حیات وحش

مشخصات کتاب

سرشناسه: نجفی، امیرمحمد، 1386-

عنوان و نام پدیدآور: حیات وحش/ امیرمحمد نجفی، دانیال مظاهری؛ ویراستار ادبی راضیه جوهریان؛ ویراستار علمی مهسا صالحیان.

مشخصات نشر: اصفهان: انتشارات امیرفدک، 1397.

مشخصات ظاهری: 70 ص. : مصور (رنگی)؛ 22×29 س م.

شابک: 400000 ریال: 978-622-6446-22-8

وضعیت فهرست نویسی: فیپا

موضوع: حیات وحش

موضوع: *Wildlife

موضوع: حیات وحش -- ایران

موضوع: *Wildlife -- Iran

موضوع: حیوان ها

موضوع: Animals

موضوع: جانورشناسی

موضوع: Zoology

شناسه افزوده: مظاهری، دانیال، 1386-

شناسه افزوده: صالحیان، مهسا، 1361 -، ویراستار

رده بندی کنگره: QL758/ن3ح9 1397

رده بندی دیویی: 591/53 [ج]

شماره کتابشناسی ملی: 5492080

خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان

ویراستار کتاب: پریسا محققیان

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

حیات وحش

گردآورندگان: امیرمحمد نجفی

دانش آموز پایه ی ششم دبستان دکتر محمدشفیعی

دانیال مظاهری

دانش آموز پایه ی ششم دبستان دکتر محمدشفیعی

انتشارات امیرفدک: اصفهان- خیابان هشت بهشت غربی نبش تقاطع ملک ساختمان فدک

تلفن: 32730360-031 - همراه: 09133135694 کد پستی: 43151-81546

Fadak.mansori@gmail.com

حیات وحش

امیرمحمد نجفی 86- دانیال مظاهری 86

آماده سازی: انتشارات امیرفدک

مدیرمسئول: دکترمحمدرضا محمد شفیعی

مدیر تولید: سیدمحمدرضامنصوری تهرانی

مدیر فنی: مهسا صالحیان- سمیه مظفری

ویراستار ادبی: راضیه جوهریان

ویراستار علمی: مهسا صالحیان- سمیه مظفری- سروش نکوئی

صفحه آرا: عابدی- کاویانی

طراح جلد: کاویانی

● لیتوگرافی: طا ها ● چاپ: ملت ● صحافی: ملت

● چاپ اول: 1397 ● تعداد: 1000 ● قیمت: 40000 تومان

© حق چاپ: 1397، انتشارات امیر فدک

شابک: 8-22-6446-622-978 ISBN: 978-622-6446-22-8

هر گونه استفاده از مطالب این کتاب اعم از بازنویسی، خلاصه سازی، نقل مطالب آموزشی، برداشت به صورت دست نویس، کپی، تکثیر و هر گونه چاپ سنتی و دیجیتال، استفاده به صورت کتاب الکترونیکی، لوح فشرده، قراردادن مطالب بر روی اینترنت و وبسایت ها و هر گونه شبکه ی کامپیوتری دیگر و به طور کل هر گونه استفاده ی اشخاص حقیقی و حقوقی در جهت منافع مادی و معنوی خود، بدون اجازه ی کتبی ناشر ممنوع و بر اساس بند 5 ماده ی 23 قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و قوانین مربوط به جرایم رایانه ای کشور قابل پیگیری در محاکم قضایی است.

تقدیم به:

پدر و مادر عزیز و مهربانم

که در سختی ها و دشواری های زندگی همواره یاوری دلسوز و فداکار و پشتیبانی محکم و مطمئن برایم بوده اند.

امیرمحمد نجفی

تقدیم به:

پدر و مادرم

که از نگاهشان صلابت

از رفتارشان محبت

و از صبرشان ایستادگی را آموختم

دانیال مظاهری

پیشگفتار:

در مرکز تحقیقات و فنآوری های نوین دمش سپاهان (دکتر محمدشفیعی) آموزش پژوهش محور را نهادینه کردیم، چرا که ایمان داریم گسترش مرزهای علم و فنآوری در جهت پیشرفت کشور در گرو کوشش پژوهشگران است و پژوهشگر با ذهن پرسشگرش از لایه های ابر گرفته آسمان دانش می گذرد، تا به افق های جدیدی دست یابد. روح پژوهشگر، پویا و جوینده است و پوسته های جهل را شکافته، به قنات جاری علم دست می یابد و تا چشمه ی جوشان آن را بر کویر تشنه خویش جاری نسازد، آرام نمی گیرد. در مراکز پژوهش محور دکتر محمدشفیعی اعتقاد داریم؛ پژوهش هزینه نیست، سرمایه است. در اقدامات پژوهشی این مراکز پژوهشی، پژوهشگران کوچک ما تلاش می کنند وضعیت نامطلوب را به وضعیت مطلوب تغییر دهند و یاد می گیرند درست توجه کنند و بدان چه که آموخته اند عمل کنند.

