد و آنجا را اقامتگاه خود قرار نده.

28.روزه شادی هرگز

ابی غُنْدَر عَنْ أَبیهِ عَنْ أَبی عَبْداللّه‌ِ علیه‌السلام :

قالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ صَوْمِ یَوْمِ عاشُوراءَ فَقالَ علیه‌السلام : ذاکَ یَوْمُ قَتْلِ الْحُسَیْنِ علیه‌السلام فَإِنْ کُنْتَ شامِتا فَصُمْ؛⁽¹⁾

ابی غُندر از قول پدرش می‌گوید که از امام صادق علیه‌السلام از روزه روز عاشورا پرسیدم، فرمود: آن روز قتل حسین علیه‌السلام است، پس اگر می‌خواهی در غم ما شادمان باشی روزه بگیر.

29.زیارت خدا

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ زارَ قَبْرَ أَبی عَبْدِاللّه‌ِ علیه‌السلام یَوْمَ عاشُوراءَ عارِفا بِحَقِّهِ کانَ کَمَنْ زارَ اللّه‌َ تَعالی فی عَرْشِهِ؛⁽¹⁾

هر که قبر امام حسین علیه‌السلام را روز عاشورا زیارت کند در حالی که حق او را بشناسد، همانند کسی است که خدای بلندمرتبه را در عرشش زیارت کرده باشد.

30.زیارت و شهادت

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ زارَ الْحُسَیْنَ علیه‌السلام یَوْمَ عاشُوراءَ وَباتَ عِنْدَهُ کانَ کَمَنِ اسْتُشْهِدَ بَیْنَ یَدَیْهِ؛⁽¹⁾

هر که امام حسین علیه‌السلام را روز عاشورا زیارت کند و آن روز را نزد او بماند، همانند کسی است که در رکاب او به شهادت رسیده باشد.

31.مکتوبی در عرش

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ أَتَی قَبْرَ الْحُسَیْنِ علیه‌السلام عارِفا بِحَقِّهِ کَتَبَهُ اللّه‌ُ تَعالی فی أَعْلی عِلِّیّینَ؛⁽¹⁾

آن که قبر امام حسین علیه‌السلام را زیارت کند در حالی که حق او را می‌شناسد خداوند تعالی زیارت او را در اعلی علیین (بالاترین دفتر فرشتگان مقرّب) می‌نویسد.

32.زیارت و بهشت

امام صادق علیه‌السلام :

مَنْ زارَ الْحُسَیْنَ علیه‌السلام یَوْمَ عاشُوراءَ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ؛⁽¹⁾

هرکه روز عاشورا امام حسین علیه‌السلام را زیارت کند، بهشت بر او واجب می‌شود.

33.خنده در محرم

امام رضا علیه‌السلام :

کانَ أَبی إِذا دَخَلَ شَهْرُ الْمُحَرَّمِ لا یُری ضاحِکا وَکانَتِ الْکَآبَةُ تَغْلِبُ عَلَیْهِ حَتّی یَمْضِیَ مِنْهُ عَشَرَةُ أَیّامٍ فَإِذا کانَ یَوْمُ العاشِرِ کانَ ذلِکَ الْیَوْمُ یَوْمَ مُصیبَتِهِ وَحُزْنِهِ وَبُکائِهِ وَیَقُولُ هُوَ الْیَوْمُ الَّذی قُتِلَ فیهِ الْحُسَیْنُ صَلَّی اللّه‌ُ عَلَیْهِ؛⁽¹⁾

روش پدرم چنان بود که هرگاه وارد ماه محرّم می‌شدیم، خندان دیده نمی‌شد و غم بر او غلبه می‌یافت تا آن که ده روز از محرم می‌گذشت، پس هنگامی که روز دهم می‌رسید، آن روز، روز مصیبت، غم و گریه پدرم بود و می‌فرمود: این همان روزی است که حسین که درود خداوند بر او باد در آن روز کشته شد.

34.همنشینی با یزید

امام رضا علیه‌السلام :

مَنْ سَمّی یَوْمَ عاشُوراءَ یَوْمَ بَرَکَةٍ وَادَّخَرَ لِمَنْزِلِهِ فیهِ شَیْئا لَمْ یُبارَکْ لَهُ فیما ادَّخَرَ وَحُشِرَ یَوْمَ الْقِیامَةِ مَعَ یَزیدَ وَعُبَیْدِ اللّه‌ِ بْنِ زِیادٍ وَعُمَرَ بْنِ سَعْدٍ لَعَنَهُمُ اللّه‌ُ تَعالی إِلی أَسْفَلِ دَرَکٍ مِنَ النّارِ؛⁽¹⁾

هر که روز عاشورا را روز برکت بنامد و چیزی را برای منزلش ذخیره نماید، آنچه را که ذخیره کرده برای او مبارک نخواهد بود و روز قیامت با یزید و عبیداللّه بن زیاد و عمر بن سعد محشور می‌شود، خداوند تعالی همه آنان را لعنت کند و در پایین‌ترین درجه آتش قرار دهد.

