چهل حدیث توبه

مشخصات کتاب

عنوان و نام پدیدآور : چهل حدیث توبه / گردآورنده محمد حسین ضیغمیان.

مشخصات نشر : قم: آستانه مقدسه قم، انتشارات زائر، 1383.

وضعیت فهرست نویسی : فاپا

یادداشت : فارسی - عربی.

یادداشت : کتابنامه: ص.[ 58 ]؛ همچین به صورت زیرنویس.

موضوع : توبه (اسلام) -- احادیث

رده بندی کنگره : BP225/7/پ25چ9 1388

رده بندی دیویی : 297/464

اشاره

فهرست مطالب

فهرست مطالب

مقدمه ··· 7

کتابنامه ··· 56

مقدمه

کَلامُکُمْ نُورٌ

سخن شما اهل بیت، نور است.

زیارت جامعه کبیره

بر آستان احادیث اهل بیت ، عقل خضوع می‌کند دل خشوع می‌یابد و روح سیراب می‌شود . احادیث نورانی ائمه اطهار ، منشوری است که حکمت‌های قدسی و معارف ناب الهی را بر دل‌ها و عقل‌ها می‌تاباند . گلشنی روح پرور و گنجینه‌ای گرانبها و سرمایه‌ای پایان‌ناپذیر است .

امام باقر علیه‌السلام فرمود :

شَرِّقا أوْ غَرِّبا ، فَلا تَجِدانِ علما صحیحا اِلاّ شیئا خَرَجَ مِنْ عِندنِا اهلِ البیت.⁽¹⁾

به شرق و غرب جهان بروید ، هیچ دانش صحیحی نخواهید یافت ، مگر آن که از ما خاندان پیامبر صادر شده است .

همواره مدیون راویان ، محدّثان و عالمان گذشته شیعه‌ایم که با دقّت و درایت و مسئولیت‌شناسی ، سخنان نورانی پیشوایان معصوم را ثبت و ضبط کرده و به عنوان «میراث اهل بیت» به نسل‌های بعدی سپرده‌اند .

احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام آنگونه که خودشان فرموده‌اند ، «نور» است .

مجموعه‌های حدیثی ، دانشکده‌های صامت امّا جاویدان امامان شیعه است که بشریّت را آموزش غیر

حضوری می‌دهد و خرسندیم که ما میراث‌دار این

علوم و معارفیم . برای پیمودن راه صحیح زندگی و رهایی از حیرت‌ها و ضلالت‌ها و کج راهه‌ها ، نیازمند این احادیثیم که «چراغ راه» و هدایت‌گر اندیشه‌ها و صفابخش دل‌ها و جان‌ها است .

روایات پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و اهل بیت او ، هم در عرصه مباحث اعتقادی برای ما «حجّت» است ، هم در قلمرو فقه و تبیین احکام شرع و حلال و حرام الهی سند و پشتوانه است ، هم در موضوعات اخلاقی ، تربیتی ، تهذیب نفس ، پند و موعظه ، سرشار از حکمت و بینش و هدایت است و اگر مردم با احادیث نورانی خاندان عصمت و طهارت آشنا شوند ، دل در گرو محبت و اطاعت آنان می‌نهند، همانگونه که حضرت رضا علیه‌السلام فرمود : اِنَّ النّاسَ لو عَلِموا مَحاسِنَ کلامِنا

لاَتّبعونا.⁽¹⁾

اگر مردم خوبی‌ها و زیبایی‌های سخن ما را بدانند ، از ما پیروی می‌کنند .

بر این اساس ، آموختن ، نوشتن ، بیان ، نشر ، شرح و تبیین، حفظ و تعلّم احادیث اهل بیت ، کاری است ارزشمند و در راستای حفظ و گسترش فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام .

کتب حدیثی شیعه ، همچون دریایی عمیق و موّاج پر از گهرهای نفیس است . برای بهره‌گیری از ذخایر این اقیانوس ژرف و پرگهر ، باید به غوّاصی در دل آن پرداخت و لؤلؤ و مرجان‌هایی به دست آورد و به نسل امروز و مشتاقان عرضه کرد .