دانش آموزان پژوهنده ی ما می فهمند که هیچ گاه شکست در مسیر کسب دانش وجود ندارد، لذا از ناملایمات علمی و بن بست های مقطعی هراسی نداشته و راه غلبه بر سدهای مجازی پیش روی کسب دانش و ارتقای علمی را خوب یاد بگیرند. علاوه براین اصول و مبنای کار گروهی را فرا گرفته تا بتوانند براساس خرد جمعی کار کنند. با بیش از 25 سال سابقه آموزشی – پژوهشی و مدیریتی دریافته ایم که پژوهش و تحقیق مثل حروف الفبا باید از سال های نخست آموزش شروع شده و نهادینه شود، و این امر مهم را در طرح آموزش پژوهش محور انجام داده و به نتایج شگرفی دست یافته ایم و با علم به این که می دانستیم دانش آموزان در مقاطع پایین تر توانایی های بزرگی دارند و در عمل تجربه نمودیم و نهادینه کردیم و مصمم هستیم که این امر مهم در کل کشور اجرایی شود. انشاا. . .

محمدرضا محمدشفیعی

مدیر مجتمع فرهنگی آموزشی تحقیقاتی دکتر محمدشفیعی

فهرست مطالب

فصل اول...8

حیات وحش...9

انواع شکار...12

ارزش حیات وحش...16

فصل دوم...23

حیوانات شگفت انگیز...24

خطرناک ترین حیوانات دنیا...33

فصل سوم...43

حیات وحش مهره داران ایران...44

رده ماهیان...53

رده خزندگان...55

منابع...60

فصل اول: حیات وحش

اشاره

تصویر

حیات وحش

حیات وحش به کلیه جانداران از قبیل پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزیستان گفته می شود که به صورت وحشی و طبیعی بدون دخالت یا کمک انسان بر روی کره زمین زندگی کرده و آب و خوراک خود را خود تامین می کنند. البته حیات وحش شامل تمام گیاهان و در واقع جاندارنی که بدون دخالت انسان زندگی می کنند، می شود.

دوزیستان

تصویر

خزندگان

تصویر

پرندگان

تصویر

پستانداران

تصویر

افزایش جمعیت سایر گونه ها، باعث برهم خوردن تعادل طبیعی شده و خسارت های دیگر و شدیدتری را به وجود می آورد. مثلا با انقراض پلنگ، جمعیت گراز افزایش یافته و به عنوان آفتی به زمین های کشاورزی و باغ ها حمله ور می شود. این خسارت می تواند گاهی چنان شدید باشد که کشاورز را مجبور به رهاسازی زمین و مهاجرت به شهر ها کند و به دنبال آن، مشکلات شهرنشینی را زیاد و هم چنین در اثر این مهاجرت، آسیب های فراوان دیگری به آن تازه مهاجر وارد می شود

تصویر

تمام جانوران به صورت حلقه ها در زنجیره حیات به هم متصل بوده و برای بوم سازه، مفید هستند. اگر حلقه ای از این زنجیره از بین برود، دیگر آن زنجیره توانایی های نخستینش را از دست می دهد. به طور مثال، باید بدانیم که گراز را باغبان طبیعت یا تراکتور طبیعت نام نهاده اند زیرا این جانور در انتشار دانه های درختان در طبیعت و زیر و رو کردن خاک نقش مهمی دارد. علاوه بر آن، گراز ها نه تنها سبب افزایش نفوذپذیری آب در خاک و غنای حاصل خیزی آن می شوند، بلکه خطر مرگبار سیل را هم کاهش می دهند.

تصویر

جانور مهم دیگری که بسیار مورد بی مهری قرار می گیرد کفتار است.

تصویر

کفتار ها نقش بسیار کلیدی در طبیعت، بازی می کنند و بخاطر همین، آن ها را رفتگران طبیعت یا شهردار طبیعت می نامند؛ زیرا آنان با خوردن بازمانده غذای دیگر جانوران و لاشه جانوران به پاکسازی محیط طبیعی و محل زندگی جانوران دیگر کمک می کنند. در حقیقت آن ها، با تغذیه از حیوانات مرده، در تمیز نگه داشتن طبیعت و جلوگیری از انتشار انواع بیماری ها و آلودگی ها، نقش بسیار مهمی دارند و از این نوع مثال ها در مورد اهمیت حیات وحش، بسیارند.

تصویر

انواع شکار

شکار برای بقا و زیستن

تصویر

شکار تجاری

تصویر

شکار ورزشی

تصویر

هر کدام از این شکار ها در مواقع خاصی می توانند به طور محدود، مورد تایید باشند. باید متذکر شد که شکار در اقتصاد ایران جایگاهی ندارد، به این معنا که در این زمینه سازماندهی شغلی صورت نگرفته است.

تصویر

خوشبختانه در کشورما، کسی را نداریم که برای امرار معاش، به شکار حیات وحش محتاج باشد و بیشتر مجوزهای شکار ها برای اهداف تجاری یا ورزشی هستند. از آن جایی که شتاب نابودی گونه های گیاهی و جانوری در ایران، بیشتر از متوسط جهانی است، تعداد حیات وحش ایران 90درصد نسبت به 3 دهه قبل کاهش پیدا کرده است، بعضی از مناطق 100درصد حیات وحش خود را از دست داده اند، و حیات وحش باقی مانده بسیار کم، شکننده، رو به انقراض و با تهدیدهای محیط زیستی هم چون خشکسالی، مواجه هستند، دیگر چنین فرصتی برای ایران وجود ندارد تا برای بهره برداری از شکار حیات وحش، برنامه ریزی کند. از همین رو، اکثر کارشناسان محیط زیست، در این وضعیت، شکار را جنایت علیه محیط زیست محسوب کرده و خواستار اعلام ایران به عنوان سرزمین شکارممنوع هستند.