35.زیارت امام و عمره مقبول

امام رضا علیه‌السلام :

زِیارَةُ قَبْرِ الْحُسَیْنِ علیه‌السلام تَعْدِلُ عُمْرَةً مَقْبُولَةً مَبْرُورَةً؛⁽¹⁾

زیارت قبر امام حسین علیه‌السلام برابر با یک عمره مقبول و پذیرفته شده است.

36.زیارت و مغفرت الهی

امام رضا علیه‌السلام :

مَنْ زارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ علیهماالسلام عارِفا بِحَقِّهِ غَفَرَ اللّه‌ُ لَهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَما تَأَخَّرَ؛⁽¹⁾

آن که قبر حسین بن علی علیهماالسلام را زیارت کند در حالی که حق او را بشناسد، خداوند گناهان گذشته و آینده‌اش را می‌آمرزد.

37.کار نکردن در عاشورا

امام رضا علیه‌السلام :

مَنْ تَرَکَ السَّعْیَ فی حَوَائِجِهِ یَوْمَ عاشُوراءَ قَضَی اللّه‌ُ لَهُ حَوَائِجَ الدُّنْیا وَالاْخِرَةِ؛⁽¹⁾

هر که در روز عاشورا کار و کوشش برای برآوردن حاجاتش را ترک کند، خداوند حوائج دنیا و آخرت او را برآورده می‌سازد.

38.ثواب عزاداری

امام رضا علیه‌السلام :

مَنْ کانَ یَومُ عاشُوراءَ یَوْمَ مُصیبَتِهِ وَحُزْنِهِ وَبُکائِهِ یَجْعَلُ اللّه‌ُ عَزَّ وَجَلَّ یَوْمَ الْقِیامَةِ یَوْمَ فَرَحِهِ وَسُرُورِهِ وَقَرَّتْ بِنا فِی الْجِنانِ عَیْنُهُ؛⁽¹⁾

هر که روز عاشورا، روز ماتم، اندوه و گریه‌اش باشد، خداوند عزیز و جلیل روز قیامت را روز شادی و خوشحالی او قرار می‌دهد و چشم او در بهشت به دیدن ما روشن می‌گردد.

39.بر چه کسی گریه کنیم؟

امام رضا علیه‌السلام :

إِنَّ یَوْمَ الْحُسَیْنِ علیه‌السلام أَقْرَحَ جُفُونَنا وَأَسْبَلَ دُمُوعَنا وَأَذَلَّ عَزیزَنا بِأَرْضِ کَرْبٍ وَبَلاءٍ أَوْرَثَتْنا الْکَرْبَ وَالْبَلاءَ إِلی یَوْمِ الإِنْقِضاءِ فَعَلی مِثْلِ الْحُسَیْنِ علیه‌السلام فَلْیَبْکِ الْباکُونَ فَإِنَّ الْبُکاءَ عَلَیْهِ یَحُطُّ الذُّنُوبَ الْعِظامَ؛⁽¹⁾

به درستی که روز حسین علیه‌السلام در سرزمین کربلا قلب‌های ما را زخمی کرد و خون‌های ما را

جاری‌ساخت و عزیزان ما را خوار گرداند، و درد و رنج را میراث ما ساخت تا روزی که این غم برطرف شود، [روز قیام قائم و انتقام او از قاتلان [پس گریه کنندگان باید بر مثل حسین علیه‌السلام گریه کنند زیرا به درستی که گریه بر او گناهان بزرگ را از بین می‌برد.

40.روضه رضوی علیه‌السلام

امام رضا علیه‌السلام :

إِنَّ الْمُحَرَّمَ شَهْرٌ کانَ أَهْلُ الْجاهِلِیَّةِ یُحَرِّمُونَ فیهِ الْقِتالَ فَاسْتُحِلَّتْ فیهِ دِماؤُنا وَهُتِکَتْ فیهِ حُرْمَتُنا وَسُبِیَ فیهِ ذَرارِیُّنا وَنِساؤُنا وَأُضْرِمَتِ النِّیْرانُ فی مَضارِبِنا وَانْتُهِبَ ما فیها مِنْ ثِقْلِنا وَلَمْ تُرْعَ لِرَسُولِ اللّه‌ِ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم حُرْمَةٌ فی أَمْرِنا؛⁽¹⁾

به درستی که مردم عصر جاهلیّت جنگ در ماه محرم را حرام می‌دانستند، پس در آن ماه حلال کردند خون‌های ما را و حرمت ما را در آن ماه شکستند و فرزندان و همسران ما را اسیر کردند و در خیمه‌های ما آتش افروختند و هر آنچه از کالا بود چپاول کردند و حرمت رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم را در مورد ما رعایت نکردند.

کتابنامه

کتابنامه

1409 هجری قمری.