«چهل حدیث نویسی» ، یکی از گام‌های ارزشمند در نشر و تشریح احادیث عترت پاک نبوی است که

عالمان از دیرباز به آن مبادرت می‌ورزیدند و جامعه را از معنویّت آثار اهل بیت بهره‌مند می‌ساختند . اینکه

امامان فرموده‌اند : هر کس چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند ، در روز قیامت فقیه و دین شناس برانگیخته می‌شود ، هم پشتوانه چنین حرکت علمی و فرهنگی است ، هم ما را به ضرورت حفظ احادیث آنان آگاه می‌کند . چه حفظ به معنای به حافظه سپردن باشد ، چه ثبت و ضبط و جلوگیری از فراموش شدن و از بین رفتن باشد و چه به معنای حفظ در عمل . به هر حال ، تشویقی است برای رویکرد به معارف اهل بیت که در کلمات نورانی آنان نهفته است .

امروز ، نیاز جامعه به آشنایی با فرهنگ ناب اهل بیت ، بیش از هر زمان احساس می‌شود . عطش و استقبال هم که مردم از خود نشان می‌دهند ، ضرورت ارائه و عرضه کلمات خاندان عصمت را در قالبی روان ،

سهل الوصول و متناسب با اقشار مختلف علاقه‌مند ، روشن‌تر نشان می‌دهد و به همین دلیل ، مراکز و مؤسّسات و اشخاصی به نشر «چهل حدیث»

می‌پردازند .

آستانه مقدسه حضرت معصومه علیهاالسلام نیز به عنوان یک حرکت فرهنگی در راه نشر احادیث پیشوایان دین و ترویج معارف عترت ، اقدام به چاپ این سلسله از چهل حدیث‌های موضوعی کرده است . موضوعات ، ابتدا در کمیته‌ای تعیین ، سپس به محققان و مؤلفان سفارش داده شده تا به گردآوری و تدوین چهل حدیث پیرامون موضوعات برگزیده بپردازند . سعی شده است اغلب موضوعات ، اخلاقی ، تربیتی ، کاربردی و معارفی باشد . تا چه قبول افتد و چه در نظر آید .

امّا جزوه حاضر .....

گناه، نشانه سقوط اخلاقی انسان و غفلت از پروردگار است و رهاورد آن دوزخ و عذاب الهی است.

چنین نیست که هرکس به گناه آلوده شد، برای همیشه راه سعادت به رویش بسته باشد، بلکه دری به نام «توبه» به روی او باز است، تا دوباره به فطرت الهی و آغوش رحمت خدا بازگردد.

از مؤثرترین راه‌ها برای نجات از عواقب گناه، ندامت از معصیت و ترک گناه و تصمیم جدی بر عدم تکرار آن است. این بیداری و تنبّه، از نشانه‌های عنایت خدا به بنده است. خداوند هم توبه‌کاران را دوست می‌دارد.

در این اثر، از میان دریای موّاج و پرگوهر احادیث معصومین علیهم‌السلام که درباره توبه و استغفار نقل شده

است، چهل گوهر ارزنده انتخاب شده، تا چراغ را همان در مسیر زندگی باشد.

به جاست که از زحمات برادر ارجمند حجة‌الاسلام سید محمدحسین حسینی ضیغمیان که زحمت پژوهش و گردآوری این احادیث را برعهده داشته است، تقدیر و تشکر شود.

امید است این در نور و رحمت، به روی همه بندگانی که در دام گناه افتاده و در پی نجات و پاکی‌اند، همیشه گشوده باشد و توفیق توبه، شامل حالمان گردد.

انتشارات زائر / آستانه مقدّسه

1388ش

قرآن کریم:

«إِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ التوَّابینَ وَیُحِبُّ الْمُتَطَهِّرینَ».⁽¹⁾

خداوند توبه‌کنندگان را دوست دارد، و پاکان را (نیز) دوست دارد.⁽²⁾

1.فضیلت توبه

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

التّائِبُ مِنَ الذَّنْبِ کَمَنْ لا ذَنْبَ لَهُ.⁽¹⁾

کسی که از گناه توبه کند، مانند کسی است که گناه نکرده است.