تصویر

بسیاری از کشورهای دارای تنوع زیستی بالا، درآمدهای زیادی از بخش حیات وحش دارند. کشورهایی هم چون کنیا و تانزانیا که بهره ای از ذخایر نفت نبرده اند، عمده درآمد خود را از این بخش کسب می کنند و بدین وسیله روش هایی را برای کسب درآمد و اشتغال زایی و نه تاراج و مصرف داشته های طبیعی شان، به کار گرفته اند.

تصویر

کنیا

تصویر

تانزانیا

به طوری که یکی از اقتصاددانان حیات وحش برآورد کرده که یک ماده شیر طی 7 سال از عمر خود در کشور کنیا، 512 هزار دلار درآمد ایجاد می کند، درحالی که اگر این شیر به خاطر استفاده از پوستش کشته شود، فقط 10هزار دلار ارزش دارد. این مقایسه ارزش طبیعت گرد را بسیار واضح بیان می کند و این جدای از حدود 21 شغلی است که به طور مستقیم و غیرمستقیم به واسطه حضور یک طبیعت گرد در یک کشور ایجاد می شود. امروزه کشورهای توسعه یافته، از حیات وحش به عنوان صنعتی در کنار صنایع دیگر یاد می کنند درحالی که برای ما فعالیت در زمینه حیات وحش، غیر رسمی و بی اهمیت است.

تصویر

بررسی درآمدهای میلیون دلاری که سریلانکا، نپال، تانزانیا، آفریقای جنوبی، آمریکا یا سایر کشور ها، سالانه از بازدیدکنندگان حیات وحش کسب می کنند، به درستی جای خالی ایران در این صنعت پولساز گردشگری، شدیدا احساس می شود. برای کشور ما این ارزش می تواند از طریق جذب گردشگر طبیعت (طبیعت گرد یا به نوعی اکوتوریست) محقق شود. از آن جایی که ایران یکی از 5 کشورِ دارای بالاترین

تنوع ها در اقلیم و گونه های زیستی در جهان بوده و پنجمین کشورِ دارای جاذبه های گردشگری طبیعت است، به راحتی می تواند ضمن اشتغال زایی و درآمدزایی، به حفظ حیات وحش و زیستگاه ها هم مبادرت کند.

تصویر

ارزش حیات وحش

ارزش حیات وحش از نظر تفرجی، تفریحی و زیبایی شناختی

امروزه حیات وحش، تامین کننده تفریحات سالم برای اهل هنر، عکاسان و گردشگران طبیعت می باشد؛ به طوری که مردمان بسیاری به ویژه در کشورهای توسعه یافته، بیشتر اوقات فراغت خود را صرف تماشای جانوران وحشی و عکس برداری از آن ها می کنند. این افراد با فعالیت هایی هم چون گشت و گذار در طبیعت و مشاهده حیوانات وحشی هم چنین به افزایش سلامت روانی و جسمانی خود کمک می کنند.

تصویر

هم چنین مشاهده گونه های حیات وحش، زیبایی خاصی دارد به طوری که شرکت های بزرگ سازنده تلویزیون و نمایشگر ها، با نمایش دنیای حیات وحش در محصولات شان، به ویژه گونه های شکارگر وحشی هم چون پلنگ و یوزپلنگ که زیبایی های بی همتایی دارند، سعی در جلب توجه مشتری ها دارند که این به

روشنی اهمیت زیبایی های نهفته در حیات وحش را بیان می کند. علاوه بر آن، اثر حیات وحش بر ادبیات، شعر و موسیقی را نمی توان انکار کرد. ضمن آن که با مطالعه و افزایش آگاهی در مورد نحوه زندگی اجتماعی حیات وحش، بر میزان درک ما از این زیبایی ها افزوده می شود.

تصویر

ارزش حیات وحش از نظر اقتصادی

روش های کسب ارزش اقتصادی از حیات وحش شامل کسب سود از تجارت خرید و فروش محصولات حیات وحش و یا حرفه های مرتبط با حیات وحش است. به عبارت دیگر، این درآمد ها می توانند شامل مواردی هم چون فروش مجوز شکار، فروش گوشت، پوست یا سایر محصولات جانبی باشند که باعث درآمدزایی جوامع محلی از شغل های مرتبط با حیات وحش مانند راهنمایان، هتل ها، رستوران ها و صنایع حمل ونقل باشند.

تصویر

ارزش های حیات وحش از نظر علمی، فلسفی، آموزشی و پژوهشی

نتایج به دست آمده از تحقیقات داروین تاثیر بسزایی به ویژه بر علوم زیست شناسی، زمین شناسی و اخلاقیات داشته است. به خاطر همین است که بوم شناسان، فیزیولوژیست ها، جامعه شناسان، و دانشمندان علوم اخلاق نتایج حاصل از مطالعات حیات وحش را به رشته خود تعمیم می دهند.

زیست شناسی

تصویر

زمین شناسی

تصویر

برای نمونه، با مطالعه حیات وحش، می توان روش های مناسب تری را برای مطالعه گیاهان و حیوانات یافت؛ روش هایی را برای کنترل زیستی آفات به دست آورد از فرایند

همه گیری بیماری ها، آگاهی یافت. علاوه بر آن، نحوه پاسخ گونه های حیات وحش به ازدحام جمعیت، برای جمعیت های انسانی آموزنده است. آگاهی از سمی بودن حشره کش های هیدروکربنه کلردار از مشاهده آسیب وارده به گونه های حیات وحش به دست آمده است.

تصویر

ارزش حیات وحش از نظر اجتماعی و فرهنگی

این ارزش، پیامد کسب ارزش اقتصادی حیات وحش است که در نتیجه کسب درآمد از حیات وحش، باعث بالا رفتن آگاهی در مورد تنوع زیستی می شود. به عبارت دیگر، هنگامی که تک تک افراد از ارزش های اقتصادی، تفریحی و زیبایی شناختی حیات وحش آگاه و بهره مند شوند، جامعه از این ارزش ها سود برده است. به عنوان مثال، هنگامی که یک فرد سلامت روانی خود را با گردشگری در طبیعت باز می یابد، افرادی که در جامعه با او برخورد دارند نیز از این ارزش بهره مند می شوند.

تصویر

تصویر

ارزش حیات وحش از نظر تأمین فرآورده های غذایی

تنوع زیستی، شالوده حیات بشر را تشکیل داده و همواره در تامین نیازهای بشر، نقش اساسی بازی کرده است. از حدود 12هزار سال قبل، یعنی زمانی که انسان کشاورزی را آغاز کرد، بیش از 7هزار گونه گیاهی و چندین هزار گونه حیوانی به منظور تامین نیازهای غذایی مورد توجه انسان قرار گرفته است. بنابراین بدون تردید، فقدان بسیاری از گونه های حیوانی و گیاهی به طور مستقیم و یا غیر مستقیم می تواند تامین غذای انسان را دچار اختلال کند. از طرف دیگر پرداختن انسان به کشاورزی و دامپروری در مقیاس صنعتی و بهره گیری از تعداد معدودی از گیاهان و جانوران برای تولید حدود 90 درصد نیازهای غذایی خود، منجر به کاهش تنوع ذخایر ژنتیک گونه های حیوانی و گیاهی شده است. در نتیجه این یکسان سازی در صنایع تولید مواد غذایی، هزاران گونه حیوانی و گیاهی که فاقد ارزش های تجاری فرض می شدند، به تدریج ناپدید شده و از بین رفته اند و به همراه آن، تنوع ژنتیک ارزشمند مربوط به آن ها نیز از دست رفته است.

تصویر

ارزش حیات وحش از نظر شاخص سلامت محیط زیست

مجموعه جانوران و انسان ها، تشابه های زیادی دارند؛ آن ها از یک هوا تنفس می کنند، از یک آب می نوشند و از منابع غذایی گیاهی و جانوری، تغذیه می کنند. بنابراین هرآن چه بر سلامت انسان تاثیر بگذارد می تواند بر سلامت جانوران اهلی و وحشی اثرگذار باشد. به علاوه حیوانات تاثیر عمده ای بر سلامت بوم سازه های شهری، روستایی و یا طبیعی ما دارند. در نتیجه حیات وحش، نوعی بیمه طبیعت در برابر حوادث ناگوار به شمار می روند و می توانند به عنوان شاخصی برای تعیین سلامت محیط زیست مطرح شوند. پس اگر حالِ حیات وحش و محیط زیست مان خوب نباشد؛ حال ما هم خوب نیست.

تصویر

ارزش حیات وحش از نظر اخلاقی

حفظ حیات وحش علاوه بر آن که نمادی از مدنیت و توسعه یافتگی فکری انسان ها است، دارای ارزش اخلاقی یعنی احترام گذاشتن به حیات تمام موجودات و آفریده های خدای متعال است.

تصویر

امروزه بهره کشی از جانوران و رنج و ستمی که بر آن ها وارد می آید به یکی از چالش برانگیزترین مقوله های اخلاق نظری و کاربردی تبدیل شده است. مسئله کشتن حیات وحش برای غذا، تجارت یا تفریح دو شکل اخلاقی ایجاد می کند.

تضعیف حقوق جاندارن و تباه سازی علاقه های آن ها، در نگاه اول؛ اگر شما اعتقاد داشته باشید که تمام جانداران دارای حقوقی هستند، پس کشتن آن ها از نظر اخلاقی اشتباه است و در اصطلاح فلاسفه، این کشتن نه فقط پایان یک زندگی بلکه به عنوان پایان انسانیت تلقی می شود.

تصویر

این کشتن باعث تباه سازی مهم ترین علاقه آن ها، یعنی ادامه زندگی می شود. جالب است بدانیم، جایی که حقوق حیوانات رعایت نمی شود نباید انتظار داشته باشیم که حقوق انسان ها رعایت شود.

فصل دوم: حیوانات شگفت انگیز و خطرناک

اشاره

تصویر

حیوانات شگفت انگیز

ماهی خفاشی لب قرمز

این نوع خاص که در نزدیکی جزایر گالاپاگوس کشف شده در حقیقت شناگری بسیار آماتور و غیر حرفه ای است، به همین دلیل با کمک باله های سینه ای خود در کف اقیانوس به راه پیمایی مشغول است.