2.محبوب خدا

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

مَثَلُ الْمُؤْمِنِ عِنْدَ اللّه‌ِ عَزَّ وَجَلَّ کَمَثَلِ مَلَکٍ مُقَرَّبٍ وَإِنَّ الْمُؤْمِنَ عِنْدَ اللّه‌ِ أَعْظَمُ مِنْ ذلِکَ، وَلَیْسَ شَیْءٌ أَحَبَّ إِلَی اللّه‌ِ مِنْ مُؤْمِنٍ تائِبٍ أَوْ مُؤْمِنَةٍ تائِبَةٍ.⁽¹⁾

مَثَل مؤمن نزد خداوند متعال، مَثَل فرشته مقرّب است و مؤمن نزد خدا بزرگتر از آن است. و چیزی نزد خداوند محبوبتر از مرد و زن مؤمن توبه‌کننده نیست.

3.هزار باب رحمت

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

أَلْمُؤْمِنُ إِذا تابَ وَنَدِمَ فَتَحَ اللّه‌ُ عَلَیْهِ مِنَ الدُّنْیا وَالاْخِرَةِ أَلْفَ بابٍ مِنَ الرَّحْمَةِ.⁽¹⁾

هرگاه مؤمن از گناه پشیمان شود و توبه کند، خداوند هزار درِ رحمت از دنیا و آخرت به روی او می‌گشاید.

4.شادی خداوند

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

أَللّه‌ُ أَفَرَحُ بِتَوْبَةِ الْعَبْدِ مِنَ الظَّمْآنِ الْوارِدِ، وَالْمُضِلِّ الْواجِدِ، وَالْعَقیمِ الْوالِدِ.⁽¹⁾

خداوند به سبب توبه بنده شادمانتر است از تشنه‌ای که به آب برسد، و از کسی که گمشده‌اش را بیابد، و از عقیمی که دارای فرزند گردد.

5.راه نجات از آتش

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

إِنَّ الذُّنُوبَ لَتَشُوبُ أَهْلَها لِتُحْرِقَنَّهُمْ، لا یُطْفیها شَیْءٌ إِلاَّ الاْءسْتِغْفارُ.⁽¹⁾

گناهان با اهل معاصی به هم آمیخته می‌شوند تا آنها را بسوزانند و آن را چیزی جز استغفار خاموش نمی‌کند.

6.درد و درمان

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

لِکُلِّ داءٍ دَواءٌ وَدَواءُ الذُّنُوبِ الاْءسْتِغْفارُ فَإِنَّها المِمْحاةُ.⁽¹⁾

برای هر دردی دوایی است و دوای گناهان استغفار است، چون استغفار پاک‌کننده گناهان است.

7.سبب نزول رحمت

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

التَّوْبَةُ تَسْتَنْزِلُ الرَّحْمَةَ.⁽¹⁾

توبه موجب نزول رحمت (خدا) می‌شود.

8.اجر استغفار

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

الاْءِسْتِغْفارُ أَعْظَمُ جَزاءً وَأَسْرَعُ مَثُوبَةً.⁽¹⁾

اجر استغفار بزرگتر و پاداشش سریع‌تر است.

9.اسلحه گنهکار

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

سِلاحُ المُذْنِبِ الاْءِسْتِغْفارُ.⁽¹⁾

اسلحه گنهکار، طلب آمرزش است.

10.وسیله نجات‌بخش

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

لا شَفیعَ أَنْجَحُ مِنَ التَّوْبَةِ.⁽¹⁾

شفیع و وسیله‌ای نجاتبخش‌تر از توبه نیست.