تصویر

دیو کوسه

این کوسه نادر گاهی اوقات به نام فسیل زنده نیز نامیده می شود. در واقع شکل ظاهری آن نسخه ای است از گونه ای از جانوران که 125 میلیون سال پیش می زیستند. این کوسه عجیب در بیشتر نقاط دنیا و در عمق بیش از 100 متر زندگی می کند، البته کوسه های بالغ در مقایسه با کوسه های جوان در مناطق عمیق تر یافت می شوند. دیو کوسه علی رغم ظاهر و عمقی که در آن زندگی می کند، هیچ خطری برای انسان ندارد.

تصویر

مورچه پاندا

موتیلیده خانواده ای است که بیش از 3000 گونه مختلف زنبورهای بدون بال را صرف نظر از نام شان، در برمی گیرد. نوع ماده این حشرات به مورچه های پرمو و بزرگ شباهت دارند. این نوع حشره که در کشور شیلی یافت می شود بیشتر به دلیل نیش های دردناکش به شهرت رسیده به طوری که گاهی آن ها را مورچه گاوی یا گاو کشنده نیز می نامند. نمونه های سیاه و سفید آن را گاهی به عنوان مورچه پاندا می شناسند چرا که رنگ پرزهای بدنشان این حشرات را به پانداهای بزرگی چینی شبیه کرده است.

تصویر

آمبونیا اسپینوزا

این حشره تیغ مانند به خانواده جیرجیرک ها تعلق دارد. این حشره با سوراخ کردن ساقه های جوان گیاهان اقدام به تغذیه از شیره پرورده آن ها می کند. ظاهر عجیب این حشره پرسش های متعددی را پیش روی دانشمندان قرار داده است.

تصویر

جوجه تیغی لولند

این عضو عجیب خانواده جوجه تیغی ها، خارپشت کوچک جثه ای است که ساکن ماداگاسکار در قاره آفریقاست. این موجود تنها پستانداری است که با تولید صداهای گوش خراش به دنبال جفت خود می گردد، به طوری که از این نظر به حشرات و مار ها شباهت دارد.

تصویر

بید شهدخوار

این نوع بید همانند مرغ شهدخوار از شیره گیاهان و گل ها تغذیه کرده و حتی صدایی همانند این پرنده تولید می کند. شاید جالب ترین نکته در مورد این بید این خصوصیت است که به خوبی قادر به تشخیص رنگ ها است.

تصویر

گلکوس آتلانتیکوس

این موجود که به نام اژدهای آبی، پرستوی دریایی و فرشته آبی هم شناخته

می شود، گونه ای از موجودات دریازی است، که می توان آن ها را در آب های گرم اقیانوسی یافت. این جانوران که جزو حلزون های دریایی بدون لاک قرار می گیرند، معمولا به دلیل گازی که در کیسه هوای شان وجود دارد؛ روی سطح آب شناورند. علی رغم ظاهر زیبای شان نیش دردناکی دارند.

تصویر

میگوی مانتیس

این موجود که هم چنین با نام ملخ دریایی، میگوی قاتل و حتی انگشت سوراخ کن نیز شناخته می شود یکی از شکارچیان معروف آب های گرمسیری است، که در آب های کم عمق یافت می شود. هر چند اکثر اوقات در خفا و پنهان شده در زیر تخته سنگ ها وقت می گذراند.

تصویر

بید پشمالوی ونزوئلا

این حشره که در سال 2009 میلادی در کشور ونزوئلا کشف شد. گونه جدیدی

از بیدهایی با ظاهر عجیب است که به سختی یافت می شوند. شاید به همین دلیل است، برای دریافت اطلاعات جدید در مورد آن ها می بایست مدت زمان بیشتری را در انتظار باشیم.

تصویر

ماهی پاکو

پاکو نام مشترکی است که به گونه های متعددی از ماهیان همه چیزخوار آمریکای جنوبی اطلاق می شود که از آن جمله می توان به پیرانا اشاره کرد. هر چند پاکو و پیرانا فرم و شکل دندانی یکسانی ندارند، پیرانا دارای دندان های تیز و تیغ مانند است در حالی که پاکو فرم دندانی مشابه با انسان دارد.

تصویر

ایزوپود غول پیکر

نمونه ای که در تصویر مشاهده می کنید جزء بزرگ ترین های این گونه می باشد. اتفاقی که منجر به بزرگ شدن بیش از اندازه این ایزوپود شده پدیده ای است که

تحت عنوان غول پیکری دریایی نامیده می شود. سخت پوستان دریایی ساکن اعماق و دیگر موجوداتی که تحت تاثیر این پدیده قرار می گیرند، مستعد بزرگ شدن و افزایش اندازه گشته به طوری که از این لحاظ با نمونه های کوچک تر گونه خود که در عمق کمتری زندگی می کنند، قابل قیاس نمی باشند.

تصویر

بزکوهی سایگا

این نوع بزکوهی که در استپ های اوراسیا به صورت پراکنده یافت می شوند به دلیل بینی بسیار بزرگ، منعطف، خرطوم مانند و بسیار عجیب خود به شهرت رسیده است.

تصویر

افعی برگی

افعی برگی، شکارچی گوشت خوار که در میان شاخ و برگ درختان در مناطق گرمسیری آفریقا زندگی کرده و به شکار می پردازد. این موجود عجیب اکثرا شب ها به سراغ طعمه هایش می رود.

تصویر

طوطی ماهی آبی

این ماهی با رنگ آبی درخشانش در آب های اقیانوس اطلس یافت شده و هشتاد درصد اوقات خود را در جست و جوی غذا است.

تصویر

قورباغه بنفش هندی

این نوع قورباغه ساکن هند، بدنی پف کرده و خرطومی غیر معمول دارد. نکته جالب در مورد این موجود این است، که تنها دو هفته در سال را روی زمین سپری کرده و باقی وقتش را زیر زمین در جست و جوی جفت می گذراند.

تصویر

منقار کفشی

این پرنده جزء خانواده لک لک ها بوده و به دلیل شکل منقارش که شبیه به کفش است، به این نام خوانده می شود. این پرنده پیش از این برای مصریان باستان و اعراب شناخته شده بود در حالی که برای اولین بار در اروپا و در قرن نوزدهم نامش در طبقه بندی ها وارد شد.

تصویر

اکاپی

اکاپی ها بومی جمهوری دموکراتیک کونگو در قلب قاره آفریقا هستند. علی رغم الگوهای روی پوستشان که آن ها را به گورخر ها شبیه کرده، در واقع این موجودات با زرافه ها قرابت بیشتری دارند.

تصویر

ناروال نهنگ قطب شمال

این نهنگ که ساکن آب های منجمد شمالی است، برای هزاران سال از سوی مردمان اسکیموی ساکن شمال کانادا و گرینلند به خاطر گوشت و همین طور عاجش مورد احترام و ستایش قرار داشت. این گونه از وال ها به شدت از تغییرات آب و هوایی متاثر می شوند.

تصویر

اژدهای تیغ دار

این جانور عجیب که در سایه های قهوه ای رنگ بیابانی به خوبی استتار می کند، مارمولکی استرالیایی است که دارای سری جعلی بوده و به واسطه آن طعمه هاش را فریفته و شکار می کند.

تصویر

خوک دریایی

اسکوتوپلانس یا خوک دریایی در اعماق اقیانوس ها زندگی می کند بویژه آن را می توان در قسمت های عمیق و مسطح اقیانوس آرام، اطلس و اقیانوس هند یافت نمود، عموما این موجودات در عمق بیش از 1000 متر مشاهده می شوند. آن ها از رسوبات موجود در کف اقیانوس تغذیه کرده و مواد ارگانیک و مغذی گل و لای اقیانوس را استخراج می کنند.

تصویر

خطرناک ترین حیوانات دنیا

اشاره

تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که چه حیوانی می تواند شما را مثل آب خوردن بکشد؟ فکر کردن به این موضوع هم ترسناک است. البته حیوانات زیادی هستند که توانایی کشتن شما را دارند ولی برخی از آن ها برای این کار تجهیز شده اند. بسیاری از این حیوانات بر خلاف تصورتان کوچک و شاید با مزه باشند!

ماهی بادکنکی

این ماهی، دومین مهره دار خطرناک و سمی کره زمین است، که هیچ پادزهری برایش کشف نشده است. با سمی 1200 برابر قوی تر از سم سیانید این حیوان ابتدا دیافراگم شما را فلج کرده، توانایی تنفس را از شما گرفته و در نهایت شما را می کشد.

تصویر

عروس دریایی

حتی مقدار بسیار کمی از زهر این حیوان، قلب شما را از کار خواهد انداخت. زهر این موجود، به قلب شما، سیستم اعصاب شما و سلول های پوستیتان حمله می کند. درد شدید ناشی از نیش این حیوان، معمولا باعث می شود که افراد غرق شوند و به ساحل نرسند. افراد بسیار خوش شناسی که زنده می مانند، مجبورند هفته ها درد وحشتناکی را تجربه کنند.

تصویر

حلزون آب شیرین

ممکن است از نظرتان خنده دار باشد، ولی این موجود یکی از خطرناک ترین حیوانات دنیا محسوب می شود.

تصویر

کوسه ها

گفتیم تمامی گونه های خرس خطرناک اند، این موضوع را به تمامی انواع کوسه ها نیز تعمیم می دهیم. کوسه ها از خطرناک ترین حیوانات دنیا هستند که اگر این شانس را به آن ها بدهید، از لذت گاز گرفتن شما صرف نظر نخواهند کرد. کوسه ها در اقیانوس ها و سایر آب های آزاد دنیا سکونت می کنند.

تصویر

قورباغه سمی دارت

لمس کردن این حیوانات را اصلا به شما پیشنهاد نمی کنیم. بومیان آمریکا از سم این حیوان برای ساخت تیر تفنگ های بادیشان استفاده می کنند. سم این حیوان در کمتر از 5 دقیقه شما را خواهد کشت.

تصویر

شیر دریایی

این حیوان، موجودی درنده در مناطق قطبی است. تنها شکارچی این حیوان، نهنگ قاتل است. این حیوانات شکارچیانی ماهرند و در زیر آب برای شکارشان مدت ها صبر می کنند. بار ها دیده شده است که این حیوانات، انسان هایی را به زیر آب کشیده و غرق کرده اند.

تصویر

فیل ها

فیل ها در عین حال که حیوانات با مزه و نازی هستند، قاتلان بسیار کار آمدی هم هستند. در صورت بدرفتاری با این حیوان، منتظر رفتار خشن و غیر منتظره آن باشید. بنابراین، فیل ها نیز از جمله خطرناک ترین حیوانات دنیا محسوب می شوند که باید از خشم آن ها دوری کرد.