11.رائحه استغفار

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

تَعَطَّرُوا بِالاْءِسْتِغْفارِ لا تَفْضَحْکُمْ رَوائِحُ الذُّنُوبِ.⁽¹⁾

با استغفار خود را معطر سازید، تا بوی بد گناهان شما را رسوا نکند.

12.راه نجات از عذاب

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

لَوْ أَنَّ النّاسَ حینَ عَصَوْا تابُوا وَاسْتَغْفَرُوا لَمْ یُعَذَّبُوا وَلَمْ یُهْلَکُوا.⁽¹⁾

اگر مردم در پی گناه توبه می‌کردند، عذاب نمی‌شدند و هلاک نمی‌گشتند.

13.گناه نکردن بهتر از توبه

امام صادق علیه‌السلام :

إِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ الْعَبْدَ الْمُفَتَّنَ التَوّابَ، وَمَنْ لَمْ یَکُنْ ذلِکَ مِنْهُ کانَ أَفْضَلَ.⁽¹⁾

خداوند بنده گرفتار شده گناه و بسیار توبه کننده را دوست می‌دارد و اگر گناه نکرده باشد برتر و بالاتر است.

14.در پی هر گناه توبه‌ای باید

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

طُوبی لِمَنْ وُجِدَ فی صَحیفَتِهِ تَحْتَ کُلِّ ذَنْبٍ «أَسْتَغْفِرُ اللّه‌َ».⁽¹⁾

خوشا به حال آن که در نامه اعمالش در پی هر گناهی «استغفر اللّه» باشد.

15.آبی بر آتش گناه

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

طُوبی لِلْعَبْدِ یَسْتَغْفِرُ اللّه‌َ مِنْ ذَنْبٍ لَمْ یَطَّلِعْ عَلَیْهِ غَیْرُهُ، فَإِنَّما مَثَلُ الاْءسْتِغْفارِ عَقیبَ الذَّنْبِ مَثَلُ الْماءِ یُصَبُّ عَلَی النّارِ فَیُطْفیها.⁽¹⁾

خوشا به حال آن بنده‌ای که استغفار کند از گناهی که غیر از خودش کسی بر آن اطلاع پیدا نکرده است. مَثَل استغفار بعد از گناه، مانند آبی است که بر آتش ریخته شود و آن را خاموش کند.

16.توبه نصوح

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

«التَّوبَةُ النَّصُوح» أَنْ یَتُوبَ التّائِبُ ثُمَّ لا یَرْجِعَ فی ذَنْبٍ کَما لا یَعُودُ اللَّبَنُ إِلَی الضَّرْعِ.⁽¹⁾

توبه نصوح (که در قرآن آمده) آن است که توبه‌کننده توبه کند و به سوی هیچ گناهی برنگردد. همان‌طوری که شیر به پستان برنمی‌گردد.

17.مراحل توبه حقیقی

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

التَّوْبَةُ نَدَمٌ بِالْقَلْبِ، وَإِسْتِغْفارٌ بِاللِّسانِ وَتَرْکٌ بِالْجَوارِحِ وَإِضْمارُ أَنْ لا یَعُودَ.⁽¹⁾

توبه (واقعی) عبارت است از: پشیمانی با قلب، استغفار با زبان، ترک گناه با اعضاء و عزم بر بازنگشتن به آن.

18.توبه عالم و جاهل

امام باقر علیه‌السلام :

إِذا بَلَغَتِ النَّفْسُ هذِهِ - وَأَهْوی بِیَدِهِ إِلی حَنْجَرَتِهِ - لَمْ یَکُنْ لِلْعالِمِ تَوْبَةٌ، وَکانَتْ لِلْجاهِلِ تَوْبَةٌ.⁽¹⁾

زمانی که روح به اینجا برسد (اشاره به گلوی خود کرد) برای فرد عالم توبه (پذیرفته) نیست و برای جاهل جای توبه هست.

19.تعجیل در توبه

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

لا تُؤَخِّرِ التَّوْبَةَ فَإِنَّ الْمَوْتَ یَأْتی بَغْتَةً.⁽¹⁾

توبه را به تأخیر مینداز، زیرا مرگ، ناگهان فرا می‌رسد (و فرصت توبه نمی‌ماند).

20.توبه در جوانی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

ما مِنْ شَیْءٍ أَحَبُّ إِلَی اللّه‌ِ مِنْ شابٍّ تائِبٍ.⁽¹⁾

محبوب‌تر از هر چیز نزد خداوند جوانی است که از گناه توبه می‌کند (و از پیشگاه الهی طلب آمرزش می‌نماید).

21.استغفار زبانی

امام رضا علیه‌السلام :

مَنِ اسْتَغْفَرَ اللّه‌َ بِلِسانِهِ وَلَمْ یَنْدَمْ بِقَلْبِهِ فَقَدِ اسْتَهْزَءَ بِنَفْسِهِ.⁽¹⁾

کسی‌که با زبان خود طلب آمرزش کند و در دل از گناه خود پشیمان نباشد، خودش را مسخره کرده است.

22.توبه، پوششی بر گناه

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

التَّوْبَةُ تَجُبُّ ما قَبْلَها.⁽¹⁾

توبه گذشته‌ها را می‌پوشاند.

23.توبه خالص

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

إخْلاصُ التَّوْبَةِ، تُسْقِطُ الحَوْبَةَ.⁽¹⁾

توبه راستین و خالصانه، گناهان را نابود می‌کند.

24.خطاکاری آدمی

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

إِنَّ کُلَّ بنی آدَمَ خَطّاءٌ وَخَیرُ الخَطّائینَ التَّوّابُونَ.⁽¹⁾

بدرستی که همه آدمیان خطاکارند و بهترین خطاکاران توبه‌کنندگان هستند.

25.صد بار استغفار

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :

تُوبُوا إلَی اللّه‌ِ فإِنّی أَتُوبُ إِلَی اللّه‌ِ فی کُلِّ یَومٍ مِأةَ مَرَّةً.⁽¹⁾

برگردید به سوی خدا، براستی من در هر روز صد بار طلب توبه به درگاه الهی می‌نمایم.⁽²⁾

26.انواع توبه

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

أَحْدِثْ لِکُلِّ ذَنْبٍ تَوْبَةً، السِّرَّ بالسِّرِّ وَالْعَلانِیَةَ بِالعَلانِیَةِ.⁽¹⁾

برای هر گناهی توبه‌ای انجام بده، برای گناه پنهانی توبه پنهانی و برای گناه آشکار توبه آشکار.

27.آسانتر از توبه

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

تَرْکُ الذَّنْبِ أَهْوَنُ مِنْ طَلَبِ التَّوْبَةِ.⁽¹⁾

گناه نکردن، آسان‌تر از طلب توبه است.

28.توبه بدعت‌گذار پذیرفتنی نیست

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

أَبَی اللّه‌ُ لِصاحِبِ الْبِدْعَةِ بِالتَّوْبَةِ. قیلَ یا رَسُولَ اللّه‌ِ وَکَیْفَ ذاکَ؟ قالَ: إِنَّهُ قَدْ أُشْرِبَ قَلْبُهُ حُبَّها.⁽¹⁾

خداوند توبه بدعت‌گذار را نمی‌پذیرد. کسی پرسید: چگونه یا رسول اللّه؟ حضرت فرمود: زیرا قلبش از محبت بدعتش پر شده است.

29.پشیمانی، مرحله‌ای توبه

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مَنْ نَدِمَ فَقَدْ تابَ، مَنْ تابَ فَقَدْ أَنابَ.⁽¹⁾

کسی که (از گناه) پشیمان می‌شود، پس توبه کرده است و کسی که توبه کند به راستی بازگشته است.

30.نشانه‌های تائب

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

أَمّا عَلامَةُ التّائِبِ فأربعةٌ: النَّصیحَةُ للّه‌ِِ فی عَمَلِهِ، وَتَرْکُ الْباطِلِ وَلُزُومُ الْحَقِّ، وَالْحِرْصُ عَلَی الْخَیْرِ.⁽¹⁾

نشانه توبه کننده چهار چیز است: در کار خود به خاطر خدا خیرخواهی می‌کند، باطل را ترک می‌نماید، پیوسته با حق است و بر انجام کار نیک، حریص و مشتاق است.