تصویر

کرگدن

کرگدن ها به همه چیز مشکوکند. اگر حتی از راهی بسیار دور احساس کنند که شما برایشان تهدیدی هستید، با سرعتی معادل 64 کیلومتر بر ساعت به سمتتان حمله می کنند. اگر چه این حیوانات با شکوه خطرناک اند، ولی خودشان هم شدیدا در معرض خطر انقراض قرار دارند.

تصویر

تصویر

شیر ها

اگرچه اکثر شیر ها به طور معمول به انسان ها حمله نمی کنند، ولی برخی از آن ها در صحرای آفریقا و مراتع آن این کار را می کنند. به این شیر ها لقب شکارچیان انسان را داده اند.

تصویر

مار بومسلنگس

اگرچه ظاهر این مار ها ترسناک تر از گونه های دیگر مار در دنیا نیست، ولی فقط دوز کمی از سم آن کافیست تا از تمام منافذ بدن تان خون به بیرون فوران کند.

تصویر

تصویر

تمساح سیاه

این نوع از تمساح در مناطق شمالی آمریکای جنوبی زندگی می کنند و می تواند تا

تصویر

تصویر

گرگ

گرگ ها نیز از خطرناک ترین حیوانات دنیا هستند. این حیوانات در دنیا قلمرو وسیعی دارند و در بسیاری از مکان ها می توان آن ها را مشاهده کرد. گرگ ها معمولا به طور گروهی حمله می کنند و طعمه خود را از پای در می آورند.

تصویر

تصویر

کفتار

بدترین شیوه برای مردن، به گفته گوردون گرایس که یک کارشناس در حوزه جانوران می باشد، خورده شدن توسط گله ی کفتار ها است. کفتار ها معمولا زحمت کشتن شکار را به خود نمی دهند. آن ها در حالی که شکار هنوز زنده است و نفس می کشد و تمام درد و رنج ناشی از شکار شدن را حس می کند، پوست و گوشت او را پاره کرده و می خورند و با داشتن آروارهای با قدرت باورنکردنی حتی از استخوان های شما هم نمی گذرند.

تصویر

تصویر

عنکبوت

سمی ترین عنکبوت جهان تنها شما را نمی کشد بلکه مرگ شما را به دردناک ترین و ناخوشایندترین شکل ممکن موجب می شود. بعد از گزیده شدن توسط این عنکبوت باید انتظار مشکلات قلبی، از دست رفتن گرمای بدن، تشنج را داشته باشید.

تصویر

کاسوری

مرگبارترین و خطرناک ترین پرنده در روی زمین، کاسوری نام دارد، یک پرنده غول پیکر با چنگال هایی چنان قدرتمند که به راحتی می تواند شکم یک انسان را پاره کرده و محتویات آن را بیرون بکشد. این اتفاق تاکنون بار ها رخ داده زیرا کاسوری ها معمولا در جستجوی غذا به سواحل و حتی خانه های مسکونی سرک می کشند و در صورتی که غذایی پیدا نکنند به انسان حمله خواهند کرد.

تصویر

تصویر

مورچه گلوله ای

دردناک ترین گزش حشره مربوط به گاز گرفته شدن توسط مورچه گلوله ای است. وقتی که این مورچه شما را می گزد، درد آن چنان شدید است که انگار مورد اصابت گلوله قرار گرفته اید. سپس درد در تمام نقاط بدن حس شده و با کاهش و افزایش های ناگهانی خود، شما را دچار کابوس خواهد کرد.

تصویر

تصویر

پشه مالاریا

پشه معمولی بیش از هر گونه جانوری دیگری باعث مرگ انسان ها می شود. سالانه 725/000 نفر در اثر بیماری مالاریا که توسط پشه ها منتقل می شود جان خود را از دست می دهند.

تصویر

فصل سوم: حیات وحش ایران

اشاره

تصویر

حیات وحش مهره داران ایران

اشاره

کشور ایران به خاطر تنوع جغرافیایی و اقلیمی خود دارای تنوع گونه ای بسیارارزشمندی است و براساس آخرین بررسی و گزارشات کارشناسان محیط زیست حدود 1131 گونه جانوری اعم از پستاندار، پرنده خزنده و دوزیستان در اکوسیستم های خشکی و آب های داخلی ایران زیست می کنند.

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

رده پستانداران

رده پستانداران با 194 گونه شناسایی شده طیف وسیعی از جانوران را از نظر جثه در بر می گیرد بطوری که پستاندار بسیار کوچکی که حشره خوار کوتوله نامیده می شود و فقط در حدود 2 گرم وزن دارد و نهنگ های بزرگی را که با طول بیش از سی متر و 130 تن وزن دارد در آب های دریای جنوب را می توان در این رده مشاهده نمود.

تصویر

از میان گونه های شناخته شده گونه های زیادی وجود دارند، که فقط در ایران زیست می کند و در سایر نقاط دنیا یا وجود ندارد و یا با مهاجرت و دستکاری های بشر و روش های دیگر انتقال یافته اند از جمله این گونه می توان به یوزپلنگ، گوزن زرد و گورخر ایرانی اشاره کرد.

تصویر

تصویر

تصویر

از میان پستانداران کشورمان، راسته جوندگان با 69 گونه، بیش از یک سوم کل پستانداران ایران، به علت اهمیت در انتشار بیماری ها، خسارات وارده بر محصولات زراعی، سهولت جمع آوری و نگهداری، بیشتر مورد توجه و مطالعه قرار گرفته اند. البته عمده این مطالعات بر پایه ریخت شناسی صورت پذیرفته اما ضرورت مطالعات نوین نظیر مطالعات کروموزومی، بیوشیمیایی، مولکولی و رفتارشناسی نیز به شدت احساس می گردد.

تصویر

تصویر

تصویر

غنی بودن گونه ای پستانداران ایران نباید موجب غرور شود، چرا که از گونه هایی هم چون شیر ایرانی و ببر مازندران امروز جز نامی باقی نمانده است و اگر برنامه مدون و جامعی برای حفظ و صیانت از گونه های ارزشمند دیگری از پستانداران هم چون گورخر ایرانی، یوزپلنگ ایرانی، خرس سیاه، گوزن زرد وجود نداشته باشد، در آینده نه چندان دوری نیزشاهد نابودی این گونه های نادرکشورمان خواهیم بود.

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

رده پرندگان

در میان مهره داران، پرندگان به سبب برخورداری از قدرت پرواز، صاحب وسیع ترین محیط بلامعارض در هوا هستند. در ایران تاکنون 521 گونه پرنده شناسایی و گزارش شده است، که این تعداد معادل کل گونه های پرنده موجود در قاره اروپا می باشد. بیشترین گونه ها را پرندگان متکی به تالاب ها تشکیل می دهند اما آلودگی و تخریب تالاب های ایران در سال های اخیر خود عاملی در جهت کاهش تعداد بسیاری از گونه های پرندگان ایران گشته است هم اکنون پرندگانی نظیر درنای سیبری، بالابان، اردک سرسفید، میش مرغ، عقاب طلایی، اردک مرمری و تعدادی دیگر از گونه ها در کشور در معرض تهدید و انقراض می باشد.

درنا

تصویر

بالابان

تصویر

اردک سرسفید

تصویر

میش مرغ

تصویر

اردک مرمری

تصویر

عقاب طلائی

تصویر

رده ماهیان

ماهیان آب های داخلی ایران شامل 180 گونه، در 27 خانواده جای گرفته اند. در گروه ماهیان آب های داخلی خانواده کپور ماهیان فون غالب ماهیان را تشکیل می دهد که به تنهایی دارای31 جنس و 74 گونه می باشد، و ماهی کورغار، قزل آلای خال قرمز و ماهی آفینیوس از جمله گونه های منحصر به ایران به شمار می روند و دارای ارزش زیستی بالایی هستند، متاسفانه به دلیل عدم توجه لازم به حفظ و مدیریت آبزیان آب های داخلی طی دو دهه اخیر مطالعات جامعی برای شناخت ماهیان در اکوسیستم های آبی مختلف صورت نگرفته و از فراوانی و پراکنش بسیاری از گونه ها اطلاعات و آمار دقیقی در دسترس نیست و یا جمعیت برخی گونه ها نظیر ماهی کورغار در معرض تهدید می باشد.

کورغار

تصویر

قزل آلای خال قرمز

تصویر

آفینیوس

تصویر

و دیگر ماهی ها

تصویر

تصویر

رده خزندگان

اشاره

از رده خزندگان در پنج راسته لاک پشت ها، کروکودیل، سوسمار ها، سوسمار ها و مار ها تاکنون 204 گونه مورد شناسایی قرار گرفته است، اما اطلاعات مفید و قابل دسترس در مورد این جانوران بسیار اندک است. کمبود مطالعات جامع و عمیق در مورد بیولوژی و حفاظت این جانوران از یک طرف و جمعیت رو به زوال با توجه به تخریب زیستگاه های آن ها در سال های اخیر موجب نگرانی نسبتا زیادی در مورد تعدادی از گونه های ارزشمند خزنده کشورمان گشته است، متاسفانه شکار و صید بی رویه صد ها و هزاران مار سمی، بسیاری از گونه های مار سمی از جمله افعی شاخ دار و افعی دماوندی را در معرض خطر انقراض قرار داده است. خشک سالی های

چند ساله در استان سیستان و بلوچستان که زیستگاه تنها گونه تمساح تالابی ایران می باشد، نگرانی را در مودر کاهش جمعیت این گونه بوجود آورده است.

کروکودیل

تصویر

سوسمار

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

رده دوزیستان

از رده دوزیستان نیز وزغ ها، قورباغه ها و سمندر ها در کشورمان 20 گونه تاکنون گزارش شده که در بین آن ها سمندر ها از درجه اهمیت بیشتری برخوردار هستند و اطلاعات بسیار کم و جزئی از بیولوژی و اکولوژی آن ها در دست می باشد وگونه هایی نظیر سمندر لرستان، سمندر کردستان، سمندرغارزی ایرانی و سمندر آذربایجان در وضعیت بحرانی یا در معرض خطر انقراض قرار دارند.

قورباغه

تصویر

وزغ

تصویر

سمندر لرستان

تصویر

سمندر آذربایجان

تصویر

سمندرغارزی

تصویر

سمندر کردستان

تصویر

منابع