31.عبادت توّابین

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

التَّنَزُهُ عَنْ مَعاصِی اللّه‌ِ عِبادَةُ التَّوّابینَ.⁽¹⁾

عبادت توبه‌کاران، پرهیز از معصیت‌های خداوند است.

32.ابزار پاکی

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

أَفْضَلُ التَّوسُّلِ الإستِغْفارُ.⁽¹⁾

برترین وسیله‌جویی (برای پاکی)، طلب آمرزش است.

33.اقرار به گناه

امام باقر علیه‌السلام :

وَاللّه‌ِ، ما یَنْجُو مِنَ الذَّنْبِ إِلاّ مَنْ أَقَرَّ بِهِ.⁽¹⁾

سوگند به خدا، از گناه رهایی نمی‌یابد مگر کسی که به گناه خویش اقرار کند.⁽²⁾

34.خطر تأخیر انداختن توبه

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

مُسَوِّفُ نَفْسِهِ بالتَّوْبَةِ مِنْ هُجُومِ الأَجَلِ عَلَی أَعْظَمِ الْخَطَرِ.⁽¹⁾

کسی که توبه را به تأخیر می‌افکند، در بزرگترین خطر در برابر هجوم مرگ و فرا رسیدن اجل قرار دارد.

35.توبه و حفظ آبرو

امام صادق علیه‌السلام :

إذا تابَ العَبدُ الْمُؤمِنُ تَوْبَةً نَصُوحا أَحَبَّهُ اللّه‌ُ، فَسَتَرَ عَلَیْهِ فِی الدُّنْیا وَالاْآخِرَةِ.⁽¹⁾

هرگاه بنده مؤمن به راستی توبه کند، خداوند او را دوست می‌دارد، سپس لغزش او را در دنیا و آخرت می‌پوشاند.

36.تندروی نفس

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

التَّوبَةُ إستِدْراکُ فَوارِطِ النَّفْسِ.⁽¹⁾

توبه، جبرانِ تندرویها و کوتاهی‌های نفس است.

37.بازگشت به گناه

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

النَّدَمُ عَلَی الذَّنْبِ یَمْنَعُ عَنْ مُعاوَدَتِهِ.⁽¹⁾

پشیمانی از گناه، مانع برگشت انسان به سوی گناه می‌شود.

38.بد اخلاقی

در وصیت رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم به علی علیه‌السلام آمده است:

یا عَلیُّ لِکُلِّ ذَنْبٍ تَوْبَةٌ إِلاّ سُوْءَ الْخُلْقِ فَإِنَّ صاحِبَهُ کُلَّما خَرَجَ مِنْ ذَنْبٍ دَخَلَ فی ذَنْبٍ.⁽¹⁾

یا علی! برای هر گناهی توبه‌ای می‌باشد، بجز بداخلاقی، چرا که انسان بداخلاق از هر گناهی که بیرون می‌آید به گناه دیگری وارد می‌شود.

39.شستشوی گناه

امام امیرمؤمنان علی علیه‌السلام :

التَّوْبَةُ تُطَهِّرُ القُلُوبَ وَتَغْسِلُ الذُّنُوبَ.⁽¹⁾

توبه، دل‌ها را پاکیزه می‌کند و گناهان را می‌شوید.

40.توبه و امیدواری

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم :

مَنْ أُعْطِیَ التَّوْبَةَ لَمْ یُحْرَمِ الْقَبُولَ وَمَنْ أُعْطِیَ الدُّعاءَ لَمْ یُحْرَمِ الاْءِجابَةَ.⁽¹⁾

کسی را که (امکان) توبه دادند، از پذیرش آن بی‌نصیب و محروم نگذارند و کسی را که (قدرت) دعا بخشیدند، از اجابت آن وانگذارند.

کتابنامه

شمسی.